text:
Enzym
Enzym hay enzim (tiếng Anh: enzyme) hay còn gọi là men là chất xúc tác sinh học có thành phần cơ bản là protein.
Trong cuộc sống sinh vật xảy ra rất nhiều phản ứng hóa học, với một hiệu suất rất cao, mặc dù ở điều kiện bình thường về nhiệt độ, áp suất, pH. Sở dĩ như vậy vì nó có sự hiện diện của chất xúc tác sinh học được gọi chung là enzym.
Như vậy, enzym là các protein xúc tác các phản ứng hóa học. Trong các phản ứng này, các phân tử lúc bắt đầu của quá trình được gọi là cơ chất, enzym sẽ biến đổi chúng thành các phân tử khác nhau. Tất cả các quá trình trong tế bào đều cần enzym. Enzym có tính chọn lọc rất cao đối với cơ chất của nó.
Hầu hết phản ứng được xúc tác bởi enzym đều có tốc độ cao hơn nhiều so với khi không được xúc tác. Có trên 4 000 phản ứng sinh hóa được xúc tác bởi enzym.
Hoạt tính của enzym chịu tác động bởi nhiều yếu tố. Chất ức chế là các phân tử làm giảm hoạt tính của enzym, trong khi yếu tố hoạt hóa là những phân tử làm tăng hoạt tính của enzym.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Ngay từ cuối thể kỷ 17 và đầu thế kỷ 18, sự tiêu hóa thịt bằng các chất tiết ra từ dạ dày[1] và sự chuyển hóa tinh bộ thành đường bởi các chất tiết ra ở thực vật và nước bọt đã được biết đến. Tuy nhiên, cơ chế của các quá trình vẫn chưa được xác định.[2]
Năm 1833, Nhà hóa học Pháp Anselme Payen đã phát hiện ra enzym đầu tiên, diastase. Một vài thập niên sau, khi việc nghiên cứu lên men đường thành rượu bằng nấm men, Louis Pasteur đã đi đến kết luận tằng quá trình lên men được xúc tác bởi một yếu tố quan trọng có trong tế bào nấm men được gọi là "ferments", nó được cho là chỉ có chức năng trong các sinh vật còn sống. Ông đã viết rằng "lên men rượu là một phản ứng có liên quan đến đời sống và tổ chức của các tế bào nấm men chứ không phải là các tế bào chết.[3]
Năm 1877, nhà vật lý học người Đức Wilhelm Kühne đã sử dụng từ enzyme, trong tiếng Hy Lạp là ενζυμον, có nghĩa là "trong men", để miêu tả quá trình này.[4]
Năm 1897, Eduard Buchner đã gởi bài báo đầu tiên về khả năng chiết xuất men từ các tế bào nấm men còn sống để lên men đường. Trong một loại các thí nghiệm tại Đại học Berlin, ông nhận thấy rằng đường được lên men thậm chí không có mặt các tế bào nấm men trong hỗn hợp.[5] Ông đặt tên enzym lên men sucrose đó là "zymase".[6] Năm 1907, ông đã nhận được giải Nobel hóa học "cho nghiên cứu sinh hóa của ông và phát hiện của 6ng về sự lên men không có tế bào". Theo sau ví dụ của Buchner, các enzym thường được đặt tên theo phản ứng mà nó diễn ra. Đặc biệt, để đặt tên cho một enzym, cần phải thêm tiếp vị ngữ -ase vào tên của chất nền (như lactase là enzym phân giải lactose) hay loại phản ứng (như DNA polymerase tạo ra các polymer DNA).[7]
Tính chất của enzym[sửa | sửa mã nguồn]
- enzym có bản chất là protein nên có tất cả thuộc tính lý hóa của protein. Đa số enzym có dạng hình cầu và không đi qua màng bán thấm do có kích thước lớn.
- tan trong nước và các dung môi hữu cơ phân cực khác, không tan trong ete và các dung môi không phân cực.
- không bền dưới tác dụng của nhiệt độ, nhiệt độ cao thì enzym bị biến tính. Môi trường axít hay bazơ cũng làm enzym mất khả năng hoạt động.
- enzym có tính lưỡng tính: tùy pH của môi trường mà tồn tại ở các dạng: cation, anion hay trung hòa điện.
- enzym chia làm hai nhóm: enzym một cấu tử (chỉ chứa protein) như pepsin, amylase... và các enzym hai cấu tử (trong phân tử còn có nhóm không phải protein)
Trong phân tử enzym hai cấu tử có hai phần
- apoenzym: phần protein (nâng cao lực xúc tác của enzym, quyết định tính đặc hiệu)
- coenzym: phần không phải protein (trực tiếp tham gia vào phản ứng enzym), bản chất là những hợp chất hữu cơ phức tạp.
Trung tâm hoạt động của enzym[sửa | sửa mã nguồn]
- Trong quá trình xúc tác của enzym vùng cấu trúc không gian đặc biệt tham gia trực tiếp vào phản ứng để kết hợp với cơ chất gọi là "trung tâm hoạt động".
- Cấu tạo đặc biệt của trung tâm hoạt động quyết định tính đặc hiệu và hoạt tính xúc tác của enzym.
- Trong "enzym 1 cấu tử", các acid amin thường phân bố trên những phần khác nhau của mạch polypeptid nhưng nằm kề nhau trong không gian tạo thành trung tâm hoạt động. Sự kết hợp của các nhóm chức của các acid amin, thường gặp là -SH của cysteine, -OH của serine, vòng imidazol của histidine, w-COOH của aspartie và acid glutamic, -COOH của các acid amin cuối mạch...
- Trong "enzym hai cấu tử" ngoài mạch polypeptid mà các nhóm chức kết hợp để tạo trung tâm hoạt động, còn có các nhóm chức coenzym và các nhóm ngoại khác kết hợp tạo thành trung tâm hoạt động
- Ở enzym chứa kim loại, các ion kim loại cũng tham gia vào việc tạo trung tâm hoạt động
- Trong các nhóm chức tham gia tạo trung tâm hoạt động cần phân biệt hai nhóm: "tâm xúc tác" (tham gia trực tiếp vào hoạt động xúc tác của enzym) và "nền tiếp xúc" (giúp enzym kết hợp đặc hiệu với cơ chất)
- Một enzym có thể có 2 hoặc nhiều trung tâm hoạt động, tác dụng của các trung tâm hoạt động không phụ thuộc vào nhau.
Các cơ chất kết hợp với trung tâm hoạt động tạo phức hợp enzym-cơ chất (ES)
- E + S → ES->ES++ → E + P
- S:cơ chất
- P:sản phẩm
- Yêu cầu: E và S phải bổ sung về mặt không gian và hợp nhau về mặt hóa học, có khả năng hình thành nhiều liên kết yếu với nhau. Chúng liên kết sao cho có thể tạo ra và cắt đứt sự dính nhau được gây nên do biến động nhiệt ngẫu nhiên ở nhiệt độ thường.
- Trong một số enzym còn có "trung tâm dị không gian" - những phần enzym khi kết hợp với các chất có phân tử nhỏ nào đó sẽ làm biến đổi cấu trúc bậc ba của toàn bộ phân tử enzym làm cấu trúc trung tâm hoạt động thay đổi → biển đổi hoạt tính của enzym.
Tính đặc hiệu của enzym[sửa | sửa mã nguồn]
Enzym chỉ tác dụng lên một số cơ chất và một số kiểu nối hóa học nhất định trong phản ứng→tính đặc hiệu
- Đặc hiệu lập thể: chỉ tác dụng lên một dạng đồng phân quang học. Enzym cũng thể hiện tính đặc hiệu với các đồng phân hình học: chỉ tác dụng lên một dạng đồng phân cis hoặc trans
- Đặc hiệu tuyệt đối: Enzym chỉ có khả năng tác dụng lên một cơ chất nhất định. Cấu trúc trung tâm hoạt động của enzym phải kết hợp chặt chẽ với cấu trúc của cơ chất, một khác biệt nhỏ về cấu trúc của cơ chất cũng làm enzym không xúc tác được.
- Đặc hiệu tương đối: enzym có tác dụng lên một kiểu nối hóa học nhất định trong phân tử cơ chất mà không phụ thuộc vào bản chất hóa học của các cấu tử tham gia tạo thành liên kết đó
- Đặc hiệu nhóm: Enzym có khả năng tác dụng lên một kiểu liên kết nhất định khi một hay hai cấu tử tham gia tạo thành liên kết này có cấu tạo nhất định.
Hoạt độ enzym[sửa | sửa mã nguồn]
Hoạt độ của enzym là đơn vị dùng để đo khả năng xúc tác của enzym. Đơn vị hoạt độ là lượng cơ chất mà emzym xúc tác chuyển hóa hoặc lượng sản phẩm được tạo thành trong một thời gian và các điều kiện như nhiệt độ, pH,... xác định.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ de Réaumur, RAF (1752). “Observations sur la digestion des oiseaux”. Histoire de l'academie royale des sciences 1752: 266, 461.
- ^ Williams, H. S. (1904) A History of Science: in Five Volumes. Volume IV: Modern Development of the Chemical and Biological Sciences Harper and Brothers (New York) Accessed ngày 4 tháng 4 năm 2007
- ^ Dubos J. (1951). “Louis Pasteur: Free Lance of Science, Gollancz. Quoted in Manchester K. L. (1995) Louis Pasteur (1822–1895)—chance and the prepared mind”. Trends Biotechnol 13 (12): 511–5. doi:10.1016/S0167-7799(00)89014-9. PMID 8595136.
- ^ Kühne coined the word "enzyme" in: W. Kühne (1877) "Über das Verhalten verschiedener organisirter und sog. ungeformter Fermente" (On the behavior of various organized and so-called unformed ferments), Verhandlungen des naturhistorisch-medicinischen Vereins zu Heidelberg, new series, vol. 1, no. 3, pages 190–193. The relevant passage occurs on page 190: "Um Missverständnissen vorzubeugen und lästige Umschreibungen zu vermeiden schlägt Vortragender vor, die ungeformten oder nicht organisirten Fermente, deren Wirkung ohne Anwesenheit von Organismen und ausserhalb derselben erfolgen kann, als Enzyme zu bezeichnen." (Translation: In order to obviate misunderstandings and avoid cumbersome periphrases, [the author, a university lecturer] suggests designating as "enzymes" the unformed or not organized ferments, whose action can occur without the presence of organisms and outside of the same.)
- ^ Nobel Laureate Biography of Eduard Buchner at http://nobelprize.org. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2007.
- ^ Text of Eduard Buchner's 1907 Nobel lecture at http://nobelprize.org. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2007.
- ^ The naming of enzymes by adding the suffix "-ase" to the substrate on which the enzyme acts, has been traced to French scientist Émile Duclaux (1840–1904), who intended to honor the discoverers of diastase – the first enzyme to be isolated – by introducing this practice in his book Traité de Microbiologie, vol. 2 (Paris, France: Masson and Co., 1899). See Chapter 1, especially page 9.

markdown:
# Enzym
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/TPI1_structure.png/310px-TPI1_structure.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/TPI1_structure.png/310px-TPI1_structure.png)
[Cấu trúc protein](/wiki/C%E1%BA%A5u_tr%C3%BAc_protein)của enzym TIM. TIM là một enzym cực kỳ hiệu quả trong quá trình chuyển đổi [đường](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_(ch%E1%BA%A5t))thành năng lượng cho cơ thể. **Enzym** hay **enzim** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *enzyme*) hay còn gọi là **men** là [chất xúc tác](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_x%C3%BAc_t%C3%A1c) [sinh học](/wiki/Sinh_h%E1%BB%8Dc) có thành phần cơ bản là [protein](/wiki/Protein).
Trong cuộc sống
[sinh vật](/wiki/Sinh_v%E1%BA%ADt) xảy ra rất nhiều [phản ứng hóa học](/wiki/Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc), với một hiệu suất rất cao, mặc dù ở điều kiện bình thường về nhiệt độ, áp suất, pH. Sở dĩ như vậy vì nó có sự hiện diện của [chất xúc tác](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_x%C3%BAc_t%C3%A1c) sinh học được gọi chung là enzym.
Như vậy, enzym là các
[protein](/wiki/Protein) xúc tác các phản ứng [hóa học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc). Trong các [phản ứng](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1) này, các [phân tử](/wiki/Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) lúc bắt đầu của quá trình được gọi là [cơ chất](/wiki/C%C6%A1_ch%E1%BA%A5t), enzym sẽ biến đổi chúng thành các [phân tử](/wiki/Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) khác nhau. Tất cả các quá trình trong tế bào đều cần enzym. Enzym có tính chọn lọc rất cao đối với cơ chất của nó.
Hầu hết phản ứng được
[xúc tác](/wiki/X%C3%BAc_t%C3%A1c) bởi enzym đều có tốc độ cao hơn nhiều so với khi không được xúc tác. Có trên 4 000 [phản ứng sinh hóa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_sinh_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1) được xúc tác bởi enzym.
Hoạt tính của enzym chịu tác động bởi nhiều yếu tố. Chất ức chế là các phân tử làm giảm hoạt tính của enzym, trong khi yếu tố hoạt hóa là những phân tử làm tăng hoạt tính của enzym.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Enzym&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Enzym&action=edit§ion=1)]
Ngay từ cuối thể kỷ 17 và đầu thế kỷ 18, sự tiêu hóa
[thịt](/wiki/Th%E1%BB%8Bt) bằng các chất tiết ra từ dạ dày và sự chuyển hóa tinh bộ thành [1] [đường](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)bởi các chất tiết ra ở thực vật và [nước bọt](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_b%E1%BB%8Dt)đã được biết đến. Tuy nhiên, cơ chế của các quá trình vẫn chưa được xác định. [[2]](#cite_note-2)
Năm 1833, Nhà hóa học Pháp
[Anselme Payen](/w/index.php?title=Anselme_Payen&action=edit&redlink=1) đã phát hiện ra enzym đầu tiên, [diastase](/w/index.php?title=Diastase&action=edit&redlink=1). Một vài thập niên sau, khi việc nghiên cứu [lên men](/wiki/L%C3%AAn_men) đường thành [rượu](/wiki/R%C6%B0%E1%BB%A3u) bằng [nấm men](/wiki/N%E1%BA%A5m_men), [Louis Pasteur](/wiki/Louis_Pasteur) đã đi đến kết luận tằng quá trình lên men được xúc tác bởi một yếu tố quan trọng có trong tế bào nấm men được gọi là " [ferments](/w/index.php?title=Vitalism&action=edit&redlink=1)", nó được cho là chỉ có chức năng trong các sinh vật còn sống. Ông đã viết rằng "lên men rượu là một phản ứng có liên quan đến đời sống và tổ chức của các tế bào nấm men chứ không phải là các tế bào chết. [[3]](#cite_note-3)
Năm 1877, nhà vật lý học người Đức
[Wilhelm Kühne](/w/index.php?title=Wilhelm_K%C3%BChne&action=edit&redlink=1) đã sử dụng từ *, trong tiếng Hy Lạp là enzyme* *ενζυμον*, có nghĩa là "trong men", để miêu tả quá trình này. [[4]](#cite_note-4)
Năm 1897,
[Eduard Buchner](/wiki/Eduard_Buchner) đã gởi bài báo đầu tiên về khả năng chiết xuất men từ các tế bào nấm men còn sống để lên men đường. Trong một loại các thí nghiệm tại [Đại học Berlin](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Berlin), ông nhận thấy rằng đường được lên men thậm chí không có mặt các tế bào nấm men trong hỗn hợp. Ông đặt tên enzym lên men sucrose đó là " [5] [zymase](/w/index.php?title=Zymase&action=edit&redlink=1)". Năm 1907, ông đã nhận được [[6]](#cite_note-6) [giải Nobel hóa học](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc)"cho nghiên cứu sinh hóa của ông và phát hiện của 6ng về sự lên men không có tế bào". Theo sau ví dụ của Buchner, các enzym thường được đặt tên theo phản ứng mà nó diễn ra. Đặc biệt, để đặt tên cho một enzym, cần phải thêm tiếp vị ngữ *vào tên của chất nền (như* [-ase](/w/index.php?title=-ase&action=edit&redlink=1) [lactase](/w/index.php?title=Lactase&action=edit&redlink=1)là enzym phân giải [lactose](/wiki/Lactose)) hay loại phản ứng (như [DNA polymerase](/wiki/DNA_polymerase)tạo ra các polymer DNA). [[7]](#cite_note-7)
## Tính chất của enzym[
[sửa](/w/index.php?title=Enzym&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Enzym&action=edit§ion=2)]
- enzym có bản chất là
*protein*nên có tất cả thuộc tính lý hóa của protein. Đa số enzym có dạng hình cầu và không đi qua màng bán thấm do có kích thước lớn.
- tan trong nước và các dung môi hữu cơ
[phân cực](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_ph%C3%A2n_c%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1)khác, không tan trong [ete](/wiki/Ete)và các dung môi không phân cực.
- không bền dưới tác dụng của nhiệt độ, nhiệt độ cao thì enzym bị biến tính. Môi trường
[axít](/wiki/Ax%C3%ADt)hay [bazơ](/wiki/Baz%C6%A1)cũng làm enzym mất khả năng hoạt động.
- enzym có tính lưỡng tính: tùy pH của môi trường mà tồn tại ở các dạng:
[cation](/wiki/Ion), [anion](/wiki/Ion)hay trung hòa điện.
- enzym chia làm hai nhóm:
*enzym một cấu tử*(chỉ chứa protein) như pepsin, amylase... và các *enzym hai cấu tử*(trong phân tử còn có nhóm không phải protein)
Trong phân tử enzym hai cấu tử có hai phần
**apoenzym**: phần protein (nâng cao lực xúc tác của enzym, quyết định tính đặc hiệu) **coenzym**: phần không phải protein (trực tiếp tham gia vào phản ứng enzym), bản chất là những hợp chất hữu cơ phức tạp.
## Trung tâm hoạt động của enzym[
[sửa](/w/index.php?title=Enzym&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Enzym&action=edit§ion=3)]
- Trong quá trình xúc tác của enzym vùng cấu trúc không gian đặc biệt tham gia trực tiếp vào phản ứng để kết hợp với cơ chất gọi là "trung tâm hoạt động".
- Cấu tạo đặc biệt của trung tâm hoạt động quyết định tính đặc hiệu và hoạt tính xúc tác của enzym.
- Trong "enzym 1 cấu tử", các acid amin thường phân bố trên những phần khác nhau của mạch polypeptid nhưng nằm kề nhau trong không gian tạo thành trung tâm hoạt động. Sự kết hợp của các nhóm chức của các acid amin, thường gặp là -SH của cysteine, -OH của serine, vòng imidazol của histidine, w-COOH của aspartie và acid glutamic, -COOH của các acid amin cuối mạch...
- Trong "enzym hai cấu tử" ngoài mạch polypeptid mà các nhóm chức kết hợp để tạo trung tâm hoạt động, còn có các nhóm chức coenzym và các nhóm ngoại khác kết hợp tạo thành trung tâm hoạt động
- Ở enzym chứa kim loại, các ion kim loại cũng tham gia vào việc tạo trung tâm hoạt động
- Trong các nhóm chức tham gia tạo trung tâm hoạt động cần phân biệt hai nhóm: "tâm xúc tác" (tham gia trực tiếp vào hoạt động xúc tác của enzym) và "nền tiếp xúc" (giúp enzym kết hợp đặc hiệu với cơ chất)
- Một enzym có thể có 2 hoặc nhiều trung tâm hoạt động, tác dụng của các trung tâm hoạt động không phụ thuộc vào nhau.
Các cơ chất kết hợp với trung tâm hoạt động tạo phức hợp enzym-cơ chất (ES)
- E + S → ES->ES++ → E + P
- S:cơ chất
- P:sản phẩm
- Yêu cầu: E và S phải bổ sung về mặt không gian và hợp nhau về mặt hóa học, có khả năng hình thành nhiều liên kết yếu với nhau. Chúng liên kết sao cho có thể tạo ra và cắt đứt sự dính nhau được gây nên do biến động nhiệt ngẫu nhiên ở nhiệt độ thường.
- Trong một số enzym còn có "trung tâm dị không gian" - những phần enzym khi kết hợp với các chất có phân tử nhỏ nào đó sẽ làm biến đổi cấu trúc bậc ba của toàn bộ phân tử enzym làm cấu trúc trung tâm hoạt động thay đổi → biển đổi hoạt tính của enzym.
## Tính đặc hiệu của enzym[
[sửa](/w/index.php?title=Enzym&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Enzym&action=edit§ion=4)]
Enzym chỉ tác dụng lên một số cơ chất và một số kiểu nối hóa học nhất định trong phản ứng→tính đặc hiệu
- Đặc hiệu lập thể: chỉ tác dụng lên một dạng
[đồng phân quang học](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_ph%C3%A2n_quang_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1). Enzym cũng thể hiện tính đặc hiệu với các [đồng phân hình học](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93ng_ph%C3%A2n_h%C3%ACnh_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1): chỉ tác dụng lên một dạng đồng phân cis hoặc trans
- Đặc hiệu tuyệt đối: Enzym chỉ có khả năng tác dụng lên một cơ chất nhất định. Cấu trúc trung tâm hoạt động của enzym phải kết hợp chặt chẽ với cấu trúc của cơ chất, một khác biệt nhỏ về cấu trúc của cơ chất cũng làm enzym không xúc tác được.
- Đặc hiệu tương đối: enzym có tác dụng lên một kiểu nối hóa học nhất định trong phân tử cơ chất mà không phụ thuộc vào bản chất hóa học của các cấu tử tham gia tạo thành liên kết đó
- Đặc hiệu nhóm: Enzym có khả năng tác dụng lên một kiểu liên kết nhất định khi một hay hai cấu tử tham gia tạo thành liên kết này có cấu tạo nhất định.
## Hoạt độ enzym[
[sửa](/w/index.php?title=Enzym&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Enzym&action=edit§ion=5)]
Hoạt độ của enzym là đơn vị dùng để đo khả năng xúc tác của enzym. Đơn vị hoạt độ là lượng cơ chất mà emzym xúc tác chuyển hóa hoặc lượng sản phẩm được tạo thành trong một thời gian và các điều kiện như nhiệt độ,
[pH](/wiki/PH),... xác định.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Enzym&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Enzym&action=edit§ion=6)] [^](#cite_ref-Reaumur1752_1-0) [de Réaumur, RAF](/w/index.php?title=Ren%C3%A9_Antoine_Ferchault_de_R%C3%A9aumur&action=edit&redlink=1)(1752). “Observations sur la digestion des oiseaux”. *Histoire de l'academie royale des sciences* **1752**: 266, 461. **Williams, H. S. (1904)** [^](#cite_ref-2) [A History of Science: in Five Volumes. Volume IV: Modern Development of the Chemical and Biological Sciences](http://etext.lib.virginia.edu/toc/modeng/public/Wil4Sci.html)Harper and Brothers (New York) Accessed ngày 4 tháng 4 năm 2007 **Dubos J. (1951). “Louis Pasteur: Free Lance of Science, Gollancz. Quoted in Manchester K. L. (1995) Louis Pasteur (1822–1895)—chance and the prepared mind”.** [^](#cite_ref-3) *Trends Biotechnol* **13**(12): 511–5. [doi](/wiki/DOI): [10.1016/S0167-7799(00)89014-9](//dx.doi.org/10.1016%2FS0167-7799%2800%2989014-9). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [8595136](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8595136). **Kühne coined the word "enzyme" in: W. Kühne (1877) "** [^](#cite_ref-4) [Über das Verhalten verschiedener organisirter und sog. ungeformter Fermente](http://books.google.com/books?id=jzdMAAAAYAAJ&pg=PA190&ie=ISO-8859-1&output=html)" (On the behavior of various organized and so-called unformed ferments), *Verhandlungen des naturhistorisch-medicinischen Vereins zu Heidelberg*, new series, vol. 1, no. 3, pages 190–193. The relevant passage occurs on page 190: "Um Missverständnissen vorzubeugen und lästige Umschreibungen zu vermeiden schlägt Vortragender vor, die ungeformten oder nicht organisirten Fermente, deren Wirkung ohne Anwesenheit von Organismen und ausserhalb derselben erfolgen kann, als *Enzyme*zu bezeichnen." (Translation: In order to obviate misunderstandings and avoid cumbersome periphrases, [the author, a university lecturer] suggests designating as "enzymes" the unformed or not organized ferments, whose action can occur without the presence of organisms and outside of the same.) [^](#cite_ref-5) [Nobel Laureate Biography of Eduard Buchner at http://nobelprize.org](http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1907/buchner-bio.html). Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2007. [^](#cite_ref-6) [Text of Eduard Buchner's 1907 Nobel lecture at http://nobelprize.org](http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1907/buchner-lecture.html). Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2007. **The naming of enzymes by adding the suffix "-ase" to the substrate on which the enzyme acts, has been traced to French scientist** [^](#cite_ref-7) [Émile Duclaux](/wiki/%C3%89mile_Duclaux)(1840–1904), who intended to honor the discoverers of [diastase](/w/index.php?title=Diastase&action=edit&redlink=1)– the first enzyme to be isolated – by introducing this practice in his book [, vol. 2 (Paris, France: Masson and Co., 1899). See Chapter 1, especially page 9.](http://books.google.com/books?id=Kp9EAAAAQAAJ&printsec=frontcover) *Traité de Microbiologie*
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1053 hit/2, cp1067 miss


text:
Giải thuật k hàng xóm gần nhất
Khi dữ liệu được biểu diễn dưới dạng các phần tử trong không gian nhiều chiều thì sẽ hình thành nên khái niệm láng giềng. Giả sử chúng ta muốn dự báo hành vi của một tập khách hàng với một cơ sở dữ liệu mô tả về các khách hàng đó. Một giả định quan trọng đòi hỏi đặt ra là khách hàng cùng một kiểu sẽ có cùng một hành động. Trong không gian dữ liệu, một kiểu khách hàng không gì hơn là một vùng dữ liệu mà các bộ có cùng kiểu. Nói khác đi, các bộ có cùng kiểu sẽ phân bố gần nhau vào chúng sẽ là "láng giềng" của nhau. Dựa trên ý tưởng này, chúng ta có thể phát triển một thuật toán học rất đơn giản nhưng hiệu quả "k - láng giềng gần nhất". Phương châm của phương pháp k - láng giềng gần nhất là "làm như láng giềng làm". Nếu như chúng ta muốn dự báo hành vi của một cá nhân nào đó, chúng ta bắt đầu bằng cách nhìn vào các hành vi của chẳng hạn 10 cá nhân gần nhất với anh ta. Và giá trị trung bình của các hành vi của các láng giềng này sẽ dự báo cho hành vi của anh ta. Số k trong phương pháp k - láng giềng gần nhất dùng để chỉ số láng giềng được xem xét. Phương pháp k - láng giềng gần nhất đơn giản chưa phải là một kỹ thuật học mà gần như một phương pháp tìm kiếm. Nếu ta muốn phương pháp này dự báo hành vi cho từng phần tử trong một tập dữ liệu có n bộ thì ta phải so sánh từng bộ với tất cả các bộ còn lại và như vậy, độ phức tạp sẽ là O(n2). Điều đó có nghĩa là không thể áp dụng phương pháp này cho dữ liệu lớn. Một vấn đề của phương pháp k - láng giềng gần nhất là độ đo, tức là xác định khoảng cách của hai phần tử trong không gian. Do các thuộc tính có nhiều khuôn dạng dữ liệu khác nhau, có thể là các giá trị liên tục, rời rạc hoặc mờ nên việc tìm một độ đo hiệu quả là rất khó. Các thuộc tính quan trọng có thể có một trọng số cao hơn trong công thức tính độ đo. Việc áp dụng thuật toán k - láng giềng gần nhất chỉ là dự báo hiệu quả trong một số trường hợp nhất định. Chẳng hạn, với tập dữ liệu phân bố tương đối đều trong cả không gian, k - láng giềng gần nhất sẽ không tìm ra được các thông tin nhiều ý nghĩa. Nhưng nếu trong một không gian khách hàng có thu nhập khác nhau lớn, chắc chắn hành vi mua sắm cũng khác nhau và như vậy phương pháp k - láng giềng gần nhất có thể hữu ích.

markdown:
# Giải thuật k hàng xóm gần nhất
|Bài viết này
|cần thêm . **Khi dữ liệu được biểu diễn dưới dạng các phần tử trong không gian nhiều chiều thì sẽ hình thành nên khái niệm láng giềng.** Giả sử chúng ta muốn dự báo hành vi của một tập khách hàng với một cơ sở dữ liệu mô tả về các khách hàng đó. Một giả định quan trọng đòi hỏi đặt ra là khách hàng cùng một kiểu sẽ có cùng một hành động. Trong không gian dữ liệu, một kiểu khách hàng không gì hơn là một vùng dữ liệu mà các bộ có cùng kiểu. Nói khác đi, các bộ có cùng kiểu sẽ phân bố gần nhau vào chúng sẽ là "láng giềng" của nhau. Dựa trên ý tưởng này, chúng ta có thể phát triển một thuật toán học rất đơn giản nhưng hiệu quả "k - láng giềng gần nhất". Phương châm của phương pháp k - láng giềng gần nhất là "làm như láng giềng làm". Nếu như chúng ta muốn dự báo hành vi của một cá nhân nào đó, chúng ta bắt đầu bằng cách nhìn vào các hành vi của chẳng hạn 10 cá nhân gần nhất với anh ta. Và giá trị trung bình của các hành vi của các láng giềng này sẽ dự báo cho hành vi của anh ta. Số k trong phương pháp k - láng giềng gần nhất dùng để chỉ số láng giềng được xem xét. Phương pháp k - láng giềng gần nhất đơn giản chưa phải là một kỹ thuật học mà gần như một phương pháp tìm kiếm. Nếu ta muốn phương pháp này dự báo hành vi cho từng phần tử trong một tập dữ liệu có n bộ thì ta phải so sánh từng bộ với tất cả các bộ còn lại và như vậy, độ phức tạp sẽ là O(n2). Điều đó có nghĩa là không thể áp dụng phương pháp này cho dữ liệu lớn. Một vấn đề của phương pháp k - láng giềng gần nhất là độ đo, tức là xác định khoảng cách của hai phần tử trong không gian. Do các thuộc tính có nhiều khuôn dạng dữ liệu khác nhau, có thể là các giá trị liên tục, rời rạc hoặc mờ nên việc tìm một độ đo hiệu quả là rất khó. Các thuộc tính quan trọng có thể có một trọng số cao hơn trong công thức tính độ đo. Việc áp dụng thuật toán k - láng giềng gần nhất chỉ là dự báo hiệu quả trong một số trường hợp nhất định. Chẳng hạn, với tập dữ liệu phân bố tương đối đều trong cả không gian, k - láng giềng gần nhất sẽ không tìm ra được các thông tin nhiều ý nghĩa. Nhưng nếu trong một [không gian](/wiki/Kh%C3%B4ng_gian) khách hàng có thu nhập khác nhau lớn, chắc chắn hành vi mua sắm cũng khác nhau và như vậy phương pháp k - láng giềng gần nhất có thể hữu ích.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1054 miss, cp1067 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
May so
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
May so (gốc tiếng Pháp Maillechort, đặt theo hai người Pháp là Maillet và Chorier đã luyện vào năm 1819) thông thường chính là hợp kim của đồng với niken, và đôi khi có thêm kẽm. Chúng có màu sắc đặc trưng giống bạc, nhưng lại không hề có nguyên tố bạc trong thành phần. Ngoài ra may so còn có tên khác như bạc Đức, bạch đồng (gốc tiếng Trung: 白銅, bính âm Paktong) hay bạc mới (gốc tiếng Đức Neusilber), Alpacca (thương hiệu từ nhà sản xuất Đức Berndorf).
Thành phần hóa học[sửa | sửa mã nguồn]
Rất nhiều hợp kim may so xuất hiện thời kỳ đầu là bạc niken. Phần lớn bao gồm đồng và niken, thỉnh thoảng người ta có bổ sung một vài nguyên tố như, kẽm, ăng ti moan, thiếc, chì và cadimi. Một ví dụ điển hình là hợp kim No. 752, có 65%Cu, 18%Ni và 17%Zn.

markdown:
# May so
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**May so** (gốc [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) *Maillechort*, đặt theo hai người Pháp là *Maillet* và *Chorier* đã luyện vào năm 1819) thông thường chính là [hợp kim](/wiki/H%E1%BB%A3p_kim) của [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng) với [niken](/wiki/Niken), và đôi khi có thêm [kẽm](/wiki/K%E1%BA%BDm). Chúng có màu sắc đặc trưng giống [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c), nhưng lại không hề có [nguyên tố](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%91) bạc trong thành phần. Ngoài ra may so còn có tên khác như **bạc Đức**, **bạch đồng** (gốc tiếng Trung: 白銅, bính âm *Paktong*) hay **bạc mới** (gốc tiếng Đức *Neusilber*), **Alpacca** (thương hiệu từ nhà sản xuất Đức Berndorf).
## Thành phần hóa học[
[sửa](/w/index.php?title=May_so&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=May_so&action=edit§ion=1)]
Rất nhiều hợp kim may so xuất hiện thời kỳ đầu là
**bạc niken**. Phần lớn bao gồm [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng) và [niken](/wiki/Niken), thỉnh thoảng người ta có bổ sung một vài nguyên tố như, [kẽm](/wiki/K%E1%BA%BDm), [ăng ti moan](/wiki/Antimon), [thiếc](/wiki/Thi%E1%BA%BFc), [chì](/wiki/Ch%C3%AC) và [cadimi](/wiki/Cadimi). Một ví dụ điển hình là hợp kim No. 752, có 65% [Cu](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng), 18% [Ni](/wiki/Niken) và 17% [Zn](/wiki/K%E1%BA%BDm).

X-Cache: cp1068 miss, cp1067 miss


text:
Sự tương đương khối lượng-năng lượng
Trong vật lý học, sự tương đương khối lượng-năng lượng là khái niệm nói về khối lượng của vật thể được đo bằng lượng năng lượng của nó. Năng lượng nội tại toàn phần E của vật thể ở trạng thái nghỉ bằng tích khối lượng nghỉ của nó m với một hệ số bảo toàn phù hợp để biến đổi khối lượng đơn vị thành năng lượng đơn vị. Nếu vật thể không đứng im tương đối với quan sát viên thì lúc đó ta phải tính đến hiệu ứng tương đối tính ở đó m được tính theo khối lượng tương đối tính và E trở thành năng lượng tương đối tính của vật thể. Albert Einstein đề xuất công thức tương đương khối lượng-năng lượng vào năm 1905 trong những bài báo của Năm Kỳ diệu với tiêu đề Quán tính của một vật có phụ thuộc vào năng lượng trong nó? ("Does the inertia of a body depend upon its energy-content?")[1] Sự tương đương được miêu tả bởi phương trình nổi tiếng
Với E là năng lượng, m là khối lượng, và c là tốc độ ánh sáng trong chân không. Ở hai vế của công thức có thứ nguyên bằng nhau và không phụ thuộc vào bất kỳ đơn vị của hệ thống đo lường. Ví dụ, trong nhiều hệ đơn vị tự nhiên, tốc độ của ánh sáng (vô hướng) được đặt bằng 1 ('khoảng cách'/'thời gian'), và công thức trở thành đồng nhất thức E = m'('khoảng cách'^2/'thời gian'^2)'; và từ đây có thuật ngữ "sự tương đương khối lượng-năng lượng".[2]
Phương trình E = mc2 cho thấy năng lượng luôn luôn thể hiện được bằng khối lượng cho dù năng lượng đó ở dưới dạng nào đi chăng nữa.[3] sự tương đương khối lượng-năng lượng cũng cho thấy cần phải phát biểu lại định luật bảo toàn khối lượng, hay hoàn chỉnh hơn đó là định luật bảo toàn năng lượng, nó là định luật thứ nhất của nhiệt động lực học. Các lý thuyết hiện nay cho thấy khối lượng hay năng lượng không bị phá hủy, chúng chỉ biến đổi từ dạng này sang dạng khác.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Einstein, A. (1905), “Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energieinhalt abhängig?”, Annalen der Physik 18: 639–643, doi:10.1002/andp.19053231314. Xem thêm bản dịch tiếng Anh.
- ^ Flores, F., E. N. Zalta, biên tập, The Equivalence of Mass and Energy, Stanford Encyclopedia of Philosophy, truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2010
- ^ Paul Allen Tipler, Ralph A. Llewellyn (tháng 1 năm 2003), Modern Physics, W. H. Freeman and Company, tr. 87–88, ISBN 0-7167-4345-0
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- The Equivalence of Mass and Energy – Entry in the Stanford Encyclopedia of Philosophy
- Living Reviews in Relativity – An open access, peer-referred, solely online physics journal publishing invited reviews covering all areas of relativity research.
- A shortcut to E=mc2 – An easy to understand, high-school level derivation of the E=mc2 formula.
- Einstein on the Inertia of Energy – MathPages

markdown:
# Sự tương đương khối lượng-năng lượng
![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Relativity3_Walk_of_Ideas_Berlin.JPG/400px-Relativity3_Walk_of_Ideas_Berlin.JPG)
[Einstein](/wiki/Albert_Einstein) *E*= *mc* 2tìm ra năm 1905 ở [Walk of Ideas](/w/index.php?title=Walk_of_Ideas&action=edit&redlink=1), [Berlin](/wiki/Berlin), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)năm 2006.
Trong
[vật lý học](/wiki/V%E1%BA%ADt_l%C3%BD_h%E1%BB%8Dc), **sự tương đương khối lượng-năng lượng** là khái niệm nói về [khối lượng](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) của vật thể được đo bằng lượng [năng lượng](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng) của nó. Năng lượng nội tại toàn phần *E* của vật thể ở trạng thái nghỉ bằng tích [khối lượng nghỉ](/wiki/Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng#Kh.E1.BB.91i_l.C6.B0.E1.BB.A3ng_t.C6.B0.C6.A1ng_.C4.91.E1.BB.91i_t.C3.ADnh) của nó *m* với một [hệ số bảo toàn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_s%E1%BB%91_b%E1%BA%A3o_to%C3%A0n&action=edit&redlink=1) phù hợp để biến đổi khối lượng đơn vị thành năng lượng đơn vị. Nếu vật thể không đứng im tương đối với quan sát viên thì lúc đó ta phải tính đến hiệu ứng [tương đối tính](/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91i_h%E1%BA%B9p) ở đó *m* được tính theo [khối lượng tương đối tính](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_trong_thuy%E1%BA%BFt_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91i_h%E1%BA%B9p&action=edit&redlink=1) và *E* trở thành [năng lượng tương đối tính](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_n%C4%83ng#thuy.E1.BA.BFt_t.C6.B0.C6.A1ng_.C4.91.E1.BB.91i_h.E1.BA.B9p) của vật thể. [Albert Einstein](/wiki/Albert_Einstein) đề xuất công thức tương đương khối lượng-năng lượng vào năm 1905 trong những [bài báo của Năm Kỳ diệu](/w/index.php?title=B%C3%A0i_b%C3%A1o_c%E1%BB%A7a_N%C4%83m_K%E1%BB%B3_di%E1%BB%87u&action=edit&redlink=1) với tiêu đề *Quán tính của một vật có phụ thuộc vào năng lượng trong nó?* ("Does the inertia of a body depend upon its energy-content?") Sự tương đương được miêu tả bởi phương trình nổi tiếng [1]
Với
*E* là năng lượng, *m* là khối lượng, và *c* là [tốc độ ánh sáng](/wiki/T%E1%BB%91c_%C4%91%E1%BB%99_%C3%A1nh_s%C3%A1ng) trong chân không. Ở hai vế của công thức có [thứ nguyên](/wiki/Ph%C3%A2n_t%C3%ADch_th%E1%BB%A9_nguy%C3%AAn) bằng nhau và không phụ thuộc vào bất kỳ [đơn vị của hệ thống đo lường](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_%C4%91o_l%C6%B0%E1%BB%9Dng). Ví dụ, trong nhiều hệ [đơn vị tự nhiên](/w/index.php?title=%C4%90%C6%A1n_v%E1%BB%8B_t%E1%BB%B1_nhi%C3%AAn&action=edit&redlink=1), tốc độ của ánh sáng (vô hướng) được đặt bằng 1 ('khoảng cách'/'thời gian'), và công thức trở thành đồng nhất thức *E* = *m'('khoảng cách'^2/'thời gian'^2)'; và từ đây có thuật ngữ "sự tương đương khối lượng-năng lượng".* [[2]](#cite_note-StanfordEncyclopedia-2)
Phương trình
*E* = *mc* 2 cho thấy năng lượng luôn luôn thể hiện được bằng khối lượng cho dù năng lượng đó ở dưới dạng nào đi chăng nữa. sự tương đương khối lượng-năng lượng cũng cho thấy cần phải phát biểu lại định luật bảo toàn khối lượng, hay hoàn chỉnh hơn đó là định luật bảo toàn năng lượng, nó là [3] [định luật thứ nhất của nhiệt động lực học](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_lu%E1%BA%ADt_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t_c%E1%BB%A7a_nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99ng_l%E1%BB%B1c_h%E1%BB%8Dc). Các lý thuyết hiện nay cho thấy khối lượng hay năng lượng không bị phá hủy, chúng chỉ biến đổi từ dạng này sang dạng khác.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng_kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng-n%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng_kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng-n%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit§ion=1)] **Einstein, A. (1905), “Ist die Trägheit eines Körpers von seinem Energieinhalt abhängig?”,** [^](#cite_ref-inertia_1-0) [Annalen der Physik](/wiki/Annalen_der_Physik) **18**: 639–643, [doi](/wiki/DOI): [10.1002/andp.19053231314](//dx.doi.org/10.1002%2Fandp.19053231314). Xem thêm [bản dịch tiếng Anh.](http://www.fourmilab.ch/etexts/einstein/E_mc2/www/) **Flores, F., E. N. Zalta, biên tập,** [^](#cite_ref-StanfordEncyclopedia_2-0) [, Stanford Encyclopedia of Philosophy, truy cập ngày 17 tháng 2 năm 2010](http://plato.stanford.edu/entries/equivME/) *The Equivalence of Mass and Energy* **Paul Allen Tipler, Ralph A. Llewellyn (tháng 1 năm 2003),** [^](#cite_ref-tipler_3-0) [, W. H. Freeman and Company, tr. 87–88,](http://books.google.com/?id=tpU18JqcSNkC&lpg=PP1&pg=PA87#v=onepage&q=) *Modern Physics* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7167-4345-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7167-4345-0)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng_kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng-n%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng_kh%E1%BB%91i_l%C6%B0%E1%BB%A3ng-n%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|
| có văn bản gốc Anh ngữ liên quan với bài:
[The Equivalence of Mass and Energy](http://plato.stanford.edu/entries/equivME)– Entry in the Stanford Encyclopedia of Philosophy [Living Reviews in Relativity](http://relativity.livingreviews.org/)– An open access, peer-referred, solely online physics journal publishing invited reviews covering all areas of relativity research. [A shortcut to](http://fotonowy.pl/index.php?main_page=page&id=6)– An easy to understand, high-school level derivation of the *E*= *mc* 2 *E*= *mc* 2formula. [Einstein on the Inertia of Energy](http://www.mathpages.com/home/kmath600/kmath600.htm)– MathPages
|
|
tương
đối
rộng
|
|
|Các
|
nhà
khoa
học
|
|


text:
alphanumeric
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Tính từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/.nʊ.ˈmɛr.ɪk/
Tính từ
[
sửa
]
alphanumeric
/.nʊ.ˈmɛr.ɪk/
(
Tech
)
Chữ-số
,
mẫu
tự-số
tự
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=alphanumeric&oldid=1578161
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
Ελληνικά
English
Eesti
Suomi
Français
Galego
Magyar
日本語
ភាសាខ្មែរ
한국어
Lietuvių
Polski
Русский
Simple English
Svenska
தமிழ்
Türkçe
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 19:43 ngày 10 tháng 7 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# alphanumeric
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **alphanumeric** [/.nʊ.ˈmɛr.ɪk/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP)) **alphanumeric** [/.nʊ.ˈmɛr.ɪk/](/wiki/Wiktionary:IPA)

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1052 miss, cp1066 miss


text:
pierrot
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
pierrot (danh từ giống cái pierrette) /ˈpi.ə.ˌroʊ/
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
Tiếng Pháp[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
pierrot gđ /pjɛ.ʁɔ/
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# pierrot
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **pierrot** (danh từ giống cái pierrette) [/ˈpi.ə.ˌroʊ/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|pierrot |
|**pierrot** gđ [/pjɛ.ʁɔ/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1053 miss, cp1066 miss


text:
self-respecting
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Tính từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/.rɪ.ˈspɛk.tɪŋ/
Tính từ
[
sửa
]
self-respecting
/.rɪ.ˈspɛk.tɪŋ/
Tự trọng
,
có
thái độ
tự trọng
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=self-respecting&oldid=800077
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 04:43 ngày 25 tháng 5 năm 2008.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# self-respecting
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **self-respecting** [/.rɪ.ˈspɛk.tɪŋ/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP)) **self-respecting** [/.rɪ.ˈspɛk.tɪŋ/](/wiki/Wiktionary:IPA)

X-Cache: cp1065 miss, cp1066 miss


text:
utterer
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Anh
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Anh
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ˈə.tɜ.ːɜː/
Danh từ
[
sửa
]
utterer
/ˈə.tɜ.ːɜː/
Xem
utter
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=utterer&oldid=1397926
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Danh từ
Danh từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
فارسی
한국어
తెలుగు
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 22:36 ngày 26 tháng 12 năm 2011.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# utterer
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **utterer** [/ˈə.tɜ.ːɜː/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- Xem
[utter](/wiki/utter).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP)) **utterer** [/ˈə.tɜ.ːɜː/](/wiki/Wiktionary:IPA)

X-Cache: cp1054 miss, cp1066 miss