text:
Bồn Man
Bồn Man[1] là một quốc gia cổ từng tồn tại ở khu vực tỉnh Xiêng Khoảng, một phần các tỉnh Hủa Phăn đến Khăm Muộn, ở phía Đông nước Lào, và một phần các tỉnh miền Bắc Trung bộ Việt Nam (khoảng Nghệ An đến Quảng Bình). Vùng đất này từng bị chi phối, tranh giành bởi nhiều quốc gia lân cận như Đại Việt, Lan Xang, Ayutthaya và sau cùng là Pháp. Khi nằm dưới sự bán cai trị của Đại Việt vùng đất này có tên là Trấn Ninh, thuộc xứ Nghệ An.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Thành lập[sửa | sửa mã nguồn]
Dân tộc Tai Phuan hoặc người Phuan là một nhóm dân tộc Thái-Lào theo Phật giáo, di cư từ miền Tây Nam Trung Quốc đến (Ai Lao) Lào. Khoảng cuối thế kỷ 13 đã hình thành bộ lạc độc lập sống tập trung ở cánh đồng Chum (trên cao nguyên Xiêng Khoảng).
Tiểu quốc Bồn Man của Tai Phuan này được thành lập vào khoảng năm 1369 sau khi nhà Nguyên mất quyền kiểm soát ở Vân Nam vào tay nhà Minh - Trung Quốc. Các bộ tộc người Thái ở phía nam Vân Nam giành được cơ hội độc lập trong lãnh thổ họ cư trú.
Ranh giới Bồn Man với phía Bắc, phía Tây và phía Nam là vương quốc Lan Xang[2], phía Đông là Đại Việt. Ban đầu, khoảng nửa cuối thế kỷ 14, Bồn Man được hợp nhất vào Lan Xang dưới thời vua Fa Ngum[3][4].
Vương quốc Bồn Man được các tù trưởng thuộc dòng họ Cầm cai trị, với thủ đô là Xieng Khouang[5], nhưng theo Đại Việt sử ký toàn thư thì thủ phủ ở Sầm Nưa (ngày nay là thị xã Sầm Nưa của Lào)[cần dẫn nguồn], dân số ước chừng 9 vạn hộ[6]. Tuy nhiên, tiểu quốc Bồn Man đã có một quyền tự chủ cao trước Lan Xang, mặc dù họ đã phải cống nạp thuế cho Lan Xang.
Theo cuốn Lịch sử Lào của M.L. Manich:
- Từ thế kỷ thứ 7 thời vua Piloko, hoàng tử Chet Chuang con trai Piloko đã được gửi đến cai trị Xiêng Khoảng. Sau đó khoảng năm 698, Mường Puan hoặc Xiengkhuang được thành lập bởi hoàng tử Chet Chuang. Từ đó Chiềng Khuoang Mường Puan trở thành một quốc gia bộ lạc tồn tại độc lập bên cạnh các quốc gia Chiengsen, Sukhothai nối tiếp nhau của người Thái-Lào và sau đó là Lan Xang của Phà Ngừm. Đến thời Phà Ngừm, ông chinh phục được các vương quốc Lào cổ trong đó có cả Chiềng Khouang, nhập vào Lan Xang. Riêng Bồn Man vào năm 1349, Phà Ngừm thu nạp được là nhờ sự liên kết với hoàng tử Khio Kamyor, con của tù trưởng Xieng Khouang lúc đó là Chao Kamphong, chống lại cha mình.
Tên của các vị tù trưởng (vua) của Bồn Man, cai trị Chiềng Khuoang sau Chet Chuang, cho đến trước thời nước Lan Xang ra đời bên cạnh Bồn Man, là:
- Chetchuan, Chetchod, Chetchue, Chetchan, Chetyod Yohkam, Chao Pra Yeehin, Chao Pra Kue, Chao Kamlun, Chao Kampeng, Chao Kamkhod, Chao Kamrong, Chao Kamchaek, Chao Kamphan, Chao Ruea, Chao Rueang (chỉ như là nhiếp chính), Chao Kampin (con trai của Kamphan), Chao Kamton, Chao Kamtodsak, Chao Kamkuon, Chao Kamluon, Chao Kamnah, Chao Kamtao, Chao Kamkao, Chao Kamphong.[7]
Xung đột với Đại Việt[sửa | sửa mã nguồn]
Nguyên do một phần đất Bồn Man đã xin nội thuộc Đại Việt dưới triều Hoàng đế Lê Nhân Tông, được vua Nhân Tông nhập vào nước Đại Việt, thành châu Quy Hợp xứ Nghệ An và cử quan quân sang, nhưng vẫn cho họ Lư Cầm đời đời làm Phụ đạo.
Năm 1478, Cầm Công (hay Lư Cầm Công thủ lĩnh của Bồn Man) liên kết với Lan Xang đem binh quấy nhiễu châu Quy Hợp[8]. Vua Lê Thánh Tông sai các tướng Lê Thọ Vực, Trịnh Công Lệ... đánh quân Bồn Man và Lão Qua. Quân Đại Việt đi chia làm 5 đạo từ Nghệ An, Thanh Hóa, Hưng Hóa và đã đánh bại đồng thời đánh đuổi tới lưu vực sông Mê Kông giáp với Miến Điện ngày nay.
Theo Việt Nam sử lược thì: Sau khi Cầm Công bị giết, vua Lê Thánh Tông đã sáp nhập lãnh thổ Bồn Man vào Đại Việt, đặt tên là Phủ Trấn Ninh và giao cho một người họ hàng của Cầm Công là (Lư) Cầm Đông làm Tuyên úy Đại sứ và đặt các quan cai trị (Quy Hợp) như trước.[9]. Vùng đất này đặt thành phủ Trấn Ninh, gồm 7 huyện là:
Phụ thuộc vào Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]
Phần lãnh thổ Bồn Man thuộc về Việt Nam từ năm 1479 (ít phụ thuộc Lão Qua (Lan Xang) hơn), nhưng dưới hình thức tự trị (bán độc lập), cho thổ quan là người họ Cầm cai quản, mà không cử lưu quan sang cai trị. Về mặt hành chính, lãnh thổ Bồn Man được Đại Việt xem là thuộc xứ Nghệ An của Đại Việt.
Năm 1707, khi nhà nước Lan Xang phân rã thành 3 tiểu quốc nhỏ: Vương quốc Vientiane[10], Vương quốc Luang Phrabang[11] và Vương quốc Champasak[12] thì Muang Phuan trở thành một tiểu quốc chư hầu của Vương quốc Luang Phrabang.
Năm 1720, Muang Phuan phụ giúp vương quốc Luang Prabang trong cuộc chiến chống lại vương quốc của người Miến và người Xiêm. Dưới sự lãnh đạo của Chao Kham Sattha, Muang Phuan một lần nữa tham gia cuộc chiến với vùng Thakhek, 1 chư hầu của Vương quốc Vientiane[10].
Vào khoảng thời gian 1763-1770, trong thời Lê trung hưng, Trấn Ninh (với cả Sầm Châu và Trình Quang) bị Lê Duy Mật chiếm đóng (bắt giam tù trưởng Trấn Ninh là (Lư) Cầm Hương), chống lại nhà Lê-Trịnh[13]. Trịnh Sâm điều quân sang đánh dẹp Lê Duy Mật, lập lại Trấn Ninh và giao cho cháu Cầm Hương là Lư Cầm Uẩn làm tù trưởng. Đến cuối thế kỷ 18 (thập niên 1770), vương quốc Xiêm đã hình thành và lớn mạnh, thì Muang Phuan (Trấn Ninh), trở thành một chư hầu của Xiêm, nhưng vẫn triều cống Đại Việt.
Thời nhà Tây Sơn Việt Nam, các tù trưởng Trấn Ninh, theo Xiêm và Vạn Tượng (Viêng Chăn) chống lại nhà Tây Sơn. Năm 1791, Trần Quang Diệu mang 3 vạn quân sang Trấn Ninh bắt được các tù trưởng Thiệu Kiểu, Thiệu Đế của Trấn Ninh.
Thời nhà Nguyễn, Gia Long đem đất Trấn Ninh cắt về cho vương quốc Vạn Tượng của A Nỗ (Anouvong). Nhưng khi Chiêu Xanh, tù trưởng Trấn Ninh khi ấy chết, A Nỗ không lập con Chiêu Xanh là Chiêu Nội (Chao Noi) lên, nên Chiêu Nội thù A Nỗ, đồng thời Chiêu Nội chạy sang phủ Trà Lân xứ Nghệ và xin nội thuộc lại Đại Nam (nhà Nguyễn). Đến khi A Nỗ chống lại nước Xiêm, bị vua Xiêm là Rama III sai Chao Phraya Bodin Decha đánh cho thua chạy sang Nghệ An, qua Trấn Ninh bị Chiêu Nội bắt nộp cho Xiêm năm 1828[14]. Chiêu Nội bị Minh Mạng khép tội chết vì hành động này.
Sau khi giết Chiêu Nội, nhà Nguyễn cử quan Việt sang cai trị Trấn Ninh. Năm 1823, nhà Nguyễn đặt thêm huyện Liêm. Phủ Trấn Ninh từ đấy bao gồm 7 huyện:
- Liên,
- Khâm,
- Quảng,
- Khang,
- Cát,
- Xôi,
- Mộc,
- Liêm (vốn là mán Mường Hiểm).
Tháng 3/1832, nổ ra cuộc khởi nghĩa của hơn 200 binh lính Trấn Ninh, do Trần Tứ và Đỗ Bắc lãnh đạo, nổi dậy chống nhà Nguyễn và liên kết với cuộc khởi nghĩa của Lê Duy Lương. Những năm 1833-1834, trong chiến tranh Việt-Xiêm, người Thái tấn công Đại Nam (một trong các hướng là qua ngả Trấn Ninh), đất Trấn Ninh bị người Thái lấn dần. Khi người Pháp thành lập Liên bang Đông Dương, năm 1893, đã dựa theo địa hình và cắt tỉnh Houaphan (Hủa Phăn), Xiêng Khoảng giao về lãnh thổ Lào (Ai Lao).
Xung đột với Xiêm[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi người Xiêm giành được độc lập sau cuộc xâm lược của người Miến Điện, Vương triều Chakri đã được thành lập và nhanh chóng phục hồi, các vị vua Xiêm thực hiện các cuộc viễn chinh xâm lược chinh phục các nước xung quanh. Trong đó, người Xiêm đã thực hiện các chiến dịch lên vùng lãnh thổ phía Đông sông Mê Kông của Lào năm 1770, tấn công đất Bồn Man (1777–79, 1834–36 và 1875/76) và cưỡng bức dân cư ở đây di chuyển đến vùng lãnh thổ phía Bắc được kiểm soát bởi người Xiêm.
Năm 1870, các cuộc xâm phạm của đám tàn quân Thái Bình Thiên Quốc (Trận Ho) đã tàn phá Luang Prabang, Xieng Khuang và phá hoại các đến thờ tại vùng Bồn Man.
Các điều khoản trong hiệp ước Pháp-Xiêm trong thập niên 1890 được đặt Xieng Khouang dưới sự cai trị như một phần thuộc địa của Đông Dương thuộc Pháp cho đến sau Thế chiến II.
Lãnh thổ[sửa | sửa mã nguồn]
Lãnh thổ của Bồn Man xưa thuộc khu vực phía tây của xứ Nghệ (tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh ngày nay), tức là tỉnh Xiêng Khoảng và một phần tỉnh Hủa Phăn, đến châu Quy Hợp[15] (vùng biên giới tỉnh Khăm Muộn (Lào) với Hà Tĩnh và Quảng Bình Việt Nam ngày nay).
Xiêng Khoảng ở phía Tây Nghệ An, Hủa Phăn ở Tây Bắc Nghệ An. Theo Phan Huy Chú, phủ Lâm An xứ Nghệ vốn trước là phần đất của Bồn Man chư hầu của Ai Lao, đến năm 1448 niên hiệu Thái Hòa thứ 5, tù trưởng vùng này sang thần phục nhà Lê, Lê Nhân Tông cho nhập vào Đại Việt đổi tên thành Quy Hợp, địa giới nằm ở tận cùng phía tây xứ Nghệ. Năm 1828 Quy Hợp được đổi thuộc phủ Trấn Tĩnh.
Theo Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú:
- đến đời trấn quận (tức khi thành Trấn Ninh) nhà Lê lấy thêm được đất Hô Mường ở phía Bắc, tức là đất thuộc Lão Qua (Lan Xang) xưa cho gộp vào trấn Ninh (Hô Mường (Huameuang) vùng đất nay là tỉnh Hủa Phăn Lào). Phía Tây Trấn Ninh tiếp giáp với Ai Lao, (sửa sang nhà cửa, đóng ở Trình Quang) tức là lấy Trình Quang (Xiêng Khoảng) làm lỵ sở.[16]
Theo Đại Việt địa dư toàn biên của Phương Đình Nguyễn Văn Siêu:
- Phủ Trấn Ninh, lĩnh 8 huyện ở phía tây tỉnh thành (Nghệ An) (chưa rõ bao dặm). Trước là đất Bồn Man. Đời Lê khoảng năm Hồng Đức, Thánh Tông sai Lê Thọ Vực, Trịnh Công Lệ đánh phá Ai Lao, lấy đất đặt làm phủ này. Trước lĩnh 7 huyện là Kim Sơn, Thanh Vị, Cảnh Thuần, Quang Vinh, Minh Quảng, Châu Lang, Trung Thuận. Đời Lê trở về trước, đều do thổ tù thế tập, đất rộng, dân đông, đứng đầu các mán...
- Năm Minh Mệnh thứ 8 (1828),..., tù trưởng Trấn Ninh là Chiêu Nội biếu sổ nhân dân thổ địa, xin theo vào nước ta (Đại Nam), vua bèn cho Chiêu Nội làm Trấn Ninh phòng ngự sử,... Sau Chiêu Nội có tội bị giết. Triều đình (nhà Nguyễn) mới đặt lưu quan để cai trị. Năm Minh Mạng 13 (1833), lại đặt thêm huyện Liêm. Huyện Liêm (vốn là mán Mường Hiểm (nay thuộc huyện Viengthong, Hủa Phăn, nước Lào hiện đại) gồm 2 tổng, 3 bạn (bản)), huyện Khâm (tức Kham của Xiêng Khoảng hiện đại) (3 tổng, 3 bạn), huyện Quảng (trước tên là Khoáng có 2 tổng, 2 bạn), huyện Khang (2 tổng, 2 bạn), huyện Cát (2 tổng, 3 bạn), huyện Xôi (2 tổng, 2 bạn), huyện Mộc (nay thuộc Mường Mộc của Xiêng Khoảng hiện tại) (2 tổng, 2 bạn), huyện Liên (2 tổng, 2 bạn).[17]
Nhưng cũng theo Nguyễn Văn Siêu:
- vùng đất tỉnh Hủa Phăn ngày nay lại thuộc hai phủ Trấn Biên tỉnh Nghệ An và phủ Trấn Man của tỉnh Thanh Hóa thời Nguyễn.[18] Phần phía Nam của Hủa Phăn ngày nay là phủ Trấn Biên, nằm ở phần tây bắc tỉnh Nghệ An nhà Nguyễn, trước thuộc đất xứ Mang Hổ nước Ai Lao, gồm 4 huyện: Xa Hổ, Xầm Tộ (nay là Xamtay, hay còn gọi là Xầm Tơ tỉnh Hủa Phăn) vốn là Hổ Phân Xầm Tộ, Mang Lan (Mường Lan) vốn là Hổ Phân Mang Lan, Mang Soạn vốn là Hổ Phân Mang Soạn. Phần phía Bắc Hủa Phăn là phủ Trấn Man thuộc Thanh Hóa thời nhà Nguyễn, được chuyển từ phủ Trấn Biên tỉnh Nghệ An sang năm Minh Mạng thứ 9 (1829), gồm 3 huyện: Trình Cố (tức Xiềng Kho, hay Xiengkhor của Hủa Phăn, trước đó có tên là châu Trình Cụ, cuối thời Lê được nhập thêm châu Mã Nam (Nam sông Mã) từ xứ Hưng Hóa (Sơn La ngày nay) vào), Xầm Nưa hay Sam Neua (châu Xầm Nưa nhà Lê), Man Duy (tức châu Sơn Thôi nhà Lê hay mường Man Xôi đầu nhà Nguyễn, nay là Mường Xon tỉnh Hủa Phăn).[19]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Còn gọi là Muang Phuan, Mường Bồn, Mường Phăng, Bồn Man, Trấn Ninh
- ^ Lão Qua, cũng của người Thái-Lào
- ^ Hướng dẫn du lịch Xieng Khouang của Sở Du lịch tỉnh Xieng Khouang. (tiếng Anh)
- ^ Martin Stuart-Fox The Lao Kingdom of Lao Xang: Rise and Decline (Vương quốc Lan Xang: thịnh và suy), White Lotus Press, 1998. (tiếng Anh)
- ^ Hay Trình Quang, tức Muang Khoun ngày nay
- ^ Ngô Sĩ Liên, Đại Việt Sử Ký Toàn Thư
- ^ Lịch sử Lào của M.L. Manich, trang 105 bản gốc, trang 60 bản pdf.
- ^ Khu vực phía tây xứ Nghệ của Đại Việt
- ^ Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược, trang 102 bản điện tử của Viện Việt học.
- ^ a ă Vạn Tượng
- ^ Nam Chưởng
- ^ Chăm Pa Sắc
- ^ Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, tập 1, Dư địa chí, Nghệ An, trang 80.
- ^ Đại Việt địa dư toàn biên, truyện nước Vạn Tượng, trang 336-342.
- ^ Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, tập 1, Dư địa chí, Nghệ An, trang 79.
- ^ Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, tập 1, Dư địa chí, Nghệ An, trang 80.
- ^ Đại Việt địa dư toàn biên của Phương Đình Nguyễn Văn Siêu, tỉnh Nghệ An, phủ Trấn Ninh, trang 235-236.
- ^ Đại Việt địa dư toàn biên của Phương Đình Nguyễn Văn Siêu, tỉnh Nghệ An, phủ Trấn Biên, trang 236-237.
- ^ Đại Việt địa dư toàn biên của Phương Đình Nguyễn Văn Siêu, tỉnh Thanh Hóa, phủ Trấn Man, trang 257.

markdown:
# Bồn Man
[Trấn Ninh (định hướng)](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_Ninh_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|
|
|
|[Sơ khởi](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_L%C3%A0o_t%E1%BB%9Bi_n%C4%83m_1945#Sơ_khởi) [Muang Sua](/wiki/Muang_Sua) [Muang Phuan] [Vương quốc Lan Xang](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Lan_Xang)(1353–1707) [Thời kỳ phân rã](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_L%C3%A0o_t%E1%BB%9Bi_n%C4%83m_1945#Sự_cai_trị_của_người_Xiêm_và_người_Việt) [Vương quốc Luang Phrabang](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Luang_Phrabang)(1707–1949) [Vương quốc Viêng Chăn](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n)(1707–1828) [Thân vương quốc Phuan](/wiki/Th%C3%A2n_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Phuan)(1707–1949) [Vương quốc Champasak](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak)(1713–1946) [Lào thuộc Pháp](/wiki/L%C3%A0o_thu%E1%BB%99c_Ph%C3%A1p)(1893-1946) [Lào thuộc Nhật](/wiki/L%C3%A0o_thu%E1%BB%99c_Nh%E1%BA%ADt)(1945) [Vương quốc Lào](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_L%C3%A0o)(1947-1975) [Nội chiến Lào](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_L%C3%A0o)(1953-1975) [Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_L%C3%A0o)(1975-nay) **Bồn Man** là một quốc gia cổ từng tồn tại ở khu vực tỉnh [1] [Xiêng Khoảng](/wiki/Xiengkhuang), một phần các tỉnh [Hủa Phăn](/wiki/Huaphanh)đến [Khăm Muộn](/wiki/Khammuane), ở [phía Đông](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C4%90%C3%B4ng)nước [Lào](/wiki/L%C3%A0o), và một phần các tỉnh miền Bắc Trung bộ [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)(khoảng Nghệ An đến Quảng Bình). Vùng đất này từng bị chi phối, tranh giành bởi nhiều quốc gia lân cận như [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t), [Lan Xang](/wiki/Lan_Xang), [Ayutthaya](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ayutthaya)và sau cùng là [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Khi nằm dưới sự bán cai trị của [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t)vùng đất này có tên là **Trấn Ninh**, thuộc xứ [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An).
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&action=edit§ion=1)]
### Thành lập[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&action=edit§ion=2)]
Dân tộc Tai Phuan hoặc người Phuan là một nhóm dân tộc Thái-Lào theo
[Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), di cư từ miền Tây Nam [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) đến (Ai Lao) Lào. Khoảng cuối thế kỷ 13 đã hình thành bộ lạc độc lập sống tập trung ở [cánh đồng Chum](/wiki/C%C3%A1nh_%C4%91%E1%BB%93ng_Chum) (trên [cao nguyên Xiêng Khoảng](/w/index.php?title=Cao_nguy%C3%AAn_Xi%C3%AAng_Kho%E1%BA%A3ng&action=edit&redlink=1)).
Tiểu quốc Bồn Man của Tai Phuan này được thành lập vào khoảng năm
[1369](/wiki/1369) sau khi [nhà Nguyên](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%C3%AAn) mất quyền kiểm soát ở [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam) vào tay [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) - [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c). Các bộ tộc [người Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i) ở phía nam Vân Nam giành được cơ hội độc lập trong lãnh thổ họ cư trú.
Ranh giới Bồn Man với phía Bắc, phía Tây và phía Nam là vương quốc
[Lan Xang](/wiki/Lan_Xang) , phía Đông là [2] [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t). Ban đầu, khoảng nửa cuối thế kỷ 14, Bồn Man được hợp nhất vào [Lan Xang](/wiki/Lan_Xang)dưới thời vua [Fa Ngum](/wiki/Ph%C3%A0_Ng%E1%BB%ABm) [[3]](#cite_note-3) . [[4]](#cite_note-4)
Vương quốc Bồn Man được các tù trưởng thuộc dòng họ Cầm cai trị, với thủ đô là Xieng Khouang
, nhưng theo Đại Việt sử ký toàn thư thì thủ phủ ở Sầm Nưa (ngày nay là thị xã [5] [Sầm Nưa](/wiki/S%E1%BA%A7m_N%C6%B0a)của Lào) , dân số ước chừng 9 vạn hộ . Tuy nhiên, tiểu quốc Bồn Man đã có một quyền tự chủ cao trước Lan Xang, mặc dù họ đã phải cống nạp thuế cho Lan Xang. [[6]](#cite_note-6)
Theo cuốn
*Lịch sử Lào* của M.L. Manich: *Từ thế kỷ thứ 7 thời vua*. [Piloko](/w/index.php?title=Piloko&action=edit&redlink=1), hoàng tử [Chet Chuang](/w/index.php?title=Chet_Chuang&action=edit&redlink=1)con trai Piloko đã được gửi đến cai trị [Xiêng Khoảng](/wiki/Xiengkhuang). Sau đó khoảng năm 698, [Mường Puan](/w/index.php?title=M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Puan&action=edit&redlink=1)hoặc [Xiengkhuang](/wiki/Xiengkhuang)được thành lập bởi hoàng tử Chet Chuang. Từ đó Chiềng Khuoang Mường Puan trở thành một quốc gia bộ lạc tồn tại độc lập bên cạnh các quốc gia [Chiengsen](/w/index.php?title=Chiengsen&action=edit&redlink=1), [Sukhothai](/wiki/Sukhothai)nối tiếp nhau của người Thái-Lào và sau đó là [Lan Xang](/wiki/Lan_Xang)của [Phà Ngừm](/wiki/Ph%C3%A0_Ng%E1%BB%ABm). Đến thời Phà Ngừm, ông chinh phục được các vương quốc Lào cổ trong đó có cả Chiềng Khouang, nhập vào Lan Xang. Riêng Bồn Man vào năm 1349, [Phà Ngừm](/wiki/Ph%C3%A0_Ng%E1%BB%ABm)thu nạp được là nhờ sự liên kết với hoàng tử Khio Kamyor, con của tù trưởng Xieng Khouang lúc đó là [Chao Kamphong](/w/index.php?title=Chao_Kamphong&action=edit&redlink=1), chống lại cha mình
Tên của các vị tù trưởng (vua) của Bồn Man, cai trị Chiềng Khuoang sau
[Chet Chuang](/w/index.php?title=Chet_Chuang&action=edit&redlink=1), cho đến trước thời nước Lan Xang ra đời bên cạnh Bồn Man, là: [Chetchuan](/w/index.php?title=Chetchuan&action=edit&redlink=1), [Chetchod](/w/index.php?title=Chetchod&action=edit&redlink=1), [Chetchue](/w/index.php?title=Chetchue&action=edit&redlink=1), [Chetchan](/w/index.php?title=Chetchan&action=edit&redlink=1), [Chetyod Yohkam](/w/index.php?title=Chetyod_Yohkam&action=edit&redlink=1), [Chao Pra Yeehin](/w/index.php?title=Chao_Pra_Yeehin&action=edit&redlink=1), [Chao Pra Kue](/w/index.php?title=Chao_Pra_Kue&action=edit&redlink=1), [Chao Kamlun](/w/index.php?title=Chao_Kamlun&action=edit&redlink=1), [Chao Kampeng](/w/index.php?title=Chao_Kampeng&action=edit&redlink=1), [Chao Kamkhod](/w/index.php?title=Chao_Kamkhod&action=edit&redlink=1), [Chao Kamrong](/w/index.php?title=Chao_Kamrong&action=edit&redlink=1), [Chao Kamchaek](/w/index.php?title=Chao_Kamchaek&action=edit&redlink=1), [Chao Kamphan](/w/index.php?title=Chao_Kamphan&action=edit&redlink=1), [Chao Ruea](/w/index.php?title=Chao_Ruea&action=edit&redlink=1), [Chao Rueang](/w/index.php?title=Chao_Rueang&action=edit&redlink=1)(chỉ như là nhiếp chính), [Chao Kampin](/w/index.php?title=Chao_Kampin&action=edit&redlink=1)(con trai của [Kamphan](/w/index.php?title=Kamphan&action=edit&redlink=1)), [Chao Kamton](/w/index.php?title=Chao_Kamton&action=edit&redlink=1), [Chao Kamtodsak](/w/index.php?title=Chao_Kamtodsak&action=edit&redlink=1), [Chao Kamkuon](/w/index.php?title=Chao_Kamkuon&action=edit&redlink=1), [Chao Kamluon](/w/index.php?title=Chao_Kamluon&action=edit&redlink=1), [Chao Kamnah](/w/index.php?title=Chao_Kamnah&action=edit&redlink=1), [Chao Kamtao](/w/index.php?title=Chao_Kamtao&action=edit&redlink=1), [Chao Kamkao](/w/index.php?title=Chao_Kamkao&action=edit&redlink=1), [Chao Kamphong](/w/index.php?title=Chao_Kamphong&action=edit&redlink=1). [[7]](#cite_note-7)
### Xung đột với Đại Việt[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&action=edit§ion=3)]
|Một phần của loạt bài về|
|
|
Việt Nam
[Việt Thường](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Th%C6%B0%E1%BB%9Dng)(? TCN - ? TCN) [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t)(207 - 111 TCN) [Phù Nam](/wiki/Ph%C3%B9_Nam)(1 - 630) [Chăm Pa](/wiki/Ch%C4%83m_Pa)(192 - 1832) [Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p)(550 - 802) [Bồn Man](1369 - 1478) [Tiểu quốc J'rai](/wiki/Ti%E1%BB%83u_qu%E1%BB%91c_J%27rai)(TK 15- TK 19) [Tiểu quốc Mạ](/wiki/Ti%E1%BB%83u_qu%E1%BB%91c_M%E1%BA%A1)(TK 15 - TK 17) [Tiểu quốc Adham](/wiki/Ti%E1%BB%83u_qu%E1%BB%91c_Adham)(TK 18 - TK 19) [Vương quốc Xơ Đăng](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_X%C6%A1_%C4%90%C4%83ng)(1888 - 1890)
Nguyên do một phần đất Bồn Man đã xin nội thuộc Đại Việt dưới triều Hoàng đế
[Lê Nhân Tông](/wiki/L%C3%AA_Nh%C3%A2n_T%C3%B4ng), được vua Nhân Tông nhập vào nước Đại Việt, thành [châu Quy Hợp](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_Quy_H%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) [xứ Nghệ An](/wiki/X%E1%BB%A9_Ngh%E1%BB%87_An) và cử quan quân sang, nhưng vẫn cho họ Lư Cầm đời đời làm Phụ đạo.
Năm 1478,
[Cầm Công](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7m_C%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) (hay Lư Cầm Công thủ lĩnh của Bồn Man) liên kết với [Lan Xang](/wiki/Lan_Xang) đem binh quấy nhiễu châu Quy Hợp . Vua [8] [Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng)sai các tướng [Lê Thọ Vực](/wiki/L%C3%AA_Th%E1%BB%8D_V%E1%BB%B1c), [Trịnh Công Lệ](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Bnh_C%C3%B4ng_L%E1%BB%87&action=edit&redlink=1)... đánh quân Bồn Man và [Lão Qua](/wiki/Lan_Xang). Quân Đại Việt đi chia làm 5 đạo từ [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An), [Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a), [Hưng Hóa](/wiki/H%C6%B0ng_H%C3%B3a_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))và đã đánh bại đồng thời đánh đuổi tới lưu vực [sông Mê Kông](/wiki/S%C3%B4ng_M%C3%AA_K%C3%B4ng)giáp với [Miến Điện](/wiki/Myanmar)ngày nay.
Theo Việt Nam sử lược thì: Sau khi
[Cầm Công](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7m_C%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) bị giết, vua Lê Thánh Tông đã sáp nhập lãnh thổ Bồn Man vào Đại Việt, đặt tên là Phủ **Trấn Ninh** và giao cho một người họ hàng của Cầm Công là (Lư) [Cầm Đông](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7m_%C4%90%C3%B4ng&action=edit&redlink=1) làm Tuyên úy Đại sứ và đặt các quan cai trị (Quy Hợp) như trước. . Vùng đất này đặt thành phủ [9] [Trấn Ninh](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_Ninh_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)), gồm 7 huyện là:
### Phụ thuộc vào Việt Nam[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&action=edit§ion=4)]
Phần lãnh thổ Bồn Man thuộc về
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) từ năm [1479](/wiki/1479) (ít phụ thuộc Lão Qua (Lan Xang) hơn), nhưng dưới hình thức tự trị (bán độc lập), cho thổ quan là người họ Cầm cai quản, mà không cử lưu quan sang cai trị. Về mặt hành chính, lãnh thổ Bồn Man được Đại Việt xem là thuộc xứ Nghệ An của Đại Việt.
Năm 1707, khi nhà nước
[Lan Xang](/wiki/Lan_Xang) phân rã thành 3 tiểu quốc nhỏ: [Vương quốc Vientiane](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n) , [10] [Vương quốc Luang Phrabang](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Luang_Phrabang) và [[11]](#cite_note-11) [Vương quốc Champasak](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak) thì Muang Phuan trở thành một tiểu quốc chư hầu của [[12]](#cite_note-12) [Vương quốc Luang Phrabang](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Luang_Phrabang).
Năm 1720, Muang Phuan phụ giúp vương quốc Luang Prabang trong cuộc chiến chống lại vương quốc của người Miến và người Xiêm. Dưới sự lãnh đạo của Chao Kham Sattha, Muang Phuan một lần nữa tham gia cuộc chiến với vùng
[Thakhek](/wiki/Thakhek), 1 chư hầu của [Vương quốc Vientiane](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n) . [10]
Vào khoảng thời gian 1763-1770, trong thời
[Lê trung hưng](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%AA_trung_h%C6%B0ng), Trấn Ninh (với cả Sầm Châu và Trình Quang) bị [Lê Duy Mật](/wiki/L%C3%AA_Duy_M%E1%BA%ADt) chiếm đóng (bắt giam tù trưởng Trấn Ninh là (Lư) Cầm Hương), chống lại nhà Lê-Trịnh . [13] [Trịnh Sâm](/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_S%C3%A2m)điều quân sang đánh dẹp [Lê Duy Mật](/wiki/L%C3%AA_Duy_M%E1%BA%ADt), lập lại Trấn Ninh và giao cho cháu [Cầm Hương](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7m_H%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1)là [Lư Cầm Uẩn](/w/index.php?title=L%C6%B0_C%E1%BA%A7m_U%E1%BA%A9n&action=edit&redlink=1)làm tù trưởng. Đến cuối thế kỷ 18 (thập niên 1770), [vương quốc Xiêm](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Rattanakosin)đã hình thành và lớn mạnh, thì Muang Phuan (Trấn Ninh), trở thành một chư hầu của [Xiêm](/wiki/Xi%C3%AAm), nhưng vẫn triều cống [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t).
Thời
[nhà Tây Sơn](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%A2y_S%C6%A1n) Việt Nam, các tù trưởng Trấn Ninh, theo [Xiêm](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Chakri) và [Vạn Tượng](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n) (Viêng Chăn) chống lại nhà Tây Sơn. Năm 1791, [Trần Quang Diệu](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Quang_Di%E1%BB%87u) mang 3 vạn quân sang Trấn Ninh bắt được các tù trưởng [Thiệu Kiểu](/w/index.php?title=Thi%E1%BB%87u_Ki%E1%BB%83u&action=edit&redlink=1), [Thiệu Đế](/w/index.php?title=Thi%E1%BB%87u_%C4%90%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1) của Trấn Ninh.
Thời
[nhà Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n), [Gia Long](/wiki/Gia_Long) đem đất Trấn Ninh cắt về cho [vương quốc Vạn Tượng](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n) của A Nỗ ( [Anouvong](/wiki/Anouvong)). Nhưng khi [Chiêu Xanh](/w/index.php?title=Chi%C3%AAu_Xanh&action=edit&redlink=1), tù trưởng Trấn Ninh khi ấy chết, [A Nỗ](/wiki/Anouvong) không lập con [Chiêu Xanh](/w/index.php?title=Chi%C3%AAu_Xanh&action=edit&redlink=1) là [Chiêu Nội](/w/index.php?title=Chi%C3%AAu_N%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) ( [Chao Noi](/w/index.php?title=Chao_Noi&action=edit&redlink=1)) lên, nên [Chiêu Nội](/w/index.php?title=Chi%C3%AAu_N%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) thù [A Nỗ](/wiki/Anouvong), đồng thời [Chiêu Nội](/w/index.php?title=Chi%C3%AAu_N%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) chạy sang [phủ Trà Lân](/wiki/Ph%E1%BB%A7_Tr%C3%A0_L%C3%A2n) xứ Nghệ và xin nội thuộc lại [Đại Nam](/wiki/T%C3%AAn_g%E1%BB%8Di_Vi%E1%BB%87t_Nam#Đại_Nam) (nhà Nguyễn). Đến khi [A Nỗ](/wiki/Anouvong) chống lại nước Xiêm, bị vua Xiêm là [Rama III](/wiki/Rama_III) sai [Chao Phraya Bodin Decha](/wiki/Chao_Phraya_Bodin_Decha) đánh cho thua chạy sang Nghệ An, qua Trấn Ninh bị [Chiêu Nội](/w/index.php?title=Chi%C3%AAu_N%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) bắt nộp cho Xiêm năm 1828 . Chiêu Nội bị [14] [Minh Mạng](/wiki/Minh_M%E1%BA%A1ng)khép tội chết vì hành động này.
Sau khi giết
[Chiêu Nội](/w/index.php?title=Chi%C3%AAu_N%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1), [nhà Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n) cử quan Việt sang cai trị Trấn Ninh. Năm 1823, nhà Nguyễn đặt thêm huyện Liêm. [Phủ Trấn Ninh](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A7_Tr%E1%BA%A5n_Ninh&action=edit&redlink=1) từ đấy bao gồm 7 huyện:
- Liên,
- Khâm,
- Quảng,
- Khang,
- Cát,
- Xôi,
- Mộc,
- Liêm (vốn là mán Mường Hiểm).
Tháng 3/1832, nổ ra cuộc khởi nghĩa của hơn 200 binh lính Trấn Ninh, do
[Trần Tứ](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_T%E1%BB%A9&action=edit&redlink=1) và [Đỗ Bắc](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%97_B%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) lãnh đạo, nổi dậy chống [nhà Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n) và liên kết với cuộc khởi nghĩa của [Lê Duy Lương](/wiki/L%C3%AA_Duy_L%C6%B0%C6%A1ng). Những năm 1833-1834, trong [chiến tranh Việt-Xiêm](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t%E2%80%93Xi%C3%AAm_(1833-1834)), [người Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i) tấn công Đại Nam (một trong các hướng là qua ngả [Trấn Ninh](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_Ninh)), đất [Trấn Ninh](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_Ninh) bị người Thái lấn dần. Khi người Pháp thành lập [Liên bang Đông Dương](/wiki/Li%C3%AAn_bang_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng), năm [1893](/wiki/1893), đã dựa theo địa hình và cắt tỉnh [Houaphan](/wiki/Huaphanh) (Hủa Phăn), [Xiêng Khoảng](/wiki/Xiengkhuang) giao về lãnh thổ [Lào](/wiki/L%C3%A0o) (Ai Lao).
## Xung đột với Xiêm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&action=edit§ion=5)]
Sau khi người Xiêm giành được độc lập sau cuộc xâm lược của người Miến Điện,
[Vương triều Chakri](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Chakri) đã được thành lập và nhanh chóng phục hồi, các vị vua Xiêm thực hiện các cuộc viễn chinh xâm lược chinh phục các nước xung quanh. Trong đó, người Xiêm đã thực hiện các chiến dịch lên vùng lãnh thổ phía Đông sông Mê Kông của Lào năm 1770, tấn công đất Bồn Man (1777–79, 1834–36 và 1875/76) và cưỡng bức dân cư ở đây di chuyển đến vùng lãnh thổ phía Bắc được kiểm soát bởi người Xiêm.
Năm 1870, các cuộc xâm phạm của đám tàn quân
[Thái Bình Thiên Quốc](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_Thi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c) (Trận Ho) đã tàn phá Luang Prabang, Xieng Khuang và phá hoại các đến thờ tại vùng Bồn Man.
Các điều khoản trong
[hiệp ước Pháp-Xiêm](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Ph%C3%A1p-Xi%C3%AAm&action=edit&redlink=1) trong thập niên 1890 được đặt Xieng Khouang dưới sự cai trị như một phần thuộc địa của [Đông Dương](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) thuộc [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) cho đến sau [Thế chiến II](/wiki/Th%E1%BA%BF_chi%E1%BA%BFn_II).
## Lãnh thổ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&action=edit§ion=6)]
Lãnh thổ của Bồn Man xưa thuộc khu vực phía tây của xứ Nghệ (tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh ngày nay), tức là tỉnh
[Xiêng Khoảng](/wiki/Xiengkhuang) và một phần tỉnh [Hủa Phăn](/wiki/Huaphanh), đến [châu Quy Hợp](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_Quy_H%E1%BB%A3p&action=edit&redlink=1) (vùng biên giới tỉnh [15] [Khăm Muộn](/wiki/Khammuane)( [Lào](/wiki/L%C3%A0o)) với [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh)và [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh)Việt Nam ngày nay). [Xiêng Khoảng](/wiki/Xiengkhuang) ở phía Tây [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An), [Hủa Phăn](/wiki/Huaphanh) ở Tây Bắc Nghệ An. Theo [Phan Huy Chú](/wiki/Phan_Huy_Ch%C3%BA), [phủ Lâm An](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A7_L%C3%A2m_An&action=edit&redlink=1) [xứ Nghệ](/wiki/X%E1%BB%A9_Ngh%E1%BB%87) vốn trước là phần đất của Bồn Man chư hầu của Ai Lao, đến năm 1448 niên hiệu Thái Hòa thứ 5, tù trưởng vùng này sang thần phục nhà Lê, [Lê Nhân Tông](/wiki/L%C3%AA_Nh%C3%A2n_T%C3%B4ng) cho nhập vào Đại Việt đổi tên thành Quy Hợp, địa giới nằm ở tận cùng phía tây xứ Nghệ. Năm 1828 Quy Hợp được đổi thuộc [phủ Trấn Tĩnh](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A7_Tr%E1%BA%A5n_T%C4%A9nh&action=edit&redlink=1).
Theo
[Lịch triều hiến chương loại chí](/wiki/L%E1%BB%8Bch_tri%E1%BB%81u_hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng_lo%E1%BA%A1i_ch%C3%AD) của Phan Huy Chú: *đến đời trấn quận (tức khi thành*sửa sang nhà cửa, đóng ở Trình Quang [Trấn Ninh](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_Ninh)) [nhà Lê](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%AA)lấy thêm được đất Hô Mường ở phía Bắc, tức là đất thuộc Lão Qua ( [Lan Xang](/wiki/Lan_Xang)) xưa cho gộp vào trấn Ninh (Hô Mường ( [Huameuang](/wiki/Huameuang)) vùng đất nay là tỉnh [Hủa Phăn](/wiki/Huaphanh) [Lào](/wiki/L%C3%A0o)). Phía Tây Trấn Ninh tiếp giáp với Ai Lao, ( *) tức là lấy Trình Quang (* [Xiêng Khoảng](/wiki/Xiengkhuang)) làm lỵ sở. [[16]](#cite_note-16)
Theo Đại Việt địa dư toàn biên của Phương Đình
[Nguyễn Văn Siêu](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_V%C4%83n_Si%C3%AAu): *Phủ Trấn Ninh, lĩnh 8 huyện ở phía tây tỉnh thành (Nghệ An) (chưa rõ bao dặm). Trước là đất Bồn Man. Đời Lê khoảng năm Hồng Đức, Thánh Tông sai* [Lê Thọ Vực](/wiki/L%C3%AA_Th%E1%BB%8D_V%E1%BB%B1c), [Trịnh Công Lệ](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Bnh_C%C3%B4ng_L%E1%BB%87&action=edit&redlink=1)đánh phá Ai Lao, lấy đất đặt làm phủ này. Trước lĩnh 7 huyện là Kim Sơn, Thanh Vị, Cảnh Thuần, Quang Vinh, Minh Quảng, Châu Lang, Trung Thuận. Đời Lê trở về trước, đều do thổ tù thế tập, đất rộng, dân đông, đứng đầu các mán... *Năm Minh Mệnh thứ 8 (1828),..., tù trưởng Trấn Ninh là Chiêu Nội biếu sổ nhân dân thổ địa, xin theo vào nước ta (Đại Nam), vua bèn cho Chiêu Nội làm Trấn Ninh phòng ngự sử,... Sau Chiêu Nội có tội bị giết. Triều đình (nhà Nguyễn) mới đặt lưu quan để cai trị. Năm Minh Mạng 13 (1833), lại đặt thêm huyện Liêm. Huyện Liêm (vốn là mán Mường Hiểm (nay thuộc huyện* [Viengthong, Hủa Phăn](/w/index.php?title=Viengthong,_H%E1%BB%A7a_Ph%C4%83n&action=edit&redlink=1), [nước Lào hiện đại](/wiki/L%C3%A0o)) gồm 2 tổng, 3 bạn (bản)), huyện Khâm (tức [Kham](/wiki/Kham_(huy%E1%BB%87n))của Xiêng Khoảng hiện đại) (3 tổng, 3 bạn), huyện Quảng (trước tên là Khoáng có 2 tổng, 2 bạn), huyện Khang (2 tổng, 2 bạn), huyện Cát (2 tổng, 3 bạn), huyện Xôi (2 tổng, 2 bạn), huyện Mộc (nay thuộc [Mường Mộc](/wiki/Morkmay)của Xiêng Khoảng hiện tại) (2 tổng, 2 bạn), huyện Liên (2 tổng, 2 bạn). [[17]](#cite_note-17)
Nhưng cũng theo Nguyễn Văn Siêu:
*vùng đất tỉnh Hủa Phăn ngày nay lại thuộc hai phủ Trấn Biên tỉnh Nghệ An và phủ Trấn Man của tỉnh Thanh Hóa thời Nguyễn.*Hổ Phân Xầm Tộ Phần phía Nam của Hủa Phăn ngày nay là phủ Trấn Biên, nằm ở phần tây bắc tỉnh Nghệ An nhà Nguyễn, trước thuộc đất xứ Mang Hổ nước Ai Lao, gồm 4 huyện: Xa Hổ, Xầm Tộ (nay là [[18]](#cite_note-18) [Xamtay](/wiki/Xamtay), hay còn gọi là Xầm Tơ tỉnh Hủa Phăn) vốn là *, Mang Lan (Mường Lan) vốn là*Hổ Phân Mang Lan *, Mang Soạn vốn là*Hổ Phân Mang Soạn *. Phần phía Bắc Hủa Phăn là phủ Trấn Man thuộc Thanh Hóa thời* [nhà Nguyễn](/wiki/Nh%C3%A0_Nguy%E1%BB%85n), được chuyển từ phủ Trấn Biên tỉnh Nghệ An sang năm Minh Mạng thứ 9 (1829), gồm 3 huyện: Trình Cố (tức Xiềng Kho, hay [Xiengkhor](/wiki/Xiengkhor)của Hủa Phăn, trước đó có tên là châu Trình Cụ, cuối thời Lê được nhập thêm châu Mã Nam (Nam [sông Mã](/wiki/S%C3%B4ng_M%C3%A3)) từ xứ Hưng Hóa (Sơn La ngày nay) vào), Xầm Nưa hay [Sam Neua](/wiki/Xamneua)(châu Xầm Nưa nhà Lê), Man Duy (tức châu Sơn Thôi nhà Lê hay mường Man Xôi đầu nhà Nguyễn, nay là Mường Xon tỉnh Hủa Phăn). [[19]](#cite_note-19)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BB%93n_Man&action=edit§ion=7)] **Còn gọi là** [^](#cite_ref-1) **Muang Phuan**, **Mường Bồn**, **Mường Phăng**, **Bồn Man**, **Trấn Ninh** **Lão Qua, cũng của người Thái-Lào** [^](#cite_ref-2) **Hướng dẫn du lịch Xieng Khouang của Sở Du lịch tỉnh Xieng Khouang. (tiếng Anh)** [^](#cite_ref-3) **Martin Stuart-Fox The Lao Kingdom of Lao Xang: Rise and Decline (Vương quốc Lan Xang: thịnh và suy), White Lotus Press, 1998. (tiếng Anh)** [^](#cite_ref-4) **Hay Trình Quang, tức** [^](#cite_ref-5) [Muang Khoun](/w/index.php?title=Muang_Khoun&action=edit&redlink=1)ngày nay **Ngô Sĩ Liên,** [^](#cite_ref-6) *Đại Việt Sử Ký Toàn Thư* [^](#cite_ref-7) *Lịch sử Lào*của M.L. Manich, trang 105 bản gốc, trang 60 bản pdf. **Khu vực phía tây** [^](#cite_ref-8) [xứ Nghệ](/wiki/X%E1%BB%A9_Ngh%E1%BB%87)của [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t) [^](#cite_ref-9) [Trần Trọng Kim](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Tr%E1%BB%8Dng_Kim), *,* [Việt Nam sử lược](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_s%E1%BB%AD_l%C6%B0%E1%BB%A3c) [trang 102 bản điện tử của Viện Việt học.](http://viethoc.org/eholdings/sach/vnsl.pdf)
- ^
**a** **ă** [Vạn Tượng](/wiki/V%E1%BA%A1n_T%C6%B0%E1%BB%A3ng) **Nam Chưởng** [^](#cite_ref-11) **Chăm Pa Sắc** [^](#cite_ref-12) [^](#cite_ref-13) [Lịch triều hiến chương loại chí](/wiki/L%E1%BB%8Bch_tri%E1%BB%81u_hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng_lo%E1%BA%A1i_ch%C3%AD), Phan Huy Chú, tập 1, Dư địa chí, Nghệ An, trang 80. **Đại Việt địa dư toàn biên, truyện nước Vạn Tượng, trang 336-342.** [^](#cite_ref-14) [^](#cite_ref-15) [Lịch triều hiến chương loại chí](/wiki/L%E1%BB%8Bch_tri%E1%BB%81u_hi%E1%BA%BFn_ch%C6%B0%C6%A1ng_lo%E1%BA%A1i_ch%C3%AD), Phan Huy Chú, tập 1, Dư địa chí, Nghệ An, trang 79. **Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú, tập 1, Dư địa chí, Nghệ An, trang 80.** [^](#cite_ref-16) **Đại Việt địa dư toàn biên của Phương Đình Nguyễn Văn Siêu, tỉnh Nghệ An, phủ Trấn Ninh, trang 235-236.** [^](#cite_ref-17) **Đại Việt địa dư toàn biên của Phương Đình Nguyễn Văn Siêu, tỉnh Nghệ An, phủ Trấn Biên, trang 236-237.** [^](#cite_ref-18) **Đại Việt địa dư toàn biên của Phương Đình Nguyễn Văn Siêu, tỉnh Thanh Hóa, phủ Trấn Man, trang 257.** [^](#cite_ref-19)

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1066 miss, cp1054 miss

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
affirmed
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Động từ
[
sửa
]
affirmed
Quá khứ
và
phân từ
quá khứ của
affirm
.
Chia động từ
[
sửa
]
affirm
Dạng không chỉ ngôi
Động từ
nguyên mẫu
to
affirm
Phân từ
hiện tại
affirming
Phân từ
quá khứ
affirmed
Dạng chỉ ngôi
số
ít
nhiều
ngôi
thứ nhất
thứ hai
thứ ba
thứ nhất
thứ hai
thứ ba
Lối trình bày
I
you/thou¹
he/she/it/one
we
you/ye¹
they
Hiện tại
affirm
affirm
hoặc
affirmest
¹
affirms
hoặc
affirmeth
¹
affirm
affirm
affirm
Quá khứ
affirmed
affirmed
hoặc
affirmedst
¹
affirmed
affirmed
affirmed
affirmed
Tương lai
will
/
shall
²
affirm
will/shall
affirm
hoặc
wilt
/
shalt
¹
affirm
will/shall
affirm
will/shall
affirm
will/shall
affirm
will/shall
affirm
Lối cầu khẩn
I
you/thou¹
he/she/it/one
we
you/ye¹
they
Hiện tại
affirm
affirm
hoặc
affirmest
¹
affirm
affirm
affirm
affirm
Quá khứ
affirmed
affirmed
affirmed
affirmed
affirmed
affirmed
Tương lai
were
to
affirm
hoặc
should
affirm
were to
affirm
hoặc should
affirm
were to
affirm
hoặc should
affirm
were to
affirm
hoặc should
affirm
were to
affirm
hoặc should
affirm
were to
affirm
hoặc should
affirm
Lối mệnh lệnh
—
you/thou¹
—
we
you/ye¹
—
Hiện tại
—
affirm
—
let’s
affirm
affirm
—
Cách chia động từ cổ.
Thường nói
will
; chỉ nói
shall
để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói
shall
và chỉ nói
will
để nhấn mạnh.
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=affirmed&oldid=1791048
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Động từ
Hình thức quá khứ
Phân từ quá khứ
Chia động từ
Động từ tiếng Anh
Chia động từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
العربية
Català
Deutsch
Ελληνικά
English
Suomi
Français
हिन्दी
Magyar
日本語
Malagasy
മലയാളം
မြန်မာဘာသာ
Occitan
Português
Svenska
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 15:42 ngày 5 tháng 5 năm 2017.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# affirmed
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **affirmed**
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
affirm
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|[affirm](/wiki/affirm) [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [affirming](/wiki/affirming) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [affirmed] [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm)hoặc [affirmest](/w/index.php?title=affirmest&action=edit&redlink=1)¹ [affirms](/wiki/affirms)hoặc [affirmeth](/w/index.php?title=affirmeth&action=edit&redlink=1)¹ [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm) [affirmed] [affirmed]hoặc [affirmedst](/w/index.php?title=affirmedst&action=edit&redlink=1)¹ [affirmed] [affirmed] [affirmed] [affirmed] [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm)hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm) [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm)hoặc [affirmest](/w/index.php?title=affirmest&action=edit&redlink=1)¹ [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm) [affirmed] [affirmed] [affirmed] [affirmed] [affirmed] [affirmed] [were](/wiki/were)to [affirm](/wiki/affirm)hoặc [should](/wiki/should) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm)hoặc should [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm)hoặc should [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm)hoặc should [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm)hoặc should [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm)hoặc should [affirm](/wiki/affirm) [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm) [affirm](/wiki/affirm)
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1054 miss, cp1054 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Link: </static/images/project-logos/viwiktionary.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiktionary-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiktionary-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
supplements
Tiếng Anh[sửa]
Động từ[sửa]
supplements
- Động từ supplement chia ở ngôi thứ ba số ít.
Chia động từ[sửa]
supplement
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.

markdown:
# supplements
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **supplements** [Động từ](/wiki/%C4%91%E1%BB%99ng_t%E1%BB%AB) *chia ở* [supplement](/wiki/supplement) [ngôi thứ ba](/wiki/ng%C3%B4i_th%E1%BB%A9_ba) [số ít](/wiki/s%E1%BB%91_%C3%ADt).
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
supplement
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.

X-Cache: cp1067 miss, cp1054 miss


text:
Mình là trai thẳng muốn tìm trai thẳng show cu, chat cùng thủ dâm để học hỏi kinh nghiệm anh em. Miễn tiếp gay nhé!?
Cmt sđt zl bên dưới. Mình add hết
1 đang theo dõi
40 câu trả lời 40
Bạn có chắc muốn xóa câu trả lời này không?
Nếu bạn cho rằng quyền sở hữu trí tuệ của bạn đã bị vi phạm và muốn khiếu nại, vui lòng xem Chính sách Bản quyền/Quyền sở hữu Trí tuệ của chúng tôi
Nếu bạn cho rằng quyền sở hữu trí tuệ của bạn đã bị vi phạm và muốn khiếu nại, vui lòng xem Chính sách Bản quyền/Quyền sở hữu Trí tuệ của chúng tôi
Nếu bạn cho rằng quyền sở hữu trí tuệ của bạn đã bị vi phạm và muốn khiếu nại, vui lòng xem Chính sách Bản quyền/Quyền sở hữu Trí tuệ của chúng tôi

markdown:
# Mình là trai thẳng muốn tìm trai thẳng show cu, chat cùng thủ dâm để học hỏi kinh nghiệm anh em. Miễn tiếp gay nhé!?
Cmt sđt zl bên dưới. Mình add hết
1 đang theo dõi
40 câu trả lời 40
Bạn có chắc muốn xóa câu trả lời này không?
Nếu bạn cho rằng quyền sở hữu trí tuệ của bạn đã bị vi phạm và muốn khiếu nại, vui lòng xem
[Chính sách Bản quyền/Quyền sở hữu Trí tuệ](http://info.yahoo.com/legal/vne/yahoo/iprp/) của chúng tôi
Nếu bạn cho rằng quyền sở hữu trí tuệ của bạn đã bị vi phạm và muốn khiếu nại, vui lòng xem
[Chính sách Bản quyền/Quyền sở hữu Trí tuệ](http://info.yahoo.com/legal/vne/yahoo/iprp/) của chúng tôi
Nếu bạn cho rằng quyền sở hữu trí tuệ của bạn đã bị vi phạm và muốn khiếu nại, vui lòng xem
[Chính sách Bản quyền/Quyền sở hữu Trí tuệ](http://info.yahoo.com/legal/vne/yahoo/iprp/) của chúng tôi

Server: ATS

X-Content-Type-Options: NOSNIFF

P3P: policyref="https://policies.yahoo.com/w3c/p3p.xml", CP="CAO DSP COR CUR ADM DEV TAI PSA PSD IVAi IVDi CONi TELo OTPi OUR DELi SAMi OTRi UNRi PUBi IND PHY ONL UNI PUR FIN COM NAV INT DEM CNT STA POL HEA PRE LOC GOV"

Via: https/1.1 e16.ycpi.dca.yahoo.com (ApacheTrafficServer [cMsSf ])

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
(VTC News) - Tổng thống Donald Trump gần như không phản ứng trước đề nghị bắt tay của Thủ tướng Đức Angela Merkel khi cả hai có cuộc hội đàm đầu tiên tại Nhà Trắng hôm 17/3.
Khoảnh khắc gượng gạo này đã lọt vào phóng kính của các phóng viên và ngay lập tức gây "bão" trên các trang mạng.
Video: Tổng thống Trump từ chối bắt tay Thủ tướng Đức
Theo đó, khi Thủ tướng Đức hỏi ông Trump "có muốn bắt tay không" trước sự hối thúc của các phóng viên, Tổng thống Mỹ lại gần như ngó lơ. Người đàn ông quyền lực nhất nước Mỹ cũng chẳng quay sang phía bà Merkel mà chỉ đan tay vào nhau, cười và nhìn thẳng vào ống kính máy quay.
Trước phản ứng không mong đợi này từ phía ông chủ Nhà Trắng, bà Merkel chỉ biết hướng về phía máy quay và cười gượng gạo.
Tuy nhiên theo The Guardian, hai nhà lãnh đạo thế giới đã bắt tay trong một cuộc họp báo diễn ra cách đó không lâu.
Trong khi nhiều người vẫn đang đi tìm lời giải thích cho việc này, một số ý kiến cho rằng phản ứng của Trump phần nào cho thấy quan hệ giữa hai chính khách bởi ông Trump khi còn là ứng viên đảng Cộng hòa từng nhiều lần chỉ trích bà Merkel vì chính sách mở cửa tị nạn. Bà Merkel ngược lại cũng từng lên án mạnh mẽ lệnh cấm nhập cảnh gây tranh cãi của ông Trump.
>>> Đọc thêm: 19 giây bắt tay kỳ lạ giữa ông Donald Trump và ông Shinzo Abe
Bình luận

markdown:
**
(VTC News) - Tổng thống Donald Trump gần như không phản ứng trước đề nghị bắt tay của Thủ tướng Đức Angela Merkel khi cả hai có cuộc hội đàm đầu tiên tại Nhà Trắng hôm 17/3.
**
Khoảnh khắc gượng gạo này đã lọt vào phóng kính của các phóng viên và ngay lập tức gây "bão" trên các trang mạng.
**Video: Tổng thống Trump từ chối bắt tay Thủ tướng Đức**
Theo đó, khi Thủ tướng Đức hỏi ông Trump "có muốn bắt tay không" trước sự hối thúc của các phóng viên, Tổng thống Mỹ lại gần như ngó lơ. Người đàn ông quyền lực nhất nước Mỹ cũng chẳng quay sang phía bà Merkel mà chỉ đan tay vào nhau, cười và nhìn thẳng vào ống kính máy quay.
Trước phản ứng không mong đợi này từ phía ông chủ Nhà Trắng, bà Merkel chỉ biết hướng về phía máy quay và cười gượng gạo.
Tuy nhiên theo
* The Guardian*, hai nhà lãnh đạo thế giới đã bắt tay trong một cuộc họp báo diễn ra cách đó không lâu.
Trong khi nhiều người vẫn đang đi tìm lời giải thích cho việc này, một số ý kiến cho rằng phản ứng của Trump phần nào cho thấy quan hệ giữa hai chính khách bởi ông Trump khi còn là ứng viên đảng Cộng hòa từng nhiều lần chỉ trích bà Merkel vì chính sách mở cửa tị nạn. Bà Merkel ngược lại cũng từng lên án mạnh mẽ lệnh cấm nhập cảnh gây tranh cãi của ông Trump.
>>> Đọc thêm:
[19 giây bắt tay kỳ lạ giữa ông Donald Trump và ông Shinzo Abe](https://vtc.vn/19-giay-bat-tay-ky-la-giua-ong-donald-trump-va-ong-shinzo-abe-d303109.html)
## Bình luận

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Pragma: no-cache

Cache-Control: public

X-Fastcgi-Cache: MISS


text:
Một doanh nghiệp sản xuất giấy tại Văn Giang (Hưng Yên) được cho là xả thải trực tiếp ra ngoài môi trường.
VTC News TV
Chiến binh 4 chân của lực lượng công an, từng bảo vệ an ninh Hội nghị APEC
Bãi xe miễn phí, sức chứa hàng ngàn phương tiện cho người dân đi lễ ở Hà Nội
'Cảnh khuyển' nhẹ nhàng vượt vòng lửa, ngoan ngoãn nghe hiệu lệnh bộ đội
Xem 'chiến binh 4 chân' của công an Thủ đô hít vali tìm thuốc nổ
Video: Gặp tác giả trồng quất bonsai trong chậu chó đốm gây 'sốt' Tết Mậu Tuất 2018
Ngưỡng mộ tình yêu vượt thời gian của đôi vợ chồng già ở Hà Nội
Clip: Các phạm nhân gói bánh chưng đón Tết ở trại giam Ninh Khánh
Video: Hiện trường vụ nổ như bom trong lò luyện thép khiến 2 người bị thương ở Hà Nội
Chàng trai Mỹ dọn rác dưới chân cầu Long Biên ngày ông Công, ông Táo
Truyền hình chính trị xã hội
Clip: Chơi đánh đu đầu năm, nam thanh niên bị văng xuống vũng lầy
Clip: 2 phụ nữ bị container cán chết trên đường trở lại Sài Gòn sau Tết
PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ: 'Vị thế mỗi công dân tạo nên vị thế đất nước'
Thử nghiệm thành công mô hình cai nghiện thuốc lá tại trạm y tế
Chiến binh 4 chân của lực lượng công an, từng bảo vệ an ninh Hội nghị APEC
TP.HCM: 6 ngày Tết, gần 1.800 ca cấp cứu do tai nạn và ngộ độc thực phẩm
Truyền hình bản tin 113
Phá két trộm tiền lúc chủ nhà đi chơi Tết, bị bắt sau 17 giờ trốn chạy
Clip: Đạo chích phá khóa điện, trộm SH trong 3 giây ở Vĩnh Phúc
Vĩnh Phúc: Đốt nhà thiêu chết hàng xóm vì mối thù 20 năm trước
Clip: Cảnh sát hạ gục kẻ cầm dao, giải cứu con tin như phim hành động
Clip: Kẻ bịt mặt đập kính cướp tiệm vàng trong 10 giây ở Bình Dương
Vạch mặt kẻ cầm đầu tổ chức khủng bố 'Chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời'
Kiên Giang: Công an bêu tên người mua dâm giữa đường gây tranh cãi
Trích xuất camera, công bố nhận dạng kẻ cướp ngân hàng ở Bắc Giang
Video: Trịnh Xuân Thanh buồn bã lên xe thùng sau khi tòa tuyên án
Truyền hình Văn hóa giải trí
Clip cô gái quật ngã 2 đô vật nam giữa sới vật ở Bắc Ninh gây sốt dân mạng
Người Hoa ở Sài Gòn đi chùa rung chuông ngựa cầu may đầu năm mới
Video Táo quân 2018: Táo Xã hội dạy cô Đẩu bí quyết câu like sống ảo trên Facebook
Cùng vui Tết Việt: Hành trình trở về cảm xúc cho Tết đoàn viên
'Cùng vui Tết Việt' - Chương trình đặc biệt kéo dài 72 giờ trên sóng VTC
Xử phạt BTC cuộc thi 'Quý ông lịch lãm' đội vương miện, tay cầm kiếm
Táo Quân 2018 ca ngợi U23, đả kích 'nâng đỡ không trong sáng'
Truyền hình quốc tế
Clip: Cướp chạy bộ giật phăng túi xách, kéo lê cô gái trên đường
Clip: Nghênh ngang đỗ giữa trạm xe buýt, ô tô bị cẩu thẳng lên mái nhà
Sư tử tự cắn đứt đuôi mình để thoát khỏi hố băng trong sở thú Trung Quốc
Chóng mặt xem chàng trai Australia xếp rubik trong 4,59 giây
Clip: Xe máy phóng như tên lửa, đâm sầm đuôi ô tô dừng chờ đèn đỏ
Clip: Chuột khổng lồ nhảy chồm chồm dọa người trong siêu thị
Clip: Thanh niên cầm súng đi cướp bị phụ nữ vung chổi đánh tới tấp
Clip: Tài xế say xỉn kẹt đầu giữa song sắt buồng giam, khóc tu tu như trẻ con
Video: Những thác nước kỳ dị có khả năng chảy ngược lên trời
Chuyện chú chó trung thành nhất thế giới lay động triệu con tim
Truyền hình kinh tế
Chiêm ngưỡng vườn nhất chi mai đẹp hiếm có, khó trồng ở Hà Nội
Clip: Bị ép giá sáng 30 Tết, người bán uất ức tự chặt nát quất cảnh
Video: Gặp tác giả trồng quất bonsai trong chậu chó đốm gây 'sốt' Tết Mậu Tuất 2018
Sợ bố mẹ hối thúc, giới trẻ Trung Quốc đua nhau thuê người yêu về quê ăn Tết
Góc thư giãn
Phì cười clip chó đứng bằng 2 chân, nhún nhảy theo nhạc cực dẻo
Clip: 'Siêu xe' 2 bánh 8 chỗ chở cả gia đình khiến người xem bật cười
Clip: Người đàn ông kỳ cọ cho sư tử đơn giản như tắm cho mèo
Clip: Hành động bất ngờ của chó mẹ khi được cho đồ ăn khiến dân mạng rơi lệ
Clip làm ảo thuật trước mặt chó cưng hút triệu lượt xem trên Facebook
Clip: Đi ăn trộm lại gặp kẻ cướp và cái kết bi hài không tưởng
Clip dạy trẻ cách tự mặc áo khoác trong 1 nốt nhạc cực đơn giản
Chết cười clip gà đại chiến, chó nhảy vào can ngăn ở Thái Lan
Clip: Phơi quần áo qua đêm ngoài trời lạnh và kết quả giật mình
Clip: Cậu bé bấm tay tính nhẩm như thần đồng và cái kết 'té ngửa'
Clip: Anh em sinh đôi giành đồ chơi, bố đau đầu làm người phán xử
Clip chuột biết kỳ cọ tắm rửa như người khiến cả thế giới sửng sốt
Truyền hình thể thao
Clip: VĐV khoe tuyệt kỹ đi thang cuốn bằng 1 tay ở Thế vận hội mùa đông 2018
Bác sỹ U23 VN tiết lộ chuyện khâu môi cho Bùi Tiến Dũng trong 5 giây
Clip CĐV Việt nán lại dọn rác ở SVĐ Thường Châu gây bão mạng
6 lệnh cấm của HLV Park Hang Seo đưa U23 Việt Nam vào quy củ
Trực tiếp: Lễ đón và tuyên dương 5 cầu thủ xứ Nghệ của U23 Việt Nam
Hành động tình cảm của Duy Mạnh với thầy Park khiến dân mạng thích thú
Vô địch châu Á, mỗi cầu thủ U23 Uzbekistan được tặng ô tô hơn 600 triệu đồng
Cầu thủ Quang Hải: ‘Chúng tôi đã cố gắng để vượt qua chính mình’
HLV Park Hang Seo tiết lộ cách thức chọn cầu thủ đá luân lưu 11 m
Video: Ý kiến ‘lệch pha’ trong nội bộ VFF về ông Nguyễn Lân Trung
HLV Park Hang Seo: Màn chào đón hôm qua còn hơn cả những gì tôi thấy năm 2002
Video: VFF nói gì về sự cố bikini trên chuyến bay chở U23 Việt Nam?
Bình luận

markdown:
**
Một doanh nghiệp sản xuất giấy tại Văn Giang (Hưng Yên) được cho là xả thải trực tiếp ra ngoài môi trường.
** [De Gea xuất sắc, MU hòa hú vía ở lượt đi vòng 1/8 cúp C1](https://vtc.vn/de-gea-xuat-sac-mu-hoa-hu-via-o-luot-di-vong-1-8-cup-c1-d382470.html) [Video: Bị trêu tức, cầu thủ đấm túi bụi cậu bé nhặt bóng](https://vtc.vn/video-bi-treu-tuc-cau-thu-dam-tui-bui-cau-be-nhat-bong-d382458.html) [Trực tiếp Sevilla vs MU, Link xem trực tiếp bóng đá Cúp C1 2018](https://vtc.vn/truc-tiep-sevilla-vs-mu-link-xem-truc-tiep-cup-c1-chau-au-2018-d382455.html) [Thủ tướng: Một số địa phương vẫn xảy ra đốt pháo dịp Tết](https://vtc.vn/thu-tuong-mot-so-dia-phuong-van-xay-ra-dot-phao-dip-tet-d382454.html) [Sau tiếng cãi nhau, nam thanh niên ôm bụng chạy ra đường gục chết](https://vtc.vn/sau-tieng-cai-nhau-nam-thanh-nien-om-bung-chay-ra-duong-guc-chet-d382450.html) [Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải lâm trọng bệnh](https://vtc.vn/nguyen-thu-tuong-phan-van-khai-lam-trong-benh-d382449.html) [Ảnh: Trai Thủ đô mình trần, tranh nhau quả cầu nặng gần 20kg](https://vtc.vn/anh-trai-thu-do-minh-tran-tranh-nhau-qua-cau-nang-gan-20kg-d382448.html) [Video: Trai tráng căng sức tranh quả cầu nặng gần 20kg](https://vtc.vn/video-trai-trang-cang-suc-tranh-qua-cau-nang-gan-20kg-d382447.html) [Du khách ngang nhiên đánh bài ăn tiền trên thuyền ở chùa Hương](https://vtc.vn/du-khach-ngang-nhien-danh-bai-an-tien-tren-thuyen-o-chua-huong-d382446.html) ['Những cán bộ nào lơ là công vụ, thiếu trách nhiệm cần thay thế'](https://vtc.vn/nhung-can-bo-nao-lo-la-cong-vu-thieu-trach-nhiem-can-thay-the-d382444.html)
## Bình luận


text:
Anabim
ANABIM – tiền thân Revit Master – Revit Hà Nội, là đơn vị giáo dục, chuyển giao công nghệ Revit và BIM tại Việt Nam.
rất đáng bỏ thời gian ra để học , giảng viên người có nhiều kinh nghiệm làm việc nên hướng dẫn rất hay và rõ ràng.
Bài học rất hữu ích, lời nói rõ ràng, dễ hiểu. Cám ơn tác giả.
Tôi mua khóa học này rất lâu rồi nhưng lúc nào muốn xem lại điều đc hết, bài học thì rất hay phù hợp với công việc của tôi. Cám ơn rất nhiều
Thực sự nó rất hay, tôi rất cảm ơn tác giả.
Tuyệt vời anh à, Cám ơn anh rất nhiều, khóa học rất khái quát và dễ hiểu.
Cảm ơn anh rất nhiều. Nhờ khóa hoc này mình đã hiểu rõ hơn, và làm việc hiệu quả hơn.

markdown:
**BÀI HỌC** **THÔNG TIN GIẢNG VIÊN**
##
[Anabim]
ANABIM – tiền thân Revit Master – Revit Hà Nội, là đơn vị giáo dục, chuyển giao công nghệ Revit và BIM tại Việt Nam.
**ĐÁNH GIÁ KHÓA HỌC**
Đánh giá của bạn
**Đã tham gia khóa học**
rất đáng bỏ thời gian ra để học , giảng viên người có nhiều kinh nghiệm làm việc nên hướng dẫn rất hay và rõ ràng.
**Đã tham gia khóa học**
Bài học rất hữu ích, lời nói rõ ràng, dễ hiểu. Cám ơn tác giả.
**Đã tham gia khóa học**
Tôi mua khóa học này rất lâu rồi nhưng lúc nào muốn xem lại điều đc hết, bài học thì rất hay phù hợp với công việc của tôi. Cám ơn rất nhiều
**Đã tham gia khóa học**
Thực sự nó rất hay, tôi rất cảm ơn tác giả.
**Đã tham gia khóa học**
Tuyệt vời anh à, Cám ơn anh rất nhiều, khóa học rất khái quát và dễ hiểu.
**Đã tham gia khóa học**
Cảm ơn anh rất nhiều. Nhờ khóa hoc này mình đã hiểu rõ hơn, và làm việc hiệu quả hơn.
**KHÓA HỌC ĐỀ XUẤT**

Link: <https://www.elsoft.vn/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://www.elsoft.vn/?p=24151>; rel=shortlink

X-Powered-By: PleskLin


text:
Vương Quốc Tỏi ! Cù Lao Ré
THẢO LUẬN CHUYÊN NGÀNH XÂY DỰNG - CÁC KHÓA HỌC VÀ BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ XÂY DỰNG
diỄn, ĐÀn, xÂy, dỰng, viỆt, #tức, xây, dựng, vấn, giám, sát, việt, quản, dự, diễn, đàn, chỉ, trưởng, công, trình, đấu, thầu
giao tri, doc truyen, tin tuc moi, truc tuyen
Chào mừng các bạn
dien, kien, truc, nhung, cong, trinh, viet, tieng, vien, shop

markdown:
Vương Quốc Tỏi ! Cù Lao Ré
THẢO LUẬN CHUYÊN NGÀNH XÂY DỰNG - CÁC KHÓA HỌC VÀ BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ XÂY DỰNG
[diỄn](/tag/diỄn), [ĐÀn](/tag/ĐÀn), [xÂy](/tag/xÂy), [dỰng](/tag/dỰng), [viỆt](/tag/viỆt), #tức, [xây](/tag/xây), [dựng](/tag/dựng), [vấn](/tag/vấn), [giám](/tag/giám), [sát](/tag/sát), [việt](/tag/việt), [quản](/tag/quản), [dự](/tag/dự), [diễn](/tag/diễn), [đàn](/tag/đàn), [chỉ](/tag/chỉ), [trưởng](/tag/trưởng), [công](/tag/công), [trình](/tag/trình), [đấu](/tag/đấu), [thầu](/tag/thầu)
giao tri, doc truyen, tin tuc moi, truc tuyen
Chào mừng các bạn
[dien](/tag/dien), [kien](/tag/kien), [truc](/tag/truc), [nhung](/tag/nhung), [cong](/tag/cong), [trinh](/tag/trinh), [viet](/tag/viet), [tieng](/tag/tieng), [vien](/tag/vien), [shop](/tag/shop)

Cache-Control: max-age=86400, public