text:
Tongkhosim.com cam kết tất cả các sim bán ra đều được đăng ký thông tin chính chủ & miễn phí giao hàng tận nơi trên toàn quốc.
Quý khách vui lòng điền đầy đủ thông tin và nhấn "đặt mua". Hệ thống sẽ tự động nhắn tin phản hồi xác nhận đặt hàng thành công đến quý khách từ số ĐT: 0919247777.
Nhân viên bán hàng của chúng tôi sẽ gọi lại thông báo tình trạng sim, tư vấn cách thức giao dịch, hướng dẫn sử dụng sim đồng thời giải đáp tất cả các thắc mắc cho quý khách vào giờ hành chính trong thời gian nhanh nhất.
Nếu việc đặt hàng qua website gặp khó khăn, quý khách hãy gọi 0966767676 hoặc 0947767676 để được trợ giúp và tư vấn trực tiếp.
THAM KHẢO HÌNH THỨC GIAO DỊCH - THANH TOÁN
1. Quý khách có thể trực tiếp đến lấy hoặc nhân viên của chúng tôi sẽ giao sim đến tận nơi cho quý khách nếu quý khách ở Hà Nội & Tp.HCM hoặc tại các tỉnh thành có chi nhánh của Tongkhosim.com
2. Quý khách ở các tỉnh xa chúng tôi sẽ chuyển phát nhanh sim về tận nhà quý khách theo hình thức COD, quý khách thanh toán tiền trực tiếp cho nhân viên chuyển phát và nhận sim. Sau khi nhận sim quý khách vui lòng liên hệ lại nhân viên hotline hoặc số điện thoại kỹ thuật ghi trên phong bì để làm thủ tục đăng ký thông tin chính chủ. ( Lưu ý: với hình thức này trong một số trường hợp có thể chúng tôi sẽ yêu cầu quý khách đặt cọc trước một phần giá trị sim)
Dưới đây là những tài khoản mà chúng tôi nhận thanh toán:
1 - VIETCOMBANK – Ngân Hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Thanh Đa - HCM
Số Tài Khoản: 0371005888888 - Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
2 - VIETINBANK – Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Bình Thạnh - HCM
Số Tài Khoản: 104005551473 Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
3 - TECHCOMBANK – Ngân Hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam – Chi nhánh Thanh Đa - HCM
Số Tài Khoản: 11621040785015 - Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
4 - BIDV - Ngân Hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam – Chi nhánh Gia Định - HCM
Số Tài Khoản: 13510006667788 - Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
5 – AGRIBANK - Ngân Hàng NN & PTNT Việt Nam – Chi nhánh quận 3 - HCM
Số Tài Khoản: 1602205311547 - Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
6 - DONGABANK - Ngân Hàng Đông Á – Chi nhánh Thanh Đa - HCM
Số Tài Khoản: 0102055194 - Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
7 - MARITIMEBANK - Ngân Hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi Nhánh HCM
Số Tài Khoản: 04001010049898 - Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
8 - ACHAUBANK - Ngân Hàng Á Châu – Chi nhánh Bến Xe Miền Đông - HCM
Số Tài Khoản: 46790189 - Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
9 - SACOMBANK - Ngân hàng Sài Gòn thương tín– Chi nhánh Thanh Đa - HCM
Số Tài Khoản: 060023048852 - Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
10 - MBBANK - Ngân hàng TMCP Quân Đội– Chi nhánh HCM
Số Tài Khoản: 1120115558888 - Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
Rất hân hạnh được phục vụ quí khách!
Liên hệ:
CÔNG TY TNHH VIỄN THÔNG SONG LONG
Địa chỉ: 409 Võ Văn Tần, phường 5, quận 3, Tp.HCM
Hotline:
Phục vụ cho khách hàng: 0961767676 - 0966767676 - 0967767676 - 0976822222 - 0972122222 - 0947767676 - 0941767676 - 0946383838 - 0946393939 - 0912767676
Phục vụ cho đại lý: 0982333328
Quản lý chăm sóc fanpage ( https://www.facebook.com/tongkhosimsonglong ): 0888766888
Số chỉ dùng nhắn tin chung: 0919247777
Quản lý: Mr Long: 0985666666 - 0985667788
Những sim có giá trị lớn trong trường hợp quý khách cần hợp đồng mua bán để yên tâm hơn công ty chúng tôi sẽ cung cấp hợp đồng mua bán theo nội dung dưới đây
Tất cả các sim do công ty chúng tôi bán ra mặc nhiên đã được chúng tôi cam kết thực hiện đúng theo nội dung hợp đồng mua bán trên mà không cần phải ký hợp đồng. Quý khách hoàn toàn yên tâm khi giao dịch.
Hotline bán hàng
Thanh Lan
Thúy An
Ngọc Trâm
0949.76.76.76
Thanh Lương
Bích Ngọc
Lệ Xuân
Ngọc Uyên
Tổng đài nhắn tin chung
Ngọc Yến ( hỗ trợ đại lý)
Trần Yến (Kế Toán)
Góp ý - Khiếu nại
Mr Long
làm việc từ 8h đến 12h
và từ 13h30 đến 18h
Những giờ khác quý khách
vui lòng Click "Đặt mua"
409 Võ Văn Tần, P5, Q3
Thành Phố Hồ Chí Minh
Dịch vụ khác
(lãi suất cực thấp)
Giá đã giảm 15%
so với giá gốc
01642.666.888 221,000,000
0905.34.9999 212,500,000
0919.31.3333 127,500,000
012.4994.8888 114,750,000
0167.40.56789 102,000,000
0993.41.9999 89,250,000
0124.391.8888 89,250,000
0.9669.23456 85,000,000
0947.08.08.08 76,500,000
0162.797.6666 76,500,000
01299.40.8888 76,500,000
01208.41.9999 72,250,000
01208.42.9999 72,250,000
01225.54.9999 72,250,000
01213.42.9999 72,250,000
01215.37.8888 72,250,000
01215.24.8888 72,250,000
0975.34.34.34 68,000,000
0971.14.14.14 68,000,000
0.936.938.939 68,000,000
012.289.00000 68,000,000
01223.04.8888 68,000,000
01205.68.5555 68,000,000
01205.79.5555 68,000,000
01215.43.8888 68,000,000
0120.554.5555 68,000,000
0122.554.5555 68,000,000
01225.39.5555 63,750,000
012.67.65.65.65 59,500,000
01222.58.58.58 59,500,000
01267.73.73.73 59,500,000
0122.38.00000 59,500,000
01202.79.5555 59,500,000
0128.828.5555 59,500,000
01215.39.5555 59,500,000
01285.39.5555 59,500,000
01288.56.5555 59,500,000
01634.39.6666 59,500,000
01678.76.7777 59,500,000
01245.68.7777 59,500,000
01245.32.6666 58,650,000
012.199.36789 55,250,000
0128.579.6789 55,250,000
0888.766.888 51,000,000
0911.479.479 51,000,000
01269.71.71.71 51,000,000
01283.67.67.67 51,000,000
01284.65.65.65 51,000,000
01205.69.5555 51,000,000
0128.727.5555 51,000,000
01215.34.5555 51,000,000
01225.34.5555 51,000,000
01285.34.5555 51,000,000
01265.34.5555 51,000,000
01205.34.5555 51,000,000
01635.12.12.12 51,000,000
01694.76.76.76 51,000,000
01673.00.5555 51,000,000
01245.38.7777 51,000,000
01249.88.7777 51,000,000
0888.10.2222 46,750,000
0903.99.98.98 46,750,000
012.297.44444 46,750,000
01268.24.7777 46,750,000
0125.434.7777 46,750,000
0936.99.98.98 45,050,000
012.289.66789 42,500,000
0121.89.36789 42,500,000
0128.579.3333 42,500,000
0162.9999.111 42,500,000
01674.16.5555 42,500,000
01245.686.686 42,500,000
01259.37.38.39 42,500,000
01294.20.7777 42,500,000
01292.03.5555 42,500,000
01259.37.5555 42,500,000
0997.23.5555 38,250,000
0906.098.999 38,250,000
012.656.36789 38,250,000
01674.91.5555 38,250,000
01259.37.3333 38,250,000
0919.611.888 34,000,000
0898.60.3333 34,000,000
09.71.71.0000 34,000,000
0931.161.888 34,000,000
093.1968.999 34,000,000
09.07.07.67.67 34,000,000
01285.38.6789 34,000,000
0126.555.1111 34,000,000
01219.93.2222 34,000,000
01227.05.3333 34,000,000
01285.38.3333 34,000,000
0120.442.7777 33,150,000
0120.443.7777 33,150,000
0120.445.7777 33,150,000
0120.446.7777 33,150,000
0120.448.7777 33,150,000
0120.449.7777 33,150,000
0120.450.7777 33,150,000
097.115.0000 32,300,000
01279.22.33.44 30,600,000
0964.555.444 29,750,000
0981.79.79.68 29,750,000
097.115.79.79 29,750,000
097.151.79.79 29,750,000
0971.26.79.79 29,750,000
0937.2222.88 29,750,000
0902.949.949 29,750,000
01228.81.6789 29,750,000
01206.14.5555 29,750,000
01206.20.5555 29,750,000
01206.30.5555 29,750,000
01206.41.5555 29,750,000
01206.42.5555 29,750,000
01206.70.5555 29,750,000
01206.74.5555 29,750,000
012.03.05.3333 29,750,000
0126.555.0000 29,750,000
01217.21.2222 29,750,000
0946.22.79.79 29,750,000
01228.96.3333 28,050,000
0965.79.79.68 25,500,000
0971.65.79.79 25,500,000
0937.86.88.86 25,500,000
0937.39.0000 25,500,000
0935.22.0000 25,500,000
0939.917.999 25,500,000
01264.399.399 25,500,000
01285.13.6789 25,500,000
01217.21.6789 25,500,000
01228.73.6789 25,500,000
01229.76.6789 25,500,000
0121.20.36789 25,500,000
0121.34.66789 25,500,000
01226.97.6789 25,500,000
01217.59.6789 25,500,000
01286.28.6789 25,500,000
01284.62.6789 25,500,000
0128.46.36789 25,500,000
01264.09.6789 25,500,000
01212.17.6789 25,500,000
0126.707.1111 25,500,000
01267.33.1111 25,500,000
01218.90.3333 25,500,000
0122.997.2222 25,500,000
01227.05.2222 25,500,000
01203.25.2222 25,500,000
012.03.05.2222 25,500,000
01217.59.3333 25,500,000
01267.65.3333 25,500,000
Hotline bán hàng
Thanh Lan
Thúy An
Ngọc Trâm
Thanh Lương
Bích Ngọc
Lệ Xuân
Ngọc Uyên
Tổng đài nhắn tin chung
Ngọc Yến ( hỗ trợ đại lý)
Trần Yến (kế toán)
Góp ý - khiếu nại: Mr Long
làm việc từ 8h - 12h & từ 13h30 - 18h
giờ khác QK vui lòng Click "Đặt mua"
Đ/C: 409 Võ Văn Tần, P5, Q3, Tp.HCM
Dịch vụ khác
Thu mua sim số đẹp - Bán sim trả góp
Cầm cố sim số đẹp - (lãi suất cực thấp)
Giảm giá đặc biệt 15%
Giá đã giảm so với giá gốc
01642.666.888 221,000,000
0905.34.9999 212,500,000
0919.31.3333 127,500,000
012.4994.8888 114,750,000
0167.40.56789 102,000,000
0993.41.9999 89,250,000
0124.391.8888 89,250,000
0.9669.23456 85,000,000
0947.08.08.08 76,500,000
0162.797.6666 76,500,000
01299.40.8888 76,500,000
01208.41.9999 72,250,000
01208.42.9999 72,250,000
01225.54.9999 72,250,000
01213.42.9999 72,250,000
01215.37.8888 72,250,000
01215.24.8888 72,250,000
0975.34.34.34 68,000,000
0971.14.14.14 68,000,000
0.936.938.939 68,000,000
012.289.00000 68,000,000
01223.04.8888 68,000,000
01205.68.5555 68,000,000
01205.79.5555 68,000,000
01215.43.8888 68,000,000
0120.554.5555 68,000,000
0122.554.5555 68,000,000
01225.39.5555 63,750,000
012.67.65.65.65 59,500,000
01222.58.58.58 59,500,000
01267.73.73.73 59,500,000
0122.38.00000 59,500,000
01202.79.5555 59,500,000
0128.828.5555 59,500,000
01215.39.5555 59,500,000
01285.39.5555 59,500,000
01288.56.5555 59,500,000
01634.39.6666 59,500,000
01678.76.7777 59,500,000
01245.68.7777 59,500,000
01245.32.6666 58,650,000
012.199.36789 55,250,000
0128.579.6789 55,250,000
0888.766.888 51,000,000
0911.479.479 51,000,000
01269.71.71.71 51,000,000
01283.67.67.67 51,000,000
01284.65.65.65 51,000,000
01205.69.5555 51,000,000
0128.727.5555 51,000,000
01215.34.5555 51,000,000
01225.34.5555 51,000,000
01285.34.5555 51,000,000
01265.34.5555 51,000,000
01205.34.5555 51,000,000
01635.12.12.12 51,000,000
01694.76.76.76 51,000,000
01673.00.5555 51,000,000
01245.38.7777 51,000,000
01249.88.7777 51,000,000
0888.10.2222 46,750,000
0903.99.98.98 46,750,000
012.297.44444 46,750,000
01268.24.7777 46,750,000
0125.434.7777 46,750,000
0936.99.98.98 45,050,000
012.289.66789 42,500,000
0121.89.36789 42,500,000
0128.579.3333 42,500,000
0162.9999.111 42,500,000
01674.16.5555 42,500,000
01245.686.686 42,500,000
01259.37.38.39 42,500,000
01294.20.7777 42,500,000
01292.03.5555 42,500,000
01259.37.5555 42,500,000
0997.23.5555 38,250,000
0906.098.999 38,250,000
012.656.36789 38,250,000
01674.91.5555 38,250,000
01259.37.3333 38,250,000
0919.611.888 34,000,000
0898.60.3333 34,000,000
09.71.71.0000 34,000,000
0931.161.888 34,000,000
093.1968.999 34,000,000
09.07.07.67.67 34,000,000
01285.38.6789 34,000,000
0126.555.1111 34,000,000
01219.93.2222 34,000,000
01227.05.3333 34,000,000
01285.38.3333 34,000,000
0120.442.7777 33,150,000
0120.443.7777 33,150,000
0120.445.7777 33,150,000
0120.446.7777 33,150,000
0120.448.7777 33,150,000
0120.449.7777 33,150,000
0120.450.7777 33,150,000
097.115.0000 32,300,000
01279.22.33.44 30,600,000
0964.555.444 29,750,000
0981.79.79.68 29,750,000
097.115.79.79 29,750,000
097.151.79.79 29,750,000
0971.26.79.79 29,750,000
0937.2222.88 29,750,000
0902.949.949 29,750,000
01228.81.6789 29,750,000
01206.14.5555 29,750,000
01206.20.5555 29,750,000
01206.30.5555 29,750,000
01206.41.5555 29,750,000
01206.42.5555 29,750,000
01206.70.5555 29,750,000
01206.74.5555 29,750,000
012.03.05.3333 29,750,000
0126.555.0000 29,750,000
01217.21.2222 29,750,000
0946.22.79.79 29,750,000
01228.96.3333 28,050,000
0965.79.79.68 25,500,000
0971.65.79.79 25,500,000
0937.86.88.86 25,500,000
0937.39.0000 25,500,000
0935.22.0000 25,500,000
0939.917.999 25,500,000
01264.399.399 25,500,000
01285.13.6789 25,500,000
01217.21.6789 25,500,000
01228.73.6789 25,500,000
01229.76.6789 25,500,000
0121.20.36789 25,500,000
0121.34.66789 25,500,000
01226.97.6789 25,500,000
01217.59.6789 25,500,000
01286.28.6789 25,500,000
01284.62.6789 25,500,000
0128.46.36789 25,500,000
01264.09.6789 25,500,000
01212.17.6789 25,500,000
0126.707.1111 25,500,000
01267.33.1111 25,500,000
01218.90.3333 25,500,000
0122.997.2222 25,500,000
01227.05.2222 25,500,000
01203.25.2222 25,500,000
012.03.05.2222 25,500,000
01217.59.3333 25,500,000
01267.65.3333 25,500,000

markdown:
Tongkhosim.com cam kết tất cả các sim bán ra đều được đăng ký thông tin chính chủ & miễn phí giao hàng tận nơi trên toàn quốc.
Quý khách vui lòng điền đầy đủ thông tin và nhấn "đặt mua". Hệ thống sẽ tự động nhắn tin phản hồi xác nhận đặt hàng thành công đến quý khách từ số ĐT: 0919247777.
Nhân viên bán hàng của chúng tôi sẽ gọi lại thông báo tình trạng sim, tư vấn cách thức giao dịch, hướng dẫn sử dụng sim đồng thời giải đáp tất cả các thắc mắc cho quý khách vào giờ hành chính trong thời gian nhanh nhất.
Nếu việc đặt hàng qua website gặp khó khăn, quý khách hãy gọi
**0966767676** hoặc **0947767676** để được trợ giúp và tư vấn trực tiếp. **THAM KHẢO HÌNH THỨC GIAO DỊCH - THANH TOÁN**
1. Quý khách có thể trực tiếp đến lấy hoặc nhân viên của chúng tôi sẽ giao sim đến tận nơi cho quý khách nếu quý khách ở Hà Nội & Tp.HCM hoặc tại các tỉnh thành có chi nhánh của Tongkhosim.com
2. Quý khách ở các tỉnh xa chúng tôi sẽ chuyển phát nhanh sim về tận nhà quý khách theo hình thức COD, quý khách thanh toán tiền trực tiếp cho nhân viên chuyển phát và nhận sim. Sau khi nhận sim quý khách vui lòng liên hệ lại nhân viên hotline hoặc số điện thoại kỹ thuật ghi trên phong bì để làm thủ tục đăng ký thông tin chính chủ. ( Lưu ý: với hình thức này trong một số trường hợp có thể chúng tôi sẽ yêu cầu quý khách đặt cọc trước một phần giá trị sim)
**Dưới đây là những tài khoản mà chúng tôi nhận thanh toán:**
1 -
**VIETCOMBANK **– Ngân Hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – **Chi nhánh Thanh Đa - HCM**
Số Tài Khoản:
**0371005888888** - Chủ Tài Khoản: **Phạm Thanh Long**
2 -
**VIETINBANK **– Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam – **Chi nhánh Bình Thạnh - HCM**
Số Tài Khoản:
**104005551473** Chủ Tài Khoản: **Phạm Thanh Long**
3 -
**TECHCOMBANK **– Ngân Hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam – **Chi nhánh Thanh Đa - HCM**
Số Tài Khoản:
**11621040785015** - Chủ Tài Khoản: **Phạm Thanh Long**
4 -
**BIDV -** Ngân Hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam – **Chi nhánh Gia Định - HCM**
Số Tài Khoản:
**13510006667788** - Chủ Tài Khoản: **Phạm Thanh Long**
5 – AGRIBANK - Ngân Hàng NN & PTNT Việt Nam – Chi nhánh quận 3 - HCM
Số Tài Khoản: 1602205311547 - Chủ Tài Khoản: Phạm Thanh Long
6 -
**DONGABANK - **Ngân Hàng Đông Á – **Chi nhánh Thanh Đa - HCM**
Số Tài Khoản:
**0102055194** - Chủ Tài Khoản: **Phạm Thanh Long**
7 -
**MARITIMEBANK - **Ngân Hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – **Chi Nhánh HCM**
Số Tài Khoản:
**04001010049898** - Chủ Tài Khoản: **Phạm Thanh Long**
8
**- ACHAUBANK - **Ngân Hàng Á Châu – **Chi nhánh Bến Xe Miền Đông - HCM**
Số Tài Khoản:
**46790189** - Chủ Tài Khoản: **Phạm Thanh Long** **9 -** ** SACOMBANK - **Ngân hàng Sài Gòn thương tín **– Chi nhánh Thanh Đa - HCM**
Số Tài Khoản:
**060023048852 **- Chủ Tài Khoản: **Phạm Thanh Long** **10 - MBBANK - **Ngân hàng TMCP Quân Đội **– Chi nhánh HCM**
Số Tài Khoản:
**1120115558888 **- Chủ Tài Khoản: **Phạm Thanh Long**
Rất hân hạnh được phục vụ quí khách!
**Liên hệ: ** **CÔNG TY TNHH VIỄN THÔNG SONG LONG** **Địa chỉ: ** **409 Võ Văn Tần, phường 5, quận 3, Tp.HCM** **Hotline: ** **Phục vụ cho khách hàng: 0961767676 - 0966767676 - 0967767676 - 0976822222 - 0972122222 - 0947767676 - 0941767676 - 0946383838 - 0946393939 - 0912767676** **Phục vụ cho đại lý: ** **0982333328** **Quản lý chăm sóc fanpage ( https://www.facebook.com/tongkhosimsonglong** ): **Số chỉ dùng nhắn tin chung: 0919247777** **Quản lý: Mr Long: 0985666666 - 0985667788**
Những sim có giá trị lớn trong trường hợp quý khách cần hợp đồng mua bán để yên tâm hơn công ty chúng tôi sẽ cung cấp hợp đồng mua bán theo nội dung dưới đây
Tất cả các sim do công ty chúng tôi bán ra mặc nhiên đã được chúng tôi cam kết thực hiện đúng theo nội dung hợp đồng mua bán trên mà không cần phải ký hợp đồng. Quý khách hoàn toàn yên tâm khi giao dịch.
**Hotline bán hàng** **Thanh Lan** **Thúy An** **Ngọc Trâm** **0949.76.76.76 ** **Thanh Lương** **Bích Ngọc** **Lệ Xuân** **Ngọc Uyên** **Tổng đài nhắn tin chung** **Ngọc Yến ( hỗ trợ đại lý)** **Trần Yến (Kế Toán)** **Góp ý - Khiếu nại** **Mr Long** **làm việc từ 8h đến 12h ** **và từ 13h30 đến 18h** **Những giờ khác quý khách** **vui lòng Click "Đặt mua"** **409 Võ Văn Tần, P5, Q3** **Thành Phố Hồ Chí Minh** **Dịch vụ khác** **(lãi suất cực thấp)** **Giá đã giảm 15%** **so với giá gốc** **01642.666.888 221,000,000** **0905.34.9999 212,500,000** **0919.31.3333 127,500,000** **012.4994.8888 114,750,000** **0167.40.56789 102,000,000** **0993.41.9999 89,250,000** **0124.391.8888 89,250,000** **0.9669.23456 85,000,000** **0947.08.08.08 76,500,000** **0162.797.6666 76,500,000** **01299.40.8888 76,500,000** **01208.41.9999 72,250,000** **01208.42.9999 72,250,000** **01225.54.9999 72,250,000** **01213.42.9999 72,250,000** **01215.37.8888 72,250,000** **01215.24.8888 72,250,000** **0975.34.34.34 68,000,000** **0971.14.14.14 68,000,000** **0.936.938.939 68,000,000** **012.289.00000 68,000,000** **01223.04.8888 68,000,000** **01205.68.5555 68,000,000** **01205.79.5555 68,000,000** **01215.43.8888 68,000,000** **0120.554.5555 68,000,000** **0122.554.5555 68,000,000** **01225.39.5555 63,750,000** **012.67.65.65.65 59,500,000** **01222.58.58.58 59,500,000** **01267.73.73.73 59,500,000** **0122.38.00000 59,500,000** **01202.79.5555 59,500,000** **0128.828.5555 59,500,000** **01215.39.5555 59,500,000** **01285.39.5555 59,500,000** **01288.56.5555 59,500,000** **01634.39.6666 59,500,000** **01678.76.7777 59,500,000** **01245.68.7777 59,500,000** **01245.32.6666 58,650,000** **012.199.36789 55,250,000** **0128.579.6789 55,250,000** **0888.766.888 51,000,000** **0911.479.479 51,000,000** **01269.71.71.71 51,000,000** **01283.67.67.67 51,000,000** **01284.65.65.65 51,000,000** **01205.69.5555 51,000,000** **0128.727.5555 51,000,000** **01215.34.5555 51,000,000** **01225.34.5555 51,000,000** **01285.34.5555 51,000,000** **01265.34.5555 51,000,000** **01205.34.5555 51,000,000** **01635.12.12.12 51,000,000** **01694.76.76.76 51,000,000** **01673.00.5555 51,000,000** **01245.38.7777 51,000,000** **01249.88.7777 51,000,000** **0888.10.2222 46,750,000** **0903.99.98.98 46,750,000** **012.297.44444 46,750,000** **01268.24.7777 46,750,000** **0125.434.7777 46,750,000** **0936.99.98.98 45,050,000** **012.289.66789 42,500,000** **0121.89.36789 42,500,000** **0128.579.3333 42,500,000** **0162.9999.111 42,500,000** **01674.16.5555 42,500,000** **01245.686.686 42,500,000** **01259.37.38.39 42,500,000** **01294.20.7777 42,500,000** **01292.03.5555 42,500,000** **01259.37.5555 42,500,000** **0997.23.5555 38,250,000** **0906.098.999 38,250,000** **012.656.36789 38,250,000** **01674.91.5555 38,250,000** **01259.37.3333 38,250,000** **0919.611.888 34,000,000** **0898.60.3333 34,000,000** **09.71.71.0000 34,000,000** **0931.161.888 34,000,000** **093.1968.999 34,000,000** **09.07.07.67.67 34,000,000** **01285.38.6789 34,000,000** **0126.555.1111 34,000,000** **01219.93.2222 34,000,000** **01227.05.3333 34,000,000** **01285.38.3333 34,000,000** **0120.442.7777 33,150,000** **0120.443.7777 33,150,000** **0120.445.7777 33,150,000** **0120.446.7777 33,150,000** **0120.448.7777 33,150,000** **0120.449.7777 33,150,000** **0120.450.7777 33,150,000** **097.115.0000 32,300,000** **01279.22.33.44 30,600,000** **0964.555.444 29,750,000** **0981.79.79.68 29,750,000** **097.115.79.79 29,750,000** **097.151.79.79 29,750,000** **0971.26.79.79 29,750,000** **0937.2222.88 29,750,000** **0902.949.949 29,750,000** **01228.81.6789 29,750,000** **01206.14.5555 29,750,000** **01206.20.5555 29,750,000** **01206.30.5555 29,750,000** **01206.41.5555 29,750,000** **01206.42.5555 29,750,000** **01206.70.5555 29,750,000** **01206.74.5555 29,750,000** **012.03.05.3333 29,750,000** **0126.555.0000 29,750,000** **01217.21.2222 29,750,000** **0946.22.79.79 29,750,000** **01228.96.3333 28,050,000** **0965.79.79.68 25,500,000** **0971.65.79.79 25,500,000** **0937.86.88.86 25,500,000** **0937.39.0000 25,500,000** **0935.22.0000 25,500,000** **0939.917.999 25,500,000** **01264.399.399 25,500,000** **01285.13.6789 25,500,000** **01217.21.6789 25,500,000** **01228.73.6789 25,500,000** **01229.76.6789 25,500,000** **0121.20.36789 25,500,000** **0121.34.66789 25,500,000** **01226.97.6789 25,500,000** **01217.59.6789 25,500,000** **01286.28.6789 25,500,000** **01284.62.6789 25,500,000** **0128.46.36789 25,500,000** **01264.09.6789 25,500,000** **01212.17.6789 25,500,000** **0126.707.1111 25,500,000** **01267.33.1111 25,500,000** **01218.90.3333 25,500,000** **0122.997.2222 25,500,000** **01227.05.2222 25,500,000** **01203.25.2222 25,500,000** **012.03.05.2222 25,500,000** **01217.59.3333 25,500,000** **01267.65.3333 25,500,000** **Hotline bán hàng** **Thanh Lan** **Thúy An** **Ngọc Trâm** **Thanh Lương** **Bích Ngọc** **Lệ Xuân** **Ngọc Uyên** **Tổng đài nhắn tin chung** **Ngọc Yến ( hỗ trợ đại lý)** **Trần Yến (kế toán)** **Góp ý - khiếu nại: Mr Long** **làm việc từ 8h - 12h & từ 13h30 - 18h** **giờ khác QK vui lòng Click "Đặt mua"** **Đ/C: 409 Võ Văn Tần, P5, Q3, Tp.HCM** **Dịch vụ khác** **Thu mua sim số đẹp ** **- ** *Cầm cố sim* số đẹp ** - (lãi suất cực thấp)**
**Giảm giá đặc biệt 15%** **Giá đã giảm so với giá gốc** **01642.666.888 221,000,000** **0905.34.9999 212,500,000** **0919.31.3333 127,500,000** **012.4994.8888 114,750,000** **0167.40.56789 102,000,000** **0993.41.9999 89,250,000** **0124.391.8888 89,250,000** **0.9669.23456 85,000,000** **0947.08.08.08 76,500,000** **0162.797.6666 76,500,000** **01299.40.8888 76,500,000** **01208.41.9999 72,250,000** **01208.42.9999 72,250,000** **01225.54.9999 72,250,000** **01213.42.9999 72,250,000** **01215.37.8888 72,250,000** **01215.24.8888 72,250,000** **0975.34.34.34 68,000,000** **0971.14.14.14 68,000,000** **0.936.938.939 68,000,000** **012.289.00000 68,000,000** **01223.04.8888 68,000,000** **01205.68.5555 68,000,000** **01205.79.5555 68,000,000** **01215.43.8888 68,000,000** **0120.554.5555 68,000,000** **0122.554.5555 68,000,000** **01225.39.5555 63,750,000** **012.67.65.65.65 59,500,000** **01222.58.58.58 59,500,000** **01267.73.73.73 59,500,000** **0122.38.00000 59,500,000** **01202.79.5555 59,500,000** **0128.828.5555 59,500,000** **01215.39.5555 59,500,000** **01285.39.5555 59,500,000** **01288.56.5555 59,500,000** **01634.39.6666 59,500,000** **01678.76.7777 59,500,000** **01245.68.7777 59,500,000** **01245.32.6666 58,650,000** **012.199.36789 55,250,000** **0128.579.6789 55,250,000** **0888.766.888 51,000,000** **0911.479.479 51,000,000** **01269.71.71.71 51,000,000** **01283.67.67.67 51,000,000** **01284.65.65.65 51,000,000** **01205.69.5555 51,000,000** **0128.727.5555 51,000,000** **01215.34.5555 51,000,000** **01225.34.5555 51,000,000** **01285.34.5555 51,000,000** **01265.34.5555 51,000,000** **01205.34.5555 51,000,000** **01635.12.12.12 51,000,000** **01694.76.76.76 51,000,000** **01673.00.5555 51,000,000** **01245.38.7777 51,000,000** **01249.88.7777 51,000,000** **0888.10.2222 46,750,000** **0903.99.98.98 46,750,000** **012.297.44444 46,750,000** **01268.24.7777 46,750,000** **0125.434.7777 46,750,000** **0936.99.98.98 45,050,000** **012.289.66789 42,500,000** **0121.89.36789 42,500,000** **0128.579.3333 42,500,000** **0162.9999.111 42,500,000** **01674.16.5555 42,500,000** **01245.686.686 42,500,000** **01259.37.38.39 42,500,000** **01294.20.7777 42,500,000** **01292.03.5555 42,500,000** **01259.37.5555 42,500,000** **0997.23.5555 38,250,000** **0906.098.999 38,250,000** **012.656.36789 38,250,000** **01674.91.5555 38,250,000** **01259.37.3333 38,250,000** **0919.611.888 34,000,000** **0898.60.3333 34,000,000** **09.71.71.0000 34,000,000** **0931.161.888 34,000,000** **093.1968.999 34,000,000** **09.07.07.67.67 34,000,000** **01285.38.6789 34,000,000** **0126.555.1111 34,000,000** **01219.93.2222 34,000,000** **01227.05.3333 34,000,000** **01285.38.3333 34,000,000** **0120.442.7777 33,150,000** **0120.443.7777 33,150,000** **0120.445.7777 33,150,000** **0120.446.7777 33,150,000** **0120.448.7777 33,150,000** **0120.449.7777 33,150,000** **0120.450.7777 33,150,000** **097.115.0000 32,300,000** **01279.22.33.44 30,600,000** **0964.555.444 29,750,000** **0981.79.79.68 29,750,000** **097.115.79.79 29,750,000** **097.151.79.79 29,750,000** **0971.26.79.79 29,750,000** **0937.2222.88 29,750,000** **0902.949.949 29,750,000** **01228.81.6789 29,750,000** **01206.14.5555 29,750,000** **01206.20.5555 29,750,000** **01206.30.5555 29,750,000** **01206.41.5555 29,750,000** **01206.42.5555 29,750,000** **01206.70.5555 29,750,000** **01206.74.5555 29,750,000** **012.03.05.3333 29,750,000** **0126.555.0000 29,750,000** **01217.21.2222 29,750,000** **0946.22.79.79 29,750,000** **01228.96.3333 28,050,000** **0965.79.79.68 25,500,000** **0971.65.79.79 25,500,000** **0937.86.88.86 25,500,000** **0937.39.0000 25,500,000** **0935.22.0000 25,500,000** **0939.917.999 25,500,000** **01264.399.399 25,500,000** **01285.13.6789 25,500,000** **01217.21.6789 25,500,000** **01228.73.6789 25,500,000** **01229.76.6789 25,500,000** **0121.20.36789 25,500,000** **0121.34.66789 25,500,000** **01226.97.6789 25,500,000** **01217.59.6789 25,500,000** **01286.28.6789 25,500,000** **01284.62.6789 25,500,000** **0128.46.36789 25,500,000** **01264.09.6789 25,500,000** **01212.17.6789 25,500,000** **0126.707.1111 25,500,000** **01267.33.1111 25,500,000** **01218.90.3333 25,500,000** **0122.997.2222 25,500,000** **01227.05.2222 25,500,000** **01203.25.2222 25,500,000** **012.03.05.2222 25,500,000** **01217.59.3333 25,500,000** **01267.65.3333 25,500,000**

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


text:
Các đại lý gạo đóng vai trò vô cùng quan trọng hiện nay, đặc biệt là tại các thành phố lớn. Tuy nhiên, với việc ngày càng có nhiều những loại gạo không rõ ...
Gạo là thực phẩm chính không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực của người Phương Đông. Gạo chứa tinh bột, đạm thực vật và dồi dào vitamin nhóm B nhất là B1 trong ...
Hiện nay, với việc ngày càng có nhiều những loại gạo không rõ nguồn gốc xuất hiện trên thị trường đã làm cho người tiêu dùng hết sức lo lắng, chính vì thế các ...
Là top 3 tiêu chí mà Toplist.vn luôn luôn hướng tới để đem lại những thông tin hữu ích nhất cho cộng đồng

markdown:
Các đại lý gạo đóng vai trò vô cùng quan trọng hiện nay, đặc biệt là tại các thành phố lớn. Tuy nhiên, với việc ngày càng có nhiều những loại gạo không rõ ...
Gạo là thực phẩm chính không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực của người Phương Đông. Gạo chứa tinh bột, đạm thực vật và dồi dào vitamin nhóm B nhất là B1 trong ...
Hiện nay, với việc ngày càng có nhiều những loại gạo không rõ nguồn gốc xuất hiện trên thị trường đã làm cho người tiêu dùng hết sức lo lắng, chính vì thế các ...
[Là top 3 tiêu chí mà Toplist.vn luôn luôn hướng tới để đem lại những thông tin hữu ích nhất cho cộng đồng](/top-list/tieu-chi-ma-bai-viet-toplistvn-luon-huong-den-13037.htm)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Connection: keep-alive

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

X-Crawler-Content-Encoding: gzip


text:
Truyện online - Đại Thiếu Gia Và Gái Hư nói về em là một bông hoa hồng nhỏ... Nhiều sắc...Không hương...Có gai...Nhưng không độc...Em từng hư nhưng không hỏng...Từng gục nhưng chưa ngã hoàn toàn...Vì thế đừng đánh giá em bằng 3 chữ "Nhìn Là Biết"!!!!
*
Ra khỏi cửa quán bar nhỏ giật tay Hoàng ra, quát vào mặt Hoàng
- Mày làm cái gì thế?
- Cái này phải để tao hỏi mày mới đúng đấy. Mày biết thằng đó là ai không?
- Ai thì kệ mẹ nó, nó dê tao tao chưa đập chay bia vào đầu nó là mừng rồi!_ Nhỏ chống nạnh bĩu môi
- LÂM TIỂU BĂNG!!! MÀY CÓ BIẾT SỢ KHÔNG HẢ???_ Hoàng hét vào lỗ tay nhỏ khiến nhỏ muốn bay đi luôn
- LÂM TIỂU HOÀNG!!! MÀY LÀM GÌ KÊU CẢ HỌ LẪN TÊN TAO THẾ HẢ???_ Nhỏ hét lại liên tiếp
- Trời ơi đã bảo bao nhiêu lần đừng gọi tao là Tiểu Hoàng nữa mà, gọi tao là Khải Hoàng đi Tiểu Hoàng cứ như con gái
- Ừ, lắm điều
*
Gái hư nhưng vẫn khiến đại thiếu gia say đắm? Liệu có thể không? Mời bạn đọc cùng theo dõi truyện teen để tiếp tục khám phá những điều đầy mới lạ và thú vị về chuyện tình độc đáo này nhé.

markdown:
Truyện online - Đại Thiếu Gia Và Gái Hư nói về em là một bông hoa hồng nhỏ... Nhiều sắc...Không hương...Có gai...Nhưng không độc...Em từng hư nhưng không hỏng...Từng gục nhưng chưa ngã hoàn toàn...Vì thế đừng đánh giá em bằng 3 chữ "Nhìn Là Biết"!!!!
***
Ra khỏi cửa quán bar nhỏ giật tay Hoàng ra, quát vào mặt Hoàng
- Mày làm cái gì thế?
- Cái này phải để tao hỏi mày mới đúng đấy. Mày biết thằng đó là ai không?
- Ai thì kệ mẹ nó, nó dê tao tao chưa đập chay bia vào đầu nó là mừng rồi!_ Nhỏ chống nạnh bĩu môi
- LÂM TIỂU BĂNG!!! MÀY CÓ BIẾT SỢ KHÔNG HẢ???_ Hoàng hét vào lỗ tay nhỏ khiến nhỏ muốn bay đi luôn
- LÂM TIỂU HOÀNG!!! MÀY LÀM GÌ KÊU CẢ HỌ LẪN TÊN TAO THẾ HẢ???_ Nhỏ hét lại liên tiếp
- Trời ơi đã bảo bao nhiêu lần đừng gọi tao là Tiểu Hoàng nữa mà, gọi tao là Khải Hoàng đi Tiểu Hoàng cứ như con gái
- Ừ, lắm điều
***
Gái hư nhưng vẫn khiến đại thiếu gia say đắm? Liệu có thể không? Mời bạn đọc cùng theo dõi truyện teen để tiếp tục khám phá những điều đầy mới lạ và thú vị về chuyện tình độc đáo này nhé.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Origin, Cookie


text:
Người Chăm
Người Chăm, (tiếng Chăm: Urang Campa), còn gọi là người Chàm, người Chiêm , dân Chiêm Thành, người Hời..., hiện cư ngụ chủ yếu tại Campuchia, Việt Nam, Malaysia, Thái Lan và Hoa Kỳ. Người Chăm thuộc nhóm chủng tộc Austronesia hay người Nam Đảo.
Dân số người Chăm tại Việt Nam theo điều tra dân số 1999 là 132.873 người; theo tài liệu của Ủy ban Dân tộc Chính phủ Việt Nam năm 2008 là khoảng hơn 145.000 người, xếp thứ 14 về số lượng trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam [4][5].
Tiếng Chăm thuộc ngữ tộc Malay-Polynesia của ngữ hệ Nam Đảo (Autronesian).
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Người Chăm là một dân tộc đã từng có một quốc gia độc lập, hùng mạnh trong lịch sử, có nền văn hóa phát triển, và là hậu duệ của các cư dân nền văn hóa Sa Huỳnh thời kì đồ sắt. Ở Việt Nam người Chăm có mối liên hệ gần gũi với các dân tộc nói các tiếng cùng thuộc ngữ tộc Malay-Polynesia như Gia Rai, Ê Đê, Ra Glai và Chu Ru.
Trước thế kỷ thứ VII có vương quốc Lâm Ấp từ năm Sơ Bình thứ 3 nhà Hán (192) đến năm Đại Nghiệp thứ 1 nhà Tùy (605). Sau năm 605, Lâm Ấp có nhiêu thay đổi, đặc biệt là liên tục xây tháp Ân giáo và dựng bia tiếng Phạn, lịch sử bắt đầu được rõ ràng. Các tên gọi khác nhau của vương quốc này theo văn bia tiếng Phạn và tiếng Chăm cổ là Campapura, Campanagara, Nagara Campa, Nagar Cam. Còn sử sách Trung Quốc gọi là Lâm Ấp quốc, Hoàn Vương Quốc và Chiêm Thành quốc. Vương quốc này bắt đầu suy tàn từ đầu thế kỷ XV sau cuộc can thiệp do quân đội nhà Minh trong thời vua Vĩnh Lạc Đế đối với ba triều đại: nhà Hậu Trần (Đại Việt), nhà Hồ (Đại Ngu) và triều đại Vijaya (Chiêm Thành).
Sau khi quân đội nhà Minh rút về, vương quốc Champa được phục hồi nhưng chia thành 2 tiểu vương quốc: Tiểu vương quốc Vijaya (Đồ Bàn: 1428-1471) và Tiểu vương quốc Panduranga (Phan Rang: 1433-1832). Tiểu vương quốc Vijaya bị quân đội Đại Việt tiêu diệt vào thời vua Thánh Tông nhà Lê để thôn tính đất đai vào năm Hồng Đức thứ 2 (1471). Năm đó, tiểu vương quốc Panduranga cũng trở thành chư hầu của Đại Việt. Năm Chính Hòa thứ (1693), Nguyễn Hữu Cảnh đã một lần chinh phục Tiểu vương quốc Panduranga, đổi tên Chiêm Thành quốc thành Thuận Thành trấn, rồi đổi Thuận Thành trấn thành Bình Thuận phủ. Nhưng, năm 1694, trong khi Nguyễn Hữu Cảnh tây chinh đánh Campuchia, tướng người Chăm tên Ốc Nha Đạt và tướng người Thanh tên A Ban đã tập hợp được đông đảo lực lượng người Champa, nổi dậy và tiêu diệt toàn bộ lực lượng chúa Nguyễn tại đây. Chúa Nguyễn Phúc Chu đã bất đắc dĩ phải cầu hòa với người Champa và cho phép người Champa phục hồi Thuận Thành trấn (Khu tự trị Champa). Hòa ước giữa chúa Nguyễn và Champa được ghi rõ trong "Nghị định Ngũ điều" vào năm Vĩnh Thạnh thứ 8 (1712) và được duy trì cho đến năm Minh Mạng thứ 13 (1832). Sau giải thể khu tự trị vào năm 1832, một số người Chăm liên minh với Lê Văn Khôi, nổi dậy để phục hồi Thuận Thành trấn nhưng kết thúc thất bại. Hậu duệ của vua Champa có Dụng Gạch (Bo Gait, Bộ Gạch), một vị hoàng tử anh hùng, giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban hành chính lâm thời huyện Hòa Đa (huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận ngày nay) phụ trách khu vực miền núi sau Cách mạng tháng Tám.
Champa thừa kế Lâm Ấp được thành lập sau cuộc nổi dậy của một viên quan địa phương (quan Công Tao) tên là Khu Liên (Kiu-lien) chống lại chính quyền nhà Hán năm 192 tại huyện Tượng Lâm, thuộc quận Nhật Nam (ngày nay là Huế). Lãnh thổ của Champa ngày nay thuộc thành phố Đà Nẵng và các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận và một số vùng Tây Nguyên. Lâm Ấp chịu ảnh hưởng lớn văn hóa và tôn giáo Trung Quốc nhưng sau các cuộc chiến với quốc gia láng giềng Phù Nam, cũng như sự thôn tính lãnh thổ của quốc gia này vào thế kỷ IV, đã hòa trộn văn hóa Ấn Độ. Theo văn bia tiếng Phạn tại Mỹ Sơn, vua Champa và vua Campuchia đều là hậu duệ của hoàng tử Asvattaman, một anh hùng lưu vong bạc mệnh trong sử thi Ấn Độ Mahabarata thuộc nhà Kuru. Riêng, các chúa Panduranga thì thuộc dòng Pandu nên Champa (Vijaya, thuộc nhà Kuru) và Panduranga (thuộc nhà Pandu) vốn là 2 quốc gia thù địch với nhau. Sử sách Trung Quốc luôn ghi rõ 2 nước Chiêm Thành (Champa) và Tân Đồng Long (Panduranga) là 2 quốc gia riêng.
Lịch sử của vương quốc Champa là các cuộc xung đột với Trung Quốc, Đại Việt, Khmer và Mông Cổ, cũng như xung đột nội bộ. Chính là do các cuộc xung đột này mà Champa mất dần lãnh thổ vào tay Đại Việt, một quốc gia có tổ chức chính quyền và quân sự tốt hơn. Champa trong quá khứ là một nước chư hầu của các triều đại phong kiến Trung Quốc và Đại Việt nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa và sự toàn vẹn lãnh thổ. Người Champa là những chiến binh giỏi đã sử dụng địa hình đồi núi để chiếm ưu thế. Năm Hồng Đức thứ 2(1471), tiểu vương quốc Vijaya chịu tổn thất nặng nề trong cuộc chiến với Đại Việt dưới triều vua Lê Thánh Tông. Khoảng 60.000 quân Champa bị giết và 30.000 bị bắt làm tù binh. Sau đó, tiểu vương quốc Panduranga tiếp tục tồn tại dưới sự bảo trợ của chúa Nguyễn và vua Gia Long trong 4 đạo: đạo Panrang (đạo Phan Rang tức tỉnh Ninh Thuận), đạo Kraong (Đạo Long Hương/Liên Hương tức huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận), đạo Parik (đạo Phan Rí tức huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận) và đạo Pạjai (đạo Phố Hài, huyện Hàm Thuận Bắc - Hàm Thuận Nam - Hàm Tân và thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận). Đến thời vua Minh Mạng, Khu tự trị Thuận Thành đã bị xóa sổ và trở thành phủ Ninh Thuận.
Dân số và cư trú[sửa | sửa mã nguồn]
Người Chăm được xác định là cư dân bản địa ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam và đã có quá trình định cư lâu đời ở khu vực này. Trải qua hàng ngàn năm, dưới những biến cố lịch sử, xã hội mà chủ yếu là do chiến tranh và mẫu thuẫn nội bộ, người Chăm không còn cư trú tập trung ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ mà phân bố rộng rãi ở khắp các tỉnh phía Nam Việt Nam và một số các quốc gia khác.
Hiện nay tổng số người Chăm trên thế giới khoảng 400.000 người, phân bố chủ yếu ở Campuchia, Việt Nam, Malaysia, Thái Lan và Hoa Kỳ. Cộng đồng Chăm lớn nhất thế giới là vào khoảng trên 217.000 người tại Campuchia, được gọi là Khmer Islam; kế đến là Việt Nam. Malaysia có trên 10.000 người, Thái Lan khoảng 4.000 người và Hoa Kỳ trên 3.000 người[cần dẫn nguồn]...
Một số người Chăm di cư sang các nước khác, như tộc Utsul ở đảo Hải Nam, đến bang Terengganu của Malaysia. Trong thế kỷ XX, nhiều người Chăm hoặc gốc Chăm di cư sang Hoa Kỳ và các nước phương Tây khác. Người Chăm ở Lào có hơn 800 người, trong đó có 600 người sống ở thủ đô Viêng-chăn, cộng đồng này di cư từ Campuchia do sự diệt chủng của Khơ-me Đỏ[3].
Phân bố dân cư ở Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Trên lãnh thổ Việt Nam có khoảng 145.235 người Chăm sinh sống, sống rải rác ở các tỉnh phía Nam như Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai, Tây Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh, An Giang,... Do đặc điểm cư trú, tính chất tôn giáo và sắc thái văn hóa mang tính vùng miền, người Chăm ở Việt Nam được chia thành 3 nhóm cộng đồng chính là: Chăm H'roi, Chăm Ninh Thuận - Bình Thuận, và Chăm Nam Bộ.
- Chăm H'roi bao gồm những người Chăm sống rải rác ở miền núi các tỉnh Phú Yên, Bình Định; tổng số khoảng 20.500 người. Người Chăm Hroi có nguồn gốc từ những người Chăm cổ là một bộ phận của cộng đồng Chăm Việt Nam và từ lâu được gọi là Chăm Hroi. Người Chăm Hroi theo tín ngưỡng dân gian chịu ảnh hưởng từ đạo Bàlamôn.
- Chăm Ninh Thuận - Bình Thuận hay Đông Chăm gồm những người Chăm cư trú ở Ninh Thuận, Bình Thuận, có tên gọi là Chăm Panduranga; tổng số khoảng 98.000 người (Ninh Thuận: 66.000; Bình Thuận: 32.000), đây là nhóm cộng đồng Chăm lớn nhất chiếm khoảng 67,60% tổng số người Chăm ở Việt Nam. Người Chăm Ninh Thuận-Bình Thuận có hai nhóm chính phân theo tín ngưỡng là Chăm Ahiêr (Chăm ảnh hưởng Bàlamôn) và Chăm Awal (Chăm Bàni -Chăm ảnh hưởng Hồi giáo). Ngoài ra còn có một nhóm nhỏ người Chăm Bàni đã cải sang theo Hồi giáo chính thống vào thập niên 1960 do tiếp xúc với người Chăm Nam Bộ.
- Chăm Nam Bộ hay Tây Chăm bao gồm những người Chăm sinh sống chủ yếu ở An Giang, thành phố Hồ Chí Minh, Tây Ninh; tổng số khoảng 26.700 người. Cộng đồng này đến từ Campuchia, và có nguồn gốc xa hơn nữa lại từ Nam Trung Bộ Việt Nam như hai cộng đồng trên.
- Sự hình thành nhóm Chăm Nam Bộ ở Tây Ninh khởi đầu từ năm 1755 khi tướng Nguyễn Cư Trinh chiêu dụ người Chăm bị hà hiếp trên đất Chân Lạp về định cư ở núi Bà Đen. Tới thời Minh Mạng, từ năm 1834, người Chăm từ Chân Lạp tiếp tục về định cư ở 2 huyện Tân Ninh và Quang Hoá. Thời Tự Đức, người Chăm lại tiếp tục tới Quang Hóa định cư vào các năm 1849, 1857.
- Châu Đốc, từ năm 1818, vua Gia Long đã cho tu sửa bảo Châu Đốc và chiêu dụ người Việt, Hoa, Chăm, Khmer đến định cư. Nhóm này gọi là Chăm Châu Đốc. Tới năm 1841, nhà Nguyễn rút quân khỏi Chân Lạp, nhiều người Chăm cũng theo về định cư ở An Giang. Tới năm 1859, người Chăm ở Campuchia nổi dậy chống vua Ang Duong. Bị đàn áp, hàng nghìn người Chăm sang Châu Đốc tị nạn. Tới giai đoạn Khmer Đỏ, từ 1975, nhiều người Chăm từ Campuchia tiếp tục sang Châu Đốc lánh nạn.
- Trong cả hai nhóm người Chăm Nam Bộ trên:
- Có một thành phần là người gốc từ quần đảo Mã Lai và Indonesia, được gọi Chăm Chà-và (Cham Chvea, Cham Java, Cham Jva), tên gọi này có thể bắt nguồn từ người Jawa Kur[6], người Hồi giáo nói tiếng Khmer. Người Jawa Kur là con cháu của những thủy thủ đến từ Malaysia, Indonesia, họ kết hôn với phụ nữ Khmer bản địa và con cái của họ nói tiếng Khmer nhưng theo đạo Hồi (dòng Sunni). Người Jawa Kur hiện còn sống tại nhiều vùng Campuchia và vùng Châu Đốc (tỉnh An Giang, Việt Nam). Do có sự tương đồng về nguồn gốc Nam Đảo, người Chăm từ Việt Nam và người Jawa Kur đã sống cùng nhau ở Campuchia, tạo thành một cộng đồng và có chung tín ngưỡng Islam Sunni.
- Nhóm người Chăm từ Nam Trung Bộ đã sống hòa đồng với người Jawa nói trên và theo Hồi giáo Sunni, và tự xưng là người Islam dòng Sunni.
- Nhóm người Chăm từ Nam Trung Bộ nhưng không theo đạo Hồi "mới" của người Jawa Kur mà vẫn giữ lại đạo Hồi có từ lúc ở miền Trung Việt Nam. Nhóm này bị 2 nhóm trên gọi là Chăm Jahed (Chăm xấu, cũ). Có thể xem họ giống với người Chăm Bani ở Bình Thuận.
Một số cộng đồng Chăm sau khi sang Campuchia lại tiếp tục sang Malaysia và Thái Lan. Họ đều có nguồn gốc từ miền Trung Việt Nam, di cư khỏi vùng đất cũ của mình do sự Nam tiến của Đại Việt cách đây nhiều thế kỷ. Đa số họ theo Hồi giáo Sunni và có tiếp xúc chặt chẽ với người Malaysia và Indonesia do có cùng tôn giáo và ngôn ngữ cùng thuộc ngữ tộc Malay-Polynesia. Ở Campuchia, do tôn giáo của mình mà người Chăm còn được gọi là Khmer Islam.
Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Chăm ở Việt Nam có dân số 161.729 người, cư trú tại 56 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Chăm cư trú tập trung tại các tỉnh: Ninh Thuận (67.274 người, chiếm 41,6% tổng số người Chăm tại Việt Nam), Bình Thuận (34.690 người, chiếm 21,4% tổng số người Chăm tại Việt Nam), Phú Yên (19.945 người), An Giang (14.209 người), thành phố Hồ Chí Minh (7.819 người), Bình Định (5.336 người), Đồng Nai (3.887 người), Tây Ninh (3.250 người)[2].
Tôn giáo - Tín ngưỡng[sửa | sửa mã nguồn]
Tôn giáo đầu tiên [cần dẫn nguồn] của Chămpa là 1 dạng của Ấn giáo Tamil Shaivism, tới từ miền Nam Ấn Độ qua đường biển. Khi các thương gia Ả Rập, Ba Tư dừng chân ở miền duyên hải Trung bộ Việt Nam trên đường tới Trung Hoa, Hồi giáo (Islam) bắt đầu ảnh hưởng tới văn hóa của người Chăm.
Không rõ chính xác khi nào Hồi giáo tới Champa nhưng các di chỉ ngôi mộ có niên đại vào thế kỷ XI đã được phát hiện. Nhìn chung người ta cho rằng Hồi giáo tới Đông Dương nhiều sau khi đã tới Trung Quốc trong suốt thời kì nhà Đường (618–907), và các nhà buôn Ả Rập và Ba Tư trong vùng đã tiếp xúc trực tiếp với người Chăm chứ không phải với các dân tộc khác. Điều này có thể giải thích tại sao chỉ có người Chăm theo Hồi giáo theo kiểu Ba Tư (chú trọng Ali như phe Shiia) một cách truyền thống trong vùng Đông Dương.
Đa số người Chăm, đặc biệt là ở Campuchia, theo Hồi giáo các phe Sunni, thực hiện các trụ cột của nó bao gồm cả cầu nguyện năm lần một ngày, ăn chay trong tháng Ramadan và thực hiện hành hương hajj đến thánh địa Mecca. Từ nhiều năm nay, các đại diện từ Campuchia đã tham gia vào cuộc thi quốc tế ngâm thơ Kinh Qur'an tại Kuala Lumpur. Các cộng đồng người Hồi giáo các phe Sunni Chăm ở Campuchia điều hành các trường học tôn giáo, và được đứng đầu bởi một Mufti. Tuy nhiên, một nhóm nhỏ người Chăm, tự gọi mình Kaum Jumaat, duy trì một sự thích nghi thần học Hồi giáo phái Shiia, theo đó họ cầu nguyện chỉ vào thứ Sáu và tổ chức Ramadan chỉ trong ba ngày. Ở Việt Nam cũng có nhóm tương tự được gọi là adat Bini (Bà Ni, Ăwal, Triều Nguyễn gọi là Ni Tục). Một số thành viên của nhóm này có tham gia vào cộng đồng Chăm Hồi giáo Sunni và đang xảy ra sự chia rẽ, tranh cãi giữa Kaum Jumaat (Shiia) và các phe Sunni tại Campuchia, Bini và các phe Sunni tại Việt Nam. Một trong những yếu tố dẫn đến sự thay đổi này là ảnh hưởng từ các thành viên trong gia đình của họ đã sang các nước Hồi giáo theo các phe Sunni để nghiên cứu về Hồi giáo có xu hướng phải bắt trước cả tông giáo lẫn phong tục Ả Rập, họ tin rằng người Chăm phải bỏ toàn bộ phong tục xưa và trở thành một người như Mã Lai, như Ả Rập.
Tại Tây Sumatra, người Minangkabau lưu truyền huyền thoại về võ sư Harimau Campo (hổ Champa). Harimau Campo cùng với các võ sư Ninik Datuak Suri Dirajo (từ Padang Panjang), Kambiang Utan (dê rừng Campuchia), Kuciang Siam (mèo Xiêm), Anjiang Mualim (chó Gujarat) là 5 tông phái chính của môn võ Pencak Silat.
Ở Việt Nam, có khoảng 60.000 người Chăm theo adat Cham (Bà Chăm, Ahiér, Triều Nguyễn gọi là Chiêm Tục). Mặc dù cả hai adat - adat Cham và adat Bini đều là adat có ảnh hưởng của Hồi giáo (1 phần) nhưng sự nhầm lẫn của người Pháp cho rẳng adat Cham là đạo Bà La Môn (Ấn giáo) đã dẫn đến quan niêm sai lầm khó sửa lại, là họ tự cho rằng mình là tín độ Ấn giáo! Tất nhiên, ngày nay họ không có một hệ thống đẳng cấp nghiêm ngặt, dù trước đó họ có thể đã được chia thành đẳng cấp Nagavamshi Kshatriya[7] cùng với 1 thiểu số đẳng cấp Brahmin có vai vế[8]. Các đền thờ vua được coi là các vị thần Ấn giáo hóa thân xưa được gọi là Bimong trong tiếng Chăm. Các thầy tế lễ được chia thành 3 cấp, cấp bậc cao nhất được gọi là Po Adhia hay Po (đọc a-sá), tiếp theo là Po Tapáh và thấp nhất là Po Paséh.
Người Chăm ở Việt Nam về mặt tín ngưỡng có 3 nhóm chính:
- Chăm ở Ninh Thuận-Bình Thuận theo adat Cham;
- Bini (phái Shiia) ở Ninh Thuận-Bình Thuận theo adat Bini, là 1 dạng Hồi giáo theo phái Shiia;
- Sunni (văn bản nhà nước ghi là Islam) ở An Giang và Nam Bộ theo Hồi giáo các phe Sunni, đặc biệt là phái Shafi'i, họ có mối liên hệ gắn bó với thế giới các phe Sunni bên ngoài, chủ yếu thông qua Hồi giáo ở Đông Nam Á như Malaysia.
- Ngoài ra, cộng đồng Chăm H'roi ở miền núi theo tín ngưỡng dân gian cũng có thể xếp vào nhóm thứ nhất.
Tại tỉnh Ninh Thuận, nơi có nhiều người Chăm ở Việt Nam cư trú, có khoảng 44.000 người Chăm và gần 31.000 người Bini. Trong số 34 làng Chăm ở Ninh Thuận, có 23 làng Chăm và 11 làng Bini[9]. Tại tỉnh Bình Thuận, nơi có 4 làng toàn Chăm và 9 làng hỗn hợp thì có gần 25.000 người Chăm và khoảng 10.000 người Bini [10].
Tại tỉnh An Giang có 9 xã có người Chăm sinh sống, trong đó khoảng 2.660 hộ, 13.722 người, chiếm tỷ lệ gần 12% so tổng số người dân tộc thiểu số và chiếm 0,62% so tổng dân số toàn tỉnh[11], sống tập trung khá đông ở huyện An Phú và thị xã Tân Châu, số còn lại sống rải rác ở các huyện: Châu Phú và Châu Thành, gần như toàn bộ theo Hồi giáo Sunni. Người Chăm ở Tây Ninh, thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Nam Bộ cũng hầu hết theo đạo Hồi.
Đặc điểm kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Chăm là một dân tộc có nhiều ngành nghề truyền thống lâu đời như thêu, dệt, làm đồ gốm, làm gạch, chế tạo công cụ sản xuất, buôn bán, đóng thuyền, đánh cá, điêu khắc... đặc biệt là nghề trồng lúa nước được người Chăm phát triển từ rất sớm và luôn có những cải tiến về giống và thủy lợi.
Người Chăm sống ở đồng bằng, có truyền thống sản xuất lúa nước là chính. Kỹ thuật thâm canh lúa nước bằng các biện pháp giống, phân bón, thủy lợi khá thành thạo. Hai nghề thủ công nổi tiếng là đồ gốm và dệt vải sợi bông. Trước kia, người Chăm không trồng cây trong làng vì cho rằng cây sẽ là nơi cư trú của ma quỷ.
Tổ chức cộng đồng[sửa | sửa mã nguồn]
Người Chăm thường sinh sống tập trung trong palei Cam (làng Chăm). Mỗi paley có khoảng 300 đến 400 hộ gia đình, cùng theo một tôn giáo nhất định, gồm nhiều tộc họ sinh sống với nhau. Mỗi paley đều có một đơn vị hành chính của làng là: Hội đồng phong tục và Po Paley (Trưởng làng), trong đó, Po Palei là người đóng vai trò rất quan trọng trong Palei. Luật tục Chăm ghi:
Po Paley được dân làng bầu, phải là người cao tuổi, có uy tín, am hiểu phong tục tập quán, luôn vì mọi người, có lòng vị tha. Đồng thời Po Paley cũng phải là người lao động giỏi, có kinh nghiệm trong sản xuất, gia đình hạnh phúc, con cháu xum họp đoàn kết. Người Chăm ví Po Paley như là cây cao, bóng cả:
Hội đồng phong tục do dân làng bầu chọn và có nhiệm vụ trông coi về vấn đề phong tục tập quán, tín ngưỡng. Thành viên của Hội đồng phong tục đều là những người có uy tín trong tôn giáo, trong các tộc họ, là người am hiểu tập quán, phong tục lễ nghi, tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm, có quyền phân xử những thành viên trong paley vi phạm Luật tục. Trong trường hợp người vi phạm ngoan cố thì khi cha, mẹ hoặc người thân chết, Hội đồng phong tục sẽ cấm các tu sỹ, chức sắc không được cúng lễ và xem như người vi phạm đã bị loại ra khỏi cộng đồng.
Người Chăm có tập quán bố trí cư trú dân cư theo bàn cờ. Mỗi dòng họ, mỗi nhóm gia đình thân thuộc hay có khi chỉ một đại gia đình ở quây quần thành một khoảnh hình vuông hoặc hình chữ nhật. Trong làng các khoảnh như thế ngăn cách với nhau bởi những con đường nhỏ. Phần lớn làng Chăm có dân số khoảng từ 1.000 người đến 2.000 người.
Mỗi một dòng họ có một chiết Atâu, một Akauk Guăp và một vật tổ riêng. Luật tục Chăm quy định, Akauk Guăp phải là người cao tuổi, am hiểu phong tục tập quán, có uy tín trong dòng họ, gia đình giàu có, không được có chồng chắp vợ nối.
Hôn nhân gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
Chế độ mẫu hệ và tín ngưỡng nữ thần vẫn tồn tại ở người Chăm. Đàn ông lo việc ngoài nhà, đàn bà lo việc trong gia đình và gia phả. Phong tục Chăm quy định con theo họ mẹ, họ bên mẹ được xem là gần (họ nội). Nhà gái cưới chồng cho con. Con trai ở rể nhà vợ, đến khi chết đi nhà vợ có trách nhiệm thờ cúng đến hết tang, sau đó mang hài cốt về trả lại cho dòng họ nhà trai tiếp tục thờ. Chỉ con gái được thừa kế tài sản, người con gái út được thừa kế nhà tự để thờ cúng ông bà và phải nuôi dưỡng cha mẹ già.
Nhà cửa[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà ở của người Chăm là một quần thể nhà trong một khuôn viên (bây giờ do việc quy hoạch phân lô đất theo kiểu nhà liên kế hẹp nên việc phát triển nhà theo quần thể trong một khuôn viên dần không còn nữa). Mối quan hệ của các nhà trong quần thể này đã thể hiện quá trình tan vỡ của hình thái gia đình lớn mẫu hệ để trở thành các gia đình nhỏ.
- Bộ khung nhà của người Chăm ở Bình Thuận khá đơn giản. Vì cột cơ bản là vì ba cột (kèo được liên kết với cột hoặc không có vì kèo thì dùng tường thay thế kèo). Nếu là vì năm cột thì có thêm xà ngang đầu gác lên cây đòn tay cái nơi hai đầu cột con. Từ các kiểu vì này dần xuất hiện cây kèo và trở thành vì kèo.
- Mặt trước nhà quay về hướng Nam hoặc hướng Tây. Gian giữ là trung tâm (người Chăm gọi là sang-yơ), phía phải là phòng ngủ của bố mẹ, bên trái là kho, sau là phòng ngủ của con cái. Mặt trước có một hiên ở giữa nhà.
- Nhà bếp được xây dựng riêng biệt với nhà chính và ở phía Tây nhà chính, trong nhà bếp có khu bếp, khu chứa nước uống và kho chất đốt (củi, than, v.v.).
Nhà người Chăm ở miền Nam lại rất khác.
- Nhà người Chăm ở An Giang: cách tổ chức mặt bằng sinh hoạt còn phảng phất cái hình đồ sộ của nhà sang yơ ở Bình Thuận.
- Nhà người Chăm ở Châu Đốc: khuôn viên của nhà Chăm Châu Đốc không còn nhiều nhà mà chỉ có nhà chính và nhà phụ kết hợp thành hình thước thợ. Chuồng trâu bò và lợn được làm xa nhà ở.
Nhà ở là nhà sàn, chân rất cao để phòng ngập lụt. Cách bố trí trên mặt bằng sinh hoạt hoàn toàn khác với nhà ở Bình Thuận cũng như ở An Giang.
Trang phục[sửa | sửa mã nguồn]
Có những nhóm địa phương khác nhau với lối tạo dáng và trang trí riêng khó lẫn lộn với các tộc người trong nhóm ngôn ngữ hoặc khu vực.
Trang phục nam[sửa | sửa mã nguồn]
Trang phục cổ truyền: Đàn ông lớn tuổi thường để tóc dài, quấn khăn. Đó là loại khăn màu trắng có dệt thêu hoa văn màu nhạt (vàng hoặc bạc), ở hai đầu khăn có các tua vải. Khăn đội theo lối chữ nhân. Những vị có chức sắc (tôn giáo), hai đầu khăn có hoa văn màu vàng, tua vải màu đỏ, quấn thả ra hai mang tai. Nam mặc áo có cánh xếp chéo và cài dây phía bên hông (thắt lưng), thường là áo màu trắng, trong là quần soọc, ngoài quấn váy xếp.
Trang phục nữ[sửa | sửa mã nguồn]
Về cơ bản, phụ nữ các nhóm Chăm thường đội khăn. Cách hoặc là phủ trên mái tóc hoặc quấn gọn trên đầu, hoặc quấn theo lối chữ nhân, hoặc với loại khăn to quấn lên đầu, khăn đội đầu chủ yếu là màu trắng, có loại được trang trí hoa văn theo lối viền các mép khăn (khăn to), nhóm Chăm Hroi thì đội khăn màu chàm. Lễ phục thường có chiếc khăn vắt vai ngoài chiếc áo dài màu trắng. Đó là chiếc khăn dài tới 23 m vắt qua vai chéo xuống hông, được dệt thêu hoa văn cẩn thận với các màu đỏ, trắng, vàng của các mô tip trong bố cục của dải băng.
Nữ mặc áo cổ tròn cài nút phía trước ngực xuống đến bụng, quấn váy xếp (khi làm lễ) hoặc mặc váy ống (thông thường), đầu quấn khăn không ràng buộc về màu sắc.
Nhóm Khánh Hòa và một số nơi, phụ nữ mặc quần bên trong áo dài. Nhóm Chăm Hroi mặc váy quấn (hở) có miếng đáp sau váy.
Nhóm Quảng Ngãi mặc áo cánh xẻ ngực, cổ đeo vòng và các chuỗi hạt cườm.
Trang phục Chăm, vì có nhóm cơ bản là theo đạo Hồi nên cả nam và nữ lễ phục thiên về màu trắng. Có thể thấy đặc điểm trang phục là lối tạo hình áo (khá điển hình) là lối khoét cổ và can thân và nách từ một miếng vải khổ hẹp (hoặc can với áo dài) thẳng ở giữa làm trung tâm áo cho cả áo ngắn và áo dài. Mặt khác có thể thấy ở đây duy nhất là tộc còn thấy nam giới mặc váy ở nước ta với lối mang trang phục và phong cách thẩm mỹ riêng.
Những người Chăm nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ http://www.joshuaproject.net/peopctry.php?rop3=110776&rog3=CB
- ^ a ă Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương Tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam năm 2009: Kết quả toàn bộ. Hà Nội, 6-2010. Table 5, page 134
- ^ a ă http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=15361&rog3=LA
- ^ Các dân tộc Việt Nam. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ Việt Nam, 2016. Truy cập 01/04/2017.
- ^ Các dân tộc Việt Nam. Trang thông tin điện tử Ban Dân tộc tỉnh Hậu Giang, 2012. Truy cập 01/04/2017.
- ^ Jawa Kur nghĩa là Java Khmer. Trước kia nước Chân Lạp từng bị đế quốc Sailendra ở đảo Java đô hộ. Hoàng tử Chân Lạp là Jayavarman II sau khi bị bắt làm con tin ở Java đã trốn về và giải phóng Chân Lạp, xây dựng nên đế quốc Angkor. Do đó, có thể người Chân Lạp có thói quen gọi những người từ quần đảo Mã Lai là người Java.
- ^ India's interaction with Southeast Asia, Volume 1, Part 3 By Govind Chandra Pande, Project of History of Indian Science, Philosophy, and Culture, Centre for Studies in Civilizations (Delhi, India) p.231,252
- ^ “Vietnam”. Truy cập 8 tháng 3 năm 2015.
- ^ Interview with High Priest or Po Adhia of Ninh Thuan province and his assistant, ngày 23 tháng 12 năm 2011
- ^ Interview with priest or Po Guru near Ma Lam town, and the director of Binh Thuan Cham Cultural Center, Bac Binh district, ngày 22 tháng 12 năm 2011
- ^ ““Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc Khmer tỉnh An Giang đến năm 2010 ban hành Quyết định số 1987/QĐ-UBND ngày 03 tháng 9 năm 2009 của UBND tỉnh An Giang””.

markdown:
# Người Chăm
[Chăm](/w/index.php?title=Ch%C4%83m&redirect=no)) [Buớc tưới chuyển hướng](#mw-head) [Bước tới tìm kiếm](#p-search)
|Người Chăm|
|
|
với trang phục truyền thống bên tháp cổ
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Flag_of_Cambodia.svg/23px-Flag_of_Cambodia.svg.png)
[Campuchia](/wiki/Campuchia) [[1]](#cite_note-1) ![ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/22px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [[2]](#cite_note-năm_2009-2) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Flag_of_Malaysia.svg/23px-Flag_of_Malaysia.svg.png)
[Malaysia](/wiki/Malaysia) ![ Cờ Thái Lan](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_Thailand.svg/20px-Flag_of_Thailand.svg.png)
![ Cờ Thái Lan](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_Thailand.svg/20px-Flag_of_Thailand.svg.png)
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Flag_of_Laos.svg/23px-Flag_of_Laos.svg.png)
[Lào](/wiki/L%C3%A0o) [[3]](#cite_note-ở_Lào-3) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Flag_of_Saudi_Arabia.svg/23px-Flag_of_Saudi_Arabia.svg.png)
[Ả Rập Xê Út](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_X%C3%AA_%C3%9At) [Chăm](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ch%C4%83m), [Khmer](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Khmer), [Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t), [Mã Lai](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A3_Lai) [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o)dòng Sunni. Một bộ phận theo [Ấn Độ giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o). [Utsul](/wiki/Utsul), [Gia Rai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gia_Rai), [Ê Đê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%8A_%C4%90%C3%AA), [Ra Glai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ra_Glai), [Chu Ru](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Chu_Ru), [Mã Lai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C3%A3_Lai), [Indonesia](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Indonesia&action=edit&redlink=1), [Philippines](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Philippines) **Người Chăm**, ( [tiếng Chăm](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ch%C4%83m): Urang Campa), còn gọi là **người Chàm**, **người Chiêm **, **dân Chiêm Thành**, **người Hời**..., hiện cư ngụ chủ yếu tại [Campuchia](/wiki/Campuchia), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), [Malaysia](/wiki/Malaysia), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) và [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Người Chăm thuộc nhóm chủng tộc [ hay người Nam Đảo.
Austronesia](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Austronesia)
Dân số người Chăm tại Việt Nam theo điều tra dân số 1999 là 132.873 người; theo tài liệu của Ủy ban Dân tộc Chính phủ Việt Nam năm 2008 là khoảng hơn 145.000 người, xếp thứ 14 về số lượng trong cộng đồng
[các dân tộc Việt Nam](/wiki/C%C3%A1c_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Vi%E1%BB%87t_Nam) [[4]](#cite_note-dtvn-cttcp-4) .
[5] [Tiếng Chăm](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ch%C4%83m) thuộc [ngữ tộc Malay-Polynesia](/wiki/Ng%E1%BB%AF_t%E1%BB%99c_Malay-Polynesia) của [ngữ hệ Nam Đảo](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87_Nam_%C4%90%E1%BA%A3o) ( *Autronesian*).
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=1)]
Người Chăm là một dân tộc đã từng có một quốc gia độc lập, hùng mạnh trong lịch sử, có nền văn hóa phát triển, và là hậu duệ của các cư dân nền văn hóa Sa Huỳnh thời kì đồ sắt. Ở Việt Nam người Chăm có mối liên hệ gần gũi với các dân tộc nói các tiếng cùng thuộc
[ngữ tộc Malay-Polynesia](/wiki/Ng%E1%BB%AF_t%E1%BB%99c_Malay-Polynesia) như [Gia Rai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gia_Rai), [Ê Đê](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%8A_%C4%90%C3%AA), [Ra Glai](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ra_Glai) và [Chu Ru](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Chu_Ru).
Trước thế kỷ thứ VII có vương quốc Lâm Ấp từ năm Sơ Bình thứ 3
[nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) ( [192](/wiki/192)) đến năm Đại Nghiệp thứ 1 [nhà Tùy](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%B9y) ( [605](/wiki/605)). Sau năm 605, Lâm Ấp có nhiêu thay đổi, đặc biệt là liên tục xây tháp Ân giáo và dựng bia tiếng Phạn, lịch sử bắt đầu được rõ ràng. Các tên gọi khác nhau của vương quốc này theo văn bia [tiếng Phạn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%E1%BA%A1n) và tiếng Chăm cổ là **Campapura, Campanagara**, **Nagara Campa**, **Nagar Cam**. Còn sử sách Trung Quốc gọi là **, Lâm Ấp quốc** **và** [Hoàn Vương Quốc](/wiki/Ho%C3%A0n_V%C6%B0%C6%A1ng) **. Vương quốc này bắt đầu suy tàn từ đầu thế kỷ XV sau cuộc can thiệp do quân đội** [Chiêm Thành](/wiki/Chi%C3%AAm_Th%C3%A0nh)quốc [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh)trong thời vua [Vĩnh Lạc Đế](/wiki/Minh_Th%C3%A0nh_T%E1%BB%95)đối với ba triều đại: [nhà Hậu Trần](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BA%ADu_Tr%E1%BA%A7n)(Đại Việt), [nhà Hồ](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BB%93)(Đại Ngu) và [triều đại Vijaya](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%91%E1%BA%A1i_Vijaya&action=edit&redlink=1)(Chiêm Thành).
Sau khi quân đội nhà Minh rút về, vương quốc Champa được phục hồi nhưng chia thành 2 tiểu vương quốc: Tiểu vương quốc Vijaya (Đồ Bàn: 1428-1471) và Tiểu vương quốc Panduranga (Phan Rang: 1433-1832). Tiểu vương quốc Vijaya bị quân đội
[Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t) tiêu diệt vào thời vua [Thánh Tông nhà Lê](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng) để thôn tính đất đai vào năm Hồng Đức thứ 2 ( [1471](/wiki/1471)). Năm đó, tiểu vương quốc Panduranga cũng trở thành chư hầu của Đại Việt. Năm Chính Hòa thứ ( [1693](/wiki/1693)), Nguyễn Hữu Cảnh đã một lần chinh phục Tiểu vương quốc Panduranga, đổi tên Chiêm Thành quốc thành Thuận Thành trấn, rồi đổi Thuận Thành trấn thành Bình Thuận phủ. Nhưng, năm 1694, trong khi Nguyễn Hữu Cảnh tây chinh đánh Campuchia, tướng người Chăm tên Ốc Nha Đạt và tướng người Thanh tên A Ban đã tập hợp được đông đảo lực lượng người Champa, nổi dậy và tiêu diệt toàn bộ lực lượng chúa Nguyễn tại đây. Chúa [Nguyễn Phúc Chu](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Ph%C3%BAc_Chu) đã bất đắc dĩ phải cầu hòa với người Champa và cho phép người Champa phục hồi Thuận Thành trấn (Khu tự trị Champa). Hòa ước giữa chúa Nguyễn và Champa được ghi rõ trong "Nghị định Ngũ điều" vào năm Vĩnh Thạnh thứ 8 ( [1712](/wiki/1712)) và được duy trì cho đến năm [Minh Mạng](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng) thứ 13 ( [1832](/wiki/1832)). Sau giải thể khu tự trị vào năm 1832, một số người Chăm liên minh với Lê Văn Khôi, nổi dậy để phục hồi Thuận Thành trấn nhưng kết thúc thất bại. Hậu duệ của vua Champa có Dụng Gạch (Bo Gait, Bộ Gạch), một vị hoàng tử anh hùng, giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban hành chính lâm thời huyện Hòa Đa (huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận ngày nay) phụ trách khu vực miền núi sau [Cách mạng tháng Tám](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_th%C3%A1ng_T%C3%A1m).
Champa thừa kế Lâm Ấp được thành lập sau cuộc nổi dậy của một viên quan địa phương (quan Công Tao) tên là
[Khu Liên](/wiki/Khu_Li%C3%AAn) ( *Kiu-lien*) chống lại chính quyền [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) năm 192 tại huyện Tượng Lâm, thuộc quận Nhật Nam (ngày nay là [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF)). Lãnh thổ của Champa ngày nay thuộc thành phố Đà Nẵng và các tỉnh [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh), [Quảng Trị](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Tr%E1%BB%8B), [Thừa Thiên-Huế](/wiki/Th%E1%BB%ABa_Thi%C3%AAn_-_Hu%E1%BA%BF), [Quảng Nam](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam), [Quảng Ngãi](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ng%C3%A3i), [Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh), [Phú Yên](/wiki/Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), [Khánh Hòa](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a), [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn) và một số vùng Tây Nguyên. Lâm Ấp chịu ảnh hưởng lớn văn hóa và tôn giáo [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) nhưng sau các cuộc chiến với quốc gia láng giềng [Phù Nam](/wiki/Ph%C3%B9_Nam), cũng như sự thôn tính lãnh thổ của quốc gia này vào [thế kỷ IV](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_IV), đã hòa trộn văn hóa [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99). Theo văn bia tiếng Phạn tại Mỹ Sơn, vua Champa và vua Campuchia đều là hậu duệ của hoàng tử Asvattaman, một anh hùng lưu vong bạc mệnh trong sử thi Ấn Độ *Mahabarata* thuộc nhà Kuru. Riêng, các chúa Panduranga thì thuộc dòng Pandu nên Champa (Vijaya, thuộc nhà Kuru) và Panduranga (thuộc nhà Pandu) vốn là 2 quốc gia thù địch với nhau. Sử sách Trung Quốc luôn ghi rõ 2 nước Chiêm Thành (Champa) và Tân Đồng Long (Panduranga) là 2 quốc gia riêng.
Lịch sử của
[vương quốc Champa](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ch%C4%83m_Pa) là các cuộc xung đột với [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c), [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t), [Khmer](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Khmer) và [Mông Cổ](/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95), cũng như xung đột nội bộ. Chính là do các cuộc xung đột này mà Champa mất dần lãnh thổ vào tay Đại Việt, một quốc gia có tổ chức chính quyền và quân sự tốt hơn. Champa trong quá khứ là một nước chư hầu của các [triều đại phong kiến](/w/index.php?title=Tri%E1%BB%81u_%C4%91%E1%BA%A1i_phong_ki%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) Trung Quốc và Đại Việt nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa và sự toàn vẹn lãnh thổ. Người Champa là những chiến binh giỏi đã sử dụng địa hình đồi núi để chiếm ưu thế. Năm Hồng Đức thứ 2( [1471](/wiki/1471)), tiểu vương quốc Vijaya chịu tổn thất nặng nề trong cuộc chiến với Đại Việt dưới triều vua [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng). Khoảng 60.000 quân Champa bị giết và 30.000 bị bắt làm tù binh. Sau đó, tiểu vương quốc Panduranga tiếp tục tồn tại dưới sự bảo trợ của chúa Nguyễn và vua [Gia Long](/wiki/Gia_Long) trong 4 đạo: đạo Panrang (đạo Phan Rang tức tỉnh [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn)), đạo Kraong (Đạo Long Hương/Liên Hương tức huyện Tuy Phong, tỉnh [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn)), đạo Parik (đạo Phan Rí tức huyện Bắc Bình, tỉnh [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn)) và đạo Pạjai (đạo Phố Hài, huyện Hàm Thuận Bắc - Hàm Thuận Nam - Hàm Tân và thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận). Đến thời vua Minh Mạng, Khu tự trị Thuận Thành đã bị xóa sổ và trở thành phủ Ninh Thuận.
## Dân số và cư trú[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=2)]
Người Chăm được xác định là cư dân bản địa ở khu vực
[duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam](/wiki/Nam_Trung_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam) và đã có quá trình định cư lâu đời ở khu vực này. Trải qua hàng ngàn năm, dưới những biến cố lịch sử, xã hội mà chủ yếu là do chiến tranh và mẫu thuẫn nội bộ, người Chăm không còn cư trú tập trung ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ mà phân bố rộng rãi ở khắp các tỉnh phía Nam Việt Nam và một số các quốc gia khác.
Hiện nay tổng số người Chăm trên thế giới khoảng 400.000 người, phân bố chủ yếu ở
[Campuchia](/wiki/Campuchia), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), [Malaysia](/wiki/Malaysia), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) và [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Cộng đồng Chăm lớn nhất thế giới là vào khoảng trên 217.000 người tại Campuchia, được gọi là Khmer Islam; kế đến là Việt Nam. Malaysia có trên 10.000 người, Thái Lan khoảng 4.000 người và Hoa Kỳ trên 3.000 người ...
Một số người Chăm di cư sang các nước khác, như tộc
[Utsul](/wiki/Utsul) ở [đảo Hải Nam](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_H%E1%BA%A3i_Nam), đến bang Terengganu của [Malaysia](/wiki/Malaysia). Trong thế kỷ XX, nhiều người Chăm hoặc gốc Chăm di cư sang [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) và các nước [phương Tây](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y) khác. Người Chăm ở [Lào](/wiki/L%C3%A0o) có hơn 800 người, trong đó có 600 người sống ở thủ đô Viêng-chăn, cộng đồng này di cư từ Campuchia do sự diệt chủng của [Khơ-me Đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F) .
[3]
### Phân bố dân cư ở Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=3)]
Trên lãnh thổ Việt Nam có khoảng 145.235 người Chăm sinh sống, sống rải rác ở các tỉnh phía Nam như
[Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh), [Phú Yên](/wiki/Ph%C3%BA_Y%C3%AAn), [Khánh Hòa](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a), [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn), [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai), [Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh), [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), [An Giang](/wiki/An_Giang),... Do đặc điểm cư trú, tính chất tôn giáo và sắc thái văn hóa mang tính vùng miền, người Chăm ở Việt Nam được chia thành 3 nhóm cộng đồng chính là: *Chăm H'roi*, *Chăm Ninh Thuận - Bình Thuận*, và *Chăm Nam Bộ*.
**Chăm H'roi**bao gồm những người Chăm sống rải rác ở miền núi các tỉnh Phú Yên, Bình Định; tổng số khoảng 20.500 người. Người Chăm Hroi có nguồn gốc từ những người Chăm cổ là một bộ phận của cộng đồng Chăm Việt Nam và từ lâu được gọi là Chăm Hroi. Người Chăm Hroi theo tín ngưỡng dân gian chịu ảnh hưởng từ đạo Bàlamôn. **Chăm Ninh Thuận - Bình Thuận**hay Đông Chăm gồm những người Chăm cư trú ở [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn), có tên gọi là Chăm Panduranga; tổng số khoảng 98.000 người ( [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn): 66.000; [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn): 32.000), đây là nhóm cộng đồng Chăm lớn nhất chiếm khoảng 67,60% tổng số người Chăm ở Việt Nam. Người Chăm Ninh Thuận-Bình Thuận có hai nhóm chính phân theo tín ngưỡng là Chăm Ahiêr (Chăm ảnh hưởng Bàlamôn) và Chăm Awal (Chăm Bàni -Chăm ảnh hưởng Hồi giáo). Ngoài ra còn có một nhóm nhỏ người Chăm Bàni đã cải sang theo Hồi giáo chính thống vào thập niên 1960 do tiếp xúc với người Chăm Nam Bộ. **Chăm Nam Bộ**hay Tây Chăm bao gồm những người Chăm sinh sống chủ yếu ở [An Giang](/wiki/An_Giang), thành phố [Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), [Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh); tổng số khoảng 26.700 người. Cộng đồng này đến từ Campuchia, và có nguồn gốc xa hơn nữa lại từ [Nam Trung Bộ](/wiki/Duy%C3%AAn_h%E1%BA%A3i_Nam_Trung_B%E1%BB%99)Việt Nam như hai cộng đồng trên.
- Sự hình thành nhóm Chăm Nam Bộ ở
[Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh)khởi đầu từ năm [1755](/wiki/1755)khi tướng [Nguyễn Cư Trinh](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_C%C6%B0_Trinh)chiêu dụ người Chăm bị hà hiếp trên đất [Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p)về định cư ở [núi Bà Đen](/wiki/N%C3%BAi_B%C3%A0_%C4%90en). Tới thời Minh Mạng, từ năm 1834, người Chăm từ Chân Lạp tiếp tục về định cư ở 2 huyện Tân Ninh và Quang Hoá. Thời Tự Đức, người Chăm lại tiếp tục tới Quang Hóa định cư vào các năm 1849, 1857. [Châu Đốc](/wiki/Ch%C3%A2u_%C4%90%E1%BB%91c_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)), từ năm 1818, vua [Gia Long](/wiki/Gia_Long)đã cho tu sửa bảo Châu Đốc và chiêu dụ người Việt, Hoa, Chăm, [Khmer](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Khmer_(Vi%E1%BB%87t_Nam))đến định cư. Nhóm này gọi là Chăm Châu Đốc. Tới năm 1841, nhà Nguyễn [rút quân khỏi Chân Lạp](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_T%C3%A2y_Th%C3%A0nh), nhiều người Chăm cũng theo về định cư ở [An Giang](/wiki/An_Giang). Tới năm 1859, người Chăm ở Campuchia nổi dậy chống vua [Ang Duong](/wiki/Ang_Duong). Bị đàn áp, hàng nghìn người Chăm sang Châu Đốc tị nạn. Tới giai đoạn [Khmer Đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F), từ 1975, nhiều người Chăm từ Campuchia tiếp tục sang Châu Đốc lánh nạn.
- Trong cả hai nhóm người Chăm Nam Bộ trên:
- Có một thành phần là người gốc từ
[quần đảo Mã Lai](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_M%C3%A3_Lai)và [Indonesia](/wiki/Indonesia), được gọi Chăm Chà-và (Cham Chvea, Cham Java, Cham Jva), tên gọi này có thể bắt nguồn từ người Jawa Kur , người [[6]](#cite_note-6) [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o)nói tiếng Khmer. Người Jawa Kur là con cháu của những thủy thủ đến từ [Malaysia](/wiki/Malaysia), [Indonesia](/wiki/Indonesia), họ kết hôn với phụ nữ Khmer bản địa và con cái của họ nói tiếng Khmer nhưng theo đạo Hồi (dòng [Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni)). Người Jawa Kur hiện còn sống tại nhiều vùng Campuchia và vùng Châu Đốc (tỉnh [An Giang](/wiki/An_Giang), Việt Nam). Do có sự tương đồng về nguồn gốc Nam Đảo, người Chăm từ Việt Nam và người Jawa Kur đã sống cùng nhau ở Campuchia, tạo thành một cộng đồng và có chung tín ngưỡng [Islam Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_t%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam).
- Nhóm người Chăm từ Nam Trung Bộ đã sống hòa đồng với người Jawa nói trên và theo
[Hồi giáo Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni), và tự xưng là người Islam dòng Sunni.
- Nhóm người Chăm từ Nam Trung Bộ nhưng không theo đạo Hồi "mới" của người Jawa Kur mà vẫn giữ lại
[đạo Hồi](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_t%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam)có từ lúc ở miền Trung Việt Nam. Nhóm này bị 2 nhóm trên gọi là Chăm Jahed (Chăm xấu, cũ). Có thể xem họ giống với người Chăm Bani ở Bình Thuận.
- Có một thành phần là người gốc từ
- Sự hình thành nhóm Chăm Nam Bộ ở
Một số cộng đồng Chăm sau khi sang Campuchia lại tiếp tục sang Malaysia và Thái Lan. Họ đều có nguồn gốc từ miền Trung Việt Nam, di cư khỏi vùng đất cũ của mình do sự
[Nam tiến](/wiki/Nam_ti%E1%BA%BFn) của Đại Việt cách đây nhiều thế kỷ. Đa số họ theo Hồi giáo Sunni và có tiếp xúc chặt chẽ với người Malaysia và Indonesia do có cùng tôn giáo và ngôn ngữ cùng thuộc [ngữ tộc Malay-Polynesia](/wiki/Ng%E1%BB%AF_t%E1%BB%99c_Malay-Polynesia). Ở Campuchia, do tôn giáo của mình mà người Chăm còn được gọi là Khmer Islam.
Theo
[Tổng điều tra dân số và nhà ở](/wiki/%C4%90i%E1%BB%81u_tra_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) năm [2009](/wiki/2009), người Chăm ở Việt Nam có dân số 161.729 người, cư trú tại 56 trên tổng số 63 [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)), [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_(Vi%E1%BB%87t_Nam)). Người Chăm cư trú tập trung tại các tỉnh: [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn) (67.274 người, chiếm 41,6% tổng số người Chăm tại Việt Nam), [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn) (34.690 người, chiếm 21,4% tổng số người Chăm tại Việt Nam), [Phú Yên](/wiki/Ph%C3%BA_Y%C3%AAn) (19.945 người), [An Giang](/wiki/An_Giang) (14.209 người), [thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) (7.819 người),
[Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh) (5.336 người), [Đồng Nai](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_Nai) (3.887 người), [Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh) (3.250 người) .
[2]
## Tôn giáo - Tín ngưỡng[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=4)]
Tôn giáo đầu tiên
[Ấn giáo](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) Tamil Shaivism, tới từ miền Nam Ấn Độ qua đường biển. Khi các thương gia Ả Rập, Ba Tư dừng chân ở miền duyên hải Trung bộ Việt Nam trên đường tới Trung Hoa, [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) (Islam) bắt đầu ảnh hưởng tới văn hóa của người Chăm.
Không rõ chính xác khi nào Hồi giáo tới Champa nhưng các di chỉ ngôi mộ có niên đại vào thế kỷ XI đã được phát hiện. Nhìn chung người ta cho rằng Hồi giáo tới Đông Dương nhiều sau khi đã tới Trung Quốc trong suốt thời kì
[nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) (618–907), và các nhà buôn Ả Rập và Ba Tư trong vùng đã tiếp xúc trực tiếp với người Chăm chứ không phải với các dân tộc khác. Điều này có thể giải thích tại sao chỉ có người Chăm theo Hồi giáo theo kiểu Ba Tư (chú trọng Ali như phe Shiia) một cách truyền thống trong vùng Đông Dương.
Đa số người Chăm, đặc biệt là ở
[Campuchia](/wiki/Campuchia), theo Hồi giáo các phe Sunni, thực hiện các trụ cột của nó bao gồm cả cầu nguyện năm lần một ngày, ăn chay trong tháng Ramadan và thực hiện hành hương hajj đến thánh địa [Mecca](/wiki/Mecca). Từ nhiều năm nay, các đại diện từ Campuchia đã tham gia vào cuộc thi quốc tế ngâm thơ [Kinh Qur'an](/wiki/Qur%E2%80%99an) tại Kuala Lumpur. Các cộng đồng người Hồi giáo các phe Sunni Chăm ở Campuchia điều hành các trường học tôn giáo, và được đứng đầu bởi một Mufti. Tuy nhiên, một nhóm nhỏ người Chăm, tự gọi mình Kaum Jumaat, duy trì một sự thích nghi thần học Hồi giáo phái Shiia, theo đó họ cầu nguyện chỉ vào thứ Sáu và tổ chức Ramadan chỉ trong ba ngày. Ở Việt Nam cũng có nhóm tương tự được gọi là adat Bini (Bà Ni, Ăwal, Triều Nguyễn gọi là Ni Tục). Một số thành viên của nhóm này có tham gia vào cộng đồng Chăm Hồi giáo Sunni và đang xảy ra sự chia rẽ, tranh cãi giữa Kaum Jumaat (Shiia) và các phe Sunni tại Campuchia, Bini và các phe Sunni tại Việt Nam. Một trong những yếu tố dẫn đến sự thay đổi này là ảnh hưởng từ các thành viên trong gia đình của họ đã sang các nước Hồi giáo theo các phe Sunni để nghiên cứu về Hồi giáo có xu hướng phải bắt trước cả tông giáo lẫn phong tục Ả Rập, họ tin rằng người Chăm phải bỏ toàn bộ phong tục xưa và trở thành một người như Mã Lai, như Ả Rập.
Tại
[Tây Sumatra](/wiki/Sumatra), [người Minangkabau](/wiki/Minangkabau) lưu truyền huyền thoại về võ sư Harimau Campo (hổ Champa). Harimau Campo cùng với các võ sư Ninik Datuak Suri Dirajo (từ [Padang Panjang](/wiki/Padang_Panjang)), Kambiang Utan (dê rừng [Campuchia](/wiki/Campuchia)), Kuciang Siam (mèo [Xiêm](/wiki/Xi%C3%AAm)), Anjiang Mualim (chó [Gujarat](/wiki/Gujarat)) là 5 tông phái chính của môn võ [Pencak Silat](/wiki/Pencak_silat).
Ở Việt Nam, có khoảng 60.000 người Chăm theo adat Cham (Bà Chăm, Ahiér, Triều Nguyễn gọi là Chiêm Tục). Mặc dù cả hai adat - adat Cham và adat Bini đều là adat có ảnh hưởng của Hồi giáo (1 phần) nhưng sự nhầm lẫn của người Pháp cho rẳng adat Cham là đạo Bà La Môn (Ấn giáo) đã dẫn đến quan niêm sai lầm khó sửa lại, là họ tự cho rằng mình là tín độ Ấn giáo! Tất nhiên, ngày nay họ không có một hệ thống đẳng cấp nghiêm ngặt, dù trước đó họ có thể đã được chia thành đẳng cấp Nagavamshi Kshatriya
cùng với 1 thiểu số đẳng cấp Brahmin có vai vế [7] . Các đền thờ vua được coi là các vị thần Ấn giáo hóa thân xưa được gọi là [[8]](#cite_note-8) *Bimong*trong tiếng Chăm. Các thầy tế lễ được chia thành 3 cấp, cấp bậc cao nhất được gọi là *Po Adhia*hay *Po (đọc a-sá)*, tiếp theo là *Po Tapáh*và thấp nhất là *Po Paséh*.
Người Chăm ở
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) về mặt tín ngưỡng có 3 nhóm chính:
**Chăm**ở Ninh Thuận-Bình Thuận theo adat Cham; **Bini**(phái [Shiia](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia)) ở Ninh Thuận-Bình Thuận theo adat Bini, là 1 dạng [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o)theo phái [Shiia](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Shia); **Sunni**(văn bản nhà nước ghi là Islam) ở [An Giang](/wiki/An_Giang)và Nam Bộ theo [Hồi giáo các phe Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni), đặc biệt là phái Shafi'i, họ có mối liên hệ gắn bó với thế giới các phe Sunni bên ngoài, chủ yếu thông qua Hồi giáo ở [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81_h%E1%BA%A3i_%C4%91%E1%BA%A3o)như [Malaysia](/wiki/Malaysia).
- Ngoài ra, cộng đồng Chăm H'roi ở miền núi theo tín ngưỡng dân gian cũng có thể xếp vào nhóm thứ nhất.
Tại tỉnh
[Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), nơi có nhiều người Chăm ở Việt Nam cư trú, có khoảng 44.000 người **Chăm** và gần 31.000 người **Bini**. Trong số 34 làng Chăm ở [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), có 23 làng **Chăm** và 11 làng **Bini** . Tại tỉnh [9] [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn), nơi có 4 làng toàn **Chăm**và 9 làng hỗn hợp thì có gần 25.000 người **Chăm**và khoảng 10.000 người **Bini** . [[10]](#cite_note-10)
Tại tỉnh
[An Giang](/wiki/An_Giang) có 9 xã có người Chăm sinh sống, trong đó khoảng 2.660 hộ, 13.722 người, chiếm tỷ lệ gần 12% so tổng số người dân tộc thiểu số và chiếm 0,62% so tổng dân số toàn tỉnh , sống tập trung khá đông ở huyện [11] [An Phú](/wiki/An_Ph%C3%BA,_An_Giang)và [thị xã Tân Châu](/wiki/T%C3%A2n_Ch%C3%A2u,_An_Giang), số còn lại sống rải rác ở các huyện: [Châu Phú](/wiki/Ch%C3%A2u_Ph%C3%BA)và [Châu Thành](/wiki/Ch%C3%A2u_Th%C3%A0nh,_An_Giang), gần như toàn bộ theo [Hồi giáo Sunni](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Sunni). Người Chăm ở [Tây Ninh](/wiki/T%C3%A2y_Ninh), [thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)và các tỉnh [Nam Bộ](/wiki/Nam_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam)cũng hầu hết theo đạo Hồi.
## Đặc điểm kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=5)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/%C4%90i%C3%AAu_kh%E1%BA%AFc_Ch%C4%83m.jpg/250px-%C4%90i%C3%AAu_kh%E1%BA%AFc_Ch%C4%83m.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/%C4%90i%C3%AAu_kh%E1%BA%AFc_Ch%C4%83m.jpg/250px-%C4%90i%C3%AAu_kh%E1%BA%AFc_Ch%C4%83m.jpg)
[Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (Thành phố Hồ Chí Minh)](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Vi%E1%BB%87t_Nam_(Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)).
Chăm là một dân tộc có nhiều ngành nghề truyền thống lâu đời như thêu, dệt, làm đồ gốm, làm gạch, chế tạo công cụ sản xuất, buôn bán, đóng thuyền, đánh cá, điêu khắc... đặc biệt là nghề trồng lúa nước được người Chăm phát triển từ rất sớm và luôn có những cải tiến về giống và thủy lợi.
Người Chăm sống ở đồng bằng, có truyền thống sản xuất lúa nước là chính. Kỹ thuật thâm canh lúa nước bằng các biện pháp giống, phân bón, thủy lợi khá thành thạo. Hai nghề thủ công nổi tiếng là đồ gốm và dệt vải sợi bông. Trước kia, người Chăm không trồng cây trong làng vì cho rằng cây sẽ là nơi cư trú của ma quỷ.
## Tổ chức cộng đồng[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=6)]
Người Chăm thường sinh sống tập trung trong palei Cam (làng Chăm). Mỗi paley có khoảng 300 đến 400 hộ gia đình, cùng theo một tôn giáo nhất định, gồm nhiều tộc họ sinh sống với nhau. Mỗi paley đều có một đơn vị hành chính của làng là: Hội đồng phong tục và Po Paley (Trưởng làng), trong đó, Po Palei là người đóng vai trò rất quan trọng trong Palei. Luật tục Chăm ghi:
|“||
||”|
Po Paley được dân làng bầu, phải là người cao tuổi, có uy tín, am hiểu phong tục tập quán, luôn vì mọi người, có lòng vị tha. Đồng thời Po Paley cũng phải là người lao động giỏi, có kinh nghiệm trong sản xuất, gia đình hạnh phúc, con cháu xum họp đoàn kết. Người Chăm ví Po Paley như là cây cao, bóng cả:
|“||
||”|
Hội đồng phong tục do dân làng bầu chọn và có nhiệm vụ trông coi về vấn đề phong tục tập quán, tín ngưỡng. Thành viên của Hội đồng phong tục đều là những người có uy tín trong tôn giáo, trong các tộc họ, là người am hiểu tập quán, phong tục lễ nghi, tín ngưỡng, tôn giáo của người Chăm, có quyền phân xử những thành viên trong paley vi phạm Luật tục. Trong trường hợp người vi phạm ngoan cố thì khi cha, mẹ hoặc người thân chết, Hội đồng phong tục sẽ cấm các tu sỹ, chức sắc không được cúng lễ và xem như người vi phạm đã bị loại ra khỏi cộng đồng.
Người Chăm có tập quán bố trí cư trú dân cư theo bàn cờ. Mỗi dòng họ, mỗi nhóm gia đình thân thuộc hay có khi chỉ một đại gia đình ở quây quần thành một khoảnh hình vuông hoặc hình chữ nhật. Trong làng các khoảnh như thế ngăn cách với nhau bởi những con đường nhỏ. Phần lớn làng Chăm có dân số khoảng từ 1.000 người đến 2.000 người.
Mỗi một dòng họ có một chiết Atâu, một Akauk Guăp và một vật tổ riêng. Luật tục Chăm quy định, Akauk Guăp phải là người cao tuổi, am hiểu phong tục tập quán, có uy tín trong dòng họ, gia đình giàu có, không được có chồng chắp vợ nối.
## Hôn nhân gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=7)] [Chế độ mẫu hệ](/wiki/Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_m%E1%BA%ABu_h%E1%BB%87) và tín ngưỡng nữ thần vẫn tồn tại ở người Chăm. Đàn ông lo việc ngoài nhà, đàn bà lo việc trong gia đình và gia phả. Phong tục Chăm quy định con theo họ mẹ, họ bên mẹ được xem là gần (họ nội). Nhà gái cưới chồng cho con. Con trai ở rể nhà vợ, đến khi chết đi nhà vợ có trách nhiệm thờ cúng đến hết tang, sau đó mang hài cốt về trả lại cho dòng họ nhà trai tiếp tục thờ. Chỉ con gái được thừa kế tài sản, người con gái út được thừa kế nhà tự để thờ cúng ông bà và phải nuôi dưỡng cha mẹ già.
## Nhà cửa[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=8)]
Nhà ở của người Chăm là một quần thể nhà trong một khuôn viên (bây giờ do việc quy hoạch phân lô đất theo kiểu nhà liên kế hẹp nên việc phát triển nhà theo quần thể trong một khuôn viên dần không còn nữa). Mối quan hệ của các nhà trong quần thể này đã thể hiện quá trình tan vỡ của hình thái gia đình lớn mẫu hệ để trở thành các gia đình nhỏ.
- Bộ khung nhà của người Chăm ở
[Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn)khá đơn giản. Vì cột cơ bản là vì ba cột (kèo được liên kết với cột hoặc không có vì kèo thì dùng tường thay thế kèo). Nếu là vì năm cột thì có thêm xà ngang đầu gác lên cây đòn tay cái nơi hai đầu cột con. Từ các kiểu vì này dần xuất hiện cây kèo và trở thành vì kèo.
- Mặt trước nhà quay về hướng Nam hoặc hướng Tây. Gian giữ là trung tâm (người Chăm gọi là
*sang-yơ*), phía phải là phòng ngủ của bố mẹ, bên trái là kho, sau là phòng ngủ của con cái. Mặt trước có một hiên ở giữa nhà.
- Nhà bếp được xây dựng riêng biệt với nhà chính và ở phía Tây nhà chính, trong nhà bếp có khu bếp, khu chứa nước uống và kho chất đốt (củi, than, v.v.).
Nhà người Chăm ở miền Nam lại rất khác.
- Nhà người Chăm ở
[An Giang](/wiki/An_Giang): cách tổ chức mặt bằng sinh hoạt còn phảng phất cái hình đồ sộ của nhà sang yơ ở [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn).
- Nhà người Chăm ở
[Châu Đốc](/wiki/Ch%C3%A2u_%C4%90%E1%BB%91c): khuôn viên của nhà Chăm Châu Đốc không còn nhiều nhà mà chỉ có nhà chính và nhà phụ kết hợp thành hình thước thợ. Chuồng trâu bò và lợn được làm xa nhà ở.
Nhà ở là nhà sàn, chân rất cao để phòng ngập lụt. Cách bố trí trên mặt bằng sinh hoạt hoàn toàn khác với nhà ở
[Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn) cũng như ở [An Giang](/wiki/An_Giang).
## Trang phục[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=9)]
Có những nhóm địa phương khác nhau với lối tạo dáng và trang trí riêng khó lẫn lộn với các tộc người trong nhóm ngôn ngữ hoặc khu vực.
### Trang phục nam[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=10)]
Trang phục cổ truyền: Đàn ông lớn tuổi thường để tóc dài, quấn khăn. Đó là loại khăn màu trắng có dệt thêu hoa văn màu nhạt (
[vàng](/wiki/V%C3%A0ng) hoặc [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c)), ở hai đầu khăn có các tua vải. Khăn đội theo lối chữ nhân. Những vị có chức sắc (tôn giáo), hai đầu khăn có hoa văn màu vàng, tua vải màu đỏ, quấn thả ra hai mang tai. Nam mặc áo có cánh xếp chéo và cài dây phía bên hông (thắt lưng), thường là áo màu trắng, trong là quần soọc, ngoài quấn váy xếp.
### Trang phục nữ[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=11)]
Về cơ bản, phụ nữ các nhóm Chăm thường đội khăn. Cách hoặc là phủ trên mái tóc hoặc quấn gọn trên đầu, hoặc quấn theo lối chữ nhân, hoặc với loại khăn to quấn lên đầu, khăn đội đầu chủ yếu là màu trắng, có loại được trang trí hoa văn theo lối viền các mép khăn (khăn to), nhóm Chăm Hroi thì đội khăn màu chàm. Lễ phục thường có chiếc khăn vắt vai ngoài chiếc áo dài màu trắng. Đó là chiếc khăn dài tới 23 m vắt qua vai chéo xuống hông, được dệt thêu hoa văn cẩn thận với các màu đỏ, trắng, vàng của các mô tip trong bố cục của dải băng.
Nữ mặc áo cổ tròn cài nút phía trước ngực xuống đến bụng, quấn váy xếp (khi làm lễ) hoặc mặc váy ống (thông thường), đầu quấn khăn không ràng buộc về màu sắc.
Nhóm
[Khánh Hòa](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a) và một số nơi, phụ nữ mặc quần bên trong áo dài. Nhóm Chăm Hroi mặc váy quấn (hở) có miếng đáp sau váy.
Nhóm
[Quảng Ngãi](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ng%C3%A3i) mặc áo cánh xẻ ngực, cổ đeo vòng và các chuỗi hạt cườm.
Trang phục Chăm, vì có nhóm cơ bản là theo đạo Hồi nên cả nam và nữ lễ phục thiên về màu trắng. Có thể thấy đặc điểm trang phục là lối tạo hình áo (khá điển hình) là lối khoét cổ và can thân và nách từ một miếng vải khổ hẹp (hoặc can với áo dài) thẳng ở giữa làm trung tâm áo cho cả áo ngắn và áo dài. Mặt khác có thể thấy ở đây duy nhất là tộc còn thấy nam giới mặc váy ở nước ta với lối mang trang phục và phong cách thẩm mỹ riêng.
## Những người Chăm nổi tiếng[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=12)]
|Tên||Sinh thời||Hoạt động|
|
||Tk.11||Vương phi của |[Chế Bồng Nga](/wiki/Ch%E1%BA%BF_B%E1%BB%93ng_Nga) [Chế Ma Nô Đà Nan](/wiki/Ch%E1%BA%BF_Ma_N%C3%B4_%C4%90%C3%A0_Nan) [nhà Trần](/wiki/Nh%C3%A0_Tr%E1%BA%A7n)và [nhà Hồ](/wiki/Nh%C3%A0_H%E1%BB%93), người gốc [Chiêm Thành](/wiki/Chi%C3%AAm_Th%C3%A0nh). Ông tham gia cuộc [chiến tranh Việt-Chiêm 1400-1407](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t-Chi%C3%AAm_1400-1407), tử trận. [Chàng Lía](/wiki/Ch%C3%A0ng_L%C3%ADa) [Đàng Trong](/wiki/%C4%90%C3%A0ng_Trong)thời [chúa Nguyễn](/wiki/Ch%C3%BAa_Nguy%E1%BB%85n)thế kỷ 18. Căn cứ khởi nghĩa nay thuộc xã Ân Đức, huyện [Hoài Ân](/wiki/Ho%C3%A0i_%C3%82n), tỉnh [Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh). [Les Kosem](/wiki/Les_Kosem) [Liên hiệp Pháp](/wiki/Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Ph%C3%A1p), sau là Chuẩn tướng Quân đội [Cộng hòa Khmer](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Khmer)(Campuchia), có vai trò quan trọng trong [Chiến tranh Đông Dương lần thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam)và cuộc [nội chiến Campuchia](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_t%E1%BA%A1i_Campuchia). Là người theo [chủ nghĩa dân tộc](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c)phục quốc [Champa](/wiki/Ch%C4%83m_Pa), ông từng giữ chức Chủ tịch [Mặt trận Giải phóng Champa](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Champa&action=edit&redlink=1)(FLC), một trong những lãnh tụ [FULRO](/wiki/FULRO). [Chế Linh](/wiki/Ch%E1%BA%BF_Linh) [Từ Công Phụng](/wiki/T%E1%BB%AB_C%C3%B4ng_Ph%E1%BB%A5ng) [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn). [Po Dharma](/wiki/Po_Dharma) [Ninh Phước](/wiki/Ninh_Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc), tỉnh [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn). Năm 1972, ông sang Campuchia rồi sang Pháp du học. Năm 1986, ông lấy bằng Tiến sĩ. Ông nghiên cứu khoa học tại [Viện Viễn Đông Bác cổ](/wiki/Vi%E1%BB%87n_Vi%E1%BB%85n_%C4%90%C3%B4ng_B%C3%A1c_c%E1%BB%95)Pháp (EFEO) chuyên về lịch sử và nền văn minh Champa, có công trình khoa học viết bằng tiếng Pháp, [tiếng Mã Lai](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A3_Lai), [tiếng Chăm](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ch%C4%83m), tiếng Việt. [Mã Điền Cư](/wiki/M%C3%A3_%C4%90i%E1%BB%81n_C%C6%B0) [Quốc hội Việt Nam](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam)khóa 9, 10, 11, 12, 13 (2011-2016), quê xã [Phan Thanh](/wiki/Phan_Thanh), huyện Bắc Bình, tỉnh [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn) [Inrasara](/wiki/Inrasara) **Phú Trạm**, nhà thơ, nghiên cứu, sưu tầm, dịch thuật, nhà phê bình văn học. Quê ở thị trấn Phước Dân, huyện [Ninh Phước](/wiki/Ninh_Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc), tỉnh [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn). [Đàng Năng Thọ](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0ng_N%C4%83ng_Th%E1%BB%8D&action=edit&redlink=1) [Trung tâm Văn hóa Chăm](/w/index.php?title=Trung_t%C3%A2m_V%C4%83n_h%C3%B3a_Ch%C4%83m&action=edit&redlink=1), Phan Rang. [Lưu Văn Đức](/wiki/L%C6%B0u_V%C4%83n_%C4%90%E1%BB%A9c) [Quốc hội Việt Nam](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam)khóa 14 (2016-20121), quê xã [Phước Thái](/wiki/Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc_Th%C3%A1i), huyện [Ninh Phước](/wiki/Ninh_Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc), tỉnh [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn) [Trung Dũng](/wiki/Trung_D%C5%A9ng_(doanh_nh%C3%A2n)) [Bố Thị Xuân Linh](/wiki/B%E1%BB%91_Th%E1%BB%8B_Xu%C3%A2n_Linh) [Quốc hội Việt Nam](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam)khóa 14, quê xã [Phan Hiệp](/wiki/Phan_Hi%E1%BB%87p), huyện [Bắc Bình](/wiki/B%E1%BA%AFc_B%C3%ACnh), tỉnh [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn) [Đàng Thị Mỹ Hương](/wiki/%C4%90%C3%A0ng_Th%E1%BB%8B_M%E1%BB%B9_H%C6%B0%C6%A1ng) [Quốc hội Việt Nam](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Vi%E1%BB%87t_Nam)khóa 14, quê xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước, tỉnh [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn) [Đăng Vũ](/wiki/%C4%90%C4%83ng_V%C5%A9) [nhạc vàng](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_v%C3%A0ng), quê tỉnh Lâm Đồng.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=13)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=14)] [^](#cite_ref-1) [http://www.joshuaproject.net/peopctry.php?rop3=110776&rog3=CB](http://www.joshuaproject.net/peopctry.php?rop3=110776&rog3=CB)
- ^
**a** [Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương](#cite_ref-năm_2009_2-1) **ă** [Tổng điều tra dân số và nhà ở Việt Nam năm 2009: Kết quả toàn bộ.](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=512&idmid=5&ItemID=10798)Hà Nội, 6-2010. Table 5, page 134
- ^
**a** **ă** [http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=15361&rog3=LA](http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=15361&rog3=LA) [^](#cite_ref-dtvn-cttcp_4-0) [Các dân tộc Việt Nam](http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/NuocCHXHCNVietNam/ThongTinTongHop?articleId=10001505&categoryId=920). Cổng Thông tin điện tử Chính phủ Việt Nam, 2016. Truy cập 01/04/2017. [^](#cite_ref-dtvn-hg_5-0) [Các dân tộc Việt Nam](http://www.haugiang.gov.vn/Portal/Default.aspx?pageindex=1&pageid=5690&siteid=51). Trang thông tin điện tử Ban Dân tộc tỉnh Hậu Giang, 2012. Truy cập 01/04/2017. **Jawa Kur nghĩa là Java Khmer. Trước kia nước Chân Lạp từng bị đế quốc** [^](#cite_ref-6) **ở đảo** [Sailendra](/wiki/Sailendra) [Java](/wiki/Java)đô hộ. Hoàng tử Chân Lạp là **sau khi bị bắt làm con tin ở Java đã trốn về và giải phóng Chân Lạp, xây dựng nên** [Jayavarman II](/wiki/Jayavarman_II) [đế quốc Angkor](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Khmer). Do đó, có thể người Chân Lạp có thói quen gọi những người từ [quần đảo Mã Lai](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_M%C3%A3_Lai)là người Java. **India's interaction with Southeast Asia, Volume 1, Part 3 By Govind Chandra Pande, Project of History of Indian Science, Philosophy, and Culture, Centre for Studies in Civilizations (Delhi, India) p.231,252** [^](#cite_ref-7) [^](#cite_ref-8) [“Vietnam”](http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2004/35433.htm). Truy cập 8 tháng 3 năm 2015. **Interview with High Priest or Po Adhia of Ninh Thuan province and his assistant, ngày 23 tháng 12 năm 2011** [^](#cite_ref-9) **Interview with priest or Po Guru near Ma Lam town, and the director of Binh Thuan Cham Cultural Center, Bac Binh district, ngày 22 tháng 12 năm 2011** [^](#cite_ref-10) [^](#cite_ref-11) [““Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc Khmer tỉnh An Giang đến năm 2010 ban hành Quyết định số 1987/QĐ-UBND ngày 03 tháng 9 năm 2009 của UBND tỉnh An Giang””](http://www.chinhphu.vn/portal/page?_pageid=578,33345598&_dad=portal&_schema=PORTAL&docid=92165).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ch%C4%83m&action=edit§ion=15)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về |[Người Chăm](http://www.mattran.org.vn/DatnuocVN/Cac%20dan%20toc/DTV01006.html)từ trang mạng của [Mặt trận Tổ quốc Việt Nam](/wiki/M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_T%E1%BB%95_qu%E1%BB%91c_Vi%E1%BB%87t_Nam) [Tìm hiểu cộng đồng người Chăm tại Việt Nam (Nguyễn Văn Huy)](http://www.freewebtown.com/nhactaynguyen/datnuoc/baiviet/congdongcham1.html) [Cộng đồng người Chăm tại Campuchia](http://www.dunglac.net/Baiviet1/Nguyenvhuy-cham-camp.htm)

X-Content-Type-Options: nosniff

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-language: vi

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp2023 miss, cp2004 miss

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Chiến dịch Búa (1997)
Chiến dịch Búa (tiếng Thổ: Çekiç Harekâtı) là chiến dịch của Lực lượng Vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ vượt qua biên giới vào miền bắc Iraq từ ngày 12 tháng 5 đến ngày 7 tháng 7 năm 1997, nhằm chống lại Đảng Lao động Kurd. Đảng này bị một số quốc gia và tổ chức, kể cả Hoa Kỳ, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương và Liên minh châu Âu coi là một tổ chức khủng bố toàn cầu.[2] Hơn 37.000 người đã bị giết trong xung đột Đảng Lao động Kurd - Thổ Nhĩ Kỳ kể từ năm 1984.[3]
Tổn thất[sửa | sửa mã nguồn]
Hơn 30.000 quân tham gia vào chiến dịch lúc đầu.[4]
Thổ Nhĩ Kỳ công bố các số liệu về thương vong; trong đó số bị chết là 114 người, gồm 14 sĩ quan, 4 hạ sĩ quan và 75 lính và số bị thương là 185 người, gồm 24 sĩ quan, 17 hạ sĩ quan và 338 lính. Thổ Nhĩ Kỳ cũng công bố tổng số quân vũ trang người Kurd bị vô hiệu hóa, tổng cộng là 3.145 người với 2.730 bị giết chết và 415 bị bắt sống hay bị thương.[1]
Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành một chiến dịch quy mô lớn khác vào tháng 9 được gọi là Chiến dịch Bình Minh.[5]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Chiến dịch Thép (1995)
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â “Çelik harekatı (20 tháng 3 - 2 tháng 5 năm 1994)”. Hürriyet. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2007.
- ^ "Quyết định Hội đồng", Hội đồng Liên minh châu Âu, ngày 21 tháng 12 năm 2005
- ^ Tin tức BBC | Châu Âu | Những người nổi loạn Kurd giết lính Thổ Nhĩ Kỳ
- ^ "Thổ rút phần lớn binh sĩ khỏi Iraq." Báo chí liên quan, 21 tháng 6 năm 1997.
- ^ PDF2

markdown:
# Chiến dịch Búa (1997)
[Buớc tưới chuyển hướng](#mw-head) [Bước tới tìm kiếm](#p-search)
|
|
|Tổn thất
||114 (bị thương 338)
||2.730 chết|
415 bị bắt
|.
|**Chiến dịch Búa** ( [tiếng Thổ](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%E1%BB%95): Çekiç Harekâtı) là chiến dịch của [Lực lượng Vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_V%C5%A9_trang_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) vượt qua biên giới vào miền bắc [Iraq](/wiki/Iraq) từ ngày [12 tháng 5](/wiki/12_th%C3%A1ng_5) đến ngày [7 tháng 7](/wiki/7_th%C3%A1ng_7) năm [1997](/wiki/1997), nhằm chống lại [Đảng Lao động Kurd](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%C3%B4ng_nh%C3%A2n_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Kurd). Đảng này bị một số quốc gia và tổ chức, kể cả [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương](/wiki/NATO) và [Liên minh châu Âu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) coi là một tổ chức [khủng bố](/wiki/Kh%E1%BB%A7ng_b%E1%BB%91) toàn cầu. Hơn 37.000 người đã bị giết trong [2] [xung đột Đảng Lao động Kurd - Thổ Nhĩ Kỳ](/w/index.php?title=Xung_%C4%91%E1%BB%99t_%C4%90%E1%BA%A3ng_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_Kurd_-_Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1)kể từ năm [1984](/wiki/1984). [[3]](#cite_note-3)
## Tổn thất[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_B%C3%BAa_(1997)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_B%C3%BAa_(1997)&action=edit§ion=1)]
Hơn 30.000 quân tham gia vào chiến dịch lúc đầu.
[[4]](#cite_note-4)
Thổ Nhĩ Kỳ công bố các số liệu về thương vong; trong đó số bị chết là 114 người, gồm 14 sĩ quan, 4 hạ sĩ quan và 75 lính và số bị thương là 185 người, gồm 24 sĩ quan, 17 hạ sĩ quan và 338 lính. Thổ Nhĩ Kỳ cũng công bố tổng số quân vũ trang người Kurd bị vô hiệu hóa, tổng cộng là 3.145 người với 2.730 bị giết chết và 415 bị bắt sống hay bị thương.
[[1]](#cite_note-hurriyet1-1)
Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành một chiến dịch quy mô lớn khác vào tháng 9 được gọi là
[Chiến dịch Bình Minh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_B%C3%ACnh_Minh_(1997)). [[5]](#cite_note-5)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_B%C3%BAa_(1997)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_B%C3%BAa_(1997)&action=edit§ion=2)] [Chiến dịch Thép](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Th%C3%A9p)(1995)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_B%C3%BAa_(1997)&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_B%C3%BAa_(1997)&action=edit§ion=3)]
- ^
**a** **ă** **â** [“Çelik harekatı (20 tháng 3 - 2 tháng 5 năm 1994)”](http://fotoanaliz.hurriyet.com.tr/GaleriDetay.aspx?cid=6755&p=2&rid=4369). [Hürriyet](/w/index.php?title=H%C3%BCrriyet&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2007. [^](#cite_ref-EUTerrorList_2-0) ["Quyết định Hội đồng"](http://web.archive.org/web/20050506203604/http://www.state.gov/s/ct/rls/45394.htm), [Hội đồng Liên minh châu Âu](/wiki/H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u), ngày [21 tháng 12](/wiki/21_th%C3%A1ng_12)năm [2005](/wiki/2005) [^](#cite_ref-3) [Tin tức BBC | Châu Âu | Những người nổi loạn Kurd giết lính Thổ Nhĩ Kỳ](http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6537751.stm) **"Thổ rút phần lớn binh sĩ khỏi Iraq." Báo chí liên quan, 21 tháng 6 năm 1997.** [^](#cite_ref-4) [^](#cite_ref-5) [PDF2](http://www.asylumlaw.org/docs/turkey/mar99_turkey_kurds.pdf)

X-Cache: cp2001 miss, cp2004 miss


text:
Rất tiếc, Wikipedia tiếng Việt không có trang thành viên nào với tên này.
Nếu bạn đã tạo ra trang này trong vài phút qua mà nó vẫn chưa hiện ra, có thể là vì cơ sở dữ liệu chưa được cập nhật. Xin hãy làm sạch vùng nhớ đệm, hoặc chờ và xem lại sau trước khi tái tạo trang.

markdown:
## Rất tiếc, Wikipedia tiếng Việt không có trang thành viên nào với tên này.
|
|![]()
[Tạo mới](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Lavateraguy&veaction=edit) ![ System-search.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/System-search.svg/80px-System-search.svg.png)
![ System-search.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/System-search.svg/80px-System-search.svg.png)
[Tìm văn bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%C3%ACm_ki%E1%BA%BFm/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Lavateraguy) ![ Help-browser.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Help-browser.svg/80px-Help-browser.svg.png)
![ Help-browser.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Help-browser.svg/80px-Help-browser.svg.png)
[Bàn giúp đỡ](/wiki/Wikipedia:B%C3%A0n_gi%C3%BAp_%C4%91%E1%BB%A1)
Nếu bạn đã tạo ra trang này trong vài phút qua mà nó vẫn chưa hiện ra, có thể là vì cơ sở dữ liệu chưa được cập nhật. Xin hãy
**, hoặc chờ và xem lại sau trước khi tái tạo trang. làm sạch vùng nhớ đệm**

X-Cache: cp2013 miss, cp2004 miss