text:
Người bị hại trong tố tụng hình sự
TẠP CHÍ KHPL SỐ 1(38)/2007
NGƯỜI BỊ HẠI TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ
LÊ TIẾN CHÂU*
*ThS. luật học, Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người tham gia tố tụng nói chung và người bị hại nói riêng là một trong những nội dung quan trọng trong định hướng cải cách tư pháp và hoàn thiện hệ thống pháp luật tố tụng hình sự (TTHS) ở nước ta hiện nay. Bởi lẽ người bị hại là người mà quyền và lợi ích hợp pháp của họ bị xâm hại nặng nề nhất, là người chịu thiệt thòi nhiều nhất trong số những người tham gia tố tụng. Vì vậy, người bị hại cần phải được bảo vệ kịp thời, thậm chí ngay khi họ bị đe dọa gây thiệt hại. Một trong những công cụ pháp lý quan trọng để bảo vệ người bị hại đó là pháp luật TTHS. Thực tế cho thấy, vì nhiều lý do khác nhau mà quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại chưa được bảo vệ tốt và kịp thời; trong quá trình giải quyết vụ án hình sự dường như cơ quan có thẩm quyền chưa xem người bị hại như một bên của quá trình tố tụng để có sự quan tâm cần thiết. Thực tế trên đây bắt nguồn từ vấn đề nhận thức thế nào là người bị hại, phạm vi người bị hại, người bị hại xuất hiện từ thời điểm nào? Họ cần được bảo vệ như thế nào, quy định pháp luật cũng như thực tiễn áp dụng đối với người bị hại ra sao... vẫn chưa có sự nhận thức và hành động thống nhất, dẫn đến nhiều quy định pháp luật đặc biệt là pháp luật TTHS đang còn bỏ ngỏ hoặc có quy định nhưng chưa đủ những phương tiện cần thiết để bảo vệ cho người bị hại. Trong phạm vi bài viết này chúng tôi sẽ đề cập đến các khía cạnh nêu trên của vấn đề người bị hại.
1. Về khái niệm người bị hại
Pháp luật TTHS của các nước không có sự thống nhất trong việc sử dụng thuật ngữ người bị hại. Chẳng hạn luật TTHS của Cộng hòa Pháp, Liên bang Nga hay Việt nam dùng thuật ngữ “người bị hại”, trong khi đó luật TTHS Cộng hòa nhân dân Trung Hoa thì dùng thuật ngữ “người tố cáo”. Ngoài ra người bị hại còn được gọi là “người bị thiệt hại”, hay gọi là “nạn nhân”, hay “dân sự nguyên cáo”. Chúng tôi cho rằng sử dụng thuật ngữ như thế nào phải thể hiện được bản chất, nội dung, các điều kiện và sự chặt chẽ của thuật ngữ, vì vậy theo chúng tôi sử dụng thuật ngữ người bị hại là phù hợp hơn cả. Vấn đề đặt ra là thế nào là người bị hại?
Người bị hại là một khái niệm quen thuộc trong khoa học pháp lý về TTHS, dường như không cần phải luận bàn. Tuy nhiên thế nào là người bị hại, phạm vi người bị hại...thì cho đến nay vẫn chưa có sự nhận thức thống nhất, các ý kiến còn khác nhau. Để có sự nhận thức đầy đủ và thống nhất về khái niệm người bị hại theo chúng tôi cần tiếp cận khái niệm này dưới những góc độ khác nhau:
- Dưới góc độ ngôn ngữ có thể hiểu người bị hại là con người cụ thể trong xã hội, chịu sự tác động tiêu cực của sự việc, hành vi hoặc bất kỳ sự tác động nào khác khác dẫn đến những thiệt thòi, mất mát hay tổn thương cho chính họ. Tất nhiên sự tác động đó là trái với ý muốn của người bị hại và họ tiếp nhận một cách thụ động. Thiệt hại gây ra cho người bị hại có thể là thiệt hại về vật chất hoặc phi vật chất và không cần phải giới hạn mức độ thiệt hại.
- Dưới góc độ ngôn ngữ pháp lý thì người bị hại là “người bị thiệt hại về thể chất, về tinh thần hoặc về tài sản do tội phạm gây ra. Người bị hại chỉ có thể là thể nhân bị người phạm tội làm thiệt hại về thể chất, về tinh thần hoặc về tài sản chứ không thể là pháp nhân”.[1]
- Dưới góc độ pháp luật thực định: Điều 51 Bộ luật TTHS Việt Nam quy định: “Người bị hại là người bị thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản do tội phạm gây ra”. Pháp luật một số nước cũng có quy định tương tự. Chẳng hạn, Điều 53 Bộ luật TTHS Liên bang Nga quy định: “Người bị hại là người bị tội phạm gây thiệt hại về tinh thần, thể chất hoặc tài sản. Người tiến hành điều tra, dự thẩm viên, thẩm phán, tòa án ra quyết định công nhận là người bị hại”. Còn khoản 1 Điều 43 Bộ luật TTHS của Tiệp khắc trước đây quy định: “Người bị hại là người bị tội phạm gây thiệt hại về sức khỏe hoặc tài sản, tinh thần hoặc những thiệt hại khác”. Bộ luật TTHS Rumani cũng có quy định tương tự. Điều đó cho thấy pháp luật các nước có sự thống nhất trong định nghĩa người bị hại: Người bị hại là con người cụ thể; thiệt hại gây ra đó là tinh thần, thể chất, tài sản hoặc những thiệt hại khác; những thiệt hại đó do tội phạm gây ra. Tuy nhiên những quy định trên chưa làm rõ những vấn đề quan trọng như: thiệt hại do tội phạm gây ra có bao hàm những thiệt hại gián tiếp? Thiệt hại đó có mối liên hệ nhân quả với hành vi phạm tội? Thiệt hại đó có phải do bất kỳ tội phạm nào gây ra? Và có xem là người bị hại không trong trường hợp hành vi phạm tội chưa gây thiệt hại gì cho người đó? Về vấn đề này có ý kiến cho rằng: trong trường hợp phạm tội chưa đạt, tức là chưa gây thiệt hại gì thì không thể công nhận một cá nhân, tổ chức là người bị hại.[2] Trong khi đó ý kiến khác lại cho rằng không chỉ khi tội phạm đã hoàn thành, mà cả trong trường hợp phạm tội chưa đạt, khi chưa gây ra thiệt hại gì do những nguyên nhân khách quan ngoài ý muốn của kẻ phạm tội, người có nguy cơ bị xâm hại cũng được gọi là người bị hại.[3]
Về vấn đề này chúng tôi cho rằng cần căn cứ vào các loại cấu thành tội phạm cũng như tính chất của sự thiệt hại để xác định người bị hại. Trong khoa học luật hình sự, tội phạm có hai loại cấu thành cơ bản, đó là tội phạm có cấu thành vật chất và tội phạm có cấu thành hình thức.
Đối với các loại tội phạm có cấu thành vật chất bắt buộc phải có hậu quả xảy ra và hậu quả đó thường là thiệt hại về thể chất và vật chất. Trong trường hợp này sự thiệt hại gây ra cho người bị hại phải là những thiệt hại cụ thể, thiệt hại đó phải có tính hiện tại và xác định; sự thiệt hại không thể không cụ thể, chưa xác định, hoặc có tính chất mơ hồ, chưa hoặc sắp xảy ra. Sự thiệt hại đó phải là thiệt hại trực tiếp do chính tội phạm gây ra, thiệt hại đó phải có mối liên hệ nhân quả với hành vi phạm tội. Điều cơ bản khi xác định thiệt hại của người bị hại đó là sự thiệt hại do một tội phạm được Luật hình sự quy định, xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp và chính đáng của người bị thiệt hại, các quyền đó được pháp luật bảo vệ. Đồng thời, sự thiệt hại mà người bị hại phải gánh chịu không phải có nguồn gốc từ hành vi không phù hợp pháp luật của người bị thiệt hại. Điều này cũng đồng nghĩa với việc không chấp nhận quan điểm cho rằng thiệt hại do tội phạm gây ra cũng có thể là thiệt hại gián tiếp, thiệt hại đó có thể không có mối liên hệ nhân quả với hành vi phạm tội.
Đối với các tội có cấu thành hình thức thì thiệt hại gây ra cho người bị hại thường là thiệt hại về tinh thần, vì vậy thiệt hại đó có thể không cụ thể, khó có thể định lượng được. Vì vậy chúng tôi đồng tình với ý kiến cho rằng không chỉ trong trường hợp tội phạm đã hoàn thành, mà cả trong trường hợp phạm tội chưa đạt, khi chưa gây ra thiệt hại gì do những nguyên nhân khách quan ngoài ý muốn của kẻ phạm tội, người có nguy cơ bị xâm hại cũng được gọi là người bị hại, người bị hại phải được coi là bất kỳ người nào khi mà quyền và lợi ích hợp pháp của họ là khách thể của tội phạm cho dù tội phạm đó chưa hoàn thành do những nguyên nhân khách quan, ngoài ý muốn của họ.
Để hiểu rõ hơn khái niệm người bị hại, cần phân biệt với một số khái niệm đồng nghĩa hoặc giáp ranh như: người bị hại với nạn nhân, người bị hại với đối tượng tác động của tội phạm. Theo chúng tôi đây là những khái niệm gần nhau nhưng không đồng nhất với nhau.
Thứ nhất: Nạn nhân có phải là người bị hại không? Trả lời câu hỏi này có quan điểm cho rằng người bị hại chính là nạn nhân của tội phạm. Theo chúng tôi điều đó đúng nhưng chưa đủ. Nội dung khái niệm người bị hại có nội hàm hẹp hơn so với khái niệm nạn nhân của tội phạm. Như đã biết, hành vi phạm tội luôn gây ra hoặc đe dọa gây ra những thiệt hại đáng kể cho các quan hệ xã hội được Luật hình sự bảo vệ. Để gây ra những thiệt hại cho những quan hệ này, hành vi phạm tội đã tác động gây thiệt hại cho một số cá nhân, tổ chức. Trong khi đó “Nạn nhân của tội phạm là những cá nhân, tổ chức bị hành vi phạm tội trực tiếp xâm hại, gây ra những thiệt hại về thể chất, về tinh thần, tài sản hoặc các quyền, lợi ích hợp pháp khác”.[4] Như vậy, nạn nhân của tội phạm ngoài cá nhân còn có thể là tổ chức, pháp nhân; thiệt hại của nạn nhân không chỉ về thể chất, về tinh thần, về tài sản mà còn có thể bao hàm những thiệt hại về các quyền và các lợi ích hợp pháp khác, thiệt hại đó có thể bao gồm cả những thiệt hại gián tiếp; hơn nữa nạn nhân chỉ khi tham gia quan hệ pháp luật TTHS mới được xem là người bị hại.
Thứ hai: Đối tượng tác động của tội phạm là một bộ phận khách thể của tội phạm bị hành vi phạm tội tác động đến, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại. Đối tượng tác động của tội phạm không chỉ là con người mà còn bao gồm các đối tượng vật chất khác và các hoạt động bình thường của chủ thể. Trong khi đó con người – nạn nhân bị tội phạm xâm phạm về thể chất, tinh thần và các quyền tự do dân chủ, họ chính là một trong số các đối tượng tác động của tội phạm. Như vậy có thể khẳng định rằng khái niệm người bị hại, nạn nhân, đối tượng tác động của tội phạm mặc dù có những điểm tương đồng, chồng lấn... nhưng về bản chất, đặc trưng của chúng là hoàn toàn khác nhau.
Vấn đề cần được đặt ra để luận bàn đó là: Trong trường hợp tổ chức hoặc pháp nhân bị tội phạm trực tiếp gây thiệt hại thì họ có phải là người bị hại không? Vấn đề này theo quan sát của chúng tôi đã được đưa ra tranh luận ở các diễn đàn khác nhau và đã có nhiều ý kiến khác nhau khi đề cập đến vấn đề này. Khái quát lại có hai loại ý kiến sau đây:
- Loại ý kiến thứ nhất cho rằng người bị hại chỉ có thể là thể nhân, một con người cụ thể; tổ chức hoặc pháp nhân không thể là người bị hại. Bởi lẽ khái niệm “người” ở đây là đề cập đến con người cụ thể. Người bị hại là người bị thiệt hại về thể chất, tinh thần... do hành vi phạm tội gây ra, mà thể chất và tinh thần thì chỉ có và gắn liền với con người, một thể nhân cụ thể, thiệt hại này không thể xảy ra đối với pháp nhân hay tổ chức. Đi xa hơn, ý kiến này còn cho rằng thiệt hại do tội phạm gây ra có thể gây ra những mất mát, đau đớn về tinh thần, thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản cho người thân của người bị hại nhưng cũng không thể xem người thân đó là người bị hại. Tham khảo quy định trong Bộ luật TTHS của các quốc gia như đã viện dẫn trên cho thấy các quốc gia này đều quan niệm người bị hại trong vụ án hình sự chỉ có thể là con người cụ thể chứ không phải một pháp nhân, một cơ quan nhà nước hay một tổ chức xã hội, cho dù thiệt hại gây ra là thiệt hại trực tiếp, và đây cũng là quan điểm của các nhà làm luật Việt Nam thể hiện rõ trong Điều 51 Bộ luật TTHS Việt Nam.
- Loại ý kiến thứ hai cho rằng: ngoài cá nhân là người bị hại, trong trường hợp tổ chức, pháp nhân bị tội phạm trực tiếp gây thiệt hại thì phải xem tổ chức hoặc pháp nhân đó là người bị hại. Cần phải quan niệm khái niệm người bị hại theo nghĩa rộng của từ này. Lập luận cho luận điểm của mình, những người theo quan điểm này cho rằng trong thực tế hành vi phạm tội không chỉ gây ra thiệt hại cho cá nhân, hành vi phạm tội trong thực tế còn nhắm đến để gây thiệt hại cho pháp nhân, tổ chức. Thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra cho pháp nhân, tổ chức là rất đa dạng, không thuần túy là thiệt hại về tài sản. Trong thực tế, tổ chức, pháp nhân có thể bị thiệt hại cả về vật chất lẫn thiệt hại về tinh thần, chẳng hạn một doanh nghiệp bị giả mạo về thương hiệu, bị vu khống làm mất uy tín trong kinh doanh... Về vấn đề này, tại khoản 1 Điều 40 Bộ luật TTHS Ba Lan quy định: người bị hại là người hoặc pháp nhân mà lợi ích hợp pháp của họ bị hậu quả của tội phạm trực tiếp xâm hại hoặc bị đe dọa. Điều 53 Bộ luật TTHS Hungary cũng có quan điểm tương tự.
Ý kiến cho rằng người bị hại chỉ có thể là cá nhân, vậy tổ chức, pháp nhân bị tội phạm trực tiếp xâm hại, pháp nhân, tổ chức đó sẽ tham gia tố tụng với tư cách gì? Theo quy định của Bộ luật TTHS Việt Nam thì trong trường hợp này pháp nhân, tổ chức sẽ tham gia tố tụng với tư cách là nguyên đơn dân sự khi có đơn yêu cầu. Chúng tôi cho rằng quy định như vậy là chưa thật sự hợp lý, bởi lẽ:
- Thứ nhất: Đối với các tổ chức, pháp nhân mà tài sản thuộc sở hữu nhà nước khi bị tội phạm gây thiệt hại tổ chức, pháp nhân đó không có đơn yêu cầu thì họ sẽ tham gia tố tụng với tư cách gì? Tài sản của nhà nước liệu có được đảm bảo?
- Thứ hai: Đối với các doanh nghiệp mà tài sản thuộc sở hữu cá nhân, của một nhóm người cùng góp vốn kinh doanh (công ty TNHH, công ty hợp danh...) trong quá trình hoạt động lại bị kẻ phạm tội gây thiệt hại, vậy để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình chủ sở hữu tài sản đó chỉ được tham gia tố tụng với tư cách là nguyên đơn dân sự, liệu có hợp lý? Liệu có đảm bảo sự bình đẳng trong khi về thực chất tài sản đó đều là của cá nhân?
- Thứ ba: nếu cho rằng tổ chức, pháp nhân bị kẻ phạm tội trực tiếp xâm hại về tài sản sẽ tham gia tố tụng với tư cách là nguyên đơn dân sự thì sẽ không có sự phân biệt với thiệt hại về tài sản do hành vi phạm tội gián tiếp gây ra. Chẳng hạn khi đánh nhau với B, A đã gây ra một số thiệt hại về tài sản của C.
- Thứ tư: nếu quan niệm rằng hành vi gây thiệt hại cho pháp nhân, tổ chức là thiệt hại về tài sản như định nghĩa tại Điều 52 Bộ luật TTHS Việt Nam thì chúng ta phải giải thích như thế nào khi thiệt hại do tội phạm gây ra cho tổ chức, pháp nhân là thiệt hại về thương hiệu, về uy tín trong kinh doanh...?
Thực chất vấn đề có nên thừa nhận tổ chức, pháp nhân là người bị hại trong trường hợp họ bị tội phạm trực tiếp gây thiệt hại đã được đặt ra trong quá trình sửa đổi, bổ sung Bộ luật TTHS năm 1988 vào những năm 2000. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau vấn đề này đã tạm gác lại. Chúng tôi cho rằng xã hội đã có những thay đổi lớn theo hướng tích cực, xu hướng hội nhập khu vực và thế giới đã trở thành xu thế tất yếu. Những lý do chưa đồng tình với quan điểm cho rằng nên xem tổ chức, pháp nhân là người bị hại không còn lý do để tồn tại, đã đến lúc chúng ta cần xem xét tất cả các lý lẽ để thừa nhận tổ chức và pháp nhân là người bị hại nhằm góp phần đảm bảo tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại.
Từ những lập luận trên chúng tôi đề xuất khái niệm về người bị hại như sau:
“Người bị hại là cá nhân, cơ quan, tổ chức bị thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản do tội phạm gây ra”.
Khái niệm này bao hàm các đặc điểm của người bị hại như sau:
- Thứ nhất, về chủ thể, người bị hại là cá nhân, pháp nhân, cơ quan nhà nước hoặc tổ chức khác;
- Thứ hai, thiệt hại do tội phạm gây ra có thể là thiệt hại về thể chất, thiệt hại về tinh thần, thiệt hại về vật chất. Tuy nhiên, cần lưu ý là hậu quả của sự thiệt hại không phải là điều kiện bắt buộc trong tất cả các trường hợp.
- Thứ ba, thiệt hại của người bị hại phải là đối tượng tác động của tội phạm, tức là phải có mối liên hệ nhân quả giữa hành vi phạm tội với hậu quả gây ra cho người bị hại. Đây là điều kiện quan trọng để phân biệt giữa người bị hại và nguyên đơn dân sự hay các đương sự khác trong vụ án hình sự.
- Thứ tư, người bị thiệt hại chỉ được tham gia tố tụng với tư cách là người bị hại khi và chỉ khi được cơ quan tiến hành tố tụng công nhận.
2. Thực trạng và một số kiến nghị góp phần đảm bảo quyền của người bị hại
Như đã biết, tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội, hành vi đó xâm hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và tài sản của người bị hại, đó có thể là những thiệt hại vô cùng lớn mà người bị hại phải gánh chịu, vì vậy Nhà nước cần phải có biện pháp cụ thể để bảo vệ người bị hại, khôi phục lại trạng thái ban đầu hoặc kịp thời khắc phục thiệt hại do tội phạm gây ra đối với họ. Bên cạnh đó, người bị hại là người biết được các tình tiết của vụ án nên họ cũng phải có nghĩa vụ công dân trong việc giúp các cơ quan tiến hành tố tụng tìm ra sự thật khách quan của vụ án. Do vậy, khi tham gia tố tụng, người bị hại có một số quyền và phải thực hiện một số nghĩa vụ nhất định.
Hiện nay, quyền và nghĩa vụ của người bị hại được quy định tại Điều 51 BLTTHS. Theo quan sát của chúng tôi, pháp luật TTHS về quyền và lợi ích của người bị hại qua quá trình tồn tại và phát triển ngày càng được bổ sung, sửa đổi đầy đủ và hoàn thiện hơn. Chẳng hạn phạm vi kháng cáo của người bị hại không chỉ giới hạn trong phạm vi tăng nặng hình phạt mà còn cho phép người bị hại kháng cáo theo hướng giảm nhẹ hình phạt đối với bị cáo; hoặc chế định khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại lần đầu tiên được quy định trong Bộ luật TTHS năm 1988 và chế định này ngày càng được mở rộng... Nội dung các quyền và nghĩa vụ của người bị hại về cơ bản là phù hợp và được các cơ quan có thẩm quyền nghiêm chỉnh chấp hành, góp phần quan trọng trong việc đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại. Tuy nhiên qua quá trình áp dụng cũng đã bộc lộ một số bất cập trong các quy định pháp luật cũng như thực tiễn áp dụng. Cụ thể là các vấn đề sau đây:
* Vấn đề liên quan đến đại diện hợp pháp của người bị hại:
- Thứ nhất, khoản 5 Điều 51 Bộ luật TTHS quy định: “Trong trường hợp người bị hại chết thì người đại diện hợp pháp của họ có những quyền được quy định tại điều này”. Như vậy trường hợp người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần, thể chất khi tham gia tố tụng thì đại diện hợp pháp của họ có được tham gia tố tụng và có được hưởng các quyền của người bị hại không? Theo tinh thần nội dung Điều 51 Bộ luật TTHS thì người đại diện hợp pháp của người bị hại trong trường hợp này được tham gia tố tụng nhưng không được thực hiện các quyền của người bị hại. Tuy nhiên, theo tinh thần của quy định tại Điều 59 Bộ luật TTHS thì người bảo vệ quyền lợi cho người bị hại được tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích của người bị hại. Nội dung các quyền của người này không khác nhiều so với nội dung các quyền quy định cho người bị hại (Điều 51). Vì vậy, thực tế gặp trường hợp này cơ quan tiến hành tố tụng thường cho phép đại diện hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất sử dụng các quyền của người bị hại như tinh thần của khoản 5 Điều 51 Bộ luật TTHS. Để khắc phục bất cập này theo chúng tôi cần thiết phải bổ sung nội dung này vào Điều 51 Bộ luật TTHS.
- Thứ hai, Bộ luật TTHS chỉ quy định trường hợp người bị hại chết mà chưa quy định trường hợp người bị hại mất tích. Vậy trường hợp người bị hại được xác định là mất tích thì vấn đề người đại diện hợp pháp của họ được quy định và giải quyết như thế nào? Họ có được phép tham gia tố tụng và được thực hiện các quyền của người bị hại không? Thực tiễn giải quyết vụ án cho thấy cơ quan tiến hành tố tụng giải quyết không thống nhất với nhau. Vì vậy, theo chúng tôi Bộ luật TTHS cần bổ sung trường hợp trên theo hướng thừa nhận người đại diện hợp pháp của người bị hại mất tích được tham gia tố tụng và được thực hiện các quyền của người bị hại.
- Thứ ba, trong hai trường hợp nêu trên cơ quan tiến hành tố tụng không xác định được ai là người đại diện hợp pháp, hoặc người bị hại thực tế cũng không còn ai là người đại diện hợp pháp thì giải quyết như thế nào? Người thân của người bị hại có được tham gia tố tụng không và với tư cách gì? Về vấn đề này chưa có sự nhận thức và áp dụng thống nhất. Hiện có nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này: Người thân của người bị hại cũng được xem là người đại diện hợp pháp[5]; người thân của người bị hại là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan[6]; người thân của người hại trong các trường hợp trên chính là người bị hại và với tư cách đó họ cần phải tham gia vào vụ án[7]; người thân của người bị hại là người đại diện của người bị hại và là người bị hại.[8] Chúng tôi cho rằng đây là vấn đề cần được nghiên cứu bổ sung vào Bộ luật để đảm bảo sự thống nhất trong quá trình áp dụng cũng như đảm bảo các quyền của người bị hại. Theo chúng tôi người thân của người bị hại chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất được tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện hợp pháp, khi tham gia tố tụng họ có các quyền của người bị hại. Trường hợp người bị hại không còn ai là người thân thì cơ quan tiến hành tố tụng yêu cầu đoàn luật sư phân công văn phòng luật sư cử người bảo vệ quyền lợi cho họ.
- Thứ tư, trong trường hợp người đại diện hợp pháp của người bị hại có quyền và nghĩa vụ mâu thuẫn với nhau thì giải quyết như thế nào? Cho đến nay vấn đề này chưa được cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn cụ thể mà chỉ được thể hiện trong kết luận của Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao tại hội nghị tổng kết ngành năm 1990. Ví dụ: chồng giết vợ mà người vợ còn có bố, mẹ và các con của người vợ này đã thành niên. Theo quy định pháp luật thì những người này đều là người đại diện hợp pháp của người bị hại. Tuy nhiên bố, mẹ của người vợ yêu cầu Tòa án phải tuyên mức án nghiêm khắc đối với người con rể đã giết con ruột của mình, trong khi đó những người con lại yêu cầu Toà án áp dụng hình phạt nhẹ cho bố mình. Trong trường hợp này mặc dù vẫn có ý kiến khác nhau nhưng theo chúng tôi cần xác định họ đều là những người đại diện hợp pháp của người bị hại và họ có quyền và nghĩa vụ tham gia tố tụng như nhau. Tuy nhiên, khi tham tố tụng Tòa án cần yêu cầu những người có cùng quyền lợi cử một người tham gia, nhưng Tòa án cần quyết định riêng đối với từng người, những người không tham gia tố tụng phải làm thủ tục ủy quyền cho người tham gia tố tụng.
* Vấn đề liên quan đến việc quy định và thực hiện các quyền của người bị hại:
- Thứ nhất, phạm vi thực hiện quyền kháng cáo của người bị hại. Tại điểm e khoản 2 Điều 51 Bộ luật TTHS quy định: người bị hại có quyền kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án về phần bồi thường cũng như về phần hình phạt đối với bị cáo. Như vậy, quy định này chỉ cho phép người bị hại kháng cáo trong phạm vi phần bồi thường và phần hình phạt, những phần khác trong bản án như: phần dân sự cũng như vấn đề liên quan đến tội danh, đến khung hình phạt... nếu không đồng tình với bản án và quyết định của Tòa án thì người bị hại không có quyền kháng cáo. Trong khi đó tại Điều 231 Bộ luật TTHS lại quy định: Người bị hại và người đại diện hợp pháp của họ có quyền kháng cáo bản án và quyết định của Tòa án. Như vậy theo quy định này thì người bị hại có quyền kháng cáo toàn bộ bản án hoặc quyết định sơ thẩm. Điều luật không thể hiện bất cứ sự giới hạn nào như tinh thần của Điều 51 Bộ luật TTHS. Như vậy phải chăng nội dung hai điều luật lại mâu thuẫn với nhau và khi gặp trường hợp trên Tòa án sẽ giải quyết như thế nào? Cho đến nay chưa có văn bản nào của cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn áp dụng hai điều luật trên, vì vậy mỗi nơi áp theo cách hiểu riêng của mình. Để khắc phục sự mâu thuẫn, đảm bảo sự thống nhất trong quá trình áp dụng, cũng như để bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích của người bị hại theo chúng tôi cần thiết phải sửa lại nội dung Điều 51 Bộ luật TTHS theo hướng cho phép người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ có quyền kháng cáo toàn bộ bản án hoặc quyết định của tòa án cấp sơ thẩm.
Thứ hai, nghiên cứu các quy định trong Bộ luật TTHS hiện hành cho thấy pháp luật TTHS chưa khẳng định người bị hại là một bên trong tranh tụng, thực hiện chức năng buộc tội. Theo chúng tôi có lẽ đây cũng là một khiếm khuyết của các quy định pháp luật, thực chất cùng với các chủ thể khác như kiểm sát viên, nguyên đơn dân sự..., người bị hại cũng là một bên trong tranh tụng, hành vi tố tụng của người bị hại góp phần quan trọng trong tiến trình đi tìm sự thật của vụ án, công lý và sự công bằng của pháp luật, đặc biệt là trong những vụ án mà việc khởi tố phải do người bị hại yêu cầu. Do vậy, để khẳng định vị trí, vai trò và đảm bảo có hiệu quả các quyền của người bị hại chúng tôi đề nghị:
+ Sửa lại Điều 191 Bộ luật TTHS theo hướng khẳng định: trường hợp tại phiên tòa người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ vắng mặt thì phải hoãn phiên tòa, trừ trường hợp những người này yêu cầu hoặc đồng ý để Tòa án xét xử vắng mặt họ. Sự tham gia phiên tòa của người bị hại có mục đích hoàn toàn khác với nguyên đơn và bị đơn dân sự vì vậy không thể đồng nhất sự tham gia phiên tòa của nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự với người bị hại như tinh thần của Điều luật này.
+ Thực tiễn xử lý vụ án hình sự cho thấy không ít trường hợp người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ bị kẻ phạm tội hoặc những người thân của người này khống chế, đe dọa, mua chuộc, lừa dối hoặc có những thủ đoạn khác... làm cho người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ không thể tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích của mình, không thể có mặt để thực hiện việc khai báo theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng và vô hình chung họ lại phạm vào tội từ chối khai báo theo Điều 308 BLHS. Để khắc phục tình trạng trên, bên cạnh quy định về bảo vệ người làm chứng, cũng cần bổ sung quy định về bảo vệ người bị hại khi người bị hại yêu cầu và cơ quan tiến hành tố tụng có cơ sở cho rằng người bị hại bị đe dọa.
+ Tại khoản 4 Điều 51 Bộ luật TTHS quy định nghĩa vụ khai báo của người bị hại và nếu người bị hại không khai báo mà không có lý do chính đáng có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 308 BLHS. Theo quan sát của chúng tôi, cho đến nay chưa có người bị hại nào bị truy cứu trách nhiệm về tội “từ chối khai báo” theo Điều 308 BLHS; chưa có hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền về trường hợp từ chối khai báo có lý do chính đáng và cũng chính vì vậy có nhiều ý kiến cho rằng quy định này là không thực tế. Mặt khác, đã là người bị hại lại còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự chỉ vì họ từ chối khai báo, trong khi đó bị can, bị cáo là người bị buộc tội từ chối khai báo lại không phải chịu trách nhiệm gì[9] như vậy liệu có công bằng? Chúng tôi cho rằng quyền công dân bao giờ cũng đi đôi với nghĩa vụ công dân, việc khai báo của người bị hại sẽ góp phần tìm ra sự thật của vụ án vì vậy khó có thể loại bỏ quy định này. Tuy nhiên, làm thế nào để một tội danh được quy định có phải tính khả thi? Việc không truy cứu trách nhiệm hình sự người bị hại nào về tội “từ chối khai báo” là do chúng ta chưa có hướng dẫn cụ thể thế nào là “không có lý do chính đáng” làm căn cứ áp dụng và trong thực tế gặp trường hợp này cơ quan có thẩm quyền chưa xử lý nghiêm khắc. Vì vậy, cơ quan có thẩm quyền cần hướng dẫn để khắc phục những bất cập như đã nêu.
- Thứ ba, cơ chế thỏa thuận nhận tội và bồi thường thiệt hại giữa người bị hại và bị can, bị cáo trong một số trường hợp là vấn đề được áp dụng khá phổ biến ở các nước. Ở đó, nhà nước cho phép một người phạm tội có thể thỏa thuận nhận tội với cơ quan có thẩm quyền và được phép thỏa thuận việc bồi thường thiệt hại với người bị hại. Đây cũng là vấn đề mới ở Việt Nam, vì vậy trong tiến trình cải cách tư pháp, hoàn thiện các cơ chế bảo vệ quyền của công dân trong tố tụng hình sự, nên chăng chúng ta triển khai nghiên cứu cơ chế để tìm kiếm khả năng tiếp thu và vận dụng cho phù hợp với tình hình thực tiễn ở nước ta.
* Vấn đề liên quan đến chế định khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại.
Khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại (hay còn gọi là tư tố) là một chế định không mới, được áp dụng khá phổ biến trong pháp luật các nước. Ở Việt Nam chế định này lần đầu tiên được quy định trong Bộ luậy TTHS năm 1988. Đây là chế định thể hiện tính dân chủ, sự tôn trọng và cảm thông trước sự thiệt hại, mất mát, đau đớn của người bị hại. Mặc dù nguyên tắc cơ bản trong tố tụng hình sự Việt Nam là nguyên tắc công tố, tức là hành vi phạm tội phải chịu trách nhiệm trước Nhà nước, Nhà nước đã cam kết sẽ bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mọi công dân bằng một văn bản pháp lý có giá trị cao nhất, đó là Hiến pháp, bằng cả hệ thống pháp luật và cơ chế đảm bảo thực hiện. Mọi hành vi phạm tội xâm hại đến các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân sẽ bị Nhà nước xử lý nghiêm khắc. Tuy nhiên, khi xử lý hành vi phạm tội, Nhà nước còn phải quan tâm đến nguyện vọng và lợi ích chính đáng của người bị hại. Thực tế cho thấy mặc dù bị thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra nhưng người bị hại lại không muốn đưa ra xử lý vì như vậy sẽ ảnh hưởng đến uy tín, danh dự, tương lai của họ, cũng có trường hợp giữa người bị hại và người gây thiệt hại có những mối quan hệ đặc biệt. Điều 51 và Điều 105 Bộ luật TTHS đã ghi nhận yêu cầu của người bị hại. Quá trình áp dụng cho thấy chế định khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại đã phát huy hiệu quả, quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại được bảo vệ tốt hơn.
Tuy nhiên so với yêu cầu đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, chế định này cũng đã bộc lộ một số bất cập. Chẳng hạn: Theo quy định tại khoản 3 Điều 51 Bộ luật TTHS, trong trường hợp vụ án được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại quy định tại Điều 105 Bộ luật này thì người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ trình bày lời buộc tội tại phiên tòa. Đây là một nội dung đã được quy định từ những năm 1988, qua các lần sửa đổi, bổ sung, Bộ luật TTHS vẫn giữ nguyên quy định này. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền về việc người bị hại trình bày lời buộc tội bị cáo tại phiên tòa như thế nào. Trường hợp nếu người bị hại trình bày lời buộc tội thì kiểm sát viên tham gia phiên tòa có trình bày lời buộc tội nữa không? Lời buộc tội của người bị hại có giá trị như thế nào? Sự có mặt của người bị hại trong trường hợp này có bắt buộc như đối với kiểm sát viên không? Thực tiễn xét xử cho thấy mọi việc đều do kiểm sát viên thực hiện, còn người bị hại trong trường hợp này cũng không có gì đặc biệt so với người bị hại trong các vụ án khác. Hơn nữa, bản thân quy định này cũng chưa thật đầy đủ và phù hợp, chẳng hạn trong giai đoạn trước khi mở phiên tòa thì người bị hại có các quyền hạn cụ thể nào, cách thức thực hiện các quyền đó ra sao cũng chưa được quy định rõ. Chúng tôi cho rằng đối với vụ án được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại phải khác so với vụ án thông thường, quyền của người bị hại được thể hiện trong suốt quá trình tố tụng chứ không chỉ đơn thuần là trình bày lời buộc tội tại phiên tòa như quy định hiện nay. Từ thực trạng nêu trên chúng tôi đề nghị:
Thứ nhất, nghiên cứu để mở rộng hơn nữa phạm vi các tội mà cơ quan có thẩm quyền chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại. Theo chúng tôi nên mở rộng đối với các tội xâm phạm sở hữu, các tội xâm phạm danh dự, nhân phẩm và chỉ áp dụng đối với các tội ít nghiêm trọng.
Thứ hai, nghiên cứu để bổ sung các quyền của người bị hại trong giai đoạn trước xét xử, theo hướng cho phép người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ có quyền thu thập tài liệu, đồ vật, tình tiết liên quan đến vụ án nếu không thuộc bí mật nhà nước để phục vụ cho việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại.
Thứ ba, cần quy định cụ thể thủ tục tố tụng riêng cho trường hợp khởi tố theo yêu cầu của người bị hại. Theo chúng tôi thủ tục này nên quy định theo hướng chỉ có người bị hại mới có quyền đưa một người ra xét xử tại phiên tòa, và tất nhiên ở đây quyền công tố không còn nữa. Sự tham gia phiên tòa của viện kiểm sát lúc này chỉ thực hiện chức năng giám sát việc tuân theo pháp luật chứ không thực hiện chức năng buộc tội. Tòa án đưa vụ án ra xét xử trên cơ sở đề nghị của người bị hại. Tại phiên tòa kiểm sát viên không đọc bản cáo trạng mà người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ trình bày lời cáo buộc của mình trước khi tiến hành xét hỏi. Kiểm sát viên cũng không trình bày lời luận tội mà sẽ do người bị hại hoặc đại diện hợp pháp của người bị hại trình bày. Trong trường hợp này người bị hại, đại diện hợp pháp của họ bắt buộc phải có mặt tại phiên tòa, nếu vắng mặt thì phải hoãn phiên tòa, kiểm sát viên không bắt buộc phải có mặt tại phiên tòa.
Tất cả những sửa đổi trên đây nếu được chấp nhận sẽ có thể đảm bảo chế định khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại đi vào thực chất, quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại mới được đảm bảo.
[1] Từ điển giải thích thuật ngữ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb Công an nhân dân, 1999, tr. 198.
[2] V.M Xavitxki, Khái niệm người bị hại theo tố tụng hình sự Xô viết, Moskova, 1963, tr. 19.
[3] S.P Bekesko, Bình luận Bộ luật Tố tụng hình sự nước Cộng hòa Belorusia, Minsk, 1968, tr. 74.
[4] Trần Hữu Tráng, Nạn nhân học trong tội phạm học Việt nam – một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Luận văn thạc sỹ luật học, Hà Nội, 2000, tr. 8.
[5] Xem: Đinh Văn Quế, Thủ tục xét xử các vụ án hình sự, Nxb TP. Hồ Chí Minh, 2003, tr. 94.
[6] Viện Nhà nước và Pháp luật, Tội phạm học, Luật hình sự và Luật TTHS Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr. 383.
[7] Xem: R.Đ Rakhunốp, Những người tham gia hoạt động tố tụng hình sự, Matxcơva, 1961, tr. 224 và Viện Nhà nước và Pháp luật, sđd, tr. 383.
[8] M.X Xtrôgôvich, Giáo trình tố tụng hình sự, tập 1, Nxb Văn học pháp lý, Matxcơva, 1980, tr. 258.
[9] Xem: Đinh Văn Quế, Thủ tục xét xử các vụ án hình sự, Nxb TP. Hồ Chí Minh, 2003, tr. 94.
- 11/12/2008 18:47 - Tác động của các hình thức lỗi đến việc xác định trách nhiệm hợp đồng..
- 11/12/2008 18:46 - Khái niệm phế liệu và bản chất pháp lý của phế liệu
- 11/12/2008 18:45 - Một vài suy nghĩ về đại diện trong tố tụng dân sự
- 11/12/2008 18:43 - Thủ tục tố tụng yêu cầu thanh toán của Liên minh Châu Âu...
- 11/12/2008 18:42 - Vấn đề đánh giá hiệu quả phòng ngừa tội phạm
- 11/12/2008 18:40 - Hoàn thiện pháp lý cho việc áp dụng kỹ thuật điều tra...
- 11/12/2008 18:37 - Nâng cao hiệu qủa hoạt động của HĐ và các UB của Quốc hội
- 11/12/2008 18:32 - Vài nét về xã hội dân sự trong lịch sử và kinh nghiệm đối với nước ta
Ngày cập nhật (Thứ ba, 23 12 2008 09:26)

markdown:
## Người bị hại trong tố tụng hình sự
*TẠP CHÍ KHPL SỐ 1(38)/2007* **NGƯỜI BỊ HẠI TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ**
*** LÊ TIẾN CHÂU**
*ThS. luật học, Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người tham gia tố tụng nói chung và người bị hại nói riêng là một trong những nội dung quan trọng trong định hướng cải cách tư pháp và hoàn thiện hệ thống pháp luật tố tụng hình sự (TTHS) ở nước ta hiện nay. Bởi lẽ người bị hại là người mà quyền và lợi ích hợp pháp của họ bị xâm hại nặng nề nhất, là người chịu thiệt thòi nhiều nhất trong số những người tham gia tố tụng. Vì vậy, người bị hại cần phải được bảo vệ kịp thời, thậm chí ngay khi họ bị đe dọa gây thiệt hại. Một trong những công cụ pháp lý quan trọng để bảo vệ người bị hại đó là pháp luật TTHS. Thực tế cho thấy, vì nhiều lý do khác nhau mà quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại chưa được bảo vệ tốt và kịp thời; trong quá trình giải quyết vụ án hình sự dường như cơ quan có thẩm quyền chưa xem người bị hại như một bên của quá trình tố tụng để có sự quan tâm cần thiết. Thực tế trên đây bắt nguồn từ vấn đề nhận thức thế nào là người bị hại, phạm vi người bị hại, người bị hại xuất hiện từ thời điểm nào? Họ cần được bảo vệ như thế nào, quy định pháp luật cũng như thực tiễn áp dụng đối với người bị hại ra sao... vẫn chưa có sự nhận thức và hành động thống nhất, dẫn đến nhiều quy định pháp luật đặc biệt là pháp luật TTHS đang còn bỏ ngỏ hoặc có quy định nhưng chưa đủ những phương tiện cần thiết để bảo vệ cho người bị hại. Trong phạm vi bài viết này chúng tôi sẽ đề cập đến các khía cạnh nêu trên của vấn đề người bị hại.
**1. ** **Về khái niệm người bị hại**
Pháp luật TTHS của các nước không có sự thống nhất trong việc sử dụng thuật ngữ người bị hại. Chẳng hạn luật TTHS của Cộng hòa Pháp, Liên bang Nga hay Việt nam dùng thuật ngữ “người bị hại”, trong khi đó luật TTHS Cộng hòa nhân dân Trung Hoa thì dùng thuật ngữ “người tố cáo”. Ngoài ra người bị hại còn được gọi là “người bị thiệt hại”, hay gọi là “nạn nhân”, hay “dân sự nguyên cáo”. Chúng tôi cho rằng sử dụng thuật ngữ như thế nào phải thể hiện được bản chất, nội dung, các điều kiện và sự chặt chẽ của thuật ngữ, vì vậy theo chúng tôi sử dụng thuật ngữ người bị hại là phù hợp hơn cả. Vấn đề đặt ra là thế nào là người bị hại?
Người bị hại là một khái niệm quen thuộc trong khoa học pháp lý về TTHS, dường như không cần phải luận bàn. Tuy nhiên thế nào là người bị hại, phạm vi người bị hại...thì cho đến nay vẫn chưa có sự nhận thức thống nhất, các ý kiến còn khác nhau. Để có sự nhận thức đầy đủ và thống nhất về khái niệm người bị hại theo chúng tôi cần tiếp cận khái niệm này dưới những góc độ khác nhau:
- Dưới góc độ ngôn ngữ có thể hiểu người bị hại là con người cụ thể trong xã hội, chịu sự tác động tiêu cực của sự việc, hành vi hoặc bất kỳ sự tác động nào khác khác dẫn đến những thiệt thòi, mất mát hay tổn thương cho chính họ. Tất nhiên sự tác động đó là trái với ý muốn của người bị hại và họ tiếp nhận một cách thụ động. Thiệt hại gây ra cho người bị hại có thể là thiệt hại về vật chất hoặc phi vật chất và không cần phải giới hạn mức độ thiệt hại.
- Dưới góc độ ngôn ngữ pháp lý thì
**người bị hại** là “người bị thiệt hại về thể chất, về tinh thần hoặc về tài sản do tội phạm gây ra. Người bị hại chỉ có thể là thể nhân bị người phạm tội làm thiệt hại về thể chất, về tinh thần hoặc về tài sản chứ không thể là pháp nhân”. [[1]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftn1)
- Dưới góc độ pháp luật thực định: Điều 51 Bộ luật TTHS Việt Nam quy định: “
*Người bị hại là người bị thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản do tội phạm gây ra*”. Pháp luật một số nước cũng có quy định tương tự. Chẳng hạn, Điều 53 Bộ luật TTHS Liên bang Nga quy định: “ *Người bị hại là người bị tội phạm gây thiệt hại về tinh thần, thể chất hoặc tài sản. Người tiến hành điều tra, dự thẩm viên, thẩm phán, * *tòa* * án ra quyết định công nhận là người bị hại”*. Còn khoản 1 Điều 43 Bộ luật TTHS của Tiệp khắc trước đây quy định: “ *Người bị hại là người bị tội phạm gây thiệt hại về sức kh* *ỏe* * hoặc tài sản, tinh thần hoặc những thiệt hại khác*”. Bộ luật TTHS Rumani cũng có quy định tương tự. Điều đó cho thấy pháp luật các nước có sự thống nhất trong định nghĩa người bị hại: Người bị hại là con người cụ thể; thiệt hại gây ra đó là tinh thần, thể chất, tài sản hoặc những thiệt hại khác; những thiệt hại đó do tội phạm gây ra. Tuy nhiên những quy định trên chưa làm rõ những vấn đề quan trọng như: thiệt hại do tội phạm gây ra có bao hàm những thiệt hại gián tiếp? Thiệt hại đó có mối liên hệ nhân quả với hành vi phạm tội? Thiệt hại đó có phải do bất kỳ tội phạm nào gây ra? Và có xem là người bị hại không trong trường hợp hành vi phạm tội chưa gây thiệt hại gì cho người đó? Về vấn đề này có ý kiến cho rằng: trong trường hợp phạm tội chưa đạt, tức là chưa gây thiệt hại gì thì không thể công nhận một cá nhân, tổ chức là người bị hại. [[2]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftn2) Trong khi đó ý kiến khác lại cho rằng không chỉ khi tội phạm đã hoàn thành, mà cả trong trường hợp phạm tội chưa đạt, khi chưa gây ra thiệt hại gì do những nguyên nhân khách quan ngoài ý muốn của kẻ phạm tội, người có nguy cơ bị xâm hại cũng được gọi là người bị hại. [[3]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftn3)
Về vấn đề này chúng tôi cho rằng cần căn cứ vào các loại cấu thành tội phạm cũng như tính chất của sự thiệt hại để xác định người bị hại. Trong khoa học luật hình sự, tội phạm có hai loại cấu thành cơ bản, đó là tội phạm có cấu thành vật chất và tội phạm có cấu thành hình thức.
Đối với các loại tội phạm có cấu thành vật chất bắt buộc phải có hậu quả xảy ra và hậu quả đó thường là thiệt hại về thể chất và vật chất. Trong trường hợp này sự thiệt hại gây ra cho người bị hại phải là những thiệt hại cụ thể, thiệt hại đó phải có tính hiện tại và xác định; sự thiệt hại không thể không cụ thể, chưa xác định, hoặc có tính chất mơ hồ, chưa hoặc sắp xảy ra. Sự thiệt hại đó phải là thiệt hại trực tiếp do chính tội phạm gây ra, thiệt hại đó phải có mối liên hệ nhân quả với hành vi phạm tội. Điều cơ bản khi xác định thiệt hại của người bị hại đó là sự thiệt hại do một tội phạm được Luật hình sự quy định, xâm hại đến quyền, lợi ích hợp pháp và chính đáng của người bị thiệt hại, các quyền đó được pháp luật bảo vệ. Đồng thời, sự thiệt hại mà người bị hại phải gánh chịu không phải có nguồn gốc từ hành vi không phù hợp pháp luật của người bị thiệt hại. Điều này cũng đồng nghĩa với việc không chấp nhận quan điểm cho rằng thiệt hại do tội phạm gây ra cũng có thể là thiệt hại gián tiếp, thiệt hại đó có thể không có mối liên hệ nhân quả với hành vi phạm tội.
Đối với các tội có cấu thành hình thức thì thiệt hại gây ra cho người bị hại thường là thiệt hại về tinh thần, vì vậy thiệt hại đó có thể không cụ thể, khó có thể định lượng được. Vì vậy chúng tôi đồng tình với ý kiến cho rằng không chỉ trong trường hợp tội phạm đã hoàn thành, mà cả trong trường hợp phạm tội chưa đạt, khi chưa gây ra thiệt hại gì do những nguyên nhân khách quan ngoài ý muốn của kẻ phạm tội, người có nguy cơ bị xâm hại cũng được gọi là người bị hại, người bị hại phải được coi là bất kỳ người nào khi mà quyền và lợi ích hợp pháp của họ là khách thể của tội phạm cho dù tội phạm đó chưa hoàn thành do những nguyên nhân khách quan, ngoài ý muốn của họ.
Để hiểu rõ hơn khái niệm người bị hại, cần phân biệt với một số khái niệm đồng nghĩa hoặc giáp ranh như: người bị hại với nạn nhân, người bị hại với đối tượng tác động của tội phạm. Theo chúng tôi đây là những khái niệm gần nhau nhưng không đồng nhất với nhau.
*Thứ nhất*: Nạn nhân có phải là người bị hại không? Trả lời câu hỏi này có quan điểm cho rằng người bị hại chính là nạn nhân của tội phạm. Theo chúng tôi điều đó đúng nhưng chưa đủ. Nội dung khái niệm người bị hại có nội hàm hẹp hơn so với khái niệm nạn nhân của tội phạm. Như đã biết, hành vi phạm tội luôn gây ra hoặc đe dọa gây ra những thiệt hại đáng kể cho các quan hệ xã hội được Luật hình sự bảo vệ. Để gây ra những thiệt hại cho những quan hệ này, hành vi phạm tội đã tác động gây thiệt hại cho một số cá nhân, tổ chức. Trong khi đó “ *Nạn nhân của tội phạm là những cá nhân, tổ chức bị hành vi phạm tội trực tiếp xâm hại, gây ra những thiệt hại về thể chất, về tinh thần, tài sản hoặc các quyền, lợi ích hợp pháp khác*”. [[4]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftn4) Như vậy, nạn nhân của tội phạm ngoài cá nhân còn có thể là tổ chức, pháp nhân; thiệt hại của nạn nhân không chỉ về thể chất, về tinh thần, về tài sản mà còn có thể bao hàm những thiệt hại về các quyền và các lợi ích hợp pháp khác, thiệt hại đó có thể bao gồm cả những thiệt hại gián tiếp; hơn nữa nạn nhân chỉ khi tham gia quan hệ pháp luật TTHS mới được xem là người bị hại. *Thứ hai*: Đối tượng tác động của tội phạm là một bộ phận khách thể của tội phạm bị hành vi phạm tội tác động đến, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại. Đối tượng tác động của tội phạm không chỉ là con người mà còn bao gồm các đối tượng vật chất khác và các hoạt động bình thường của chủ thể. Trong khi đó con người – nạn nhân bị tội phạm xâm phạm về thể chất, tinh thần và các quyền tự do dân chủ, họ chính là một trong số các đối tượng tác động của tội phạm. Như vậy có thể khẳng định rằng khái niệm người bị hại, nạn nhân, đối tượng tác động của tội phạm mặc dù có những điểm tương đồng, chồng lấn... nhưng về bản chất, đặc trưng của chúng là hoàn toàn khác nhau.
Vấn đề cần được đặt ra để luận bàn đó là: Trong trường hợp tổ chức hoặc pháp nhân bị tội phạm trực tiếp gây thiệt hại thì họ có phải là người bị hại không? Vấn đề này theo quan sát của chúng tôi đã được đưa ra tranh luận ở các diễn đàn khác nhau và đã có nhiều ý kiến khác nhau khi đề cập đến vấn đề này. Khái quát lại có hai loại ý kiến sau đây:
-
**Loại ý kiến thứ nhất** cho rằng người bị hại chỉ có thể là thể nhân, một con người cụ thể; tổ chức hoặc pháp nhân không thể là người bị hại. Bởi lẽ khái niệm “ **người**” ở đây là đề cập đến con người cụ thể. Người bị hại là người bị thiệt hại về thể chất, tinh thần... do hành vi phạm tội gây ra, mà thể chất và tinh thần thì chỉ có và gắn liền với con người, một thể nhân cụ thể, thiệt hại này không thể xảy ra đối với pháp nhân hay tổ chức. Đi xa hơn, ý kiến này còn cho rằng thiệt hại do tội phạm gây ra có thể gây ra những mất mát, đau đớn về tinh thần, thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản cho *người thân* của người bị hại nhưng cũng không thể xem * người thân* đó là người bị hại. Tham khảo quy định trong Bộ luật TTHS của các quốc gia như đã viện dẫn trên cho thấy các quốc gia này đều quan niệm người bị hại trong vụ án hình sự chỉ có thể là con người cụ thể chứ không phải một pháp nhân, một cơ quan nhà nước hay một tổ chức xã hội, cho dù thiệt hại gây ra là thiệt hại trực tiếp, và đây cũng là quan điểm của các nhà làm luật Việt Nam thể hiện rõ trong Điều 51 Bộ luật TTHS Việt Nam. **- Loại ý kiến thứ hai** cho rằng: ngoài cá nhân là người bị hại, trong trường hợp tổ chức, pháp nhân bị tội phạm trực tiếp gây thiệt hại thì phải xem tổ chức hoặc pháp nhân đó là người bị hại. Cần phải quan niệm khái niệm người bị hại theo nghĩa rộng của từ này. Lập luận cho luận điểm của mình, những người theo quan điểm này cho rằng trong thực tế hành vi phạm tội không chỉ gây ra thiệt hại cho cá nhân, hành vi phạm tội trong thực tế còn nhắm đến để gây thiệt hại cho pháp nhân, tổ chức. Thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra cho pháp nhân, tổ chức là rất đa dạng, không thuần túy là thiệt hại về tài sản. Trong thực tế, tổ chức, pháp nhân có thể bị thiệt hại cả về vật chất lẫn thiệt hại về tinh thần, chẳng hạn một doanh nghiệp bị giả mạo về thương hiệu, bị vu khống làm mất uy tín trong kinh doanh... Về vấn đề này, tại khoản 1 Điều 40 Bộ luật TTHS Ba Lan quy định: người bị hại là người hoặc pháp nhân mà lợi ích hợp pháp của họ bị hậu quả của tội phạm trực tiếp xâm hại hoặc bị đe dọa. Điều 53 Bộ luật TTHS Hungary cũng có quan điểm tương tự.
Ý kiến cho rằng người bị hại chỉ có thể là cá nhân, vậy tổ chức, pháp nhân bị tội phạm trực tiếp xâm hại, pháp nhân, tổ chức đó sẽ tham gia tố tụng với tư cách gì? Theo quy định của Bộ luật TTHS Việt Nam thì trong trường hợp này pháp nhân, tổ chức sẽ tham gia tố tụng với tư cách là nguyên đơn dân sự khi có đơn yêu cầu. Chúng tôi cho rằng quy định như vậy là chưa thật sự hợp lý, bởi lẽ:
-
*Thứ nhất*: Đối với các tổ chức, pháp nhân mà tài sản thuộc sở hữu nhà nước khi bị tội phạm gây thiệt hại tổ chức, pháp nhân đó không có đơn yêu cầu thì họ sẽ tham gia tố tụng với tư cách gì? Tài sản của nhà nước liệu có được đảm bảo? *- Thứ hai*: Đối với các doanh nghiệp mà tài sản thuộc sở hữu cá nhân, của một nhóm người cùng góp vốn kinh doanh (công ty TNHH, công ty hợp danh...) trong quá trình hoạt động lại bị kẻ phạm tội gây thiệt hại, vậy để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình chủ sở hữu tài sản đó chỉ được tham gia tố tụng với tư cách là nguyên đơn dân sự, liệu có hợp lý? Liệu có đảm bảo sự bình đẳng trong khi về thực chất tài sản đó đều là của cá nhân?
-
*Thứ ba*: nếu cho rằng tổ chức, pháp nhân bị kẻ phạm tội **trực tiếp** xâm hại về tài sản sẽ tham gia tố tụng với tư cách là nguyên đơn dân sự thì sẽ không có sự phân biệt với thiệt hại về tài sản do hành vi phạm tội gián tiếp gây ra. Chẳng hạn khi đánh nhau với B, A đã gây ra một số thiệt hại về tài sản của C.
-
*Thứ tư:* nếu quan niệm rằng hành vi gây thiệt hại cho pháp nhân, tổ chức là thiệt hại về tài sản như định nghĩa tại Điều 52 Bộ luật TTHS Việt Nam thì chúng ta phải giải thích như thế nào khi thiệt hại do tội phạm gây ra cho tổ chức, pháp nhân là thiệt hại về thương hiệu, về uy tín trong kinh doanh...?
Thực chất vấn đề có nên thừa nhận tổ chức, pháp nhân là người bị hại trong trường hợp họ bị tội phạm trực tiếp gây thiệt hại đã được đặt ra trong quá trình sửa đổi, bổ sung Bộ luật TTHS năm 1988 vào những năm 2000. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau vấn đề này đã tạm gác lại. Chúng tôi cho rằng xã hội đã có những thay đổi lớn theo hướng tích cực, xu hướng hội nhập khu vực và thế giới đã trở thành xu thế tất yếu. Những lý do chưa đồng tình với quan điểm cho rằng nên xem tổ chức, pháp nhân là người bị hại không còn lý do để tồn tại, đã đến lúc chúng ta cần xem xét tất cả các lý lẽ để thừa nhận tổ chức và pháp nhân là người bị hại nhằm góp phần đảm bảo tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại.
Từ những lập luận trên chúng tôi đề xuất khái niệm về người bị hại như sau:
*“ Người bị hại là cá nhân, cơ quan, tổ chức bị thiệt hại về thể chất, tinh thần, tài sản do tội phạm gây ra”* *.*
Khái niệm này bao hàm các đặc điểm của người bị hại như sau:
- Thứ nhất, về chủ thể, người bị hại là cá nhân, pháp nhân, cơ quan nhà nước hoặc tổ chức khác;
- Thứ hai, thiệt hại do tội phạm gây ra có thể là thiệt hại về thể chất, thiệt hại về tinh thần, thiệt hại về vật chất. Tuy nhiên, cần lưu ý là hậu quả của sự thiệt hại không phải là điều kiện bắt buộc trong tất cả các trường hợp.
- Thứ ba, thiệt hại của người bị hại phải là đối tượng tác động của tội phạm, tức là phải có mối liên hệ nhân quả giữa hành vi phạm tội với hậu quả gây ra cho người bị hại. Đây là điều kiện quan trọng để phân biệt giữa người bị hại và nguyên đơn dân sự hay các đương sự khác trong vụ án hình sự.
- Thứ tư, người bị thiệt hại chỉ được tham gia tố tụng với tư cách là người bị hại khi và chỉ khi được cơ quan tiến hành tố tụng công nhận.
**2. Thực trạng và một số kiến nghị góp phần đảm bảo quyền của người bị hại **
Như đã biết, tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội, hành vi đó xâm hại đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và tài sản của người bị hại, đó có thể là những thiệt hại vô cùng lớn mà người bị hại phải gánh chịu, vì vậy Nhà nước cần phải có biện pháp cụ thể để bảo vệ người bị hại, khôi phục lại trạng thái ban đầu hoặc kịp thời khắc phục thiệt hại do tội phạm gây ra đối với họ. Bên cạnh đó, người bị hại là người biết được các tình tiết của vụ án nên họ cũng phải có nghĩa vụ công dân trong việc giúp các cơ quan tiến hành tố tụng tìm ra sự thật khách quan của vụ án. Do vậy, khi tham gia tố tụng, người bị hại có một số quyền và phải thực hiện một số nghĩa vụ nhất định.
Hiện nay, quyền và nghĩa vụ của người bị hại được quy định tại Điều 51 BLTTHS. Theo quan sát của chúng tôi, pháp luật TTHS về quyền và lợi ích của người bị hại qua quá trình tồn tại và phát triển ngày càng được bổ sung, sửa đổi đầy đủ và hoàn thiện hơn. Chẳng hạn phạm vi kháng cáo của người bị hại không chỉ giới hạn trong phạm vi tăng nặng hình phạt mà còn cho phép người bị hại kháng cáo theo hướng giảm nhẹ hình phạt đối với bị cáo; hoặc chế định khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại lần đầu tiên được quy định trong Bộ luật TTHS năm 1988 và chế định này ngày càng được mở rộng... Nội dung các quyền và nghĩa vụ của người bị hại về cơ bản là phù hợp và được các cơ quan có thẩm quyền nghiêm chỉnh chấp hành, góp phần quan trọng trong việc đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại. Tuy nhiên qua quá trình áp dụng cũng đã bộc lộ một số bất cập trong các quy định pháp luật cũng như thực tiễn áp dụng. Cụ thể là các vấn đề sau đây:
*
**Vấn đề liên quan đến đại diện hợp pháp của người bị hại:**
-
*Thứ nhất*, khoản 5 Điều 51 Bộ luật TTHS quy định: “Trong trường hợp ** thì người đại diện hợp pháp của họ có những quyền được quy định tại điều này”. Như vậy trường hợp người bị hại là người bị hại chết** **khi tham gia tố tụng thì đại diện hợp pháp của họ có được tham gia tố tụng và có được hưởng các quyền của người bị hại không? Theo tinh thần nội dung Điều 51 Bộ luật TTHS thì người đại diện hợp pháp của người bị hại trong trường hợp này được tham gia tố tụng nhưng không được thực hiện các quyền của người bị hại. Tuy nhiên, theo tinh thần của quy định tại Điều 59 Bộ luật TTHS thì người bảo vệ quyền lợi cho người bị hại được tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích của người bị hại. Nội dung các quyền của người này không khác nhiều so với nội dung các quyền quy định cho người bị hại (Điều 51). Vì vậy, thực tế gặp trường hợp này cơ quan tiến hành tố tụng thường cho phép đại diện hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất sử dụng các quyền của người bị hại như tinh thần của khoản 5 Điều 51 Bộ luật TTHS. Để khắc phục bất cập này theo chúng tôi cần thiết phải bổ sung nội dung này vào Điều 51 Bộ luật TTHS.** *người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần, thể chất*
-
*Thứ hai*, Bộ luật TTHS chỉ quy định trường hợp người bị hại chết mà chưa quy định trường hợp người bị hại mất tích. Vậy trường hợp người bị hại được xác định là mất tích thì vấn đề người đại diện hợp pháp của họ được quy định và giải quyết như thế nào? Họ có được phép tham gia tố tụng và được thực hiện các quyền của người bị hại không? Thực tiễn giải quyết vụ án cho thấy cơ quan tiến hành tố tụng giải quyết không thống nhất với nhau. Vì vậy, theo chúng tôi Bộ luật TTHS cần bổ sung trường hợp trên theo hướng thừa nhận người đại diện hợp pháp của người bị hại mất tích được tham gia tố tụng và được thực hiện các quyền của người bị hại. *- Thứ ba,* trong hai trường hợp nêu trên cơ quan tiến hành tố tụng không xác định được ai là người đại diện hợp pháp, hoặc người bị hại thực tế cũng không còn ai là người đại diện hợp pháp thì giải quyết như thế nào? Người thân của người bị hại có được tham gia tố tụng không và với tư cách gì? Về vấn đề này chưa có sự nhận thức và áp dụng thống nhất. Hiện có nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này: Người thân của người bị hại cũng được xem là người đại diện hợp pháp [[5]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftn5); người thân của người bị hại là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan [[6]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftn6); người thân của người hại trong các trường hợp trên chính là người bị hại và với tư cách đó họ cần phải tham gia vào vụ án [[7]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftn7); người thân của người bị hại là người đại diện của người bị hại và là người bị hại. [[8]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftn8) Chúng tôi cho rằng đây là vấn đề cần được nghiên cứu bổ sung vào Bộ luật để đảm bảo sự thống nhất trong quá trình áp dụng cũng như đảm bảo các quyền của người bị hại. Theo chúng tôi người thân của người bị hại chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất được tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện hợp pháp, khi tham gia tố tụng họ có các quyền của người bị hại. Trường hợp người bị hại không còn ai là người thân thì cơ quan tiến hành tố tụng yêu cầu đoàn luật sư phân công văn phòng luật sư cử người bảo vệ quyền lợi cho họ.
-
*Thứ tư ,* trong trường hợp người đại diện hợp pháp của người bị hại có quyền và nghĩa vụ mâu thuẫn với nhau thì giải quyết như thế nào? Cho đến nay vấn đề này chưa được cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn cụ thể mà chỉ được thể hiện trong kết luận của Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao tại hội nghị tổng kết ngành năm 1990. Ví dụ: chồng giết vợ mà người vợ còn có bố, mẹ và các con của người vợ này đã thành niên. Theo quy định pháp luật thì những người này đều là người đại diện hợp pháp của người bị hại. Tuy nhiên bố, mẹ của người vợ yêu cầu Tòa án phải tuyên mức án nghiêm khắc đối với người con rể đã giết con ruột của mình, trong khi đó những người con lại yêu cầu Toà án áp dụng hình phạt nhẹ cho bố mình. Trong trường hợp này mặc dù vẫn có ý kiến khác nhau nhưng theo chúng tôi cần xác định họ đều là những người đại diện hợp pháp của người bị hại và họ có quyền và nghĩa vụ tham gia tố tụng như nhau. Tuy nhiên, khi tham tố tụng Tòa án cần yêu cầu những người có cùng quyền lợi cử một người tham gia, nhưng Tòa án cần quyết định riêng đối với từng người, những người không tham gia tố tụng phải làm thủ tục ủy quyền cho người tham gia tố tụng. *** Vấn đề liên quan đến việc quy định và thực hiện các quyền của người bị hại:**
-
*Thứ nhất,* phạm vi thực hiện quyền kháng cáo của người bị hại. Tại điểm e khoản 2 Điều 51 Bộ luật TTHS quy định: người bị hại có quyền kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án về phần bồi thường cũng như về phần hình phạt đối với bị cáo. Như vậy, quy định này chỉ cho phép người bị hại kháng cáo trong phạm vi phần bồi thường và phần hình phạt, những phần khác trong bản án như: phần dân sự cũng như vấn đề liên quan đến tội danh, đến khung hình phạt... nếu không đồng tình với bản án và quyết định của Tòa án thì người bị hại không có quyền kháng cáo. Trong khi đó tại Điều 231 Bộ luật TTHS lại quy định: Người bị hại và người đại diện hợp pháp của họ có quyền kháng cáo bản án và quyết định của Tòa án. Như vậy theo quy định này thì người bị hại có quyền kháng cáo toàn bộ bản án hoặc quyết định sơ thẩm. Điều luật không thể hiện bất cứ sự giới hạn nào như tinh thần của Điều 51 Bộ luật TTHS. Như vậy phải chăng nội dung hai điều luật lại mâu thuẫn với nhau và khi gặp trường hợp trên Tòa án sẽ giải quyết như thế nào? Cho đến nay chưa có văn bản nào của cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn áp dụng hai điều luật trên, vì vậy mỗi nơi áp theo cách hiểu riêng của mình. Để khắc phục sự mâu thuẫn, đảm bảo sự thống nhất trong quá trình áp dụng, cũng như để bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích của người bị hại theo chúng tôi cần thiết phải sửa lại nội dung Điều 51 Bộ luật TTHS theo hướng cho phép người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ có quyền kháng cáo toàn bộ bản án hoặc quyết định của tòa án cấp sơ thẩm. *Thứ hai,* nghiên cứu các quy định trong Bộ luật TTHS hiện hành cho thấy pháp luật TTHS chưa khẳng định người bị hại là một bên trong tranh tụng, thực hiện chức năng buộc tội. Theo chúng tôi có lẽ đây cũng là một khiếm khuyết của các quy định pháp luật, thực chất cùng với các chủ thể khác như kiểm sát viên, nguyên đơn dân sự..., người bị hại cũng là một bên trong tranh tụng, hành vi tố tụng của người bị hại góp phần quan trọng trong tiến trình đi tìm sự thật của vụ án, công lý và sự công bằng của pháp luật, đặc biệt là trong những vụ án mà việc khởi tố phải do người bị hại yêu cầu. Do vậy, để khẳng định vị trí, vai trò và đảm bảo có hiệu quả các quyền của người bị hại chúng tôi đề nghị:
+ Sửa lại Điều 191 Bộ luật TTHS theo hướng khẳng định: trường hợp tại phiên tòa người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ vắng mặt thì phải hoãn phiên tòa, trừ trường hợp những người này yêu cầu hoặc đồng ý để Tòa án xét xử vắng mặt họ. Sự tham gia phiên tòa của người bị hại có mục đích hoàn toàn khác với nguyên đơn và bị đơn dân sự vì vậy không thể đồng nhất sự tham gia phiên tòa của nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự với người bị hại như tinh thần của Điều luật này.
+ Thực tiễn xử lý vụ án hình sự cho thấy không ít trường hợp người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ bị kẻ phạm tội hoặc những người thân của người này khống chế, đe dọa, mua chuộc, lừa dối hoặc có những thủ đoạn khác... làm cho người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ không thể tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích của mình, không thể có mặt để thực hiện việc khai báo theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng và vô hình chung họ lại phạm vào tội từ chối khai báo theo Điều 308 BLHS. Để khắc phục tình trạng trên, bên cạnh quy định về bảo vệ người làm chứng, cũng cần bổ sung quy định về bảo vệ người bị hại khi người bị hại yêu cầu và cơ quan tiến hành tố tụng có cơ sở cho rằng người bị hại bị đe dọa.
+ Tại khoản 4 Điều 51 Bộ luật TTHS quy định nghĩa vụ khai báo của người bị hại và nếu người bị hại không khai báo mà không có lý do chính đáng có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 308 BLHS. Theo quan sát của chúng tôi, cho đến nay chưa có người bị hại nào bị truy cứu trách nhiệm về tội “từ chối khai báo” theo Điều 308 BLHS; chưa có hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền về trường hợp từ chối khai báo có lý do chính đáng và cũng chính vì vậy có nhiều ý kiến cho rằng quy định này là không thực tế. Mặt khác, đã là người bị hại lại còn bị truy cứu trách nhiệm hình sự chỉ vì họ từ chối khai báo, trong khi đó bị can, bị cáo là người bị buộc tội từ chối khai báo lại không phải chịu trách nhiệm gì
[[9]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftn9) như vậy liệu có công bằng? Chúng tôi cho rằng quyền công dân bao giờ cũng đi đôi với nghĩa vụ công dân, việc khai báo của người bị hại sẽ góp phần tìm ra sự thật của vụ án vì vậy khó có thể loại bỏ quy định này. Tuy nhiên, làm thế nào để một tội danh được quy định có phải tính khả thi? Việc không truy cứu trách nhiệm hình sự người bị hại nào về tội “từ chối khai báo” là do chúng ta chưa có hướng dẫn cụ thể thế nào là “không có lý do chính đáng” làm căn cứ áp dụng và trong thực tế gặp trường hợp này cơ quan có thẩm quyền chưa xử lý nghiêm khắc. Vì vậy, cơ quan có thẩm quyền cần hướng dẫn để khắc phục những bất cập như đã nêu. *- Thứ ba,* cơ chế thỏa thuận nhận tội và bồi thường thiệt hại giữa người bị hại và bị can, bị cáo trong một số trường hợp là vấn đề được áp dụng khá phổ biến ở các nước. Ở đó, nhà nước cho phép một người phạm tội có thể thỏa thuận nhận tội với cơ quan có thẩm quyền và được phép thỏa thuận việc bồi thường thiệt hại với người bị hại. Đây cũng là vấn đề mới ở Việt Nam, vì vậy trong tiến trình cải cách tư pháp, hoàn thiện các cơ chế bảo vệ quyền của công dân trong tố tụng hình sự, nên chăng chúng ta triển khai nghiên cứu cơ chế để tìm kiếm khả năng tiếp thu và vận dụng cho phù hợp với tình hình thực tiễn ở nước ta. *** Vấn đề liên quan đến chế định khởi tố vụ án theo yêu cầu của n** **gười bị hại.**
Khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại (hay còn gọi là tư tố) là một chế định không mới, được áp dụng khá phổ biến trong pháp luật các nước. Ở Việt Nam chế định này lần đầu tiên được quy định trong Bộ luậy TTHS năm 1988. Đây là chế định thể hiện tính dân chủ, sự tôn trọng và cảm thông trước sự thiệt hại, mất mát, đau đớn của người bị hại. Mặc dù nguyên tắc cơ bản trong tố tụng hình sự Việt Nam là nguyên tắc công tố, tức là hành vi phạm tội phải chịu trách nhiệm trước Nhà nước, Nhà nước đã cam kết sẽ bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mọi công dân bằng một văn bản pháp lý có giá trị cao nhất, đó là Hiến pháp, bằng cả hệ thống pháp luật và cơ chế đảm bảo thực hiện. Mọi hành vi phạm tội xâm hại đến các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân sẽ bị Nhà nước xử lý nghiêm khắc. Tuy nhiên, khi xử lý hành vi phạm tội, Nhà nước còn phải quan tâm đến nguyện vọng và lợi ích chính đáng của người bị hại. Thực tế cho thấy mặc dù bị thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra nhưng người bị hại lại không muốn đưa ra xử lý vì như vậy sẽ ảnh hưởng đến uy tín, danh dự, tương lai của họ, cũng có trường hợp giữa người bị hại và người gây thiệt hại có những mối quan hệ đặc biệt. Điều 51 và Điều 105 Bộ luật TTHS đã ghi nhận yêu cầu của người bị hại. Quá trình áp dụng cho thấy chế định khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại đã phát huy hiệu quả, quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại được bảo vệ tốt hơn.
Tuy nhiên so với yêu cầu đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại, chế định này cũng đã bộc lộ một số bất cập. Chẳng hạn: Theo quy định tại khoản 3 Điều 51 Bộ luật TTHS, trong trường hợp vụ án được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại quy định tại Điều 105 Bộ luật này thì người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ trình bày lời buộc tội tại phiên tòa. Đây là một nội dung đã được quy định từ những năm 1988, qua các lần sửa đổi, bổ sung, Bộ luật TTHS vẫn giữ nguyên quy định này. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền về việc người bị hại trình bày lời buộc tội bị cáo tại phiên tòa như thế nào. Trường hợp nếu người bị hại trình bày lời buộc tội thì kiểm sát viên tham gia phiên tòa có trình bày lời buộc tội nữa không? Lời buộc tội của người bị hại có giá trị như thế nào? Sự có mặt của người bị hại trong trường hợp này có bắt buộc như đối với kiểm sát viên không? Thực tiễn xét xử cho thấy mọi việc đều do kiểm sát viên thực hiện, còn người bị hại trong trường hợp này cũng không có gì đặc biệt so với người bị hại trong các vụ án khác. Hơn nữa, bản thân quy định này cũng chưa thật đầy đủ và phù hợp, chẳng hạn trong giai đoạn trước khi mở phiên tòa thì người bị hại có các quyền hạn cụ thể nào, cách thức thực hiện các quyền đó ra sao cũng chưa được quy định rõ. Chúng tôi cho rằng đối với vụ án được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại phải khác so với vụ án thông thường, quyền của người bị hại được thể hiện trong suốt quá trình tố tụng chứ không chỉ đơn thuần là trình bày lời buộc tội tại phiên tòa như quy định hiện nay. Từ thực trạng nêu trên chúng tôi đề nghị:
*Thứ nhất, *nghiên cứu để mở rộng hơn nữa phạm vi các tội mà cơ quan có thẩm quyền chỉ được khởi tố khi có yêu cầu của người bị hại. Theo chúng tôi nên mở rộng đối với các tội xâm phạm sở hữu, các tội xâm phạm danh dự, nhân phẩm và chỉ áp dụng đối với các tội ít nghiêm trọng. *Thứ hai, *nghiên cứu để bổ sung các quyền của người bị hại trong giai đoạn trước xét xử, theo hướng cho phép người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ có quyền thu thập tài liệu, đồ vật, tình tiết liên quan đến vụ án nếu không thuộc bí mật nhà nước để phục vụ cho việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại. *Thứ ba*, cần quy định cụ thể thủ tục tố tụng riêng cho trường hợp khởi tố theo yêu cầu của người bị hại. Theo chúng tôi thủ tục này nên quy định theo hướng chỉ có người bị hại mới có quyền đưa một người ra xét xử tại phiên tòa, và tất nhiên ở đây quyền công tố không còn nữa. Sự tham gia phiên tòa của viện kiểm sát lúc này chỉ thực hiện chức năng giám sát việc tuân theo pháp luật chứ không thực hiện chức năng buộc tội. Tòa án đưa vụ án ra xét xử trên cơ sở đề nghị của người bị hại. Tại phiên tòa kiểm sát viên không đọc bản cáo trạng mà người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của họ trình bày lời cáo buộc của mình trước khi tiến hành xét hỏi. Kiểm sát viên cũng không trình bày lời luận tội mà sẽ do người bị hại hoặc đại diện hợp pháp của người bị hại trình bày. Trong trường hợp này người bị hại, đại diện hợp pháp của họ bắt buộc phải có mặt tại phiên tòa, nếu vắng mặt thì phải hoãn phiên tòa, kiểm sát viên không bắt buộc phải có mặt tại phiên tòa.
Tất cả những sửa đổi trên đây nếu được chấp nhận sẽ có thể đảm bảo chế định khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại đi vào thực chất, quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại mới được đảm bảo.
[[1]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftnref1) Từ điển giải thích thuật ngữ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb Công an nhân dân, 1999, tr. 198. [[2]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftnref2) V.M Xavitxki, *Khái niệm người bị hại theo * *tố tụng hình sự* * Xô viết*, Moskova, 1963, tr. 19. [[3]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftnref3) S.P Bekesko, *B* *ình luận B* *ộ luật * *T* *ố tụng hình sự* * nước * *C* *ộng hòa Belorusia*, Minsk, 1968, tr. 74. [[4]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftnref4) Trần Hữu Tráng, *Nạn nhân học trong tội phạm học Việt nam – một số vấn đề lý luận và thực ti* *ễ* *n*, Luận văn thạc sỹ luật học, Hà Nội, 2000, tr. 8.
[[5]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftnref5) Xem: Đinh Văn Quế, *Thủ tục xét xử các vụ án hình sự*, Nxb TP. Hồ Chí Minh, 2003, tr. 94. [[6]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftnref6) Viện Nhà nước và Pháp luật, *Tội phạm học, Luật hình sự và Luật TTHS Việt * *N* *am*, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr. 383. [[7]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftnref7) Xem: R.Đ Rakhunốp, *Những người tham gia hoạt động tố tụng hình sự*, Matxcơva, 1961, tr. 224 và Viện Nhà nước và Pháp luật, sđd, tr. 383. [[8]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftnref8) M.X Xtrôgôvich, Giáo trình tố tụng hình sự, tập 1, Nxb Văn học pháp lý, Matxcơva, 1980, tr. 258. [[9]](http://www.hcmulaw.edu.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=784&Itemid=17&title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di%20b%E1%BB%8B%20h%E1%BA%A1i%20trong%20t%E1%BB%91%20t%E1%BB%A5ng%20h%C3%ACnh%20s%E1%BB%B1§ionid=4&catid=21#_ftnref9) Xem: Đinh Văn Quế, *Thủ tục xét xử các vụ án hình sự*, Nxb TP. Hồ Chí Minh, 2003, tr. 94.
- 11/12/2008 18:47 -
[Tác động của các hình thức lỗi đến việc xác định trách nhiệm hợp đồng..](/hcmulaw/index.php?option=com_content&view=article&id=274:tcchtlvxtnh&catid=107:ctc20071&Itemid=110)
- 11/12/2008 18:46 -
[Khái niệm phế liệu và bản chất pháp lý của phế liệu](/hcmulaw/index.php?option=com_content&view=article&id=273:knplvbcplcpl&catid=107:ctc20071&Itemid=110)
- 11/12/2008 18:45 -
[Một vài suy nghĩ về đại diện trong tố tụng dân sự](/hcmulaw/index.php?option=com_content&view=article&id=271:mvsnvdtttds&catid=107:ctc20071&Itemid=110)
- 11/12/2008 18:43 -
[Thủ tục tố tụng yêu cầu thanh toán của Liên minh Châu Âu...](/hcmulaw/index.php?option=com_content&view=article&id=270:ttttycttclmca&catid=107:ctc20071&Itemid=110)
- 11/12/2008 18:42 -
[Vấn đề đánh giá hiệu quả phòng ngừa tội phạm](/hcmulaw/index.php?option=com_content&view=article&id=269:vghqpntp&catid=107:ctc20071&Itemid=110)
- 11/12/2008 18:40 -
[Hoàn thiện pháp lý cho việc áp dụng kỹ thuật điều tra...](/hcmulaw/index.php?option=com_content&view=article&id=266:htplcvadktt&catid=107:ctc20071&Itemid=110)
- 11/12/2008 18:37 -
[Nâng cao hiệu qủa hoạt động của HĐ và các UB của Quốc hội](/hcmulaw/index.php?option=com_content&view=article&id=264:nchqhchvcubcqh&catid=107:ctc20071&Itemid=110)
- 11/12/2008 18:32 -
[Vài nét về xã hội dân sự trong lịch sử và kinh nghiệm đối với nước ta](/hcmulaw/index.php?option=com_content&view=article&id=261:vnvxhdstlsvknvnt&catid=107:ctc20071&Itemid=110)
Ngày cập nhật (Thứ ba, 23 12 2008 09:26)

Server: Apache/2.2.22 (Ubuntu)

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"


text:
Chuyên mục: Phần mềm soạn thảo hình ảnh
Để download tài liệu Phần mềm chỉnh sửa và cắt ghép video Camtasia Studio 2.0.2 các bạn click vào nút download bên dưới.
Mời bạn truy cập vào kho download tài nguyên với thư viện giáo án điện tử, thư viện đề kiểm tra - trắc nghiệm và nhiều tài nguyên quý giá khác nữa.
Nếu bạn thích tài liệu Phần mềm chỉnh sửa và cắt ghép video Camtasia Studio 2.0.2 , click nút "Cảm ơn" hoặc "Thích" và chia sẻ cho bạn bè mình.
Phiên bản mới hơn của file này tại http://thuvienvatly.com/download/5627
Chúng tôi hiện có hơn 60 nghìn tài liệu để bạn tìm

markdown:
Chuyên mục:
[ Phần mềm soạn thảo hình ảnh](http://thuvienvatly.com/home/component/option,com_remository/Itemid,215/func,select/id,280/)
Để download tài liệu
**Phần mềm chỉnh sửa và cắt ghép video Camtasia Studio 2.0.2 ** các bạn click vào nút download bên dưới.
Mời bạn truy cập vào
[ với thư viện kho download tài nguyên](http://thuvienvatly.com/home/content/view/1894/43/)
Nếu bạn thích tài liệu
**Phần mềm chỉnh sửa và cắt ghép video Camtasia Studio 2.0.2 **, click nút "Cảm ơn" hoặc "Thích" và chia sẻ cho bạn bè mình.
Phiên bản mới hơn của file này tại
[http://thuvienvatly.com/download/5627](http://thuvienvatly.com/download/5627)
|
|
► Like TVVL trên Facebook nhé!
|
|
|
|![]()
|
|
## Cùng mục:
|
|
Chúng tôi hiện có hơn
**60 nghìn** tài liệu để bạn tìm
|
|
![]()
![]()

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Content-Encoding: gzip

Pragma: no-cache


text:
Keywords:phim bo, phim hong kong, phim han quoc, phim tam ly, phim 18, hai kich, phim hoat hinh, tan co, cai luong, webcam videos
Category:Video, Phim, Hài Kịch, Nấu Ăn, Nhạc Việt Nam, Nhạc Hàn Quốc, Nhạc Vàng, Phim Việt Nam, Phim Trung Quốc, Phim Hồng Kông, Phim Nhật Bản, Phim Hàn Quốc, Phim Đài Loan, Phim Thái Lan, Phim Hành Động, Phim Hoạt Hình, Phim Tâm Lý, Phim Viễn Tưởng, Phim Dã Sử, Phim Kinh Dị - Ma, Phim Hài, Phim Tình Cảm, Phim Võ Thuật, Phim Thần Thoại, Tân Cổ - Cải Lương, Trang Điểm - Làm Đẹp, Việt Karaoke, Webcam Videos, Phim 18+, Hong Kong Drama, Hong Kong Movie, Japanese Drama, Japanese Movie, Chinese Drama, Chinese Movie, Korean Drama, Korean Show, Korean Movie, Hollywood Drama, Taiwan Movie, Taiwan Drama, Phỏng Vấn, Phỏng Vấn Xin Việc, Phim HD, Người Đẹp, Hot Jav, Phim Chiếu Rạp, Anri Sugihara, Saori Hara, Maria Ozawa, Tsubasa Amami, Tsukasa Aoi, Kirara Asuka, Yui Hatano, Aino Kishi, Azumi Mizushima, Rina Rukawa, Ria Sakurai, Hitomi Tanaka, Akie Harada, Rina Aizawa, Yoko Matsugane, Akiho Yoshizawa, Reon Kadena, Mizuki Hoshina, Momoka Nishina, Sayaka Isoyama, Ai Shinozaki
Disclaimer: VideosViet.Com is a video search engine that indexing and organizing videos on the web. Everyday 1,000+ new videos, phim, ca nhac, hai kich, phong su.

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
cách mở webcam của máy dell 4030
mình không biết làm sao để mở webcam của máy dell 4030 làm ơn giúp mình với?
Lúc: 10-04-2011, 8:42 am / mục: Linh kiện máy tính
lethuyan
2 hỏi - 0 trả lời
2 hỏi - 0 trả lời
Theo dõi các trả lời của câu hỏi này ? Theo dõi
1 trả lời
Nếu bạn cài win 7 thì sẽ không có trong my computer. nhưng khi chat chit thì vẫn có. Còn nếu là window khác, đã cài đúng driver mà vẫn ko thấy thì có thể cái wc của bạn đã bị hỏng.
Lúc: 10-04-2011, 8:55 am
hessthing
0 hỏi - 28 trả lời
0 hỏi - 28 trả lời
Bạn cần đăng nhập để trả lời
Trả lời
Gõ tiếng Việt: TELEX VNI VIQR OFF
Bạn cần đăng nhập để trả lời
Nếu bạn biết câu trả lời cho câu hỏi cách mở webcam của máy dell 4030, vui lòng giúp thành viên lethuyan.
Câu hỏi liên quan
- Driver của Webcam
- Dòng Máy dell có cổng HDMI là những loại máy nào!
- Card đồ họa cho chất lượng tốt nhất nhưng ngốn ít năng lượng nhất của Dell
- Laptop của Dell
- Cầu cứu webcam laptop ASUS K40IJ-VX007L bị lộn ngược
- Cách mở bluetooth laptop Dell?
- Cài win7, webcam bị đảo ngược ?
- Laptop không nhận được cổng ubs webcam?
- Máy tính không hiển thị Webcam khi chat?
- Laptop Dell báo peparing your desktop?
- Webcam hiện ra hai hình giống nhau?
- Laptop Dell N4030 không mở được Webcam?
- Máy tính để bàn không nhận webcam?
- Laptop HP Compaq CQ43 không thấy biểu tượng webcam
Phân loại câu hỏi
- Ô tô - Xe máy (885)
- Âm thanh (955)
- Điện gia dụng (3170)
- Thiết bị văn phòng (30030)
- Máy nghe nhạc MP3 (1641)
- Máy ảnh (884)
- Điện thoại di động - iPad (4111)
- Máy tính - Internet (7212)

markdown:
# cách mở webcam của máy dell 4030
mình không biết làm sao để mở webcam của máy dell 4030 làm ơn giúp mình với?
Lúc: 10-04-2011, 8:42 am / mục:
[Linh kiện máy tính](/chuyengia/linh-kien-may-tinh_dm_10.html) ![](/includes/images/noavatar.gif)
[lethuyan](/thanhvien/lethuyan) **2**hỏi - **0**trả lời
Theo dõi các trả lời của câu hỏi này ?
[Theo dõi](javascript:track_question(24107, '0'))
## 1 trả lời
Nếu bạn cài win 7 thì sẽ không có trong my computer. nhưng khi chat chit thì vẫn có. Còn nếu là window khác, đã cài đúng driver mà vẫn ko thấy thì có thể cái wc của bạn đã bị hỏng.
Lúc: 10-04-2011, 8:55 am
![](/includes/images/noavatar.gif)
[hessthing](/thanhvien/hessthing) **0**hỏi - **28**trả lời **Bạn cần** [đăng nhập](/login.php?returnTo=/chuyengia/cach-mo-webcam-cua-may-dell-4030_qdtl_24107.html)để trả lời
Trả lời
Gõ tiếng Việt: TELEX VNI VIQR OFF
**Bạn cần** [đăng nhập](/login.php?returnTo=/chuyengia/cach-mo-webcam-cua-may-dell-4030_qdtl_24107.html)để trả lời
Nếu bạn biết câu trả lời cho câu hỏi
**cách mở webcam của máy dell 4030**, vui lòng giúp thành viên **lethuyan**.
Câu hỏi liên quan
[Driver của Webcam](/chuyengia/driver--cua-webcam_qdtl_2226.html) [Dòng Máy dell có cổng HDMI là những loại máy nào!](/chuyengia/dong-may-dell-co-cong-hdmi-la-nhung-loai-may-nao_qdtl_5696.html) [Card đồ họa cho chất lượng tốt nhất nhưng ngốn ít năng lượng nhất của Dell](/chuyengia/card-do-hoa-cho-chat-luong-tot-nhat-nhung-ngon-it-nang-luong-nhat-cua-dell_qdtl_5708.html) [Laptop của Dell](/chuyengia/laptop-cua-dell_qdtl_6014.html) [Cầu cứu webcam laptop ASUS K40IJ-VX007L bị lộn ngược](/chuyengia/cau-cuu-webcam-laptop-asus-k40ijvx007l-bi-lon-nguoc_qdtl_18772.html) [Cách mở bluetooth laptop Dell?](/chuyengia/cach-mo-bluetooth-laptop-dell_qdtl_26043.html) [Cài win7, webcam bị đảo ngược ?](/chuyengia/cai-win7-webcam-bi-dao-nguoc_qdtl_27016.html) [Laptop không nhận được cổng ubs webcam?](/chuyengia/laptop-khong-nhan-duoc-cong-ubs-webcam_qdtl_27572.html) [Máy tính không hiển thị Webcam khi chat?](/chuyengia/may-tinh-khong-hien-thi-webcam-khi-chat_qdtl_29919.html) [Laptop Dell báo peparing your desktop?](/chuyengia/laptop-dell-bao-peparing-your-desktop_qdtl_30230.html) [Webcam hiện ra hai hình giống nhau?](/chuyengia/webcam-hien-ra-hai-hinh-giong-nhau_qdtl_30311.html) [Laptop Dell N4030 không mở được Webcam?](/chuyengia/laptop-dell-n4030-khong-mo-duoc-webcam_qdtl_31512.html) [Máy tính để bàn không nhận webcam?](/chuyengia/may-tinh-de-ban-khong-nhan-webcam_qdtl_31537.html) [Laptop HP Compaq CQ43 không thấy biểu tượng webcam](/chuyengia/laptop-hp-compaq-cq43-khong-thay-bieu-tuong-webcam_qdtl_37188.html)
Phân loại câu hỏi
[Ô tô - Xe máy](/chuyengia/o-to-xe-may_dm_8.html)(885) [Âm thanh](/chuyengia/am-thanh_dm_7.html)(955) [Điện gia dụng](/chuyengia/dien-gia-dung_dm_6.html)(3170) [Thiết bị văn phòng](/chuyengia/thiet-bi-van-phong_dm_5.html)(30030) [Máy nghe nhạc MP3](/chuyengia/may-nghe-nhac-mp3_dm_4.html)(1641) [Máy ảnh](/chuyengia/may-anh_dm_3.html)(884) [Điện thoại di động - iPad](/chuyengia/dien-thoai-di-dong-ipad_dm_2.html)(4111) [Máy tính - Internet](/chuyengia/may-tinh-internet_dm_1.html)(7212)

Server: Apache/2.2.27 (FreeBSD) PHP/5.3.28 with Suhosin-Patch mod_ssl/2.2.27 OpenSSL/0.9.8y

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html


text:
Cơn mơ ta bay qua một ô cửa sổ nhỏ, nơi đó ta ngồi bên ô cửa ngắm những bông hoa đang nở vào đầu Thu. Mùa Thu đang dần đến, những cơn gió heo may cũng sắp tìm rồi, hoa cúc sắp nở, hoa sữa sắp tỏa hương.
"Muốn đi tìm một nơi để được ngủ trong yên bình
Muốn đi tìm một nơi để ngồi khóc cho sầu vơi
Để em được mạnh mẽ đi về phía xa con đường
Tìm hạnh phúc cho người con gái đã đánh mất đâu tiếng cười...?"
(Ca khúc "Hãy buông tay em" - Nguyễn Văn Chung)
Những câu hát da diết đầy xúc cảm kia là của một bản tình ca - một bài hát nói về tình yêu. Tôi không phải là người con gái đang đau khổ vì mong người mình yêu hãy buông tay mình trong bài hát ấy, nhưng tôi cũng là một người đang muốn buông tay khỏi những dằn vặt của cuộc sống để tìm đến một nơi nào đó ngủ trong yên bình.
Đã có những khi mơ đến cái nơi bình yên ấy. Không thể biết được rằng đó là nơi nào, đó là xứ sở nào? Có thể nó là một thiên đường chăng? Trên ấy có những đám mây bay trôi lơ lửng, ta nằm trên mây nghe tiếng hát của gió ru cơn mơ ta ngủ, có những ánh nắng ngập tràn quanh ta từ mặt trời rực rỡ kia, ta quên đi mọi sầu lo, đau buồn, nước mắt, có thể mỉm cười trong một không gian chỉ có ta và những thiên sứ bay quanh Đức Chúa hiền dịu. Người nắm tay ta bước lên cầu vồng, ngắm thế gian tuyệt đẹp trong một không gian bình yên.
Cơn mơ ta bay qua một ô cửa sổ nhỏ, nơi đó ta ngồi bên ô cửa ngắm những bông hoa đang nở vào đầu Thu. Mùa Thu đang dần đến, những cơn gió heo may cũng sắp tìm rồi, hoa cúc sắp nở, hoa sữa sắp tỏa hương. Khoảng lặng nào dần bám lấy con tim, đưa dần vào một khung trời nào đó vô hình không nhìn thấy, chỉ để ta có riêng ta. Đến lúc đó, ngủ ngon trong tiếng à ơi, quên đi mọi hỗn loạn của cuộc đời, những tiếng thét gào của đau thương thì tốt biết bao!
"Tiếc những nụ cười chẳng còn vui tươi...". Tiếc cho một quá khứ giờ đã chẳng còn nữa. Có những khi quá khứ rất buồn, nhưng thà được ngủ trong quá khứ xưa, trong vòng tay ấm êm của mẹ, được làm một đứa bé không biết gì cả, như vậy có tốt hơn không? Cái nụ cười hồn nhiên, vui tươi, ngây thơ của một đứa trẻ nhỏ sao nhìn đáng yêu đến thế?
Có những lúc giật mình chỉ riêng ta, ta lại cảm thấy trống vắng đến thế. Một khi được ngủ lại nơi bình yên thì lúc đó lại không còn ai bên cạnh nữa. Lại cảm thấy trống trải, cô đơn, hiu quạnh, buồn tẻ. Cảm thấy cuộc sống dù thế nào vẫn không thể không có một nơi yên bình thực sự. Lại muốn khóc. Muốn đau. Muốn biết thế nào là một sự yên lặng nhưng cũng thật khó vì nơi đây không thể thiếu đi một âm thanh.
Gió lại ru nhịp tim ta hát. Cơn mưa buồn cứ thế rơi xuống sau cơn giông tung bụi mù. Những âm thanh thật xa, mà lại quá gần.
Ngủ trong yên bình...
Sẽ chẳng có...
Hay là nó quá xa vời mà không tìm thấy được?
Ta muốn chạy đi tìm cái nơi xa vời như thế!
P/S: Cảm xúc lạc trong một giấc ngủ buồn...
Đánh giá bài viết:
Rất tốt! Thông tin nhanh, nội dung trung thực và khách quan.
Bình thường: Thông tin hữu ích, nội dung không lỗi.
Kém: Nội dung không có giá trị, nhiều lỗi
Tâm trạng cũng lãng đãng và khá buồn như thế, thanks bài viết của My nhé ^^
Cám ơn Tác giả của bài viết , hay lắm .
"Hay là nó quá xa vời mà không tìm thấy được? Ta muốn chạy đi tìm cái nơi xa vời như thế! "Ta gần đến chỗ đó rồi, có đi ko thì ta dẫn đi chung luôn! :P
nhẹ nhàng êm ái đi vào lòng người :)
bài hát này KL rất thích!
lạc cảm xúc nhỉ, cái gì lạc cũng mang nỗi buồn sự mất mát
Tâm trạng vậy ak? Lần đầu tiên thấy em có cảm xúc thế này
hơi buồn!
Vui lên bé ơi! Cầu cho những nụ cười hồn nhiên trở về trên môi em .
chị cũng có lúc mún tìm 1 nơi như vậy đó, hôm nay bùn bùn mới lang thang lên làng hoa đó.
ui, buồn zị nè :(
bài nè buồn chết đi đk ấy bé ak
tem nhe bé
Cơ quan chủ quản: CÔNG TY CỔ PHẦN ĐỊA ĐIỂM | giấy phép MXH số 104-GXN-TTĐT
Địa chỉ: Tầng 3, Thủ Thiêm Building, số 40/1 Trần Não, KP2, P.Bình An, Quận 2 TP.HCM
Điện thoại: 08 73056618 | Fax: 08 73067888 | Email: marketing@yume.vn
Chịu trách nhiệm nội dung: Ngô Diệu Đường
Điều khoản sử dụng-Quy định bảo mật-RSS-game4v.com
Hoặc Đăng ký tài khoản miễn phí.
Để thực hiện chức năng này
Bạn vui lòng Đăng nhập nếu đã có tài khoản tại Yume.vn
Hoặc Đăng ký tài khoản miễn phí.
Tài khoản của bạn đã được kích hoạt
bạn có thể dùng tài khoản này để đăng nhập,


text:
-
Đăng tin ưu tiên
|
-
Các dịch vụ ưu tiên trên Rồng Bay
-
Ưu đãi cho khách hàng thường xuyên
Sử dụng tài khoản chuyên nghiệp
-
Ðăng tin thu hút khách hàng
Cách viết tiêu đề thân thiện, lôi cuốn khách hàng
-
- Hỏi & đáp |
- Hỗ trợ |
- Mua quảng cáo

markdown:
-
**Đăng tin ưu tiên**
|
-
__Các dịch vụ ưu tiên trên Rồng Bay__
-
__Ưu đãi cho khách hàng thường xuyên__ [Sử dụng tài khoản chuyên nghiệp](http://rongbay.com/su-dung-tai-khoan-chuyen-nghiep.html)
-
__Ðăng tin thu hút khách hàng__ [Cách viết tiêu đề thân thiện, lôi cuốn khách hàng](http://rongbay.com/Cach-viet-tieu-de-than-thien-loi-cuon-khach-hang-fp39.html)
-
-
**Hỏi & đáp**
|
-
**Hỗ trợ**
|
- Nếu bạn cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ
-
Điện thoại : **(04) 39743410**(ext: 495 / 496 / 497) Hotline : **0936 194 226**(Dành cho cá nhân) **0926 863 922**(Dành cho doanh nghiệp) : [lienhe@rongbay.com](mailto:lienhe@rongbay.com)
-
-
**Mua quảng cáo**

Set-Cookie: cityOtherRBName=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/; domain=.rongbay.com


text: Các bạn cho mình hỏi: VAS 10, mục 3.1 hướng dẫn: Cuối năm xử lý chệnh lệch tỷ giá hối đoái: ghi nhận vào 515 or 635 trên báo cáo kq kd năm tài chính Và Doanh nghiệp không được chia lợi nhuận, trả cổ tức trên lãi chênh lệch tỷ giá hối đoái. --> Tức là sao? có tính phần lãi, lỗ này vào để tính lợi nhuận năm tài chính k??? Cảm ơn mọi người

Server: LiteSpeed

Cache-control: private, max-age=0

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: User-Agent


text:
VẼ KỸ THUẬT
Trang chủ
Trang chủ
Tài liệu
Bài tập
Những lưu ý
Điểm
AutoCAD
Anh Văn Online
Kỹ năng
Thứ Hai, ngày 11 tháng 4 năm 2011
Bài giảng - Hình học họa hình - Tham Khảo
Download
Được đăng bởi
NhânTrần
vào lúc
17:06
Gửi email bài đăng này
BlogThis!
Chia sẻ lên Twitter
Chia sẻ lên Facebook
Chia sẻ lên Pinterest
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Bài đăng Mới hơn
Bài đăng Cũ hơn
Trang chủ
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
VẼ KỸ THUẬT
Trang chủ
Trang chủ
Tài liệu
Bài tập
Những lưu ý
Điểm
AutoCAD
Anh Văn Online
Kỹ năng
Thứ Hai, ngày 11 tháng 4 năm 2011
Bài giảng - Hình học họa hình - Tham Khảo
Download
Được đăng bởi
NhânTrần
vào lúc
17:06
Gửi email bài đăng này
BlogThis!
Chia sẻ lên Twitter
Chia sẻ lên Facebook
Chia sẻ lên Pinterest
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Bài đăng Mới hơn
Bài đăng Cũ hơn
Trang chủ
Đăng ký:
Đăng Nhận xét (Atom)
## Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


text:
Mấy ngày qua, câu chuyện về cha con "người rừng" Hồ Văn Thanh (82 tuổi) và Hồ Văn Lang (41 tuổi, quê xã Trà Khê, huyện Tây Trà, Quảng Ngãi) sống trong thâm sâu cùng cốc 40 năm được giải cứu trở thành đề tài bàn tán khắp nơi.
Nhiều người dân Tây Trà khẳng định nếu ông Thanh không bị ốm nặng nằm thoi thóp, thì chắc chắn sẽ không ai có thể đưa được 2 cha con "người rừng" về lại làng. Sự kiên quyết cắt đứt với cộng đồng của cha con ông Thanh khiến dư luận không khỏi thắc mắc.
Theo lời giải thích của một số cán bộ ở xã Trà Phong, nguyên do chính là ông Thanh bị tâm thần nên ôm con trốn vào rừng sâu suốt 4 thập kỷ. Tuy nhiêu lời giải thích này khó thuyết phục. Bởi lẽ nếu là người tâm thần thì với những thứ mang theo quá ít ỏi (gồm ít thóc giống, 1 con heo nái, 1 cây xà gạc...) liệu ông Thanh có sống được chừng đó năm trong rừng sâu? Đó là chưa nói đến chuyện ông Thanh nuôi đứa con 1 tuổi (anh Hồ Văn Lang) trưởng thành, khỏe mạnh như bây giờ.
Ông Hồ Văn Tâm, cháu ruột của ông Thanh, khẳng định: "Lần nào tôi vào thăm cũng thấy trong nhà của 2 cha con bác Thanh đầy ắp thóc".
Ngoài ra chỉ bằng một vài thanh sắt, nhôm nhặt được, ông Thanh còn tự chế ra vô số đồ vật để sản xuất và sử dụng, như dao, rựa; làm lược để 2 cha con chải đầu; dùng lá, vỏ cây bện và đan thành tấm mặc thay quần áo và đi mưa cho khỏi ướt... Vì vậy, lời giải thích của ông Tâm rằng "do không chịu đựng nỗi ám ảnh trước cái chết của mẹ và con mình do bom đạn thời chiến tranh nên ông Thanh mới bỏ làng trốn vào rừng sâu" thuyết phục nhiều hơn.
Những hành động kỳ quái của "người rừng"
Người thân và nhiều cán bộ ở Tây Trà khẳng định việc ông Thanh và con sống trong rừng sâu họ đã biết cách đây hàng chục năm. Nhiều lần chính quyền và người thân vào vận động trở về lại làng, nhưng bất thành.
Ngoài ông Tâm và một ít người bà con, không ai có thể tiếp cận được cha con ông Thanh. Nếu nghe có tiếng chân, hoặc thấy bóng dáng người lạ thì lập tức 2 "người rừng" liền bỏ chạy vào sâu trong rừng. Ông Hồ Văn Nguy (45 tuổi, ngụ xã Trà Phong), kể: "Cách đây khoảng 5 năm, khi vào khu vực này thì thấy thấp thoáng cha con ông Thanh đang làm rẫy nên vạch rừng đến hỏi thăm. Tuy nhiên lúc tới nơi thì không thấy ai cả. Vì tò mò, tôi đợi ở gần chòi cách mặt đất 6m của cha con ông Thanh, nhưng suốt đêm hôm đó và gần cả buổi sáng hôm sau vẫn không thấy họ về".
Còn anh Lê Văn Nguyên (46 tuổi), một thợ săn trầm đã giải nghệ ở Tây Trà, nhớ lại: "Một buổi trưa 7 năm trước, khi đi ngang qua chỗ ở của cha con “người rừng” thì thấy trên chòi có khói. Vừa định trèo lên xem thử thì bất ngờ nhiều khúc cây, thanh lồ ô từ trên chòi ném xuống tới tấp. Sợ bị thương nên tôi chạy ra xa đứng nhìn một lúc rồi bỏ đi".
Còn ông Tâm cho biết vào khoảng năm 1986, khi vào thăm bác thì thấy nương lúa chín vàng rụng đầy xuống đất nhưng không thu hoạch. Khi hỏi thì ông Thanh trả lời: "Lúa đó được gieo từ giống mang vào lần trước. Nhưng vì nó của người làng cũ, còn tao ở làng mới nên chỉ xem thôi, không lấy được".
Và điều làm nhiều người ngạc nhiên là dù phải mặc khố, áo bằng lá và vỏ cây, nhưng các bộ đồ của cha con "người rừng" mang theo từ 40 năm trước được gói giữ cẩn thận và còn nguyên vẹn như chưa được sử dụng bao giờ.
Bích Trâm
Theo Tri Thức
Báo nước ngoài đưa tin về vụ giải cứu "người rừng" của Việt Nam
Hai cha con người rừng Việt lên báo Anh
Xem thêm cha con Tây Trà lời giải thích
Công an cùng người dân mở màn đợt truy bắt rắn lục đuôi đỏ
Nữ Thượng sĩ CSGT trả lại iPhone 6 nhặt được
Gây tắc giao thông vì mải 'yêu' trên ôtô
Chở gỗ quá tải trọng, lao thẳng xe vào Cảnh sát giao thông
Clip: Cận cảnh hơn 1 tấn tiền dưới hầm nhà quan chức Trung Quốc
Tạo mục mới Top mục tự tạo
Nhúng Baomoi vào web của bạn
Thống kê & So sánh báo điện tử
Việc tổng hợp và sắp xếp các thông tin trên Báo Mới đều được thực hiện tự động bởi một chương trình máy tính.
Giấy phép số 46/GP-TTĐT cấp ngày 13/01/2012
Báo Mới có bản quyền thuộc Công ty Cổ phần Công nghệ EPI.

Cache-Control: no-cache


text:
Mã CK
Đăng nhập
Đăng ký
Liên Hệ
Phone
ENGLISH
Thống Kê
Công Ty Niêm Yết
Bộ Lọc
Biểu Đồ
Chỉ Số Thị Trường
Nhóm Ngành
Kho Dữ Liệu
Tài Liệu
Danh Mục Đầu Tư
Thống Kê Nâng Cao
Kế Hoạch Kinh Doanh
Giá Sổ Sách
Đáy Cổ Phiếu
Đột Biến Khối Lượng
Tương Quan Khối Lượng & Giá
Thống Kê Nâng Cao
Kế Hoạch Kinh Doanh
Giá Sổ Sách
Đáy Cổ Phiếu
Đột Biến Khối Lượng
Tương Quan Giữa Khối Lượng và Giá
Biểu Đồ Phân Hóa Giá
Danh Sách Công Ty Niêm Yết
Chỉ Số Tài Chính Cơ Bản
Sức Mạnh Chỉ Số Cơ Bản
SO SÁNH BÁO CÁO TÀI CHÍNH
Cơ Cấu Cổ Đông
Giao Dịch Nội Bộ
Lịch Sự Kiện
Sự Kiện Đặc Biệt
Quy Mô Thị Trường
Chỉ Số Thị Trường
Chỉ Số Ngành
Dữ Liệu Hàng Ngày
Biểu Đồ Thị Trường
Lọc Các Chỉ Số Tài Chính Cơ Bản
Sức Mạnh Chỉ Số Tài Chính
Lọc Tín Hiệu Biểu Đồ
Sức Mạnh Tín Hiệu Biểu Đồ
Tín Hiệu Biểu Đồ
Biểu Đồ Giá
Swings Trading
Nhóm Ngành Và Các Chỉ Số Cơ Bản
Báo Cáo Tài Chính Theo Nhóm Ngành
Tăng Trưởng Tài Chính Ngành
Tin Chứng khoán
Tin Kinh tế
Tin Tài chính Ngân hàng
Tin Doanh nghiệp
Tin Bất động sản
Tin Tài chính Thế giới
Tin Doanh nhân
Tin Vàng
Tin Hàng hóa
Tin tiền tệ
Các Chỉ Số Chứng Khoán
Các Tín Hiệu Biểu Đồ
Mô Hình Nến - Candlestick
Lịch Sự Kiện
Danh Mục Đầu Tư
Cảnh Báo Giá
Cảnh Báo Đáy Cổ Phiếu
Cảnh Báo Đột Biến Khối Lượng
BỘ LỌC TÍN HIỆU BIỂU ĐỒ
THỐNG KÊ TÍN HIỆU BIỂU ĐỒ
BỘ LỌC CHỈ SỐ CƠ BẢN
CHỈ SỐ
+/-
%
^VNINDEX
588.03
-5.29
-0.9%
^HASTC
89.14
-1.29
-1.4%
^UPCOM
76.02
-0.48
-0.6%
^VN30
623.74
-5.06
-0.8%
^LARGECAP
451.39
-1.61
-0.4%
^MIDCAP
255.49
-3.01
-1.2%
^SMALLCAP
277.30
-5.80
-2.1%
^VNINDEX2
454.59
-5.91
-1.3%
^VN50
428.98
-1.82
-0.4%
Bảng Giá HOSE
HNX
UPCOM
CHỈ SỐ CHỨNG KHOÁN QUỐC TẾ
US.DOW
17,719
33.3
0.2%
EU.CAC 40
4,234.2
-32.0
-0.8%
EU.FTSE 100
6,678.9
-17.7
-0.3%
EU.DAX
9,484.0
11.2
0.1%
A.HANGSENG
23,349.6
-23.7
-0.1%
US.NASDAQ
4,701.9
26.2
0.6%
A.NIKKIE 225
17,300.9
12.1
0.1%
A.StraitsTimes
3,315.6
-19.0
-0.6%
Xem thêm
TÍN HIỆU MUA/BÁN
(SỨC MẠNH TÍN HIỆU BIỂU ĐỒ )
TOP Tín Hiệu Mua:
NHW
(20đ),
BKC
(19đ),
CKV
(18đ),
SKS
(18đ),
VLF
(18đ),
KTT
(17đ),
MCO
(17đ),
DC2
(16đ),
HRC
(16đ),
BAM
(15đ),
QBS
(15đ), ...
Xem thêm
Kiểm Tra Tín Hiệu
TOP Tín Hiệu Bán:
AMC
(-37đ),
VCM
(-35đ),
TSB
(-32đ),
LM3
(-30đ),
COM
(-29đ),
GTN
(-25đ),
LCS
(-24đ),
NVN
(-24đ),
SCJ
(-24đ),
TTC
(-24đ),
TV2
(-23đ), ...
Xem thêm
Kiểm Tra Tín Hiệu
Cổ Phiếu Lướt Sóng:
PVX
,
VHG
,
SHN
,
SHS
,
SCR
,
PVL
,
DCS
,
IDI
,
KBC
,
ASM
, ...
Xem thêm
LỊCH SỰ KIỆN - TIN DOANH NGHIỆP
MÃ CK
NGÀY GDKHQ
TỈ LỆ
GIÁ TC
GIÁ KHÓP
THAY ĐỔI
CEO
21/11/2014
6%
12.9
13.9 (1)
7.8%
CEO
21/11/2014
1/1
Giá 10,000
12.9
13.9 (1)
7.8%
CMV
21/11/2014
10%
16.4
15.5 (-0.9)
-5.5%
DBC
21/11/2014
15%
27.6
27.8 (0.2)
0.7%
DVP
21/11/2014
15%
47
47 (0)
0%
KBE
21/11/2014
10%
6.2
6.2 (0)
0%
TKC
21/11/2014
2.5%
6.8
6.8 (0)
0%
GMX
24/11/2014
10%
13.6
13.3 (-0.3)
-2.2%
ONE
24/11/2014
5%
9.3
9.3 (0)
0%
HAI
26/11/2014
1/1
45
44 (-1)
-2.2%
Bảng so sánh cổ tức theo năm
Xem thêm
BỘ LỌC CHỈ SỐ TÀI CHÍNH CƠ BẢN
EPS
PE
ROE
P/B
Beta
BIẾN ĐỘNG THỊ TRƯỜNG TRONG NGÀY
Top Khối Lượng
Tăng %
Giảm %
Tăng Giá
Giảm Giá
Top NN Mua
Loading...
Sàn:
HOSE
|
HNX
Thống Kê Nâng Cao
MÃ CK
Giá TC
Giá Khớp
THAY ĐỔI
% THAY ĐỔI
KHỐI LƯỢNG
NN MUA
%_stockname
%_open
%_close
%_price_change
%_percent_change
%_volume_total
%_volume_fb
ĐỘT BIẾN KHỐI LƯỢNG TRONG PHIÊN GIAO DỊCH
Đột biến 10 ngày
Đột biến 20 ngày
Đột biến 30 ngày
MÃ CK
Giá Khớp
+/-
%
KHỐI LƯỢNG
TRUNG BÌNH
TỈ LỆ
UDJ
8.40
0.7
9.1%
787,270
30,180
26.1
TTZ
5.30
0.4
8.2%
107,600
5,140
20.9
L44
7.70
0.7
10%
237,620
19,040
12.5
VTV
24.50
2.2
9.9%
393,778
35,636
11.1
AAA
16.30
0.3
1.9%
3,252,370
412,230
7.9
PHH
6.80
0.4
6.3%
227,600
31,170
7.3
BLF
9.20
0.8
9.5%
180,300
27,290
6.6
TNC
15.10
0.9
6.3%
513,540
87,148
5.9
VTO
8.50
0.2
2.4%
1,736,130
372,635
4.7
VST
2.50
0
0%
213,990
46,491
4.6
Xem thêm
Thống Kê
Thống Kê Nâng Cao
Tăng Trưởng Tài Chính
Kế Hoạch Kinh Doanh
Giá Sổ Sách
Đáy Cổ Phiếu
Đột Biến Khối Lượng
Công Ty Niêm Yết
Danh Sách Công Ty Niêm Yết
Chỉ Số Tài Chính Cơ Bản
Cơ Cấu Cổ Đông
Bảng Giao Dịch Trực Tuyến
Dữ Liệu Hàng Ngày
Biểu Đồ Thị Trường
Nhóm Ngành
Nhóm Ngành Và Các Chỉ Số Cơ Bản
Tăng Trưởng Tài Chính Ngành
Báo Cáo Tài Chính Theo Nhóm Ngành
Bộ Lọc
Lọc Chỉ Số Tài Chính
Lọc Dựa Trên Mức Độ Quan Tâm
Lọc Tín Hiệu Biểu Đồ
Thống Kê Biểu Đồ
Biểu Đồ
Tín Hiệu Biểu Đồ
Biểu Đồ Giá
Biểu Đồ RSI
Biểu Đồ MACD
Biểu Đồ ADX
Biểu Đồ CCI
Biểu Đồ MFI
Biểu Đồ STOCHASTIC
Biểu Đồ WILLIAM
Dịch Vụ Cảnh Báo
Cảnh Báo Giá
Cảnh Báo Biểu Đồ
Cảnh Báo Đáy Cổ Phiếu
Cảnh Báo Đột Biến Khối Lượng
Cảnh Báo Trên Danh Mục
Dịch Vụ Thông Báo Cơ Bản
Dịch Vụ Thông báo Cổ Tức
Dữ liệu thống kê, các chỉ số, biểu đồ... trên website cophieu68.com được tính toán tự động dựa trên báo cáo tài chính, lịch sự kiện và giá giao dịch hàng ngày.
Biểu đồ được vẽ dựa trên số liệu đã điều chỉnh. Biểu đồ kỹ thuật trong giờ giao dịch được cập nhật 5 phút 1 lần.
Độ trễ dữ liệu trực tuyến 1-5 giây.
Danh sách biểu đồ, thống kê biểu đồ, các chỉ số, bộ lọc được cập nhật liên tục 5 phút một lần.
Hỗ Trợ Kỹ Thuật
Liên Hệ

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Xem Phim phim sex nu sinh dai hoc ha noi
Xem: 195,496
Xem: 294,665
Xem: 6,822
phim sex nu sinh dai hoc ha noi, Xem online phim sex nu sinh dai hoc ha noi, Xem phim phim sex nu sinh dai hoc ha noi, Phim phim sex nu sinh dai hoc ha noi
BẠN ĐÃ XEM CHƯA
Xem: 3,640
Xem: 871
Xem: 1,735
Xem: 132
Xem: 1,501
Xem: 2,543
Xem: 312
Xem: 693

markdown:
# Xem Phim phim sex nu sinh dai hoc ha noi
[Xem:](http://www.sharephim.net/phim-sex-cho-dien-thoai-di-dong/)195,496 [Xem:](http://www.sharephim.net/yeu-khong-rang-buoc/)294,665 [Xem:](http://www.sharephim.net/chit-va-pi/)6,822
### phim sex nu sinh dai hoc ha noi, Xem online phim sex nu sinh dai hoc ha noi, Xem phim phim sex nu sinh dai hoc ha noi, Phim phim sex nu sinh dai hoc ha noi
![ quang cao model and fashion](http://www.sharephim.com/ads/forex.jpg)
![ quang cao model and fashion](http://www.sharephim.com/ads/forex.jpg)
### BẠN ĐÃ XEM CHƯA
[Xem:](http://www.sharephim.net/phuong-the-ngoc-2-2/)3,640 [Xem:](http://www.sharephim.net/vo-ngua-thao-nguyen/)871 [Xem:](http://www.sharephim.net/vua-duong-pho-2/)1,735 [Xem:](http://www.sharephim.net/hoang-gia-tru-tuong/)132 [Xem:](http://www.sharephim.net/phong-van-hung-ba-thien-ha/)1,501 [Xem:](http://www.sharephim.net/cong-chua-teen-va-ngu-ho-tuong/)2,543 [Xem:](http://www.sharephim.net/nha-thiet-ke-thoi-trang-viet-nam-2013/)312 [Xem:](http://www.sharephim.net/thien-ac-doi-dau/)693

Vary: Accept-Encoding


text:
Thể loại phim
Xem Phim TV - Trang xem phim online hay, xem phim
miễn phí chất lượng tốt, Xem phim TV luôn cập nhật các bộ phim hành
động, phim chiếu rạp mới nhất với các thể loại phim tâm lý , phim hài ..v. Xem phim tại Xem phim
Tv sẽ luôn có phụ đề việt hoặc phim lồng tiếng đem đến sự thoải mái cho
các bạn khi xem phim. Xem phim tv sẽ hạn chế tối đa quảng cáo để luôn
là 1 sự lựa chọn phim online tốt nhất cho các bạn

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Server: cloudflare-nginx


text:
Xem toàn màn hình
Tác giả bài viết: Ngô Minh Tiệp
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn
Tài khoản
Mật khẩu
Giáo viên.
Học sinh.
Phụ huynh học sinh.
Khách vãng lai.
Email: admin@pgdlanggiang.edu.vn

Content-Language: vi

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

Content-Encoding: x-gzip

Set-Cookie: nv3c_Vbap7_nvvithemever=xg%2C%2C; expires=Sat, 21-Nov-2015 16:16:41 GMT; path=/; domain=.pgdlanggiang.edu.vn; httponly