text:
I. TỪ HOÀNG MAI ĐẾN ĐÔNG SƠN
Sau khi Lục tổ Đại sư đắc Pháp từ Ngũ tổ Hoằng Nhẫn ở Hoàng mai, cho đến ngày đắc Giới tại Đông sơn là khoảng thời gian dài mười lăm năm ẩn tu trong đám thợ săn. Trong khoảng thời gian này, bài pháp đầu tiên để dạy người của Lục tổ Đại sư , là bài pháp nảy sanh từ lòng trắc ẩn, và cái thế chẳng đặng đứng trước lòng ngoa ngụy của con người, vào lúc đó Lục tổ không thể chối từ được (vì trước đó Lục tổ đã được Ngũ tổ dặn dò trước khi ra khỏi Hoàng mai, là không được vội vàng nói pháp cho bất cứ ai, vì sợ rằng Phật pháp khó hưng thịnh sau này).
Bài pháp đầu tiên này nói ra để độ cho kẻ đang muốn đoạt y-bát và ngay cả mạng sống của mình với bất cứ giá nào! Điều đó đã chứng tỏ được lòng vô úy và từ bi của người như thế nào rồi. Qua đây Huệ Minh đã nhìn lại được Bản lai diện mục của chính mình qua việc :” Không nghĩ thiện không nghĩ ác, ngay lúc đó cái gì là bản lai diện mục của Huệ Minh thượng tọa?” (Pháp Bảo Đàn).
Ngoài bài pháp đầu tiên dành cho Huệ Minh thượng tọa trên bước đường lẫn tránh vào nam, và những bài pháp mà Lục tổ Đại sư đã phương tiện tùy nghi nói cho bọn thợ săn trong vòng mười lăm năm không ghi chép lại, còn có hai bài pháp nữa đó là bài ” Tâm động” và ” Pháp không hai”. Đây là hai bài pháp mở đầu cho sự xuất hiện sau này của Lục tổ Đại sư khi ra dạy người, và cũng là hai bài pháp trực tiếp đưa đến việc đắc Giới tại Đông sơn của người. Trong kinh Pháp Bảo Đàn, phần cuối của phẩm Hành Do viết:
” Một hôm Lục Tổ suy nghĩ đã đến lúc nên ra hoằng pháp, không nên ẩn lánh mãi được, liền đi đến chùa Pháp Tánh tại Quảng Châu, gặp lúc pháp sư Ấn Tông đang giảng kinh Niết bàn.
Lúc bấy giờ, gió thổi lay động lá phướn. Một vị tăng bảo rằng gió động, một vị tăng khác bảo là phướn động, tranh luận nhau mãi. Huệ Năng bước đến bảo rằng:
Chẳng phải gió động, cũng chẳng phải phướn động, mà chính tâm hai nhân giả động đó! Cả chúng đều giật mình.
Ấn Tông mời lên chỗ cao ngồi và, gạn hỏi nghĩa lý sâu xa. Thấy lời đối đáp của Huệ Năng đơn giản, nhưng nghĩa lý lại chính xác, mà không theo văn tự cú pháp nào.
Tông nói:
– Hành giả nhất định không phải là người thường. Từ lâu đã nghe Y-pháp của Hoàng Mai truyền vào phương nam, chẳng phải là hành giả thì ai đây?
Huệ Năng nói:
– Chẳng dám!
Tông liền làm lễ, và xin cho đại chúng được xem Y-bát truyền lại.
Tông hỏi:
– Khi phó chúc Hoàng Mai truyền dạy như thế nào?
Huệ Năng bảo:
Truyền dạy thì không, nhưng chỉ luận về “thấy tánh” chứ chẳng luận về thiền định hay giải thoát gì cả.
Tông hỏi:
– Tại sao không luận về thiền định hay giải thoát?
Huệ Năng bảo:
– Vì hai pháp chẳng phải Phật pháp, mà Phật pháp là pháp không hai.
Tông lại hỏi:
– Sao gọi pháp không hai là Phật pháp?
Huệ Năng nói:
– Pháp sư giảng kinh Niết bàn đã làm rõ Phật tánh, thì đó chính là pháp không hai của Phật pháp. Như Bồ tát Cao quí Đức vương bạch Phật :
– Người phạm vào cấm giới thuộc Bốn tội nặng, tạo Năm tội nghịch cùng bọn Nhất xiển đề thì Phật tánh thiện căn của họ có bị đoạn mất không?
Phật dạy:
– Thiện căn có hai: Một là thường, hai là vô thường; còn Phật tánh thì chẳng phải thường, chẳng phải vô thường cho nên chẳng bị đoạn, đó gọi là không hai. Một là thiện hai là bất thiện, còn Phật tánh chẳng phải thiện chẳng phải bất thiện, đó gọi là không hai. Uẩn và Giới phàm phu thấy hai, người trí liễu đạt tánh của chúng không hai, tánh không hai là Phật tánh.
Ấn Tông nghe xong nói:
– Tôi giảng kinh như gạch ngói, còn nhân giả luận nghĩa như vàng ròng.
Nhân đây xuống tóc cho Huệ Năng và nguyện thờ làm thầy. Huệ Năng liền mở pháp môn Đông Sơn dưới cây Bồ đề”.
Qua ba bài pháp này, ở đây thứ nhất Huệ Minh thượng tọa đã ngộ được cái chi ngay lúc “không nghĩ thiện không nghĩ ác”? Đây phải chăng là bài pháp báo hiệu mở đầu cho phương pháp dạy người sau này qua “Vô niệm” của người để qua đó nhận ra ngay cái bản lai diê? mục của mỗi chúng ta trong cuộc sống. Đây là cách thể hiện Tông chỉ của Bồ Đề Đạt ma qua “Trực chỉ nhơn tâm kiến tánh thành Phật” theo thể điệu và phương pháp thực tiễn của người Trung hoa đối với cuộc sống. Sự thể hiện này, được áp dụng ngay trong bài pháp thứ hai khi Lục tổ ra chùa Pháp Tánh ở Quảng Châu nhân gặp hai vị Tăng đang tranh luận về “Gió động hay Phướn động”. Một câu trả lời mới nghe ra như là đơn giản, nhưng đã đánh động làm chao đảo tận nguồn gốc tâm thức mọi người.
Ở đây, gió động hay phướn động? Tất cả đều là cảnh ngoài, chúng không có bất cứ giá trị thực hữu nào, vì chúng không can hệ gì đến chúng ta. Chúng chỉ có giá trị được khi tâm chúng ta khởi lên tác ý và, chúng được vọng tâm của chúng ta áp đặt lên chúng những gía trị mà chúng không bao giờ có. Do đó, chúng trở nên là thật có đối với một tâm hồn mê mờ mà thôi, trên thực tế chúng chỉ là những chiếc bóng không thật. Qua đây rõ ràng chúng ta đã tự đánh mất bổn tâm, đã tự vong thân chấp vào những pháp giả huyễn không thật có ở bên ngoài cho là thực hữu, và vì vậy cho nên có Gió động hay Phướn động. Sự hiện hữu của Gió động hay Phướn động ở đây chỉ là cái bóng của vọng tâm (hữu tâm) áp đặt lên chúng chứ cũng chưa phải là vọng tâm ( Cái tâm động (vọng tâm) này, thật ra ở đây chúng cũng chưa phải bộ mặt thật của Bản lai diện mục của chúng ta, mà chúng mới chỉ được coi như là phương pháp phương tiện dùng độc trị độc, chứ chưa phải là pháp Vô niệm vượt thoát trong pháp môn dạy người của Lục tổ). Vậy ngay đến cái vọng tâm chúng ta chưa nhận ra được chúng, huống chi là cái chân tâm của vọng (hữu tâm) làm sao chúng ta nhận ra được? Đó là chúng ta chỉ mới đề cập đến vọng và chân thuộc hữ-vô của hữu tâm mà thôi, chứ chưa nói đến cái Vô Tâm vượt ra ngoài cái hữu-vô của ngôn ngữ biểu tượng, mà Lục Tổ đã đề cập trong bài pháp thứ ba dạy người của Ngài qua pháp” Không hai” để nói lên pháp ” Vô niệm” hay” Vô tâm” sau này của ngài. Ở đây ” tâm động” của hai vị tăng chính là cái hữu tâm của vọng tâm, thuộc về “Hữu” đối lập với “Vô” mà chính chúng ta không nhận ra, nên chúng đã bị bỏ qua và, bị quên lãng để rồi chúng chạy theo cái bóng của chính nó ở bên ngoài qua các duyên được biểu hiện tác dụng theo cái vị, và những tướng trạng sai biệt được biểu hiện ra bên ngoài mà thôi, trong khi các pháp tự chúng bình đẳng trong cái Tánh qua pháp không hai tức là Phật tánh.
Phật tánh này, chúng xa lià tất cả mọi quan niệm, mọi khái niệm, chúng không lệ thuộc vào pháp nhị nguyên nhân quả. Vì pháp nhân quả nhị nguyên chúng nói lên tánh cách lệ thuộc trói buộc vào nhau, theo đó quả luôn luôn tùy thộc vào nhân mà hiện hữu. Sự hiện hữu này nói lên tánh cách mất tự tại của các pháp đối với sự giải thoát mà chính đức đạo sư đã từng xiển dương. Do đó, tánh không hai ở đây mang một ý nghĩa vượt thoát không còn lệ thuộc vào các pháp mặc dù chúng đang thể hiện cái dụng với nhau. Sự vượt thoát này chúng được sử dụng một cách tự tại vô ngại vào bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu. Tánh không hai này cũng gọi là Phật tánh. Phật tánh này chúng ta cần phải thấy (kiến), như ngài đã dạy ở trên qua việc Hoàng Mai truyền dạy như thế nào khi Ấn Tông hỏi. Ngài bảo: “Truyền dạy thì không, nhưng chỉ luận về thấy tánh, chứ chẳng luận về thiền định hay giải thóat” vì thiền định và giải thoát cũng chỉ là một mặt của pháp nhị nguyên nhân hay quả mà thôi. Ở đây, bất cứ pháp nào còn bị lệ thuộc vào cái khác đều không thể gọi là pháp không hai được, như thiện căn chẳng hạn, đức Phật dạy: Một là thường còn, hai là vô thường; còn ngược lại Phật tánh chẳng lệ thuộc vào thường hay vô thường. Cái nào còn lệ thuộc vào cái khác, thì cái đó còn bị trói buộc dù là thường hằng hay đoạn diệt; ngược lại cái nào không còn bị lệ thuộc vào cái khác thì cái đó được gọi là tự tại giải thoát, là không hai, là Phật tánh.
Trên đây là ba bài pháp đầu tiên được ghi lại, sau khi Lục Tổ Đại sư đắc pháp tại Hoàng Mai cho đến lúc ngài đắc giới (thọ giới Tỳ kheo) tại Đông Sơn, ngoài ra còn những bài pháp tùy nghi khác, không được ghi lại trong vòng mười lăm năm cùng ở với bọn thợ săn mà chúng ta không được biết. Qua đây chúng báo hiệu cho chúng ta một phương pháp dạy người, nhằm vào cuộc sống thực tiễn của môn nhân mà ngài khai triển. Pháp môn này, trước hết ngài lập Vô-Niệm làm Tông, Vô-Tướng làm Thể, và Vô-Trụ làm Gốc như chín phẩm cuối trong kinh Pháp Bảo Đàn đã ghi. Đó chính là giai đoạn từ Đông Sơn đến Tào Khê sau này đã được ngài thể hiện.
II. TỪ ĐÔNG SƠN ĐẾN TÀO KHÊ
Sự đắc giới của Lục tổ Đại sư tại Đông sơn, là một cái duyên trực tiếp, để đưa đến việc truyền pháp Đốn giáo, mở đầu cho một khuynh hướng thực tiễn mang đậm màu sắc Trung hoa sau này. Giờ đây, ngài đã trở thành vị tổ thứ sáu, Thiền phái Đốn ngộ phương nam, của hai phái nam-bắc vào lúc bấy giờ, và chúng đã trở thành một trở ngại cho những người đi sau, như chính trong phẩm thứ tám Đốn-Tiê? của PHÁP BẢO ĐÀN đã đề cập:
” Lúc bấy giờ, cả hai tông đều thạnh hành, nên phân ra hai phái ‘Đốn-Tiệm’ khiến người học Đạo không biết theo đâu.”
Thật ra pháp chỉ có một chứ không hai, nhưng vì căn cơ chúng sanh có chậm có nhanh, có sáng có tối, có thông minh có ngu si, nên pháp cũng rtùy thuộc vào căn cơ đó mà có Đốn-Tiệm để phù hợp với kiến giải của mỗi người. Sự kiện này được thể hiện qua hai phương pháp tu hành hòan tòan đối nghịch nhau, qua cuộc tiếp xúc giữa Lục tổ và người đệ tử thông minh nhiều trí của ngài Thần Tú là Chí Thành, là một đơn cử cụ thể cho hai pháp này:
” Sư bảo:
Thầy nhà ngươi dạy chúng như thế nào?
Thưa:
Thầy thường dạy chúng trụ tâm quán tĩnh, ngồi mãi không nằm.
Sư bảo:
Trụ tâm quán tĩnh là bệnh chẳng phải Thiền. Ngồi mãi bó thân, đối với lý chả có ích gì … Ta nghe nói thầy của nhà ngươi dạy Giới-Định-Tuệ cho mọi người, nhưng ta chưa rõ hành tướng của Giới-Định-Tuệ như thế nào? Nói cho ta nghe coi.
Thành thưa, Tú đại sư dạy rằng:
“Các điều ác không làm là Giới
Các điều lành vâng làm là Tuệ
Tự sạch tâm ý mình là Định.”
Ngài dạy như vậy, không rõ Hòa thượng dùng pháp gì để dạy mọi người? …
Hãy nghe bài kệ của ta:
“Tâm địa không tà là Giới tự tánh
Tâm địa không mê là Tuệ tự tánh
Tâm địa không lọan là Định tự tánh
Không thêm không bớt là Kim cương
Thân đến hay đi là Tam muội.”
Chỉ cần qua hai bài kệ này, chúng ta cũng có thể xác định được phương pháp tu của hai vị Tổ sư này. Ở đây, một bên đứng trên mặt tướng mà lập cước, và mặt kia lại đứng trên tự tánh mà thể hiện. Do đó, dù muốn dù không đi nữa, chúng ta không thể phủ nhận sự sai biệt trên lập trường về Giới-Định-Tuệ của hai ngài, mà qua đó chúng lệ thuộc vào căn cơ của người được tiếp dộ. Chính Lục tổ dạy:
” Giới-Định-Tuệ của thầy nhà ngươi dạy, chỉ để tiếp độ người Đại thừa, còn Giới-Định-Tuệ của ta dạy, là để tiếp độ những bậ Tối thượng thừa. Sở dĩ ngộ-giải không đồng, vì kiến giải có chậm có nhanh. Nhà ngươi thấy ta nói có giống thầy nhà ngươi không? Ta nói pháp không lìa tự tánh. Nếu lìa bản thể mà nói pháp, tức chỉ nói đến hiện tướng, còn tự tánh vẫn mê. Phải biết muôn pháp, tất cả đều tự tự tánh mà khởi lên hiện tượng tác dụng, đó là pháp Giới-Định-Tuệ chân thật.”
Đây chính là tư tưởng chỉ đạo mấu chốt, để đưa đến pháp dạy người qua “Vô niệm” của ngài. Tuy ngài đã từng bảo: ” Nếu bảo rằng ta có pháp để trao cho người, thì ra ta nói dối với ngươi. Nhưng ta tùy theo chỗ trói buộc mà mở trói, tạm gọi là Tam muội.” Tam muội ở đây, chính là pháp Vô niệm của Lục tổ. Từ tự tánh khởi lên (Vô niệm) hiện tượng tác dụng để muôn pháp hiện hữu trong cái Tam muội Vô niệm ấy. Đây chính là sự thể hiện của tự tánh qua thật tướng của muôn pháp, mà Vô niệm chính là con đường Trung đạo để hành giả thể hiện bước đi của mình. trong phẩm Định-Tuệ thứ tư, Lục tổ đã thể hiện con đường này qua Định-Tuệ, Sư dạy chúng:
” Thiện tri thức! Pháp môn này của ta lấy Định-Tuệ làm gốc. Đại chúng chớ lầm bảo rằng Định-tuệ khác nhau. Định-tuệ cùng một thể chẳng phải hai. Định tlà Thể của Tuệ, Tuệ là Dụng của Định. Khi có tuệ thì định ở trong tuệ, khi đã có định thì tuệ ở trong định. Nếu biết được nghĩa này thì Định-Tuệ cùng học.”
Con đường này vượt qua khỏi con đường nhân quả của Giới-Định-Tuệ. Ở đây, không còn có việc ‘ nhân Giới sanh Định, nhân Định phát tuệ’ mà chúng được thể hiện qua định thức Duyên khởi “cái này có thì cái kia có, cái này không thì cái kia không, cái này sanh thì cái kia sanh, cái này diệt thì cái kia diệt.” Đây là con đường của hiện khởi tùy duyên. Nơi nào có Giới thì nơi đó có Định-tuệ, nơi nào có Định thì nơi đó có Giới-tuệ, nơi nào có Tuệ thì nơi đó có Giới-định. Sự hiện hữu của chúng cùng lúc bắt đầu và chung cuộc. Sự hiện hữu của chúng luôn luôn tùy thuộc tất yếu vào nhau, không có cái nào trước, cái nào sau cả.
Ở đây, chúng ta nếu muốn tìm hiểu, phân tích chúng, thì sẽ không đạt được những gì mà chúng ta muốn. Bỡi vì chúng luôn luôn sống động và biến dịch theo duyên, do đó chúng ta bắt chúng dừng lại, rồi cắt xén chúng thành những mảnh vụn manh mún, trong cái dòng biến dịch sống động này, để định nghĩa tìm hiểu, thì những mảnh vụn bị chúng ta cắt ra đó, trươc hết chúng là những sự kiện hiện thực chết, bất động, không hồn; sau nữa chúng không mang bất cứ một ý nghĩa nào của dòng sống, vì chúng đang bị cô lập, đang bị cắt xén, đang bị phân hủy. Chúng không còn là cái Đang-là của dòng biến dịch luôn luôn mới toanh này. Cho dù chúng ta đứng trên một giả lập tương đối, mang tính phổ quát đối với thời gian, mà tìm hiểu hay phân tích đi chăng nữa, chúng đã được giả định tùy thuộc vào nhau trong một cái tòan thể nhất định như vấn đề: ” Định là thể của Tuệ, Tuệ là Dụng của Định” chẳng hạn, chứ không phải là cái riêng rẽ. Thật ra ở đây, vì đứng trên mặt tương đối của ngôn ngữ nên có sự liên hệ Duyên khởi của Thể và Dụng vậy thôi. Nhưng nếu đứng trên mặt tòan thể, thì chúng chỉ là một, không hai không khác. đây chính là sự liên hệ mấu chốt, làm cơ bản nền tảng cho pháp dạy người của Lục tổ Đại sư qua pháp môn “Vô niệm” của ngài.
“Thiện tri thức! Pháp môn này của ta từ trên xuống dưới, trước hết lập Vô niệm làm Tông, Vô tướng làm Thể, Vô trụ làm Gốc.”
Pháp môn này là con đường Trung đạo, theo đó Vô niệm được coi như là một phương pháp vượt thóat giữa những đối cực của cuộc sống. Chúng vượt qua khỏi mọi hệ thống tương đối có giá trị trên mặt nhân quả, để từ đó tạo cho hành giả một bước đi mới qua tùy duyên, không can hệ lệ thuộc vào các đối cực lưỡng biên tà kiến. Ở đây, chúng tôi hơi dài dòng một tí, là phải trích dẫn những gì mà chính ngài đã dạy về con đường Vô niệm Trung đạo này, mặc dù ngài có đề cập đến Vô tướng, Vô trụ. Nhưng điều này chúng chỉ làm sáng tỏ thêm sự thể hiện Vô niệm ở trong chúng, để tùy thuộc vào Thể-tướng-dụng mà qua đó chúng đã thể hiện theo duyên thôi.
” Vô tướng là ở trong niệm mà không niệm. Vô trụ nghĩa là bản tánh của con người đối với những việc thiện ác, tốt xấu cho đến kẻ oán người thân ở thê gian; hoặc khi nói năng xúc phạm, khinh khi tranh chấp, đều coi như không, chẳng nghĩ đến việc trả thù hại người. Từng niệ không nghĩ đến những cảnh đã qua. Nếu niệm trước đến niệm này qua niệm sau, mà niệm nối tiếp nhau không dứt, đó gọi là trói buộc. Đối với các pháp, niệm-niệm không trói buộc, vì vậy nên lấy Vô trụ làm gốc là vậy.
” Thiện tri thức! Bên ngoài lìa tất cả tướng gọi là Vô tướng. Lìa khỏi tướng thì Thể pháp thanh tịnh, vì thế nên lấy Vô tướng làm Thể.
” Thiện tri thức! Đối với các cảnh, tâm không đắm nhiễm, thì gọi là Vô niệm …
” Thiện tri thức! Vì sao lập Vô niệm làm Tông? Vì người mê miệng chỉ biết nói thấy tánh, nhưng đối với cảnh thì sanh vọng niệm. Từ vọng niệm khởi lên tà kiến, rồi từ đó tất cả những trần lao vọng tưởng sinh ra. Tự tánh vốn không có một pháp nào để được. Nếu có đạt được thì đó cũng chỉ là thứ họa phước phịa nói mà thôi. Đó chính là trần lao tà kiến, cho nên pháp môn này lập Vô niệm làm Tông.”
Qua pháp môn lấy Vô niệm làm Tông, Vô tướng làm Thể, Vô trụ làm Gốc, Lục tổ nói lên được tác dụng của Thể-Dụng nhiệm mầu của các pháp, mà ở đó chúng tùy theo duyên mà thể hiện. Từ đây mọi hiện tượng tác dụng đều khởi lên từ tự tánh, do đó mọi hiện tượng đều mang vào chúng một toàn thể vô phân biệt, vô chấp. Những tác dụng ở đây tự tại, thông suốt, không bị trói buộc. Đây là hiệu quả tác dụng của con đường Trung đạo Vô niệm thể hiện. Con đường này đã được Lục tổ diễn tả như sau:
” Thiện tri thức! Vô là Vô cái gì? Niệm là niệm vật chi? Vô là không có hai tướng, không có những tâm trần lao. Niệm là niệm bổn tánh chân như. Chân như là thể của niệm, niệm là dụng của chân như. Tự tánh chân như khởi niệm, chứ không phải mắt, tai, mũi, lưỡi khởi niệm. Vì chân như có tánh nên khởi niệm, nếu chân như không có tánh thì mắt, tai, màu sắc, âm thinh sẽ bị hoại tức khắc.
” Thiện tri thức! Khi tự tánh chân như khởi niệm, thì sáu căn có thấy, nghe, hiểu biết, nhưng vẫn không nhiễm vào muôn cảnh. Vì tánh chân như luôpn luôn tự tại, nên kinh dạy: Thường khéo phân biệt các pháp, nhưng đối với Đệ nhất nghĩa vẫn bất động.”
Hay trong phẩm thứ hai Bát nhã, Lục tổ cũng đề cập đến vấn đề này. Để làm sáng tỏ và dễ hiểu hơn Lục tổ tự đặt vấn đề đối với Vô niệm và tự trả lời.
” Sao gọi là Vô niệm? Là thấy tất cả mọi pháp mà tâm không đắm nhiễm, thì đó gọi là Vô niệm. Nó diệu dụng khắp nơi, nhưng không dính mắc vào bất cứ chỗ nào. Chỉ cần thanh tịnh bản tâm, để cho sáu thức khi tiếp xúc với sáu trần qua sáu căn không bị tạp nhiễm, đến đi tự do, thể dụng không vướng mắc. Đó là Bát nhã tam muội tự tại giải thoát, cũng gọi là hạnh Vô niệm. Nếu trăm việc không nghĩ tới, thì sẽ khiến cho niệm mất. Như thế là pháp bị trói buộc buộc, gọi là thấy một bên.”
Qua cách đặt vấn đề này, Lục tổ cho chúng ta một cái nhìn đặc trưng về Vô niệm, mà ngài sợ rằng mọi người sẽ hiểu lầm về từ Vô niệm này. Vì đứng về mặt tích cực tác động hiện tượng, hình như chúng không có bất cứ một giá trị hết ngoài vấn đề phủ nhận. Nhưng đứng về mặt tiêu cực chúng đang hình thành một tác động vượt thoát, mà ở đó chúng đang tác động tối đa cho bước đi tự tại của mỗi chúng ta. Vô niệm ở đây hoàn toàn không có nghĩa là không nghĩ gì hết, mà ngược lại ở đây cái nghĩ luôn luôn vẫn hiện hữu, nhưng không chấp vào bất cứ đối tượng nào trong cũng như ngoài. Cái hiện hữu ở đây tùy duyên, nhưng không trụ vào duyên, vì vậy mà chúng trở thành tự tại trong dòng biến dịch của các pháp. Theo ngài nếu trăm việc không nghĩ tới thì khiến cho niệm mất, như vậy thì chúng rơi vào pháp trói buộc của đoạn diệt, cũng gọi là cái thấy một bên. Trong phẩm thứ hai Bát nhã, Lục tổ viết:
” Thiện tri thức! Nếu dùng trí tuệ quán chiếu thì sẽ thấu triệt rõ ràng trong ngoài, và tự biết bổn tâm. Khi đã biết bổn tâ thì đó là nền tảng của giải thoát. Nếu đã được giải thoát tức là đã đạt được Bát nhã tam muội, đó là Vô niệm.”
Ở đây, theo Lục tổ thì Bát nhã tam muội chính là Vô niệm, là giải thoát, là mở trói. Từ đó cho chúng ta một cái nhìn căn để hơn về một nền tảng giải thoát, mà ở đó không có bất cứ một sai biệt nào giữa Giới-Định-Tuệ, khi con đường Trung đạo Vô niệm được thể hiện. Vì Giới-Định-Tuệ có được chỉ tùy thuộc vào giá trị nhân quả, trong khi Vô niệm không tùy thuộc vào bất cứ giá trị nhân quả nào. Cho dù trên mặt tướng trạng tạm phân biệt để đánh giá nó một cách tạ thời qua Thể-Tướng-Dụng đi nữa, thì sự đánh giá này vẫn tùy thuộc vào các duyên. Khi các pháp còn lệ thuộc vào nhau để hiện hữu, thì pháp này được giáng xuống hàng giá trị nhân quả trói buộc, chưa phải là giải thoát.
Tóm lại con đường Vô niệm Trung đạo là con đường tóm thâu tất cả mọi con đường trong PHÁP BẢO ĐÀN kinh, qua đó được phân chia thành mười chương. Trong mười chương này Lục tổ có đề cập đến nhiều vấn đề để khế hợp với từng căn cơ hành giả, nhưng trên thực tế chúng vẫn qui về một mối, đó là con dường Trung đạo Vô niệm vượt thoát, được thể hiện trong từng bước đi của mỗi môn nhơn đệ tử xuất gia cũng như tại gia.
I. TỪ HOÀNG MAI ĐẾN ĐÔNG SƠN.
Sau khi Lục tổ Đại sư đắc Pháp từ Ngũ tổ Hoằng Nhẫn ở Hoàng mai, cho đến ngày đắc Giới tại Đông sơn là khoảng thời gian dài mười lăm năm ẩn tu trong đám thợ săn. Trong khoảng thời gian này, bài pháp đầu tiên để dạy người của Lục tổ Đại sư , là bài pháp nảy sanh từ lòng trắc ẩn, và cái thế chẳng đặng đứng trước lòng ngoa ngụy của con người, vào lúc đó Lục tổ không thể chối từ được (vì trước đó Lục tổ đã được Ngũ tổ dặn dò trước khi ra khỏi Hoàng mai, là không được vội vàng nói pháp cho bất cứ ai, vì sợ rằng Phật pháp khó hưng thịnh sau này).
Bài pháp đầu tiên này nói ra để độ cho kẻ đang muốn đoạt y-bát và ngay cả mạng sống của mình với bất cứ giá nào! Điều đó đã chứng tỏ được lòng vô úy và từ bi của người như thế nào rồi. Qua đây Huệ Minh đã nhìn lại được Bản lai diện mục của chính mình qua việc :” Không nghĩ thiện không nghĩ ác, ngay lúc đó cái gì là bản lai diện mục của Huệ Minh thượng tọa?” (Pháp Bảo Đàn).
Ngoài bài pháp đầu tiên dành cho Huệ Minh thượng tọa trên bước đường lẫn tránh vào nam, và những bài pháp mà Lục tổ Đại sư đã phương tiện tùy nghi nói cho bọn thợ săn trong vòng mười lăm năm không ghi chép lại, còn có hai bài pháp nữa đó là bài ” Tâm động” và ” Pháp không hai”. Đây là hai bài pháp mở đầu cho sự xuất hiện sau này của Lục tổ Đại sư khi ra dạy người, và cũng là hai bài pháp trực tiếp đưa đến việc đắc Giới tại Đông sơn của người. Trong kinh Pháp Bảo Đàn, phần cuối của phẩm Hành Do viết:
” Một hôm Lục Tổ suy nghĩ đã đến lúc nên ra hoằng pháp, không nên ẩn lánh mãi được, liền đi đến chùa Pháp Tánh tại Quảng Châu, gặp lúc pháp sư Ấn Tông đang giảng kinh Niết bàn.
Lúc bấy giờ, gió thổi lay động lá phướn. Một vị tăng bảo rằng gió động, một vị tăng khác bảo là phướn động, tranh luận nhau mãi. Huệ Năng bước đến bảo rằng:
Chẳng phải gió động, cũng chẳng phải phướn động, mà chính tâm hai nhân giả động đó! Cả chúng đều giật mình.
Ấn Tông mời lên chỗ cao ngồi và, gạn hỏi nghĩa lý sâu xa. Thấy lời đối đáp của Huệ Năng đơn giản, nhưng nghĩa lý lại chính xác, mà không theo văn tự cú pháp nào.
Tông nói:
– Hành giả nhất định không phải là người thường. Từ lâu đã nghe Y-pháp của Hoàng Mai truyền vào phương nam, chẳng phải là hành giả thì ai đây?
Huệ Năng nói:
– Chẳng dám!
Tông liền làm lễ, và xin cho đại chúng được xem Y-bát truyền lại.
Tông hỏi:
– Khi phó chúc Hoàng Mai truyền dạy như thế nào?
Huệ Năng bảo:
Truyền dạy thì không, nhưng chỉ luận về “thấy tánh” chứ chẳng luận về thiền định hay giải thoát gì cả.
Tông hỏi:
– Tại sao không luận về thiền định hay giải thoát?
Huệ Năng bảo:
– Vì hai pháp chẳng phải Phật pháp, mà Phật pháp là pháp không hai.
Tông lại hỏi:
– Sao gọi pháp không hai là Phật pháp?
Huệ Năng nói:
– Pháp sư giảng kinh Niết bàn đã làm rõ Phật tánh, thì đó chính là pháp không hai của Phật pháp. Như Bồ tát Cao quí Đức vương bạch Phật :
– Người phạm vào cấm giới thuộc Bốn tội nặng, tạo Năm tội nghịch cùng bọn Nhất xiển đề thì Phật tánh thiện căn của họ có bị đoạn mất không?
Phật dạy:
– Thiện căn có hai: Một là thường, hai là vô thường; còn Phật tánh thì chẳng phải thường, chẳng phải vô thường cho nên chẳng bị đoạn, đó gọi là không hai. Một là thiện hai là bất thiện, còn Phật tánh chẳng phải thiện chẳng phải bất thiện, đó gọi là không hai. Uẩn và Giới phàm phu thấy hai, người trí liễu đạt tánh của chúng không hai, tánh không hai là Phật tánh.
Ấn Tông nghe xong nói:
– Tôi giảng kinh như gạch ngói, còn nhân giả luận nghĩa như vàng ròng.
Nhân đây xuống tóc cho Huệ Năng và nguyện thờ làm thầy. Huệ Năng liền mở pháp môn Đông Sơn dưới cây Bồ đề”.
Qua ba bài pháp này, ở đây thứ nhất Huệ Minh thượng tọa đã ngộ được cái chi ngay lúc “không nghĩ thiện không nghĩ ác”? Đây phải chăng là bài pháp báo hiệu mở đầu cho phương pháp dạy người sau này qua “Vô niệm” của người để qua đó nhận ra ngay cái bản lai diê? mục của mỗi chúng ta trong cuộc sống. Đây là cách thể hiện Tông chỉ của Bồ Đề Đạt ma qua “Trực chỉ nhơn tâm kiến tánh thành Phật” theo thể điệu và phương pháp thực tiễn của người Trung hoa đối với cuộc sống. Sự thể hiện này, được áp dụng ngay trong bài pháp thứ hai khi Lục tổ ra chùa Pháp Tánh ở Quảng Châu nhân gặp hai vị Tăng đang tranh luận về “Gió động hay Phướn động”. Một câu trả lời mới nghe ra như là đơn giản, nhưng đã đánh động làm chao đảo tận nguồn gốc tâm thức mọi người.
Ở đây, gió động hay phướn động? Tất cả đều là cảnh ngoài, chúng không có bất cứ giá trị thực hữu nào, vì chúng không can hệ gì đến chúng ta. Chúng chỉ có giá trị được khi tâm chúng ta khởi lên tác ý và, chúng được vọng tâm của chúng ta áp đặt lên chúng những gía trị mà chúng không bao giờ có. Do đó, chúng trở nên là thật có đối với một tâm hồn mê mờ mà thôi, trên thực tế chúng chỉ là những chiếc bóng không thật. Qua đây rõ ràng chúng ta đã tự đánh mất bổn tâm, đã tự vong thân chấp vào những pháp giả huyễn không thật có ở bên ngoài cho là thực hữu, và vì vậy cho nên có Gió động hay Phướn động. Sự hiện hữu của Gió động hay Phướn động ở đây chỉ là cái bóng của vọng tâm (hữu tâm) áp đặt lên chúng chứ cũng chưa phải là vọng tâm ( Cái tâm động (vọng tâm) này, thật ra ở đây chúng cũng chưa phải bộ mặt thật của Bản lai diện mục của chúng ta, mà chúng mới chỉ được coi như là phương pháp phương tiện dùng độc trị độc, chứ chưa phải là pháp Vô niệm vượt thoát trong pháp môn dạy người của Lục tổ). Vậy ngay đến cái vọng tâm chúng ta chưa nhận ra được chúng, huống chi là cái chân tâm của vọng (hữu tâm) làm sao chúng ta nhận ra được? Đó là chúng ta chỉ mới đề cập đến vọng và chân thuộc hữ-vô của hữu tâm mà thôi, chứ chưa nói đến cái Vô Tâm vượt ra ngoài cái hữu-vô của ngôn ngữ biểu tượng, mà Lục Tổ đã đề cập trong bài pháp thứ ba dạy người của Ngài qua pháp” Không hai” để nói lên pháp ” Vô niệm” hay” Vô tâm” sau này của ngài. Ở đây ” tâm động” của hai vị tăng chính là cái hữu tâm của vọng tâm, thuộc về “Hữu” đối lập với “Vô” mà chính chúng ta không nhận ra, nên chúng đã bị bỏ qua và, bị quên lãng để rồi chúng chạy theo cái bóng của chính nó ở bên ngoài qua các duyên được biểu hiện tác dụng theo cái vị, và những tướng trạng sai biệt được biểu hiện ra bên ngoài mà thôi, trong khi các pháp tự chúng bình đẳng trong cái Tánh qua pháp không hai tức là Phật tánh.
Phật tánh này, chúng xa lià tất cả mọi quan niệm, mọi khái niệm, chúng không lệ thuộc vào pháp nhị nguyên nhân quả. Vì pháp nhân quả nhị nguyên chúng nói lên tánh cách lệ thuộc trói buộc vào nhau, theo đó quả luôn luôn tùy thộc vào nhân mà hiện hữu. Sự hiện hữu này nói lên tánh cách mất tự tại của các pháp đối với sự giải thoát mà chính đức đạo sư đã từng xiển dương. Do đó, tánh không hai ở đây mang một ý nghĩa vượt thoát không còn lệ thuộc vào các pháp mặc dù chúng đang thể hiện cái dụng với nhau. Sự vượt thoát này chúng được sử dụng một cách tự tại vô ngại vào bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu. Tánh không hai này cũng gọi là Phật tánh. Phật tánh này chúng ta cần phải thấy (kiến), như ngài đã dạy ở trên qua việc Hoàng Mai truyền dạy như thế nào khi Ấn Tông hỏi. Ngài bảo: “Truyền dạy thì không, nhưng chỉ luận về thấy tánh, chứ chẳng luận về thiền định hay giải thóat” vì thiền định và giải thoát cũng chỉ là một mặt của pháp nhị nguyên nhân hay quả mà thôi. Ở đây, bất cứ pháp nào còn bị lệ thuộc vào cái khác đều không thể gọi là pháp không hai được, như thiện căn chẳng hạn, đức Phật dạy: Một là thường còn, hai là vô thường; còn ngược lại Phật tánh chẳng lệ thuộc vào thường hay vô thường. Cái nào còn lệ thuộc vào cái khác, thì cái đó còn bị trói buộc dù là thường hằng hay đoạn diệt; ngược lại cái nào không còn bị lệ thuộc vào cái khác thì cái đó được gọi là tự tại giải thoát, là không hai, là Phật tánh.
Trên đây là ba bài pháp đầu tiên được ghi lại, sau khi Lục Tổ Đại sư đắc pháp tại Hoàng Mai cho đến lúc ngài đắc giới (thọ giới Tỳ kheo) tại Đông Sơn, ngoài ra còn những bài pháp tùy nghi khác, không được ghi lại trong vòng mười lăm năm cùng ở với bọn thợ săn mà chúng ta không được biết. Qua đây chúng báo hiệu cho chúng ta một phương pháp dạy người, nhằm vào cuộc sống thực tiễn của môn nhân mà ngài khai triển. Pháp môn này, trước hết ngài lập Vô-Niệm làm Tông, Vô-Tướng làm Thể, và Vô-Trụ làm Gốc như chín phẩm cuối trong kinh Pháp Bảo Đàn đã ghi. Đó chính là giai đoạn từ Đông Sơn đến Tào Khê sau này đã được ngài thể hiện.
II. TỪ ĐÔNG SƠN ĐẾN TÀO KHÊ
Sự đắc giới của Lục tổ Đại sư tại Đông sơn, là một cái duyên trực tiếp, để đưa đến việc truyền pháp Đốn giáo, mở đầu cho một khuynh hướng thực tiễn mang đậm màu sắc Trung hoa sau này. Giờ đây, ngài đã trở thành vị tổ thứ sáu, Thiền phái Đốn ngộ phương nam, của hai phái nam-bắc vào lúc bấy giờ, và chúng đã trở thành một trở ngại cho những người đi sau, như chính trong phẩm thứ tám Đốn-Tiê? của PHÁP BẢO ĐÀN đã đề cập:
“ Lúc bấy giờ, cả hai tông đều thạnh hành, nên phân ra hai phái ‘Đốn-Tiệm’ khiến người học Đạo không biết theo đâu.”
Thật ra pháp chỉ có một chứ không hai, nhưng vì căn cơ chúng sanh có chậm có nhanh, có sáng có tối, có thông minh có ngu si, nên pháp cũng rtùy thuộc vào căn cơ đó mà có Đốn-Tiệm để phù hợp với kiến giải của mỗi người. Sự kiện này được thể hiện qua hai phương pháp tu hành hòan tòan đối nghịch nhau, qua cuộc tiếp xúc giữa Lục tổ và người đệ tử thông minh nhiều trí của ngài Thần Tú là Chí Thành, là một đơn cử cụ thể cho hai pháp này:
“ Sư bảo:
Thầy nhà ngươi dạy chúng như thế nào?
Thưa:
Thầy thường dạy chúng trụ tâm quán tĩnh, ngồi mãi không nằm.
Sư bảo:
Trụ tâm quán tĩnh là bệnh chẳng phải Thiền. Ngồi mãi bó thân, đối với lý chả có ích gì … Ta nghe nói thầy của nhà ngươi dạy Giới-Định-Tuệ cho mọi người, nhưng ta chưa rõ hành tướng của Giới-Định-Tuệ như thế nào? Nói cho ta nghe coi.
Thành thưa, Tú đại sư dạy rằng:
“Các điều ác không làm là Giới
Các điều lành vâng làm là Tuệ
Tự sạch tâm ý mình là Định.”
Ngài dạy như vậy, không rõ Hòa thượng dùng pháp gì để dạy mọi người? …
Hãy nghe bài kệ của ta:
“Tâm địa không tà là Giới tự tánh
Tâm địa không mê là Tuệ tự tánh
Tâm địa không lọan là Định tự tánh
Không thêm không bớt là Kim cương
Thân đến hay đi là Tam muội.”
Chỉ cần qua hai bài kệ này, chúng ta cũng có thể xác định được phương pháp tu của hai vị Tổ sư này. Ở đây, một bên đứng trên mặt tướng mà lập cước, và mặt kia lại đứng trên tự tánh mà thể hiện. Do đó, dù muốn dù không đi nữa, chúng ta không thể phủ nhận sự sai biệt trên lập trường về Giới-Định-Tuệ của hai ngài, mà qua đó chúng lệ thuộc vào căn cơ của người được tiếp dộ. Chính Lục tổ dạy:
“ Giới-Định-Tuệ của thầy nhà ngươi dạy, chỉ để tiếp độ người Đại thừa, còn Giới-Định-Tuệ của ta dạy, là để tiếp độ những bậ Tối thượng thừa. Sở dĩ ngộ-giải không đồng, vì kiến giải có chậm có nhanh. Nhà ngươi thấy ta nói có giống thầy nhà ngươi không? Ta nói pháp không lìa tự tánh. Nếu lìa bản thể mà nói pháp, tức chỉ nói đến hiện tướng, còn tự tánh vẫn mê. Phải biết muôn pháp, tất cả đều tự tự tánh mà khởi lên hiện tượng tác dụng, đó là pháp Giới-Định-Tuệ chân thật.”
Đây chính là tư tưởng chỉ đạo mấu chốt, để đưa đến pháp dạy người qua “Vô niệm” của ngài. Tuy ngài đã từng bảo: “ Nếu bảo rằng ta có pháp để trao cho người, thì ra ta nói dối với ngươi. Nhưng ta tùy theo chỗ trói buộc mà mở trói, tạm gọi là Tam muội.” Tam muội ở đây, chính là pháp Vô niệm của Lục tổ. Từ tự tánh khởi lên (Vô niệm) hiện tượng tác dụng để muôn pháp hiện hữu trong cái Tam muội Vô niệm ấy. Đây chính là sự thể hiện của tự tánh qua thật tướng của muôn pháp, mà Vô niệm chính là con đường Trung đạo để hành giả thể hiện bước đi của mình. trong phẩm Định-Tuệ thứ tư, Lục tổ đã thể hiện con đường này qua Định-Tuệ, Sư dạy chúng:
“ Thiện tri thức! Pháp môn này của ta lấy Định-Tuệ làm gốc. Đại chúng chớ lầm bảo rằng Định-tuệ khác nhau. Định-tuệ cùng một thể chẳng phải hai. Định tlà Thể của Tuệ, Tuệ là Dụng của Định. Khi có tuệ thì định ở trong tuệ, khi đã có định thì tuệ ở trong định. Nếu biết được nghĩa này thì Định-Tuệ cùng học.”
Con đường này vượt qua khỏi con đường nhân quả của Giới-Định-Tuệ. Ở đây, không còn có việc ‘ nhân Giới sanh Định, nhân Định phát tuệ’ mà chúng được thể hiện qua định thức Duyên khởi “cái này có thì cái kia có, cái này không thì cái kia không, cái này sanh thì cái kia sanh, cái này diệt thì cái kia diệt.” Đây là con đường của hiện khởi tùy duyên. Nơi nào có Giới thì nơi đó có Định-tuệ, nơi nào có Định thì nơi đó có Giới-tuệ, nơi nào có Tuệ thì nơi đó có Giới-định. Sự hiện hữu của chúng cùng lúc bắt đầu và chung cuộc. Sự hiện hữu của chúng luôn luôn tùy thuộc tất yếu vào nhau, không có cái nào trước, cái nào sau cả.
Ở đây, chúng ta nếu muốn tìm hiểu, phân tích chúng, thì sẽ không đạt được những gì mà chúng ta muốn. Bỡi vì chúng luôn luôn sống động và biến dịch theo duyên, do đó chúng ta bắt chúng dừng lại, rồi cắt xén chúng thành những mảnh vụn manh mún, trong cái dòng biến dịch sống động này, để định nghĩa tìm hiểu, thì những mảnh vụn bị chúng ta cắt ra đó, trươc hết chúng là những sự kiện hiện thực chết, bất động, không hồn; sau nữa chúng không mang bất cứ một ý nghĩa nào của dòng sống, vì chúng đang bị cô lập, đang bị cắt xén, đang bị phân hủy. Chúng không còn là cái Đang-là của dòng biến dịch luôn luôn mới toanh này. Cho dù chúng ta đứng trên một giả lập tương đối, mang tính phổ quát đối với thời gian, mà tìm hiểu hay phân tích đi chăng nữa, chúng đã được giả định tùy thuộc vào nhau trong một cái tòan thể nhất định như vấn đề: “ Định là thể của Tuệ, Tuệ là Dụng của Định” chẳng hạn, chứ không phải là cái riêng rẽ. Thật ra ở đây, vì đứng trên mặt tương đối của ngôn ngữ nên có sự liên hệ Duyên khởi của Thể và Dụng vậy thôi. Nhưng nếu đứng trên mặt tòan thể, thì chúng chỉ là một, không hai không khác. đây chính là sự liên hệ mấu chốt, làm cơ bản nền tảng cho pháp dạy người của Lục tổ Đại sư qua pháp môn “Vô niệm” của ngài.
“Thiện tri thức! Pháp môn này của ta từ trên xuống dưới, trước hết lập Vô niệm làm Tông, Vô tướng làm Thể, Vô trụ làm Gốc.”
Pháp môn này là con đường Trung đạo, theo đó Vô niệm được coi như là một phương pháp vượt thóat giữa những đối cực của cuộc sống. Chúng vượt qua khỏi mọi hệ thống tương đối có giá trị trên mặt nhân quả, để từ đó tạo cho hành giả một bước đi mới qua tùy duyên, không can hệ lệ thuộc vào các đối cực lưỡng biên tà kiến. Ở đây, chúng tôi hơi dài dòng một tí, là phải trích dẫn những gì mà chính ngài đã dạy về con đường Vô niệm Trung đạo này, mặc dù ngài có đề cập đến Vô tướng, Vô trụ. Nhưng điều này chúng chỉ làm sáng tỏ thêm sự thể hiện Vô niệm ở trong chúng, để tùy thuộc vào Thể-tướng-dụng mà qua đó chúng đã thể hiện theo duyên thôi.
“ Vô tướng là ở trong niệm mà không niệm. Vô trụ nghĩa là bản tánh của con người đối với những việc thiện ác, tốt xấu cho đến kẻ oán người thân ở thê gian; hoặc khi nói năng xúc phạm, khinh khi tranh chấp, đều coi như không, chẳng nghĩ đến việc trả thù hại người. Từng niệ không nghĩ đến những cảnh đã qua. Nếu niệm trước đến niệm này qua niệm sau, mà niệm nối tiếp nhau không dứt, đó gọi là trói buộc. Đối với các pháp, niệm-niệm không trói buộc, vì vậy nên lấy Vô trụ làm gốc là vậy.
“ Thiện tri thức! Bên ngoài lìa tất cả tướng gọi là Vô tướng. Lìa khỏi tướng thì Thể pháp thanh tịnh, vì thế nên lấy Vô tướng làm Thể.
“ Thiện tri thức! Đối với các cảnh, tâm không đắm nhiễm, thì gọi là Vô niệm …
“ Thiện tri thức! Vì sao lập Vô niệm làm Tông? Vì người mê miệng chỉ biết nói thấy tánh, nhưng đối với cảnh thì sanh vọng niệm. Từ vọng niệm khởi lên tà kiến, rồi từ đó tất cả những trần lao vọng tưởng sinh ra. Tự tánh vốn không có một pháp nào để được. Nếu có đạt được thì đó cũng chỉ là thứ họa phước phịa nói mà thôi. Đó chính là trần lao tà kiến, cho nên pháp môn này lập Vô niệm làm Tông.”
Qua pháp môn lấy Vô niệm làm Tông, Vô tướng làm Thể, Vô trụ làm Gốc, Lục tổ nói lên được tác dụng của Thể-Dụng nhiệm mầu của các pháp, mà ở đó chúng tùy theo duyên mà thể hiện. Từ đây mọi hiện tượng tác dụng đều khởi lên từ tự tánh, do đó mọi hiện tượng đều mang vào chúng một toàn thể vô phân biệt, vô chấp. Những tác dụng ở đây tự tại, thông suốt, không bị trói buộc. Đây là hiệu quả tác dụng của con đường Trung đạo Vô niệm thể hiện. Con đường này đã được Lục tổ diễn tả như sau:
“ Thiện tri thức! Vô là Vô cái gì? Niệm là niệm vật chi? Vô là không có hai tướng, không có những tâm trần lao. Niệm là niệm bổn tánh chân như. Chân như là thể của niệm, niệm là dụng của chân như. Tự tánh chân như khởi niệm, chứ không phải mắt, tai, mũi, lưỡi khởi niệm. Vì chân như có tánh nên khởi niệm, nếu chân như không có tánh thì mắt, tai, màu sắc, âm thinh sẽ bị hoại tức khắc.
“ Thiện tri thức! Khi tự tánh chân như khởi niệm, thì sáu căn có thấy, nghe, hiểu biết, nhưng vẫn không nhiễm vào muôn cảnh. Vì tánh chân như luôpn luôn tự tại, nên kinh dạy: Thường khéo phân biệt các pháp, nhưng đối với Đệ nhất nghĩa vẫn bất động.”
Hay trong phẩm thứ hai Bát nhã, Lục tổ cũng đề cập đến vấn đề này. Để làm sáng tỏ và dễ hiểu hơn Lục tổ tự đặt vấn đề đối với Vô niệm và tự trả lời.
“ Sao gọi là Vô niệm? Là thấy tất cả mọi pháp mà tâm không đắm nhiễm, thì đó gọi là Vô niệm. Nó diệu dụng khắp nơi, nhưng không dính mắc vào bất cứ chỗ nào. Chỉ cần thanh tịnh bản tâm, để cho sáu thức khi tiếp xúc với sáu trần qua sáu căn không bị tạp nhiễm, đến đi tự do, thể dụng không vướng mắc. Đó là Bát nhã tam muội tự tại giải thoát, cũng gọi là hạnh Vô niệm. Nếu trăm việc không nghĩ tới, thì sẽ khiến cho niệm mất. Như thế là pháp bị trói buộc buộc, gọi là thấy một bên.”
Qua cách đặt vấn đề này, Lục tổ cho chúng ta một cái nhìn đặc trưng về Vô niệm, mà ngài sợ rằng mọi người sẽ hiểu lầm về từ Vô niệm này. Vì đứng về mặt tích cực tác động hiện tượng, hình như chúng không có bất cứ một giá trị hết ngoài vấn đề phủ nhận. Nhưng đứng về mặt tiêu cực chúng đang hình thành một tác động vượt thoát, mà ở đó chúng đang tác động tối đa cho bước đi tự tại của mỗi chúng ta. Vô niệm ở đây hoàn toàn không có nghĩa là không nghĩ gì hết, mà ngược lại ở đây cái nghĩ luôn luôn vẫn hiện hữu, nhưng không chấp vào bất cứ đối tượng nào trong cũng như ngoài. Cái hiện hữu ở đây tùy duyên, nhưng không trụ vào duyên, vì vậy mà chúng trở thành tự tại trong dòng biến dịch của các pháp. Theo ngài nếu trăm việc không nghĩ tới thì khiến cho niệm mất, như vậy thì chúng rơi vào pháp trói buộc của đoạn diệt, cũng gọi là cái thấy một bên. Trong phẩm thứ hai Bát nhã, Lục tổ viết:
“ Thiện tri thức! Nếu dùng trí tuệ quán chiếu thì sẽ thấu triệt rõ ràng trong ngoài, và tự biết bổn tâm. Khi đã biết bổn tâ thì đó là nền tảng của giải thoát. Nếu đã được giải thoát tức là đã đạt được Bát nhã tam muội, đó là Vô niệm.”
Ở đây, theo Lục tổ thì Bát nhã tam muội chính là Vô niệm, là giải thoát, là mở trói. Từ đó cho chúng ta một cái nhìn căn để hơn về một nền tảng giải thoát, mà ở đó không có bất cứ một sai biệt nào giữa Giới-Định-Tuệ, khi con đường Trung đạo Vô niệm được thể hiện. Vì Giới-Định-Tuệ có được chỉ tùy thuộc vào giá trị nhân quả, trong khi Vô niệm không tùy thuộc vào bất cứ giá trị nhân quả nào. Cho dù trên mặt tướng trạng tạm phân biệt để đánh giá nó một cách tạ thời qua Thể-Tướng-Dụng đi nữa, thì sự đánh giá này vẫn tùy thuộc vào các duyên. Khi các pháp còn lệ thuộc vào nhau để hiện hữu, thì pháp này được giáng xuống hàng giá trị nhân quả trói buộc, chưa phải là giải thoát.
Tóm lại con đường Vô niệm Trung đạo là con đường tóm thâu tất cả mọi con đường trong PHÁP BẢO ĐÀN kinh, qua đó được phân chia thành mười chương. Trong mười chương này Lục tổ có đề cập đến nhiều vấn đề để khế hợp với từng căn cơ hành giả, nhưng trên thực tế chúng vẫn qui về một mối, đó là con dường Trung đạo Vô niệm vượt thoát, được thể hiện trong từng bước đi của mỗi môn nhơn đệ tử xuất gia cũng như tại gia.
Sài gòn, Việt Nam
Advertisements
Trả lời

markdown:
### I. TỪ HOÀNG MAI ĐẾN ĐÔNG SƠN
### Sau khi Lục tổ Đại sư đắc Pháp từ Ngũ tổ Hoằng Nhẫn ở Hoàng mai, cho đến ngày đắc Giới tại Đông sơn là khoảng thời gian dài mười lăm năm ẩn tu trong đám thợ săn. Trong khoảng thời gian này, bài pháp đầu tiên để dạy người của Lục tổ Đại sư , là bài pháp nảy sanh từ lòng trắc ẩn, và cái thế chẳng đặng đứng trước lòng ngoa ngụy của con người, vào lúc đó Lục tổ không thể chối từ được (vì trước đó Lục tổ đã được Ngũ tổ dặn dò trước khi ra khỏi Hoàng mai, là không được vội vàng nói pháp cho bất cứ ai, vì sợ rằng Phật pháp khó hưng thịnh sau này).
### Bài pháp đầu tiên này nói ra để độ cho kẻ đang muốn đoạt y-bát và ngay cả mạng sống của mình với bất cứ giá nào! Điều đó đã chứng tỏ được lòng vô úy và từ bi của người như thế nào rồi. Qua đây Huệ Minh đã nhìn lại được Bản lai diện mục của chính mình qua việc :” Không nghĩ thiện không nghĩ ác, ngay lúc đó cái gì là bản lai diện mục của Huệ Minh thượng tọa?” (Pháp Bảo Đàn).
### Ngoài bài pháp đầu tiên dành cho Huệ Minh thượng tọa trên bước đường lẫn tránh vào nam, và những bài pháp mà Lục tổ Đại sư đã phương tiện tùy nghi nói cho bọn thợ săn trong vòng mười lăm năm không ghi chép lại, còn có hai bài pháp nữa đó là bài ” Tâm động” và ” Pháp không hai”. Đây là hai bài pháp mở đầu cho sự xuất hiện sau này của Lục tổ Đại sư khi ra dạy người, và cũng là hai bài pháp trực tiếp đưa đến việc đắc Giới tại Đông sơn của người. Trong kinh Pháp Bảo Đàn, phần cuối của phẩm Hành Do viết:
### ” Một hôm Lục Tổ suy nghĩ đã đến lúc nên ra hoằng pháp, không nên ẩn lánh mãi được, liền đi đến chùa Pháp Tánh tại Quảng Châu, gặp lúc pháp sư Ấn Tông đang giảng kinh Niết bàn.
### Lúc bấy giờ, gió thổi lay động lá phướn. Một vị tăng bảo rằng gió động, một vị tăng khác bảo là phướn động, tranh luận nhau mãi. Huệ Năng bước đến bảo rằng:
### Chẳng phải gió động, cũng chẳng phải phướn động, mà chính tâm hai nhân giả động đó! Cả chúng đều giật mình.
### Ấn Tông mời lên chỗ cao ngồi và, gạn hỏi nghĩa lý sâu xa. Thấy lời đối đáp của Huệ Năng đơn giản, nhưng nghĩa lý lại chính xác, mà không theo văn tự cú pháp nào.
### Tông nói:
### – Hành giả nhất định không phải là người thường. Từ lâu đã nghe Y-pháp của Hoàng Mai truyền vào phương nam, chẳng phải là hành giả thì ai đây?
### Huệ Năng nói:
### – Chẳng dám!
### Tông liền làm lễ, và xin cho đại chúng được xem Y-bát truyền lại.
### Tông hỏi:
### – Khi phó chúc Hoàng Mai truyền dạy như thế nào?
### Huệ Năng bảo:
### Truyền dạy thì không, nhưng chỉ luận về “thấy tánh” chứ chẳng luận về thiền định hay giải thoát gì cả.
### Tông hỏi:
### – Tại sao không luận về thiền định hay giải thoát?
### Huệ Năng bảo:
### – Vì hai pháp chẳng phải Phật pháp, mà Phật pháp là pháp không hai.
### Tông lại hỏi:
### – Sao gọi pháp không hai là Phật pháp?
### Huệ Năng nói:
### – Pháp sư giảng kinh Niết bàn đã làm rõ Phật tánh, thì đó chính là pháp không hai của Phật pháp. Như Bồ tát Cao quí Đức vương bạch Phật :
### – Người phạm vào cấm giới thuộc Bốn tội nặng, tạo Năm tội nghịch cùng bọn Nhất xiển đề thì Phật tánh thiện căn của họ có bị đoạn mất không?
### Phật dạy:
### – Thiện căn có hai: Một là thường, hai là vô thường; còn Phật tánh thì chẳng phải thường, chẳng phải vô thường cho nên chẳng bị đoạn, đó gọi là không hai. Một là thiện hai là bất thiện, còn Phật tánh chẳng phải thiện chẳng phải bất thiện, đó gọi là không hai. Uẩn và Giới phàm phu thấy hai, người trí liễu đạt tánh của chúng không hai, tánh không hai là Phật tánh.
### Ấn Tông nghe xong nói:
### – Tôi giảng kinh như gạch ngói, còn nhân giả luận nghĩa như vàng ròng.
### Nhân đây xuống tóc cho Huệ Năng và nguyện thờ làm thầy. Huệ Năng liền mở pháp môn Đông Sơn dưới cây Bồ đề”.
### Qua ba bài pháp này, ở đây thứ nhất Huệ Minh thượng tọa đã ngộ được cái chi ngay lúc “không nghĩ thiện không nghĩ ác”? Đây phải chăng là bài pháp báo hiệu mở đầu cho phương pháp dạy người sau này qua “Vô niệm” của người để qua đó nhận ra ngay cái bản lai diê? mục của mỗi chúng ta trong cuộc sống. Đây là cách thể hiện Tông chỉ của Bồ Đề Đạt ma qua “Trực chỉ nhơn tâm kiến tánh thành Phật” theo thể điệu và phương pháp thực tiễn của người Trung hoa đối với cuộc sống. Sự thể hiện này, được áp dụng ngay trong bài pháp thứ hai khi Lục tổ ra chùa Pháp Tánh ở Quảng Châu nhân gặp hai vị Tăng đang tranh luận về “Gió động hay Phướn động”. Một câu trả lời mới nghe ra như là đơn giản, nhưng đã đánh động làm chao đảo tận nguồn gốc tâm thức mọi người.
### Ở đây, gió động hay phướn động? Tất cả đều là cảnh ngoài, chúng không có bất cứ giá trị thực hữu nào, vì chúng không can hệ gì đến chúng ta. Chúng chỉ có giá trị được khi tâm chúng ta khởi lên tác ý và, chúng được vọng tâm của chúng ta áp đặt lên chúng những gía trị mà chúng không bao giờ có. Do đó, chúng trở nên là thật có đối với một tâm hồn mê mờ mà thôi, trên thực tế chúng chỉ là những chiếc bóng không thật. Qua đây rõ ràng chúng ta đã tự đánh mất bổn tâm, đã tự vong thân chấp vào những pháp giả huyễn không thật có ở bên ngoài cho là thực hữu, và vì vậy cho nên có Gió động hay Phướn động. Sự hiện hữu của Gió động hay Phướn động ở đây chỉ là cái bóng của vọng tâm (hữu tâm) áp đặt lên chúng chứ cũng chưa phải là vọng tâm ( Cái tâm động (vọng tâm) này, thật ra ở đây chúng cũng chưa phải bộ mặt thật của Bản lai diện mục của chúng ta, mà chúng mới chỉ được coi như là phương pháp phương tiện dùng độc trị độc, chứ chưa phải là pháp Vô niệm vượt thoát trong pháp môn dạy người của Lục tổ). Vậy ngay đến cái vọng tâm chúng ta chưa nhận ra được chúng, huống chi là cái chân tâm của vọng (hữu tâm) làm sao chúng ta nhận ra được? Đó là chúng ta chỉ mới đề cập đến vọng và chân thuộc hữ-vô của hữu tâm mà thôi, chứ chưa nói đến cái Vô Tâm vượt ra ngoài cái hữu-vô của ngôn ngữ biểu tượng, mà Lục Tổ đã đề cập trong bài pháp thứ ba dạy người của Ngài qua pháp” Không hai” để nói lên pháp ” Vô niệm” hay” Vô tâm” sau này của ngài. Ở đây ” tâm động” của hai vị tăng chính là cái hữu tâm của vọng tâm, thuộc về “Hữu” đối lập với “Vô” mà chính chúng ta không nhận ra, nên chúng đã bị bỏ qua và, bị quên lãng để rồi chúng chạy theo cái bóng của chính nó ở bên ngoài qua các duyên được biểu hiện tác dụng theo cái vị, và những tướng trạng sai biệt được biểu hiện ra bên ngoài mà thôi, trong khi các pháp tự chúng bình đẳng trong cái Tánh qua pháp không hai tức là Phật tánh.
### Phật tánh này, chúng xa lià tất cả mọi quan niệm, mọi khái niệm, chúng không lệ thuộc vào pháp nhị nguyên nhân quả. Vì pháp nhân quả nhị nguyên chúng nói lên tánh cách lệ thuộc trói buộc vào nhau, theo đó quả luôn luôn tùy thộc vào nhân mà hiện hữu. Sự hiện hữu này nói lên tánh cách mất tự tại của các pháp đối với sự giải thoát mà chính đức đạo sư đã từng xiển dương. Do đó, tánh không hai ở đây mang một ý nghĩa vượt thoát không còn lệ thuộc vào các pháp mặc dù chúng đang thể hiện cái dụng với nhau. Sự vượt thoát này chúng được sử dụng một cách tự tại vô ngại vào bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu. Tánh không hai này cũng gọi là Phật tánh. Phật tánh này chúng ta cần phải thấy (kiến), như ngài đã dạy ở trên qua việc Hoàng Mai truyền dạy như thế nào khi Ấn Tông hỏi. Ngài bảo: “Truyền dạy thì không, nhưng chỉ luận về thấy tánh, chứ chẳng luận về thiền định hay giải thóat” vì thiền định và giải thoát cũng chỉ là một mặt của pháp nhị nguyên nhân hay quả mà thôi. Ở đây, bất cứ pháp nào còn bị lệ thuộc vào cái khác đều không thể gọi là pháp không hai được, như thiện căn chẳng hạn, đức Phật dạy: Một là thường còn, hai là vô thường; còn ngược lại Phật tánh chẳng lệ thuộc vào thường hay vô thường. Cái nào còn lệ thuộc vào cái khác, thì cái đó còn bị trói buộc dù là thường hằng hay đoạn diệt; ngược lại cái nào không còn bị lệ thuộc vào cái khác thì cái đó được gọi là tự tại giải thoát, là không hai, là Phật tánh.
### Trên đây là ba bài pháp đầu tiên được ghi lại, sau khi Lục Tổ Đại sư đắc pháp tại Hoàng Mai cho đến lúc ngài đắc giới (thọ giới Tỳ kheo) tại Đông Sơn, ngoài ra còn những bài pháp tùy nghi khác, không được ghi lại trong vòng mười lăm năm cùng ở với bọn thợ săn mà chúng ta không được biết. Qua đây chúng báo hiệu cho chúng ta một phương pháp dạy người, nhằm vào cuộc sống thực tiễn của môn nhân mà ngài khai triển. Pháp môn này, trước hết ngài lập Vô-Niệm làm Tông, Vô-Tướng làm Thể, và Vô-Trụ làm Gốc như chín phẩm cuối trong kinh Pháp Bảo Đàn đã ghi. Đó chính là giai đoạn từ Đông Sơn đến Tào Khê sau này đã được ngài thể hiện.
### II. TỪ ĐÔNG SƠN ĐẾN TÀO KHÊ
### Sự đắc giới của Lục tổ Đại sư tại Đông sơn, là một cái duyên trực tiếp, để đưa đến việc truyền pháp Đốn giáo, mở đầu cho một khuynh hướng thực tiễn mang đậm màu sắc Trung hoa sau này. Giờ đây, ngài đã trở thành vị tổ thứ sáu, Thiền phái Đốn ngộ phương nam, của hai phái nam-bắc vào lúc bấy giờ, và chúng đã trở thành một trở ngại cho những người đi sau, như chính trong phẩm thứ tám Đốn-Tiê? của PHÁP BẢO ĐÀN đã đề cập:
### ” Lúc bấy giờ, cả hai tông đều thạnh hành, nên phân ra hai phái ‘Đốn-Tiệm’ khiến người học Đạo không biết theo đâu.”
### Thật ra pháp chỉ có một chứ không hai, nhưng vì căn cơ chúng sanh có chậm có nhanh, có sáng có tối, có thông minh có ngu si, nên pháp cũng rtùy thuộc vào căn cơ đó mà có Đốn-Tiệm để phù hợp với kiến giải của mỗi người. Sự kiện này được thể hiện qua hai phương pháp tu hành hòan tòan đối nghịch nhau, qua cuộc tiếp xúc giữa Lục tổ và người đệ tử thông minh nhiều trí của ngài Thần Tú là Chí Thành, là một đơn cử cụ thể cho hai pháp này:
### ” Sư bảo:
### Thầy nhà ngươi dạy chúng như thế nào?
### Thưa:
### Thầy thường dạy chúng trụ tâm quán tĩnh, ngồi mãi không nằm.
### Sư bảo:
### Trụ tâm quán tĩnh là bệnh chẳng phải Thiền. Ngồi mãi bó thân, đối với lý chả có ích gì … Ta nghe nói thầy của nhà ngươi dạy Giới-Định-Tuệ cho mọi người, nhưng ta chưa rõ hành tướng của Giới-Định-Tuệ như thế nào? Nói cho ta nghe coi.
### Thành thưa, Tú đại sư dạy rằng:
### “Các điều ác không làm là Giới
### Các điều lành vâng làm là Tuệ
### Tự sạch tâm ý mình là Định.”
### Ngài dạy như vậy, không rõ Hòa thượng dùng pháp gì để dạy mọi người? …
### Hãy nghe bài kệ của ta:
### “Tâm địa không tà là Giới tự tánh
### Tâm địa không mê là Tuệ tự tánh
### Tâm địa không lọan là Định tự tánh
### Không thêm không bớt là Kim cương
### Thân đến hay đi là Tam muội.”
### Chỉ cần qua hai bài kệ này, chúng ta cũng có thể xác định được phương pháp tu của hai vị Tổ sư này. Ở đây, một bên đứng trên mặt tướng mà lập cước, và mặt kia lại đứng trên tự tánh mà thể hiện. Do đó, dù muốn dù không đi nữa, chúng ta không thể phủ nhận sự sai biệt trên lập trường về Giới-Định-Tuệ của hai ngài, mà qua đó chúng lệ thuộc vào căn cơ của người được tiếp dộ. Chính Lục tổ dạy:
### ” Giới-Định-Tuệ của thầy nhà ngươi dạy, chỉ để tiếp độ người Đại thừa, còn Giới-Định-Tuệ của ta dạy, là để tiếp độ những bậ Tối thượng thừa. Sở dĩ ngộ-giải không đồng, vì kiến giải có chậm có nhanh. Nhà ngươi thấy ta nói có giống thầy nhà ngươi không? Ta nói pháp không lìa tự tánh. Nếu lìa bản thể mà nói pháp, tức chỉ nói đến hiện tướng, còn tự tánh vẫn mê. Phải biết muôn pháp, tất cả đều tự tự tánh mà khởi lên hiện tượng tác dụng, đó là pháp Giới-Định-Tuệ chân thật.”
### Đây chính là tư tưởng chỉ đạo mấu chốt, để đưa đến pháp dạy người qua “Vô niệm” của ngài. Tuy ngài đã từng bảo: ” Nếu bảo rằng ta có pháp để trao cho người, thì ra ta nói dối với ngươi. Nhưng ta tùy theo chỗ trói buộc mà mở trói, tạm gọi là Tam muội.” Tam muội ở đây, chính là pháp Vô niệm của Lục tổ. Từ tự tánh khởi lên (Vô niệm) hiện tượng tác dụng để muôn pháp hiện hữu trong cái Tam muội Vô niệm ấy. Đây chính là sự thể hiện của tự tánh qua thật tướng của muôn pháp, mà Vô niệm chính là con đường Trung đạo để hành giả thể hiện bước đi của mình. trong phẩm Định-Tuệ thứ tư, Lục tổ đã thể hiện con đường này qua Định-Tuệ, Sư dạy chúng:
### ” Thiện tri thức! Pháp môn này của ta lấy Định-Tuệ làm gốc. Đại chúng chớ lầm bảo rằng Định-tuệ khác nhau. Định-tuệ cùng một thể chẳng phải hai. Định tlà Thể của Tuệ, Tuệ là Dụng của Định. Khi có tuệ thì định ở trong tuệ, khi đã có định thì tuệ ở trong định. Nếu biết được nghĩa này thì Định-Tuệ cùng học.”
### Con đường này vượt qua khỏi con đường nhân quả của Giới-Định-Tuệ. Ở đây, không còn có việc ‘ nhân Giới sanh Định, nhân Định phát tuệ’ mà chúng được thể hiện qua định thức Duyên khởi “cái này có thì cái kia có, cái này không thì cái kia không, cái này sanh thì cái kia sanh, cái này diệt thì cái kia diệt.” Đây là con đường của hiện khởi tùy duyên. Nơi nào có Giới thì nơi đó có Định-tuệ, nơi nào có Định thì nơi đó có Giới-tuệ, nơi nào có Tuệ thì nơi đó có Giới-định. Sự hiện hữu của chúng cùng lúc bắt đầu và chung cuộc. Sự hiện hữu của chúng luôn luôn tùy thuộc tất yếu vào nhau, không có cái nào trước, cái nào sau cả.
### Ở đây, chúng ta nếu muốn tìm hiểu, phân tích chúng, thì sẽ không đạt được những gì mà chúng ta muốn. Bỡi vì chúng luôn luôn sống động và biến dịch theo duyên, do đó chúng ta bắt chúng dừng lại, rồi cắt xén chúng thành những mảnh vụn manh mún, trong cái dòng biến dịch sống động này, để định nghĩa tìm hiểu, thì những mảnh vụn bị chúng ta cắt ra đó, trươc hết chúng là những sự kiện hiện thực chết, bất động, không hồn; sau nữa chúng không mang bất cứ một ý nghĩa nào của dòng sống, vì chúng đang bị cô lập, đang bị cắt xén, đang bị phân hủy. Chúng không còn là cái Đang-là của dòng biến dịch luôn luôn mới toanh này. Cho dù chúng ta đứng trên một giả lập tương đối, mang tính phổ quát đối với thời gian, mà tìm hiểu hay phân tích đi chăng nữa, chúng đã được giả định tùy thuộc vào nhau trong một cái tòan thể nhất định như vấn đề: ” Định là thể của Tuệ, Tuệ là Dụng của Định” chẳng hạn, chứ không phải là cái riêng rẽ. Thật ra ở đây, vì đứng trên mặt tương đối của ngôn ngữ nên có sự liên hệ Duyên khởi của Thể và Dụng vậy thôi. Nhưng nếu đứng trên mặt tòan thể, thì chúng chỉ là một, không hai không khác. đây chính là sự liên hệ mấu chốt, làm cơ bản nền tảng cho pháp dạy người của Lục tổ Đại sư qua pháp môn “Vô niệm” của ngài.
### “Thiện tri thức! Pháp môn này của ta từ trên xuống dưới, trước hết lập Vô niệm làm Tông, Vô tướng làm Thể, Vô trụ làm Gốc.”
### Pháp môn này là con đường Trung đạo, theo đó Vô niệm được coi như là một phương pháp vượt thóat giữa những đối cực của cuộc sống. Chúng vượt qua khỏi mọi hệ thống tương đối có giá trị trên mặt nhân quả, để từ đó tạo cho hành giả một bước đi mới qua tùy duyên, không can hệ lệ thuộc vào các đối cực lưỡng biên tà kiến. Ở đây, chúng tôi hơi dài dòng một tí, là phải trích dẫn những gì mà chính ngài đã dạy về con đường Vô niệm Trung đạo này, mặc dù ngài có đề cập đến Vô tướng, Vô trụ. Nhưng điều này chúng chỉ làm sáng tỏ thêm sự thể hiện Vô niệm ở trong chúng, để tùy thuộc vào Thể-tướng-dụng mà qua đó chúng đã thể hiện theo duyên thôi.
### ” Vô tướng là ở trong niệm mà không niệm. Vô trụ nghĩa là bản tánh của con người đối với những việc thiện ác, tốt xấu cho đến kẻ oán người thân ở thê gian; hoặc khi nói năng xúc phạm, khinh khi tranh chấp, đều coi như không, chẳng nghĩ đến việc trả thù hại người. Từng niệ không nghĩ đến những cảnh đã qua. Nếu niệm trước đến niệm này qua niệm sau, mà niệm nối tiếp nhau không dứt, đó gọi là trói buộc. Đối với các pháp, niệm-niệm không trói buộc, vì vậy nên lấy Vô trụ làm gốc là vậy.
### ” Thiện tri thức! Bên ngoài lìa tất cả tướng gọi là Vô tướng. Lìa khỏi tướng thì Thể pháp thanh tịnh, vì thế nên lấy Vô tướng làm Thể.
### ” Thiện tri thức! Đối với các cảnh, tâm không đắm nhiễm, thì gọi là Vô niệm …
### ” Thiện tri thức! Vì sao lập Vô niệm làm Tông? Vì người mê miệng chỉ biết nói thấy tánh, nhưng đối với cảnh thì sanh vọng niệm. Từ vọng niệm khởi lên tà kiến, rồi từ đó tất cả những trần lao vọng tưởng sinh ra. Tự tánh vốn không có một pháp nào để được. Nếu có đạt được thì đó cũng chỉ là thứ họa phước phịa nói mà thôi. Đó chính là trần lao tà kiến, cho nên pháp môn này lập Vô niệm làm Tông.”
### Qua pháp môn lấy Vô niệm làm Tông, Vô tướng làm Thể, Vô trụ làm Gốc, Lục tổ nói lên được tác dụng của Thể-Dụng nhiệm mầu của các pháp, mà ở đó chúng tùy theo duyên mà thể hiện. Từ đây mọi hiện tượng tác dụng đều khởi lên từ tự tánh, do đó mọi hiện tượng đều mang vào chúng một toàn thể vô phân biệt, vô chấp. Những tác dụng ở đây tự tại, thông suốt, không bị trói buộc. Đây là hiệu quả tác dụng của con đường Trung đạo Vô niệm thể hiện. Con đường này đã được Lục tổ diễn tả như sau:
### ” Thiện tri thức! Vô là Vô cái gì? Niệm là niệm vật chi? Vô là không có hai tướng, không có những tâm trần lao. Niệm là niệm bổn tánh chân như. Chân như là thể của niệm, niệm là dụng của chân như. Tự tánh chân như khởi niệm, chứ không phải mắt, tai, mũi, lưỡi khởi niệm. Vì chân như có tánh nên khởi niệm, nếu chân như không có tánh thì mắt, tai, màu sắc, âm thinh sẽ bị hoại tức khắc.
### ” Thiện tri thức! Khi tự tánh chân như khởi niệm, thì sáu căn có thấy, nghe, hiểu biết, nhưng vẫn không nhiễm vào muôn cảnh. Vì tánh chân như luôpn luôn tự tại, nên kinh dạy: Thường khéo phân biệt các pháp, nhưng đối với Đệ nhất nghĩa vẫn bất động.”
### Hay trong phẩm thứ hai Bát nhã, Lục tổ cũng đề cập đến vấn đề này. Để làm sáng tỏ và dễ hiểu hơn Lục tổ tự đặt vấn đề đối với Vô niệm và tự trả lời.
### ” Sao gọi là Vô niệm? Là thấy tất cả mọi pháp mà tâm không đắm nhiễm, thì đó gọi là Vô niệm. Nó diệu dụng khắp nơi, nhưng không dính mắc vào bất cứ chỗ nào. Chỉ cần thanh tịnh bản tâm, để cho sáu thức khi tiếp xúc với sáu trần qua sáu căn không bị tạp nhiễm, đến đi tự do, thể dụng không vướng mắc. Đó là Bát nhã tam muội tự tại giải thoát, cũng gọi là hạnh Vô niệm. Nếu trăm việc không nghĩ tới, thì sẽ khiến cho niệm mất. Như thế là pháp bị trói buộc buộc, gọi là thấy một bên.”
### Qua cách đặt vấn đề này, Lục tổ cho chúng ta một cái nhìn đặc trưng về Vô niệm, mà ngài sợ rằng mọi người sẽ hiểu lầm về từ Vô niệm này. Vì đứng về mặt tích cực tác động hiện tượng, hình như chúng không có bất cứ một giá trị hết ngoài vấn đề phủ nhận. Nhưng đứng về mặt tiêu cực chúng đang hình thành một tác động vượt thoát, mà ở đó chúng đang tác động tối đa cho bước đi tự tại của mỗi chúng ta. Vô niệm ở đây hoàn toàn không có nghĩa là không nghĩ gì hết, mà ngược lại ở đây cái nghĩ luôn luôn vẫn hiện hữu, nhưng không chấp vào bất cứ đối tượng nào trong cũng như ngoài. Cái hiện hữu ở đây tùy duyên, nhưng không trụ vào duyên, vì vậy mà chúng trở thành tự tại trong dòng biến dịch của các pháp. Theo ngài nếu trăm việc không nghĩ tới thì khiến cho niệm mất, như vậy thì chúng rơi vào pháp trói buộc của đoạn diệt, cũng gọi là cái thấy một bên. Trong phẩm thứ hai Bát nhã, Lục tổ viết:
### ” Thiện tri thức! Nếu dùng trí tuệ quán chiếu thì sẽ thấu triệt rõ ràng trong ngoài, và tự biết bổn tâm. Khi đã biết bổn tâ thì đó là nền tảng của giải thoát. Nếu đã được giải thoát tức là đã đạt được Bát nhã tam muội, đó là Vô niệm.”
### Ở đây, theo Lục tổ thì Bát nhã tam muội chính là Vô niệm, là giải thoát, là mở trói. Từ đó cho chúng ta một cái nhìn căn để hơn về một nền tảng giải thoát, mà ở đó không có bất cứ một sai biệt nào giữa Giới-Định-Tuệ, khi con đường Trung đạo Vô niệm được thể hiện. Vì Giới-Định-Tuệ có được chỉ tùy thuộc vào giá trị nhân quả, trong khi Vô niệm không tùy thuộc vào bất cứ giá trị nhân quả nào. Cho dù trên mặt tướng trạng tạm phân biệt để đánh giá nó một cách tạ thời qua Thể-Tướng-Dụng đi nữa, thì sự đánh giá này vẫn tùy thuộc vào các duyên. Khi các pháp còn lệ thuộc vào nhau để hiện hữu, thì pháp này được giáng xuống hàng giá trị nhân quả trói buộc, chưa phải là giải thoát.
### Tóm lại con đường Vô niệm Trung đạo là con đường tóm thâu tất cả mọi con đường trong PHÁP BẢO ĐÀN kinh, qua đó được phân chia thành mười chương. Trong mười chương này Lục tổ có đề cập đến nhiều vấn đề để khế hợp với từng căn cơ hành giả, nhưng trên thực tế chúng vẫn qui về một mối, đó là con dường Trung đạo Vô niệm vượt thoát, được thể hiện trong từng bước đi của mỗi môn nhơn đệ tử xuất gia cũng như tại gia.
### I. TỪ HOÀNG MAI ĐẾN ĐÔNG SƠN.
### Sau khi Lục tổ Đại sư đắc Pháp từ Ngũ tổ Hoằng Nhẫn ở Hoàng mai, cho đến ngày đắc Giới tại Đông sơn là khoảng thời gian dài mười lăm năm ẩn tu trong đám thợ săn. Trong khoảng thời gian này, bài pháp đầu tiên để dạy người của Lục tổ Đại sư , là bài pháp nảy sanh từ lòng trắc ẩn, và cái thế chẳng đặng đứng trước lòng ngoa ngụy của con người, vào lúc đó Lục tổ không thể chối từ được (vì trước đó Lục tổ đã được Ngũ tổ dặn dò trước khi ra khỏi Hoàng mai, là không được vội vàng nói pháp cho bất cứ ai, vì sợ rằng Phật pháp khó hưng thịnh sau này).
### Bài pháp đầu tiên này nói ra để độ cho kẻ đang muốn đoạt y-bát và ngay cả mạng sống của mình với bất cứ giá nào! Điều đó đã chứng tỏ được lòng vô úy và từ bi của người như thế nào rồi. Qua đây Huệ Minh đã nhìn lại được Bản lai diện mục của chính mình qua việc :” Không nghĩ thiện không nghĩ ác, ngay lúc đó cái gì là bản lai diện mục của Huệ Minh thượng tọa?” (Pháp Bảo Đàn).
### Ngoài bài pháp đầu tiên dành cho Huệ Minh thượng tọa trên bước đường lẫn tránh vào nam, và những bài pháp mà Lục tổ Đại sư đã phương tiện tùy nghi nói cho bọn thợ săn trong vòng mười lăm năm không ghi chép lại, còn có hai bài pháp nữa đó là bài ” Tâm động” và ” Pháp không hai”. Đây là hai bài pháp mở đầu cho sự xuất hiện sau này của Lục tổ Đại sư khi ra dạy người, và cũng là hai bài pháp trực tiếp đưa đến việc đắc Giới tại Đông sơn của người. Trong kinh Pháp Bảo Đàn, phần cuối của phẩm Hành Do viết:
### ” Một hôm Lục Tổ suy nghĩ đã đến lúc nên ra hoằng pháp, không nên ẩn lánh mãi được, liền đi đến chùa Pháp Tánh tại Quảng Châu, gặp lúc pháp sư Ấn Tông đang giảng kinh Niết bàn.
### Lúc bấy giờ, gió thổi lay động lá phướn. Một vị tăng bảo rằng gió động, một vị tăng khác bảo là phướn động, tranh luận nhau mãi. Huệ Năng bước đến bảo rằng:
### Chẳng phải gió động, cũng chẳng phải phướn động, mà chính tâm hai nhân giả động đó! Cả chúng đều giật mình.
### Ấn Tông mời lên chỗ cao ngồi và, gạn hỏi nghĩa lý sâu xa. Thấy lời đối đáp của Huệ Năng đơn giản, nhưng nghĩa lý lại chính xác, mà không theo văn tự cú pháp nào.
### Tông nói:
### – Hành giả nhất định không phải là người thường. Từ lâu đã nghe Y-pháp của Hoàng Mai truyền vào phương nam, chẳng phải là hành giả thì ai đây?
Huệ Năng nói:
### – Chẳng dám!
### Tông liền làm lễ, và xin cho đại chúng được xem Y-bát truyền lại.
### Tông hỏi:
### – Khi phó chúc Hoàng Mai truyền dạy như thế nào?
### Huệ Năng bảo:
### Truyền dạy thì không, nhưng chỉ luận về “thấy tánh” chứ chẳng luận về thiền định hay giải thoát gì cả.
### Tông hỏi:
### – Tại sao không luận về thiền định hay giải thoát?
### Huệ Năng bảo:
### – Vì hai pháp chẳng phải Phật pháp, mà Phật pháp là pháp không hai.
### Tông lại hỏi:
### – Sao gọi pháp không hai là Phật pháp?
### Huệ Năng nói:
### – Pháp sư giảng kinh Niết bàn đã làm rõ Phật tánh, thì đó chính là pháp không hai của Phật pháp. Như Bồ tát Cao quí Đức vương bạch Phật :
### – Người phạm vào cấm giới thuộc Bốn tội nặng, tạo Năm tội nghịch cùng bọn Nhất xiển đề thì Phật tánh thiện căn của họ có bị đoạn mất không?
### Phật dạy:
### – Thiện căn có hai: Một là thường, hai là vô thường; còn Phật tánh thì chẳng phải thường, chẳng phải vô thường cho nên chẳng bị đoạn, đó gọi là không hai. Một là thiện hai là bất thiện, còn Phật tánh chẳng phải thiện chẳng phải bất thiện, đó gọi là không hai. Uẩn và Giới phàm phu thấy hai, người trí liễu đạt tánh của chúng không hai, tánh không hai là Phật tánh.
### Ấn Tông nghe xong nói:
### – Tôi giảng kinh như gạch ngói, còn nhân giả luận nghĩa như vàng ròng.
Nhân đây xuống tóc cho Huệ Năng và nguyện thờ làm thầy. Huệ Năng liền mở pháp môn Đông Sơn dưới cây Bồ đề”.
### Qua ba bài pháp này, ở đây thứ nhất Huệ Minh thượng tọa đã ngộ được cái chi ngay lúc “không nghĩ thiện không nghĩ ác”? Đây phải chăng là bài pháp báo hiệu mở đầu cho phương pháp dạy người sau này qua “Vô niệm” của người để qua đó nhận ra ngay cái bản lai diê? mục của mỗi chúng ta trong cuộc sống. Đây là cách thể hiện Tông chỉ của Bồ Đề Đạt ma qua “Trực chỉ nhơn tâm kiến tánh thành Phật” theo thể điệu và phương pháp thực tiễn của người Trung hoa đối với cuộc sống. Sự thể hiện này, được áp dụng ngay trong bài pháp thứ hai khi Lục tổ ra chùa Pháp Tánh ở Quảng Châu nhân gặp hai vị Tăng đang tranh luận về “Gió động hay Phướn động”. Một câu trả lời mới nghe ra như là đơn giản, nhưng đã đánh động làm chao đảo tận nguồn gốc tâm thức mọi người.
### Ở đây, gió động hay phướn động? Tất cả đều là cảnh ngoài, chúng không có bất cứ giá trị thực hữu nào, vì chúng không can hệ gì đến chúng ta. Chúng chỉ có giá trị được khi tâm chúng ta khởi lên tác ý và, chúng được vọng tâm của chúng ta áp đặt lên chúng những gía trị mà chúng không bao giờ có. Do đó, chúng trở nên là thật có đối với một tâm hồn mê mờ mà thôi, trên thực tế chúng chỉ là những chiếc bóng không thật. Qua đây rõ ràng chúng ta đã tự đánh mất bổn tâm, đã tự vong thân chấp vào những pháp giả huyễn không thật có ở bên ngoài cho là thực hữu, và vì vậy cho nên có Gió động hay Phướn động. Sự hiện hữu của Gió động hay Phướn động ở đây chỉ là cái bóng của vọng tâm (hữu tâm) áp đặt lên chúng chứ cũng chưa phải là vọng tâm ( Cái tâm động (vọng tâm) này, thật ra ở đây chúng cũng chưa phải bộ mặt thật của Bản lai diện mục của chúng ta, mà chúng mới chỉ được coi như là phương pháp phương tiện dùng độc trị độc, chứ chưa phải là pháp Vô niệm vượt thoát trong pháp môn dạy người của Lục tổ). Vậy ngay đến cái vọng tâm chúng ta chưa nhận ra được chúng, huống chi là cái chân tâm của vọng (hữu tâm) làm sao chúng ta nhận ra được? Đó là chúng ta chỉ mới đề cập đến vọng và chân thuộc hữ-vô của hữu tâm mà thôi, chứ chưa nói đến cái Vô Tâm vượt ra ngoài cái hữu-vô của ngôn ngữ biểu tượng, mà Lục Tổ đã đề cập trong bài pháp thứ ba dạy người của Ngài qua pháp” Không hai” để nói lên pháp ” Vô niệm” hay” Vô tâm” sau này của ngài. Ở đây ” tâm động” của hai vị tăng chính là cái hữu tâm của vọng tâm, thuộc về “Hữu” đối lập với “Vô” mà chính chúng ta không nhận ra, nên chúng đã bị bỏ qua và, bị quên lãng để rồi chúng chạy theo cái bóng của chính nó ở bên ngoài qua các duyên được biểu hiện tác dụng theo cái vị, và những tướng trạng sai biệt được biểu hiện ra bên ngoài mà thôi, trong khi các pháp tự chúng bình đẳng trong cái Tánh qua pháp không hai tức là Phật tánh.
### Phật tánh này, chúng xa lià tất cả mọi quan niệm, mọi khái niệm, chúng không lệ thuộc vào pháp nhị nguyên nhân quả. Vì pháp nhân quả nhị nguyên chúng nói lên tánh cách lệ thuộc trói buộc vào nhau, theo đó quả luôn luôn tùy thộc vào nhân mà hiện hữu. Sự hiện hữu này nói lên tánh cách mất tự tại của các pháp đối với sự giải thoát mà chính đức đạo sư đã từng xiển dương. Do đó, tánh không hai ở đây mang một ý nghĩa vượt thoát không còn lệ thuộc vào các pháp mặc dù chúng đang thể hiện cái dụng với nhau. Sự vượt thoát này chúng được sử dụng một cách tự tại vô ngại vào bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu. Tánh không hai này cũng gọi là Phật tánh. Phật tánh này chúng ta cần phải thấy (kiến), như ngài đã dạy ở trên qua việc Hoàng Mai truyền dạy như thế nào khi Ấn Tông hỏi. Ngài bảo: “Truyền dạy thì không, nhưng chỉ luận về thấy tánh, chứ chẳng luận về thiền định hay giải thóat” vì thiền định và giải thoát cũng chỉ là một mặt của pháp nhị nguyên nhân hay quả mà thôi. Ở đây, bất cứ pháp nào còn bị lệ thuộc vào cái khác đều không thể gọi là pháp không hai được, như thiện căn chẳng hạn, đức Phật dạy: Một là thường còn, hai là vô thường; còn ngược lại Phật tánh chẳng lệ thuộc vào thường hay vô thường. Cái nào còn lệ thuộc vào cái khác, thì cái đó còn bị trói buộc dù là thường hằng hay đoạn diệt; ngược lại cái nào không còn bị lệ thuộc vào cái khác thì cái đó được gọi là tự tại giải thoát, là không hai, là Phật tánh.
### Trên đây là ba bài pháp đầu tiên được ghi lại, sau khi Lục Tổ Đại sư đắc pháp tại Hoàng Mai cho đến lúc ngài đắc giới (thọ giới Tỳ kheo) tại Đông Sơn, ngoài ra còn những bài pháp tùy nghi khác, không được ghi lại trong vòng mười lăm năm cùng ở với bọn thợ săn mà chúng ta không được biết. Qua đây chúng báo hiệu cho chúng ta một phương pháp dạy người, nhằm vào cuộc sống thực tiễn của môn nhân mà ngài khai triển. Pháp môn này, trước hết ngài lập Vô-Niệm làm Tông, Vô-Tướng làm Thể, và Vô-Trụ làm Gốc như chín phẩm cuối trong kinh Pháp Bảo Đàn đã ghi. Đó chính là giai đoạn từ Đông Sơn đến Tào Khê sau này đã được ngài thể hiện.
### II. TỪ ĐÔNG SƠN ĐẾN TÀO KHÊ
### Sự đắc giới của Lục tổ Đại sư tại Đông sơn, là một cái duyên trực tiếp, để đưa đến việc truyền pháp Đốn giáo, mở đầu cho một khuynh hướng thực tiễn mang đậm màu sắc Trung hoa sau này. Giờ đây, ngài đã trở thành vị tổ thứ sáu, Thiền phái Đốn ngộ phương nam, của hai phái nam-bắc vào lúc bấy giờ, và chúng đã trở thành một trở ngại cho những người đi sau, như chính trong phẩm thứ tám Đốn-Tiê? của PHÁP BẢO ĐÀN đã đề cập:
### “ Lúc bấy giờ, cả hai tông đều thạnh hành, nên phân ra hai phái ‘Đốn-Tiệm’ khiến người học Đạo không biết theo đâu.”
### Thật ra pháp chỉ có một chứ không hai, nhưng vì căn cơ chúng sanh có chậm có nhanh, có sáng có tối, có thông minh có ngu si, nên pháp cũng rtùy thuộc vào căn cơ đó mà có Đốn-Tiệm để phù hợp với kiến giải của mỗi người. Sự kiện này được thể hiện qua hai phương pháp tu hành hòan tòan đối nghịch nhau, qua cuộc tiếp xúc giữa Lục tổ và người đệ tử thông minh nhiều trí của ngài Thần Tú là Chí Thành, là một đơn cử cụ thể cho hai pháp này:
### “ Sư bảo:
### Thầy nhà ngươi dạy chúng như thế nào?
### Thưa:
### Thầy thường dạy chúng trụ tâm quán tĩnh, ngồi mãi không nằm.
### Sư bảo:
### Trụ tâm quán tĩnh là bệnh chẳng phải Thiền. Ngồi mãi bó thân, đối với lý chả có ích gì … Ta nghe nói thầy của nhà ngươi dạy Giới-Định-Tuệ cho mọi người, nhưng ta chưa rõ hành tướng của Giới-Định-Tuệ như thế nào? Nói cho ta nghe coi.
Thành thưa, Tú đại sư dạy rằng:
### “Các điều ác không làm là Giới
Các điều lành vâng làm là Tuệ
Tự sạch tâm ý mình là Định.”
### Ngài dạy như vậy, không rõ Hòa thượng dùng pháp gì để dạy mọi người? …
### Hãy nghe bài kệ của ta:
### “Tâm địa không tà là Giới tự tánh
Tâm địa không mê là Tuệ tự tánh
Tâm địa không lọan là Định tự tánh
Không thêm không bớt là Kim cương
Thân đến hay đi là Tam muội.”
### Chỉ cần qua hai bài kệ này, chúng ta cũng có thể xác định được phương pháp tu của hai vị Tổ sư này. Ở đây, một bên đứng trên mặt tướng mà lập cước, và mặt kia lại đứng trên tự tánh mà thể hiện. Do đó, dù muốn dù không đi nữa, chúng ta không thể phủ nhận sự sai biệt trên lập trường về Giới-Định-Tuệ của hai ngài, mà qua đó chúng lệ thuộc vào căn cơ của người được tiếp dộ. Chính Lục tổ dạy:
### “ Giới-Định-Tuệ của thầy nhà ngươi dạy, chỉ để tiếp độ người Đại thừa, còn Giới-Định-Tuệ của ta dạy, là để tiếp độ những bậ Tối thượng thừa. Sở dĩ ngộ-giải không đồng, vì kiến giải có chậm có nhanh. Nhà ngươi thấy ta nói có giống thầy nhà ngươi không? Ta nói pháp không lìa tự tánh. Nếu lìa bản thể mà nói pháp, tức chỉ nói đến hiện tướng, còn tự tánh vẫn mê. Phải biết muôn pháp, tất cả đều tự tự tánh mà khởi lên hiện tượng tác dụng, đó là pháp Giới-Định-Tuệ chân thật.”
### Đây chính là tư tưởng chỉ đạo mấu chốt, để đưa đến pháp dạy người qua “Vô niệm” của ngài. Tuy ngài đã từng bảo: “ Nếu bảo rằng ta có pháp để trao cho người, thì ra ta nói dối với ngươi. Nhưng ta tùy theo chỗ trói buộc mà mở trói, tạm gọi là Tam muội.” Tam muội ở đây, chính là pháp Vô niệm của Lục tổ. Từ tự tánh khởi lên (Vô niệm) hiện tượng tác dụng để muôn pháp hiện hữu trong cái Tam muội Vô niệm ấy. Đây chính là sự thể hiện của tự tánh qua thật tướng của muôn pháp, mà Vô niệm chính là con đường Trung đạo để hành giả thể hiện bước đi của mình. trong phẩm Định-Tuệ thứ tư, Lục tổ đã thể hiện con đường này qua Định-Tuệ, Sư dạy chúng:
### “ Thiện tri thức! Pháp môn này của ta lấy Định-Tuệ làm gốc. Đại chúng chớ lầm bảo rằng Định-tuệ khác nhau. Định-tuệ cùng một thể chẳng phải hai. Định tlà Thể của Tuệ, Tuệ là Dụng của Định. Khi có tuệ thì định ở trong tuệ, khi đã có định thì tuệ ở trong định. Nếu biết được nghĩa này thì Định-Tuệ cùng học.”
### Con đường này vượt qua khỏi con đường nhân quả của Giới-Định-Tuệ. Ở đây, không còn có việc ‘ nhân Giới sanh Định, nhân Định phát tuệ’ mà chúng được thể hiện qua định thức Duyên khởi “cái này có thì cái kia có, cái này không thì cái kia không, cái này sanh thì cái kia sanh, cái này diệt thì cái kia diệt.” Đây là con đường của hiện khởi tùy duyên. Nơi nào có Giới thì nơi đó có Định-tuệ, nơi nào có Định thì nơi đó có Giới-tuệ, nơi nào có Tuệ thì nơi đó có Giới-định. Sự hiện hữu của chúng cùng lúc bắt đầu và chung cuộc. Sự hiện hữu của chúng luôn luôn tùy thuộc tất yếu vào nhau, không có cái nào trước, cái nào sau cả.
### Ở đây, chúng ta nếu muốn tìm hiểu, phân tích chúng, thì sẽ không đạt được những gì mà chúng ta muốn. Bỡi vì chúng luôn luôn sống động và biến dịch theo duyên, do đó chúng ta bắt chúng dừng lại, rồi cắt xén chúng thành những mảnh vụn manh mún, trong cái dòng biến dịch sống động này, để định nghĩa tìm hiểu, thì những mảnh vụn bị chúng ta cắt ra đó, trươc hết chúng là những sự kiện hiện thực chết, bất động, không hồn; sau nữa chúng không mang bất cứ một ý nghĩa nào của dòng sống, vì chúng đang bị cô lập, đang bị cắt xén, đang bị phân hủy. Chúng không còn là cái Đang-là của dòng biến dịch luôn luôn mới toanh này. Cho dù chúng ta đứng trên một giả lập tương đối, mang tính phổ quát đối với thời gian, mà tìm hiểu hay phân tích đi chăng nữa, chúng đã được giả định tùy thuộc vào nhau trong một cái tòan thể nhất định như vấn đề: “ Định là thể của Tuệ, Tuệ là Dụng của Định” chẳng hạn, chứ không phải là cái riêng rẽ. Thật ra ở đây, vì đứng trên mặt tương đối của ngôn ngữ nên có sự liên hệ Duyên khởi của Thể và Dụng vậy thôi. Nhưng nếu đứng trên mặt tòan thể, thì chúng chỉ là một, không hai không khác. đây chính là sự liên hệ mấu chốt, làm cơ bản nền tảng cho pháp dạy người của Lục tổ Đại sư qua pháp môn “Vô niệm” của ngài.
### “Thiện tri thức! Pháp môn này của ta từ trên xuống dưới, trước hết lập Vô niệm làm Tông, Vô tướng làm Thể, Vô trụ làm Gốc.”
### Pháp môn này là con đường Trung đạo, theo đó Vô niệm được coi như là một phương pháp vượt thóat giữa những đối cực của cuộc sống. Chúng vượt qua khỏi mọi hệ thống tương đối có giá trị trên mặt nhân quả, để từ đó tạo cho hành giả một bước đi mới qua tùy duyên, không can hệ lệ thuộc vào các đối cực lưỡng biên tà kiến. Ở đây, chúng tôi hơi dài dòng một tí, là phải trích dẫn những gì mà chính ngài đã dạy về con đường Vô niệm Trung đạo này, mặc dù ngài có đề cập đến Vô tướng, Vô trụ. Nhưng điều này chúng chỉ làm sáng tỏ thêm sự thể hiện Vô niệm ở trong chúng, để tùy thuộc vào Thể-tướng-dụng mà qua đó chúng đã thể hiện theo duyên thôi.
### “ Vô tướng là ở trong niệm mà không niệm. Vô trụ nghĩa là bản tánh của con người đối với những việc thiện ác, tốt xấu cho đến kẻ oán người thân ở thê gian; hoặc khi nói năng xúc phạm, khinh khi tranh chấp, đều coi như không, chẳng nghĩ đến việc trả thù hại người. Từng niệ không nghĩ đến những cảnh đã qua. Nếu niệm trước đến niệm này qua niệm sau, mà niệm nối tiếp nhau không dứt, đó gọi là trói buộc. Đối với các pháp, niệm-niệm không trói buộc, vì vậy nên lấy Vô trụ làm gốc là vậy.
### “ Thiện tri thức! Bên ngoài lìa tất cả tướng gọi là Vô tướng. Lìa khỏi tướng thì Thể pháp thanh tịnh, vì thế nên lấy Vô tướng làm Thể.
### “ Thiện tri thức! Đối với các cảnh, tâm không đắm nhiễm, thì gọi là Vô niệm …
### “ Thiện tri thức! Vì sao lập Vô niệm làm Tông? Vì người mê miệng chỉ biết nói thấy tánh, nhưng đối với cảnh thì sanh vọng niệm. Từ vọng niệm khởi lên tà kiến, rồi từ đó tất cả những trần lao vọng tưởng sinh ra. Tự tánh vốn không có một pháp nào để được. Nếu có đạt được thì đó cũng chỉ là thứ họa phước phịa nói mà thôi. Đó chính là trần lao tà kiến, cho nên pháp môn này lập Vô niệm làm Tông.”
### Qua pháp môn lấy Vô niệm làm Tông, Vô tướng làm Thể, Vô trụ làm Gốc, Lục tổ nói lên được tác dụng của Thể-Dụng nhiệm mầu của các pháp, mà ở đó chúng tùy theo duyên mà thể hiện. Từ đây mọi hiện tượng tác dụng đều khởi lên từ tự tánh, do đó mọi hiện tượng đều mang vào chúng một toàn thể vô phân biệt, vô chấp. Những tác dụng ở đây tự tại, thông suốt, không bị trói buộc. Đây là hiệu quả tác dụng của con đường Trung đạo Vô niệm thể hiện. Con đường này đã được Lục tổ diễn tả như sau:
### “ Thiện tri thức! Vô là Vô cái gì? Niệm là niệm vật chi? Vô là không có hai tướng, không có những tâm trần lao. Niệm là niệm bổn tánh chân như. Chân như là thể của niệm, niệm là dụng của chân như. Tự tánh chân như khởi niệm, chứ không phải mắt, tai, mũi, lưỡi khởi niệm. Vì chân như có tánh nên khởi niệm, nếu chân như không có tánh thì mắt, tai, màu sắc, âm thinh sẽ bị hoại tức khắc.
“ Thiện tri thức! Khi tự tánh chân như khởi niệm, thì sáu căn có thấy, nghe, hiểu biết, nhưng vẫn không nhiễm vào muôn cảnh. Vì tánh chân như luôpn luôn tự tại, nên kinh dạy: Thường khéo phân biệt các pháp, nhưng đối với Đệ nhất nghĩa vẫn bất động.”
### Hay trong phẩm thứ hai Bát nhã, Lục tổ cũng đề cập đến vấn đề này. Để làm sáng tỏ và dễ hiểu hơn Lục tổ tự đặt vấn đề đối với Vô niệm và tự trả lời.
### “ Sao gọi là Vô niệm? Là thấy tất cả mọi pháp mà tâm không đắm nhiễm, thì đó gọi là Vô niệm. Nó diệu dụng khắp nơi, nhưng không dính mắc vào bất cứ chỗ nào. Chỉ cần thanh tịnh bản tâm, để cho sáu thức khi tiếp xúc với sáu trần qua sáu căn không bị tạp nhiễm, đến đi tự do, thể dụng không vướng mắc. Đó là Bát nhã tam muội tự tại giải thoát, cũng gọi là hạnh Vô niệm. Nếu trăm việc không nghĩ tới, thì sẽ khiến cho niệm mất. Như thế là pháp bị trói buộc buộc, gọi là thấy một bên.”
### Qua cách đặt vấn đề này, Lục tổ cho chúng ta một cái nhìn đặc trưng về Vô niệm, mà ngài sợ rằng mọi người sẽ hiểu lầm về từ Vô niệm này. Vì đứng về mặt tích cực tác động hiện tượng, hình như chúng không có bất cứ một giá trị hết ngoài vấn đề phủ nhận. Nhưng đứng về mặt tiêu cực chúng đang hình thành một tác động vượt thoát, mà ở đó chúng đang tác động tối đa cho bước đi tự tại của mỗi chúng ta. Vô niệm ở đây hoàn toàn không có nghĩa là không nghĩ gì hết, mà ngược lại ở đây cái nghĩ luôn luôn vẫn hiện hữu, nhưng không chấp vào bất cứ đối tượng nào trong cũng như ngoài. Cái hiện hữu ở đây tùy duyên, nhưng không trụ vào duyên, vì vậy mà chúng trở thành tự tại trong dòng biến dịch của các pháp. Theo ngài nếu trăm việc không nghĩ tới thì khiến cho niệm mất, như vậy thì chúng rơi vào pháp trói buộc của đoạn diệt, cũng gọi là cái thấy một bên. Trong phẩm thứ hai Bát nhã, Lục tổ viết:
### “ Thiện tri thức! Nếu dùng trí tuệ quán chiếu thì sẽ thấu triệt rõ ràng trong ngoài, và tự biết bổn tâm. Khi đã biết bổn tâ thì đó là nền tảng của giải thoát. Nếu đã được giải thoát tức là đã đạt được Bát nhã tam muội, đó là Vô niệm.”
### Ở đây, theo Lục tổ thì Bát nhã tam muội chính là Vô niệm, là giải thoát, là mở trói. Từ đó cho chúng ta một cái nhìn căn để hơn về một nền tảng giải thoát, mà ở đó không có bất cứ một sai biệt nào giữa Giới-Định-Tuệ, khi con đường Trung đạo Vô niệm được thể hiện. Vì Giới-Định-Tuệ có được chỉ tùy thuộc vào giá trị nhân quả, trong khi Vô niệm không tùy thuộc vào bất cứ giá trị nhân quả nào. Cho dù trên mặt tướng trạng tạm phân biệt để đánh giá nó một cách tạ thời qua Thể-Tướng-Dụng đi nữa, thì sự đánh giá này vẫn tùy thuộc vào các duyên. Khi các pháp còn lệ thuộc vào nhau để hiện hữu, thì pháp này được giáng xuống hàng giá trị nhân quả trói buộc, chưa phải là giải thoát.
### Tóm lại con đường Vô niệm Trung đạo là con đường tóm thâu tất cả mọi con đường trong PHÁP BẢO ĐÀN kinh, qua đó được phân chia thành mười chương. Trong mười chương này Lục tổ có đề cập đến nhiều vấn đề để khế hợp với từng căn cơ hành giả, nhưng trên thực tế chúng vẫn qui về một mối, đó là con dường Trung đạo Vô niệm vượt thoát, được thể hiện trong từng bước đi của mỗi môn nhơn đệ tử xuất gia cũng như tại gia.
### Sài gòn, Việt Nam
Advertisements
## Trả lời Hủy trả lời

Link: <http://wp.me/p5Qh5-au>; rel=shortlink


text:
Biện pháp khắc phục lỗi iPhone 7 sọc màn hình đơn giản
Bạn đang muốn tìm cho mình biện pháp khắc phục lỗi iPhone 7 sọc màn hình đơn giản sau vài sự cố hư hỏng ngoài ý muốn. Bạn đang lo lắng không biết tình trạng sọc màn hình trên iPhone 7 có ảnh hướng gì đến máy hay không. Bạn muốn tìm cho mình địa chỉ uy tín để được hỗ trợ xử lý tình trạng này tốt nhất. Hay bạn muốn biết các thông tin về nguyên nhân và biện pháp khắc phục tình trạng lỗi iPhone 7 sọc màn hình để tránh các tình trạng sọc màn hình. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp các thông tin trên.
iPhone 7 sọc màn hình có thể dễ dàng nhận thấy thông qua mắt thường như các sọc đen trắng xuất hiện xen kẽ nhau trên màn hình iPhone 7
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng iPhone 7 sọc màn hình
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng lỗi iPhone 7 sọc màn hình có thể do rất nhiều nguyên nhân. Có thể người dùng hoặc do nhà sản xuất. Tuy nhiên, lỗi do nhà sản xuất rất hiếp gặp và nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng lỗi iPhone 7 bị sọc màn hình đó chính là người dùng.
- Người dùng làm rơi rớt, hoặc va chạm với các vật cứng dẫn đến lỗi iPhone 7 sọc màn hình.
- Bạn vô tình cài đặt một số phần mềm trên điện thoại dẫn đến tình trạng xung đột phần mềm.
- Có thể do môi trường làm việc ảnh hướng đến màn hình iPhone 7 và gây ra lỗi sọc màn hình.
- Thay màn hình ở địa chỉ kém uy tín, sau một thời gian sử dụng xuất hiện tình trạng sọc màn hình.
- Lỗi từ phía nhà sản xuất.
Cách khắc phục lỗi iPhone 7 sọc màn hình hiệu quả
Dưới đây là một số biện pháp khắc phục lỗi iPhone 7 sọc màn hình đơn giản, hiệu quả bạn có thể tham khảo:
– Khởi động lại máy: Bạn có thẻ khởi động lại máy. Đây là cách được rất nhiều người sử dụng và khác phục được tình trạng trên.
– Restore lại máy cho iPhone 7: Bạn có thể Restore lại máy bằng cách kết nối máy với máy tính có phần mềm iTunes. Lưu ý: Trước khi Restore lại máy bạn nên sao lưu lại dữ liệu để tránh tình trạng mất dữ liệu.
– Tác động lực nhẹ lên máy: Đôi khi bạn tác động lực nhẹ lên máy cũng khắc phục tạm thời tình trạng lỗi màn hình iPhone 7 sọc.
– Tìm và xóa các ứng dụng gây xung đột màn hình nếu lỗi do xung đột phần mềm. Nếu xóa các ứng dụng không sài đến để giảm dung lượng bộ nhớ.
– Tìm ngay cho mình địa chỉ hỗ trợ, thay màn hình iPhone 7 tốt nhất để khắc phục tình trạng lỗi màn hình iPhone 7 bị sọc.
Trong các biện pháp trên, biện pháp khắc phục lỗi iPhone 7 sọc màn hình tối ưu nhất đố chính là thay màn hình iPhone 7. Hãy liên hệ ngay đến trung tâm gần nhất để được hỗ trợ bạn nhé hoặc liên hệ đến trung tâm thay màn hình FASTCARE chúng tôi tại địa chỉ 587 Lê Hồng Phong, P.10, Q.10, TP. Hồ Chí Minh hoặc gọi đến HOLTINE: 0964 234 586 – 0906 341 216 để được hỗ trợ bạn nhé.
FASTCARE, hân nhạnh được phục vụ quý khách.

markdown:
[10:39 sáng](https://raovat123.info/bien-phap-khac-phuc-loi-iphone-7-soc-man-hinh/)bởi thanhcang
**Biện pháp khắc phục lỗi ** [iPhone]( https://raovat123.info/tin-tuc-iphone/) 7 sọc màn hình đơn giản [iPhone]( https://raovat123.info/tin-tuc-iphone/)7 sọc màn hình đơn giản
Bạn đang muốn tìm cho mình
**biện pháp khắc phục lỗi iPhone 7 sọc màn hình** đơn giản sau vài sự cố hư hỏng ngoài ý muốn. Bạn đang lo lắng không biết tình trạng sọc màn hình trên iPhone 7 có ảnh hướng gì đến máy hay không. Bạn muốn tìm cho mình địa chỉ uy tín để được hỗ trợ xử lý tình trạng này tốt nhất. Hay bạn muốn biết các thông tin về nguyên nhân và biện pháp khắc phục tình trạng [ để tránh các tình trạng sọc màn hình. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp các thông tin trên. lỗi iPhone 7 sọc màn hình](https://fastcare.vn/bat-bai-man-hinh-iphone-7-bi-soc/) **iPhone 7 sọc màn hình** có thể dễ dàng nhận thấy thông qua mắt thường như các sọc đen trắng xuất hiện xen kẽ nhau trên màn hình iPhone 7
**Nguyên nhân dẫn đến tình trạng iPhone 7 sọc màn hình**
Nguyên nhân dẫn đến
**tình trạng lỗi iPhone 7 sọc màn hình** có thể do rất nhiều nguyên nhân. Có thể người dùng hoặc do nhà sản xuất. Tuy nhiên, lỗi do nhà sản xuất rất hiếp gặp và nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng lỗi iPhone 7 bị sọc màn hình đó chính là người dùng.
- Người dùng làm rơi rớt, hoặc va chạm với các vật cứng dẫn đến lỗi iPhone 7 sọc màn hình.
- Bạn vô tình cài đặt một số phần mềm trên điện thoại dẫn đến tình trạng xung đột phần mềm.
- Có thể do môi trường làm việc ảnh hướng đến màn hình iPhone 7 và gây ra lỗi sọc màn hình.
- Thay màn hình ở địa chỉ kém uy tín, sau một thời gian sử dụng xuất hiện tình trạng sọc màn hình.
- Lỗi từ phía nhà sản xuất.
**Cách khắc phục lỗi iPhone 7 sọc màn hình hiệu quả**
Dưới đây là một số
** đơn giản, hiệu quả bạn có thể tham khảo: biện pháp khắc phục lỗi iPhone 7 sọc màn hình**
– Khởi động lại máy: Bạn có thẻ khởi động lại máy. Đây là cách được rất nhiều người sử dụng và khác phục được tình trạng trên.
– Restore lại máy cho iPhone 7: Bạn có thể Restore lại máy bằng cách kết nối máy với máy tính có phần mềm iTunes. Lưu ý: Trước khi Restore lại máy bạn nên sao lưu lại dữ liệu để tránh tình trạng mất dữ liệu.
– Tác động lực nhẹ lên máy: Đôi khi bạn tác động lực nhẹ lên máy cũng khắc phục tạm thời tình trạng lỗi màn hình iPhone 7 sọc.
– Tìm và xóa các ứng dụng gây xung đột màn hình nếu lỗi do xung đột phần mềm. Nếu xóa các ứng dụng không sài đến để giảm dung lượng bộ nhớ.
– Tìm ngay cho mình địa chỉ hỗ trợ,
**thay màn hình iPhone 7** tốt nhất để khắc phục tình trạng lỗi màn hình iPhone 7 bị sọc.
Trong các biện pháp trên, biện pháp khắc phục lỗi iPhone 7 sọc màn hình tối ưu nhất đố chính là
**. Hãy liên hệ ngay đến trung tâm gần nhất để được hỗ trợ bạn nhé hoặc liên hệ đến trung tâm thay màn hình FASTCARE chúng tôi tại địa chỉ 587 Lê Hồng Phong, P.10, Q.10, TP. Hồ Chí Minh hoặc gọi đến HOLTINE: 0964 234 586 – 0906 341 216 để được hỗ trợ bạn nhé. thay màn hình iPhone 7**
FASTCARE, hân nhạnh được phục vụ quý khách.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Server: LiteSpeed

Connection: close


text:
Hello =)))
Dạo này tôi cứ thấy mọi người chia tách Min Yoongi và Min Suga. 🙂
Tôi luôn nghĩ, cậu ấy, Yoongi hay Suga đó chẳng phải là một hay sao? Cậu ấy vẫn là Yoongi đáng yêu, vẫn là Suga swag, vẫn là một người có đầy đủ tình yêu với âm nhạc, vẫn là Min Yoongi trước kia, tôi chẳng theo cậu ấy suốt, nhưng những lúc nhìn cậu ấy tôi vẫn thấy cậu ấy là người mà 2 năm trước tôi thương.
Tôi thực sự thấy khó chịu với những bạn chỉ nghĩ tới việc Suga hay Yoongi là hai cá thể khác nhau, hay cứ luôn miệng nói rằng tôi thích Jimin của trước kia. Buồn cười thật ấy các bạn ạ, c hẳng hiểu tại sao tôi luôn cảm thấy các bạn phủ định công sức, khả năng và cả sự nỗ lực của cậu ấy như vậy nữa.
Đúng là ở trên sân khấu, Suga sẽ rất swag, rất câu dẫn (hay như mấy bạn ship cp hay nói “dụ thụ”, và đôi lúc tôi cũng hay thốt lên câu đó) các bạn ạ, là fan đôi khi yêu thương quan tâm thần tượng mình lắm, và có đôi lúc còn nghĩ muốn chăm sóc, muốn bảo vệ, bật trạng thái gà mái mẹ đối với cậu ấy luôn cơ.
Ngày xưa tôi thấy ai gọi “Thỏ dâm” khi gọi Lay ấy, tôi khó chịu lắm, tại vì tôi thấy Lay là người thật thà mà đáng yêu biết chừng nào. Nhưng bây giờ tôi hiểu, không phải họ không yêu mà là vì quá yêu, họ gọi thân mật, họ biến người đó thành người gần gũi với họ hơn xíu, để họ đỡ cảm thấy khập khiễng trong thứ tình cảm mà họ giành cho những người ở xa.
Tôi cũng thế, hay thốt lên câu như thụ vậy, đẹp như gái á, đẹp hơn gái nữa.
Các bạn ạ.
Tôi biết cậu ấy thẳng.
Tôi biết cậu ấy rồi sẽ yêu gái, yêu một cô gái nào đó, xinh lắm, giỏi lắm, tốt lắm, xứng với cậu ấy, chăm sóc cậu ấy, ở bên cậu ấy. Nhưng bây giờ, trước khi sự việc được phanh phui, hãy để chúng tôi, hay hãy để tôi được chìm đắm trong thú vui của mình, có được không? Chúng tôi chẳng bẻ cong giới tính của cậu ấy, đơn giản chỉ là một thú vui trong cuộc đời fangirl mà thôi.
Và những bạn nghĩ Yoongi và Suga là 2, thì làm ơn đừng ở gần tôi, nhé. Tại vì với tôi, Suga hay Yoongi chỉ là một, Suga là mặt swag của Yoongi mà Yoongi muốn thể hiện, còn Yoongi chính là bản thể đáng yêu mà vô tình bị chôn đi.
(À tấm ảnh trước mình bị nhầm, k phải của Yoongi. Huhu. Mà của lão đại Kangin – SuJu, huhu, tội lỗi quá mọi người ơi, xin hãy tha thứ cho đứa bộp chộp này. Đền bù tấm này vậy).
Xin hãy yêu thương Min Yoongi, hãy yêu thương Min Suga.
Bởi vì Suga là Yoongi. Mà Yoongi cũng chính là Suga.
Hai người đó là một.
Min Yoongi lầ để yêu thương.
30.6.16
http://cfile26.uf.tistory.com/image/2110143F5773CA850CB943
Gif ở trên nếu bạn nào muốn thấy 🙂
Bật ngón cái 👍
😍😍

markdown:
Hello =)))
Dạo này tôi cứ thấy mọi người chia tách Min Yoongi và Min Suga. 🙂
Tôi luôn nghĩ, cậu ấy, Yoongi hay Suga đó chẳng phải là một hay sao? Cậu ấy vẫn là Yoongi đáng yêu, vẫn là Suga swag, vẫn là một người có đầy đủ tình yêu với âm nhạc, vẫn là Min Yoongi trước kia, tôi chẳng theo cậu ấy suốt, nhưng những lúc nhìn cậu ấy tôi vẫn thấy cậu ấy là người mà 2 năm trước tôi thương.
Tôi thực sự thấy khó chịu với những bạn chỉ nghĩ tới việc Suga hay Yoongi là hai cá thể khác nhau, hay cứ luôn miệng nói rằng tôi thích Jimin của trước kia. Buồn cười thật ấy các bạn ạ, c hẳng hiểu tại sao tôi luôn cảm thấy các bạn phủ định công sức, khả năng và cả sự nỗ lực của cậu ấy như vậy nữa.
Đúng là ở trên sân khấu, Suga sẽ rất swag, rất câu dẫn (hay như mấy bạn ship cp hay nói “dụ thụ”, và đôi lúc tôi cũng hay thốt lên câu đó) các bạn ạ, là fan đôi khi yêu thương quan tâm thần tượng mình lắm, và có đôi lúc còn nghĩ muốn chăm sóc, muốn bảo vệ, bật trạng thái gà mái mẹ đối với cậu ấy luôn cơ.
Ngày xưa tôi thấy ai gọi “Thỏ dâm” khi gọi Lay ấy, tôi khó chịu lắm, tại vì tôi thấy Lay là người thật thà mà đáng yêu biết chừng nào. Nhưng bây giờ tôi hiểu, không phải họ không yêu mà là vì quá yêu, họ gọi thân mật, họ biến người đó thành người gần gũi với họ hơn xíu, để họ đỡ cảm thấy khập khiễng trong thứ tình cảm mà họ giành cho những người ở xa.
Tôi cũng thế, hay thốt lên câu như thụ vậy, đẹp như gái á, đẹp hơn gái nữa.
Các bạn ạ.
Tôi biết cậu ấy thẳng.
Tôi biết cậu ấy rồi sẽ yêu gái, yêu một cô gái nào đó, xinh lắm, giỏi lắm, tốt lắm, xứng với cậu ấy, chăm sóc cậu ấy, ở bên cậu ấy. Nhưng bây giờ, trước khi sự việc được phanh phui, hãy để chúng tôi, hay hãy để tôi được chìm đắm trong thú vui của mình, có được không? Chúng tôi chẳng bẻ cong giới tính của cậu ấy, đơn giản chỉ là một thú vui trong cuộc đời fangirl mà thôi.
Và những bạn nghĩ Yoongi và Suga là 2, thì làm ơn đừng ở gần tôi, nhé. Tại vì với tôi, Suga hay Yoongi chỉ là một, Suga là mặt swag của Yoongi mà Yoongi muốn thể hiện, còn Yoongi chính là bản thể đáng yêu mà vô tình bị chôn đi.
(À tấm ảnh trước mình bị nhầm, k phải của Yoongi. Huhu. Mà của lão đại Kangin – SuJu, huhu, tội lỗi quá mọi người ơi, xin hãy tha thứ cho đứa bộp chộp này. Đền bù tấm này vậy).
Xin hãy yêu thương Min Yoongi, hãy yêu thương Min Suga.
Bởi vì Suga là Yoongi. Mà Yoongi cũng chính là Suga.
Hai người đó là một.
Min Yoongi lầ để yêu thương.
30.6.16
[http://cfile26.uf.tistory.com/image/2110143F5773CA850CB943](http://cfile26.uf.tistory.com/image/2110143F5773CA850CB943)
Gif ở trên nếu bạn nào muốn thấy 🙂
Bật ngón cái 👍
😍😍

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p2mEiz-qw>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca


text:
Vistumbler là phần mềm bảo mật wifi tốt nhất hiện nay. Người dùng có thể download phần mềm về máy tính nhanh ví phần mềm có dung lượng cực nhẹ. Phần mềm sử dụng các thuật toán tiên tiến giúp người dùng có thể bảo mật các thông tin của mình trên wifi 1 cách tốt nhất.
Phần mềm Vistumbler
Phần mềm giúp người dùng có thế xem các thông tin trên wifi như hiển thị thông tin tên của wifi (SSID) hay hiển thị thông tin của RSSI của AP. Phần mềm giúp người dùng có thể phân loại các xác thực trên wifi. Phần mềm cũng giúp người dùng có thể mã hóa các thông tin trên wifi của mình. Phần mềm giúp người dùng có thể xem được các đồ thị tín hiệu trong wifi. Phần mềm cũng giúp người dùng ghi lại vị trí của AP thông qua GPS. Phần mềm còn giúp người dùng có thể giám sát các ứng dụng bằng cách sủ dụng Google Earth. Phần mềm giúp người dùng có thể có thể biết được các múc tín hiệu trong wifi. Phần mềm giúp người dùng có thể xem được thông tin của các máy truy cập wifi. Phân mềm cũng giúp người dùng có thể quản lý các địa chỉ MAC của các thiết bị truy cập wifi. phần mềm cũng cho phép người dùng có thể xem các channel đang hoạt động trên wifi. Phần mềm có giao diện đơn giản giúp người dùng dễ dàng xem các thông tin.
Phần mềm Vistumbler
Tính năng của Vistumbler
- bảo mật wifi.
- sử dụng thuật toán tiên tiến.
Vistumbler là phần mềm hữu ích giúp người dùng có thể giúp bảo mật cho wifi của mình 1 cách an toàn nhất. Phần mềm bảo mật wifi tương tự như: NetSurveyor - Công cụ bảo mật Wi-Fi miễn phí
Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

markdown:
Vistumbler là phần mềm bảo mật wifi tốt nhất hiện nay. Người dùng có thể download phần mềm về máy tính nhanh ví phần mềm có dung lượng cực nhẹ. Phần mềm sử dụng các thuật toán tiên tiến giúp người dùng có thể bảo mật các thông tin của mình trên wifi 1 cách tốt nhất.
Phần mềm Vistumbler
Phần mềm giúp người dùng có thế xem các thông tin trên wifi như hiển thị thông tin tên của wifi (SSID) hay hiển thị thông tin của RSSI của AP. Phần mềm giúp người dùng có thể phân loại các xác thực trên wifi. Phần mềm cũng giúp người dùng có thể mã hóa các thông tin trên wifi của mình. Phần mềm giúp người dùng có thể xem được các đồ thị tín hiệu trong wifi. Phần mềm cũng giúp người dùng ghi lại vị trí của AP thông qua GPS. Phần mềm còn giúp người dùng có thể giám sát các ứng dụng bằng cách sủ dụng Google Earth. Phần mềm giúp người dùng có thể có thể biết được các múc tín hiệu trong wifi. Phần mềm giúp người dùng có thể xem được thông tin của các máy truy cập wifi. Phân mềm cũng giúp người dùng có thể quản lý các địa chỉ MAC của các thiết bị truy cập wifi. phần mềm cũng cho phép người dùng có thể xem các channel đang hoạt động trên wifi. Phần mềm có giao diện đơn giản giúp người dùng dễ dàng xem các thông tin.
Phần mềm Vistumbler
## Tính năng của Vistumbler
- bảo mật wifi.
- sử dụng thuật toán tiên tiến.
Vistumbler là phần mềm hữu ích giúp người dùng có thể giúp bảo mật cho wifi của mình 1 cách an toàn nhất. Phần mềm bảo mật wifi tương tự như: NetSurveyor - Công cụ bảo mật Wi-Fi miễn phí
Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: WEB

Vary: Accept-Encoding


text:
Žádovice
Žádovice là một làng thuộc huyện Hodonín, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.
Žádovice là một làng thuộc huyện Hodonín, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.[1]

markdown:
# Žádovice
|Žádovice|
|—
|![ Žádovice - kaple.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/%C5%BD%C3%A1dovice_-_kaple.jpg/250px-%C5%BD%C3%A1dovice_-_kaple.jpg)
![ Žádovice - kaple.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/%C5%BD%C3%A1dovice_-_kaple.jpg/250px-%C5%BD%C3%A1dovice_-_kaple.jpg)
|
|![]()
**Cờ hiệu** ![ Huy hiệu của Žádovice](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Zadovice_CoA_CZ.jpg/100px-Zadovice_CoA_CZ.jpg)
![ Huy hiệu của Žádovice](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Zadovice_CoA_CZ.jpg/100px-Zadovice_CoA_CZ.jpg)
**Huy hiệu** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/23px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) [Vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Jihomoravský](/wiki/Jihomoravsk%C3%BD_kraj) [Huyện](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) [Hodonín](/wiki/Hodon%C3%ADn_(huy%E1%BB%87n)) 2(215 mi 2) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(3.6/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_M%C3%B9a_h%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [NUTS 5](/wiki/C%C3%A1c_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Žádovice** là một [làng](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_c%E1%BB%A7a_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c&action=edit&redlink=1) thuộc huyện [Hodonín](/wiki/Hodon%C3%ADn_(huy%E1%BB%87n)), vùng [Jihomoravský](/wiki/Jihomoravsk%C3%BD_kraj), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c). [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C5%BD%C3%A1dovice&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C5%BD%C3%A1dovice&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Struktura území ČR od 1.1.2008 do 1.1.2012 - xls”](http://www.czso.cz/csu/klasifik.nsf/i/ii_struktura_uzemi_ceske_republiky/). Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2012.

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Cache: cp1052 miss, cp1065 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


text:
.ms
.ms là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Montserrat. Microsoft đã bắt đầu sử tên miền này làm tên viết tắt không có kế hoạch với các dự án như popfly.ms.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- IANA.ms whois information
- .ms domain registration website
- Get Your Own.MS Domain Name Today! 19 tháng 5 năm 2007. Microsoft has started using.MS domains to power their web platforms!

markdown:
# .ms
|Năm ra đời||
|[TLD](/wiki/TLD) [Tên miền quốc gia cấp cao nhất](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [AdamsNames](/w/index.php?title=AdamsNames&action=edit&redlink=1) [Lubimal (MS) Ltd.](/w/index.php?title=Lubimal_(MS)_Ltd.&action=edit&redlink=1) [Montserrat](/wiki/Montserrat) [AdamsNames](http://www.adamsnames.tc/) **.ms** là [tên miền quốc gia cấp cao nhất](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) ( [ccTLD](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t)) của [Montserrat](/wiki/Montserrat). [Microsoft](/wiki/Microsoft) đã bắt đầu sử tên miền này làm tên viết tắt không có kế hoạch với các dự án như [popfly.ms](http://www.popfly.ms).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=.ms&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=.ms&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=.ms&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=.ms&action=edit§ion=2)] [IANA.ms whois information](http://www.iana.org/root-whois/ms.htm) [.ms domain registration website](http://www.adamsnames.tc/) [Get Your Own.MS Domain Name Today!](http://neosmart.net/blog/2007/get-your-own-microsoft-domain-today/)19 tháng 5 năm 2007. *Microsoft has started using.MS domains to power their web platforms!*