text:
Hát then
Hát Then – Đàn tính không phải là then cúng vía nhưng là một sinh hoạt nghệ thuật thể hiện sâu sắc tình yêu âm nhạc Then của đồng bào Tày, Nùng, Thái
THEN là tín ngưỡng cúng vía của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam. Người làm nghề tín ngưỡng cúng vía là các ông Then, bà Then. Ở Cao Bằng, ông Then còn được gọi là Dàng; ở Lạng Sơn, Dàng gọi là Then Tậc (tức Then đực).
Hát Then là nghệ thuật âm nhạc trong nghi lễ tín ngưỡng Then. Hát Then quán xuyến toàn bộ quá trình hành lễ Then. Không có hát, không có đàn tính, không có xóc nhạc đệm cho hát trong quá trình hành lễ không gọi là Then. Đây là điều nổi trội về nghệ thuật làm cho Then trở thành hình thức thờ cúng có sức hấp dẫn rất lớn trong đời sống người Tày, Nùng, Thái.
Hai tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn được các nghệ nhân coi là nơi phát tích của hai phong cách hát Then. Cao Bằng là Then Võ và Lạng Sơn là Then Văn. Then Võ hát khỏe khoắn, tiết tấu linh hoạt; Then Văn hát uyển chuyển, mềm mại.
Song song tồn tại với Then, người Tày, Nùng còn có nhiều hình thức cúng vía khác như Mo, Tào và Pựt. Pựt là hình thức cúng bái có nhiều điểm tương đồng với Then. Người làm Pựt có hát, có đàn tính, có xóc nhạc đệm theo được gọi là Pựt tính. Người làm Pựt chỉ có xóc nhạc gõ rủng rẻng theo điệu nói vần gọi là Pựt nhạc. Pựt tính còn được gọi là Then. Pựt nhạc thì chỉ gọi là Pựt. Mo, Tào có nhiều điểm khác biệt với Then, Pựt.
Khi làm Then cúng vía, đàn tính, giọng ca và xóc nhạc là ngôn ngữ đồng hành cùng khói hương. Lời ca, tiếng đàn là phương tiện duy nhất đưa người ngồi dự lễ Then du ngoạn cùng đoàn quân âm binh của thầy Then mang lễ vật dâng lên thần linh ở khắp ba mường: mường Đất, mường Trời và mường Nước.
Gần bốn nghìn câu thơ, với muôn vàn câu chuyện, từ chuyện đời sống, chuyện bản mường, chuyện chim muông, chuyện tình yêu đến chuyện phu phen tạp dịch … đã làm cho lễ cúng Then trở thành màn trình diễn nghệ thuật lôi cuốn, có khả năng đưa con người chìm đắm vào miền siêu thực.
Trong đám khói hương mộng mị, giọng hát, tiếng đàn của thầy Then nhập vào tiếng nhạc ngựa rộn ràng đưa hồn người ngồi dự lễ Then đi vào nhiều miền kỳ thú. Đây làng Lười, nơi “Con trai nằm sấp chờ ăn cơm trưa / Con gái tân nằm ngửa để chờ cơm / Đào ao bằng cái bát / Phát nương bằng cái bàn tay”; đây “Làng dốt chăn lợn bằng đít / Đào núi đào từ cửa nó ra / Dắt trâu trắng dắt đằng đuôi / Đuổi trâu trắng đuổi cái đít đi trước / Dốt dốt lắm trở thành ngu”; rồi “Ngựa xe mường Then lên đến làng Hút thuốc giữa đường / Làng hút thuốc phiện môi đen như nhọ nồi / Bỏ con bé không trông nom / Bỏ con đỏ không ngó không nhìn / Cổ tay mỏng dính”.
Tiếng hát thầy Then còn kể cho người ta nghe nhiều câu chuyện tình kỳ thú. Đây, câu chuyện tình của nàng Thanh Thảo. Nàng là con Tiên sa thiên nữ. Nàng bị cha mẹ ép duyên từ bé. Nàng “Lấy chồng không phải mùa, lấy người mình không phải lòng”. Nàng bỏ trốn khỏi nơi cao sang chạy vào rừng sâu. Nàng vượt hết suối này sang suối khác, đồi này qua đồi nọ. Nàng hái lá ngón ăn để chết. Nàng chết trong rừng không có bát cơm đơm đầy. “Hồn nàng xuống dương thế ăn chay / Ăn chay với mường Then, mường Muột / Nàng mới được hóa thành cây Thanh thảo trong rừng”.
Then không chỉ kể chuyện người mà Then còn kể chuyện tình của mình nơi thượng giới. Chuyện kể rằng: Một lần dẫn đoàn quân Then vào rừng lấy gỗ bắc cầu. Đoàn quân đi mãi tận sơn lâm cùng cốc mà cũng không tìm được gỗ quý. Bỗng nàng tiên xuất hiện và ngỏ lời kết bạn với quan Then (còn gọi là quan Trạng). Nàng nói: nàng là con thượng đấng Thích Ca bị lạc vào chốn rừng xanh núi thẳm và phải ẩn thân nơi đây. Ngày ngày nàng làm bạn cùng chim muông, ăn đào tiên để sống. Hôm nay gặp quan Trạng, nàng muốn được cùng quan Trạng kết duyên. Quan Trạng nghe tiên nói vội đáp lời:“Nàng nói muốn kết duyên cùng Trạng / là nói lời thật sự hay chơi”. Nếu nàng nói thật thì khi xong việc trở về Trạng sẽ đón. Tiên đồng ý làm vợ Trạng với điều kiện Trạng phải đánh cờ với Tiên. May mắn nhờ có sự trợ giúp của Chúa đại ngàn, cuộc cờ với Tiên, Trạng đã thắng. Tiên cởi áo hoa trao cho Trạng làm kỷ vật và nói:“Áo em đã trao tặng cho người / Để em mang chê cười thiên hạ / Xin chàng đừng rũ bỏ tội em / Em sẽ đợi ngày chàng hồi quán”. Quan Trạng nói “Mai ngày về ta sẽ đón nàng / Ta sẽ sống bên em mãi mãi”.
Còn đây, cuộc chia tay đầy nước mắt của đôi vợ chồng người phu chèo đò. Quan đi bắt phu ra lệnh “Đi hay không cũng bảo cho hay / Đéo mẹ cha chúng bay quen thói / Việc quan tao đã nói hôm qua / Hẹn giờ tý canh ba có thuyền / Thương chồng hãy bảo chồng cho hết / Không bàn đi bàn lại gì nhiều / Nếu chống lệnh cho quân đến trói”. Anh phu thuyền buồn bã than vắn thở dài. Thương chồng, người vợ khuyên: Anh ơi đừng lo, hãy gắng đi lần này, lần sau mình sẽ tính. Vợ chồng mình nghèo chẳng có gì, mai ngày anh về “Ta sẽ đi gánh nước nuôi thân / Hoặc là đi ăn xin cũng được / Anh ơi chớ chuốc phiền vào thân”. Anh phu thuyền vội vã ra đi, áo sống không kịp mặc. Anh lặng lẽ “Bỏ vợ con không biết đằng sau / Vợ con ăn gì để đợi / Nhà họ còn có năm ba / Nhà ta thì hàn đơn tử ấu / Lấy gì ăn như họ dưỡng thân / Thân con gái tự lo mỗi khúc / Bỏ nhà cửa đói rách đơn lưu”.
Những đêm Then, những câu chuyện Then diễn ra trong suốt trường kỳ lịch sử đã trở thành những buổi trình diễn nghệ thuật phản ánh chân thực đời sống của người Tày, Nùng, Thái hàng trăm, hàng nghìn năm nay.
Đã thành tập tục, một nhà tổ chức lễ Then là cả họ tham gia, cả lân bang làng xóm tham gia. Họ đến không chỉ để thỏa mãn, để gửi gắm sự tin cậy vào khả năng siêu phàm của thầy Then – người có khả năng cứu giúp người thân tai qua nạn khỏi, gặp được vận may trong cuộc đời, mà còn đến để được nghe tiếng tính, giọng hát kể chuyện của thầy Then để thỏa mãn sự khao khát âm nhạc, sự thích thú những câu chuyện kể.
Cái trường kỳ lịch sử nghệ thuật ấy làm cho tiếng đàn, lời ca Then thấm sâu vào tình cảm, rồi trở thành vô thức để mỗi khi tiếng đàn Then cất lên lại gõ vào cái vô thức ấy làm hiện lên tất cả những gì có trong lễ Then.
Có một thời, Then bị cấm, người làm Then bị ngưng hành nghề. Tuy nhiên cái khát khao nghe Then trong cộng đồng thì không bao giờ biến mất. Cộng đồng đã tìm cách để được nghe Then, được xem biểu diễn Then ngay trong cái thời kỳ nghiệt ngã ấy. Cách làm tốt và hiệu quả nhất đã diễn ra là hát những bài Then, hát những điệu Then không cần làm lễ Then. Bài Then thì có cả lời ca trong các lễ Then, còn điệu Then thì viết vào đó những lời ca có nội dung phản ánh đời sống con người đương thời. Thế thì Then mới được các nhà quản lý xã hội khi đó chấp nhận.
Câu chuyện “Nghe hát Then khỏi bệnh” của ông Phạm Tuất, tác giả cuốn “Then Tày Đăm” do Hội Văn nghệ dân gian – Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin ấn hành, là câu chuyện khá thú vị về giá trị của âm nhạc Then trong đời sống của người Tày, Nùng, Thái một thời nó bị cấm đoán.
Tác giả Phạm Tuất viết: “Trong dịp đi điền dã, sưu tầm ở một vùng Tày đăm (đen) tôi gặp ké Vương, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã kể lại: Có một gia đình họ Hà, ông bố ốm đã lâu, thấy sức ngày càng suy kiệt, ông bảo vợ lên gặp tôi cầu xin cho được mời thầy Then về, để nghe một khúc hát Then. Ông uống thuốc hàng năm ròng mà bệnh không thuyên giảm, không biết sống chết lúc nào. Tôi hẹn đến chiều tối sẽ trả lời. Rồi tôi đi gặp mấy thành viên của Ban Nếp sống văn hóa xã, Trưởng ban Văn hóa, Bí thư, Thanh niên, Công an, Hội Phụ nữ xã…, cuối cùng các thành viên cũng thấy, người ốm chỉ mong ước được nghe một khúc hát Then thôi, đâu có phải là mê tín dị đoan, bói toán gì mà ngăn cấm. Và ông già họ Hà được toại nguyện, đêm ấy ông được nghe thầy Then hát, trên bàn thờ không một đốm nhang, thầy Then hát đường Than Pang Khoăn (số, vía). Rồi thật lạ kỳ, từ cái đêm được nghe hát Then, sáng hôm sau ông đã ngúc ngoắc dậy, rồi ăn thấy ngon miệng, sức khỏe ông già họ Hà dần dần hồi phục… Sau chuyện đó, Ban Nếp sống văn hóa xã họp và điều chỉnh quy ước cho phù hợp, vì cứ để như trước đây thì cứng nhắc quá trong việc thực hiện về tín ngưỡng của nhân dân”.
Lối hát những bài Then, những điệu Then không phụ thuộc vào lễ Then đã được cộng đồng thực hành là như vậy. Mục đích để làm thỏa mãn những cơn thèm nghe Then của những người nghiện nhạc Then. Đây là lối làm khôn khéo của cộng đồng Then nhằm mục đích giữ Then trong đời sống, khi lệnh cấm Then được ban hành.
Đến nay, khi lễ Then được phép hoạt động trở lại, các ông bà Then được phép hành nghề thì cộng đồng Then Tày, Nùng, Thái vẫn giữ nguyên lối sinh hoạt hát Then kiểu này, với tên gọi Hát Then – Đàn Tính.
Hát Then – Đàn Tính mặc dù sinh ra từ Then nhưng không phải là Then, bởi nó không có gì liên quan gì đến đời sống tâm linh của người Tày, Nùng, Thái. Nhưng về mặt nghệ thuật học, nó lại làm thỏa mãn nhu cầu được sáng tạo nghệ thuật biểu diễn, sáng tạo âm nhạc từ Then (cách tân âm nhạc Then) của cộng đồng các dân tộc Tày, Nùng, Thái hiện đại.
Trong cuộc khảo sát Then gần đây ở 10 tỉnh miền núi phía Bắc, chúng tôi nhận thấy cách hát Then, cách chơi đàn Then của các thầy Then trẻ, các thầy Then trung niên đã có những ảnh hưởng sâu sắc từ nghệ thuật chơi đàn của các nghệ sĩ Hát Then – Đàn Tính và nhiều người trong họ là các thầy Then trẻ cũng có nguồn âm nhạc từ Hát Then – Đàn Tính trước khi trở thành thầy Then. Khi trình diễn họ chú ý nhiều tới cách thức luyến láy làm cho giai điệu hát đẹp hơn, diễn cảm sâu sắc hơn. Họ sử dụng nhiều ngón kỹ thuật phức tạp như mổ kép, bật dây, ngắt tiếng, vẩy ngón là những kĩ thuật được các thầy dạy đàn tính cho các học trò trong các trường nghệ thuật miền núi phía Bắc từ những năm 60 của thế kỷ XX đến ngày nay.
Cuộc song hành nghệ thuật âm nhạc của lễ Then với nghệ thuật âm nhạc của Hát Then – Đàn Tính chắc chắn không làm ảnh hưởng xấu đến nhau mà nó còn có sự tương tác, bổ trợ nghệ thuật cho nhau. Sự tương tác ấy đang và sẽ sinh ra những nghệ sĩ cúng Then có giọng hát, tiếng đàn được cộng đồng yêu mến.
Chuyện trò với chúng tôi, ông Then Tày Hoàng Văn Tâm, sinh 1981, pháp danh Huyền Công ở số nhà 12 ngõ 5, đường Trần Quang Khải, phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn nói: “Khi tôi hát trường đoạn Then Cầu hồn, trong không khí tĩnh lặng, bài hát làm cho bao nhiêu người cảm động rơi nước mắt”. Câu nói ấy đã đủ chứng minh cho sự quan tâm đến nghệ thuật âm nhạc trong Then của các thầy Then trẻ.
Hát Then – Đàn Tính đã trở thành một hình thức sinh hoạt Liên hoan nghệ thuật cộng đồng. Nghệ thuật ấy càng phát triển, người Tày, Nùng, Thái càng yêu Then. Tuy nhiên, không thể coi Hát Then – Đàn Tính là giải pháp để bảo tồn tín ngưỡng Then.
Theo chúng tôi, tín ngưỡng Then tự nó đã có đầy đủ khả năng để bảo tồn. Bởi lẽ trong cuộc sống của con người hiện đại, nhất là con người ở những nước đang phát triển như Việt Nam thì cái may, cái rủi trong kinh doanh, khi thăng lúc trầm trong sự nghiệp luôn đeo bám họ, vì vậy, họ vẫn cần một tín ngưỡng cùng song hành làm cứu cánh.
Một quá trình lịch sử đã đủ để chúng ta nhận biết: Tín ngưỡng Then chưa bao giờ mất đi trong đời sống của đồng bào Tày, Nùng, Thái. Nếu nói cần bảo tồn Then thì điều quan trọng: cần chúng ta có một thái độ trân trọng là đủ.
- Ca sỹ: Dương Liễu, Hoa Cương| Lượt nghe: 86 | Lượt tải: 0
- Ca sỹ: NSUT Dương Liễu, Tốp nữ| Lượt nghe: 125 | Lượt tải: 0
- Ca sỹ: NSND Dương Liễu| Lượt nghe: 25 | Lượt tải: 0
- Ca sỹ: NSND Dương Liễu| Lượt nghe: 25 | Lượt tải: 0
- Ca sỹ: NSUT Bích Hồng, Tốp ca nữ đoàn Nghệ thuật Lạng Sơn| Lượt nghe: 57 | Lượt tải: 0
- Ca sỹ: Bích Hồng (1)| Lượt nghe: 43 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 236 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 67 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 76 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 131 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 85 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 82 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 87 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 36 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 25 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 26 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 26 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 37 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 32 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 51 | Lượt tải: 0

markdown:
# Hát then
### Hát Then – Đàn tính không phải là then cúng vía nhưng là một sinh hoạt nghệ thuật thể hiện sâu sắc tình yêu âm nhạc Then của đồng bào Tày, Nùng, Thái
THEN là tín ngưỡng cúng vía của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam. Người làm nghề tín ngưỡng cúng vía là các ông Then, bà Then. Ở Cao Bằng, ông Then còn được gọi là Dàng; ở Lạng Sơn, Dàng gọi là Then Tậc (tức Then đực).
Hát Then là nghệ thuật âm nhạc trong nghi lễ tín ngưỡng Then. Hát Then quán xuyến toàn bộ quá trình hành lễ Then. Không có hát, không có đàn tính, không có xóc nhạc đệm cho hát trong quá trình hành lễ không gọi là Then. Đây là điều nổi trội về nghệ thuật làm cho Then trở thành hình thức thờ cúng có sức hấp dẫn rất lớn trong đời sống người Tày, Nùng, Thái.
Hai tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn được các nghệ nhân coi là nơi phát tích của hai phong cách hát Then. Cao Bằng là Then Võ và Lạng Sơn là Then Văn. Then Võ hát khỏe khoắn, tiết tấu linh hoạt; Then Văn hát uyển chuyển, mềm mại.
Song song tồn tại với Then, người Tày, Nùng còn có nhiều hình thức cúng vía khác như Mo, Tào và Pựt. Pựt là hình thức cúng bái có nhiều điểm tương đồng với Then. Người làm Pựt có hát, có đàn tính, có xóc nhạc đệm theo được gọi là Pựt tính. Người làm Pựt chỉ có xóc nhạc gõ rủng rẻng theo điệu nói vần gọi là Pựt nhạc. Pựt tính còn được gọi là Then. Pựt nhạc thì chỉ gọi là Pựt. Mo, Tào có nhiều điểm khác biệt với Then, Pựt.
Khi làm Then cúng vía, đàn tính, giọng ca và xóc nhạc là ngôn ngữ đồng hành cùng khói hương. Lời ca, tiếng đàn là phương tiện duy nhất đưa người ngồi dự lễ Then du ngoạn cùng đoàn quân âm binh của thầy Then mang lễ vật dâng lên thần linh ở khắp ba mường: mường Đất, mường Trời và mường Nước.
Gần bốn nghìn câu thơ, với muôn vàn câu chuyện, từ chuyện đời sống, chuyện bản mường, chuyện chim muông, chuyện tình yêu đến chuyện phu phen tạp dịch … đã làm cho lễ cúng Then trở thành màn trình diễn nghệ thuật lôi cuốn, có khả năng đưa con người chìm đắm vào miền siêu thực.
Trong đám khói hương mộng mị, giọng hát, tiếng đàn của thầy Then nhập vào tiếng nhạc ngựa rộn ràng đưa hồn người ngồi dự lễ Then đi vào nhiều miền kỳ thú. Đây làng Lười, nơi
*“Con trai nằm sấp chờ ăn cơm trưa / Con gái tân nằm ngửa để chờ cơm / Đào ao bằng cái bát / Phát nương bằng cái bàn tay”*; đây *“Làng dốt chăn lợn bằng đít / Đào núi đào từ cửa nó ra / Dắt trâu trắng dắt đằng đuôi / Đuổi trâu trắng đuổi cái đít đi trước / Dốt dốt lắm trở thành ngu”*; rồi *“Ngựa xe mường Then lên đến làng Hút thuốc giữa đường / Làng hút thuốc phiện môi đen như nhọ nồi / Bỏ con bé không trông nom / Bỏ con đỏ không ngó không nhìn / Cổ tay mỏng dính”*.
Tiếng hát thầy Then còn kể cho người ta nghe nhiều câu chuyện tình kỳ thú. Đây, câu chuyện tình của nàng Thanh Thảo. Nàng là con Tiên sa thiên nữ. Nàng bị cha mẹ ép duyên từ bé. Nàng
*“Lấy chồng không phải mùa, lấy người mình không phải lòng”*. Nàng bỏ trốn khỏi nơi cao sang chạy vào rừng sâu. Nàng vượt hết suối này sang suối khác, đồi này qua đồi nọ. Nàng hái lá ngón ăn để chết. Nàng chết trong rừng không có bát cơm đơm đầy *. “Hồn nàng xuống dương thế ăn chay / Ăn chay với mường Then, mường Muột / Nàng mới được hóa thành cây Thanh thảo trong rừng”*.
Then không chỉ kể chuyện người mà Then còn kể chuyện tình của mình nơi thượng giới. Chuyện kể rằng: Một lần dẫn đoàn quân Then vào rừng lấy gỗ bắc cầu. Đoàn quân đi mãi tận sơn lâm cùng cốc mà cũng không tìm được gỗ quý. Bỗng nàng tiên xuất hiện và ngỏ lời kết bạn với quan Then (còn gọi là quan Trạng). Nàng nói: nàng là con thượng đấng Thích Ca bị lạc vào chốn rừng xanh núi thẳm và phải ẩn thân nơi đây. Ngày ngày nàng làm bạn cùng chim muông, ăn đào tiên để sống. Hôm nay gặp quan Trạng, nàng muốn được cùng quan Trạng kết duyên. Quan Trạng nghe tiên nói vội đáp lời:
*“Nàng nói muốn kết duyên cùng Trạng / là nói lời thật sự hay chơi”.* Nếu nàng nói thật thì khi xong việc trở về Trạng sẽ đón. Tiên đồng ý làm vợ Trạng với điều kiện Trạng phải đánh cờ với Tiên. May mắn nhờ có sự trợ giúp của Chúa đại ngàn, cuộc cờ với Tiên, Trạng đã thắng. Tiên cởi áo hoa trao cho Trạng làm kỷ vật và nói: *“Áo em đã trao tặng cho người / Để em mang chê cười thiên hạ / Xin chàng đừng rũ bỏ tội em / Em sẽ đợi ngày chàng hồi quán”*. Quan Trạng nói *“Mai ngày về ta sẽ đón nàng / Ta sẽ sống bên em mãi mãi”*.
Còn đây, cuộc chia tay đầy nước mắt của đôi vợ chồng người phu chèo đò. Quan đi bắt phu ra lệnh
*“Đi hay không cũng bảo cho hay* / *Đéo mẹ cha chúng bay quen thói* / *Việc quan tao đã nói hôm qua* / *Hẹn giờ tý canh ba có thuyền /* *Thương chồng hãy bảo chồng cho hết / Không bàn đi bàn lại gì nhiều / Nếu chống lệnh cho quân đến trói”. *Anh phu thuyền buồn bã than vắn thở dài. Thương chồng, người vợ khuyên: Anh ơi đừng lo, hãy gắng đi lần này, lần sau mình sẽ tính. Vợ chồng mình nghèo chẳng có gì, mai ngày anh về *“Ta sẽ đi gánh nước nuôi thân / Hoặc là đi ăn xin cũng được / Anh ơi chớ chuốc phiền vào thân”*. Anh phu thuyền vội vã ra đi, áo sống không kịp mặc. Anh lặng lẽ *“Bỏ vợ con không biết đằng sau / Vợ con ăn gì để đợi / Nhà họ còn có năm ba / Nhà ta thì hàn đơn tử ấu / Lấy gì ăn như họ dưỡng thân / Thân con gái tự lo mỗi khúc / Bỏ nhà cửa đói rách đơn lưu”.*
Những đêm Then, những câu chuyện Then diễn ra trong suốt trường kỳ lịch sử đã trở thành những buổi trình diễn nghệ thuật phản ánh chân thực đời sống của người Tày, Nùng, Thái hàng trăm, hàng nghìn năm nay.
Đã thành tập tục, một nhà tổ chức lễ Then là cả họ tham gia, cả lân bang làng xóm tham gia. Họ đến không chỉ để thỏa mãn, để gửi gắm sự tin cậy vào khả năng siêu phàm của thầy Then – người có khả năng cứu giúp người thân tai qua nạn khỏi, gặp được vận may trong cuộc đời, mà còn đến để được nghe tiếng tính, giọng hát kể chuyện của thầy Then để thỏa mãn sự khao khát âm nhạc, sự thích thú những câu chuyện kể.
Cái trường kỳ lịch sử nghệ thuật ấy làm cho tiếng đàn, lời ca Then thấm sâu vào tình cảm, rồi trở thành vô thức để mỗi khi tiếng đàn Then cất lên lại gõ vào cái vô thức ấy làm hiện lên tất cả những gì có trong lễ Then.
Có một thời, Then bị cấm, người làm Then bị ngưng hành nghề. Tuy nhiên cái khát khao nghe Then trong cộng đồng thì không bao giờ biến mất. Cộng đồng đã tìm cách để được nghe Then, được xem biểu diễn Then ngay trong cái thời kỳ nghiệt ngã ấy. Cách làm tốt và hiệu quả nhất đã diễn ra là hát những bài Then, hát những điệu Then không cần làm lễ Then. Bài Then thì có cả lời ca trong các lễ Then, còn điệu Then thì viết vào đó những lời ca có nội dung phản ánh đời sống con người đương thời. Thế thì Then mới được các nhà quản lý xã hội khi đó chấp nhận.
Câu chuyện “Nghe hát Then khỏi bệnh” của ông Phạm Tuất, tác giả cuốn “Then Tày Đăm” do Hội Văn nghệ dân gian – Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin ấn hành, là câu chuyện khá thú vị về giá trị của âm nhạc Then trong đời sống của người Tày, Nùng, Thái một thời nó bị cấm đoán.
Tác giả Phạm Tuất viết:
*“Trong dịp đi điền dã, sưu tầm ở một vùng Tày đăm (đen) tôi gặp ké Vương, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã kể lại: Có một gia đình họ Hà, ông bố ốm đã lâu, thấy sức ngày càng suy kiệt, ông bảo vợ lên gặp tôi cầu xin cho được mời thầy Then về, để nghe một khúc hát Then. Ông uống thuốc hàng năm ròng mà bệnh không thuyên giảm, không biết sống chết lúc nào. Tôi hẹn đến chiều tối sẽ trả lời. Rồi tôi đi gặp mấy thành viên của Ban Nếp sống văn hóa xã, Trưởng ban Văn hóa, Bí thư, Thanh niên, Công an, Hội Phụ nữ xã…, cuối cùng các thành viên cũng thấy, người ốm chỉ mong ước được nghe một khúc hát Then thôi, đâu có phải là mê tín dị đoan, bói toán gì mà ngăn cấm. Và ông già họ Hà được toại nguyện, đêm ấy ông được nghe thầy Then hát, trên bàn thờ không một đốm nhang, thầy Then hát đường Than Pang Khoăn (số, vía). Rồi thật lạ kỳ, từ cái đêm được nghe hát Then, sáng hôm sau ông đã ngúc ngoắc dậy, rồi ăn thấy ngon miệng, sức khỏe ông già họ Hà dần dần hồi phục… Sau chuyện đó, Ban Nếp sống văn hóa xã họp và điều chỉnh quy ước cho phù hợp, vì cứ để như trước đây thì cứng nhắc quá trong việc thực hiện về tín ngưỡng của nhân dân”*.
Lối hát những bài Then, những điệu Then không phụ thuộc vào lễ Then đã được cộng đồng thực hành là như vậy. Mục đích để làm thỏa mãn những cơn thèm nghe Then của những người nghiện nhạc Then. Đây là lối làm khôn khéo của cộng đồng Then nhằm mục đích giữ Then trong đời sống, khi lệnh cấm Then được ban hành.
Đến nay, khi lễ Then được phép hoạt động trở lại, các ông bà Then được phép hành nghề thì cộng đồng Then Tày, Nùng, Thái vẫn giữ nguyên lối sinh hoạt hát Then kiểu này, với tên gọi Hát Then – Đàn Tính.
Hát Then – Đàn Tính mặc dù sinh ra từ Then nhưng không phải là Then, bởi nó không có gì liên quan gì đến đời sống tâm linh của người Tày, Nùng, Thái. Nhưng về mặt nghệ thuật học, nó lại làm thỏa mãn nhu cầu được sáng tạo nghệ thuật biểu diễn, sáng tạo âm nhạc từ Then (cách tân âm nhạc Then) của cộng đồng các dân tộc Tày, Nùng, Thái hiện đại.
Trong cuộc khảo sát Then gần đây ở 10 tỉnh miền núi phía Bắc, chúng tôi nhận thấy cách hát Then, cách chơi đàn Then của các thầy Then trẻ, các thầy Then trung niên đã có những ảnh hưởng sâu sắc từ nghệ thuật chơi đàn của các nghệ sĩ Hát Then – Đàn Tính và nhiều người trong họ là các thầy Then trẻ cũng có nguồn âm nhạc từ Hát Then – Đàn Tính trước khi trở thành thầy Then. Khi trình diễn họ chú ý nhiều tới cách thức luyến láy làm cho giai điệu hát đẹp hơn, diễn cảm sâu sắc hơn. Họ sử dụng nhiều ngón kỹ thuật phức tạp như mổ kép, bật dây, ngắt tiếng, vẩy ngón là những kĩ thuật được các thầy dạy đàn tính cho các học trò trong các trường nghệ thuật miền núi phía Bắc từ những năm 60 của thế kỷ XX đến ngày nay.
Cuộc song hành nghệ thuật âm nhạc của lễ Then với nghệ thuật âm nhạc của Hát Then – Đàn Tính chắc chắn không làm ảnh hưởng xấu đến nhau mà nó còn có sự tương tác, bổ trợ nghệ thuật cho nhau. Sự tương tác ấy đang và sẽ sinh ra những nghệ sĩ cúng Then có giọng hát, tiếng đàn được cộng đồng yêu mến.
Chuyện trò với chúng tôi, ông Then Tày Hoàng Văn Tâm, sinh 1981, pháp danh Huyền Công ở số nhà 12 ngõ 5, đường Trần Quang Khải, phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn nói: “Khi tôi hát trường đoạn Then Cầu hồn, trong không khí tĩnh lặng, bài hát làm cho bao nhiêu người cảm động rơi nước mắt”. Câu nói ấy đã đủ chứng minh cho sự quan tâm đến nghệ thuật âm nhạc trong Then của các thầy Then trẻ.
Hát Then – Đàn Tính đã trở thành một hình thức sinh hoạt Liên hoan nghệ thuật cộng đồng. Nghệ thuật ấy càng phát triển, người Tày, Nùng, Thái càng yêu Then. Tuy nhiên, không thể coi Hát Then – Đàn Tính là giải pháp để bảo tồn tín ngưỡng Then.
Theo chúng tôi, tín ngưỡng Then tự nó đã có đầy đủ khả năng để bảo tồn. Bởi lẽ trong cuộc sống của con người hiện đại, nhất là con người ở những nước đang phát triển như Việt Nam thì cái may, cái rủi trong kinh doanh, khi thăng lúc trầm trong sự nghiệp luôn đeo bám họ, vì vậy, họ vẫn cần một tín ngưỡng cùng song hành làm cứu cánh.
Một quá trình lịch sử đã đủ để chúng ta nhận biết: Tín ngưỡng Then chưa bao giờ mất đi trong đời sống của đồng bào Tày, Nùng, Thái. Nếu nói cần bảo tồn Then thì điều quan trọng: cần chúng ta có một thái độ trân trọng là đủ.
- Ca sỹ:
[Dương Liễu](https://nhacdanca.net/nghe-si/duong-lieu), [Hoa Cương](https://nhacdanca.net/nghe-si/hoa-cuong)| Lượt nghe: 86 | Lượt tải: 0
- Ca sỹ:
[NSUT Dương Liễu](https://nhacdanca.net/nghe-si/nsut-duong-lieu), [Tốp nữ](https://nhacdanca.net/nghe-si/top-nu)| Lượt nghe: 125 | Lượt tải: 0
- Ca sỹ:
[NSND Dương Liễu](https://nhacdanca.net/nghe-si/nsnd-duong-lieu)| Lượt nghe: 25 | Lượt tải: 0
- Ca sỹ:
[NSND Dương Liễu](https://nhacdanca.net/nghe-si/nsnd-duong-lieu)| Lượt nghe: 25 | Lượt tải: 0
- Ca sỹ:
[NSUT Bích Hồng](https://nhacdanca.net/nghe-si/nsut-bich-hong), [Tốp ca nữ đoàn Nghệ thuật Lạng Sơn](https://nhacdanca.net/nghe-si/top-ca-nu-doan-nghe-thuat-lang-son)| Lượt nghe: 57 | Lượt tải: 0
- Ca sỹ:
[Bích Hồng (1)](https://nhacdanca.net/nghe-si/bich-hong-1)| Lượt nghe: 43 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 236 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 67 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 76 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 131 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 85 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 82 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 87 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 36 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 25 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 26 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 26 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 37 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 32 | Lượt tải: 0
- Lượt nghe: 51 | Lượt tải: 0

Server: Nginx

X-Powered-By: VPSSIM

X-Rocket-Nginx-Bypass: No


text:
Răng sứ thẩm mỹ - Implant
Tôi đến với nha khoa I – Dent trong một lần về Việt Nam cách đây khoảng 8 tháng, tôi thực sự rất hài lòng về kết quả của mình và cảm thấy rất thích nơi đây bởi vì nơi đây tôi nhận được sự quan tâm chăm sóc của bác sĩ Tùng và các em phụ tá tôi cũng rất an tâm. Tôi đã được điều trị về nha khoa thẩm mỹ và cấy ghép implant, để có được một nụ cười đẹp như hiện nay cám ơn nha khoa I – Dent đặc biệt là bác sĩ Tùng đã khuyến khích và đưa ra một kế hoạch điều trị rất rõ ràng và chi tiết vì thế đã giúp tôi có được một hàm răng đều và đẹp.
Cám ơn nha khoa I – Dent.
Công ty TNHH Nha Khoa I-DENT
Địa chỉ: 19V Nguyễn Hữu Cảnh, Phường 19, Quận Bình Thạnh, TP. HCM
GPKD/MST: 0312964786 - Ngày cấp: 09/10/2014 bởi Sở Kế hoạch và Đầu tư Tp.Hồ Chí Minh

markdown:
Răng sứ thẩm mỹ - Implant
Tôi đến với nha khoa I – Dent trong một lần về Việt Nam cách đây khoảng 8 tháng, tôi thực sự rất hài lòng về kết quả của mình và cảm thấy rất thích nơi đây bởi vì nơi đây tôi nhận được sự quan tâm chăm sóc của bác sĩ Tùng và các em phụ tá tôi cũng rất an tâm. Tôi đã được điều trị về nha khoa thẩm mỹ và cấy ghép implant, để có được một nụ cười đẹp như hiện nay cám ơn nha khoa I – Dent đặc biệt là bác sĩ Tùng đã khuyến khích và đưa ra một kế hoạch điều trị rất rõ ràng và chi tiết vì thế đã giúp tôi có được một hàm răng đều và đẹp.
**Cám ơn nha khoa I – Dent.**
Công ty TNHH Nha Khoa I-DENT
Địa chỉ: 19V Nguyễn Hữu Cảnh, Phường 19, Quận Bình Thạnh, TP. HCM
GPKD/MST: 0312964786 - Ngày cấp: 09/10/2014 bởi Sở Kế hoạch và Đầu tư Tp.Hồ Chí Minh

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Crawler-Content-Encoding: gzip

Vary: Accept-Encoding

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


text:
Nội thất Duy Phát - Chuyên mua bán thanh lý bàn ghế văn phòng
✓ Duy Phát: Chất lượng - Uy tín - Tin cậy
✓ Duy Phát: Bán Sỉ - Lẻ, đáp ứng mọi đơn hàng lớn nhỏ
✓ Duy Phát: Lắp đặt miễn phí - Bảo hành sau bán
Chưa có sản phẩm trong giỏ hàng.
700.000 ₫
Liên hệ tư vấn sản phẩm
chua-phan-loai
Thanh lý bàn họp chân sắt gỗ veneer 1,2×2,9m mới 98%
Thanh lý ghế trưởng phòng lưới mới 100% giá thanh lý 750k
Thanh lý bàn giám đốc sơn pu mới 100% giá thanh lý 1600k
Thanh lý ghế gấp nhựa hoà phát mới 99,9%
thanh lý 1 tủ giám đốc 5 buồng dài 2m
thanh lý 1 ghế lãnh đạo cao cấp nhập khẩu
thanh lý bàn nhân viên chân sắt vuông 1,2×1,2m có thể ngồi 4 người mới 98%
thanh lý 2 bàn giám đốc 70x 1m4 gỗ veneer có tủ phụ bàn màu đen mới 98%
0936.266.197
Tên tài khoản hoặc địa chỉ email *
Mật khẩu *
Đăng nhập
Ghi nhớ mật khẩu
Quên mật khẩu?

markdown:
# thanh lý tủ thấp 3 cánh cao 80cm rộng 1m2 sâu 45cm
700.000 ₫
Liên hệ tư vấn sản phẩm
|
|Hotline: |0936.266.197 - 0966.944.223|
|
|Email: |chomuabannoithat@gmail.com|
|
|Địa chỉ: |Cuối đường Chiến Thắng - Văn Quán - Hà Đông|
|
|Fanpage: |
|
700.000 ₫
Liên hệ tư vấn sản phẩm
|
|Hotline: |0936.266.197 - 0966.944.223|
|
|Email: |chomuabannoithat@gmail.com|
|
|Địa chỉ: |Cuối đường Chiến Thắng - Văn Quán - Hà Đông|
|
|Fanpage: |
|

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked

Connection: keep-alive


text:
PHÂN CHIA
Ngày 23 tháng 7 năm 1970
Krishnamurti: Khi chúng ta đối diện với vô số những vấn đề của chúng ta, chúng ta có khuynh hướng cố gắng giải quyết mỗi vấn đề một cách riêng biệt.
Nếu nó là vấn đề tình dục, chúng ta đối xử với nó như thể nó là điều gì đó hoàn toàn không liên quan đến những vấn đề khác. Giống như vấn đề của tình dục là nạn đói, mà chúng ta cố gắng giải quyết theo chính trị, kinh tế hay xã hội. Tôi không hiểu tại sao chúng ta lại cố gắng giải quyết riêng từng vấn đề một. Thế giới bị chất đầy bởi bạo lực; những quyền lực khác nhau cố gắng giải quyết mỗi vấn đề như thể nó là cái gì đó tách rời khỏi phần còn lại của thế giới. Chúng ta không suy nghĩ những vấn đề này như một tổng thể, thấy mỗi vấn đề có liên quan đến những vấn đề khác và không phải tách rời.
Bạo lực, như người ta có thể thấy trong chính người ta, là bộ phận thuộc sự thừa hưởng thú vật của chúng ta. Một bộ phận lớn của chúng ta là thú vật, và nếu không hiểu rõ cấu trúc của chính chúng ta như những con người tổng thể, cố gắng giải quyết riêng bạo lực chỉ dẫn đến bạo lực thêm nữa. Tôi nghĩ điều này phải được hiểu rõ bởi mỗi người chúng ta. Có hàng ngàn vấn đề mà dường như tách rời, mà dường như chúng ta không bao giờ thấy có liên quan lẫn nhau, nhưng không có vấn đề nào có thể được giải quyết bằng cách tách rời riêng nó. Chúng ta phải đối xử với sống như một chuyển động liên tục của những vấn đề và những khủng hoảng, to tát hay nhỏ bé. Chúng ta hãy tìm hiểu điều này rất cẩn thận, bởi vì nếu nó không được hiểu rõ khi chúng ta bàn luận về những chủ đề của sợ hãi, tình yêu, chết, thiền định và sự thật; chúng ta sẽ không hiểu rõ làm thế nào tất cả chúng đều có liên quan lẫn nhau. Bởi vì vẻ đẹp của sự sống, sự ngây ngất, cái mênh mang vô hạn, không tách rời khỏi những vấn đề hàng ngày của chúng ta. Nếu bạn nói, ‘Tôi chỉ quan tâm đến thiền định và sự thật’, bạn sẽ không bao giờ tìm được nó, nhưng làm ơn hãy hiểu rõ làm thế nào tất cả những vấn đề này đều có liên quan lẫn nhau. Ví dụ về nạn đói, mà không thể chặn đứng một mình nó, bởi vì nó là một vấn đề bao gồm những phân chia thuộc quốc gia, chính trị, kinh tế, xã hội, tôn giáo và tâm lý giữa con người và con người. Và chúng ta có vấn đề của sự liên hệ thuộc cá nhân, vấn đề của đau khổ – không chỉ đau khổ phần thân thể mà còn cả đau khổ phần tâm lý – những vấn đề của tai họa khủng khiếp, không chỉ tai họa thuộc cá nhân mà còn cả tai họa của thế giới, sự bất ổn và rối loạn của nó. Nếu chúng ta cố gắng tìm ra một đáp án cho mỗi vấn đề đặc biệt, vậy thì chúng ta chỉ tạo ra sự phân chia thêm nữa, sự xung đột thêm nữa. Nếu bạn dư thừa sự nghiêm túc và chín chắn, chắc hẳn bạn phải đặt ra câu hỏi tại sao cái trí lại cố gắng giải quyết từng vấn đề riêng biệt như thể chúng không có liên quan gì đến những vấn đề khác. Tại sao cái trí con người, bộ não, lại luôn luôn phân chia ‘cái tôi’ và ‘cái của tôi’, ‘chúng tôi’ và ‘chúng nó’, tôn giáo và chính trị, và vân vân? Tại sao lại có sự phân chia liên tục này cùng tất cả mọi nỗ lực để giải quyết mỗi vấn đề riêng rẽ trong sự tách rời?
Để trả lời nghi vấn đó chúng ta phải tìm hiểu chức năng của tư tưởng, ý nghĩa, bản chất, cấu trúc của nó; bởi vì chính tư tưởng tự-tách rời, và rằng chính sự tiến hành của cố gắng tìm được một đáp án qua suy nghĩ, qua lý luận, gây ra sự tách rời.
Con người mong ước một cách mạng vật chất với mục đích tạo ra một trật tự tốt hơn, quên bẵng những hàm ý của một cách mạng vật chất, quên bẵng toàn bản chất tâm lý của con người. Vì vậy nguời ta phải đặt ra nghi vấn này. Và đáp án là gì? Nó là đáp án của tư tưởng, hay nó là đáp án bởi vì đã hiểu rõ tánh tổng thể của cấu trúc rộng lớn thuộc sống của con người này?
Chúng ta muốn tìm ra tại sao sự phân chia này tồn tại? Chúng ta đã đề cập ngày hôm trước, như ‘người quan sát’ và ‘vật được quan sát’. Chúng ta không trình bày giống như thế nhưng tiếp cận nó một cách khác hẳn. Liệu tư tưởng tạo ra sự phân chia này? Nếu chúng ta tìm ra là chính nó tạo ra, đó là bởi vì tư tưởng cố gắng tìm được một đáp án cho một vấn đề đặc biệt bị tách rời khỏi những vấn đề còn lại.
Làm ơn, đừng đồng ý với tôi; nó không là vấn đề của đồng ý, nó là vấn đề của tự-thấy cho chính bạn sự thật hay sự giả dối của nó. Dù trong mọi hoàn cảnh nào đều không nên chấp nhận bất kỳ điều gì người nói trình bày; không có uy quyền, cả bạn lẫn người nói đều không có uy quyền; cả hai chúng ta đang tìm hiểu, đang quan sát, đang nhìn ngắm, đang học hành.
Nếu tư tưởng, bởi chính bản chất và cấu trúc của nó, phân chia sống thành nhiều vấn đề, cố gắng tìm ra một đáp án qua tư tưởng sẽ chỉ dẫn đến một đáp án bị tách rời, vì vậy chúng ta thấy rằng điều đó nuôi dưỡng rối loạn thêm nữa, đau khổ thêm nữa. Người ta phải tìm ra cho chính người ta, một cách tự do, không có bất kỳ thành kiến nào, không có bất kỳ kết luận nào, liệu rằng tư tưởng vận hành theo cách này. Hầu hết chúng ta đều cố gắng tìm ra một đáp án bằng trí năng hay bằng cảm xúc, hay nói chúng ta làm như thế bằng trực giác. Người ta phải rất cẩn thận với từ ngữ ‘trực giác’ đó, trong từ ngữ đó đã nằm sẵn sự lừa dối vô cùng, bởi vì người ta có thể có trực giác bị sai khiến bởi những thất vọng, những cay đắng, những sợ hãi, những hy vọng, những mơ ước riêng của người ta và vân vân. Chúng ta cố gắng tìm ra một đáp án bằng trí năng hay cảm xúc, như thể trí năng là cái gì đó tách rời khỏi cảm xúc, và cảm xúc là cái gì đó tách rời khỏi sự phản ứng thuộc thân thể. Giáo dục và văn hóa của chúng ta cùng tất cả những ý tưởng triết học của chúng ta đều được đặt nền tảng trên sự tiếp cận thuộc trí năng này đến sống; cấu trúc xã hội của chúng ta, và đạo đức của chúng ta đều được đặt nền tảng trên sự phân chia này.
Vì vậy nếu tư tưởng phân chia, nó phân chia như thế nào? Nếu bạn thực sự quan sát nó trong chính bạn, bạn sẽ thấy một sự việc thật lạ thường mà bạn sẽ khám phá. Bạn sẽ là một ngọn đèn cho chính bạn, bạn sẽ là một con người hòa hợp, không mong chờ nguời nào đó chỉ bảo cho bạn phải làm gì, suy nghĩ ra sao và suy nghĩ như thế nào. Tư tưởng có thể có lý luận cực kỳ; nó phải lý luận liên tục, hợp lý, khách quan, khôn ngoan; nó phải vận hành hoàn hảo, giống như một máy vi tính chạy đều đều mà không có bất kỳ cản trở, mà không có bất kỳ ma sát. Lý luận là cần thiết, thông minh là thành phần của khả năng lý luận.
Liệu tư tưởng có khi nào được mới mẻ, tươi trẻ? Mỗi vấn đề con người – không phải vấn đề khoa học hay kỹ thuật – nhưng mỗi vấn đề của con người đều luôn luôn mới mẻ và tư tưởng cố gắng hiểu rõ nó, cố gắng thay đổi nó, cố gắng diễn giải nó, cố gắng làm cái gì đó cho nó. Nếu thật sâu thẳm chúng ta cảm thấy thương yêu lẫn nhau – không phải bằng từ ngữ nhưng thực sự, vậy thì tất cả sự phân chia này sẽ kết thúc. Điều đó chỉ có thể xảy ra khi không có tình trạng bị quy định, khi không có trung tâm như ‘cái tôi’ và ‘cái bạn’. Nhưng tư tưởng, mà là hoạt động của bộ não, của trí năng, không thể thương yêu. Tư tưởng phải được hiểu rõ và chúng ta hỏi liệu tư tưởng có thể thấy bất kỳ cái gì đó mới mẻ; hay có phải rằng tư tưởng ‘mới mẻ’ là luôn luôn cũ kỹ đến độ khi nó đối diện một vấn đề của sống mà luôn luôn mới mẻ – nó không thể thấy trạng thái mới mẻ của nó bởi vì nó cố gắng diễn giải nó tùy theo tình trạng bị quy định riêng của nó.
Tư tưởng là cần thiết, tuy nhiên chúng ta thấy rằng tư tưởng là phân chia, như ‘cái tôi’ và ‘cái không tôi’; nó cố gắng giải quyết vấn đề của bạo lực trong sự tách rời, không liên quan đến tất cả những vấn đề khác của sự tồn tại. Tư tưởng luôn luôn thuộc về quá khứ: nếu chúng ta không có bộ não, mà giống như một máy thâu băng đã tích lũy tất cả mọi loại thông tin và hiểu biết, chúng ta sẽ không thể suy nghĩ hay phản ứng. Tư tưởng, khi gặp gỡ một vấn đề mới, phải diễn giải nó trong những bị quy định riêng thuộc quá khứ của nó và vì vậy tạo ra sự phân chia.
Hãy gạt đi mọi vấn đề trong chốc lát và quan sát suy nghĩ riêng của bạn: nó là sự phản ứng của quá khứ. Nếu bạn không có tư tưởng sẽ không có quá khứ, sẽ có một trạng thái quên lãng. Rõ ràng tư tưởng phân chia sống thành quá khứ, hiện tại và tương lai. Chừng nào còn có tư tưởng, như quá khứ, sống phải bị phân chia thành thời gian.
Nếu tôi muốn hiểu rõ vấn đề của bạo lực một cách trọn vẹn, tổng thể, để cho cái trí hoàn toàn được tự do khỏi bạo lực, tôi chỉ có thể hiểu rõ nó bằng cách hiểu rõ cấu trúc của tư tưởng. Chính do bởi tư tưởng mới nuôi dưỡng bạo lực: ngôi nhà ‘của tôi’, người vợ ‘của tôi’, quốc gia ‘của tôi’, niềm tin ‘của tôi’, mà là điều vô lý hoàn toàn. Ai là ‘cái tôi’ luôn luôn đối nghịch với phần còn lại? Cái gì gây ra nó? Nó là giáo dục, xã hội, chính thể, giáo hội? Tất cả chúng đều đang làm nó và tôi là bộ phận của tất cả chúng. Tư tưởng là vật chất; nó ở trong chính cấu trúc, trong chính những tế bào của bộ não; vì vậy khi bộ não vận hành dù một cách tâm lý, xã hội, hay tôn giáo – luôn luôn nó phải vận hành dựa vào tình trạng bị quy định thuộc quá khứ của nó. Chúng ta thấy rằng tư tưởng là cần thiết và phải vận hành tuyệt đối một cách hợp lý, khách quan, không riêng tư, và vẫn vậy chúng ta thấy tư tưởng phân chia như thế nào.
Tôi không đang thúc đẩy bạn đồng ý, nhưng liệu bạn thấy rằng tư tưởng chắc chắn phải phân chia? Hãy quan sát điều gì đã xảy ra: tư tưởng thấy rằng chủ nghĩa quốc gia đã dẫn đến mọi loại chiến tranh và huỷ diệt, thế là nó nói, ‘Tất cả chúng ta hãy thống nhất, hãy thành lập một tổ chức của những quốc gia’. Nhưng tư tưởng vẫn còn đang vận hành, vẫn còn đang duy trì sự tách rời – bạn, như một người Ý, theo chính thể thuộc Ý của bạn, và vân vân. Có nói chuyện về tình huynh đệ tuy nhiên vẫn duy trì sự sự tách rời, mà là đạo đức giả. Đặc điểm của tư tưởng là trình diễn trò chơi hai mặt trong chính nó.
Vì vậy tư tưởng không là phương cách dẫn đến lối thoát – mà không có nghĩa giết chết cái trí. Vậy thì nó là cái gì mà thấy mỗi vấn đề khi nó nảy sinh trong tánh tổng thể của nó? Một vấn đề tình dục là một vấn đề tổng thể, có liên quan đến văn hóa, đến nhân cách, đến những vấn đề khác của sống – không phải một mảnh vấn đề. Cái trí nào mà thấy mỗi vấn đề một cách tổng thể?
Người hỏi: Tôi đã hiểu rõ, nhưng vẫn còn có một nghi vấn.
Krishnamurti: Khi bạn đã hiểu rõ điều gì tư tưởng làm, tại mức độ thấp nhất và mức độ cao nhất, tuy nhiên khi bạn nói vẫn còn một nghi vấn khác, nó là ai mà đang đưa ra nghi vấn đó? Khi bộ não, toàn hệ thần kinh, cái trí – mà bao phủ tất cả điều đó – nói, ‘Tôi đã hiểu rõ bản chất của tư tưởng’, vậy thì bước kế tiếp là: người ta hỏi liệu cái trí này có thể quan sát tổng thể của sống cùng tất cả sự phức tạp và rộng lớn của nó, cùng sự đau khổ vô tận rõ ràng của nó. Đó là nghi vấn duy nhất và tư tưởng không đang đưa ra nghi vấn đó. Cái trí đã quan sát toàn cấu trúc của tư tưởng và biết giá trị tương đối của nó; liệu cái trí này có thể nhìn ngắm bằng con mắt chưa bao giờ bị vấy bẩn bởi quá khứ?
Đây thực sự là một nghi vấn rất nghiêm túc, không phải là một giải trí. Người ta phải trao đam mê, năng lượng của người ta, sống của người ta để tìm ra; bởi vì đây là phương cách duy nhất để thoát khỏi sự tàn nhẫn, sự đau khổ, sự thoái hóa khủng khiếp này, mọi thứ đều bại hoại. Liệu cái trí, bộ não, mà chính nó bị bại hoại qua thời gian, có thể được yên lặng, để cho nó có thể thấy sống như một tổng thể và thế là không còn những vấn đề? Một vấn đề chỉ phát sinh khi sống bị nhìn một cách tách rời. Làm ơn hãy thấy vẻ đẹp của nó. Khi bạn thấy sống như một tổng thể vậy là không còn vấn đề gì cả. Chỉ cái trí và quả tim bị vỡ vụn trong những mảnh mới tạo tác những vấn đề. Trung tâm của ‘mảnh’ là ‘cái tôi’. ‘Cái tôi’ được sinh ra do tư tưởng; chính nó không thực sự có. ‘Cái tôi’ – ngôi nhà ‘của tôi’, sự thất vọng ‘của tôi’, ham muốn ‘của tôi’ để trở thành người nào đó – ‘cái tôi’ đó là sản phẩm của tư tưởng mà phân chia. Liệu cái trí có thể nhìn mà không có ‘cái tôi’? Bởi vì không thể thực hiện việc này, chính ‘cái tôi’ đó nói: ‘Tôi sẽ hiến dâng mình cho Jesus, cho Buddha, cho cái này, cho cái kia’ – bạn hiểu chứ? – ‘Tôi sẽ trở thành một người Cộng sản mà sẽ quan tâm đến toàn thế giới’. ‘Cái tôi’ đang tự- đồng hóa mình với cái gì nó nghĩ rằng quan trọng hơn, vẫn còn là ‘cái tôi’.
Vậy là nghi vấn nảy sinh: liệu cái trí, bộ não, quả tim, toàn thân tâm, có thể quan sát mà không có ‘cái tôi’. ‘Cái tôi’ thuộc về quá khứ; không có ‘cái tôi’ trong hiện tại. Hiện tại không thuộc thời gian. Liệu cái trí có thể được tự do khỏi ‘cái tôi’ để quan sát tổng thể sự bao la của sống? Nó có thể, một cách trọn vẹn, hoàn toàn, khi bạn, toàn thân tâm của bạn, từ cơ bản đã hiểu rõ bản chất của sự suy nghĩ. Nếu bạn đã không trao trọn sự chú ý của bạn, mọi thứ bạn có, để tìm ra sự suy nghĩ là gì, bạn sẽ không bao giờ có thể tìm được liệu có thể quan sát mà không có ‘cái tôi’. Nếu bạn không thể quan sát mà không có ‘cái tôi’, những vấn đề sẽ tiếp tục – một vấn đề đối nghịch một vấn đề khác. Và tất cả những vấn đề này sẽ kết thúc, tôi cam đoan với bạn, khi con người sống một sống hoàn toàn khác hẳn, khi cái trí có thể nhìn ngắm thế giới như một chuyển động tổng thể.
Người hỏi: Vào đầu nói chuyện ông đã hỏi điều gì đó khiến chúng tôi cố gắng giải quyết những vấn đề một cách tách rời. Sự khẩn cấp không là một trong những lý do mà bắt buộc chúng tôi cố gắng giải quyết những vấn đề một cách tách rời hay sao?
Krishnamurti: Nếu bạn thấy sự nguy hiểm, bạn hành động. Trong hành động đó không có câu hỏi của khẩn cấp, không nôn nóng – bạn hành động. Sự khẩn cấp và sự đòi hỏi cho hành động tức khắc, xảy ra chỉ khi nào bạn thấy sự nguy hiểm như một nguy hiểm cho ‘cái tôi’ như tư tưởng. Khi bạn thấy sự nguy hiểm tổng thể của tư tưởng đang phân chia thế giới, đang thấy đó là sự khẩn cấp và hành động. Khi bạn thực sự thấy nạn đói, như nó xảy ra ở Ấn độ, và thấy bằng cách nào nạn đói này đã bị tạo ra, sự dửng dưng của những con người, của chính phủ, sự không năng lực của những người chính trị, bạn làm gì? Giải quyết một vùng riêng rẽ của nạn đói? Hay bạn nói ‘Toàn vấn đề này là một vấn đề thuộc tâm lý, nó được tập trung trong ‘cái tôi’ mà bị gây ra bởi tư tưởng’? Nếu nạn đói đó trong tất cả những hình thức của nó được hiểu rõ một cách hoàn toàn, trọn vẹn – không chỉ nạn đói thân thể, nhưng còn cả nạn đói của con người do không có tình yêu – bạn sẽ tìm được hành động đúng đắn. Chính sự thay đổi là khẩn cấp; không phải rằng sự thay đổi đó sẽ xảy ra qua sự khẩn cấp.
Người hỏi: Dường như ông nói rằng tư tưởng phải vận hành, nhưng cùng lúc ông lại nói nó không thể.
Krishnamurti: Tư tưởng phải vận hành một cách hợp lý, không riêng tư, và tại cùng thời điểm đó tư tưởng phải yên lặng. Làm thế nào điều này có thể xảy ra?
Liệu bạn thực sự thấy, hay hiểu rõ, bản chất của sự suy nghĩ – không phụ thuộc tôi hay một chuyên gia – liệu bạn thực sự thấy tư tưởng vận hành thế nào? Hãy quan sát, thưa bạn: khi bạn bị hỏi một câu hỏi về một vấn đề hoàn toàn quen thuộc với bạn, phản ứng của bạn là ngay lập tức, phải không? Khi bạn bị hỏi một câu hỏi hơi phức tạp hơn, bạn phải mất nhiều thời gian hơn. Nếu bộ não bị hỏi một câu hỏi mà nó không thể tìm được một đáp án khi đã lục lọi tất cả những ký ức của sách báo, nó nói, ‘Tôi không biết’. Liệu nó đã sử dụng tư tưởng khi nói ‘Tôi không biết’? Khi bạn nói, ‘Tôi không biết’, cái trí của bạn không đang tìm kiếm, không đang chờ đợi, không đang ngóng trông; cái trí mà nói, ‘Tôi không biết’ hoàn toàn khác hẳn cái trí mà vận hành cùng hiểu biết. Vì vậy liệu cái trí có thể vẫn còn hoàn toàn được tự do khỏi hiểu biết và tuy nhiên lại vận hành theo chức năng trong lãnh vực của cái đã được biết? Hai cái này bị phân chia. Khi bạn muốn khám phá cái gì đó mới mẻ, bạn phải xóa sạch quá khứ. Cái mới mẻ có thể xảy ra chỉ khi nào có sự tự do khỏi cái đã được biết. Sự tự do đó có thể bất biến; mà có nghĩa rằng cái trí sống trong yên lặng tuyệt đối, trong trống không. Trống không và yên lặng này là bao la, và từ đó, hiểu biết – hiểu biết công nghệ – có thể được sử dụng để vận hành mọi sự việc. Cũng vậy, từ yên lặng đó, tổng thể của sống có thể được nhìn ngắm mà không có ‘cái tôi’.
Người hỏi: Vào đầu nói chuyện, ông đã nói rằng khi muốn thay đổi những sự việc từ bên ngoài, sẽ dẫn đến sự độc tài của một nhóm người hay một người. Ông không nghĩ rằng hiện nay chúng ta đang sống dưới sự độc tài của tiền bạc và công nghệ hay sao?
Krishnamurti: Dĩ nhiên. Nơi nào có uy quyền, có sự độc tài. Muốn tạo ra một thay đổi của con người, một thay đổi của tôn giáo, một thay đổi của xã hội, trước hết phải có sự hiểu rõ toàn bản chất của tư tưởng như ‘cái tôi’, mà đang tìm kiếm quyền lực – dù nó là ‘tôi’, hay người khác mà đang tìm kiếm quyền lực. Liệu cái trí có thể sống mà không tìm kiếm quyền lực? Hãy trả lời câu hỏi này, thưa bạn.
Người hỏi: Liệu không phải tự nhiên khi tìm kiếm quyền lực?
Krishnamurti: Dĩ nhiên nó tạm gọi là tự nhiên. Vì vậy con chó cũng đang tìm kiếm quyền lực trên những con chó khác. Nhưng chúng ta được nghĩ rằng có văn hóa, có giáo dục, có thông minh. Rõ ràng qua hàng thiên niên kỷ chúng ta đã không học hành để sống không quyền lực.
Người hỏi: Tôi thắc mắc liệu cái trí có khi nào đặt ra một nghi vấn về chính nó mà nó không biết trước đáp án rồi.
Krishnamurti: Khi cái trí, như ‘cái tôi’, như tư tưởng tách rời, tự-đặt ra một nghi vấn về chính nó, nó đã tìm ra đáp án rồi, bởi vì nó đang nói về chính nó; nó đang rung cùng cái chuông bằng một cái búa khác, nhưng đó là cùng cái chuông.
Người hỏi: Liệu chúng ta có thể hành động mà không có một ‘cái tôi’? – lúc đó chúng ta không sống trong suy ngẫm hay sao?
Krishnamurti: Liệu bạn có thể sống trong cô lập, trong suy gẫm? Ai sẽ cho bạn lương thực của bạn, quần áo của bạn? Những thầy tu và những người lừa dối của những tôn giáo đã thực hiện tất cả việc này. Có những người ở Ấn độ mà nói, ‘Tôi sống trong suy ngẫm, hãy nuôi tôi ăn, hãy cho tôi quần áo, hãy tắm cho tôi, tôi quá bị cách ly’, tất cả điều đó hoàn toàn không chín chắn. Bạn không thể tự-cô lập chính bạn, bởi vì bạn luôn luôn trong liên hệ với quá khứ hay với những sự việc chung quanh bạn. Sống trong cô lập, gọi nó là suy gẫm, chỉ là tẩu thoát, tự-lừa dối.Ngày 23 tháng 7 năm 1970

markdown:
*PHÂN CHIA*
Ngày 23 tháng 7 năm 1970
Krishnamurti: Khi chúng ta đối diện với vô số những vấn đề của chúng ta, chúng ta có khuynh hướng cố gắng giải quyết mỗi vấn đề một cách riêng biệt.
Nếu nó là vấn đề tình dục, chúng ta đối xử với nó như thể nó là điều gì đó hoàn toàn không liên quan đến những vấn đề khác. Giống như vấn đề của tình dục là nạn đói, mà chúng ta cố gắng giải quyết theo chính trị, kinh tế hay xã hội. Tôi không hiểu tại sao chúng ta lại cố gắng giải quyết riêng từng vấn đề một. Thế giới bị chất đầy bởi bạo lực; những quyền lực khác nhau cố gắng giải quyết mỗi vấn đề như thể nó là cái gì đó tách rời khỏi phần còn lại của thế giới. Chúng ta không suy nghĩ những vấn đề này như một tổng thể, thấy mỗi vấn đề có liên quan đến những vấn đề khác và không phải tách rời.
Bạo lực, như người ta có thể thấy trong chính người ta, là bộ phận thuộc sự thừa hưởng thú vật của chúng ta. Một bộ phận lớn của chúng ta là thú vật, và nếu không hiểu rõ cấu trúc của chính chúng ta như những con người tổng thể, cố gắng giải quyết riêng bạo lực chỉ dẫn đến bạo lực thêm nữa. Tôi nghĩ điều này phải được hiểu rõ bởi mỗi người chúng ta. Có hàng ngàn vấn đề mà dường như tách rời, mà dường như chúng ta không bao giờ thấy có liên quan lẫn nhau, nhưng không có vấn đề nào có thể được giải quyết bằng cách tách rời riêng nó. Chúng ta phải đối xử với sống như một chuyển động liên tục của những vấn đề và những khủng hoảng, to tát hay nhỏ bé. Chúng ta hãy tìm hiểu điều này rất cẩn thận, bởi vì nếu nó không được hiểu rõ khi chúng ta bàn luận về những chủ đề của sợ hãi, tình yêu, chết, thiền định và sự thật; chúng ta sẽ không hiểu rõ làm thế nào tất cả chúng đều có liên quan lẫn nhau. Bởi vì vẻ đẹp của sự sống, sự ngây ngất, cái mênh mang vô hạn, không tách rời khỏi những vấn đề hàng ngày của chúng ta. Nếu bạn nói, ‘Tôi chỉ quan tâm đến thiền định và sự thật’, bạn sẽ không bao giờ tìm được nó, nhưng làm ơn hãy hiểu rõ làm thế nào tất cả những vấn đề này đều có liên quan lẫn nhau. Ví dụ về nạn đói, mà không thể chặn đứng một mình nó, bởi vì nó là một vấn đề bao gồm những phân chia thuộc quốc gia, chính trị, kinh tế, xã hội, tôn giáo và tâm lý giữa con người và con người. Và chúng ta có vấn đề của sự liên hệ thuộc cá nhân, vấn đề của đau khổ – không chỉ đau khổ phần thân thể mà còn cả đau khổ phần tâm lý – những vấn đề của tai họa khủng khiếp, không chỉ tai họa thuộc cá nhân mà còn cả tai họa của thế giới, sự bất ổn và rối loạn của nó. Nếu chúng ta cố gắng tìm ra một đáp án cho mỗi vấn đề đặc biệt, vậy thì chúng ta chỉ tạo ra sự phân chia thêm nữa, sự xung đột thêm nữa. Nếu bạn dư thừa sự nghiêm túc và chín chắn, chắc hẳn bạn phải đặt ra câu hỏi tại sao cái trí lại cố gắng giải quyết từng vấn đề riêng biệt như thể chúng không có liên quan gì đến những vấn đề khác. Tại sao cái trí con người, bộ não, lại luôn luôn phân chia ‘cái tôi’ và ‘cái của tôi’, ‘chúng tôi’ và ‘chúng nó’, tôn giáo và chính trị, và vân vân? Tại sao lại có sự phân chia liên tục này cùng tất cả mọi nỗ lực để giải quyết mỗi vấn đề riêng rẽ trong sự tách rời?
Để trả lời nghi vấn đó chúng ta phải tìm hiểu chức năng của tư tưởng, ý nghĩa, bản chất, cấu trúc của nó; bởi vì chính tư tưởng tự-tách rời, và rằng chính sự tiến hành của cố gắng tìm được một đáp án qua suy nghĩ, qua lý luận, gây ra sự tách rời.
Con người mong ước một cách mạng vật chất với mục đích tạo ra một trật tự tốt hơn, quên bẵng những hàm ý của một cách mạng vật chất, quên bẵng toàn bản chất tâm lý của con người. Vì vậy nguời ta phải đặt ra nghi vấn này. Và đáp án là gì? Nó là đáp án của tư tưởng, hay nó là đáp án bởi vì đã hiểu rõ tánh tổng thể của cấu trúc rộng lớn thuộc sống của con người này?
Chúng ta muốn tìm ra tại sao sự phân chia này tồn tại? Chúng ta đã đề cập ngày hôm trước, như ‘người quan sát’ và ‘vật được quan sát’. Chúng ta không trình bày giống như thế nhưng tiếp cận nó một cách khác hẳn. Liệu tư tưởng tạo ra sự phân chia này? Nếu chúng ta tìm ra là chính nó tạo ra, đó là bởi vì tư tưởng cố gắng tìm được một đáp án cho một vấn đề đặc biệt bị tách rời khỏi những vấn đề còn lại.
Làm ơn, đừng đồng ý với tôi; nó không là vấn đề của đồng ý, nó là vấn đề của tự-thấy cho chính bạn sự thật hay sự giả dối của nó. Dù trong mọi hoàn cảnh nào đều không nên chấp nhận bất kỳ điều gì người nói trình bày; không có uy quyền, cả bạn lẫn người nói đều không có uy quyền; cả hai chúng ta đang tìm hiểu, đang quan sát, đang nhìn ngắm, đang học hành.
Nếu tư tưởng, bởi chính bản chất và cấu trúc của nó, phân chia sống thành nhiều vấn đề, cố gắng tìm ra một đáp án qua tư tưởng sẽ chỉ dẫn đến một đáp án bị tách rời, vì vậy chúng ta thấy rằng điều đó nuôi dưỡng rối loạn thêm nữa, đau khổ thêm nữa. Người ta phải tìm ra cho chính người ta, một cách tự do, không có bất kỳ thành kiến nào, không có bất kỳ kết luận nào, liệu rằng tư tưởng vận hành theo cách này. Hầu hết chúng ta đều cố gắng tìm ra một đáp án bằng trí năng hay bằng cảm xúc, hay nói chúng ta làm như thế bằng trực giác. Người ta phải rất cẩn thận với từ ngữ ‘trực giác’ đó, trong từ ngữ đó đã nằm sẵn sự lừa dối vô cùng, bởi vì người ta có thể có trực giác bị sai khiến bởi những thất vọng, những cay đắng, những sợ hãi, những hy vọng, những mơ ước riêng của người ta và vân vân. Chúng ta cố gắng tìm ra một đáp án bằng trí năng hay cảm xúc, như thể trí năng là cái gì đó tách rời khỏi cảm xúc, và cảm xúc là cái gì đó tách rời khỏi sự phản ứng thuộc thân thể. Giáo dục và văn hóa của chúng ta cùng tất cả những ý tưởng triết học của chúng ta đều được đặt nền tảng trên sự tiếp cận thuộc trí năng này đến sống; cấu trúc xã hội của chúng ta, và đạo đức của chúng ta đều được đặt nền tảng trên sự phân chia này.
Vì vậy nếu tư tưởng phân chia, nó phân chia như thế nào? Nếu bạn thực sự quan sát nó trong chính bạn, bạn sẽ thấy một sự việc thật lạ thường mà bạn sẽ khám phá. Bạn sẽ là một ngọn đèn cho chính bạn, bạn sẽ là một con người hòa hợp, không mong chờ nguời nào đó chỉ bảo cho bạn phải làm gì, suy nghĩ ra sao và suy nghĩ như thế nào. Tư tưởng có thể có lý luận cực kỳ; nó phải lý luận liên tục, hợp lý, khách quan, khôn ngoan; nó phải vận hành hoàn hảo, giống như một máy vi tính chạy đều đều mà không có bất kỳ cản trở, mà không có bất kỳ ma sát. Lý luận là cần thiết, thông minh là thành phần của khả năng lý luận.
Liệu tư tưởng có khi nào được mới mẻ, tươi trẻ? Mỗi vấn đề con người – không phải vấn đề khoa học hay kỹ thuật – nhưng mỗi vấn đề của con người đều luôn luôn mới mẻ và tư tưởng cố gắng hiểu rõ nó, cố gắng thay đổi nó, cố gắng diễn giải nó, cố gắng làm cái gì đó cho nó. Nếu thật sâu thẳm chúng ta cảm thấy thương yêu lẫn nhau – không phải bằng từ ngữ nhưng thực sự, vậy thì tất cả sự phân chia này sẽ kết thúc. Điều đó chỉ có thể xảy ra khi không có tình trạng bị quy định, khi không có trung tâm như ‘cái tôi’ và ‘cái bạn’. Nhưng tư tưởng, mà là hoạt động của bộ não, của trí năng, không thể thương yêu. Tư tưởng phải được hiểu rõ và chúng ta hỏi liệu tư tưởng có thể thấy bất kỳ cái gì đó mới mẻ; hay có phải rằng tư tưởng ‘mới mẻ’ là luôn luôn cũ kỹ đến độ khi nó đối diện một vấn đề của sống mà luôn luôn mới mẻ – nó không thể thấy trạng thái mới mẻ của nó bởi vì nó cố gắng diễn giải nó tùy theo tình trạng bị quy định riêng của nó.
Tư tưởng là cần thiết, tuy nhiên chúng ta thấy rằng tư tưởng là phân chia, như ‘cái tôi’ và ‘cái không tôi’; nó cố gắng giải quyết vấn đề của bạo lực trong sự tách rời, không liên quan đến tất cả những vấn đề khác của sự tồn tại. Tư tưởng luôn luôn thuộc về quá khứ: nếu chúng ta không có bộ não, mà giống như một máy thâu băng đã tích lũy tất cả mọi loại thông tin và hiểu biết, chúng ta sẽ không thể suy nghĩ hay phản ứng. Tư tưởng, khi gặp gỡ một vấn đề mới, phải diễn giải nó trong những bị quy định riêng thuộc quá khứ của nó và vì vậy tạo ra sự phân chia.
Hãy gạt đi mọi vấn đề trong chốc lát và quan sát suy nghĩ riêng của bạn: nó là sự phản ứng của quá khứ. Nếu bạn không có tư tưởng sẽ không có quá khứ, sẽ có một trạng thái quên lãng. Rõ ràng tư tưởng phân chia sống thành quá khứ, hiện tại và tương lai. Chừng nào còn có tư tưởng, như quá khứ, sống phải bị phân chia thành thời gian.
Nếu tôi muốn hiểu rõ vấn đề của bạo lực một cách trọn vẹn, tổng thể, để cho cái trí hoàn toàn được tự do khỏi bạo lực, tôi chỉ có thể hiểu rõ nó bằng cách hiểu rõ cấu trúc của tư tưởng. Chính do bởi tư tưởng mới nuôi dưỡng bạo lực: ngôi nhà ‘của tôi’, người vợ ‘của tôi’, quốc gia ‘của tôi’, niềm tin ‘của tôi’, mà là điều vô lý hoàn toàn. Ai là ‘cái tôi’ luôn luôn đối nghịch với phần còn lại? Cái gì gây ra nó? Nó là giáo dục, xã hội, chính thể, giáo hội? Tất cả chúng đều đang làm nó và tôi là bộ phận của tất cả chúng. Tư tưởng là vật chất; nó ở trong chính cấu trúc, trong chính những tế bào của bộ não; vì vậy khi bộ não vận hành dù một cách tâm lý, xã hội, hay tôn giáo – luôn luôn nó phải vận hành dựa vào tình trạng bị quy định thuộc quá khứ của nó. Chúng ta thấy rằng tư tưởng là cần thiết và phải vận hành tuyệt đối một cách hợp lý, khách quan, không riêng tư, và vẫn vậy chúng ta thấy tư tưởng phân chia như thế nào.
Tôi không đang thúc đẩy bạn đồng ý, nhưng liệu bạn thấy rằng tư tưởng chắc chắn phải phân chia? Hãy quan sát điều gì đã xảy ra: tư tưởng thấy rằng chủ nghĩa quốc gia đã dẫn đến mọi loại chiến tranh và huỷ diệt, thế là nó nói, ‘Tất cả chúng ta hãy thống nhất, hãy thành lập một tổ chức của những quốc gia’. Nhưng tư tưởng vẫn còn đang vận hành, vẫn còn đang duy trì sự tách rời – bạn, như một người Ý, theo chính thể thuộc Ý của bạn, và vân vân. Có nói chuyện về tình huynh đệ tuy nhiên vẫn duy trì sự sự tách rời, mà là đạo đức giả. Đặc điểm của tư tưởng là trình diễn trò chơi hai mặt trong chính nó.
Vì vậy tư tưởng không là phương cách dẫn đến lối thoát – mà không có nghĩa giết chết cái trí. Vậy thì nó là cái gì mà thấy mỗi vấn đề khi nó nảy sinh trong tánh tổng thể của nó? Một vấn đề tình dục là một vấn đề tổng thể, có liên quan đến văn hóa, đến nhân cách, đến những vấn đề khác của sống – không phải một mảnh vấn đề. Cái trí nào mà thấy mỗi vấn đề một cách tổng thể?
Người hỏi: Tôi đã hiểu rõ, nhưng vẫn còn có một nghi vấn.
Krishnamurti: Khi bạn đã hiểu rõ điều gì tư tưởng làm, tại mức độ thấp nhất và mức độ cao nhất, tuy nhiên khi bạn nói vẫn còn một nghi vấn khác, nó là ai mà đang đưa ra nghi vấn đó? Khi bộ não, toàn hệ thần kinh, cái trí – mà bao phủ tất cả điều đó – nói, ‘Tôi đã hiểu rõ bản chất của tư tưởng’, vậy thì bước kế tiếp là: người ta hỏi liệu cái trí này có thể quan sát tổng thể của sống cùng tất cả sự phức tạp và rộng lớn của nó, cùng sự đau khổ vô tận rõ ràng của nó. Đó là nghi vấn duy nhất và tư tưởng không đang đưa ra nghi vấn đó. Cái trí đã quan sát toàn cấu trúc của tư tưởng và biết giá trị tương đối của nó; liệu cái trí này có thể nhìn ngắm bằng con mắt chưa bao giờ bị vấy bẩn bởi quá khứ?
Đây thực sự là một nghi vấn rất nghiêm túc, không phải là một giải trí. Người ta phải trao đam mê, năng lượng của người ta, sống của người ta để tìm ra; bởi vì đây là phương cách duy nhất để thoát khỏi sự tàn nhẫn, sự đau khổ, sự thoái hóa khủng khiếp này, mọi thứ đều bại hoại. Liệu cái trí, bộ não, mà chính nó bị bại hoại qua thời gian, có thể được yên lặng, để cho nó có thể thấy sống như một tổng thể và thế là không còn những vấn đề? Một vấn đề chỉ phát sinh khi sống bị nhìn một cách tách rời. Làm ơn hãy thấy vẻ đẹp của nó. Khi bạn thấy sống như một tổng thể vậy là không còn vấn đề gì cả. Chỉ cái trí và quả tim bị vỡ vụn trong những mảnh mới tạo tác những vấn đề. Trung tâm của ‘mảnh’ là ‘cái tôi’. ‘Cái tôi’ được sinh ra do tư tưởng; chính nó không thực sự có. ‘Cái tôi’ – ngôi nhà ‘của tôi’, sự thất vọng ‘của tôi’, ham muốn ‘của tôi’ để trở thành người nào đó – ‘cái tôi’ đó là sản phẩm của tư tưởng mà phân chia. Liệu cái trí có thể nhìn mà không có ‘cái tôi’? Bởi vì không thể thực hiện việc này, chính ‘cái tôi’ đó nói: ‘Tôi sẽ hiến dâng mình cho Jesus, cho Buddha, cho cái này, cho cái kia’ – bạn hiểu chứ? – ‘Tôi sẽ trở thành một người Cộng sản mà sẽ quan tâm đến toàn thế giới’. ‘Cái tôi’ đang tự- đồng hóa mình với cái gì nó nghĩ rằng quan trọng hơn, vẫn còn là ‘cái tôi’.
Vậy là nghi vấn nảy sinh: liệu cái trí, bộ não, quả tim, toàn thân tâm, có thể quan sát mà không có ‘cái tôi’. ‘Cái tôi’ thuộc về quá khứ; không có ‘cái tôi’ trong hiện tại. Hiện tại không thuộc thời gian. Liệu cái trí có thể được tự do khỏi ‘cái tôi’ để quan sát tổng thể sự bao la của sống? Nó có thể, một cách trọn vẹn, hoàn toàn, khi bạn, toàn thân tâm của bạn, từ cơ bản đã hiểu rõ bản chất của sự suy nghĩ. Nếu bạn đã không trao trọn sự chú ý của bạn, mọi thứ bạn có, để tìm ra sự suy nghĩ là gì, bạn sẽ không bao giờ có thể tìm được liệu có thể quan sát mà không có ‘cái tôi’. Nếu bạn không thể quan sát mà không có ‘cái tôi’, những vấn đề sẽ tiếp tục – một vấn đề đối nghịch một vấn đề khác. Và tất cả những vấn đề này sẽ kết thúc, tôi cam đoan với bạn, khi con người sống một sống hoàn toàn khác hẳn, khi cái trí có thể nhìn ngắm thế giới như một chuyển động tổng thể.
Người hỏi: Vào đầu nói chuyện ông đã hỏi điều gì đó khiến chúng tôi cố gắng giải quyết những vấn đề một cách tách rời. Sự khẩn cấp không là một trong những lý do mà bắt buộc chúng tôi cố gắng giải quyết những vấn đề một cách tách rời hay sao?
Krishnamurti: Nếu bạn thấy sự nguy hiểm, bạn hành động. Trong hành động đó không có câu hỏi của khẩn cấp, không nôn nóng – bạn hành động. Sự khẩn cấp và sự đòi hỏi cho hành động tức khắc, xảy ra chỉ khi nào bạn thấy sự nguy hiểm như một nguy hiểm cho ‘cái tôi’ như tư tưởng. Khi bạn thấy sự nguy hiểm tổng thể của tư tưởng đang phân chia thế giới, đang thấy đó là sự khẩn cấp và hành động. Khi bạn thực sự thấy nạn đói, như nó xảy ra ở Ấn độ, và thấy bằng cách nào nạn đói này đã bị tạo ra, sự dửng dưng của những con người, của chính phủ, sự không năng lực của những người chính trị, bạn làm gì? Giải quyết một vùng riêng rẽ của nạn đói? Hay bạn nói ‘Toàn vấn đề này là một vấn đề thuộc tâm lý, nó được tập trung trong ‘cái tôi’ mà bị gây ra bởi tư tưởng’? Nếu nạn đói đó trong tất cả những hình thức của nó được hiểu rõ một cách hoàn toàn, trọn vẹn – không chỉ nạn đói thân thể, nhưng còn cả nạn đói của con người do không có tình yêu – bạn sẽ tìm được hành động đúng đắn. Chính sự thay đổi là khẩn cấp; không phải rằng sự thay đổi đó sẽ xảy ra qua sự khẩn cấp.
Người hỏi: Dường như ông nói rằng tư tưởng phải vận hành, nhưng cùng lúc ông lại nói nó không thể.
Krishnamurti: Tư tưởng phải vận hành một cách hợp lý, không riêng tư, và tại cùng thời điểm đó tư tưởng phải yên lặng. Làm thế nào điều này có thể xảy ra?
Liệu bạn thực sự thấy, hay hiểu rõ, bản chất của sự suy nghĩ – không phụ thuộc tôi hay một chuyên gia – liệu bạn thực sự thấy tư tưởng vận hành thế nào? Hãy quan sát, thưa bạn: khi bạn bị hỏi một câu hỏi về một vấn đề hoàn toàn quen thuộc với bạn, phản ứng của bạn là ngay lập tức, phải không? Khi bạn bị hỏi một câu hỏi hơi phức tạp hơn, bạn phải mất nhiều thời gian hơn. Nếu bộ não bị hỏi một câu hỏi mà nó không thể tìm được một đáp án khi đã lục lọi tất cả những ký ức của sách báo, nó nói, ‘Tôi không biết’. Liệu nó đã sử dụng tư tưởng khi nói ‘Tôi không biết’? Khi bạn nói, ‘Tôi không biết’, cái trí của bạn không đang tìm kiếm, không đang chờ đợi, không đang ngóng trông; cái trí mà nói, ‘Tôi không biết’ hoàn toàn khác hẳn cái trí mà vận hành cùng hiểu biết. Vì vậy liệu cái trí có thể vẫn còn hoàn toàn được tự do khỏi hiểu biết và tuy nhiên lại vận hành theo chức năng trong lãnh vực của cái đã được biết? Hai cái này bị phân chia. Khi bạn muốn khám phá cái gì đó mới mẻ, bạn phải xóa sạch quá khứ. Cái mới mẻ có thể xảy ra chỉ khi nào có sự tự do khỏi cái đã được biết. Sự tự do đó có thể bất biến; mà có nghĩa rằng cái trí sống trong yên lặng tuyệt đối, trong trống không. Trống không và yên lặng này là bao la, và từ đó, hiểu biết – hiểu biết công nghệ – có thể được sử dụng để vận hành mọi sự việc. Cũng vậy, từ yên lặng đó, tổng thể của sống có thể được nhìn ngắm mà không có ‘cái tôi’.
Người hỏi: Vào đầu nói chuyện, ông đã nói rằng khi muốn thay đổi những sự việc từ bên ngoài, sẽ dẫn đến sự độc tài của một nhóm người hay một người. Ông không nghĩ rằng hiện nay chúng ta đang sống dưới sự độc tài của tiền bạc và công nghệ hay sao?
Krishnamurti: Dĩ nhiên. Nơi nào có uy quyền, có sự độc tài. Muốn tạo ra một thay đổi của con người, một thay đổi của tôn giáo, một thay đổi của xã hội, trước hết phải có sự hiểu rõ toàn bản chất của tư tưởng như ‘cái tôi’, mà đang tìm kiếm quyền lực – dù nó là ‘tôi’, hay người khác mà đang tìm kiếm quyền lực. Liệu cái trí có thể sống mà không tìm kiếm quyền lực? Hãy trả lời câu hỏi này, thưa bạn.
Người hỏi: Liệu không phải tự nhiên khi tìm kiếm quyền lực?
Krishnamurti: Dĩ nhiên nó tạm gọi là tự nhiên. Vì vậy con chó cũng đang tìm kiếm quyền lực trên những con chó khác. Nhưng chúng ta được nghĩ rằng có văn hóa, có giáo dục, có thông minh. Rõ ràng qua hàng thiên niên kỷ chúng ta đã không học hành để sống không quyền lực.
Người hỏi: Tôi thắc mắc liệu cái trí có khi nào đặt ra một nghi vấn về chính nó mà nó không biết trước đáp án rồi.
Krishnamurti: Khi cái trí, như ‘cái tôi’, như tư tưởng tách rời, tự-đặt ra một nghi vấn về chính nó, nó đã tìm ra đáp án rồi, bởi vì nó đang nói về chính nó; nó đang rung cùng cái chuông bằng một cái búa khác, nhưng đó là cùng cái chuông.
Người hỏi: Liệu chúng ta có thể hành động mà không có một ‘cái tôi’? – lúc đó chúng ta không sống trong suy ngẫm hay sao?
Krishnamurti: Liệu bạn có thể sống trong cô lập, trong suy gẫm? Ai sẽ cho bạn lương thực của bạn, quần áo của bạn? Những thầy tu và những người lừa dối của những tôn giáo đã thực hiện tất cả việc này. Có những người ở Ấn độ mà nói, ‘Tôi sống trong suy ngẫm, hãy nuôi tôi ăn, hãy cho tôi quần áo, hãy tắm cho tôi, tôi quá bị cách ly’, tất cả điều đó hoàn toàn không chín chắn. Bạn không thể tự-cô lập chính bạn, bởi vì bạn luôn luôn trong liên hệ với quá khứ hay với những sự việc chung quanh bạn. Sống trong cô lập, gọi nó là suy gẫm, chỉ là tẩu thoát, tự-lừa dối.Ngày 23 tháng 7 năm 1970

Set-Cookie: fn.gzip=1;expires=Wed, 20 Sep 2028 01:26:36 GMT;path=/

Cache-Control: no-cache

Vary: Accept-Encoding,Cookie


text:
Nội dung bài viết:Căn Hộ Chung Cư De Capella sự lựa chọn ưu việt nhất.Dự Án Chung Cư Goldseason Nguyễn TuânNhững tính năng tiện ích tối ưu tại chung cư Imperial PlazaTiếp nối sự...
Tag - bán chung cư Imperial Plaza
Trong Năm 2016 Là Một Trong Những Năm Chuyển Biến Mạnh Mẽ Trong Thị Trường Bất Động Sản Nhà Để Ở Tại Hà Nội
Nội dung bài viết:Căn Hộ Chung Cư De Capella Điểm sáng hướng Đông TP.HCMdự án chung cư GoldSeason dự án không thể bỏ qua.Dự án Căn Hộ Imperial PlazaVới sự tin tưởng về thị trường...

markdown:
Nội dung bài viết:Căn Hộ Chung Cư De Capella sự lựa chọn ưu việt nhất.Dự Án Chung Cư Goldseason Nguyễn TuânNhững tính năng tiện ích tối ưu tại chung cư Imperial PlazaTiếp nối sự...
![ ](https://quanlynhatdat.com/wp-content/uploads/2016/01/thi-truong-bds-vn-dau-2016-van-tiep-tuc-tim-hieu-la-thang-bang-va-an-toan-de-dau-tu-va-tang-truong-3277-805x452.jpg)
![ ](https://quanlynhatdat.com/wp-content/uploads/2016/01/thi-truong-bds-vn-dau-2016-van-tiep-tuc-tim-hieu-la-thang-bang-va-an-toan-de-dau-tu-va-tang-truong-3277-805x452.jpg)
Quanlinhadat.com
Nội dung bài viết:Căn Hộ Chung Cư De Capella sự lựa chọn ưu việt nhất.Dự Án Chung Cư Goldseason Nguyễn TuânNhững tính năng tiện ích tối ưu tại chung cư Imperial PlazaTiếp nối sự...
Nội dung bài viết:Căn Hộ Chung Cư De Capella Điểm sáng hướng Đông TP.HCMdự án chung cư GoldSeason dự án không thể bỏ qua.Dự án Căn Hộ Imperial PlazaVới sự tin tưởng về thị trường...

Set-Cookie: __cfduid=d9bbb603c7fd3f424fd89f7e6ec74fc361537405455; expires=Fri, 20-Sep-19 01:04:15 GMT; path=/; domain=.quanlynhatdat.com; HttpOnly; Secure

Server: cloudflare


text:
Ghế sofa
Sofa nỉ
Sofa da
Sofa vải
Sofa góc
Sofa đơn
Sofa đẹp
Sofa văng
Sofa hà nội
Sofa giá rẻ
Sofa cổ điển
Sofa gia đình
Sofa cao cấp
Sofa phòng ngủ
Sofa phong cách
Sofa văn phòng
Sofa Phòng Khách
Sofa da thật
Sofa bộ 1 1 3
Nội Thất
Nội Thất Phòng Khách
Nội Thất Phòng Ngủ
Nội Thất Phòng Bếp
Ghế Thư Giãn
Thảm Trải Sàn
Thảm Cổ Điển
Thảm Trang Trí
Thảm Hiện Đại
Bọc ghế sofa
Bọc ghế sofa vải
Bọc ghế sofa nỉ
Bọc ghế sofa da
Hàng Trang Trí
Gối Tràng Trí
Đôn Trang Trí
Đồ trang trí nội thất
Tranh Treo Tường
Giặt ghế
Giặt ghế sofa nỉ
Giặt ghế sofa vải
Giặt ghế sofa tại nhà
Giặt ghế sofa da
Vệ sinh sofa da
Hỗ trợ trực tuyến
Đào Tuấn
096.324.8889
Đào Tuấn
01242.099.888
Thế Khỏe
0931.842.842
Sản phẩm bán chạy
Sofa phòng khách mã 117
Giá: 18,500,000 VNĐ
Sofa vải mã 317
Giá: 14,500,000 VNĐ
Sofa da DH 051
Giá: 15,300,000 VNĐ
Sofa vải mã 035
Giá: 10,880,000 VNĐ
Trang chủ
> Sản phẩm Địa chỉ bán sofa văng giá rẻ
Sản phẩm khuyến mãi
Sofa vải mã 097
Sofa nỉ mã 053
Sofa nỉ mã 050
Sofa nỉ cao cấp mã 04
Sofa góc da mã 06
Sofa nỉ cao cấp mã 02
CHUYÊN ĐỀ NỘI THẤT
Một số ưu điểm của sofa văng cho phòng khách
Một số ưu điểm của sofa văng cho phòng khách bài viết Nhà Việt hôm nay chi sẻ về những ưu điểm đặc tính mới của sofa văng dài hãy cùng điểm qua xem nó có phù hợp với gia đình bạn hay không nhé.
Sofa nỉ dưới 5 triệu có nên mua hay không ?
Sofa nỉ dưới 5 triệu có nên mua hay không ? bài toán đặt ra rất khó cho các khách hàng vậy tại sao lại có những bộ sofa chỉ có 3 - 4 thậm chí còn 2 triệu đồng trên 1 bộ với các mẫu sofa nỉ giá rẻ ngày có nên mua hay không.
Kinh nghiệm mua ghế sofa ở các cửa hàng nhỏ
Nội thất Nhà Việt thương hiệu cung cấp ghế sofa dẫn đầu thị trường hôm nay công ty chúng tôi sẽ chia sẻ kinh nghiệm chọn mua ghế sofa ở các cửa hàng nhỏ lẻ trên địa bàn khu vực bạn đang sinh sống.
Chọn màu sắc sofa phòng khách cho người mệnh hỏa
Chọn màu sắc sofa phòng khách cho người mệnh hỏa đây là yếu tố khá quan trọng trong việc bài trí sofa phòng khách nó giúp gia chủ tăng tiến công việc gia đình thuận hành và không tránh được những việc không đáng có.
SỰ KHÁC BIỆT TỪ NHÀ VIỆT
Sự khác biệt về kiểu dáng và chất liệu bọc sofa tạo nên giá trị
Bài việt dưới đây sẽ chia sẻ cho khách hàng những cái nhìn tổng quan nhất về các mẫu sofa cao cấp Nhà Việt khác hẳn với dòng sofa ở ngoài thị tường giúp bạn có những kiến thức và cái nhìn tổng quan nhất.
Sự khác biệt giữa sofa Nhà Việt và sofa ngoài thị trường
Sự khác biệt giữa sofa Nhà Việt và sofa ngoài thị trường bài viết dưới đây sẽ chia sẻ cho khách hàng biết về sự khác biệt giữa các sản phẩm của thương hiệu Nhà Việt cung cấp với sofa giá rẻ ngoài thị trường cùng đọc xem nhé.
Một chất liệu nhiều thiết kế sản phẩm mới sofa Nhà Việt
Một chất liệu nhiều thiết kế sản phẩm mới sofa Nhà Việt từ một chất liệu vải hay nỉ hoặc da mà khách hàng có những thiết kế mới hoàn toàn từ các thiết kế sofa văng rồi sofa bộ và đến sofa góc chữ L hãy cùng tìm hiểu.
Thiết kế tối ưu của sofa để chăm sóc sức khỏe cho người sử dụng
Thiết kế tối ưu của sofa để chăm sóc sức khỏe cho người sử dụng dòng sofa mới này của Nhà Việt với các cấu trúc tối ưu và cải tiến nhằm để chăm sóc sức khỏe cho người sử dụng hãy cùng xem nhé.
NHÀ VIỆT CHIA SẺ KINH NGHIỆM HAY
Tư vẫn mua ghế sofa căn hộ 3 phòng ngủ chung cư Imperia Sky Garden
Tư vẫn mua ghế sofa căn hộ 3 phòng ngủ chung cư Imperia Sky Garden đây là một tổ hợp căn hộ cao cấp thứ 2 gần với khu đô thị timecity. Công ty nội thất Nhà Việt sẽ tư vẫn giúp khách hàng mua ghế sofa dựa trên mặt bẳng tổng thể.
Tư vẫn mua sofa văng cho căn hộ T08 Timecity diện tích 52.5m
Tư vẫn mua sofa văng cho căn hộ T08 Timecity diện tích 52.5m với diện tích nhỏ khi trừ đi hết các phần diện tích thông thủy còn 48.5m. Vậy với căn hộ nhỏ này các bố trí các phần như thế nào để phù hợp.
Kinh nghiệm hay khi chọn lựa bộ bàn ghế sofa phòng khách
Mua sofa cũng giống như chọn một món đồ nội thất vậy bạn chọn được một bộ sofa ưng ý chất lượng tốt và phù hợp với phòng khách chắc chắn sẽ làm nổi bật không gian của nó.
Căn hộ nhỏ nên chọn ghế ngồi ăn như thế nào ?
Căn hộ nhỏ nên chọn ghế ngồi ăn như thế nào ? một bài viết khác sẽ chia sẻ những kiến thức về việc chọn một bộ bàn ăn giành cho khu bếp bị eo hẹp về diện tích kê hãy cùng xem nhé.
Tweet
Trang Chủ
|
Giới thiệu
|
Liên hệ
|
Hotline :
096.324.8889 - 01242.099.888
CÔNG TY NỘI THẤT MILANO DECOR
VIỆT NAM
SHOWROOM HÀ NỘI
Tầng 3 - Số 202 Khương Đình - Thanh Xuân - Hà Nội
|
Điện thoại :
096 324 8889 - 0931 842 842
SHOWROOM HỒ CHÍ MINH
Số 710 Điện Biên Phủ - Phường 10. Quận 10
cách vòng soay ngã bảy lý thái tổ 50 về phía tay trái.
Điện thoại
:
0974 565 779
X
ưởng sản xuất
:
Phố Ngũ Nhạc - Hoàng Mai - Hà Nội
E
.Mail:kinhdoanhsofa@gmail.com
Website đang trong thời gia hoàn thiện đăng kí với bộ công thương
Về công ty
Giới thiệu thương hiệu Nhà việt
Những lý do để bạn chọn Nhà Việt
Sơ đồ chỉ đường đến showroom Nhà Việt
Chính sách mua hàng, vận chuyển và thanh toán
Dành cho người mua
Chương trình khuyến mại
Câu hỏi thường gặp
Chính sách giao hàng
Chính sách bảo hành
Vì sao hàng nghìn khách hàng chọn mua sofa tại Nhà Việt
Sản phẩm mới bàn giao cho khách hàng
Design by:
Sofa Nhà Việt
| Thiết kế website bởi Kenhdichvu.vn

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml


markdown:
# Biểu mẫu dữ liệu cá nhân và hành trình đi lại
Lưu hồ sơ về hành trình đi lại và thông tin cá nhân với bạn và đưa cho bạn bè hoặc thành viên gia đình khi bạn đi du lịch. Mẫu trợ năng này bao gồm thông tin liên hệ, thông tin liên hệ khẩn cấp và thông tin y tế cũng như danh sách thẻ tín dụng và séc du lịch của bạn.
Word
![Biểu mẫu dữ liệu cá nhân và hành trình đi lại Biểu mẫu dữ liệu cá nhân và hành trình đi lại](https://omextemplates.content.office.net/support/templates/vi-vn/lt03992016.png)

Server: Kestrel