text:
Chó dại
Chó dại là những con chó nhà bị mắc bệnh dại, có biểu hiện các triệu chứng phát bệnh dại và thường tấn công (cắn) và gây ra tử vong cho con người vì đã trực tiếp truyền virus dại. Khi bị nhiễm virus dại, chó biểu hiện ở hai dạng là thể dại câm và thể dại cuồng. Hàng năm có nhiều ca cấp cứu vì bị chó dại cắn cũng như có nhiều báo cáo cho thấy có nhiều ca tử vong do không xử lý và điều trị kịp thời, đúng cách. Một số nhà khoa học cho rằng virút có trong nước bọt 3 ngày trước khi con vật có biểu hiện các triệu chứng lâm sàng cuả bệnh. Một số người khác cho rằng 7 ngày hoặc tới 13 ngày. Tuy nhiên đại đa số cho rằng thời gian này là 10 ngày. Sau khi phát bệnh thì chó chết.
Các biểu hiện lâm sàng của chó dại thường được chia làm hai thể, thể dại điên cuồng (hay thể dại điên) và thể dại câm (bại liệt hay im lặng). Trong thực tế, nhiều con chó mắc bệnh dại có thể biểu hiện cả hai dạng lâm sàng này một cách xen kẽ nhau, thời gian đầu có biểu hiện điên cuồng, bị kích động sau đó chuyển sang dạng bị ức chế và bại liệt. Nói chung, chó bị dại tính tình thường thay đổi, nằm yên một chỗ, lừ đừ hay kích động chạy rông, cắn xé hoảng loạn hay liệt chân, chảy nước bọt, lờ đờ rồi chết. Nhưng chó không có triệu chứng dại cũng có thể mang siêu vi, nhất là chó con[1]. Virus xuất hiện trong nước dãi của chó khoảng 3-5 ngày trước khi con vật có những triệu chứng lâm sàng đầu tiên và trong suốt thời gian bị bệnh.[1]
Mục lục
Thể dại cuồng[sửa | sửa mã nguồn]
Thể dại điên cuồng là biểu hiện ra bên ngoài của con chó dại bằng các triệu chứng hung hãn, dữ tợn và hay tấn công con người. Thể dại điên cuồng chỉ chiếm 1/4 các trường hợp chó dại, số còn lại là thể dại câm. Thể dại này được chia làm 3 thời kỳ[1][2]:
- Thời kỳ tiền lâm sàng:
Thời kỳ này rất khó phát hiện, nhất là ở thể câm, biểu hiện bằng những thay đổi trong thói quen của con vật như bứt rứt, lo lắng, có khi tỏ ra vui mừng, quấn quýt chủ hơn, hoặc chỉ tỏ ra buồn rầu. Con vật thường ăn nhiều hơn bình thường, có thể sốt, nước dãi đã có virus dại. Thời kỳ này chỉ trong vài giờ nhưng cũng có khi tới 1- 2 ngày. Chó cũng có dấu hiệu khác thường như trốn vào góc tối, kín đáo. Thái độ với chủ như gần chủ miễn cưỡng, hoặc trái lại tỏ ra vồn vã thái quá. Thỉnh thoảng suả vu vơ, chu lên từng hồi nghe hơi xa xăm; hoặc lại bồn chồn nhảy lên đớp không khí....[1][2]
- Thời kỳ phát bệnh điên cuồng:
Thời kỳ này biểu hiện bằng những biến loạn quá độ như: con vật luôn luôn cử động, nhảy lên bắt đớp những con ruồi tưởng tượng hoặc kẻ thù không có. Con vật khó nuốt như bị hóc xương, tiếng kêu khàn khàn, ồ ồ, gãy từng nhát, tiếng sủa kéo dài và cuối cùng rướn cao lên thành những tiếng hú ghê rợn. mắt đỏ ngầu, chảy dãi như bọt xà bông quanh mép. Bất cứ một sự kích thích nào dù nhỏ đều có thể làm cho chó lên cơn dại, cắn người và các con vật khác hoặc tự cắn nó, thường cắn rất mạnh và bổ ra đường chạy rông khắp nơi. hoặc rúc vào bờ bụi, xó tối và chết trong trạng thái gầy rộc, kiệt sức, bại liệt với những vết thương rớm máu trên thân thể do tự cắn xé. Phạm vi hoạt động của một con chó dại có khi lên tới 50 km. Vì vậy những con chó dại rất nguy hiểm, nó là mối nguy cơ lớn truyền bệnh dại cho người và các súc vật khác.[1][2]
Các phản xạ vận động bị kích thích mạnh có thể thấy như, cắn suả người, la dữ dội, quá vồ vập khi chủ gọi, chỉ cần có tiếng động nhẹ cũng nhảy lên suả từng hồi dài. Vết thương nơi bị cắn ngưá, chó liếm hoặc tự cắn, cào đến rụng lông, chảy máu. Chó bỏ ăn, nuốt khó, sốt, con ngươi mắt mở to, tỏ ra khát nước muốn uống nhưng không uống được. Chó bắt đầu chảy nước dãi, sùi bọt mép, tỏ vẻ bồn chồn, cảnh giác, sợ sệt, cắn vu vơ, hay giật mình, đi lại không có chủ định, trở nên dữ tợn điên cuồng(từ 2 đến 3 ngày sau khi phát bệnh). Lúc này chó bỏ nhà ra đi và thường không trở về nhà. Trên đường đi gặp vật gì cũng lao đến cắn xé, ăn bưà bãi, tấn công các con vật khác kể cả người vì không còn cảm giác nên nó lao vào mọi người, kể cả chủ nó và những con vật khác để cắn xé một cách tàn bạo.[1][2]
- Thời kỳ bại liệt:
Chó bị liệt không nuốt được thức ăn, nước uống, liệt hàm dưới và lưỡi nên trễ hàm và lưỡi thè ra ngoài, nước dãi chảy ra, chân sau liệt ngày càng rõ rệt. Chó chết sau 3 đến 7 ngày sau khi có triệu chứng lâm sàng đầu tiên do liệt cơ hô hấp và kiệt sức do không ăn uống được. Nói chung là nhìn chó rất tội nghiệp trong giai đoạn này, trái ngược hoàn toàn với thời kỳ điên cuồng trước đó, con vật có biểu hiện gầy mòn, mắt lõm sâu, vẻ mặt phờ phạc, kêu thất thanh, hàm trễ xuống không nuốt được nữa. Bại liệt bộ phận sau làm con vật xiêu vẹo, đi phân táo bón, bí tiểu tiện, cuối cùng vật ngã xuống và chết.[1][2]
Thể dại câm[sửa | sửa mã nguồn]
Thể dại câm hay thể dại im lặng hay thể dại bại liệt là dạng bệnh không có các biểu hiện lên cơn dại điên cuồng như thường thấy. Thời kỳ bị kích thích ngắn hay không có. Bệnh biểu hiện bằng bại liệt không nhất định ở chỗ nào. Chó chỉ có biểu hiện buồn rầu, ũ rũ. Con vật có thể bị bại liệt một phần cơ thể, nưả người, hai chân sau thông thường là liệt cơ hàm, mồm luôn hé mở, hàm trễ xuống, lưỡi thè ra. Nước dãi chảy lòng thòng, con vật không cắn, suả được, chỉ gầm gừ trong họng. Quá trình này tiến triển 2 đến 3 ngày. Thể dại câm tiến triển nhanh hơn thể dại điên cuồng, thường chỉ 2 – 3 ngày vì hành tuỷ con vật bệnh virút tác động làm rối loạn hệ tuần hoàn và hô hấp sớm. Bệnh tiến triển từ 2 - 7 ngày, thường là 2 - 3 ngày, sau đó con vật chết.[2]. Thể này rất nguy hiểm vì người ta không nghĩ đến bệnh dại và mấy ngày đầu chó có thể cắn gia chủ, nếu như đến chăm sóc nó.
Ngoài 2 thể nói trên, đôi khi còn gặp thể ruột. Triệu chứng chính của thể ruột là chỉ thấy chó nôn mửa, đau bụng, có dấu hiệu viêm dạ dày - ruột. Con vật không có biểu hiện hung dữ hay bại liệt, sau 2 - 3 ngày thì chết.[3]
Những vụ tấn công[sửa | sửa mã nguồn]
Thống kê[sửa | sửa mã nguồn]
Tháng 8 là mùa giao phối của loài chó, và đây cũng là thời điểm số lượng người bị chó cắn tăng đột biến so với các thời điểm khác trong năm. Mặc dù Việt Nam đến nay đã có vắc xin phòng bệnh dại, nhưng vẫn còn nhiều trường hợp tử vong đáng tiếc do thiếu hiểu biết trong phòng ngừa và điều trị sau khi bị chó cắn.[4] Chó dại tấn công con người được ghi nhận rất nhiều trên thế giới[5], Theo ước tính, khoảng 20.000 người chết mỗi năm do nhiễm dại từ chó, nhiều hơn một phần ba số người chết vì bệnh dại trên toàn cầu[6], trung bình trên thế giới thì cứ 10 phút lại có một người chết vì dại.[7] Việc giao lưu mua bán, vận chuyển giữa các đàn chó qua biên giới là yếu tố làm gia tăng việc lây truyền chó dại. Tại Trung Quốc năm 2007, số ca tử vong do bệnh dại đã tăng gấp 16 lần so với năm 1995[8].
Tháng 9 năm 2007, Bộ Y tế Việt Nam đã có báo cáo cho rằng tại Việt Nam, chỉ trong 8 tháng đầu năm 2007 đã có tới 81 trường hợp tử vong vì bị súc vật dại cắn[7] Một nhà chức trách đã cảnh báo Bệnh dại ở Việt Nam đang có chiều hướng gia tăng trên khắp các tỉnh thành, đặc biệt Hà Nội kể từ sau khi tỉnh Hà Tây (cũ) sáp nhập vào hiện là nơi có tỷ lệ mắc bệnh dại cao nhất trong cả nước".[9]
Từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2009, trên địa bàn huyện Sìn Hồ, Phong Thổ và thị xã Lai Châu đã có gần 260 người nghi bị chó dại cắn, buộc phải tiêm phòng vắcxin dại [10]. Cũng trong năm theo Sở Y tế Hà Nội cho biết, tính từ đầu năm 2009 đến tháng 7 năm 2009, theo thống kê sơ bộ, trên địa bàn Hà Nội đã có 9 ca tử vong do chó dại cắn, tăng hơn tổng số ca tử vong do chó dại năm 2008 (8 ca). Những ca tử vong này đều tập trung ở các huyện phía Tây thành phố, trong đó nhiều nhất là tại huyện Ba Vì.[11]
Theo thống kê của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết số người tử vong do chó dại cắn tiếp tục gia tăng trong 8 tháng đầu năm 2010, với hơn 40 người tử vong từ đầu năm. Trong đó, Hà Nội được coi là địa phương có số tử vong do bệnh dại cao nhất Việt Nam, với 7 bệnh nhân tính từ đầu năm 2010. Tính chung trên toàn quốc, số tử vong do bệnh dại tăng khoảng 20% so với cùng kỳ năm 2009.[12] Riêng ở Huyện Minh Hoá mỗi năm có hàng chục người bị chó nhiễm dại tấn công và nhiều nạn nhân đã tử vong.
Tại Hà Nội tử đầu năm 2011, toàn thành phố đã có 6 bệnh nhân bị chó dại cắn và đã tử vong[13] Tại thành phố Hồ Chí Minh, tính đến tháng 4 năm 2011, đã có nhiều người bị chó dại cắn và tử vong vì quên tiêm phòng. Nhiều người trong số đó do chủ quan nên khi phát hiện triệu chứng dại đưa đến cấp cứu thì đã muộn. Trong đó có 03 trường hợp tử vong do quá khinh xuất.[14]
Một thống kê năm 2013 cho thấy Việt Nam hiện có khoảng 10 triệu con chó và từ năm 2009 đến 2013 đã phát hiện có 533 con chó bị bệnh dại, tỷ lệ tiêm phòng vaccine dại cho chó tại các địa phương đạt thấp (dưới 60%)[15]. Hàng năm có tới 650.000 người bị súc vật (chủ yếu là chó nghi dại) cắn phải đi tiêm vắc xin. Số người tử vong vì bệnh dại tuy chỉ còn khoảng 50 - 60 trường hợp nhưng hậu quả về sức khoẻ, tinh thần và thẩm mỹ do vết cắn của chó để lại thì rất nặng nề.[4] Hơn 175.000 người bị chó cắn từ dầu 2013, trong đó 64 đã tử vong[16][17]. nhiều tỉnh thành đặc biệt phía Bắc, xuất hiện tình trạng chó hoang mắc dại hoặc nghi nhiễm bệnh dại tấn công con người[8]. Từ đầu năm 2013, có 63 người đã tử vong vì bị chó dại cắn, số người bị chó cắn và chết vì bệnh dại tập chung chủ yếu tại các tỉnh phía bắc như Sơn La, Phú Thọ, Nghệ An, Yên Bái, Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Điện Biên, Tuyên Quang, Hà Giang, Lào Cai...[15]
Một số vụ việc[sửa | sửa mã nguồn]
Có nhiều báo cáo về những vụ việc chó dại tấn công con người, trong đó có những vụ việc thương tâm được báo chí tập trung phản ánh, cụ thể là:
- Ở Ấn Độ có trường hợp một con chó dại đã chui vào sân bay New Delhi tấn công và làm mọi người khiếp đảm trong gần 3 tiếng đồng hồ, cắn ít nhất 04 người, trong đó có 2 nhân viên sân bay trước khi bị một bảo vệ bắt[18].
- Năm 2006, ở Hà Tây, ghi nhận một con chó dại đã tấn công 04 trẻ em phải đi bệnh viện[19]
- Tháng 2 năm 2007, tại thị trấn Kim Sơn, huyện Quế Phong, Nghệ An, một con chó dại đã liên tiếp trong 04 ngày đã cắn 52 học sinh và 02 nhân viên của một trường tiểu học, sau bốn ngày phát dại con chó đã ốm rồi chết.[20][21]
- Tháng 10 năm 2007, huyện Ninh Sơn, Ninh Thuận, một con chó dại đã cắn 33 người, trong số người bị chó cắn có 7 trẻ em dưới 10 tuổi, nhiều người bị vết thương rất nặng phải chuyển đi cấp cứu. Con chó đã bị đập chết.[22]
- Năm 2008, bệnh viện Bạch Mai Hà Nội cũng đã phải tiếp nhận hai trường hợp trẻ em bị chó cắn thương tâm[4].
- Năm 2008, tại thôn Đông Lao, xã Đông La huyện Hoài Đức, Hà Nội, có một trẻ 5 tuổi bị chó dại cắn và tử vong, nguyên nhân là không tiêm phòng dại mà gia đình đã tự chữa vết chó dại cắn bằng nước lã và dầu gió. Đây là lời cảnh tỉnh cho công tác phòng chống bệnh dại ở các địa phương thuộc địa phận Hà Nội.[9]
- Tháng 1 năm 2009, đàn chó dại gồm 6 mẹ con chó dại đã cắn cắn 57 người sống tại thôn 4, xã Tân Phúc, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận, trong đó có 2 người tử vong. Nguyên nhân tử vong là do sự chủ quan và thiếu hiểu biết của những người liên quan, tưởng rằng chó không bị dại nên không đi tiêm ngừa, đến khi có dấu hiệu thì đã quá trễ.[23][24][25]
- Tháng 5 năm 2010, tại huyện Quốc Oai, quận Hà Đông (Hà Nội) lại xảy ra 2 vụ tử do vong chủ quan vì bị chó dại cắn, cùng thời điểm có 01 vụ tương tự tại Lạng Sơn.[26][27]
- Tháng 8 năm 2010, tại xã Trung Hoá, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, một con chó hoang không có chủ bị dại và kích động lao vào tấn công một lúc 15 người bằng những vết căn sâu ở tay, chân. Nạn nhân chủ yếu là phụ nữ và trẻ em đi chợ phiên của xã. Có người bị cắn nhiều nhát. Sau khi bị cắn, những người dân trong vùng đã đánh con chó đến chết.[28]
- Tháng 10 năm 2010, địa bàn xã Chiềng Sinh, huyện Tuần Giáo, Quảng Bình, một người dân đã bị chó dại cắn và tử vong sau đó vì lên bệnh dại. Nguyên nhân vẫn là do chủ quan khi bị chó dại cắn đã không đi tiêm phòng dẫn đến tử vong, cụ thể là nạn nhân đã hơn 1 tháng sau khi bị chó dại cắn, có biểu hiện phát bệnh và được đưa đến Trung tâm Y tế huyện để cứu chữa nhưng không qua khỏi. Tại địa phương này đã có 87 người bị chó dại cắn phải đi tiêm phòng.[29]
- Năm 2013, Có một con chó dại ở xã Trung Hoá đã gầm gừ và lao vào tấn công một lúc 15 người bằng những vết căn sâu ở tay, chân, nạn nhân chủ yếu là phụ nữ và trẻ em đi chợ phiên của xã, có người bị cắn nhiều nhát[30].
- Năm 2013, tại huyện Bù Đốp tỉnh Bình Phước, có 01 con chó dại cắn 8 người, mỗi bệnh nhân có ít nhất 3 - 4 vết thương do chó dại cắn, có trường hợp đến 6 vết cắn[31].
Xử lý khi bị chó cắn[sửa | sửa mã nguồn]
Khi bị chó hoặc súc vật cắn, cần phải xử trí vết thương theo trình tự như sau:
Rửa sạch vết cắn nhiều lần với xà bông đặc hoặc các chất tẩy giặt khác, rửa vết thương dưới vòi nước mạnh ít nhất 5 phút, lấy bỏ hết dị vật và mô dập nát. Sát trùng vết thương bằng dung dịch cồn 70% hoặc dung dịch iode, lưu ý là xà phòng đặc 20%, sau đó rửa bằng nước muối 9%, bôi chất sát khuẩn như cồn, cồn iốt đậm đặc… làm giảm tới mức tối thiểu lượng virus tại nơi xâm nhập.. Không khâu kín da hoặc băng quá kín. Dùng kháng sinh phòng ngừa nhiễm trùng vết cắn. Đề phòng uốn ván bằng huyết thanh kháng độc tố (SAT) và vaccin (Tetavax).
Xử trí tại chỗ bằng: Rửa ngay thật kỹ vết thương bằng xà phòng đặc, nước muối đặc, dội nước sạch nhiều lần, bôi chất sát khuẩn như cồn và iốt đậm đặc nhằm sát khuẩn, giảm thiểu lượng virus dại ở vết thương. Không làm dập nát vết thương và chỉ khâu trong 3-5 ngày.[32] Sau đó, đến cơ sở y tế để được tiêm vacxin dại càng sớm càng tốt. Đối với người già, người có thai, người bị bệnh lao, bệnh thận, gan, tim mạch, sốt rét… cần hỏi bác sĩ chuyên khoa để được theo dõi tiêm và có ý kiến về cách điều trị.
Sẽ phải tiêm phòng dại ngay nếu:
- Chó lên cơn hoặc có biểu hiện nghi dại.
- Vết cắn ở đầu, mặt, cổ,
- Vết cắn gần hệ thần kinh trung ương (đầu, mặt, cổ tay) đầu chi, bộ phận sinh dục, kể cả khi chỉ bị sây sát nhẹ hoặc có nhiều vết cắn, vết cắn sâu, chó lên cơn dại… cần phải tiêm kháng huyết thanh dại và vacxin trong vòng một ngày nhưng phải khác vị trí tiêm. Tiêm huyết thanh dại càng sớm thì hiệu quả càng cao. Nếu chậm cũng không nên để quá 7 ngày sau khi bị cắn.
- Có nhiều vết cắn nguy hiểm, sâu.
- Không theo dõi được con chó đã cắn.
- Tại nơi bị cắn có súc vật bị dại.
Nếu nạn nhân bị chó cắn (không biết là chó dại hay không), nên chủng ngừa sớm trong vòng 2 ngày thì hiệu quả phòng bệnh rất cao, chủng ngừa chậm thì hiệu quả sẽ giảm nhưng vẫn còn hiệu quả, do đó có chủng vẫn còn hơn.[33]
Trường hợp phải theo dõi con chó trong 15 ngày:
- Vết cắn nhẹ, xa não.
- Con chó vẫn sống bình thường khỏe mạnh.
- Không phát hiện bệnh dại ở súc vật trong khu vực.
Nhiều trường hợp chó cắn ngoài quần bò, tuy trên da vẫn có vết xước nhưng cũng không cần tiêm vì không bị virus xâm nhập. Trong thời gian theo dõi, nếu con vật bị ốm, bỏ ăn, chết, mất tích hay bị bán, mổ thịt thì cần đi tiêm. Sau 15 ngày, nó vẫn sống khỏe mạnh thì có thể yên tâm.[34]
Đối với con chó cắn người, nếu còn sống nên nhốt nó trong 10 ngày và theo dõi, nếu chó vẫn còn khoẻ mạnh thì có thể ngưng các biện pháp điều trị. Nếu chó bị đập chết, nên cắt đầu chó để xét nghiệm xác định bệnh dại.[33]
Một số trường hợp không cần phải tiêm vắcxin là
- Bị chó cắn bóng, nghĩa là không đụng chạm gì tới người.
- Bị chó cắn qua quần áo dày mà không xước da hoặc bị chó liếm vào chỗ da lành không có vết xước.
- Những người đã tiếp xúc, sống chung với người bị bệnh dại, kể cả có ăn ngủ cùng phòng (trừ khi bị người lên cơn dại cắn có vết thương).
Phòng tránh[sửa | sửa mã nguồn]
Quan trọng là để phòng bệnh, không để chó chạy rông, tiêm chủng cho chó nếu nuôi trong nhà. Không cho chó liếm vào các vết ghẻ lâu lành, đã có nhiều người chết vì dại, chỉ vì muốn chữa lành ghẻ[35] Khi chưa có dịch phải hạn chế nuôi chó. Nếu đã nuôi thì phải xích, nhốt. Chó ra đường phải có rọ mõm. Phải diệt chó chạy rông, chó vô chủ. Khi trong địa phương xuất hiện chó dại thì phải diệt hết ngay đàn chó đang nuôi. Tuyệt đối không bán chạy chó ở nơi đang có dịch sang vùng không có dịch, để ngăn chặn phát tán bệnh dại sang vùng chưa có dịch. Những người tiếp xúc với chó mèo dại, những người bị chó mèo dại cắn phải đi tiêm phòng ngay càng sớm càng tốt.[36]
Phòng tránh bằng tuyên truyền nâng cao trách nhiệm của người nuôi chó.[7] Cần lưu ý, khi con chó đã bị dại thì trong tuyến nước bọt và các dây thần kinh đều có virus dại, các bộ phận khác cũng có thể chứa virus nên rất nguy hiểm. Tuyệt đối không dùng làm thức ăn cho người và gia súc.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a b c d e f g Người có thể nhiễm bệnh nếu ăn phải tiết canh chó dại
- ^ a b c d e f BỆNH DẠI Ở ĐỘNG VẬT
- ^ Bệnh dại và những biện pháp phòng ngừa
- ^ a b c Cảnh giác "mùa" chó cắn
- ^ Bệnh chó dại bùng phát ở Bali
- ^ http://www.tinmoi.vn/new-delhi-hang-trieu-nguoi-bi-cho-hoang-tan-cong-moi-nam-011000883.html
- ^ a b c Cứ 10 phút có một người chết vì bệnh dại
- ^ a b http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/canh-bao-tinh-trang-cho-hoang-mac-dai-can-nguoi-2876864.html
- ^ a b Chữa vết chó dại cắn bằng nước lã và dầu gió
- ^ Nguyễn Công Hải (15 tháng 4 năm 2010). “Lai Châu: Số người nghi chó dại cắn tăng đột biến”. Báo điện tử VietnamPlus. Truy cập 13 tháng 4 năm 2013.
- ^ 9 ca tử vong do chó dại cắn
- ^ Tử vong do bệnh dại, sực nhớ... rọ mõm chó
- ^ Hà Nội: 6 ca tử vong do bị chó dại cắn
- ^ Nhiều người bị chó dại cắn: Tử vong vì quên tiêm phòng
- ^ a b http://baodatviet.vn/doi-song/suc-khoe/benh-dai-o-cho-bung-phat-tren-dien-rong-2353840/
- ^ http://www.baophuyen.com.vn/Suc-khoe-95/5505405305605906106065
- ^ http://www.phuyen.gov.vn/wps/portal/soyte/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3g3Z0tnT8tgYzM3U29XA08z0wBjLw8nQy93U_2CbEdFABNSx4Q!/?PC_7_FC9CI9S36F5KE0I65P3JHB1J87n32181_WCM_CONTEXT=/wps/wcm/connect/soyte/soyte/dichvu/thamvanyte/6e49cc00414db5d09e0afe7fbd527a51
- ^ Chó dại ""khủng bố"" sân bay New Delhi
- ^ Sai một ly, đi... bệnh viện
- ^ Nghệ An: 54 học sinh, nhân viên bị một con chó dại cắn
- ^ 54 người bị một con chó dại cắn
- ^ Một con chó dại cắn 33 người
- ^ Đàn chó dại cắn gần 60 người
- ^ Gần 60 người cùng thôn bị chó dại cắn
- ^ Hàng chục người bị chó dại cắn
- ^ Những cái chết “bất đắc kỳ tử” vì… chó dại!
- ^ Những cái chết không ngờ vì... chó
- ^ Chó dại nổi điên tấn công 15 phụ nữ và trẻ em
- ^ Một người tử vong do chó dại cắn
- ^ http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/15-nguoi-bi-cho-dai-tan-cong-15-nguoi-bi-cho-dai-tan-cong-2198087/
- ^ http://baodatviet.vn/doi-song/mot-con-cho-dai-can-8-nguoi-mot-con-cho-dai-can-8-nguoi-2305992/
- ^ Xử lý khi bị chó mèo cắn
- ^ a b Khi bị chó cắn
- ^ Không phải cứ bị chó cắn là tiêm văcxin dại
- ^ Phòng ngừa ra sao nếu bị chó cắn?
- ^ Bệnh chó dại đang âm thầm phát triển ở nông thôn

markdown:
# Chó dại
|Chó dại|
|
|Phân loại và tư liệu bên ngoài
|
|![]()
Một con chó dại
[ICD](/wiki/ICD)- [10](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_ICD-10&action=edit&redlink=1) [A](/w/index.php?title=ICD-10_Ch%C6%B0%C6%A1ng_A&action=edit&redlink=1) [82.](http://www.who.int/classifications/apps/icd/icd10online/?ga82.htm+a82) [DiseasesDB](/wiki/Diseases_Database) [11148](http://www.diseasesdatabase.com/ddb11148.htm) [MedlinePlus](/wiki/MedlinePlus) [001334](http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001334.htm) [eMedicine](/wiki/EMedicine) [med/1374](http://www.emedicine.com/med/topic1374.htm) [eerg/493](http://www.emedicine.com/eerg/topic493.htm) [ped/1974](http://www.emedicine.com/ped/topic1974.htm) [MeSH](/w/index.php?title=Medical_Subject_Headings&action=edit&redlink=1) [D011818](http://www.nlm.nih.gov/cgi/mesh/2011/MB_cgi?field=uid&term=D011818) **Chó dại** là những con [chó](/wiki/Ch%C3%B3) nhà bị mắc [bệnh dại](/wiki/B%E1%BB%87nh_d%E1%BA%A1i), có biểu hiện các triệu chứng phát bệnh dại và thường tấn công ( [cắn](/wiki/Ch%C3%B3_c%E1%BA%AFn)) và gây ra tử vong cho con người vì đã trực tiếp truyền virus dại. Khi bị nhiễm [virus](/wiki/Virus) dại, chó biểu hiện ở hai dạng là thể dại câm và thể dại cuồng. Hàng năm có nhiều ca cấp cứu vì bị chó dại cắn cũng như có nhiều báo cáo cho thấy có nhiều ca tử vong do không xử lý và điều trị kịp thời, đúng cách. Một số nhà khoa học cho rằng virút có trong nước bọt 3 [ngày](/wiki/Ng%C3%A0y) trước khi con vật có biểu hiện các triệu chứng lâm sàng cuả bệnh. Một số người khác cho rằng 7 ngày hoặc tới 13 ngày. Tuy nhiên đại đa số cho rằng thời gian này là 10 ngày. Sau khi phát bệnh thì chó [chết](/wiki/Ch%E1%BA%BFt).
Các biểu hiện lâm sàng của chó dại thường được chia làm hai thể,
[thể dại điên cuồng](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_d%E1%BA%A1i_%C4%91i%C3%AAn_cu%E1%BB%93ng&action=edit&redlink=1) (hay thể dại điên) và [thể dại câm](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_d%E1%BA%A1i_c%C3%A2m&action=edit&redlink=1) (bại liệt hay im lặng). Trong thực tế, nhiều con chó mắc bệnh dại có thể biểu hiện cả hai dạng lâm sàng này một cách xen kẽ nhau, thời gian đầu có biểu hiện điên cuồng, bị kích động sau đó chuyển sang dạng bị ức chế và bại liệt. Nói chung, chó bị dại tính tình thường thay đổi, nằm yên một chỗ, lừ đừ hay kích động chạy rông, cắn xé hoảng loạn hay liệt chân, chảy nước bọt, lờ đờ rồi chết. Nhưng chó không có triệu chứng dại cũng có thể mang siêu vi, nhất là chó con . Virus xuất hiện trong nước dãi của chó khoảng 3-5 ngày trước khi con vật có những triệu chứng lâm sàng đầu tiên và trong suốt thời gian bị bệnh. [1] [[1]](#cite_note-a-1)
## Mục lục
## Thể dại cuồng[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&action=edit§ion=1)]
Thể dại điên cuồng là biểu hiện ra bên ngoài của con chó dại bằng các triệu chứng hung hãn, dữ tợn và hay tấn công con người. Thể dại điên cuồng chỉ chiếm 1/4 các trường hợp chó dại, số còn lại là thể dại câm. Thể dại này được chia làm 3 thời kỳ
[[1]](#cite_note-a-1) : [2] *Thời kỳ tiền lâm sàng*:
Thời kỳ này rất khó phát hiện, nhất là ở thể câm, biểu hiện bằng những thay đổi trong thói quen của con vật như bứt rứt,
[lo lắng](/w/index.php?title=Lo_l%E1%BA%AFng&action=edit&redlink=1), có khi tỏ ra vui mừng, quấn quýt chủ hơn, hoặc chỉ tỏ ra buồn rầu. Con vật thường ăn nhiều hơn bình thường, có thể sốt, nước dãi đã có virus dại. Thời kỳ này chỉ trong vài giờ nhưng cũng có khi tới 1- 2 ngày. Chó cũng có dấu hiệu khác thường như trốn vào góc tối, kín đáo. Thái độ với chủ như gần chủ miễn cưỡng, hoặc trái lại tỏ ra vồn vã thái quá. Thỉnh thoảng suả vu vơ, chu lên từng hồi nghe hơi xa xăm; hoặc lại bồn chồn nhảy lên đớp không khí.... [[1]](#cite_note-a-1) [[2]](#cite_note-b-2) *Thời kỳ phát bệnh điên cuồng*:
Thời kỳ này biểu hiện bằng những biến loạn quá độ như: con vật luôn luôn cử động, nhảy lên bắt đớp những con ruồi tưởng tượng hoặc kẻ thù không có. Con vật khó nuốt như bị hóc xương, tiếng kêu khàn khàn, ồ ồ, gãy từng nhát, tiếng sủa kéo dài và cuối cùng rướn cao lên thành những tiếng hú ghê rợn. mắt đỏ ngầu, chảy dãi như bọt xà bông quanh mép. Bất cứ một sự kích thích nào dù nhỏ đều có thể làm cho chó lên cơn dại, cắn người và các con vật khác hoặc tự cắn nó, thường cắn rất mạnh và bổ ra đường chạy rông khắp nơi. hoặc rúc vào bờ bụi, xó tối và chết trong trạng thái gầy rộc, kiệt sức, bại liệt với những vết thương rớm máu trên thân thể do tự cắn xé. Phạm vi hoạt động của một con chó dại có khi lên tới 50 km. Vì vậy những con chó dại rất nguy hiểm, nó là mối nguy cơ lớn truyền bệnh dại cho người và các súc vật khác.
[[1]](#cite_note-a-1) [[2]](#cite_note-b-2)
Các phản xạ vận động bị kích thích mạnh có thể thấy như, cắn suả người, la dữ dội, quá vồ vập khi chủ gọi, chỉ cần có tiếng động nhẹ cũng nhảy lên suả từng hồi dài. Vết thương nơi bị cắn ngưá, chó liếm hoặc tự cắn, cào đến rụng lông, chảy máu. Chó bỏ ăn, nuốt khó, sốt, con ngươi mắt mở to, tỏ ra khát nước muốn uống nhưng không uống được. Chó bắt đầu chảy nước dãi, sùi bọt mép, tỏ vẻ bồn chồn, cảnh giác, sợ sệt, cắn vu vơ, hay giật mình, đi lại không có chủ định, trở nên dữ tợn điên cuồng(từ 2 đến 3 ngày sau khi phát bệnh). Lúc này chó bỏ nhà ra đi và thường không trở về nhà. Trên đường đi gặp vật gì cũng lao đến cắn xé, ăn bưà bãi, tấn công các con vật khác kể cả người vì không còn cảm giác nên nó lao vào mọi người, kể cả chủ nó và những con vật khác để cắn xé một cách tàn bạo.
[[1]](#cite_note-a-1) [[2]](#cite_note-b-2) *Thời kỳ bại liệt*:
Chó bị liệt không nuốt được thức ăn, nước uống, liệt hàm dưới và lưỡi nên trễ hàm và lưỡi thè ra ngoài, nước dãi chảy ra, chân sau liệt ngày càng rõ rệt. Chó chết sau 3 đến 7 ngày sau khi có triệu chứng lâm sàng đầu tiên do liệt cơ hô hấp và kiệt sức do không ăn uống được. Nói chung là nhìn chó rất tội nghiệp trong giai đoạn này, trái ngược hoàn toàn với thời kỳ điên cuồng trước đó, con vật có biểu hiện gầy mòn, mắt lõm sâu, vẻ mặt phờ phạc, kêu thất thanh, hàm trễ xuống không nuốt được nữa. Bại liệt bộ phận sau làm con vật xiêu vẹo, đi phân táo bón, bí tiểu tiện, cuối cùng vật ngã xuống và chết.
[[1]](#cite_note-a-1) [[2]](#cite_note-b-2)
## Thể dại câm[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&action=edit§ion=2)]
Thể dại câm hay thể dại im lặng hay thể dại bại liệt là dạng bệnh không có các biểu hiện lên cơn dại điên cuồng như thường thấy. Thời kỳ bị kích thích ngắn hay không có. Bệnh biểu hiện bằng bại liệt không nhất định ở chỗ nào. Chó chỉ có biểu hiện buồn rầu, ũ rũ. Con vật có thể bị bại liệt một phần cơ thể, nưả người, hai chân sau thông thường là liệt cơ hàm, mồm luôn hé mở, hàm trễ xuống, lưỡi thè ra. Nước dãi chảy lòng thòng, con vật không cắn, suả được, chỉ gầm gừ trong họng. Quá trình này tiến triển 2 đến 3 ngày. Thể dại câm tiến triển nhanh hơn thể dại điên cuồng, thường chỉ 2 – 3 ngày vì hành tuỷ con vật bệnh virút tác động làm rối loạn hệ tuần hoàn và hô hấp sớm. Bệnh tiến triển từ 2 - 7 ngày, thường là 2 - 3 ngày, sau đó con vật chết.
. Thể này rất nguy hiểm vì người ta không nghĩ đến bệnh dại và mấy ngày đầu chó có thể cắn gia chủ, nếu như đến chăm sóc nó. [2]
Ngoài 2 thể nói trên, đôi khi còn gặp thể ruột. Triệu chứng chính của thể ruột là chỉ thấy chó nôn mửa, đau bụng, có dấu hiệu viêm dạ dày - ruột. Con vật không có biểu hiện hung dữ hay bại liệt, sau 2 - 3 ngày thì chết.
[[3]](#cite_note-3)
## Những vụ tấn công[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&action=edit§ion=3)]
### Thống kê[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&action=edit§ion=4)]
Tháng 8 là mùa giao phối của loài chó, và đây cũng là thời điểm số lượng người bị chó cắn tăng đột biến so với các thời điểm khác trong năm. Mặc dù Việt Nam đến nay đã có vắc xin phòng bệnh dại, nhưng vẫn còn nhiều trường hợp tử vong đáng tiếc do thiếu hiểu biết trong phòng ngừa và điều trị sau khi bị chó cắn.
Chó dại tấn công con người được ghi nhận rất nhiều trên thế giới [4] , Theo ước tính, khoảng 20.000 người chết mỗi năm do nhiễm dại từ chó, nhiều hơn một phần ba số người chết vì bệnh dại trên toàn cầu [[5]](#cite_note-5) , trung bình trên thế giới thì cứ 10 phút lại có một người chết vì dại. [[6]](#cite_note-6) Việc giao lưu mua bán, vận chuyển giữa các đàn chó qua biên giới là yếu tố làm gia tăng việc lây truyền chó dại. Tại [[7]](#cite_note-d-7) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)năm [2007](/wiki/2007), số ca tử vong do bệnh dại đã tăng gấp 16 lần so với năm 1995 . [[8]](#cite_note-vnexpress.net-8)
Tháng 9 năm 2007,
[Bộ Y tế Việt Nam](/wiki/B%E1%BB%99_Y_t%E1%BA%BF_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) đã có báo cáo cho rằng tại Việt Nam, chỉ trong 8 tháng đầu năm 2007 đã có tới 81 trường hợp tử vong vì bị súc vật dại cắn Một nhà chức trách đã cảnh báo Bệnh dại ở Việt Nam đang có chiều hướng gia tăng trên khắp các tỉnh thành, đặc biệt Hà Nội kể từ sau khi tỉnh Hà Tây (cũ) sáp nhập vào hiện là nơi có tỷ lệ mắc bệnh dại cao nhất trong cả nước". [7] [[9]](#cite_note-e-9)
Từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2009, trên địa bàn huyện Sìn Hồ, Phong Thổ và thị xã
[Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u) đã có gần 260 người nghi bị chó dại cắn, buộc phải tiêm phòng vắcxin dại . Cũng trong năm theo Sở Y tế Hà Nội cho biết, tính từ đầu năm 2009 đến tháng 7 năm 2009, theo thống kê sơ bộ, trên địa bàn Hà Nội đã có 9 ca tử vong do chó dại cắn, tăng hơn tổng số ca tử vong do chó dại năm 2008 (8 ca). Những ca tử vong này đều tập trung ở các huyện phía Tây thành phố, trong đó nhiều nhất là tại huyện Ba Vì. [10] [[11]](#cite_note-11)
Theo thống kê của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết số người tử vong do chó dại cắn tiếp tục gia tăng trong 8 tháng đầu năm 2010, với hơn 40 người tử vong từ đầu năm. Trong đó,
[Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i) được coi là địa phương có số tử vong do bệnh dại cao nhất Việt Nam, với 7 bệnh nhân tính từ đầu năm 2010. Tính chung trên toàn quốc, số tử vong do bệnh dại tăng khoảng 20% so với cùng kỳ năm 2009. Riêng ở Huyện Minh Hoá mỗi năm có hàng chục người bị chó nhiễm dại tấn công và nhiều nạn nhân đã tử vong. [12]
Tại Hà Nội tử đầu năm
[2011](/wiki/2011), toàn thành phố đã có 6 bệnh nhân bị chó dại cắn và đã tử vong Tại [13] [thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), tính đến tháng 4 năm 2011, đã có nhiều người bị chó dại cắn và tử vong vì quên tiêm phòng. Nhiều người trong số đó do chủ quan nên khi phát hiện triệu chứng dại đưa đến cấp cứu thì đã muộn. Trong đó có 03 trường hợp tử vong do quá khinh xuất. [[14]](#cite_note-14)
Một
[thống kê](/wiki/Ho%E1%BA%A1t_%C4%91%E1%BB%99ng_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA) năm 2013 cho thấy Việt Nam hiện có khoảng 10 triệu con chó và từ năm 2009 đến 2013 đã phát hiện có 533 con chó bị bệnh dại, tỷ lệ tiêm phòng vaccine dại cho chó tại các địa phương đạt thấp (dưới 60%) . Hàng năm có tới 650.000 người bị súc vật (chủ yếu là chó nghi dại) cắn phải đi tiêm vắc xin. Số người tử vong vì bệnh dại tuy chỉ còn khoảng 50 - 60 trường hợp nhưng hậu quả về sức khoẻ, tinh thần và thẩm mỹ do vết cắn của chó để lại thì rất nặng nề. [15] Hơn 175.000 người bị chó cắn từ dầu 2013, trong đó 64 đã tử vong [[4]](#cite_note-c-4) [[16]](#cite_note-16) . nhiều tỉnh thành đặc biệt phía Bắc, xuất hiện tình trạng chó hoang mắc dại hoặc nghi nhiễm bệnh dại tấn công con người [[17]](#cite_note-17) . Từ đầu năm [[8]](#cite_note-vnexpress.net-8) [2013](/wiki/2013), có 63 người đã tử vong vì bị chó dại cắn, số người bị chó cắn và chết vì bệnh dại tập chung chủ yếu tại các tỉnh phía bắc như Sơn La, Phú Thọ, Nghệ An, Yên Bái, Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Điện Biên, Tuyên Quang, Hà Giang, Lào Cai... [[15]](#cite_note-baodatviet.vn-15)
### Một số vụ việc[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&action=edit§ion=5)]
Có nhiều báo cáo về những vụ việc chó dại tấn công con người, trong đó có những vụ việc thương tâm được báo chí tập trung phản ánh, cụ thể là:
- Ở
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99)có trường hợp một con chó dại đã chui vào sân bay [New Delhi](/wiki/New_Delhi)tấn công và làm mọi người khiếp đảm trong gần 3 tiếng đồng hồ, cắn ít nhất 04 người, trong đó có 2 nhân viên sân bay trước khi bị một bảo vệ bắt . [[18]](#cite_note-18)
- Năm
[2006](/wiki/2006), ở [Hà Tây](/wiki/H%C3%A0_T%C3%A2y), ghi nhận một con chó dại đã tấn công 04 trẻ em phải đi bệnh viện [[19]](#cite_note-19)
- Tháng 2 năm
[2007](/wiki/2007), tại thị trấn Kim Sơn, huyện [Quế Phong](/wiki/Qu%E1%BA%BF_Phong), [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An), một con chó dại đã liên tiếp trong 04 ngày đã cắn 52 học sinh và 02 nhân viên của một trường tiểu học, sau bốn ngày phát dại con chó đã ốm rồi chết. [[20]](#cite_note-20) [[21]](#cite_note-21)
- Tháng 10 năm 2007, huyện
[Ninh Sơn](/wiki/Ninh_S%C6%A1n), [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), một con chó dại đã cắn 33 người, trong số người bị chó cắn có 7 trẻ em dưới 10 tuổi, nhiều người bị vết thương rất nặng phải chuyển đi cấp cứu. Con chó đã bị đập chết. [[22]](#cite_note-22)
- Năm
[2008](/wiki/2008), bệnh viện Bạch Mai Hà Nội cũng đã phải tiếp nhận hai trường hợp trẻ em bị chó cắn thương tâm . [[4]](#cite_note-c-4)
- Năm 2008, tại thôn Đông Lao, xã Đông La huyện
[Hoài Đức](/wiki/Ho%C3%A0i_%C4%90%E1%BB%A9c), Hà Nội, có một trẻ 5 tuổi bị chó dại cắn và tử vong, nguyên nhân là không tiêm phòng dại mà gia đình đã tự chữa vết chó dại cắn bằng nước lã và [dầu gió](/wiki/D%E1%BA%A7u_gi%C3%B3). Đây là lời cảnh tỉnh cho công tác phòng chống bệnh dại ở các địa phương thuộc địa phận Hà Nội. [[9]](#cite_note-e-9)
- Tháng 1 năm
[2009](/wiki/2009), đàn chó dại gồm 6 mẹ con chó dại đã cắn cắn 57 người sống tại thôn 4, xã Tân Phúc, huyện [Hàm Tân](/wiki/H%C3%A0m_T%C3%A2n), tỉnh [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn), trong đó có 2 người tử vong. Nguyên nhân tử vong là do sự chủ quan và thiếu hiểu biết của những người liên quan, tưởng rằng chó không bị dại nên không đi tiêm ngừa, đến khi có dấu hiệu thì đã quá trễ. [[23]](#cite_note-23) [[24]](#cite_note-24) [[25]](#cite_note-25)
- Tháng 5 năm
[2010](/wiki/2010), tại huyện Quốc Oai, quận Hà Đông (Hà Nội) lại xảy ra 2 vụ tử do vong chủ quan vì bị chó dại cắn, cùng thời điểm có 01 vụ tương tự tại Lạng Sơn. [[26]](#cite_note-26) [[27]](#cite_note-27)
- Tháng 8 năm 2010, tại xã Trung Hoá, huyện Minh Hóa, tỉnh
[Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh), một con chó hoang không có chủ bị dại và kích động lao vào tấn công một lúc 15 người bằng những vết căn sâu ở tay, chân. Nạn nhân chủ yếu là phụ nữ và trẻ em đi chợ phiên của xã. Có người bị cắn nhiều nhát. Sau khi bị cắn, những người dân trong vùng đã đánh con chó đến chết. [[28]](#cite_note-28)
- Tháng 10 năm 2010, địa bàn xã Chiềng Sinh, huyện Tuần Giáo,
[Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh), một người dân đã bị chó dại cắn và tử vong sau đó vì lên bệnh dại. Nguyên nhân vẫn là do chủ quan khi bị chó dại cắn đã không đi tiêm phòng dẫn đến tử vong, cụ thể là nạn nhân đã hơn 1 tháng sau khi bị chó dại cắn, có biểu hiện phát bệnh và được đưa đến Trung tâm Y tế huyện để cứu chữa nhưng không qua khỏi. Tại địa phương này đã có 87 người bị chó dại cắn phải đi tiêm phòng. [[29]](#cite_note-29)
- Năm 2013, Có một con chó dại ở xã
[Trung Hoá](/wiki/Trung_Ho%C3%A1)đã gầm gừ và lao vào tấn công một lúc 15 người bằng những vết căn sâu ở tay, chân, nạn nhân chủ yếu là phụ nữ và trẻ em đi chợ phiên của xã, có người bị cắn nhiều nhát . [[30]](#cite_note-30)
- Năm 2013, tại huyện Bù Đốp tỉnh
[Bình Phước](/wiki/B%C3%ACnh_Ph%C6%B0%E1%BB%9Bc), có 01 con chó dại cắn 8 người, mỗi bệnh nhân có ít nhất 3 - 4 vết thương do chó dại cắn, có trường hợp đến 6 vết cắn . [[31]](#cite_note-31)
## Xử lý khi bị chó cắn[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&action=edit§ion=6)]
Khi bị chó hoặc súc vật cắn, cần phải xử trí vết thương theo trình tự như sau:
Rửa sạch vết cắn nhiều lần với xà bông đặc hoặc các chất tẩy giặt khác, rửa vết thương dưới vòi nước mạnh ít nhất 5 phút, lấy bỏ hết dị vật và mô dập nát. Sát trùng vết thương bằng dung dịch cồn 70% hoặc dung dịch iode, lưu ý là xà phòng đặc 20%, sau đó rửa bằng nước muối 9%, bôi chất sát khuẩn như cồn, cồn iốt đậm đặc… làm giảm tới mức tối thiểu lượng virus tại nơi xâm nhập.. Không khâu kín da hoặc băng quá kín. Dùng kháng sinh phòng ngừa nhiễm trùng vết cắn. Đề phòng uốn ván bằng huyết thanh kháng độc tố (SAT) và vaccin (Tetavax).
Xử trí tại chỗ bằng: Rửa ngay thật kỹ vết thương bằng xà phòng đặc, nước muối đặc, dội nước sạch nhiều lần, bôi chất sát khuẩn như cồn và iốt đậm đặc nhằm sát khuẩn, giảm thiểu lượng virus dại ở vết thương. Không làm dập nát vết thương và chỉ khâu trong 3-5 ngày.
Sau đó, đến cơ sở y tế để được tiêm vacxin dại càng sớm càng tốt. Đối với người già, người có thai, người bị bệnh lao, bệnh thận, gan, tim mạch, sốt rét… cần hỏi bác sĩ chuyên khoa để được theo dõi tiêm và có ý kiến về cách điều trị. [32]
Sẽ phải tiêm phòng dại ngay nếu:
- Chó lên cơn hoặc có biểu hiện nghi dại.
- Vết cắn ở đầu, mặt, cổ,
- Vết cắn gần hệ thần kinh trung ương (đầu, mặt, cổ tay) đầu chi, bộ phận sinh dục, kể cả khi chỉ bị sây sát nhẹ hoặc có nhiều vết cắn, vết cắn sâu, chó lên cơn dại… cần phải tiêm kháng huyết thanh dại và vacxin trong vòng một ngày nhưng phải khác vị trí tiêm. Tiêm huyết thanh dại càng sớm thì hiệu quả càng cao. Nếu chậm cũng không nên để quá 7 ngày sau khi bị cắn.
- Có nhiều vết cắn nguy hiểm, sâu.
- Không theo dõi được con chó đã cắn.
- Tại nơi bị cắn có súc vật bị dại.
Nếu nạn nhân bị chó cắn (không biết là chó dại hay không), nên chủng ngừa sớm trong vòng 2 ngày thì hiệu quả phòng bệnh rất cao, chủng ngừa chậm thì hiệu quả sẽ giảm nhưng vẫn còn hiệu quả, do đó có chủng vẫn còn hơn.
[[33]](#cite_note-f-33)
Trường hợp phải theo dõi con chó trong 15 ngày:
- Vết cắn nhẹ, xa não.
- Con chó vẫn sống bình thường khỏe mạnh.
- Không phát hiện bệnh dại ở súc vật trong khu vực.
Nhiều trường hợp chó cắn ngoài quần bò, tuy trên da vẫn có vết xước nhưng cũng không cần tiêm vì không bị virus xâm nhập. Trong thời gian theo dõi, nếu con vật bị ốm, bỏ ăn, chết, mất tích hay bị bán, mổ thịt thì cần đi tiêm. Sau 15 ngày, nó vẫn sống khỏe mạnh thì có thể yên tâm.
[[34]](#cite_note-34)
Đối với con chó cắn người, nếu còn sống nên nhốt nó trong 10 ngày và theo dõi, nếu chó vẫn còn khoẻ mạnh thì có thể ngưng các biện pháp điều trị. Nếu chó bị đập chết, nên cắt đầu chó để xét nghiệm xác định bệnh dại.
[[33]](#cite_note-f-33)
Một số trường hợp không cần phải tiêm vắcxin là
- Bị chó cắn bóng, nghĩa là không đụng chạm gì tới người.
- Bị chó cắn qua quần áo dày mà không xước da hoặc bị chó liếm vào chỗ da lành không có vết xước.
- Những người đã tiếp xúc, sống chung với người bị bệnh dại, kể cả có ăn ngủ cùng phòng (trừ khi bị người lên cơn dại cắn có vết thương).
## Phòng tránh[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&action=edit§ion=7)]
Quan trọng là để phòng bệnh, không để chó chạy rông, tiêm chủng cho chó nếu nuôi trong nhà. Không cho chó liếm vào các vết ghẻ lâu lành, đã có nhiều người chết vì dại, chỉ vì muốn chữa lành ghẻ
Khi chưa có dịch phải hạn chế nuôi chó. Nếu đã nuôi thì phải xích, nhốt. Chó ra đường phải có rọ mõm. Phải diệt chó chạy rông, chó vô chủ. Khi trong địa phương xuất hiện chó dại thì phải diệt hết ngay đàn chó đang nuôi. Tuyệt đối không bán chạy chó ở nơi đang có dịch sang vùng không có dịch, để ngăn chặn phát tán bệnh dại sang vùng chưa có dịch. Những người tiếp xúc với chó mèo dại, những người bị chó mèo dại cắn phải đi tiêm phòng ngay càng sớm càng tốt. [35] [[36]](#cite_note-36)
Phòng tránh bằng tuyên truyền nâng cao trách nhiệm của người nuôi chó.
Cần lưu ý, khi con chó đã bị dại thì trong tuyến nước bọt và các dây thần kinh đều có virus dại, các bộ phận khác cũng có thể chứa virus nên rất nguy hiểm. Tuyệt đối không dùng làm thức ăn cho người và gia súc. [7]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%B3_d%E1%BA%A1i&action=edit§ion=8)]
- ^
**a** **b** **c** **d** **e** **f** **g** [Người có thể nhiễm bệnh nếu ăn phải tiết canh chó dại](http://www.ykhoanet.com/yhocphothong/thamvansuckhoe/20_033.htm)
- ^
**a** **b** **c** **d** **e** **f** [BỆNH DẠI Ở ĐỘNG VẬT](http://www.pasteur-hcm.org.vn/ytecongdong/chongdich/bdai_o_dongvat.htm) [^](#cite_ref-3) [Bệnh dại và những biện pháp phòng ngừa](http://suckhoedoisong.vn/2011011902234469p0c63/benh-dai-va-nhung-bien-phap-phong-ngua.htm)
- ^
**a** **b** **c** [Cảnh giác "mùa" chó cắn](http://www.tin247.com/canh_giac_mua_cho_can-10-72657.html) [^](#cite_ref-5) [Bệnh chó dại bùng phát ở Bali](http://www.anninhthudo.vn/tianyon/index.aspx?articleid=79499&channelid=7) [^](#cite_ref-6) [http://www.tinmoi.vn/new-delhi-hang-trieu-nguoi-bi-cho-hoang-tan-cong-moi-nam-011000883.html](http://www.tinmoi.vn/new-delhi-hang-trieu-nguoi-bi-cho-hoang-tan-cong-moi-nam-011000883.html)
- ^
**a** **b** **c** [Cứ 10 phút có một người chết vì bệnh dại](http://www.tin247.com/cu_10_phut_co_mot_nguoi_chet_vi_benh_dai-10-119326.html)
- ^
**a** **b** [http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/canh-bao-tinh-trang-cho-hoang-mac-dai-can-nguoi-2876864.html](http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/canh-bao-tinh-trang-cho-hoang-mac-dai-can-nguoi-2876864.html)
- ^
**a** **b** [Chữa vết chó dại cắn bằng nước lã và dầu gió](http://www.cand.com.vn/vi-VN/xahoi/2008/9/100339.cand) **Nguyễn Công Hải (15 tháng 4 năm 2010).** [^](#cite_ref-10) [“Lai Châu: Số người nghi chó dại cắn tăng đột biến”](http://www.vietnamplus.vn/Home/Lai-Chau-So-nguoi-nghi-cho-dai-can-tang-dot-bien/20104/41587.vnplus). *Báo điện tử VietnamPlus*. Truy cập 13 tháng 4 năm 2013. [^](#cite_ref-11) [9 ca tử vong do chó dại cắn](http://www.anninhthudo.vn/TIANYON/Index.aspx?ArticleID=53970&ChannelID=5) [^](#cite_ref-12) [Tử vong do bệnh dại, sực nhớ... rọ mõm chó](http://phapluattp.vn/20101012044059130p0c1015/tu-vong-do-benh-dai-suc-nho-ro-mom-cho.htm) [^](#cite_ref-13) [Hà Nội: 6 ca tử vong do bị chó dại cắn](http://suckhoeso.com/detail/ha-noi-6-ca-tu-vong-do-bi-cho-dai-can.html) [^](#cite_ref-14) [Nhiều người bị chó dại cắn: Tử vong vì quên tiêm phòng](http://www.thanhnien.com.vn/Pages/20101129/nhieu-nguoi-bi-cho-dai-can-tu-vong-vi-quen-tiem-phong.aspx)
- ^
**a** **b** [http://baodatviet.vn/doi-song/suc-khoe/benh-dai-o-cho-bung-phat-tren-dien-rong-2353840/](http://baodatviet.vn/doi-song/suc-khoe/benh-dai-o-cho-bung-phat-tren-dien-rong-2353840/) [^](#cite_ref-16) [http://www.baophuyen.com.vn/Suc-khoe-95/5505405305605906106065](http://www.baophuyen.com.vn/Suc-khoe-95/5505405305605906106065) [^](#cite_ref-17) [http://www.phuyen.gov.vn/wps/portal/soyte/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3g3Z0tnT8tgYzM3U29XA08z0wBjLw8nQy93U_2CbEdFABNSx4Q!/?PC_7_FC9CI9S36F5KE0I65P3JHB1J87n32181_WCM_CONTEXT=/wps/wcm/connect/soyte/soyte/dichvu/thamvanyte/6e49cc00414db5d09e0afe7fbd527a51](http://www.phuyen.gov.vn/wps/portal/soyte/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3g3Z0tnT8tgYzM3U29XA08z0wBjLw8nQy93U_2CbEdFABNSx4Q!/?PC_7_FC9CI9S36F5KE0I65P3JHB1J87n32181_WCM_CONTEXT=/wps/wcm/connect/soyte/soyte/dichvu/thamvanyte/6e49cc00414db5d09e0afe7fbd527a51) [^](#cite_ref-18) [Chó dại ""khủng bố"" sân bay New Delhi](http://vietbao.vn/The-gioi/Cho-dai-khung-bo-san-bay-New-Delhi/20632920/168/) [^](#cite_ref-19) [Sai một ly, đi... bệnh viện](http://vietbao.vn/Suc-khoe/Sai-mot-ly-di-benh-vien/10945194/248/) [^](#cite_ref-20) [Nghệ An: 54 học sinh, nhân viên bị một con chó dại cắn](http://vietbao.vn/Suc-khoe/Nghe-An-54-hoc-sinh-nhan-vien-bi-mot-con-cho-dai-can/40185881/248/) [^](#cite_ref-21) [54 người bị một con chó dại cắn](http://www.tin247.com/54_nguoi_bi_mot_con_cho_dai_can-10-21215217.html) [^](#cite_ref-22) [Một con chó dại cắn 33 người](http://vietbao.vn/Xa-hoi/Mot-con-cho-dai-can-33-nguoi/45258701/157/) [^](#cite_ref-23) [Đàn chó dại cắn gần 60 người](http://vnexpress.net/gl/doi-song/2009/01/3ba0a423/) [^](#cite_ref-24) [Gần 60 người cùng thôn bị chó dại cắn](http://dantri.com.vn/c7/s7-302427/gan-60-nguoi-cung-thon-bi-cho-dai-can.htm) [^](#cite_ref-25) [Hàng chục người bị chó dại cắn](http://giadinh.net.vn/20090109051856128p0c1000/hang-chuc-nguoi-bi-cho-dai-can.htm) [^](#cite_ref-26) [Những cái chết “bất đắc kỳ tử” vì… chó dại!](http://phapluatxahoi.vn/2010110210499449p1001c1051/nhung-cai-chet-bat-dac-ky-tu-vi-cho-dai.htm) [^](#cite_ref-27) [Những cái chết không ngờ vì... chó](http://vnn.vietnamnet.vn/xahoi/201010/Nhung-cai-chet-khong-ngo-vi-cho-945125/) [^](#cite_ref-28) [Chó dại nổi điên tấn công 15 phụ nữ và trẻ em](http://vtc.vn/321-258626/suc-khoe-gioi-tinh/cho-dai-noi-dien-tan-cong-15-phu-nu-va-tre-em.htm) [^](#cite_ref-29) [Một người tử vong do chó dại cắn](http://laodong.com.vn/Tin-Tuc/Mot-nguoi-tu-vong-do-cho-dai-can/18707) [^](#cite_ref-30) [http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/15-nguoi-bi-cho-dai-tan-cong-15-nguoi-bi-cho-dai-tan-cong-2198087/](http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/15-nguoi-bi-cho-dai-tan-cong-15-nguoi-bi-cho-dai-tan-cong-2198087/) [^](#cite_ref-31) [http://baodatviet.vn/doi-song/mot-con-cho-dai-can-8-nguoi-mot-con-cho-dai-can-8-nguoi-2305992/](http://baodatviet.vn/doi-song/mot-con-cho-dai-can-8-nguoi-mot-con-cho-dai-can-8-nguoi-2305992/) [^](#cite_ref-32) [Xử lý khi bị chó mèo cắn](http://www.thuocbietduoc.com.vn/home/newdt8277tt1ev11.aspx)
- ^
**a** **b** [Khi bị chó cắn](http://www.ykhoanet.com/duoc/vacxin/vaccin_05122235.htm) [^](#cite_ref-34) [Không phải cứ bị chó cắn là tiêm văcxin dại](http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Khong-phai-cu-bi-cho-can-la-tiem-vacxin-dai/11015989/111/) [^](#cite_ref-35) [Phòng ngừa ra sao nếu bị chó cắn?](http://vietbao.vn/Suc-khoe/Phong-ngua-ra-sao-neu-bi-cho-can/40068212/248/) [^](#cite_ref-36) [Bệnh chó dại đang âm thầm phát triển ở nông thôn](http://quynhluu.com/y-te-suc-khoe/648-benh-cho-dai-dang-am-tham-phat-trien-o-nong-thon.html)
|
|
|Với người
|
|
|
khớp
|Khác|

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1065 frontend miss (0)


text:
Die by the Sword
Die by the Sword (tạm dịch: Tử Kiếm) là trò chơi máy tính thuộc thể loại đấu kiếm và hành động chặt chém góc nhìn thứ ba lấy bối cảnh giả tưởng do hãng Treyarch phát triển và Tantrum Entertainment (một chi nhánh phụ của Interplay Productions) phát hành vào ngày 28 tháng 2 năm 1998.[1]
Bản mở rộng chính thức Limb from Limb được phát hành vào ngày 30 tháng 9 năm 1998, bổ sung thêm một số quest mới cho những người say mê phần chơi đơn, nâng cao mục chơi mạng thông qua việc lựa chọn thêm nhiều đấu trường mới cùng các nhân vật mới có thể chơi được như Minotaur.[2]
Die by the Sword lấy nguồn cảm hứng từ trò đấu rìu The Bilestoad ra mắt năm 1982 thuộc hệ máy Apple II với tính năng chặt chém tứ chi của đối phương được lặp đi lặp lai một cách độc đáo.[3] Ngoài ra, Die by the Sword còn được phát hành trên dịch vụ phân phối kỹ thuật số GOG (Good On Games tức game cũ mà hay) với giá $5.99.[4]
Cách chơi[sửa | sửa mã nguồn]
Die by the Sword giới thiệu hệ thống điều khiển VSIM, cho phép người chơi điều khiển độc lập các thao tác và hoạt động đấu kiếm từ những hình đại diện trong game của họ như chạy, nhảy và xoay chỉ với một tay, trong khi đồng thời thực hiện cú chém, đâm và đỡ từ tay còn lại. Thực sự là một nét mới lạ so với nhiều game thuộc thể loại này. Tuy nhiên, phần lớn là game bị phàn nàn nhiều nhất ở cách điều khiển gây khó khăn, lối chơi đầy thử thách cùng phần hướng dẫn quá sơ sài dẫn đến sự chán nản của những game thủ thông thường khi bắt đầu tiếp cận với lối chơi còn khá mới mẻ trong game.[5]
Tính năng độc đáo như trên cũng được đánh giá cao nhất. Nó là khả năng mà người chơi hoàn toàn có thể kiểm soát thế kiếm của họ, loại bỏ sự cần thiết của ảnh động trước khi ghi hình và lối chơi dựa trên thống kê. Thay vào đó, một mô hình vật lý chính xác được sử dụng cho mỗi hình đại diện lẫn vũ khí, cùng chuyển động và thiệt hại đều được tính toán thông qua yếu tố sức mạnh.
Người chơi có thể thực hiện các tư thế cầm kiếm bằng cách sử dụng phím điều khiển, bàn phím số, hoặc bằng chuột. Ví dụ, với bàn phím, để thực hiện một cuộc tấn công ác liệt với tổ hợp phím mặc định thì người chơi sẽ phải nhấn phím số '4 'và '6' trên bàn phím số liên tiếp để di chuyển vũ khí cách xa từ trái sang phải. Sự kết hợp phím số '8' '2' tương tự như vậy sẽ thực hiện một chuyển động ấn tượng từ trên xuống. Chiêu đỡ đòn cũng được thực hiện tương tự như vậy, không phải thông qua một phím riêng biệt hoặc thanh trạng thái như trong tất cả các game khác cùng thể loại, thay vì thông qua các nguyên tắc vật lý đơn giản của việc định vị vũ khí để ngăn chặn và chống đỡ vũ khí của kẻ thù. Khiên hoạt động giống như kiếm trong khía cạnh này, dù nó thường không thể trực tiếp điều khiển bằng tay không.
Ngoài ra, người chơi còn được quyền lựa chọn việc điều khiển trực tiếp thế kiếm riêng biệt bằng cách cử động nhấp chuột hoặc thông qua cần điều khiển joystick khiến cho việc điều khiển trở nên linh hoạt hơn. Điều này cho phép người chơi dễ dàng di chuyển vũ khí liên tiếp trong bất kỳ hướng nào thay vì bị giới hạn trong tám điểm của một bàn phím. Tuy nhiên nếu nhân vật sử dụng vũ khí hai tay thì chỉ có thể được điều khiển bởi bàn phím hoặc bằng cách sử dụng hướng di chuyển được xác định trước, là do các động tác không chính thống của họ.
Một phương pháp khác đơn giản hơn trong việc sử dụng chuột hoặc bàn phím (như việc điều khiển chuột có thể gây chút khó khăn, và một số máy tính xách tay không có bàn phím) là "chế độ arcade" trong game, trong đó có sử dụng phím Y, U và I để đỡ đòn, tương ứng với mức độ thấp, trung bình và cao, phím H, J, và K tương ứng với chặt, chém vừa và chém cao.
Các động tác khác như xoay, nhảy, nhào lộn đều được sử dụng song song với việc điều khiển kiếm nhằm tăng thêm tốc độ vũ khí và gia tăng khả năng thiệt hại đáng kể.
Một sự đổi mới nhằm tăng thêm tính phức tạp đáng kể trong game chính là là khả năng nhắm mục tiêu, và loại bỏ các bộ phận cơ thể riêng biệt còn được gọi là điểm đánh trúng (hit location). Việc quay đầu được đặt đúng chỗ trong một số trường hợp có thể chém đứt đầu đối phương. Một đòn chí mạng giáng vào đúng lúc có thể cắt rời tứ chi khiến cho tính di động của đối phương bị suy giảm nhanh chóng, hoặc trong trường hợp tận dụng các chiêu kiếm thì không có cách nào để gây thiệt hại.
Hệ thống này còn tăng thêm yếu tố chiến thuật trong phần chiến đấu cận chiến. Nó khuyến khích người chơi đạt được nhiều hit hơn đến một khu vực cụ thể nào đó trên cơ thể, do đó từ từ chặt chân tay của đối phương và làm giảm hiệu lực của hắn. Những điểm mỏng manh nhu đầu và cổ thường rất khó để tấn công, đòi hỏi sự kết thúc nhanh chóng chỉ dành cho những người có sự khéo léo phù hợp trong việc điều khiển.
Mục chơi[sửa | sửa mã nguồn]
Game có tổng cộng tất cả bốn mục chơi gồm Quest (nhiệm vụ), Arena (đấu trường), Tournament (giải đấu) và Tutorial (hướng dẫn), Tutorial giúp người chơi làm quen với cách điều khiển và giao diện mới lạ trong game, còn Quest chỉ tập trung vào việc tìm hiểu về cốt truyện chính yếu của game trong khi Arena thì gói gọn bốn đối thủ gồm người chơi và máy điểu khiển sẽ tham gia tranh đấu lẫn nhau trong một đấu trường bị bao bọc hoàn toàn, trong bản mở rộng Limb From Limb có bổ sung thêm vào chín đấu trường mới. Riêng mục Tournament cho phép người chơi chọn một trong số chín chiến binh với những ưu khuyết khác nhau, tham gia tranh giải ở các đấu trường riêng biệt với sự kết hợp khác nhau của những sinh vật khác. Để giành lấy chiến thắng cuối cùng là phải hạ gục con trùm cuối.
Chơi mạng[sửa | sửa mã nguồn]
Die by the Sword cung cấp kiểu chơi mạng gồm hai phần là Deathmatch (tử chiến) và Cooperative (hợp tác) trong mục Arena, nơi mà người chơi có thể tranh tài với những người chơi khác trong những màn song đấu riêng biệt. Việc thiếu vắng một dịch vụ tạo màn chơi đã làm ngăn cản bất kỳ cộng đồng trực tuyến quan trọng nào tham gia vào, vì sự kết hợp giữa một giao diện nghèo nàn và kém người chơi, cùng việc loại bỏ các tựa game địa phương duy nhất.[5]
Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Die by the Sword”. GameFAQs. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011.
- ^ “Die by the Sword”. GameFAQs. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011.
- ^ “Die by the Sword”. Good On Games. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011.
- ^ “Die by the Sword”. Good On Games. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011.
- ^ a b “Die by the Sword”. GameFAQs. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011.

markdown:
*Die by the Sword*
|Die by the Sword|
|
|![]()
[Treyarch](/w/index.php?title=Treyarch&action=edit&redlink=1) [Tantrum Entertainment](/w/index.php?title=Tantrum_Entertainment&action=edit&redlink=1) [Interplay Entertainment](/w/index.php?title=Interplay_Entertainment&action=edit&redlink=1) [Microsoft Windows](/wiki/Microsoft_Windows) [Hành động phiêu lưu](/w/index.php?title=Tr%C3%B2_ch%C6%A1i_H%C3%A0nh_%C4%91%E1%BB%99ng_phi%C3%AAu_l%C6%B0u&action=edit&redlink=1) * (tạm dịch: Die by the Sword* *Tử Kiếm*) là [trò chơi máy tính](/wiki/PC_game)thuộc thể loại [đấu kiếm](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5u_ki%E1%BA%BFm)và [hành động](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) [chặt chém](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%B7t_ch%C3%A9m&action=edit&redlink=1) [góc nhìn thứ ba](/w/index.php?title=G%C3%B3c_nh%C3%ACn_th%E1%BB%A9_ba&action=edit&redlink=1)lấy bối cảnh [giả tưởng](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3_t%C6%B0%E1%BB%9Fng&action=edit&redlink=1)do hãng [Treyarch](/w/index.php?title=Treyarch&action=edit&redlink=1)phát triển và [Tantrum Entertainment](/w/index.php?title=Tantrum_Entertainment&action=edit&redlink=1)(một chi nhánh phụ của [Interplay Productions](/w/index.php?title=Interplay_Productions&action=edit&redlink=1)) phát hành vào ngày [28 tháng 2](/wiki/28_th%C3%A1ng_2)năm [1998](/wiki/1998). [[1]](#cite_note-1)
Bản mở rộng chính thức
*Limb from Limb* được phát hành vào ngày [30 tháng 9](/wiki/30_th%C3%A1ng_9) năm 1998, bổ sung thêm một số quest mới cho những người say mê phần chơi đơn, nâng cao mục chơi mạng thông qua việc lựa chọn thêm nhiều đấu trường mới cùng các nhân vật mới có thể chơi được như [Minotaur](/wiki/Minotaur). [[2]](#cite_note-2) *Die by the Sword* lấy nguồn cảm hứng từ trò đấu rìu [The Bilestoad](/w/index.php?title=The_Bilestoad&action=edit&redlink=1) ra mắt năm [1982](/wiki/1982) thuộc hệ máy [Apple II](/w/index.php?title=Apple_II&action=edit&redlink=1) với tính năng chặt chém tứ chi của đối phương được lặp đi lặp lai một cách độc đáo. Ngoài ra, [3] *Die by the Sword*còn được phát hành trên dịch vụ [phân phối kỹ thuật số](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_ph%E1%BB%91i_k%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1) [GOG](/w/index.php?title=Good_On_Games&action=edit&redlink=1)( *Good On Games*tức game cũ mà hay) với giá $5.99. [[4]](#cite_note-4)
## Cách chơi[
[sửa](/w/index.php?title=Die_by_the_Sword&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Die_by_the_Sword&action=edit§ion=1)] *Die by the Sword* giới thiệu hệ thống điều khiển VSIM, cho phép người chơi điều khiển độc lập các thao tác và hoạt động đấu kiếm từ những [hình đại diện](/w/index.php?title=H%C3%ACnh_%C4%91%E1%BA%A1i_di%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) trong game của họ như chạy, nhảy và xoay chỉ với một tay, trong khi đồng thời thực hiện cú chém, đâm và đỡ từ tay còn lại. Thực sự là một nét mới lạ so với nhiều game thuộc thể loại này. Tuy nhiên, phần lớn là game bị phàn nàn nhiều nhất ở cách điều khiển gây khó khăn, lối chơi đầy thử thách cùng phần hướng dẫn quá sơ sài dẫn đến sự chán nản của những game thủ thông thường khi bắt đầu tiếp cận với lối chơi còn khá mới mẻ trong game. [[5]](#cite_note-Die_by_the_Sword-5)
Tính năng độc đáo như trên cũng được đánh giá cao nhất. Nó là khả năng mà người chơi hoàn toàn có thể kiểm soát thế
[kiếm](/wiki/Ki%E1%BA%BFm) của họ, loại bỏ sự cần thiết của ảnh động trước khi ghi hình và lối chơi dựa trên thống kê. Thay vào đó, một mô hình vật lý chính xác được sử dụng cho mỗi hình đại diện lẫn vũ khí, cùng chuyển động và thiệt hại đều được tính toán thông qua yếu tố sức mạnh.
Người chơi có thể thực hiện các tư thế cầm kiếm bằng cách sử dụng phím điều khiển,
[bàn phím](/wiki/B%C3%A0n_ph%C3%ADm) số, hoặc bằng [chuột](/wiki/Chu%E1%BB%99t_(m%C3%A1y_t%C3%ADnh)). Ví dụ, với bàn phím, để thực hiện một cuộc tấn công ác liệt với tổ hợp phím mặc định thì người chơi sẽ phải nhấn phím số '4 'và '6' trên bàn phím số liên tiếp để di chuyển vũ khí cách xa từ trái sang phải. Sự kết hợp phím số '8' '2' tương tự như vậy sẽ thực hiện một chuyển động ấn tượng từ trên xuống. Chiêu đỡ đòn cũng được thực hiện tương tự như vậy, không phải thông qua một phím riêng biệt hoặc thanh trạng thái như trong tất cả các game khác cùng thể loại, thay vì thông qua các nguyên tắc vật lý đơn giản của việc định vị vũ khí để ngăn chặn và chống đỡ vũ khí của kẻ thù. [Khiên](/w/index.php?title=Khi%C3%AAn&action=edit&redlink=1) hoạt động giống như kiếm trong khía cạnh này, dù nó thường không thể trực tiếp điều khiển bằng tay không.
Ngoài ra, người chơi còn được quyền lựa chọn việc điều khiển trực tiếp thế kiếm riêng biệt bằng cách cử động nhấp chuột hoặc thông qua cần điều khiển
[joystick](/w/index.php?title=Joystick&action=edit&redlink=1) khiến cho việc điều khiển trở nên linh hoạt hơn. Điều này cho phép người chơi dễ dàng di chuyển vũ khí liên tiếp trong bất kỳ hướng nào thay vì bị giới hạn trong tám điểm của một bàn phím. Tuy nhiên nếu nhân vật sử dụng vũ khí hai tay thì chỉ có thể được điều khiển bởi bàn phím hoặc bằng cách sử dụng hướng di chuyển được xác định trước, là do các động tác không chính thống của họ.
Một phương pháp khác đơn giản hơn trong việc sử dụng chuột hoặc bàn phím (như việc điều khiển chuột có thể gây chút khó khăn, và một số máy tính xách tay không có bàn phím) là "chế độ arcade" trong game, trong đó có sử dụng phím Y, U và I để đỡ đòn, tương ứng với mức độ thấp, trung bình và cao, phím H, J, và K tương ứng với chặt, chém vừa và chém cao.
Các động tác khác như xoay, nhảy, nhào lộn đều được sử dụng song song với việc điều khiển kiếm nhằm tăng thêm tốc độ vũ khí và gia tăng khả năng thiệt hại đáng kể.
Một sự đổi mới nhằm tăng thêm tính phức tạp đáng kể trong game chính là là khả năng nhắm mục tiêu, và loại bỏ các bộ phận cơ thể riêng biệt còn được gọi là điểm đánh trúng (hit location). Việc quay đầu được đặt đúng chỗ trong một số trường hợp có thể chém đứt đầu đối phương. Một đòn chí mạng giáng vào đúng lúc có thể cắt rời tứ chi khiến cho tính di động của đối phương bị suy giảm nhanh chóng, hoặc trong trường hợp tận dụng các chiêu kiếm thì không có cách nào để gây thiệt hại.
Hệ thống này còn tăng thêm yếu tố chiến thuật trong phần chiến đấu cận chiến. Nó khuyến khích người chơi đạt được nhiều hit hơn đến một khu vực cụ thể nào đó trên cơ thể, do đó từ từ chặt chân tay của đối phương và làm giảm hiệu lực của hắn. Những điểm mỏng manh nhu đầu và cổ thường rất khó để tấn công, đòi hỏi sự kết thúc nhanh chóng chỉ dành cho những người có sự khéo léo phù hợp trong việc điều khiển.
## Mục chơi[
[sửa](/w/index.php?title=Die_by_the_Sword&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Die_by_the_Sword&action=edit§ion=2)]
Game có tổng cộng tất cả bốn mục chơi gồm Quest (nhiệm vụ), Arena (đấu trường), Tournament (giải đấu) và Tutorial (hướng dẫn), Tutorial giúp người chơi làm quen với cách điều khiển và giao diện mới lạ trong game, còn Quest chỉ tập trung vào việc tìm hiểu về cốt truyện chính yếu của game trong khi Arena thì gói gọn bốn đối thủ gồm người chơi và máy điểu khiển sẽ tham gia tranh đấu lẫn nhau trong một đấu trường bị bao bọc hoàn toàn, trong bản mở rộng
*Limb From Limb* có bổ sung thêm vào chín đấu trường mới. Riêng mục Tournament cho phép người chơi chọn một trong số chín chiến binh với những ưu khuyết khác nhau, tham gia tranh giải ở các đấu trường riêng biệt với sự kết hợp khác nhau của những sinh vật khác. Để giành lấy chiến thắng cuối cùng là phải hạ gục con trùm cuối.
## Chơi mạng[
[sửa](/w/index.php?title=Die_by_the_Sword&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Die_by_the_Sword&action=edit§ion=3)] *Die by the Sword* cung cấp kiểu [chơi mạng](/w/index.php?title=Ch%C6%A1i_m%E1%BA%A1ng&action=edit&redlink=1) gồm hai phần là Deathmatch (tử chiến) và Cooperative (hợp tác) trong mục Arena, nơi mà người chơi có thể tranh tài với những người chơi khác trong những màn song đấu riêng biệt. Việc thiếu vắng một dịch vụ tạo màn chơi đã làm ngăn cản bất kỳ cộng đồng trực tuyến quan trọng nào tham gia vào, vì sự kết hợp giữa một giao diện nghèo nàn và kém người chơi, cùng việc loại bỏ các tựa game địa phương duy nhất. [[5]](#cite_note-Die_by_the_Sword-5)
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Die_by_the_Sword&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Die_by_the_Sword&action=edit§ion=4)] [^](#cite_ref-1) [“Die by the Sword”](http://www.gamefaqs.com/pc/197119-die-by-the-sword/data). [GameFAQs](/w/index.php?title=GameFAQs&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011. [^](#cite_ref-2) [“Die by the Sword”](http://www.gamefaqs.com/pc/197120-die-by-the-sword-limb-from-limb/data). [GameFAQs](/w/index.php?title=GameFAQs&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011. [^](#cite_ref-3) [“Die by the Sword”](http://www.gamespot.com/die-by-the-sword/reviews/die-by-the-sword-review-2539728?tag=summary%3Bread-review). [Good On Games](/w/index.php?title=Good_On_Games&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011. [^](#cite_ref-4) [“Die by the Sword”](http://www.gog.com/en/gamecard/die_by_the_sword_expansion). [Good On Games](/w/index.php?title=Good_On_Games&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011.
- ^
**a** **b** [“Die by the Sword”](http://www.giantbomb.com/die-by-the-sword/61-1567/). [GameFAQs](/w/index.php?title=GameFAQs&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2011.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Tân Sơn
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xin xem các mục từ khác có tên tương tự ở Tân Sơn (định hướng).
Tân Sơn là một huyện miền núi thuộc tỉnh Phú Thọ được thành lập theo nghị định số 61/2007/ NĐ-CP ngày 9 tháng 4 năm 2007 của Chính phủ Việt Nam do tách từ huyện Thanh Sơn.
Tân Sơn có 17 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã: Minh Đài, Tân Phú, Mỹ Thuận, Thu Ngạc, Thạch Kiệt, Thu Cúc, Lai Đồng, Đồng Sơn, Tân Sơn, Kiệt Sơn, Xuân Đài, Kim Thượng, Xuân Sơn, Văn Luông, Long Cốc, Tam Thanh, Vinh Tiền.
Huyện Tân Sơn có 68.858 ha diện tích tự nhiên và 75.897 nhân khẩu, trong đó 83% là đồng bào các dân tộc:
- Mường
- Dao
- H'Mông
- Thái
- La Chí
- Tày
- Nùng
- Người Kinh chỉ chiếm 17% dân số
- Chủ tịch huyện: Thạc sỹ Bùi Đức Nhẫn
Với các món ăn cổ truyền được coi là đặc sản nơi đây : Thịt chua,Cá thính... Huyện Tân Sơn có Vườn quốc gia Xuân Sơn. Đây là một trong các khu rừng đặc dụng của Việt Nam, với thảm thực vật phong phú, các hang động kỳ thú.

markdown:
# Tân Sơn
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Xin xem các mục từ khác có tên tương tự ở* [Tân Sơn (định hướng)](/wiki/T%C3%A2n_S%C6%A1n_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). **Tân Sơn** là một [huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [miền núi](/w/index.php?title=Mi%E1%BB%81n_n%C3%BAi&action=edit&redlink=1) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D) được thành lập theo nghị định số 61/2007/ NĐ-CP ngày [9 tháng 4](/wiki/9_th%C3%A1ng_4) năm 2007 của [Chính phủ Việt Nam](/wiki/Ch%C3%ADnh_ph%E1%BB%A7_Vi%E1%BB%87t_Nam) do tách từ huyện [Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n_(huy%E1%BB%87n)).
Tân Sơn có 17 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã:
[Minh Đài](/wiki/Minh_%C4%90%C3%A0i), [Tân Phú](/wiki/T%C3%A2n_Ph%C3%BA,_T%C3%A2n_S%C6%A1n), [Mỹ Thuận](/wiki/M%E1%BB%B9_Thu%E1%BA%ADn,_T%C3%A2n_S%C6%A1n), [Thu Ngạc](/wiki/Thu_Ng%E1%BA%A1c), [Thạch Kiệt](/wiki/Th%E1%BA%A1ch_Ki%E1%BB%87t), [Thu Cúc](/wiki/Thu_C%C3%BAc_(x%C3%A3)), [Lai Đồng](/wiki/Lai_%C4%90%E1%BB%93ng), [Đồng Sơn](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_S%C6%A1n,_T%C3%A2n_S%C6%A1n), [Tân Sơn](/wiki/T%C3%A2n_S%C6%A1n_(x%C3%A3_thu%E1%BB%99c_huy%E1%BB%87n_T%C3%A2n_S%C6%A1n)), [Kiệt Sơn](/wiki/Ki%E1%BB%87t_S%C6%A1n), [Xuân Đài](/wiki/Xu%C3%A2n_%C4%90%C3%A0i,_T%C3%A2n_S%C6%A1n), [Kim Thượng](/wiki/Kim_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Xuân Sơn](/wiki/Xu%C3%A2n_S%C6%A1n,_T%C3%A2n_S%C6%A1n), [Văn Luông](/wiki/V%C4%83n_Lu%C3%B4ng), [Long Cốc](/wiki/Long_C%E1%BB%91c), [Tam Thanh](/wiki/Tam_Thanh,_T%C3%A2n_S%C6%A1n), [Vinh Tiền](/wiki/Vinh_Ti%E1%BB%81n).
Huyện Tân Sơn có 68.858 ha diện tích tự nhiên và 75.897 nhân khẩu, trong đó 83% là đồng bào các dân tộc:
[Mường](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%C6%B0%E1%BB%9Dng) [Dao](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Dao) [H'Mông](/wiki/H%27M%C3%B4ng) [Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [La Chí](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_La_Ch%C3%AD) [Tày](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%C3%A0y) [Nùng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_N%C3%B9ng) [Người Kinh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t)chỉ chiếm 17% dân số [Chủ tịch huyện](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_t%E1%BB%8Bch_huy%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1): Thạc sỹ Bùi Đức Nhẫn
Với các món ăn cổ truyền được coi là đặc sản nơi đây :
[Thịt chua](/wiki/Th%E1%BB%8Bt_chua), [Cá thính](/wiki/C%C3%A1_th%C3%ADnh)... Huyện Tân Sơn có [Vườn quốc gia Xuân Sơn](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_qu%E1%BB%91c_gia_Xu%C3%A2n_S%C6%A1n). Đây là một trong các khu rừng đặc dụng của Việt Nam, với thảm thực vật phong phú, các hang động kỳ thú.
|
|![]()
**Các đơn vị hành chính cấp huyện thị trực thuộc** [tỉnh Phú Thọ](/wiki/T%E1%BB%89nh_Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)
|
|: |
|**:** [Thị xã (1)](/wiki/Th%E1%BB%8B_x%C3%A3_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D_(th%E1%BB%8B_x%C3%A3)) **:** [Huyện (11)](/wiki/Huy%E1%BB%87n) [Cẩm Khê](/wiki/C%E1%BA%A9m_Kh%C3%AA)| [Đoan Hùng](/wiki/%C4%90oan_H%C3%B9ng)| [Hạ Hòa](/wiki/H%E1%BA%A1_H%C3%B2a)| [Lâm Thao](/wiki/L%C3%A2m_Thao)| [Phù Ninh](/wiki/Ph%C3%B9_Ninh)| [Tam Nông](/wiki/Tam_N%C3%B4ng,_Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D)| **Tân Sơn**| [Thanh Ba](/wiki/Thanh_Ba)| [Thanh Sơn](/wiki/Thanh_S%C6%A1n_(huy%E1%BB%87n))| [Thanh Thủy](/wiki/Thanh_Th%E1%BB%A7y,_Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D)| [Yên Lập](/wiki/Y%C3%AAn_L%E1%BA%ADp)
|
|
(thành phố) ·
|
|

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
sparring
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Động từ
[
sửa
]
sparring
Phân từ
hiện tại
và hiện tại
tiếp diễn
của
spar
.
Chia động từ
[
sửa
]
spar
Dạng không chỉ ngôi
Động từ
nguyên mẫu
to
spar
Phân từ
hiện tại
sparring
Phân từ
quá khứ
sparred
Dạng chỉ ngôi
số
ít
nhiều
ngôi
thứ nhất
thứ hai
thứ ba
thứ nhất
thứ hai
thứ ba
Lối trình bày
I
you/thou¹
he/she/it/one
we
you/ye¹
they
Hiện tại
spar
spar
hoặc
sparrest
¹
spars
hoặc
sparreth
¹
spar
spar
spar
Quá khứ
sparred
sparred
hoặc
sparredst
¹
sparred
sparred
sparred
sparred
Tương lai
will
/
shall
²
spar
will/shall
spar
hoặc
wilt
/
shalt
¹
spar
will/shall
spar
will/shall
spar
will/shall
spar
will/shall
spar
Lối cầu khẩn
I
you/thou¹
he/she/it/one
we
you/ye¹
they
Hiện tại
spar
spar
hoặc
sparrest
¹
spar
spar
spar
spar
Quá khứ
sparred
sparred
sparred
sparred
sparred
sparred
Tương lai
were
to
spar
hoặc
should
spar
were to
spar
hoặc should
spar
were to
spar
hoặc should
spar
were to
spar
hoặc should
spar
were to
spar
hoặc should
spar
were to
spar
hoặc should
spar
Lối mệnh lệnh
—
you/thou¹
—
we
you/ye¹
—
Hiện tại
—
spar
—
let’s
spar
spar
—
Cách chia động từ cổ.
Thường nói
will
; chỉ nói
shall
để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói
shall
và chỉ nói
will
để nhấn mạnh.
Lấy từ “
http://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=sparring&oldid=1422302
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Động từ
Phân từ hiện tại
Hiện tại tiếp diễn tiếng Anh
Chia động từ
Động từ tiếng Anh
Chia động từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Tác vụ
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Bản in được
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
Deutsch
English
Eesti
Français
Galego
Polski
Svenska
తెలుగు
Sửa đổi lần cuối lúc 06:15, ngày 29 tháng 2 năm 2012.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

markdown:
# sparring
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-verb-&action=edit§ion=T-1)] **sparring**
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
spar
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|[spar](/wiki/spar) [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) **sparring** [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [sparred](/wiki/sparred) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc [sparrest](/w/index.php?title=sparrest&action=edit&redlink=1)¹ [spars](/wiki/spars)hoặc [sparreth](/w/index.php?title=sparreth&action=edit&redlink=1)¹ [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred)hoặc [sparredst](/w/index.php?title=sparredst&action=edit&redlink=1)¹ [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc [sparrest](/w/index.php?title=sparrest&action=edit&redlink=1)¹ [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [sparred](/wiki/sparred) [were](/wiki/were)to [spar](/wiki/spar)hoặc [should](/wiki/should) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc should [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc should [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc should [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc should [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)hoặc should [spar](/wiki/spar) [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar) [spar](/wiki/spar)
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Tags |
nhiễm trùng đường tiểu
Hơn chục bao đựng súng ngắn 'bay' về Việt Nam
13 bao đựng súng ngắn và 6 quyển catologue giới thiệu về phụ kiện vũ khí tuồn qua đường hàng không về Việt Nam vừa bị hải quan bắt giữ.
Hơn chục bao đựng súng ngắn 'bay' về Việt Nam
13 bao đựng súng ngắn và 6 quyển catologue giới thiệu về phụ kiện vũ khí tuồn qua đường hàng không về Việt Nam vừa bị hải quan bắt giữ.

markdown:
Tags |
# nhiễm trùng đường tiểu
[](http://vnexpress.net/tin-tuc/phap-luat/hon-chuc-bao-dung-sung-ngan-bay-ve-viet-nam-2661113.html)
![Hơn chục bao đựng súng ngắn 'bay' về Việt Nam Hơn chục bao đựng súng ngắn 'bay' về Việt Nam](http://s.f32.img.vnecdn.net/2013/04/23/69847inhanhbaosung2-1366703675_130x100.jpg)
[
Hơn chục bao đựng súng ngắn 'bay' về Việt Nam ](http://vnexpress.net/tin-tuc/phap-luat/hon-chuc-bao-dung-sung-ngan-bay-ve-viet-nam-2661113.html)
13 bao đựng súng ngắn và 6 quyển catologue giới thiệu về phụ kiện vũ khí tuồn qua đường hàng không về Việt Nam vừa bị hải quan bắt giữ.

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html

Vary: Accept-Encoding


text:
Câu hỏi:
Em rất thích mặc quần jeans nhưng sau vài lần giặt là quần thường bị bạc màu, không giữ được phom dáng như ban đầu nữa. Webphunu có thể chia sẻ một số mẹo nhỏ để giúp em và nhiều bạn khác giặt quần jeans mà không bị bạc màu được không ạ? Em cảm ơn.
Câu trả lời:
Chào bạn!
Quần jeans là style rất được các bạn trẻ ưa chuộng. Hầu như trong tủ quần áo cuar bất kì cô gái nào cũng đều có ít nhất một chiếc quần jeans. Tuy nhiên để quần jeans luôn bền màu như mới và giữ được phom dáng như ban đầu thì không phải ai cũng biết. Hãy để Webphunu bật mí cho bạn nhé!
Giữ màu cho quần jeanNhững chiếc quần jean trở nên xấu xí khi bị phai màu và cách để những chiếc quần jean bền màu không khó như bạn vẫn nghĩ. Cách khắc phục vấn đề này thực ra rất đơn giản, hãy cho vài giọt dấm vào chậu nước lạnh khi bạn giặt chúng. Dấm sẽ giúp quần jean của bạn bền màu và mới hơn. Tuy nhiên, hãy giặt thật kỹ để dấm không còn lưu lại trên quần sau khi quần đã khô.
Cách làm tươi màu cho quần jeanBạn thờ ơ với chiếc quần jean của mình trong một thời gian và bây giờ chiếc quần jean đen của bạn đã chuyển thành màu xám. Nếu bạn muốn khôi phục màu sắc cho chiếc quần jean đen hãy sử dụng thuốc nhuộm Dylon Fabric màu đen, thực tế thì Dylon Fabric có khá nhiều màu sắc, vì vậy bạn có thể thoái mái chọn lựa màu sắc.Thuốc nhuộm Dylon Fabric không hề khó sử dụng, nhưng hơi rích rắc về thời gian, vì vậy, khi mua hãy hỏi nhân viên bán hàng để được hướng dẫn chi tiết.Khắc phục vấn đề co giãn của quần jeanBạn đã từng gặp hiện tượng này và thấy lúng túng khi xử lý nó thì chỉ cần bỏ ra một chút công sức là bạn sẽ thấy đặc tính co giãn của quần jean không thể gây ra sự phiền muộn cho bạn.Sau khi mua về bạn hãy giặt chúng thật kỹ, sau lần giặt đầu tiên đó bạn phải mặc chúng và đừng vội giặt chúng ngay sau lần mặc đó. Hãy cứ để chúng như vậy và chỉ giặt lần thứ hai sau thời gian 1 tuần kể từ lần giặt đầu. Bằng cách này bạn sẽ khắc phục đặc tính co giãn của jean.Tuyệt chiêu giữ màu và dáng quần jean, Kinh nghiệm hay, Eva Sành điệu, giu mau quan jean, giu dang quan jean, giua quan jean ben dep, cach lam tuoi mau quan jean, cach giat quan jean, khac phuc van de co gian cua quan jean, quan jean,
Cách giặt quần jeanHãy lộn mặt trái của quần ra và chỉ làm sạch chúng ở phần mặt trái. Không được sử dụng bột giặt dạng bột vì thường khó hòa tan trong nước, chúng sẽ bám vào jean và làm bạn khó chịu khi mặc.
Giặt riêng quần jean
Khi giặt, đừng giặt quần jean chung với những loại quần áo khác. Quần jean thường bị phai màu khi giặt, vì vậy việc giặt chung sẽ khiến các loại quần áo khác bị loang màu. Do đó, hãy cố gằng giặt riêng quần jean và giặt bằng tay là tốt nhất.Hãy để quần jean khô tự nhiênCái nóng do nhiệt thường không tốt cho quần jean. Vì vậy, mà việc sử dụng máy sấy để sấy khô quần jean không phải là giải pháp hoàn hảo để giữ quần jean bền và đẹp. Cách tốt nhất để bảo quản màu sắc và làm tăng tuổi thọ của quần jean là hãy để chúng được khô tự nhiên.
Chuyên trang Phụ nữ của Báo điện tử VTC News. Số 1551/GP-BTTTT cấp ngày 26 - 9 -
2011.
© Ghi rõ nguồn Webphunu.net khi phát hành lại thông tin từ website này.
Phụ trách nội dung: Lưu Phương Linh
Hotline: 0986.333.889
Gửi tin/bài: banbientap@webphunu.net
Giấy phép Báo điện tử VTC News số 993/GP- BTTTT, ngày 07- 07 - 2008.
Tổng biên tập: Ngô Văn Hải.
Tòa soạn và Trị sự: Tầng 10 - Tòa nhà 18 Tam Trinh - Hai Bà Trưng - Hà Nội.
Quy định thành viên
Liên hệ
Liên hệ quảng cáo: 0984 106 156

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
v_line2082
Tài khoản của tôi
(đăng nhập)
Đi:
Calendar
Đảm Bảo Giá Thấp Nhất
Friedrichstr. 99
Fuggerstreet 8
An der Spandauer Bruecke 11
Mohrenstrasse 30
Sonnenallee 225
Vì sao chọn Agoda?
Hơn 390.000 khách sạn trên khắp thế giới
4.000.000+ nhận xét về khách sạn
Có mặt hơn 37.000 thành phố trên toàn thế giới
Bảo đảm giá tốt nhất! Giá phòng khách sạn thay đổi mỗi ngày!
Được hơn 7.000.000 khách hàng tin dùng
đề nghị đặc biệt của agoda
bao gồm các đề nghị phút chót(ngay cả trong cùng ngày!)đêm ở miễn phínâng cấp miễn phí!
Customer Support
0.68 Km.
0.91 Km.
0.94 Km.
0.95 Km.
1.04 Km.
1.19 Km.
1.43 Km.
1.54 Km.
1.59 Km.
1.63 Km.
1.73 Km.
1.77 Km.
1.78 Km.
1.88 Km.
1.89 Km.
1.97 Km.
1.98 Km.
Về đầu trang
Bản quyền © 2005 – 2014 Agoda Company Pte. Ltd. Giữ toàn quyền.
AGODA ® là thương hiệu được đăng ký của AGIP LLC, sử dụng theo giấy phép của Agoda Company Pte. Ltd. Agoda là một phần của
(NASDAQ:PCLN)
AS-AGWEB-3B08

Cache-Control: private, no-cache, no-store, must-revalidate, proxy-revalidate

Pragma: no-cache

Connection: Keep-Alive


text:
váy bó ngắn – Phát hiện nhà riêng của Angela Phương Trinh
28/07/2013
Sau khi để lộ chuyện mượn nhà, mượn xe để PR, nhiều người rất quan tâm đến ngôi nhà thật của “bà mẹ nhí” và thực tế, căn nhà ở quận 8, TP.HCM của nữ diễn viên cũng khá khang trang và nổi bật trong con hẻm nhỏ.
“Ngày trước, ba của tôi là trụ cột tài chính của gia đình, còn mẹ lo công việc trong nhà nên hai chị em tôi sống rất thoải mái và có phần sung sướng. Nhưng cách đây hơn 1 năm, ba gặp vấn đề khó khăn trong kinh doanh, là con cả nên tôi thấy mình phải có trách nhiệm với gia đình dù ba vẫn bảo mọi chuyện không sao. Tôi lao vào đi diễn, nhận show đi event… khá dày đặc với hy vọng giúp đỡ gia đình phần nào. Chuyện học cũng rất quan trọng nhưng không thể để gián đoạn quá nhiều, nên tôi quyết định chuyển sang học bổ túc, bên cạnh đó là thuê gia sư về nhà dạy kèm thêm nữa” – nữ diễn viên Mùi ngò gai cho biết.
Tuy nhiên, theo tìm hiểu, gia đình nữ diễn viên không nằm trong diện nghèo khó đến mức cô phải cắt ngang chuyện học, mưu sinh khi mới 15 tuổi. Nhà riêng của Angela Phương Trinh nằm ở cuối một con hẻm ở quận 8. Đây là ngôi nhà 3 lầu và có thể nói là khang trang nhất nhì xóm nhỏ.
Hiện tại, Phương Trinh đang ở cùng mẹ và em gái Phương Trang trong căn nhà này, còn ba cô chủ yếu ở quán ốc để trông nom việc kinh doanh.
Phương Trinh chưa từng khoe nhà riêng trên báo bởi cô không muốn gia đình bị đảo lộn và càng không muốn công việc nghệ thuật của mình làm liên lụy đến bố mẹ mình.
Theo chia sẻ từ hàng xóm nhà cô, nhà của nữ diễn viên nổi tiếng này được xây cách đây khoảng gần chục năm. Bố mẹ cô đều có việc làm ổn định, sống sung túc và nếu nói gia đình thuộc diện nghèo khó thì hoàn toàn không đúng. Hơn nữa, cách đây 3 năm, ba mẹ cô cũng tích góp mua được chiếc ô tô trị giá gần 1 tỷ đồng, sau này mới bán chiếc xe đó đi.
Trước đó, Angela Phương Trinh bị “vạch trần” sở thích mượn nhà, mượn xe tiền tỷ để “huênh hoang” trên mặt báo. Có rất nhiều những ý kiến trái chiều về việc làm thiếu tính trung thực của nữ diễn viên 18 tuổi. Đa số tỏ ra thất vọng và cho rằng Phương Trinh không hổ danh “nữ hoàng chiêu trò”.
Trước những phản hồi dữ dội từ người hâm mộ, “bà mẹ nhí” đã lên tiếng thừa nhận nhà lầu và xe hơi chụp khoe trên báo chỉ là đồ mượn và kèm theo lởi giải thích: “Đúng là ngôi nhà đó là của chị bạn thân chơi cùng tôi chứ không phải nhà thật của mình. Tuy nhiên, vì lúc đó nhà riêng tại quận 8 đang sửa nên tôi cũng gần như ở căn nhà này với chị bạn, những vật dụng trang trí trong nhà và chụp lên báo cũng đều do tôi mang qua. Việc chụp nhà để lên báo là do chị bạn của tôi đề nghị và tôi cũng thấy không có vấn đề gì nên mới đồng ý”.
Còn về những chiếc xe người đẹp từng khoe, cô giải thích chưa từng khẳng định nó là chủ sở hữu của mình và tiết lộ tuần tới, cô sẽ tậu riêng một chiếc xế hộp để thuận lợi cho việc đi lưu diễn.
Theo Infonet

markdown:
# váy bó ngắn – Phát hiện nhà riêng của Angela Phương Trinh
28/07/2013
## Sau khi để lộ chuyện mượn nhà, mượn xe để PR, nhiều người rất quan tâm đến ngôi nhà thật của “bà mẹ nhí” và thực tế, căn nhà ở quận 8, TP.HCM của nữ diễn viên cũng khá khang trang và nổi bật trong con hẻm nhỏ.
“Ngày trước, ba của tôi là trụ cột tài chính của gia đình, còn mẹ lo công việc trong nhà nên hai chị em tôi sống rất thoải mái và có phần sung sướng. Nhưng cách đây hơn 1 năm, ba gặp vấn đề khó khăn trong kinh doanh, là con cả nên tôi thấy mình phải có trách nhiệm với gia đình dù ba vẫn bảo mọi chuyện không sao. Tôi lao vào đi diễn, nhận show đi event… khá dày đặc với hy vọng giúp đỡ gia đình phần nào. Chuyện học cũng rất quan trọng nhưng không thể để gián đoạn quá nhiều, nên tôi quyết định chuyển sang học bổ túc, bên cạnh đó là thuê gia sư về nhà dạy kèm thêm nữa” – nữ diễn viên Mùi ngò gai cho biết.
Tuy nhiên, theo tìm hiểu, gia đình nữ diễn viên không nằm trong diện nghèo khó đến mức cô phải cắt ngang chuyện học, mưu sinh khi mới 15 tuổi. Nhà riêng của Angela Phương Trinh nằm ở cuối một con hẻm ở quận 8. Đây là ngôi nhà 3 lầu và có thể nói là khang trang nhất nhì xóm nhỏ.
Hiện tại, Phương Trinh đang ở cùng mẹ và em gái Phương Trang trong căn nhà này, còn ba cô chủ yếu ở quán ốc để trông nom việc kinh doanh.
|
|![]()
|
|![]()
|
|Nhà riêng của Phương Trinh chụp từ phía ngoài, căn nhà khang trang và chắc chắn nhất con hẻm.
Phương Trinh chưa từng khoe nhà riêng trên báo bởi cô không muốn gia đình bị đảo lộn và càng không muốn công việc nghệ thuật của mình làm liên lụy đến bố mẹ mình.
Theo chia sẻ từ hàng xóm nhà cô, nhà của nữ diễn viên nổi tiếng này được xây cách đây khoảng gần chục năm. Bố mẹ cô đều có việc làm ổn định, sống sung túc và nếu nói gia đình thuộc diện nghèo khó thì hoàn toàn không đúng. Hơn nữa, cách đây 3 năm, ba mẹ cô cũng tích góp mua được chiếc ô tô trị giá gần 1 tỷ đồng, sau này mới bán chiếc xe đó đi.
|
|![]()
|
|![]()
|
|Quán Ốc Bụi của ba Phương Trinh rất đông khách.
|
|![]()
|
|![]()
|
|Quán xôi gia truyền của mẹ và bà ngoại Phương Trinh ngon, bổ, rẻ và rất đông khách mỗi buổi sáng.
Trước đó, Angela Phương Trinh bị “vạch trần” sở thích mượn nhà, mượn xe tiền tỷ để “huênh hoang” trên mặt báo. Có rất nhiều những ý kiến trái chiều về việc làm thiếu tính trung thực của nữ diễn viên 18 tuổi. Đa số tỏ ra thất vọng và cho rằng Phương Trinh không hổ danh “nữ hoàng chiêu trò”.
Trước những phản hồi dữ dội từ người hâm mộ, “bà mẹ nhí” đã lên tiếng thừa nhận nhà lầu và xe hơi chụp khoe trên báo chỉ là đồ mượn và kèm theo lởi giải thích: “Đúng là ngôi nhà đó là của chị bạn thân chơi cùng tôi chứ không phải nhà thật của mình. Tuy nhiên, vì lúc đó nhà riêng tại quận 8 đang sửa nên tôi cũng gần như ở căn nhà này với chị bạn, những vật dụng trang trí trong nhà và chụp lên báo cũng đều do tôi mang qua. Việc chụp nhà để lên báo là do chị bạn của tôi đề nghị và tôi cũng thấy không có vấn đề gì nên mới đồng ý”.
Còn về những chiếc xe người đẹp từng khoe, cô giải thích chưa từng khẳng định nó là chủ sở hữu của mình và tiết lộ tuần tới, cô sẽ tậu riêng một chiếc xế hộp để thuận lợi cho việc đi lưu diễn.
Theo Infonet


text:
Hiển thị kết quả từ 1 đến 5 / 5
-
11-11-2006 10:57 #1
Cần tìm phần mềm đọc File exe, dll ...
Chào các bác.
Trước đây em có đọc 1 bài nói về việc tự Việt hóa Windows nhờ 1 phần mềm nào đó (em ko nhớ rõ hình như là Resource hay gì đó). Phần mềm này có thể mở được các File .exe, .dll, vvv, và qua đó có thể chỉnh sửa giao diện chúng. Cụ thể là có thể mở các File như shell32.dll, explorer.exe ... trong Windows và có thể Việt hóa giao diện Windows dễ dàng. Có bác nào biết thì chỉ em với (có thể chỉ cần Nêu tên Software đó cũng được). Thanks.
-
21-01-2007 22:45 #2
bạn vào trang http://www.echip.com.vn/echiproot/html/softr.html .......... có đó , chịu khó tìm nha ...... tui quên tên pm đó rồi nhưng bảo đảm là có
-
22-01-2007 12:44 #3Registered User
- Tham gia
- 23-12-2006
- Bài viết
- 8
- Like
- 0
- Thanked 0 Times in 0 Posts
Mình nhớ có 1 phần mềm Tên là ResHack 3.4 (Resource Hacker) hình như cũng có chức năng chỉnh sửa file đó
Bạn dùng google dò từ khóa này có liền
Được sửa bởi oktachiatay lúc 12:55 ngày 22-01-2007
-
22-01-2007 12:46 #4
ResHacker .
-
14-11-2009 18:48 #5
minh dang tim phan mem doc code trong file DLL. vay ban nao bit xin giup giam nha ( gui qua mail : phung_hoang_lua1@yahoo.com) .cám on nhieu!!!!
Bookmarks

markdown:
Hiển thị kết quả từ 1 đến 5 / 5
-
11-11-2006 10:57
[#1](showthread.php/105125-Cần-tìm-phần-mềm-đọc-File-exe-dll?s=2a826098bc151f1169f7514b2a48274e&p=623843#post623843)
## Cần tìm phần mềm đọc File exe, dll ...
Chào các bác.
Trước đây em có đọc 1 bài nói về việc tự Việt hóa Windows nhờ 1 phần mềm nào đó (em ko nhớ rõ hình như là Resource hay gì đó). Phần mềm này có thể mở được các File .exe, .dll, vvv, và qua đó có thể chỉnh sửa giao diện chúng. Cụ thể là có thể mở các File như shell32.dll, explorer.exe ... trong Windows và có thể Việt hóa giao diện Windows dễ dàng. Có bác nào biết thì chỉ em với (có thể chỉ cần Nêu tên Software đó cũng được). Thanks.
-
21-01-2007 22:45
[#2](showthread.php/105125-Cần-tìm-phần-mềm-đọc-File-exe-dll?s=2a826098bc151f1169f7514b2a48274e&p=661401#post661401)
bạn vào trang
[http://www.echip.com.vn/echiproot/html/softr.html](http://www.echip.com.vn/echiproot/html/softr.html).......... có đó , chịu khó tìm nha ...... tui quên tên pm đó rồi nhưng bảo đảm là có
-
22-01-2007 12:44
[#3](showthread.php/105125-Cần-tìm-phần-mềm-đọc-File-exe-dll?s=2a826098bc151f1169f7514b2a48274e&p=661632#post661632)
Registered User
- Tham gia
- 23-12-2006
- Bài viết
- 8
- Like
- 0
- Thanked 0 Times in 0 Posts
Mình nhớ có 1 phần mềm Tên là ResHack 3.4 (Resource Hacker) hình như cũng có chức năng chỉnh sửa file đó
Bạn dùng google dò từ khóa này có liền
Được sửa bởi oktachiatay lúc 12:55 ngày 22-01-2007
-
22-01-2007 12:46
[#4](showthread.php/105125-Cần-tìm-phần-mềm-đọc-File-exe-dll?s=2a826098bc151f1169f7514b2a48274e&p=661634#post661634)
ResHacker .
-
14-11-2009 18:48
[#5](showthread.php/105125-Cần-tìm-phần-mềm-đọc-File-exe-dll?s=2a826098bc151f1169f7514b2a48274e&p=1897494#post1897494)
minh dang tim phan mem doc code trong file DLL. vay ban nao bit xin giup giam nha ( gui qua mail :
[phung_hoang_lua1@yahoo.com](mailto:phung_hoang_lua1@yahoo.com)) .cám on nhieu!!!!
## Bookmarks

Server: nginx

Pragma: private

Set-Cookie: bb_lastactivity=0; expires=Sat, 07-Mar-2015 14:42:01 GMT; path=/


text:
Quả tình là anh chị em giáo viên dưới trường có nhiều chỗ còn lúng túng trong giảng dạy. Kiến thức chưa được vững cũng có, phương pháp cũng còn có nhiều lúng túng nữa. Cho nên các thầy cô ở Bộ, ở các trường sư phạm bỏ công sức ra viết sách hướng dẫn tham khảo là rất đáng trân trọng. Nếu lại có các tập thiết kế bài giảng in ra để giúp anh chị em đỡ công soạn giáo án thì càng được hoan nghênh. Nhưng nói đi thì cũng phải nói lại, việc giúp nhau như thế không chỉ đòi hỏi cái tâm, hay nói đúng hơn là không chỉ cần cái tâm… nửa vời. Bởi dù có ít tài mà cái tâm trọn vẹn thì người ta cũng ít dám đưa ra những sản phẩm làm ẩu, không xài nổi để mà xui nhau xài! Nói thế có thể sẽ “va chạm”, làm chạnh lòng cả những người vừa có tài vừa có tâm. Thôi thì cứ phải nói cho cụ thể một vài cái sản phẩm để đỡ gây lộn xộn. Đó là mấy chỗ soạn dạy về phần “nghĩa từ” và “sự chuyển nghĩa từ” ở quyển sách Thiết kế bài giảng Ngữ văn lớp 6 (tập I) của hai tác giả N.V.Đ và H.D (NXB Hà Nội tái bản 2003).
Trước hết nói về sự phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển. Người giáo viên bình thường nhất cũng có thể dựa vào sách giáo khoa (SGK) và sách giáo viên (SGV) để phân biệt đúng hai khái niệm này. Và nếu chưa hiểu thì anh chị em cũng có thể dựa vào SGV để tìm ra mấy cái nghĩa khác nhau của chữ chân trong đoạn thơ dẫn ở SGK(1). Khá hơn một chút, cẩn trọng hơn một chút, người ta có thể tra Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ để biết đến 6 cái nghĩa của chữ chân này (phân biệt với chữ chân thứ hai chỉ chân mạ…) mà vận dụng thích hợp với từng từ dùng theo nghĩa chuyển kia. Qua đó có thể cũng giúp HS hiểu được cơ bản cơ sở liên tưởng khi chuyển nghĩa.
Dễ thấy là qua các hoạt động của HS và GV trong bài thiết kế có những kiến thức về nghĩa gốc, nghĩa chuyển nêu ra không đúng. HS nói không đúng, GV không sửa. Cái câu “chốt” về từ chân ấy lẽ ra phải dẫn đến sự hình thành khái niệm lại bị bỏ qua để chuyển sang “Hoạt động 2” củng cố điều vừa học một cách thiếu cơ sở. Hơn nữa tác giả còn đưa ra một cái bảng so sánh để thấy “muốn hiểu được nghĩa chuyển nhất định phải dựa vào nghĩa gốc với những lý giải không thể chấp nhận. Tác giả cho rằng chân người và chân kiềng giống nhau vì cùng nghĩa gốc là “bộ phận tiếp xúc với đất” còn nghĩa chuyển là sự khác nhau ở chỗ có rời chỗ hay không. Thật ra nghĩa gốc là nghĩa nói về chân người, chân động vật (nghĩa 1 ở từ điển). Còn cái nghĩa chuyển ở chân kiềng là nghĩa 4 ở từ điển, chỉ “bộ phận dưới cùng” của một số đồ dùng. Phải thấy cơ chế liên tưởng và phương thức tạo từ bằng ẩn dụ ở sự chuyển nghĩa ấy. Tác giả tỏ ra cũng không hiểu đúng cơ chế này khi chú thích thêm: lấy chân cái võng(1) để chỉ chân của người là ẩn dụ!(2)”. Xin lỗi, dạy dỗ như thế, hay hướng dẫn nhau như vậy là nhân cái sai của mình lên nhiều lần đấy!
Lại phải nói đến việc chữa bài tập ở bài dạy về “Nghĩa của từ”. Tác giả có lẽ không ý thức đầy đủ rằng chữa bài tập là dạy học sinh vận dụng kiến thức đã được học để giải quyết các bài tập, các thực tế ngôn ngữ đối chiếu với điều đã học. Qua việc hướng dẫn ở “thiết kế” ta thấy tác giả còn làm HS hiểu sai kiến thức đã học. Với chú thích về từ “hồng mao” ở SGK (bài Sơn Tinh Thủy Tinh) ta thấy SGK chỉ “dịch” từ mượn này ra tiếng Việt (gọi là “định nghĩa” hẳn là chưa đúng). “Bờm ngựa” đâu phải là “khái niệm” của hồng mao mà tác giả bảo đó là “cách giải thích bằng khái niệm”! Khi SGK giảng (chú thích) từ nao núng là (lung lay, không vững lòng tin ở mình nữa” thì SGK đã giảng từ theo cách nêu khái niệm(3). Đó đâu phải là “giải thích bằng từ đồng nghĩa” (lung lay)! Từ điển tiếng Việt giảng nghĩa từ “lung lay” khác nghĩa nao núng nhiều: “làm cho nghiêng ở trạng thái nghiêng bên này, ngả bên kia, không còn giữ được thế đứng vững chắc”.
Càng khó mà chấp nhận việc tác giả lưu ý giáo viên về việc giải nghĩa từ “mất” trong câu chuyện “Thế thì không mất”. Thôi thì bỏ qua đi cách hiểu nghĩa đen là nghĩa từ điển và nghĩa bóng là nghĩa văn cảnh, ta vẫn phải nói về điều tác giả chỉ ra được cái hay ở câu chuyện. Với câu chuyện này phải dựa vào đặc điểm nhiều nghĩa của từ (đặt sau bài “Nghĩa của từ” là chưa hợp). Cái nghĩa đầu tiên của mất, từ điển ghi là “không còn thấy, không còn tồn tại, cần thêm “không biết nó ở đâu”. Cái nghĩa thứ hai từ điển ghi “không còn thuộc về mình nữa” (dù vẫn tồn tại). Cái hay của câu chuyện là sự thông minh của cái Nụ. Nó đã đánh tráo cái nghĩa 1 không quan trọng bằng nghĩa 2 ở trường hợp này. Nó định nghĩa từ mất bằng “không biết nó ở đâu” để gài bẫy cô chiêu trong truyện. Cô đã theo lẽ thường chấp nhận cái nghĩa 1 mà cái Nụ đưa ra. Vô tình công nhận việc đánh rơi đồ vật không lấy lại được là “không mất”. Phải chỉ ra cơ sở vận dụng kiến thức ngôn ngữ học về nghĩa, về tính nhiều nghĩa của từ và cái giỏi ở việc khai thác tính nhiều nghĩa của từ trong cuộc sống. HS sẽ khó mà hiểu được việc nêu ra cụm từ “biết nó ở đâu có thể gọi là mất” để hỏi hay ở chỗ nào. Càng khó mà hiểu được cái kết luận tác giả nêu ra “Như vậy, mất có nghĩa là không mất, nghĩa là vẫn còn” “Chỗ lắt léo của bài tập này là ở đó”. Kể ra tác giả chỉ cần đọc kỹ SGK một chút cũng đã có thể tránh được việc làm thiếu cẩn trọng này.
Đến đây xin khép lại bài viết nhỏ. Chỉ mong rằng khơi lên một chút ý thức trách nhiệm, tác phong làm việc nghiêm túc trọng người và trọng mình ở những người viết sách, nhất là viết sách dạy người khác. Có thể gợi cho các bạn giáo viên đã mua các loại sách kiểu này nên có thái độ cổ nhân đã dạy: đừng quá tin sách, tin hết ở sách thà không có sách!
Ghi chú:
(1) Đoạn thơ thiếu nhi về những cái chân: Cái gậy có một chân/ Biết giúp bà khỏi ngã/ chiếc com pa bố vẽ/ Có chân đứng, chân quay/ Cái kiềng đun hàng ngày/ Ba chân xòe trong lửa/ Chẳng bao giờ đi cả/ Là chiếc bàn bốn chân/ Riêng cái võng Trường Sơn/ Không chân đi khắp nước.
(2) Tác giả đã nói “cái võng không chân” rồi. Cũng không có chuyện lấy võng chở người theo phương thức hoán dụ! Cần nói thêm dùng từ “chân” với cái gậy chỉ có thể chấp nhận ở bài thơ cụ thể này, không phải là cách dùng từ ở từ vựng học, ngôn ngữ học.
(3) So với Từ điển tiếng Việt, thiếu vài chữ: Thấy có sự…
Lê Xuân Mậu (Hà Nội)

X-Powered-By: UrlRewriter.NET 2.0.0

Content-Encoding: deflate


text:
Hotline: 0903.641.479
Tài liệu
Khách đang trực tuyến: 62
Số lượt truy cập: 41,454
Copyright © 2012 Bản quyền thuộc về Hoàng Gia Phát. Phát triển Seo Trí Việt

Server: FenixOS VN-Nginx/10.07

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


text:
Trở thành fan của Báo điện tử Tiền Phong trên Facebook để nhận tin hot nhất từ tienphong.vn
Báo điện tử Tiền Phong luôn mong muốn được nhận phản hồi từ bạn đọc! Mọi ý kiến hoặc bài vở đóng góp, xin vui lòng gửi về địa chỉ email:
Nếu bạn có tin tức thời sự nóng cần phản ánh trực tiếp, vui lòng liên lạc qua số điện thoại nóng sau:
0948 001 555

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=UbfNP-50wN2Z6alrpVKakYyOAGA-F5t0oH8hW-JRrNw3pKml00GyCD4IMwUH7v0adcsdLs0AMtq4HwrzcUE9_yA7KO6ZtYbfi82qlE61Yo7hsvV-y4DCKSwLIysDWHgWYfbUkGtqDsDGpKsFa2D9fw2; domain=kienthuc.net.vn; expires=Fri, 16-May-2014 01:21:30 GMT; path=/; HttpOnly


text:
25/02/2013 Châu Phi
(TTXVN) lúc : 25/02/13 16:04
Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi bình luận. Bình luận của bạn sẽ được kiểm duyệt trước khi đăng tải
07/03/2014
Châu Âu
07/03/2014
Châu Mỹ
06/03/2014
Châu Âu

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=jj0dtQtBROZ3VDjpFp5qpCI_tFHNx0_KF8BkXbNtuuMKTFNanTG2N48jYTGJ57YshVU-MOV7joujf6zKNEa_Xilk6CTn0mwnCmFqLrSxAfPnXQprTAaJ18A3WZwtFkhfzj3NZV2DGb2-i8BymrAW2A2; domain=giaoduc.net.vn; expires=Fri, 16-May-2014 16:30:06 GMT; path=/; HttpOnly


text:
Đầu tiên tải CASUAL-PublicBeta4.jar về
Sau đó chạy CASUAL-PublicBeta4.jar (máy tính phải cài java)
kết nối điện thoại với máy tính ở chế độ Development/Debug mode
Chọn Root with RootICSRAZR xong bấm Do it. 30s xong
Đầu tiên tải CASUAL-PublicBeta4.jar về
Sau đó chạy CASUAL-PublicBeta4.jar (máy tính phải cài java)
kết nối điện thoại với máy tính ở chế độ Development/Debug mode
Chọn Root with RootICSRAZR xong bấm Do it. 30s xong
làm được không vậy bác, sao không thấy ai comment jậy
Chọn Root with RootICSRAZR chỉ root cho ICS thôi bạn ơi. Còn trên máy thấy Superuser nhưng thật ra chư root được !!!
Cho em hỏi con này chạy đc mấy game như asphalt 6,7 hay turbo fly 3D ko nếu đc thì quá ngon rồi.Xúc trong nay mai.
Mà đà nẵng bán con này chưa vậy? Nếu bán rồi thì mua ở đâu?
Aj muốn mua v8403 ở tphcm thì mình chỉ cho: 190 lê hồng phong,quận 5, 214 hùng vương gần thuận kiều plaza.nếu aj mua dc rùi thì tks 1 tiếng nhé...heeee
ạ gần quận 10 thì đi đường 3/2 nh,mình ko nhớ địa chỉ,các bạn chịu khó dò đường củng dc ^^.nếu hết hàng thì chịu khó xem máy cái địa chỉ mà mình ghi trên đó.
Theo mình bạn không nên root máy làm j cả. Mình cũng dang xài V8403 đá pes 12 vô tư mượt mà không giật tý nào cả. Root chắc bạn chỉ cần chuyển dữ nào vào thẻ nhớ thôi fai không? Nếu vậy bạn cư lên mang cài game rùi down phần data vào thẻ nhơ khi cài file APK thì nó chỉ chiem khoảng vài trăm Kb trong điện thoại thôi
Bác nào hướng dẫn chi tiết cách cài driver giúp e với. E cài đc Join me rồi nhưng ko connect đc. Bấm connect nó toàn báo là "No Handset". Bó tay
E vào device manager thì vẫn thấy dấu chấm hỏi màu vàng trong mục Orther device
hum nay gọi cho viettel họ
kêu ''mới có công văn từ trên
xuống ko cho bán model
v8403 nữa ,và cũng ko biêt
bao giờ cho bán lại và có thể
dừng bán hoà toàn''??? viettel sao thế nhỉ?:-\
làm ăn thế này đó kêu 20/10
có sản phẩm trên toàn quốc
mà thấy ai cũng nháo nhác
kêu ko có hàng,ko mua đc.
bán đc mấy hôm kêu ''có hàng nhưng trển ko cho bán''??
viettel chắc phải giải thích đi
chứ!botay!
Có Cách root naof khác nữa không
bác nào trả lời giúp câu hỏi của em với. Con này chơi đc asphalt 6,7 hoặc turbo fly 3D ko? Em mua chủ yếu là để chơi game
hum nao giúp mình ná. hehe

Set-Cookie: vbseo_loggedin=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/