text:
ĐỨC TIN VÀ LÝ TRÍ
“Tôi biết tôi tin vào ai” (2Tm 1, 12)
Nhiều người nghĩ rằng nhân loại càng văn minh hiểu biết, khoa học càng phát triển, thì những huyền thoại và mọi niềm tin cũng chấm dứt, con người sẽ tự động vượt thoát khỏi những lệ thuộc tôn giáo để chỉ tin vào sức mạnh vạn năng của lý trí. Bởi vậy, lý tính khoa học được tôn làm thẩm phán tối cao và là nguồn gốc của mọi chân lý. Nhà khoa học Berthelot đã ngang nhiên xác quyết như sau: “Thế giới này không còn huyền bí nữa… Khái niệm phép lạ và siêu nhiên tan biến như một ảo ảnh vô ích, một thiên kiến lỗi thời”. Thế nhưng nhà bác học Albert Einstein khẳng quyết ngược lại: “Điều đẹp nhất mà chúng ta có thể cảm nhận được chính là khía cạnh huyền bí của cuộc đời. Đó là tình cảm sâu xa ở trong nôi của khoa học và nghệ thuật đích thực”.
Không chỉ những người vô thần, mà còn ngay trong nội bộ Kitô giáo, cũng có những người mang tham vọng muốn “giải huyền” để chỉ còn lại những gì là thuần túy nhân loại. Nhưng khi người ta chối bỏ niềm tin này thì lại tạo nên niềm tin khác, phủ bỏ Thần Thánh nọ thì lại dựng nên thần thánh kia. Thay vì tin vào một Thực tại Siêu việt hay vào Thiên Chúa, thì họ lại tin vào những thực tại trần thế được con người tuyệt đối hóa. Bởi vậy, Thượng đế của nhiều người hôm nay là tiền bạc, danh vọng, khách hàng, tiến bộ khoa học kỹ thuật, hay những nhân vật được đánh bóng và thần thánh hóa. Những ai đã từng đặt hết hy vọng vào cuộc sống này thì cuối cùng kết quả thực tế là gì? Những tang thương, vỡ mộng của những hy vọng trong thế kỷ qua chưa làm thức tỉnh những ai chỉ tin vào quyền lực của lý trí sao? Khoa học có thể giải đáp nổi cái huyền bí đen tối nhất của đời người là cái chết sao? Paul Valéry nói lên tâm trạng của con người hôm nay rằng: “Chúng tôi văn minh? Nhưng chúng tôi biết rằng chúng tôi phải chết!”. Như vậy, niềm tin vào Thiên Chúa là huyền thoại hay niềm tin vào cuộc sống này là huyền thoại?
1. Huyền thoại hay huyền nhiệm?
Điều quan trọng đối với chúng ta không phải là khai trừ mọi huyền thoại, hay chối bỏ mọi niềm tin để rồi làm cuộc đời trở nên nghèo nàn và trống rỗng. Nếu biết đề cao lý trí, thì hãy dùng lý trí để chọn lựa, gạn lọc những gì có thể làm triển nở và nâng cao tầm nhìn của con người. Lý trí phải sáng suốt phân biệt huyền thoại với huyền nhiệm, thần thoại với niềm tin chân chính. Phải vượt qua huyền thoại để tiến sâu vào huyền nhiệm. Huyền thoại chỉ là sản phẩm của con người, có tác dụng kích thích trí tưởng tượng và làm nên những cảm hứng rất thi vị cho đời, nhưng nó không có khả năng nuôi dưỡng tâm hồn. Huyền thoại tích cực có thể gợi ra phương hướng sống nhưng không làm nên lý tưởng sống. Nó có thể làm nên những ước mơ, nhưng không thể biến ước mơ thành hiện thực.
Trái lại, huyền nhiệm là tác phẩm của Thiên Chúa, là sinh khí làm nên sự sống mới cho tâm hồn, là chân trời mới bộc lộ cho ta những gì ẩn giấu trong Thiên Chúa mà Ngài muốn mặc khải cho nhân loại. Huyền nhiệm đưa ta vào thế giới của Thiên Chúa, mang lại cho ta tâm tình an vui và hy vọng, dạy ta biết sống yêu thương và hiến dâng. Đành rằng con người không thể sống thiếu cơm bánh, nhưng cũng không thể sống viên mãn chỉ bằng cơm bánh. Đành rằng chúng ta phải sống thực tế, sống hết mình và hết tình để thăng tiến bản thân và góp phần xây dựng cuộc đời này, nhưng cũng phải sống có lý tưởng, có niềm tin và sự trông cậy để được nâng đỡ và ấp ủ trong huyền nhiệm. Trên nền tảng thiêng liêng đó con người mới vững vàng vượt qua gian nan và thách đố của cuộc đời để thành toàn chính mình trong một định hướng siêu việt, đã được ghi khắc trong chính thâm tâm của mỗi người.
Quả thật, “Cái thế giới tinh thần của con người là vô cùng phức tạp, vì sự vận động của nó luôn luôn nhắm tới cái thật cao và thật xa. Càng có tuổi thì cái nhu cầu hướng tới cái tận thiện tận mỹ, thậm chí tới cái vô cùng càng mãnh liệt.” (Nhà Văn Nguyễn Khải). Không phải chúng ta muốn khoác cái áo huyền nhiệm vào cuộc sống này, nhưng tự cuộc sống đã là điều thiêng liêng, huyền nhiệm. Bởi vì con người đã được sáng tạo nên như thế. Huyền nhiệm chính là bản chất của đời sống con người: “Linh ư vạn vật”.
2. Ý nghĩa sâu xa của đức tin
Trong tâm trí mỗi người có một khoảng trống dành cho sự vô tín hoặc sự nghi ngờ hiện diện. Có nhiều vấn đề người ta suy nghĩ mà không tin, cũng có những điều người ta tin mà không suy nghĩ. Có nhiều vấn đề con người tin mà không thực hữu, nhưng cũng có những điều thực hữu mà con người chưa tin.
Đức Tin là một điều tối quan trọng mà con người không ý thức hết. Đó là vì sự hiểu biết của con người còn quá ít so với chân lý mênh mông. Nếu phủ nhận đức tin, con người chỉ còn lại phần lý trí hẹp hòi mà thôi. Nhưng khi con người đã có lòng tin mà lại tin một cách thuần lý trí để rồi lòng tin ấy tiếp tục bị đặt vào sự sai lầm nữa thì còn khốn đốn hơn. Chúa biết điều nầy nên Ngài ban cho chúng ta Đức Tin vào Ngài. Chúng ta tin rằng có vô số vấn đề đã được dựng nên, đã hiện hữu từ trước mà con người chưa biết, chưa nghĩ ra và chưa tin. Hay nói một cách khác, có những sự thực hữu mà tâm trí con người chưa hề với tới. Ngoài tâm trí, con người còn vô số thực hữu mà “Bây giờ tôi biết chỉ có ngần có hạn, mai sau tôi sẽ được biết hết, như Thiên Chúa biết tôi.” (1Cr 13, 12).
Tin không những là tin có Thiên Chúa (credere Deum), mà còn tin nơi giáo huấn của Ngài (credere Deo) và tin vào tình thương của Ngài (credere in Deum). “Tin trước hết là chấp nhận được cứu rỗi, được tha thứ, được yêu thương vô cùng. Chúa không phải là Đấng bắt con người phải kính mến, nhưng là Đấng mà con người phải để cho Ngài yêu thương mình vô hạn”. (ĐHV, 113). Thiên Chúa cao cả, siêu việt, không phải vì Ngài “toàn năng”, nhưng vì Ngài “toàn ái”.
Đã gọi là đức tin tất nhiên vượt trên lý trí và trong những trường hợp nào đó ta phải từ bỏ một phần nào đòi hỏi chính đáng của lý trí. Vì tin không thể đồng nghĩa với tôi thấy hay tôi biết. Đã biết, đã thấy thì đâu còn gọi là tin. Chính vì vậy mà thư gởi tín hữu Do Thái mới xác định: “Đức tin là bảo đảm cho những điều ta hy vọng, là bằng chứng cho những điều ta không thấy.” (Dt 11, 1). Đức Bênêđictô XVI cũng cho biết: “Ngay bây giờ, đức tin đã cho chúng ta điều gì đó của thực tại được mong chờ, và thực tại hiện tại cho chúng ta một “bằng chứng” về những điều chúng ta chưa thấy”. (Spe salvi, 7).
Thật sự, đức tin tạo cho cuộc sống một cơ sở mới, một nền tảng mới mà con người có thể dựa vào. Nền tảng mới này làm cho cơ sở thông thường như lợi nhuận hay tài sản vật chất trở nên tương đối hóa. Và cũng từ đó, một tự do mới được phát sinh, biểu lộ bằng những hành động từ bỏ lớn lao vì tình yêu Đức Kitô, đến độ dám hy sinh chính bản thân mình để đem lại sự nâng đỡ, ánh sáng và niềm vui cho những ai đang sống trong tối tăm, sầu khổ. Đã có biết bao tấm gương như thế của các Kitô hữu trong mọi thời đại, chứng tỏ đức tin đã làm nên đời sống mới của họ, và là “bằng chứng” cho những gì sẽ đến. Lời hứa của Đức Kitô cũng thế, không chỉ là một thực tại được mong đợi, nhưng là một hiện diện thực sự: Ngài mới thực sự là “triết gia” đúng nghĩa và là “mục tử” nhân lành, Đấng chỉ cho chúng ta biết thế nào là sự sống đích thực và nơi đâu có sự sống ấy. Sự sống ấy cũng chính là Đức Kitô, trong Ngài, Thiên Chúa đã biểu lộ chính mình (x. Spe salvi, số 8).
Đối với Kitô giáo, đức tin mang một tính chất lịch sử đặc biệt, vì Lời của Thiên Chúa đã thực sự trở thành Ngôi Lời, sống giữa nhân loại (x. Ga 1, 9-10). Vì thế, tin có nghĩa là tin ở, tin vào Đức Kitô. “Những ai đón nhận và tin vào danh Ngài, thì Ngài cho họ quyền trở nên con Thiên Chúa” (Ga, 1, 12), nghĩa là ngay từ đời này người tín hữu đã được tham dự vào nguồn sống vô biên của Thiên Chúa, nhờ Đức Kitô. (x. Ga 3, 16.36). Do đó mà thánh Phaolô đã xác quyết một cách mạnh mẽ: “Tôi biết tôi tin vào ai”(2Tm 1, 12). Đó là một đức tin hoàn toàn sáng suốt và chắc chắn đối với chính mình. Hơn nữa, trong Đức Kitô, những kẻ tin Ngài “được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời” (Mt 13, 11). Thực sự họ “đã trở nên phong phú về mọi phương diện, phong phú vì được nghe Lời Chúa và hiểu biết mầu nhiệm của Ngài” (1Cr 1, 5). Đó mới là sự hiểu biết vượt trên mọi hiểu biết, đưa con người đến ơn cứu độ muôn đời.
Tin không phải chỉ là liên kết với chân lý mà còn là một cách thế sống và là một hành trình tiến về chân lý. Tin như thế luôn bao hàm một dấn thân trọn vẹn, một nỗ lực vươn lên không ngừng, để tin làm sao thì sống làm vậy. Tuy nhiên, ân sủng của Thiên Chúa mới là yếu tố quyết định, là bản chất của đức tin. Đó là công trình của Thiên Chúa nơi đời sống của một con người, là một sự công chính hóa do lòng thương xót Chúa, chứ không phải do con người muốn làm nên dựa vào tài đức hay sự tốt lành của mình.
3. Giá trị của lý trí
Trong Thông điệp “Về niềm hy vọng Kitô giáo” (Spe salvi) số 23, Đức Benêđictô đã nói thật hay về bản chất, giá trị và vai trò của lý trí như sau:
“Quả thật, lý trí là hồng ân cao quí Thiên Chúa ban cho con người, và sự chiến thắng của lý trí trên sự phi lý cũng là một mục tiêu của đức tin Kitô Giáo. Nhưng khi nào thì lý trí thực sự làm chủ? Phải chăng khi lý trí được tách ra khỏi Thiên Chúa? Phải chăng khi nó trở nên mù lòa trước Thiên Chúa? Phải chăng lý trí của quyền lực và của hành động đã là toàn bộ lý trí? Nếu tiến bộ, để thực sự là tiến bộ, phải cần đến sự tăng trưởng luân lý của nhân loại, thì lý trí của quyền lực và hành động còn cần hòa nhập vào việc phân định thiện ác cách khẩn thiết hơn nữa, nhờ lý trí mở ra với những sức mạnh cứu độ của đức tin. Chỉ có như thế lý trí mới trở nên thực sự nhân bản, và có khả năng chỉ đường cho ý chí, và lý trí chỉ làm được điều này khi nó biết vượt lên chính mình. Ngược lại, khi mất quân bình giữa khả năng vật chất và sự thiếu phán đoán của con tim, thì tình trạng đó sẽ trở nên một đe dọa cho con người và toàn thể tạo thành…
Không còn nghi ngờ chút nào rằng Thiên Chúa thực sự bước vào cuộc sống của con người, không chỉ đơn thuần vì chúng ta tưởng nghĩ đến Ngài, nhưng chính Ngài đích thân đến gặp gỡ và ngỏ lời với chúng ta. Chính vì thế mà lý trí cần đến đức tin để hoàn toàn là chính mình: lý trí và đức tin cần đến nhau để hoàn thành bản chất và sứ mạng đích thực của mình”.
4. Sự liên kết chặt chẽ giữa đức tin và lý trí
Giữa niềm tin và lý trí, giữa huyền nhiệm và khoa học đành rằng có những khác biệt, là hai lãnh vực khác nhau, nhưng không vì thế mà đối nghịch nhau. Cả hai đều lớn lên với nhau và tồn tại trong nhau nơi đời sống của một con người. Chúng bổ túc và phong phú hóa cho nhau để giúp con người hình thành quan niệm đúng đắn và quân bình về cuộc sống, đồng thời làm triển nở sâu rộng mọi chiều kích nhân-linh.
Trước tiên chúng ta cần xác định rằng: “Không hề có sự xung đột giữa một nhà khoa học thực thụ với một người đặt niềm tin vào Thiên Chúa, Đấng chăm sóc tới từng cá nhân chúng ta”. Đó là lập trường của Tiến sĩ Francis Collins, Giám đốc Dự án Giải mã Gen người, là một trong những nhà khoa học hàng đầu thế giới. Trong bài viễn văn công bố bản đồ Gen chứa toàn bộ các ADN, Tổng thống Bill Clinton đã vui mừng tuyên bố: “Ngày hôm nay, chúng ta được hiểu về loại ngôn ngữ mà Chúa đã sử dụng để sáng tạo nên sự sống. Hơn bao giờ hết, chúng ta nghiêng mình trước sự phức tạp, trước vẻ đẹp và sự kỳ diệu của món quà thần thánh nhất, thiêng liêng nhất của Ngài”.
Lạ thay, một chính khách hàng đầu trên thế giới mà lại đề cập đến vẻ huyền nhiệm thiêng liêng trong một công trình khoa học như thế. Nhưng lạ hơn nữa là phản ứng của Tiến sĩ Collins khi phát biểu: “Riêng với tôi, thật tuyệt vời và đáng kinh ngạc khi biết rằng lần đầu tiên chúng ta đọc được cuốn sách chỉ dẫn về chính bản thân mình, cuốn sách mà trước đó duy chỉ có Chúa mới biết đến”. Collins còn cho biết: “Với tôi, trải nghiệm của việc sắp xếp trình tự Gen người và khám phá ra bí mật đáng lưu tâm nhất trong tất cả này, vừa là một thành tựu đáng kinh ngạc của khoa học, vừa là dịp thể hiện tình yêu với Chúa”. Ông còn xác tín mạnh mẽ: “Tin vào Chúa là một sự lựa chọn hoàn toàn lý trí, và rằng, trong thực tế, các nguyên lý của đức tin lại bổ sung cho các nguyên lý của khoa học”[1].
Vấn đề nêu trên quan trọng đến nỗi có cả một Thông Điệp về Đức Tin và Lý Trí (Fides et ratio), của Đức Gioan Phaolô II. Ngài mở đầu Thông điệp như sau: “Đức tin và Lý trí được ví như đôi cánh giúp tâm trí con người vươn cao lên trong sự chiêm nghiệm chân lý. Chính Thiên Chúa đã in đặt nơi tâm khảm con người ước vọng tìm biết chân lý để cuối cùng con người được nhận biết Thiên Chúa, ngõ hầu nhờ nhận biết và yêu mến Người, con người sẽ đạt thấu được sự thật về mình cách đầy đủ”.
Thánh Augustinô tuyên bố đức tin soi sáng tâm trí và giúp cho lý trí nắm bắt được những chân lý nền tảng về toàn bộ thực tại: “Tôi tin để hiểu và tôi hiểu để tin”[2]. Nói cách khác, “đức tin luôn đòi hỏi kiếm tìm hiểu biết những gì đã tin”[3]. Chính ân sủng đức tin mở “mắt tâm hồn” (Ep 1, 18). Theo Augustinô, đức tin không ngược lại lý trí, nhưng có trước lý trí và vượt trên lý trí. Đức tin kích hoạt trí tuệ tiếp tục đi sâu vào mầu nhiệm: “Tôi sẽ không tin nếu tôi không nhận thấy rằng tôi phải tin”.
Tương tự, thánh Tôma Aquinô cũng chủ trương rằng: “Tin là hành vi của trí tuệ gắn bó với chân lý của Thiên Chúa, dưới sự điều động của ý chí được ân sủng của Thiên Chúa lay động”[4]. Tự lý trí bẩm sinh đòi hỏi sự hướng đạo và hỗ trợ của đức tin tôn giáo để đạt được chân lý một cách trọn vẹn. Trong lúc tin, trí tuệ rõ ràng đã đồng ý bằng hành động của ý chí. Tin là “suy tư với sự đồng ý.” Trong tri thức khoa học, trí tuệ cũng đồng ý với những tuyên bố xác định. Nhưng trong đức tin, sự quyết định đồng ý đến từ ý chí. Do đó, đức tin đích thực không bao giờ chỉ là một tri thức suông, vì người ta có thể biết mà không tin. Thật vậy, “Không bao giờ có ai tin theo Đạo chỉ vì lý luận hay chứng cứ, cho dù chúng hợp lý đến đâu chăng nữa” (Gabriel Marcel).
Nhưng rồi không thể tin nếu không cảm nghiệm hay chẳng có một dấu hiệu khả tín nào. Thánh Tôma cho rằng lý trí có thể đạt tới những chân lý cơ bản nào đó về sự hiện hữu và bản tính của Thiên Chúa, nhưng đức tin thì làm cho việc nắm bắt những chân lý này trở nên vừa chắc chắn vừa khả hữu hơn. Hơn nữa thánh Tôma còn nghĩ rằng, để hiểu biết đầy đủ về Thiên Chúa và con đường đi tới sự cứu rỗi sau cùng của loài người thì cần phải có đức tin trong trạng thái mặc khải thiêng liêng. Một đức tin như thế, là quà tặng từ ân sủng của Chúa. Điều đó giải thích vì sao đức tin, cùng với hy vọng và lòng bác ái, được coi là một đức hạnh siêu nhiên hoặc thuộc về thần học.
Như vậy: "Nếu con người với trí thông minh không nhận ra Thiên Chúa là Ðấng Sáng Tạo mọi sự, không phải vì họ thiếu phương tiện tìm hiểu, nhưng vì ý muốn tự do và tình trạng u tối do tội lỗi của họ cản đường" (Fides et ratio, 19).
5. Hai nguồn nhận thức nơi con người
Tựu chung, chúng ta có hai cách để biết: đức tin và lý trí. Ðức tin là biết qua sự tin tưởng. Lý trí là biết qua suy nghĩ, quan sát, thực nghiệm hay kinh nghiệm cá nhân. Sự hiểu biết nhờ lý trí mà thôi thì quá giới hạn. Cả hai cần phải cùng nhau phát triển. Các khoa học gia phải lệ thuộc vào niềm tin tự nhiên. Họ phải tin tưởng nhau. Mỗi khoa học gia không có thì giờ và tài nguyên để tự mình kiểm chứng tất cả mọi thí nghiệm và đo lường. Họ phải tin vào những bài viết về khoa học. Vậy niềm tin là kiến thức được nuôi dưỡng bằng sự liên hệ cá nhân, và chúng ta cần có niềm tin. Trong khoa học niềm tin này được nuôi dưỡng bằng “cộng đồng khoa học”. Niềm tin này không phải là một “bước mù quáng” nhưng được hỗ trợ bằng lý trí. Những bài viết trên các sách báo khoa học được duyệt xét cẩn thận bởi các khoa học gia khác. Nếu một khoa học gia nào có bằng chứng là thiếu lương thiện, thì niềm tin này bị tan vỡ, và công việc của người đó bị mất tín nhiệm.
Đức tin cũng thúc đẩy chúng ta theo đuổi lý trí: "Chính đức tin sẽ thúc giục lý trí vượt thoát tình trạng cô lập và tù túng để thong dong theo đuổi những gì là chân, thiện, mỹ. Ðức tin đúng là trạng sư đại tài, và là nhà biện hộ giúp cho lý trí thắng cuộc" (Fides et ratio, 56). Không có điều căn bản là niềm tin, chẳng ai muốn bỏ giờ ra nghiên cứu vũ trụ và những điều cơ bản của vật chất. "Cũng chính một Thiên Chúa duy nhất, Ðấng thiết lập và đảm bảo tính khả tri cũng như tính hữu lý vẫn tàng chứa trong các sự vật thuộc trật tự tự nhiên, dựa vào đó mà các nhà khoa học có thể yên tâm truy cứu các nghĩa lý” (Feides et ratio, 34).
Chú thích số 29 của Thông điệp cho biết: "Thánh Kinh và thế giới tự nhiên đều tiến hành cách bình đẳng từ Lời Thiên Chúa, Thánh Kinh được Chúa Thánh Thần viết, thế giới tự nhiên thừa hành cách trung tín lề luật của Thiên Chúa". Thiên Chúa đó chính là Cha Đức Giêsu Kitô. Và như thánh Phaolô đã xác quyết: “Sự thật ở nơi Đức Giêsu” (x. Ep 4, 21): Ngài là Lời hằng hữu, Lời tạo thành mọi vật, cũng là Lời nhập thể, Đấng mặc khải Chúa Cha trong trọn cả ngôi vị của mình (x. Ga 1, 14. 18), là Đấng mà lý trí con người vẫn tìm kiếm nhưng không biết (x. Cv 17, 23).
"Mặc dầu đức tin, một món quà Thiên Chúa ban, không đặt nền tảng trên lý trí, nhưng chắc chắn không thể không cần đến lý trí. Trái lại cũng phải thấy rõ rằng, lý trí cần phải được đức tin củng cố năng lực cho thì mới có thể khám phá ra những chân trời xa rộng mà tự sức riêng nó không sao đạt thấu được." (Fides et ratio, 67). Lý trí có thể mở trí khôn cụ thể của chúng ta ra để rồi ý chí chúng ta dễ đón nhận ân sủng của đức tin siêu nhiên. Lý trí cũng giúp đức tin không sa vào mê tín dị đoan, và có thể phê phán đức tin của chúng ta: "Thật là hão huyền khi nghĩ rằng đức tin đi đôi với một lý trí yếu ớt, mà lại có thể trở nên thâm hậu hơn; ngược lại là đàng khác, đức tin ấy sẽ tàn rụi dần để chỉ còn là hoang tưởng hoặc mê tín mà thôi”. (Fides et ratio, 48).
Một lạc giáo liên quan đến đức tin là thuyết "Duy Tín", cho rằng đức tin siêu nhiên thì quá trổi vượt trên lý lẽ tự nhiên đến nỗi lý trí không có ích gì cho đức tin. Tiếc thay Thuyết Duy Tín làm cho đức tin trở nên một sự tin tưởng mù quáng. Thánh Phêrô cho thấy lý trí có thể giúp chúng ta giải thích đức tin một cách hay hơn cho những người không có cùng một niềm tin như chúng ta: "Anh em hãy luôn sẵn sàng giải thích cho bất cứ ai hỏi anh em về lý do của niềm hy vọng của anh em, nhưng hãy làm điều đó với sự khoan dung và kính cẩn" (1 Pr 3:15-16). Cũng thế, đức tin siêu nhiên có thể cung cấp cho lý trí một sức sinh động và mới mẻ (x. Fides et ratio, 48). Ðức tin có thể giải thoát lý trí khỏi sự lệ thuộc hoàn toàn vào cảm quan. Như trong khoa học, đức tin có thể thúc đẩy chúng ta theo đuổi các lý lẽ xa hơn nữa để thu lượm được nhiều kiến thức.
Tóm lại: "Giáo hội vẫn luôn thâm tín rằng đức tin và lý trí hỗ trợ lẫn cho nhau; chúng ảnh hưởng lẫn nhau khi trao đổi những phê phán làm cho nhau thêm tinh tuyền, và khuyến khích nhau trong việc theo đuổi tìm kiếm để hiểu biết sâu xa hơn” (Fides et ratio, 100).
6. Tương quan giữa triết học và thần học
Sự quan hệ giữa đức tin và lý trí cũng là sự quan hệ giữa triết học và thần học. Triết học là một khối kiến thức được xắp xếp có thứ tự để giải thích một điều gì. Tương tự như lý trí, nó bắt đầu từ cảm quan. Còn thần học cũng là một khối kiến thức nhằm mục đích giải thích một điều gì, nhưng nó bắt đầu từ Lời Chúa mặc khải. Nó liên quan đến cả đức tin lẫn lý trí. Vì hai môn học đó bắt nguồn từ hai khởi điểm khác nhau, nên chúng cũng khác nhau. Nhưng chúng ta có thể dùng cả hai để hiểu thêm về Thiên Chúa. Dựa vào thế giới tự nhiên dễ hiểu, triết học có thể dùng lý luận để chứng minh rằng có Thiên Chúa như là một Nguyên Lý Tuyệt Ðối. Nhưng triết học không thể biết gì về mầu nhiệm Thiên Chúa. Chỉ nhờ mặc khải và thần học mà chúng ta mới hiểu biết hơn về Thiên Chúa là Chúa Ba Ngôi. Cuối Thông điệp Fides et ratio, Đức Gioan Phaolô II đã vạch ra một số dòng tư tưởng triết học hiện đại mà trên căn bản có tính cách sai lạc:
Trước hết là “Thuyết Chiết Trung”: một phương thức vay mượn tư tưởng từ nhiều triết lý khác nhau, cố dung hòa một cách máy móc các quan điểm khác hẳn nhau, mà không quan tâm đến sự thích hợp hay mạch lạc nội tại của chúng. Nó là “một mớ tư tưởng hỗn tạp”.
Thứ nhì, “Thuyết Duy Sử” cho rằng không có chân lý nào vượt thời gian cả. Một điều đúng ở giai đoạn lịch sử này có thể sai ở giai đoạn lịch sử khác. Đó cũng là não trạng duy tương đối, một thứ độc tài về cảm thức luân lý. Cuối cùng sự hiện hữu của Thiên Chúa cũng chỉ là tương đối: có thể có, có thể không, tùy vào sự đoán định chủ quan của cá nhân hay tập thể trong một bối cảnh hay giai đoạn nào đó thôi.
Thứ ba là thuyết “Duy Khoa Học”, tương tự như thuyết Duy Lý và thuyết Duy Nghiệm. Những chủ trương này coi khoa học, lý trí và thực nghiệm như nền tảng để quyết đoán mọi sự trong cuộc sống. Hai trận thế chiến là kết quả hiển nhiên bởi sự thống trị của lý trí duy khoa học thực nghiệm, là một thứ lý trí không có tiêu chuẩn đạo đức hay tôn giáo, cắt xén phần tâm linh, nên đã làm cuộc sống con người trở nên què quặt, bạc nhược, càng ngày càng hỗn loạn và đau thương, vì cảm thấy chính mình cũng trở thành một công cụ sản xuất. Đó là chưa nói tới vấn đề môi trường, vấn đề ADN, là những mặt tối của khoa học kỹ thuật. Khi bài xích tôn giáo và nói riêng Kitô giáo, người ta đã tôn vinh Khoa học kỹ thuật như một thứ tôn giáo mới, từ đó phát sinh hiện tượng vô thần dưới nhiều hình thức.
Thứ tư là “Thuyết Duy Thực”, rất phổ thông ở Anh Quốc và Hoa Kỳ, chỉ dựa trên kết quả và sự thực dụng. Tất cả những cân nhắc có tính cách lý thuyết đều bị bác bỏ. Bất cứ hành động nào đem lại kết quả mong muốn đều là hành động tốt. Đây là một quan niệm chỉ nhằm vào thế giới này, không muốn biết tới gì khác, vì cho rằng con người chỉ nhận thức và lý giải được thế giới trước mắt, còn tự tính của nó thế nào thì con người không thể vươn tới.
Sau hết tất cả những triết thuyết trên đưa đến “Thuyết Hư Vô”. Ðó là việc chối bỏ nhân phẩm và số phận đời đời của con người. Hư vô là một kết luận hợp lý cuối cùng và chân thật rằng không có Thiên Chúa chúng ta không là gì cả. Ðó là sự tuyệt vọng của thuyết vô thần. Những triết thuyết này có khuynh hướng chối từ sự cần thiết Thiên Chúa và tuyên xưng một sự tự lập giả tạo. Đức Gioan Phaolo II đã khẳng định: “Vì thế giới được tạo dựng không thể tự đủ cho mình, mọi ảo ảnh về tự lập trong đó chối từ sự lệ thuộc cần thiết vào Thiên Chúa của mọi tạo vật - kể cả loài người - đều đưa đến những hoàn cảnh bi đát làm tan vỡ việc tìm kiếm hợp lý sự hòa hợp và ý nghĩa của đời sống con người” (Fides et ratio, 80).
Kết luận
Tóm lại, tin không phải là biết, dù nó cần đến sự hiểu biết trong đức tin. Đức tin không thuộc lãnh vực tri thức khoa học, nhưng tin cũng bao hàm một cách thế nhận thức ở bình diện khác, vì “sự chắc chắn do ánh sáng của Thiên Chúa ban thì lớn lao hơn sự chắc chắn do ánh sáng tự nhiên của lý trí”[5].
Tin là đáp lại một tiếng gọi để vươn xa hơn, cao hơn chính bản thân; là bước đi rộng hơn lãnh vực khả giác, khả tri và khả nghiệm.
Tin là một thái độ của con người toàn diện quyết định vượt xa hơn mọi thực tại hữu hình, mọi lý luận phàm trần, để dấn thân trọn vẹn cho một lẽ sống mới, trong tương quan huyền nhiệm với Đấng Tuyệt Đối.
Lý trí và đức tin đều nằm trong tiến trình vươn lên của đời sống làm người về mọi phương diện, một đời sống rất thực tế nhưng cũng rất huyền nhiệm, bởi vì con người được dựng nên cho chính Chúa. Trong chiều sâu của đời sống nhân-linh, không chỉ có cái biết của lý trí, nhưng còn là cái biết của con tim, cái biết của một tình yêu khao khát tìm về với Đấng Toàn Chân, Toàn Thiện, Toàn Mỹ. Đó mới là khát vọng thâm sâu của mỗi người, mà mọi hiểu biết trong cuộc sống này cuối cùng phải dừng lại, để nhường bước cho đức tin mở ra một dự phóng siêu vượt. Lý trí có thể đưa chúng ta đến bên bờ của đức tin, rồi để mặc chúng ta ở đấy. Không phải lý trí bỏ rơi chúng ta nhưng lý trí không thể giúp chúng ta vượt qua được mép bờ huyền nhiệm của đức tin. Ðứng trên mép bờ huyền nhiệm ấy, tác động thích hợp duy nhất là tâm tình yêu mến và phó thác.
Với tâm tình phó thác và yêu mến, đức tin cho ta thấy những điều mà người khác không thấy, hiểu những điều mà người khác không hiểu, biết những điều mà người khác không biết, kinh nghiệm những điều mà người khác không hề kinh nghiệm, cảm nếm những điều mà người khác không hề cảm nếm, làm những điều mà người khác không thể làm, sống những điều mà người khác không thể sống. Vì đức tin là huyền nhiệm của ân sủng, là tác động và sự sống của Chúa trong tâm hồn những kẻ tin.
Lạy Chúa, mọi sự bởi Chúa mà ra, mọi loài do Chúa mà có, mọi việc nhờ Chúa mà thành.
Tất cả cuộc sống con đều là ân ban của Chúa. Nhưng rồi nhiều khi con phát triển cuộc sống như thể chỉ dựa vào chính mình.
Con quên rằng chính Chúa không ngừng tiếp tục sáng tạo và làm nên cuộc sống con trong từng giây phút.
Với lý trí, con hay sống đức tin chỉ bằng sự hiểu biết của mình, nhưng đã không hiểu biết như mình phải hiểu biết. Con vẫn tin, nhưng đã không tin như mình phải tin. Hóa ra hiểu biết con vẫn còn non dại và đức tin con vẫn còn non kém.
Con muốn khẳng định về cuộc sống mình như thánh Phaolô: “Tôi không muốn biết đến chuyện gì khác ngoài Đức Giêsu Kitô”. Đó là sự hiểu biết trong đức tin, với hết lòng yêu mến và phó thác.
Xin Chúa nâng đỡ và gia tăng đức tin cho con, để con có thể thấy Chúa mọi nơi, nhận ra Chúa trong mọi người, sống với Chúa trong mọi lúc, đón nhận Chúa trong mọi sự. Để trong Chúa con được no thỏa sự sống muôn đời. Amen.
Lm. Thái Nguyên
[1] Francis Collins, Ngôn ngữ của Chúa. Những bằng chứng khoa học về đức tin, NXB Lao Động, Hà Nội, 2007, tr. 12-17.
[2] Auugustinô, Serm. 43, 7, 9.
[3] Anselmô, Prologion 1.
[4] Tôma Aquinô, Tổng luận thần học, II-II. q.2,a.2.
[5] Tôma Aquinô, Tổng luận thần học, II-II, q.171, a.5, ad 3.

markdown:
**ĐỨC TIN VÀ LÝ TRÍ** *“Tôi biết tôi tin vào ai”*
Nhiều
người nghĩ rằng nhân loại càng văn minh hiểu biết, khoa học càng phát triển,
thì những huyền thoại và mọi niềm tin cũng chấm dứt, con người sẽ tự động vượt thoát
khỏi những lệ thuộc tôn giáo để chỉ tin vào sức mạnh vạn năng của lý trí. Bởi vậy, lý tính khoa học
được tôn làm thẩm phán tối cao và là nguồn gốc của mọi chân lý. Nhà khoa học
Berthelot đã ngang nhiên xác quyết như sau:
*“Thế giới này không còn huyền bí
nữa… Khái niệm phép lạ và siêu nhiên tan biến như một ảo ảnh vô ích, một thiên
kiến lỗi thời”*. Thế nhưng nhà bác học Albert Einstein khẳng quyết ngược
lại: *“Điều đẹp nhất mà chúng ta có thể cảm nhận được chính là khía cạnh
huyền bí của cuộc đời. Đó là tình cảm sâu xa ở trong nôi của khoa học và nghệ
thuật đích thực”*.
Không
chỉ những người vô thần, mà còn ngay trong nội bộ Kitô giáo, cũng có những
người mang tham vọng muốn “giải huyền” để chỉ còn lại những gì là thuần túy
nhân loại. Nhưng khi người ta chối bỏ niềm tin này thì lại tạo nên niềm tin khác,
phủ bỏ Thần Thánh nọ thì lại dựng nên thần thánh kia. Thay vì tin vào một Thực
tại Siêu việt hay vào Thiên Chúa, thì họ lại tin vào những thực tại trần thế
được con người tuyệt đối hóa. Bởi vậy, Thượng đế của nhiều người hôm nay là
tiền bạc, danh vọng, khách hàng, tiến bộ khoa học kỹ thuật, hay những nhân vật
được đánh bóng và thần thánh hóa. Những ai đã từng đặt hết hy vọng vào cuộc
sống này thì cuối cùng kết quả thực tế là gì? Những tang thương, vỡ mộng của
những hy vọng trong thế kỷ qua chưa làm thức tỉnh những ai chỉ tin vào quyền
lực của lý trí sao? Khoa học có thể giải đáp nổi cái huyền bí đen tối nhất của
đời người là cái chết sao? Paul Valéry nói lên tâm trạng của con người hôm nay
rằng:
*“Chúng tôi văn minh? Nhưng chúng tôi biết rằng chúng tôi phải chết!”*.
Như vậy, niềm tin vào Thiên Chúa là huyền thoại hay niềm tin vào cuộc sống này
là huyền thoại? **1. Huyền thoại hay huyền nhiệm?**
Điều
quan trọng
Trái lại, huyền nhiệm là tác phẩm của Thiên Chúa, là
sinh khí làm nên sự sống mới cho tâm hồn, là chân trời mới bộc lộ cho ta những
gì ẩn giấu trong Thiên Chúa mà Ngài muốn mặc khải cho nhân loại. Huyền nhiệm
đưa ta vào thế giới của Thiên Chúa, mang lại cho ta tâm tình an vui và hy vọng
**,
**dạy ta biết sống yêu thương và hiến dâng. Đành rằng con người không thể
sống thiếu cơm bánh, nhưng cũng không thể sống viên mãn chỉ bằng cơm bánh. Đành
rằng chúng ta phải sống thực tế, sống hết mình và hết tình để thăng tiến bản
thân và góp phần xây dựng cuộc đời này, nhưng cũng phải sống có lý tưởng, có
niềm tin và sự trông cậy để được nâng đỡ và ấp ủ trong huyền nhiệm. Trên nền
tảng thiêng liêng đó con người mới vững vàng vượt qua gian nan và thách đố của
cuộc đời để thành toàn chính mình trong một định hướng siêu việt, đã được ghi
khắc trong chính thâm tâm của mỗi người.
Quả
thật,
*“Cái thế giới tinh thần của con người là vô cùng phức tạp, vì sự vận
động của nó luôn luôn nhắm tới cái thật cao và thật xa. Càng có tuổi thì cái
nhu cầu hướng tới cái tận thiện tận mỹ, thậm chí tới cái vô cùng càng mãnh liệt.”*
(Nhà Văn Nguyễn Khải). Không phải chúng ta muốn khoác cái áo huyền nhiệm vào
cuộc sống này, nhưng tự cuộc sống đã là điều thiêng liêng, huyền nhiệm. Bởi vì
con người đã được sáng tạo nên như thế. Huyền nhiệm chính là bản chất của đời
sống con người: *“Linh ư vạn vật”.* **2. Ý nghĩa sâu xa của đức tin**
Trong tâm trí mỗi người có một khoảng trống dành cho sự vô tín hoặc sự nghi ngờ hiện diện. Có nhiều vấn đề người ta suy nghĩ mà không tin, cũng có những điều người ta tin mà không suy nghĩ. Có nhiều vấn đề con người tin mà không thực hữu, nhưng cũng có những điều thực hữu mà con người chưa tin.
Đức Tin là một điều tối
quan trọng mà con người không ý thức hết. Đó là vì sự hiểu biết của con người
còn quá ít so với chân lý mênh mông. Nếu phủ nhận đức tin, con người chỉ còn lại
phần lý trí hẹp hòi mà thôi. Nhưng khi con người đã có lòng tin mà lại tin một
cách thuần lý trí để rồi lòng tin ấy tiếp tục bị đặt vào sự sai lầm nữa thì còn
khốn đốn hơn. Chúa biết điều nầy nên Ngài ban cho chúng ta Đức Tin vào Ngài.
Chúng ta tin rằng có vô số vấn đề đã được dựng nên, đã hiện hữu từ trước mà con
người chưa biết, chưa nghĩ ra và chưa tin. Hay nói một cách khác, có những sự
thực hữu mà tâm trí con người chưa hề với tới. Ngoài tâm trí, con người còn vô
số thực hữu mà
** (1Cr 13, 12). “Bây giờ tôi biết chỉ có ngần có hạn, mai sau tôi sẽ được biết hết, như
Thiên Chúa biết tôi.”**
Tin không những là tin có Thiên Chúa (credere Deum), mà còn tin
nơi giáo huấn của Ngài (credere Deo) và tin vào tình thương của Ngài (credere
in Deum).
*“Tin trước hết là chấp nhận
được cứu rỗi, được tha thứ, được yêu thương vô cùng. Chúa không phải là Đấng
bắt con người phải kính mến, nhưng là Đấng mà con người phải để cho Ngài yêu
thương mình vô hạn”.* (ĐHV, 113). Thiên Chúa cao cả, siêu việt, không phải
vì Ngài “toàn năng”, nhưng vì Ngài “toàn ái”.
Đã gọi là đức tin tất
nhiên vượt trên lý trí và trong những trường hợp nào đó ta phải từ bỏ một phần
nào đòi hỏi chính đáng của lý trí. Vì tin không thể đồng nghĩa với tôi thấy hay
tôi biết. Đã biết, đã thấy thì đâu còn gọi là tin. Chính vì vậy mà thư gởi tín
hữu Do Thái mới xác định:
** (Dt 11, 1). Đức
Bênêđictô XVI cũng cho biết: “Đức tin là bảo đảm cho những điều ta hy
vọng, là bằng chứng cho những điều ta không thấy.”**
Thật sự, đức tin tạo cho cuộc sống một cơ sở mới, một nền tảng mới mà con người có thể dựa vào. Nền tảng mới này làm cho cơ sở thông thường như lợi nhuận hay tài sản vật chất trở nên tương đối hóa. Và cũng từ đó, một tự do mới được phát sinh, biểu lộ bằng những hành động từ bỏ lớn lao vì tình yêu Đức Kitô, đến độ dám hy sinh chính bản thân mình để đem lại sự nâng đỡ, ánh sáng và niềm vui cho những ai đang sống trong tối tăm, sầu khổ. Đã có biết bao tấm gương như thế của các Kitô hữu trong mọi thời đại, chứng tỏ đức tin đã làm nên đời sống mới của họ, và là “bằng chứng” cho những gì sẽ đến. Lời hứa của Đức Kitô cũng thế, không chỉ là một thực tại được mong đợi, nhưng là một hiện diện thực sự: Ngài mới thực sự là “triết gia” đúng nghĩa và là “mục tử” nhân lành, Đấng chỉ cho chúng ta biết thế nào là sự sống đích thực và nơi đâu có sự sống ấy. Sự sống ấy cũng chính là Đức Kitô, trong Ngài, Thiên Chúa đã biểu lộ chính mình (x. Spe salvi, số 8).
Đối
với Kitô giáo, đức tin mang một tính chất lịch sử đặc biệt, vì Lời của Thiên
Chúa đã thực sự trở thành Ngôi Lời, sống giữa nhân loại (x. Ga 1, 9-10). Vì
thế, tin có nghĩa là tin ở, tin vào Đức Kitô.
*“Những ai đón nhận và tin vào
danh Ngài, thì Ngài cho họ quyền trở nên con Thiên Chúa”* (Ga, 1, 12), nghĩa
là ngay từ đời này người tín hữu đã được tham dự vào nguồn sống vô biên của
Thiên Chúa, nhờ Đức Kitô. (x. Ga 3, 16.36). Do đó mà thánh Phaolô đã xác quyết một
cách mạnh mẽ: * “Tôi biết tôi tin vào ai”*(2Tm
1, 12).
Tin không phải chỉ là liên kết với chân lý mà còn là một cách thế sống và là một hành trình tiến về chân lý. Tin như thế luôn bao hàm một dấn thân trọn vẹn, một nỗ lực vươn lên không ngừng, để tin làm sao thì sống làm vậy. Tuy nhiên, ân sủng của Thiên Chúa mới là yếu tố quyết định, là bản chất của đức tin. Đó là công trình của Thiên Chúa nơi đời sống của một con người, là một sự công chính hóa do lòng thương xót Chúa, chứ không phải do con người muốn làm nên dựa vào tài đức hay sự tốt lành của mình.
**3. Giá trị của lý trí** *“* *Quả thật, lý trí là hồng ân cao quí
Thiên Chúa ban cho con người, và sự chiến thắng của lý trí trên sự phi lý cũng
là một mục tiêu của đức tin Kitô Giáo. Nhưng khi nào thì lý trí thực sự làm
chủ? Phải chăng khi lý trí được tách ra khỏi Thiên Chúa? Phải chăng khi nó trở
nên mù lòa trước Thiên Chúa? Phải chăng lý trí của quyền lực và của hành động
đã là toàn bộ lý trí? Nếu tiến bộ, để thực sự là tiến bộ, phải cần đến sự tăng
trưởng luân lý của nhân loại, thì lý trí của quyền lực và hành động còn cần hòa
nhập vào việc phân định thiện ác cách khẩn thiết hơn nữa, nhờ lý trí mở ra với
những sức mạnh cứu độ của đức tin. Chỉ có như thế lý trí mới trở nên thực sự nhân
bản, và có khả năng chỉ đường cho ý chí, và lý trí chỉ làm được điều này khi nó
biết vượt lên chính mình. Ngược lại, khi mất quân bình giữa khả năng vật chất
và sự thiếu phán đoán của con tim, thì tình trạng đó sẽ trở nên một đe dọa cho
con người và toàn thể tạo thành… * *Không còn nghi ngờ chút nào rằng Thiên Chúa thực sự bước
vào cuộc sống của con người, không chỉ đơn thuần vì chúng ta tưởng nghĩ đến
Ngài, nhưng chính Ngài đích thân đến gặp gỡ và ngỏ lời với chúng ta. Chính vì
thế mà lý trí cần đến đức tin để hoàn toàn là chính mình: lý trí và đức tin cần
đến nhau để hoàn thành bản chất và sứ mạng đích thực của mình”. * **4. Sự liên kết chặt chẽ giữa đức tin và lý trí**
Giữa niềm tin và lý trí, giữa huyền nhiệm và khoa học đành rằng có những khác biệt, là hai lãnh vực khác nhau, nhưng không vì thế mà đối nghịch nhau. Cả hai đều lớn lên với nhau và tồn tại trong nhau nơi đời sống của một con người. Chúng bổ túc và phong phú hóa cho nhau để giúp con người hình thành quan niệm đúng đắn và quân bình về cuộc sống, đồng thời làm triển nở sâu rộng mọi chiều kích nhân-linh.
Trước tiên chúng ta cần xác định rằng:
*“Không
hề có sự xung đột giữa một nhà khoa học thực thụ với một người đặt niềm tin vào
Thiên Chúa, Đấng chăm sóc tới từng cá nhân chúng ta”*. Đó là lập trường của
Tiến sĩ Francis Collins, Giám đốc Dự án Giải mã Gen người, là một trong những
nhà khoa học hàng đầu thế giới. Trong bài viễn văn công bố bản đồ Gen chứa toàn
bộ các ADN, Tổng thống Bill Clinton đã vui mừng tuyên bố: *“Ngày hôm nay,
chúng ta được hiểu về loại ngôn ngữ mà Chúa đã sử dụng để sáng tạo nên sự sống.
Hơn bao giờ hết, chúng ta nghiêng mình trước sự phức tạp, trước vẻ đẹp và sự kỳ
diệu của món quà thần thánh nhất, thiêng liêng nhất của Ngài”*.
Lạ
thay, một chính khách hàng đầu trên thế giới mà lại đề cập đến vẻ huyền nhiệm
thiêng liêng trong một công trình khoa
học như thế. Nhưng lạ hơn nữa là phản ứng của Tiến sĩ Collins khi phát biểu:
*“Riêng
với tôi, thật tuyệt vời và đáng kinh ngạc khi biết rằng lần đầu tiên chúng ta
đọc được cuốn sách chỉ dẫn về chính bản thân mình, cuốn sách mà trước đó duy
chỉ có Chúa mới biết đến”.* Collins còn cho biết: *“Với tôi, trải nghiệm
của việc sắp xếp trình tự Gen người và khám phá ra bí mật đáng lưu tâm nhất
trong tất cả này, vừa là một thành tựu đáng kinh ngạc của khoa học, vừa là dịp
thể hiện tình yêu với Chúa”.* Ông còn xác tín mạnh mẽ: *“Tin vào Chúa là
một sự lựa chọn hoàn toàn lý trí, và rằng, trong thực tế, các nguyên lý của đức
tin lại bổ sung cho các nguyên lý của khoa học”*
Vấn đề nêu trên quan trọng đến nỗi có cả một
Thông Điệp về Đức Tin và Lý Trí (Fides et ratio), của Đức Gioan Phaolô II. Ngài mở đầu Thông
điệp như sau:
*“Đức tin và Lý trí* * được ví như đôi cánh
giúp tâm trí con người vươn cao lên trong sự chiêm nghiệm chân lý. Chính Thiên
Chúa đã in đặt nơi tâm khảm con người ước vọng tìm biết chân lý để cuối cùng
con người được nhận biết Thiên Chúa, ngõ hầu nhờ nhận biết và yêu mến Người,
con người sẽ đạt thấu được sự thật về mình cách đầy đủ*”.
Thánh Augustinô tuyên bố đức tin soi sáng tâm trí và giúp cho lý trí nắm
bắt được những chân lý nền tảng về toàn bộ thực tại:
*“Tôi tin để hiểu và tôi hiểu để tin”*
Nói cách khác,
Tương tự, thánh Tôma Aquinô cũng chủ trương rằng:
*“Tin là hành vi của trí tuệ gắn bó với chân lý của Thiên Chúa, dưới sự
điều động của ý chí được ân sủng của Thiên Chúa lay động”* [[4]](#_ftn4).
Tự lý trí bẩm sinh đòi hỏi sự hướng đạo và hỗ trợ của đức tin tôn giáo để đạt
được chân lý một cách trọn vẹn. Trong lúc tin, trí tuệ rõ ràng đã đồng ý bằng
hành động của ý chí. Tin là *“suy tư với
sự đồng ý.”* Trong tri thức khoa học, trí tuệ cũng đồng ý với những tuyên bố
xác định. Nhưng trong đức tin, sự quyết định đồng ý đến từ ý chí. Do đó, đức
tin đích thực không bao giờ chỉ là một tri thức suông, vì người ta có thể biết
mà không tin. Thật vậy *, “Không bao giờ có
ai tin theo Đạo chỉ vì lý luận hay chứng cứ, cho dù chúng hợp lý đến đâu chăng
nữa”* (Gabriel Marcel).
Nhưng rồi không thể tin nếu không cảm nghiệm hay chẳng có một dấu hiệu khả tín nào. Thánh Tôma cho rằng lý trí có thể đạt tới những chân lý cơ bản nào đó về sự hiện hữu và bản tính của Thiên Chúa, nhưng đức tin thì làm cho việc nắm bắt những chân lý này trở nên vừa chắc chắn vừa khả hữu hơn. Hơn nữa thánh Tôma còn nghĩ rằng, để hiểu biết đầy đủ về Thiên Chúa và con đường đi tới sự cứu rỗi sau cùng của loài người thì cần phải có đức tin trong trạng thái mặc khải thiêng liêng. Một đức tin như thế, là quà tặng từ ân sủng của Chúa. Điều đó giải thích vì sao đức tin, cùng với hy vọng và lòng bác ái, được coi là một đức hạnh siêu nhiên hoặc thuộc về thần học.
Như vậy:
* "Nếu
con người với trí thông minh không nhận ra Thiên Chúa là Ðấng Sáng Tạo mọi sự,
không phải vì họ thiếu phương tiện tìm hiểu, nhưng vì ý muốn tự do và tình
trạng u tối do tội lỗi của họ cản
đường" *(Fides et ratio, 19). **5. Hai nguồn nhận thức nơi con người**
Tựu chung, chúng ta có
hai cách để biết: đức tin và lý trí.
*Ðức tin là biết qua sự tin tưởng. Lý
trí là biết qua suy nghĩ, quan sát, thực
nghiệm hay kinh nghiệm cá nhân.* Sự hiểu biết nhờ lý trí mà thôi thì quá
giới hạn. Cả hai cần phải cùng nhau phát triển. Các khoa học gia phải lệ thuộc
vào niềm tin tự nhiên. Họ phải tin tưởng nhau. Mỗi khoa học gia không có thì
giờ và tài nguyên để tự mình kiểm chứng tất cả mọi thí nghiệm và đo lường. Họ
phải tin vào những bài viết về khoa học. Vậy niềm tin là kiến thức được nuôi
dưỡng bằng sự liên hệ cá nhân, và chúng ta cần có niềm tin. Trong khoa học niềm
tin này được nuôi dưỡng bằng “cộng đồng khoa học”. Niềm tin này không phải là
một “bước mù quáng” nhưng được hỗ trợ bằng lý trí. Những bài viết trên các sách
báo khoa học được duyệt xét cẩn thận bởi các khoa học gia khác. Nếu một khoa
học gia nào có bằng chứng là thiếu lương thiện, thì niềm tin này bị tan vỡ, và
công việc của người đó bị mất tín nhiệm.
Đức tin cũng thúc đẩy
chúng ta theo đuổi lý trí:
*"Chính đức tin sẽ thúc giục lý trí vượt thoát
tình trạng cô lập và tù túng để thong dong theo đuổi những gì là chân, thiện,
mỹ. Ðức tin đúng là trạng sư đại tài, và là nhà biện hộ giúp cho lý trí thắng
cuộc" *(Fides et ratio, 56). Không có điều căn bản là niềm tin, chẳng
ai muốn bỏ giờ ra nghiên cứu vũ trụ và những điều cơ bản của vật chất. *"Cũng
chính một Thiên Chúa duy nhất, Ðấng thiết lập và đảm bảo tính khả tri cũng như
tính hữu lý vẫn tàng chứa trong các sự vật thuộc trật tự tự nhiên, dựa vào đó
mà các nhà khoa học có thể yên tâm truy cứu các nghĩa lý” *(Feides et ratio,
34).
Chú thích số 29 của
Thông điệp cho biết:
*"Thánh Kinh và thế giới tự nhiên đều tiến hành
cách bình đẳng từ Lời Thiên Chúa, Thánh Kinh được Chúa Thánh Thần viết, thế
giới tự nhiên thừa hành cách trung tín lề luật của Thiên Chúa". *Thiên
Chúa đó chính là Cha Đức Giêsu Kitô. Và như thánh Phaolô đã xác quyết: ** (x. Ep 4, 21): Ngài là “Sự
thật ở nơi Đức Giêsu”** *"Mặc dầu đức tin,
một món quà Thiên Chúa ban, không đặt nền tảng trên lý trí, nhưng chắc chắn
không thể không cần đến lý trí. Trái lại cũng phải thấy rõ rằng, lý trí cần
phải được đức tin củng cố năng lực cho thì mới có thể khám phá ra những chân
trời xa rộng mà tự sức riêng nó không sao đạt thấu được." *(Fides et ratio, 67).
Lý trí có thể mở trí khôn cụ thể của chúng ta ra để rồi ý chí chúng ta dễ đón
nhận ân sủng của đức tin siêu nhiên. Lý trí cũng giúp đức tin không sa vào mê
tín dị đoan, và có thể phê phán đức tin của chúng ta: *"Thật là hão
huyền khi nghĩ rằng đức tin đi đôi với một lý trí yếu ớt, mà lại có thể trở nên
thâm hậu hơn; ngược lại là đàng khác, đức tin ấy sẽ tàn rụi dần để chỉ còn là
hoang tưởng hoặc mê tín mà thôi”. *(Fides et ratio, 48).
Một lạc giáo liên quan
đến đức tin là thuyết "Duy Tín", cho rằng đức tin siêu nhiên thì quá
trổi vượt trên lý lẽ tự nhiên đến nỗi lý trí không có ích gì cho đức tin. Tiếc
thay Thuyết Duy Tín làm cho đức tin trở nên một sự tin tưởng mù quáng. Thánh
Phêrô cho thấy lý trí có thể giúp chúng ta giải thích đức tin một cách hay hơn
cho những người không có cùng một niềm tin như chúng ta:
*"Anh em hãy
luôn sẵn sàng giải thích cho bất cứ ai hỏi anh em về lý do của niềm hy vọng của
anh em, nhưng hãy làm điều đó với sự khoan dung và kính cẩn" *(1 Pr
3:15-16). Cũng thế, đức tin siêu nhiên có thể cung cấp cho lý trí một sức sinh
động và mới mẻ (x. Fides et ratio, 48). Ðức tin có thể giải thoát lý trí khỏi
sự lệ thuộc hoàn toàn vào cảm quan. Như trong khoa học, đức tin có thể thúc đẩy
chúng ta theo đuổi các lý lẽ xa hơn nữa để thu lượm được nhiều kiến thức.
Tóm lại:
*"Giáo
hội vẫn luôn thâm tín rằng đức tin và lý trí hỗ trợ lẫn cho nhau; chúng ảnh
hưởng lẫn nhau khi trao đổi những phê phán làm cho nhau thêm tinh tuyền, và
khuyến khích nhau trong việc theo đuổi tìm kiếm để hiểu biết sâu xa hơn”*
(Fides et ratio, 100). **6. Tương quan giữa triết học và thần học**
Sự quan hệ giữa đức tin và lý trí cũng là sự quan hệ giữa triết học và thần học. Triết học là một khối kiến thức được xắp xếp có thứ tự để giải thích một điều gì. Tương tự như lý trí, nó bắt đầu từ cảm quan. Còn thần học cũng là một khối kiến thức nhằm mục đích giải thích một điều gì, nhưng nó bắt đầu từ Lời Chúa mặc khải. Nó liên quan đến cả đức tin lẫn lý trí. Vì hai môn học đó bắt nguồn từ hai khởi điểm khác nhau, nên chúng cũng khác nhau. Nhưng chúng ta có thể dùng cả hai để hiểu thêm về Thiên Chúa. Dựa vào thế giới tự nhiên dễ hiểu, triết học có thể dùng lý luận để chứng minh rằng có Thiên Chúa như là một Nguyên Lý Tuyệt Ðối. Nhưng triết học không thể biết gì về mầu nhiệm Thiên Chúa. Chỉ nhờ mặc khải và thần học mà chúng ta mới hiểu biết hơn về Thiên Chúa là Chúa Ba Ngôi. Cuối Thông điệp Fides et ratio, Đức Gioan Phaolô II đã vạch ra một số dòng tư tưởng triết học hiện đại mà trên căn bản có tính cách sai lạc:
Trước hết là
*“Thuyết
Chiết Trung”*: một phương thức vay mượn tư tưởng từ nhiều triết lý khác
nhau, cố dung hòa một cách máy móc các quan điểm khác hẳn nhau, mà không quan
tâm đến sự thích hợp hay mạch lạc nội tại của chúng. Nó là “một mớ tư tưởng hỗn
tạp”.
Thứ nhì,
* “Thuyết Duy Sử”* cho rằng không có chân lý
nào vượt thời gian cả. Một điều đúng ở giai đoạn lịch sử này có thể sai ở giai
đoạn lịch sử khác *.* Đó cũng là não trạng duy tương đối, một thứ độc tài
về cảm thức luân lý. Cuối cùng sự hiện hữu của Thiên Chúa cũng chỉ là tương đối:
có thể có, có thể không, tùy vào sự đoán định chủ quan của cá nhân hay tập thể
trong một bối cảnh hay giai đoạn nào đó thôi.
Thứ ba là thuyết
*“Duy
Khoa Học”,* tương tự như thuyết *Duy Lý* và thuyết *Duy Nghiệm*. Những
chủ trương này coi khoa học, lý trí và thực nghiệm như nền tảng để quyết đoán mọi
sự trong cuộc sống. Hai trận thế chiến là
kết quả hiển nhiên bởi sự thống trị của lý trí duy khoa học thực nghiệm, là một
thứ lý trí không có tiêu chuẩn đạo đức hay tôn giáo, cắt xén phần tâm linh, nên
đã làm cuộc sống con người trở nên què quặt, bạc nhược, càng ngày càng hỗn loạn
và đau thương, vì cảm thấy chính mình cũng trở thành một công cụ sản xuất. Đó là chưa nói tới vấn đề môi trường, vấn đề
ADN, là những mặt tối của khoa học kỹ thuật. Khi bài xích tôn giáo và nói riêng
Kitô giáo, người ta đã tôn vinh Khoa học kỹ thuật như một thứ tôn giáo mới, từ
đó phát sinh hiện tượng vô thần dưới nhiều hình thức.
Thứ tư là
*“Thuyết Duy Thực”*, rất phổ thông ở Anh Quốc và Hoa Kỳ, chỉ dựa
trên kết quả và sự thực dụng. Tất cả những cân nhắc có tính cách lý thuyết đều
bị bác bỏ. Bất cứ hành động nào đem lại kết quả mong muốn đều là hành động tốt.
Đây là một quan niệm chỉ nhằm vào thế giới này, không muốn biết tới gì khác, vì
cho rằng con người chỉ nhận thức và lý giải được thế giới trước mắt, còn tự
tính của nó thế nào thì con người không thể vươn tới.
Sau hết tất cả những
triết thuyết trên đưa đến
*“Thuyết Hư Vô”*. Ðó là việc chối bỏ nhân phẩm
và số phận đời đời của con người. Hư vô là một kết luận hợp lý cuối cùng và
chân thật rằng không có Thiên Chúa chúng ta không là gì cả. Ðó là sự tuyệt vọng
của thuyết vô thần. Những triết thuyết này có khuynh hướng chối từ sự cần thiết
Thiên Chúa và tuyên xưng một sự tự lập giả tạo. Đức Gioan Phaolo II đã khẳng
định: *“Vì thế giới được tạo dựng không thể tự đủ cho mình, mọi ảo ảnh về tự
lập trong đó chối từ sự lệ thuộc cần thiết vào Thiên Chúa của mọi tạo vật - kể
cả loài người - đều đưa đến những hoàn cảnh bi đát làm tan vỡ việc tìm kiếm hợp
lý sự hòa hợp và ý nghĩa của đời sống con người”* (Fides et ratio, 80). **Kết luận**
Tóm lại, tin không phải
là biết, dù nó cần đến sự hiểu biết trong đức tin. Đức tin không thuộc lãnh vực
tri thức khoa học, nhưng tin cũng bao hàm một cách thế nhận thức ở bình diện
khác, vì
*“sự chắc chắn do ánh sáng của
Thiên Chúa ban thì lớn lao hơn sự chắc chắn do ánh sáng tự nhiên của lý trí”*.
Tin là đáp lại một tiếng gọi để vươn xa hơn, cao hơn chính bản thân; là bước đi rộng hơn lãnh vực khả giác, khả tri và khả nghiệm.
Tin là một thái độ của con người toàn diện quyết định vượt xa hơn mọi thực tại hữu hình, mọi lý luận phàm trần, để dấn thân trọn vẹn cho một lẽ sống mới, trong tương quan huyền nhiệm với Đấng Tuyệt Đối.
Lý trí và đức tin đều
nằm trong tiến trình vươn lên của đời sống làm người về mọi phương diện, một
đời sống rất thực tế nhưng cũng rất huyền nhiệm, bởi vì
**con người được dựng nên cho chính Chúa**. Trong chiều sâu của đời
sống nhân-linh, không chỉ có cái biết của lý trí, nhưng còn là cái biết của con
tim, cái biết của một tình yêu khao khát tìm về với Đấng Toàn Chân, Toàn Thiện,
Toàn Mỹ. Đó mới là khát vọng thâm sâu của mỗi người, mà mọi hiểu biết trong
cuộc sống này cuối cùng phải dừng lại, để nhường bước cho đức tin mở ra một dự
phóng siêu vượt. *Lý
trí có thể đưa chúng ta đến bên bờ của đức tin, rồi để mặc chúng ta ở đấy.
Không phải lý trí bỏ rơi chúng ta nhưng lý trí không thể giúp chúng ta vượt qua
được mép bờ huyền nhiệm của đức tin. * *Ðứng trên
mép bờ huyền nhiệm ấy, tác động thích hợp duy nhất là tâm tình yêu mến và phó
thác.*
Với tâm tình phó thác và yêu mến, đức tin cho ta thấy những điều mà người khác không thấy, hiểu những điều mà người khác không hiểu, biết những điều mà người khác không biết, kinh nghiệm những điều mà người khác không hề kinh nghiệm, cảm nếm những điều mà người khác không hề cảm nếm, làm những điều mà người khác không thể làm, sống những điều mà người khác không thể sống. Vì đức tin là huyền nhiệm của ân sủng, là tác động và sự sống của Chúa trong tâm hồn những kẻ tin.
*Lạy Chúa, mọi sự bởi Chúa mà ra, mọi loài do Chúa mà có,
mọi việc nhờ Chúa mà thành. * *Tất cả cuộc sống con đều là ân ban của Chúa. Nhưng rồi
nhiều khi con phát triển cuộc sống như thể chỉ dựa vào chính mình. * *Con quên rằng chính Chúa không ngừng tiếp tục sáng tạo và
làm nên cuộc sống con trong từng giây phút. * *Với lý trí, con hay sống đức tin chỉ bằng sự hiểu biết của
mình, nhưng đã không hiểu biết như mình phải hiểu biết. Con vẫn tin, nhưng đã
không tin như mình phải tin. Hóa ra hiểu biết con vẫn còn non dại và đức tin
con vẫn còn non kém. * *Con muốn khẳng định về cuộc sống mình như thánh Phaolô:
“Tôi không muốn biết đến chuyện gì khác ngoài Đức Giêsu Kitô”. Đó là sự hiểu
biết trong đức tin, với hết lòng yêu mến và phó thác. * *Xin Chúa nâng đỡ và gia tăng đức tin cho con, để con có thể
thấy Chúa mọi nơi, nhận ra Chúa trong mọi người, sống với Chúa trong mọi lúc,
đón nhận Chúa trong mọi sự. Để trong Chúa con được no thỏa sự sống muôn đời.
Amen.* **Lm. Thái Nguyên** [[1]](#_ftnref1) Francis
Collins, *Ngôn ngữ của Chúa. Những bằng
chứng khoa học về đức tin*, NXB Lao Động, Hà Nội, 2007, tr. 12-17. [[2]](#_ftnref2) Auugustinô,
*Serm. *43, 7, 9. [[3]](#_ftnref3) Anselmô,
*Prologion *1. [[4]](#_ftnref4) Tôma Aquinô, *Tổng luận thần học, *II-II. q.2,a.2. [[5]](#_ftnref5) Tôma Aquinô, *Tổng luận thần học*, II-II, q.171, a.5,
ad 3.


text:
Để tiện các bạn có thể liên hệ thuận lợi với cơ quan thuế có thẩm quyền để thực hiện các thủ tục thành chính thuế, www.tapchithue.com cung cấp thông tin về hệ thống địa chỉ của cơ quan thuế có thẩm quyền tại trung ương cũng như địa phương của 63 tỉnh, thành phố..
Địa chỉ: Số 117-119, Hoàng Văn Thụ, P. 3,TX Bạc Liêu,T. Bạc Liêu
Điện thoại 0781 - 823.947
® Thiet ke web: V&A Vietnam © Bản quyền TapChiThue.com® Ghi rõ "Nguồn: TapChiThue.com" khi phát hành lại thông tin từ website này

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Server: Apache

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Phụ nữ thèm sex khi vừa 'yêu' xong
Các nhà tình dục học trên toàn thế giới cho rằng ham muốn tình dục ở phụ nữ cũng nhiều như đàn ông. Eva có thể hưng phấn và muốn "yêu đương" ngay sau khi hiệp một kết thúc.
Nhìn chung, hầu hết nam giới cần 2-6 phút để đạt được cực khoái. Tuy nhiên, nếu thời gian lại ít hơn một phút hoặc nhiều hơn một tiếng đồng hồ lại chứng tỏ bạn đang có vấn đề với “cậu nhỏ” của mình. Trong khi đó, thời gian cần thiết để phụ nữ lên đỉnh lại dài hơn so với nam giới, hầu hết trong khoảng 10 phút. Có thể nhận thấy, độ lệch pha về thời gian lên đỉnh của nam giới và phụ nữ nằm trong khoảng 4-5 phút. Và chính thời gian chàng ở trên đỉnh là lúc ham muốn của nàng đang từ từ trỗi dậy.
Sự hưng phấn của phụ nữ được so sánh với quả cầu tuyết, càng lăn được lâu nó càng to hơn. Đấy cũng là lý giải về nguyên nhân của hiện tượng đa cực khoái (lên đỉnh nhiều lần) ở nữ giới.
Cũng có trường hợp phụ nữ đạt cực khoái trước đàn ông cho nên nàng sẽ cảm thấy thèm sex hơn. Hoặc có thể, màn dạo đầu là vấn đề mấu chốt. Nếu nàng đạt cực khoái ngay trong màn dạo đầu thì nàng sẽ sẵn sàng muốn thêm một lần cực khoái khi làm tình thực sự vì ham muốn vẫn tràn đầy và nàng muốn được hưởng thụ nó.
Theo ngoisao

markdown:
# Phụ nữ thèm sex khi vừa 'yêu' xong
## Các nhà tình dục học trên toàn thế giới cho rằng ham muốn tình dục ở phụ nữ cũng nhiều như đàn ông. Eva có thể hưng phấn và muốn "yêu đương" ngay sau khi hiệp một kết thúc.
![ Phụ nữ thèm sex khi vừa ](http://img.thuocbietduoc.com.vn/images/news/2010/11/sex_9-151110.jpg)
Nhìn chung, hầu hết nam giới cần 2-6 phút để đạt được cực khoái. Tuy nhiên, nếu thời gian lại ít hơn một phút hoặc nhiều hơn một tiếng đồng hồ lại chứng tỏ bạn đang có vấn đề với “cậu nhỏ” của mình. Trong khi đó, thời gian cần thiết để phụ nữ lên đỉnh lại dài hơn so với nam giới, hầu hết trong khoảng 10 phút. Có thể nhận thấy, độ lệch pha về thời gian lên đỉnh của nam giới và phụ nữ nằm trong khoảng 4-5 phút. Và chính thời gian chàng ở trên đỉnh là lúc ham muốn của nàng đang từ từ trỗi dậy.
Sự hưng phấn của phụ nữ được so sánh với quả cầu tuyết, càng lăn được lâu nó càng to hơn. Đấy cũng là lý giải về nguyên nhân của hiện tượng đa cực khoái (lên đỉnh nhiều lần) ở nữ giới.
Cũng có trường hợp phụ nữ đạt cực khoái trước đàn ông cho nên nàng sẽ cảm thấy thèm sex hơn. Hoặc có thể, màn dạo đầu là vấn đề mấu chốt. Nếu nàng đạt cực khoái ngay trong màn dạo đầu thì nàng sẽ sẵn sàng muốn thêm một lần cực khoái khi làm tình thực sự vì ham muốn vẫn tràn đầy và nàng muốn được hưởng thụ nó.
**Theo ngoisao**
|
|![]()

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Các bạn click vào tiêu đề truyện dưới đây để Downloads :
4. Truyện Ai lớn nhất, ai bé nhất
12. Truyện Bác nông dân và con quỷ
16. Truyện Chú Hành lười biếng
24. Truyện Cô bé quàng khăn đỏ
Tiếp tục được cập nhật
Hôn nhân
-
TẠI SAO PHỤ NỮ ĐƯỢC MỆNH DANH LÀ HAY CA THÁN
T4/08/2016
(Thuviengiadinh.com) – Nhiều lúc bạn thường hỏi tại sao ngày còn con gái cô ấy ít nói hiền lành và luôn tươi cười, vậy mà từ khi có một đứa con, vợ bạn thay đổi một cách chóng mặt khiến bạn không thể bắt kịp. Dưới đây là những nguyên nhân khiến vợ bạn có […]
-
ANH CÓ PHẢI LÀ NGƯỜI KEO KIỆT KHÔNG?
T3/08/2016
Sống với nhau đã 10 năm có với nhau 2 đứa con, tôi chưa bao giờ ca thán anh một điều gì, không phải anh là một người đàn ông hoàn hảo mà chẳng qua tôi là người vợ cam chịu để gia đình êm ấm vui vẻ. Nhưng bây giờ con đã lớn rồi […]
-
Thật không ngờ vợ tôi lại là người gian trá
CN/08/2016
Ngày quyết định lấy em, từ hàng xóm đến bạn bè ai cũng phản đối kịch liệt, vì em là một con người có rất nhiều tính xấu như hay ăn quà, gian dối, lại có tính tắt mắt. Tôi mặc kệ mọi người dèm pha, tôi tin vào tình yêu của mình sẽ giúp […]
- Đọc báo mới nhất hôm nay
- Cập nhật tin tức mới nhất trong ngày
- Đọc tin tuc quan su mới nhất
- cập nhập tin tuc 24h trong ngày
- Đọc truyện ngắn hay chọn lọc trên Waka.vn
- mỹ phẩm Avene của Pháp chính hãng tại Việt Nam

markdown:
![](http://www.thuviengiadinh.com/wp-content/themes/thuviengiadinh2012/Images/clealer.png)
Các bạn click vào tiêu đề truyện dưới đây để Downloads :
[4. Truyện Ai lớn nhất, ai bé nhất](http://www.ziddu.com/download/12983439/ailonnhataibenhat.mp3.html) [12. Truyện Bác nông dân và con quỷ]( http://www.ziddu.com/download/12983788/bacnongdanvaconquy.mp3.html) [16. Truyện Chú Hành lười biếng](http://www.ziddu.com/download/13010884/chuhanhluoibieng.mp3.html) [24. Truyện Cô bé quàng khăn đỏ](http://www.ziddu.com/download/13010892/cobequangkhando.mp3.html)
Tiếp tục được cập nhật
[Hôn nhân](http://www.thuviengiadinh.com/category/tam-ly/tam-ly-hon-nhan) [TẠI SAO PHỤ NỮ ĐƯỢC MỆNH DANH LÀ HAY CA THÁN](http://www.thuviengiadinh.com/tam-ly/tam-ly-hon-nhan/tai-sao-phu-nu-duoc-menh-danh-la-hay-ca-than)
T4/08/2016
(Thuviengiadinh.com) – Nhiều lúc bạn thường hỏi tại sao ngày còn con gái cô ấy ít nói hiền lành và luôn tươi cười, vậy mà từ khi có một đứa con, vợ bạn thay đổi một cách chóng mặt khiến bạn không thể bắt kịp. Dưới đây là những nguyên nhân khiến vợ bạn có […]
[ANH CÓ PHẢI LÀ NGƯỜI KEO KIỆT KHÔNG?](http://www.thuviengiadinh.com/tam-ly/tam-ly-hon-nhan/anh-co-phai-la-nguoi-keo-kiet-khong)
T3/08/2016
Sống với nhau đã 10 năm có với nhau 2 đứa con, tôi chưa bao giờ ca thán anh một điều gì, không phải anh là một người đàn ông hoàn hảo mà chẳng qua tôi là người vợ cam chịu để gia đình êm ấm vui vẻ. Nhưng bây giờ con đã lớn rồi […]
[Thật không ngờ vợ tôi lại là người gian trá](http://www.thuviengiadinh.com/tam-ly/tam-ly-hon-nhan/that-khong-ngo-vo-toi-lai-la-nguoi-gian-tra)
CN/08/2016
Ngày quyết định lấy em, từ hàng xóm đến bạn bè ai cũng phản đối kịch liệt, vì em là một con người có rất nhiều tính xấu như hay ăn quà, gian dối, lại có tính tắt mắt. Tôi mặc kệ mọi người dèm pha, tôi tin vào tình yêu của mình sẽ giúp […]
[Đọc báo](http://www.doisongphapluat.com/)mới nhất hôm nay
- Cập nhật
[tin tức mới nhất](http://www.tinmoi.vn/)trong ngày
- Đọc
[tin tuc quan su](http://www.nguoiduatin.vn/c/quan-su)mới nhất
- cập nhập
[tin tuc 24h](http://www.tinmoi.vn/tin-tuc-24h.html)trong ngày
- Đọc
[truyện ngắn hay](https://waka.vn/the-loai/truyen-ngan-gDdOW.html)chọn lọc trên Waka.vn [mỹ phẩm Avene của Pháp](http://www.eau-thermale-avene.vn/)chính hãng tại Việt Nam

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


text:
Công ty Cổ phần Vật Giá Việt Nam. Số GCNDT: 011032001615, cấp ngày 21/06/2012, nơi cấp: UBND thành phố Hà Nội
Trụ sở chính: Số 102, phố Thái Thịnh, phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội - Chi nhánh Hồ Chí Minh: Đường Lữ Gia, Phường 15, Quận 11, Hồ Chí Minh
phailaynguoinhuanh 25/04/2008 - 16:22

Set-Cookie: u_nologin_id=380752011; expires=Sun, 04-Dec-2016 07:39:28 GMT; path=/; httponly

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)


text:
Công ty Cổ phần Vật Giá Việt Nam. Số GCNDT: 011032001615, cấp ngày 21/06/2012, nơi cấp: UBND thành phố Hà Nội
Trụ sở chính: Số 102, phố Thái Thịnh, phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội - Chi nhánh Hồ Chí Minh: Đường Lữ Gia, Phường 15, Quận 11, Hồ Chí Minh

Set-Cookie: u_nologin_id=380588061; expires=Sun, 04-Dec-2016 07:04:49 GMT; path=/; httponly


markdown:
Công ty Cổ phần Vật Giá Việt Nam. Số GCNDT: 011032001615, cấp ngày 21/06/2012, nơi cấp: UBND thành phố Hà Nội
Trụ sở chính: Số 102, phố Thái Thịnh, phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội - Chi nhánh Hồ Chí Minh: Đường Lữ Gia, Phường 15, Quận 11, Hồ Chí Minh

Set-Cookie: u_nologin_id=380776325; expires=Sun, 04-Dec-2016 07:44:36 GMT; path=/; httponly


markdown:
Công ty Cổ phần Vật Giá Việt Nam. Số GCNDT: 011032001615, cấp ngày 21/06/2012, nơi cấp: UBND thành phố Hà Nội
Trụ sở chính: Số 102, phố Thái Thịnh, phường Trung Liệt, quận Đống Đa, Hà Nội - Chi nhánh Hồ Chí Minh: Đường Lữ Gia, Phường 15, Quận 11, Hồ Chí Minh
####
Sản phẩm có thể bạn thích
[ Xem thêm tại mục ](/5519/van-khi-nen.html) **Van khí nén** **Van khí nén**

Set-Cookie: u_nologin_id=380826344; expires=Sun, 04-Dec-2016 07:55:19 GMT; path=/; httponly


text:
phim dang chieu tren stv9
Xem phim video fimvothuat
-
Chưa có phim này. Vui lòng tìm từ khóa khác. Hoặc yêu cầu phim tại đây
Xemphim.Tv - Trang xem phim online chất lượng cao, hỗ trợ xem trên điện thoại và download phim về máy tính. Xemphim.tv luôn cập nhật phim mới nhanh nhất đặc biệt phim truyền hình, phim bộ hàn quốc và phim tâm lý.

markdown:
[phim dang chieu tren stv9](http://www.xemphim.tv/online/info/anh-hung-thanh-trai)
[Xem phim video fimvothuat](http://phimvip.com/search/video+fimvothuat)
-
Chưa có phim này. Vui lòng tìm từ khóa khác. Hoặc yêu cầu phim
[tại đây](//fb.com/979043618875435)

WARC-Truncated: length

Server: cloudflare-nginx


text:
Những bộn bề quẩn quanh trong cuộc sống chỉ có thể lấy đi ký ức trong một chốc lát.
Bởi, nó vẫn vẹn nguyên nép mình sâu thẳm trong con người ta.
Hai năm cũng không phải là dài nhưng cũng không quá ngắn cho những khắc khoải, trở trăn…
Từng thích một cái tên, nghĩa là cơn gió nhưng trớ trêu, không gặp được trong đời.
Từng thích một bản nhạc, một giọng hát trầm khàn…và cũng oái ăm thay, ta lại gặp một người có giọng hát ấy. Người không là gió nhưng thoảng nhanh như gió!
Chỉ một lần đón đưa, hai kẻ im lặng trên con đường dài không bằng phẳng, lại len lỏi- nhen nhóm thứ cảm xúc dịu êm trái ngược.
Khó tìm thấy những câu chuyện dài giữa hai con người ít nói, chỉ đọng lắng những phút lặng ngô nghê.
Trên con đường được gọi tên lãng mạn, không có những bước đi thật gần nhưng lại tồn tại cái mỉm cười từ đằng sau thật nhẹ, thật trong.
Ly nước phát bực vì những phút khuấy động của bàn tay e ngại. Hiểu dùm đi, cho một kẻ đang run.
Chiếc xe đạp đôi trở nên vô duyên khi hai người chọn cho mình những bạn đồng hành thật khác, nhớ không?
Tất cả bỗng trôi đi. Ngỡ ngàng. Bước chân vội quá, đi qua nhau không kịp gửi câu chào- Ta lại biện minh vụng về thật đấy!
Chính ta cố tình bước gấp. Khi nhận ra không thể dừng lại ở bến này. Có hối tiếc không? Dĩ nhiên có. Nhưng đó là lựa chọn duy nhất, ta chẳng thuộc về thế giới ấy.
Có sự trốn tránh, có sự kiếm tìm và kết quả mọi sự đã yên lắng. Mỗi người đã hoặc đang tìm cho mình một khoảng trời riêng.
Ta vẫn gọi cái tên ấy, không phải là gió. Gọi những kỷ niệm không còn ngọt ngào nhưng rất đỗi bình yên!
P/S: Nếu không có chuyến đi ấy, mọi chuyện có thể đã thật khác- nhưng như thế mới là CUỘC- ĐỜI- NÀY…
-Ha3t-

markdown:
*Những bộn bề quẩn quanh trong cuộc sống chỉ có thể lấy đi ký ức trong một chốc lát.* *Bởi, nó vẫn vẹn nguyên nép mình sâu thẳm trong con người ta.* *Hai năm cũng không phải là dài nhưng cũng không quá ngắn cho những khắc khoải, trở trăn…* *Từng thích một cái tên, nghĩa là cơn gió nhưng trớ trêu, không gặp được trong đời.* *Từng thích một bản nhạc, một giọng hát trầm khàn…và cũng oái ăm thay, ta lại gặp một người có giọng hát ấy. Người không là gió nhưng thoảng nhanh như
gió!* *Chỉ một lần đón đưa, hai kẻ im lặng trên con đường dài không bằng p* *hẳng, lại len lỏi- nhen
nhóm thứ cảm xúc dịu êm trái ngược.* *Khó tìm thấy những câu chuyện dài giữa hai con người ít nói, chỉ đọng lắng những phút lặng ngô nghê.* *Trên con đường được gọi tên lãng mạn, không có những bước đi thật gần nhưng lại tồn tại cái mỉm cười từ đằng sau thật nhẹ, thật trong.* *Ly nước phát bực vì những phút khuấy động của bàn tay e ngại. Hiểu dùm đi, cho một kẻ đang run.* *Chiếc xe đạp đôi trở nên vô duyên khi hai người chọn cho mình những bạn đồng hành thật khác, nhớ không?* *Tất cả bỗng trôi đi. Ngỡ ngàng. Bước chân vội quá, đi qua nhau không kịp gửi câu chào- Ta lại biện minh vụng về thật đấy!* *Chính ta cố tình bước gấp. Khi nhận ra không thể dừng lại ở bến này. Có hối tiếc không? Dĩ nhiên có. Nhưng đó là lựa chọn duy nhất, ta chẳng thuộc về
thế giới ấy.* *Có sự trốn tránh, có sự kiếm tìm và kết quả mọi sự đã yên lắng. Mỗi người đã hoặc đang tìm cho mình một khoảng trời riêng.* *Ta vẫn gọi cái tên ấy, không phải là gió. Gọi những kỷ niệm không còn ngọt ngào nhưng rất đỗi bình yên!* *P/S: Nếu không có chuyến đi ấy, mọi chuyện có thể đã thật khác- nhưng như thế mới là CUỘC- ĐỜI- NÀY…* *-Ha3t-*

Server: KAY - Ecommerce v1.0

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-XSS-Protection: 1; mode=block

x-content-type-options: nosniff

Accept-Encoding: gzip


text:
Ths Nguyễn Văn Cừ
Trách nhiệm hình sự (TNHS) là hậu quả pháp lý mà bản thân người phạm tội phải gánh chịu trước Nhà nước do việc thực hiện hành vi phạm tội. Nhà nước có quyền áp dụng chế tài hình sự đối với người phạm tội. Hậu quả là người phạm tội bị áp dụng biện pháp cưỡng chế (hình phạt, biện pháp tư pháp) của luật hình sự.
Miễn TNHS là chấm dứt TNHS đối với người phạm tội, là Nhà nước không buộc người phạm tội phải gánh chịu hậu quả pháp lý hình sự do việc thực hiện hành vi phạm tội. Miễn TNHS khác với trường hợp không có TNHS hoặc không phải chịu TNHS (vì đây là trường hợp không phạm tội). Miễn TNHS cũng khác với miễn hình phạt về căn cứ và thẩm quyền áp dụng.
Miễn TNHS là chế định nhân đạo trong luật hình sự Việt Nam. Thực hiện những quy định này là nhằm tiết kiệm việc áp dụng chế tài của luật hình sự nhưng vẫn đảm bảo được yêu cầu giáo dục người phạm tội trở thành người có ích cho xã hội. Áp dụng đúng chế định này có ý nghĩa quan trọng, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, đáp ứng mục tiêu của cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm. Tuy vậy, không ít cán bộ tư pháp hiện nay chưa nhận thức đúng về chế định này, chưa phân biệt chính xác, đầy đủ về những trường hợp “được” miễn TNHS và những trường hợp “có thể được” miễn TNHS, dẫn đến sự lúng túng khi áp dụng vào quá trình giải quyết vụ án hình sự.
Trước năm 1985, chế định miễn TNHS được ghi nhận trong các văn bản pháp quy hình sự đơn hành (Sắc lệnh, Pháp lệnh, Thông tư) với nhiều tên gọi khác nhau như “tha miễn TNHS”, “miễn tố”, “miễn hết cả tội”… Trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 1985, chế định miễn TNHS được quy định tại các Điều 16, 48, 74, 227 và 247. Qua thực tiễn áp dụng, chế định miễn TNHS đã được sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hơn. Trong BLHS năm 1999, chế định miễn TNHS được ghi nhận tại các Điều 19, 25, 69, 80, 289, 290 và 314. Theo đó, các quy định về miễn TNHS bao gồm hai loại: quy định có tính chất bắt buộc, tức là dứt khoát “được miễn TNHS” và quy định có tính chất tuỳ nghi, tức là “có thể được miễn TNHS”. Với quy định có tính chất bắt buộc thì khi gặp những trường hợp phù hợp với nội dung của điều luật, cơ quan có thẩm quyền phải miễn TNHS cho người phạm tội. Với quy định có tính chất tuỳ nghi thì cơ quan có thẩm quyền căn cứ vào từng trường hợp cụ thể mà đánh giá tính chất, mức độ của sự việc và đi đến quyết định miễn TNHS hoặc không miễn TNHS cho người phạm tội.
Các trường hợp được miễn TNHS
Theo quy định của BLHS hiện hành, trong các trường hợp sau đây, người phạm tội “được miễn TNHS”:
+ Người tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội được miễn TNHS về tội định phạm (đoạn 2 Điều 19 BLHS).
+ Người phạm tội được miễn TNHS, nếu khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do chuyển biến của tình hình mà hành vi phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa (khoản 1 Điều 25 BLHS).
+ Người phạm tội được miễn TNHS khi có quyết định đại xá (khoản 3 Điều 25 BLHS).
+ Người đã nhận làm gián điệp, nhưng không thực hiện nhiệm vụ được giao và tự thú, thành khẩn khai báo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thì được miễn TNHS (khoản 3 Điều 80 BLHS).
Khi có đầy đủ các tài liệu, chứng cứ để xác định rằng người phạm tội thuộc một trong bốn trường hợp này thì cơ quan có thẩm quyền phải miễn TNHS cho họ.
Khoản 1 Điều 23 BLHS quy định: “Thời hiệu truy cứu TNHS là thời hạn do Bộ luật này quy định mà khi hết thời hạn đó thì người phạm tội không bị truy cứu TNHS”. Những trường hợp “không bị truy cứu TNHS” do đã hết thời hiệu được quy định tại khoản 2 Điều 23 BLHS là những trường hợp mà lẽ ra người phạm tội phải chịu TNHS (vì có cơ sở của TNHS) nhưng Nhà nước quy định là không truy cứu TNHS đối với họ thể hiện tính nhân đạo của pháp luật vì qua một thời hạn nhất định họ đã không còn nguy hiểm cho xã hội nữa, không cần thiết phải áp dụng biện pháp cưỡng chế của luật hình sự.
Theo quy định tại khoản 2 Điều 105, điểm b khoản 1 Điều 164, khoản 1 Điều 169 và Điều 180 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003, thì những vụ án hình sự (về các tội phạm được quy định tại khoản 1 các Điều 104, 105, 106, 108, 109, 111, 113, 121, 122, 131 và 171 của BLHS) đã được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại hoặc của người đại diện hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất; nếu người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu khởi tố trước ngày mở phiên toà sơ thẩm, thì vụ án phải được đình chỉ (trừ trường hợp người rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức). Trong trường hợp này, thực chất Nhà nước cũng không truy cứu TNHS với người đã phạm tội.
Miễn TNHS là việc không buộc người phạm tội phải chịu TNHS mà lẽ ra họ phải gánh chịu hậu quả pháp lý hình sự do việc thực hiện tội phạm. Do đó, tất cả những trường hợp mà Nhà nước không truy cứu TNHS mặc dù đã có hành vi phạm tội đều thuộc trường hợp miễn TNHS. Vì vậy, cần bổ sung vào Điều 25 BLHS về miễn TNHS cho “những trường hợp đã hết thời hiệu truy cứu TNHS và những trường hợp đã khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hại nhưng người bị hại rút yêu cầu trước ngày mở phiên toà sơ thẩm”.
Các trường hợp có thể được miễn TNHS
Theo quy định của BLHS hiện hành, trong các trường hợp sau đây, người phạm tội “có thể được miễn TNHS”:
+ Trong trường hợp trước khi hành vi phạm tội bị phát giác, người phạm tội đã tự thú, khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm, thì cũng có thể được miễn TNHS (khoản 2 Điều 25 BLHS).
+ Người chưa thành niên phạm tội có thể được miễn TNHS, nếu người đó phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng, gây hại không lớn, có nhiều tình tiết giảm nhẹ và được gia đình hoặc cơ quan, tổ chức nhận giám sát, giáo dục (khoản 2 Điều 69 BLHS).
+ Người đưa hối lộ tuy không bị ép buộc nhưng đã chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thì có thể được miễn TNHS và được trả lại một phần hoặc toàn bộ của đã dùng để đưa hối lộ (khoản 6 Điều 289 BLHS).
+ Người môi giới hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thì có thể được miễn TNHS (khoản 6 Điều 290 BLHS).
+ Người không tố giác nếu đã có hành động can ngăn người phạm tội hoặc hạn chế tác hại của tội phạm, thì có thể được miễn TNHS hoặc miễn hình phạt (khoản 3 Điều 314 BLHS).
Mặc dù, các trường hợp “có thể được miễn TNHS” được quy định trong 5 điều luật nhưng tính chất pháp lý của các trường hợp này khác nhau. Quy định tại khoản 2 Điều 25 BLHS là quy định chung cho mọi tội phạm và người phạm tội (gọi tắt là quy định chung). Xét về logic thì bất cứ tội phạm nào, người phạm tội nào nếu thoả mãn các tình tiết được quy định ở đây thì đều có thể được miễn TNHS không kể tội phạm đó là loại tội phạm nào, tội danh gì… Tuy vậy, trong thực tiễn khi áp dụng điều khoản này, cơ quan có thẩm quyền thường miễn TNHS đối với loại tội phạm ít nghiêm trọng và tội phạm nghiêm trọng, còn với loại tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng thì rất ít trường hợp người phạm tội được miễn TNHS, mà chỉ được hưởng các tình tiết giảm nhẹ TNHS khi quyết định hình phạt.
Tại khoản 2 Điều 69, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS quy định cho bốn trường hợp cụ thể (gọi tắt quy định cụ thể) để áp dụng cho người chưa thành niên phạm tội hoặc một số tội phạm nhất định được nêu trong điều luật. Thực tiễn đã gặp nhiều tình huống mà người phạm tội có những tình tiết chỉ thoả mãn quy định cụ thể mà không thoả mãn quy định chung (khoản 2 Điều 25 BLHS); lại có trường hợp thoả mãn cả quy định chung và quy định cụ thể.
Phân tích quy định tại khoản 2 Điều 25 BLHS thì thấy rằng, những tình tiết dùng làm căn cứ để “có thể được miễn TNHS” nhiều hơn những tình tiết được quy định trong bốn trường hợp cụ thể. Bốn trường hợp cụ thể được nhà làm luật quy định ít các tình tiết hơn là nhằm tạo cơ hội áp dụng được nhiều hơn vào thực tiễn, mở rộng diện khoan hồng, khuyến khích những người dù đã phạm tội (thuộc những trường hợp cụ thể này) nhưng nếu biết hối lỗi… thì vẫn có cơ hội được miễn TNHS.
Tuy nhiên, khi phân tích các quy định hiện hành thì thấy rằng, dù người phạm tội thuộc bốn trường hợp cụ thể nêu trên mà có thêm các tình tiết thoả mãn cả quy định chung (khoản 2 Điều 25 BLHS) thì họ vẫn chỉ “có thể được” miễn TNHS. Rõ ràng, như vậy là chưa đảm bảo tính công bằng, hợp lý và chưa thực sự khuyến khích người phạm tội thuộc bốn trường hợp cụ thể này có thể yên tâm về khả năng được miễn TNHS để họ ra tự thú, khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm. Qua thực tiễn áp dụng cho thấy, với những người phạm tội thuộc bốn trường hợp cụ thể nêu trên mà lại thoả mãn các tình tiết quy định tại khoản 2 Điều 25 BLHS thì cơ quan có thẩm quyền thường miễn TNHS đối với họ.
Do đó, cần bổ sung vào khoản 2 Điều 69, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS thêm một quy định nữa như sau: “Nếu thoả mãn những tình tiết nêu tại khoản 2 Điều 25 của Bộ luật này thì người phạm tội được miễn TNHS”.
Thẩm quyền miễn TNHS
Hiện nay, Bộ luật Tố tụng hình sự không có quy định cụ thể về thẩm quyền miễn TNHS, nhưng thông qua các quy định về thẩm quyền và căn cứ đình chỉ điều tra hoặc đình chỉ vụ án, thẩm quyền của Toà án được ghi nhận tại các Điều 164, 169, 180, 227, 249, 251, 286 và 314 của Bộ luật Tố tụng hình sự thì cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Toà án có quyền miễn TNHS.
Như trên đã nêu, chế định miễn TNHS được quy định tại Điều 19, Điều 25, khoản 2 Điều 69, khoản 3 Điều 80, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS. Nhưng theo khoản 2 Điều 164 và khoản 1 Điều 169 của Bộ luật Tố tụng hình sự thì cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra và Viện kiểm sát ra quyết định đình chỉ vụ án khi có một trong những căn cứ quy định “tại Điều 19, Điều 25 và khoản 2 Điều 69 của BLHS” mà không đề cập đến các trường hợp miễn TNHS khác đã được quy định trong BLHS. Cho nên, khi gặp các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 80, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS thì các cơ quan này không có căn cứ pháp luật tố tụng hình sự để ra quyết định đình chỉ điều tra hoặc quyết định đình chỉ vụ án, dẫn đến khó khăn cho quá trình giải quyết vụ án. Vì vậy, cần bổ sung, sửa đổi điểm a khoản 2 Điều 164 Bộ luật Tố tụng hình sự là Cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra khi: “Có một trong những căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 105 và Điều 107 của Bộ luật này hoặc tại Điều 19, Điều 25, khoản 2 Điều 69, khoản 3 Điều 80, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS”; sửa đổi khoản 1 Điều 169 Bộ luật Tố tụng hình sự như sau: “Viện kiểm sát ra quyết định đình chỉ vụ án khi có một trong những căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 105 và Điều 107 của Bộ luật này hoặc tại Điều 19, Điều 25, khoản 2 Điều 69, khoản 3 Điều 80, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS”. /.
Bài viết đăng trên TCNCLP số 2 (117) tháng 2/2008

markdown:
**Ths Nguyễn Văn Cừ** **Trách nhiệm hình sự (TNHS) là hậu quả pháp lý mà bản thân người phạm tội phải gánh chịu trước Nhà nước do việc thực hiện hành vi phạm tội. Nhà nước có quyền áp dụng chế tài hình sự đối với người phạm tội. Hậu quả là người phạm tội bị áp dụng biện pháp cưỡng chế (hình phạt, biện pháp tư pháp) của luật hình sự. **
Miễn TNHS là chấm dứt TNHS đối với người phạm tội, là Nhà nước không buộc người phạm tội phải gánh chịu hậu quả pháp lý hình sự do việc thực hiện hành vi phạm tội. Miễn TNHS khác với trường hợp không có TNHS hoặc không phải chịu TNHS (vì đây là trường hợp không phạm tội). Miễn TNHS cũng khác với miễn hình phạt về căn cứ và thẩm quyền áp dụng.
Miễn TNHS là chế định nhân đạo trong luật hình sự Việt Nam. Thực hiện những quy định này là nhằm tiết kiệm việc áp dụng chế tài của luật hình sự nhưng vẫn đảm bảo được yêu cầu giáo dục người phạm tội trở thành người có ích cho xã hội. Áp dụng đúng chế định này có ý nghĩa quan trọng, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, đáp ứng mục tiêu của cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm. Tuy vậy, không ít cán bộ tư pháp hiện nay chưa nhận thức đúng về chế định này, chưa phân biệt chính xác, đầy đủ về những trường hợp “được” miễn TNHS và những trường hợp “có thể được” miễn TNHS, dẫn đến sự lúng túng khi áp dụng vào quá trình giải quyết vụ án hình sự.
Trước năm 1985, chế định miễn TNHS được ghi nhận trong các văn bản pháp quy hình sự đơn hành (Sắc lệnh, Pháp lệnh, Thông tư) với nhiều tên gọi khác nhau như “tha miễn TNHS”, “miễn tố”, “miễn hết cả tội”… Trong Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 1985, chế định miễn TNHS được quy định tại các Điều 16, 48, 74, 227 và 247. Qua thực tiễn áp dụng, chế định miễn TNHS đã được sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hơn. Trong BLHS năm 1999, chế định miễn TNHS được ghi nhận tại các Điều 19, 25, 69, 80, 289, 290 và 314. Theo đó, các quy định về miễn TNHS bao gồm hai loại: quy định có tính chất bắt buộc, tức là dứt khoát “được miễn TNHS” và quy định có tính chất tuỳ nghi, tức là “có thể được miễn TNHS”. Với quy định có tính chất
*bắt buộc* thì khi gặp những trường hợp phù hợp với nội dung của điều luật, cơ quan có thẩm quyền phải miễn TNHS cho người phạm tội. Với quy định có tính chất *tuỳ nghi* thì cơ quan có thẩm quyền căn cứ vào từng trường hợp cụ thể mà đánh giá tính chất, mức độ của sự việc và đi đến quyết định miễn TNHS hoặc không miễn TNHS cho người phạm tội. **Các trường hợp được miễn TNHS**
Theo quy định của BLHS hiện hành, trong các trường hợp sau đây, người phạm tội “được miễn TNHS”:
+ Người tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội được miễn TNHS về tội định phạm (đoạn 2 Điều 19 BLHS).
+ Người phạm tội được miễn TNHS, nếu khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do chuyển biến của tình hình mà hành vi phạm tội hoặc người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa (khoản 1 Điều 25 BLHS).
+ Người phạm tội được miễn TNHS khi có quyết định đại xá (khoản 3 Điều 25 BLHS).
+ Người đã nhận làm gián điệp, nhưng không thực hiện nhiệm vụ được giao và tự thú, thành khẩn khai báo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thì được miễn TNHS (khoản 3 Điều 80 BLHS).
Khi có đầy đủ các tài liệu, chứng cứ để xác định rằng người phạm tội thuộc một trong bốn trường hợp này thì cơ quan có thẩm quyền phải miễn TNHS cho họ.
Khoản 1 Điều 23 BLHS quy định: “Thời hiệu truy cứu TNHS là thời hạn do Bộ luật này quy định mà khi hết thời hạn đó thì người phạm tội không bị truy cứu TNHS”. Những trường hợp “không bị truy cứu TNHS” do đã hết thời hiệu được quy định tại khoản 2 Điều 23 BLHS là những trường hợp mà lẽ ra người phạm tội phải chịu TNHS (vì có cơ sở của TNHS) nhưng Nhà nước quy định là không truy cứu TNHS đối với họ thể hiện tính nhân đạo của pháp luật vì qua một thời hạn nhất định họ đã không còn nguy hiểm cho xã hội nữa, không cần thiết phải áp dụng biện pháp cưỡng chế của luật hình sự.
Theo quy định tại khoản 2 Điều 105, điểm b khoản 1 Điều 164, khoản 1 Điều 169 và Điều 180 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003, thì những vụ án hình sự (về các tội phạm được quy định tại khoản 1 các Điều 104, 105, 106, 108, 109, 111, 113, 121, 122, 131 và 171 của BLHS) đã được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại hoặc của người đại diện hợp pháp của người bị hại là người chưa thành niên, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất; nếu người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu khởi tố trước ngày mở phiên toà sơ thẩm, thì vụ án phải được đình chỉ (trừ trường hợp người rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức). Trong trường hợp này, thực chất Nhà nước cũng không truy cứu TNHS với người đã phạm tội.
Miễn TNHS là việc không buộc người phạm tội phải chịu TNHS mà lẽ ra họ phải gánh chịu hậu quả pháp lý hình sự do việc thực hiện tội phạm. Do đó, tất cả những trường hợp mà Nhà nước không truy cứu TNHS mặc dù đã có hành vi phạm tội đều thuộc trường hợp miễn TNHS. Vì vậy, cần bổ sung vào Điều 25 BLHS về miễn TNHS cho “những trường hợp đã hết thời hiệu truy cứu TNHS và những trường hợp đã khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của người bị hại nhưng người bị hại rút yêu cầu trước ngày mở phiên toà sơ thẩm”.
**Các trường hợp có thể được miễn TNHS**
Theo quy định của BLHS hiện hành, trong các trường hợp sau đây, người phạm tội “có thể được miễn TNHS”:
+ Trong trường hợp trước khi hành vi phạm tội bị phát giác, người phạm tội đã tự thú, khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm, thì cũng có thể được miễn TNHS (khoản 2 Điều 25 BLHS).
+ Người chưa thành niên phạm tội có thể được miễn TNHS, nếu người đó phạm tội ít nghiêm trọng hoặc tội nghiêm trọng, gây hại không lớn, có nhiều tình tiết giảm nhẹ và được gia đình hoặc cơ quan, tổ chức nhận giám sát, giáo dục (khoản 2 Điều 69 BLHS).
**+ **Người đưa hối lộ tuy không bị ép buộc nhưng đã chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thì có thể được miễn TNHS và được trả lại một phần hoặc toàn bộ của đã dùng để đưa hối lộ (khoản 6 Điều 289 BLHS). **+** Người môi giới hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác, thì có thể được miễn TNHS (khoản 6 Điều 290 BLHS). **+** Người không tố giác nếu đã có hành động can ngăn người phạm tội hoặc hạn chế tác hại của tội phạm, thì có thể được miễn TNHS hoặc miễn hình phạt (khoản 3 Điều 314 BLHS).
Mặc dù, các trường hợp “có thể được miễn TNHS” được quy định trong 5 điều luật nhưng tính chất pháp lý của các trường hợp này khác nhau. Quy định tại khoản 2 Điều 25 BLHS là
*quy định chung* cho mọi tội phạm và người phạm tội (gọi tắt là quy định chung). Xét về logic thì bất cứ tội phạm nào, người phạm tội nào nếu thoả mãn các tình tiết được quy định ở đây thì đều có thể được miễn TNHS không kể tội phạm đó là loại tội phạm nào, tội danh gì… Tuy vậy, trong thực tiễn khi áp dụng điều khoản này, cơ quan có thẩm quyền thường miễn TNHS đối với loại tội phạm ít nghiêm trọng và tội phạm nghiêm trọng, còn với loại tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng thì rất ít trường hợp người phạm tội được miễn TNHS, mà chỉ được hưởng các tình tiết giảm nhẹ TNHS khi quyết định hình phạt.
Tại khoản 2 Điều 69, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS
*quy định cho bốn trường hợp cụ thể* (gọi tắt quy định cụ thể) để áp dụng cho người chưa thành niên phạm tội hoặc một số tội phạm nhất định được nêu trong điều luật. Thực tiễn đã gặp nhiều tình huống mà người phạm tội có những tình tiết chỉ thoả mãn quy định cụ thể mà không thoả mãn quy định chung (khoản 2 Điều 25 BLHS); lại có trường hợp thoả mãn cả quy định chung và quy định cụ thể.
Phân tích quy định tại khoản 2 Điều 25 BLHS thì thấy rằng, những tình tiết dùng làm căn cứ để “có thể được miễn TNHS” nhiều hơn những tình tiết được quy định trong bốn trường hợp cụ thể. Bốn trường hợp cụ thể được nhà làm luật quy định ít các tình tiết hơn là nhằm tạo cơ hội áp dụng được nhiều hơn vào thực tiễn, mở rộng diện khoan hồng, khuyến khích những người dù đã phạm tội (thuộc những trường hợp cụ thể này) nhưng nếu biết hối lỗi… thì vẫn có cơ hội được miễn TNHS.
Tuy nhiên, khi phân tích các quy định hiện hành thì thấy rằng, dù người phạm tội thuộc bốn trường hợp cụ thể nêu trên mà có thêm các tình tiết thoả mãn cả quy định chung (khoản 2 Điều 25 BLHS) thì họ vẫn chỉ “có thể được” miễn TNHS. Rõ ràng, như vậy là chưa đảm bảo tính công bằng, hợp lý và chưa thực sự khuyến khích người phạm tội thuộc bốn trường hợp cụ thể này có thể yên tâm về khả năng được miễn TNHS để họ ra tự thú, khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm. Qua thực tiễn áp dụng cho thấy, với những người phạm tội thuộc bốn trường hợp cụ thể nêu trên mà lại thoả mãn các tình tiết quy định tại khoản 2 Điều 25 BLHS thì cơ quan có thẩm quyền thường miễn TNHS đối với họ.
Do đó, cần bổ sung vào khoản 2 Điều 69, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS thêm một quy định nữa như sau: “Nếu thoả mãn những tình tiết nêu tại khoản 2 Điều 25 của Bộ luật này thì người phạm tội được miễn TNHS”.
**Thẩm quyền miễn TNHS**
Hiện nay, Bộ luật Tố tụng hình sự không có quy định cụ thể về thẩm quyền miễn TNHS, nhưng thông qua các quy định về thẩm quyền và căn cứ đình chỉ điều tra hoặc đình chỉ vụ án, thẩm quyền của Toà án được ghi nhận tại các Điều 164, 169, 180, 227, 249, 251, 286 và 314 của Bộ luật Tố tụng hình sự thì cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Toà án có quyền miễn TNHS.
Như trên đã nêu, chế định miễn TNHS được quy định tại Điều 19, Điều 25, khoản 2 Điều 69, khoản 3 Điều 80, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS. Nhưng theo khoản 2 Điều 164 và khoản 1 Điều 169 của Bộ luật Tố tụng hình sự thì cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra và Viện kiểm sát ra quyết định đình chỉ vụ án khi có một trong những căn cứ quy định “tại Điều 19, Điều 25 và khoản 2 Điều 69 của BLHS” mà không đề cập đến các trường hợp miễn TNHS khác đã được quy định trong BLHS. Cho nên, khi gặp các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 80, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS thì các cơ quan này không có căn cứ pháp luật tố tụng hình sự để ra quyết định đình chỉ điều tra hoặc quyết định đình chỉ vụ án, dẫn đến khó khăn cho quá trình giải quyết vụ án. Vì vậy, cần bổ sung, sửa đổi điểm a khoản 2 Điều 164 Bộ luật Tố tụng hình sự là Cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra khi: “Có một trong những căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 105 và Điều 107 của Bộ luật này hoặc tại Điều 19, Điều 25, khoản 2 Điều 69, khoản 3 Điều 80, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS”; sửa đổi khoản 1 Điều 169 Bộ luật Tố tụng hình sự như sau: “Viện kiểm sát ra quyết định đình chỉ vụ án khi có một trong những căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 105 và Điều 107 của Bộ luật này hoặc tại Điều 19, Điều 25, khoản 2 Điều 69, khoản 3 Điều 80, khoản 6 Điều 289, khoản 6 Điều 290 và khoản 3 Điều 314 của BLHS”. /.
*Bài viết đăng trên TCNCLP số 2 (117) tháng 2/2008*

X-ac: 1.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Server: nginx

Link: <http://wp.me/pCHAs-aG>; rel=shortlink

Vary: Cookie