text:
Theo blog Thụy My
Thông thường, người bỏ Đảng ở Việt Nam chỉ cần gửi một thông báo ra đảng cho tổ chức Đảng nơi sinh hoạt. Nhưng với việc Tiến sĩ Phạm Chí Dũng gửi đơn xin ra Đảng như một cử chỉ thể hiện sự tôn trọng và cách hành xử văn hóa, anh đã phải nhận một phản ứng ít văn hóa hơn hẳn là quy trình tổ chức “đấu tố” và khai trừ.
Ngày 25/12/2013, Tiến sĩ Phạm Chí Dũng đã được mời đến cơ quan Ủy ban Kiểm tra thuộc Đảng ủy khối Dân Chính Đảng để nghe đọc quyết định khai trừ Đảng đối với anh, một loại “án bỏ túi” được mặc định bởi Đảng ủy khối Dân Chính Đảng – cơ quan được Đảng bộ và Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo.
TS Phạm Chí Dũng cho biết, do tự xét thấy mình không hề vi phạm Điều lệ Đảng và các văn bản liên quan nên anh đã không tiếp nhận quyết định khai trừ Đảng trong cuộc họp thi hành kỷ luật đảng viên.
Anh bày tỏ quan điểm là toàn bộ các bài viết và phát ngôn của anh chỉ nhằm phản biện trung thực tình hình, cảnh báo khách quan về thế tồn vong của Đảng. Nếu Đảng vẫn duy trì thực trạng như hiện nay mà không có bất kỳ cải cách đáng kể nào, nhiều khả năng sau bốn năm nữa Đảng sẽ tự tan rã theo đúng cái cách mà tiền nhân Cách mạng tháng Mười Nga Vladimir Ilitch Lenin đã cảnh báo “Không ai có thể tiêu diệt được người Cộng sản, chỉ có người Cộng sản mới có thể tiêu diệt chính họ”.
Có thể xem đây là một sự kiện kỷ lục về thời gian, khi quyết định khai trừ đã hiện ra chỉ sau ba tuần kể từ khi TS Phạm Chí Dũng công bố bức Tâm thư từ bỏ Đảng và nộp đơn xin ra Đảng. Những năm trước, ông Kha Lương Ngãi – nguyên Phó Tổng biên tập báo Sài Gòn Giải Phóng – đã phải mất đến hai năm để được thuận tình cho ra Đảng.
Việc khai trừ Đảng TS Phạm Chí Dũng xảy ra sau khi không thành công trong việc vận động anh rút đơn xin ra Đảng, đã ghi dấu một “điểm son” nữa trên gương mặt tổ chức Đảng đương đại: thay vì giải quyết đơn xin ra Đảng một cách bình thường, Thành ủy và Đảng ủy khối Dân Chính Đảng đã vin vào cớ TS Phạm Chí Dũng “truyền bá quan điểm trái với đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam”, biến thành cơ sở cho việc ban hành quyết định khai trừ Đảng.
Trước khi xảy ra việc khai trừ Đảng, TS Phạm Chí Dũng đã được yêu cầu làm bản kiểm điểm để chuẩn bị cho một cuộc “đấu tố” trong đảng ủy Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM – nơi anh làm việc và sinh hoạt Đảng – với “gợi ý” về việc anh đã vi phạm điều lệ Đảng và quyết định số 47 của trung ương về 19 điều đảng viên không được làm. Đó là : “Nói, làm trái hoặc không thực hiện cương lĩnh chính trị, điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quy định, quyết định, kết luận của Đảng”, và “…tuyên truyền, tán phát thông tin, tài liệu dưới mọi hình thức để truyền bá những quan điểm trái với đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước”.
Khá trái ngược với sức ép của Thành ủy và Đảng ủy khối cấp trên, cuộc “đấu tố” tại Đảng ủy Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM đã mang lại kết quả 60% đảng viên dự họp không đống ý với hình thức khai trừ Đảng đối với TS Phạm Chí Dũng. Tỉ lệ 40% đồng ý khai trừ nhiều khả năng thuộc về phiếu của giới quan chức Đảng và những người có chức vụ trong chính quyền.
Nhìn lại năm 2009, đại tá, nhà văn Phạm Đình Trọng – người có một số bài viết thể hiện bất đồng quan điểm với Đảng, cũng đã bị khai trừ sau khi cấp ủy Đảng địa phương hoàn toàn thất bại trong việc vận động ông rút đơn xin ra Đảng. Thời gian của tiến trình khai trừ này là 5 tháng. Mục đích chính hành động khai trừ Đảng là người bỏ Đảng luôn phải “vi phạm điều lệ Đảng”, phải bị mất danh dự và đồng thời răn đe các Đảng viên khác không được bỏ Đảng theo.
Thông thường, người bỏ Đảng ở Việt Nam chỉ cần gửi một thông báo ra đảng cho tổ chức đảng nơi sinh hoạt. Nhưng với việc TS Phạm Chí Dũng gửi đơn xin ra đảng như một cử chỉ thể hiện sự tôn trọng và cách hành xử văn hóa, anh đã phải nhận một phản ứng ít văn hóa hơn hẳn là quy trình tổ chức “đấu tố” và khai trừ.
Dư luận sau các tuyên bố bỏ Đảng
Từ tiến trình khai trừ Đảng một cách có hệ thống và rất thiếu thuyết phục như vậy, Thụy My đã có cuộc trao đổi riêng với TS Phạm Chí Dũng về phản ứng của dư luận sau sự kiện ba đảng viên bỏ Đảng, sức ép mà những người bỏ Đảng phải gánh chịu, tâm lý thoái – bỏ Đảng trong giới hưu trí và xu thế thoái – bỏ Đảng đang diễn ra và có thể sẽ tiếp tục diễn biến với quy mô lớn hơn nhiều trong những năm tới. Xin phép được ghi lại ở đây.
Anh có thể cho biết về phản ứng của dư luận sau sự kiện ba đảng viên Lê Hiếu Đằng, Phạm Chí Dũng và Nguyễn Đắc Diên đồng loạt tuyên bố bỏ Đảng vào đầu tháng Chạp năm 2013?
Tất nhiên vấn đề nào cũng có hai mặt, sự việc nào cũng có thể phát sinh hai loại phản ứng trái ngược. Liên quan đến trường hợp có thể xem là hiện tượng mang tính chính trị – xã hội học về bỏ Đảng, dưới góc độ một người làm công tác nghiên cứu, tôi có thể rút ra khá nhiều đánh giá thú vị về vấn đề «xã hội học đảng viên» của năm 2013.
Mọi chuyện bắt đầu từ lời tuyên bố bỏ Đảng của anh Lê Hiếu Đằng. Lời tuyên bố này lại sinh ra trong bối cảnh anh Đằng đang trong tình trạng ung thư giai đoạn cuối tại bệnh viện 115. Điều rõ rệt có thể nhận thấy là sau tuyên bố này, không chỉ những anh em bạn bè thân thiết trong nhóm Phong trào học sinh sinh viên Sài Gòn, hay còn gọi là nhóm Lực lượng thứ ba, đến thăm anh Đằng, mà còn có cả nhiều người không quen biết thuộc các tầng lớp khác nhau trong xã hội cũng đến bệnh viện để gặp và chia sẻ với người cựu tử tù chế độ cũ.
Có ít nhất một trường hợp làm tôi xúc động là một phụ nữ làm nghề buôn bán nhỏ, có tên là N.T.M.D. hỏi tôi địa chỉ nơi anh Đằng nằm để vào thăm. Sau đó chị đã viết cho tôi như thế này: “Mấy hôm nay tôi bận quá, nên không đọc tin tức. Giờ giở ra mới hay bác Đằng đang nguy đến tính mạng. Sao vậy? Hôm tối thứ Năm ngày 10/12 tôi thăm bác vẫn tỉnh táo kia mà. Từ ông Menras André tới ông Hạ Đình Nguyên, thông tin từ ấy làm tôi lo lắng, dẫu biết rằng cái lo ấy là lo thế thôi chứ chẳng có tích sự gì. Tôi buồn quá! Nếu tôi không gặp Bác lần nào nữa chắc là tôi ân hận lắm. Tôi hứa mà chưa đi thăm bác lần thứ hai. Có khi một lần gặp bác trong đời đã làm tôi thức tỉnh? Nhưng có khi quá bé mọn thì làm gì được hở anh?”
Theo cảm nhận của tôi, chỉ vài dòng ngắn ngủi nho nhỏ như thế đã biểu lộ tình cảm của không ít người dân với tâm tư rời bỏ Đảng của anh Lê Hiếu Đằng. Nhiều người dân đang muốn chứng nhận một sự chuyển đổi và hành động dứt khoát ngay trong nội tại người đảng viên cộng sản để giúp nhân dân có được một chọn lựa xứng đáng hơn nhiều so với thực tế.
Với bác sĩ Nguyễn Đắc Diên cũng vậy, anh ấy nhận được nhiều lời quan tâm và chia sẻ. Theo tôi biết, anh Diên là bác sĩ tư và sinh hoạt Đảng tại địa phương cùng với những đảng viên hưu trí. Anh Diên cũng đã nhận dược những lời động viên và chia sẻ của cả một số đảng viên hưu trí.
Còn phản ứng dư luận đối với Tâm thư từ bỏ đảng và đơn xin ra đảng của anh thì thế nào?
Cá nhân tôi đã nhận được gần 200 lời chia sẻ và ủng hộ trực tiếp. Nếu xem xét vấn đề này dưới góc độ thống kê xã hội học, con số gần 200 người liên hệ với tôi vào lần này gấp ba lần so với số người bày tỏ đồng thuận khi tôi viết một bức tâm thư gửi Quốc hội vào tháng 11/2013 để phản đối Dự thảo Hiến pháp, và gấp 10 lần so với số người chia sẻ với tôi khi tôi nhận quyết định đình chỉ điều tra vào tháng 3/2013.
Sau bức tâm thư từ bỏ Đảng của tôi, đáng chú ý là khá nhiều người đã liên hệ trực tiếp với tôi qua điện thoại để bày tỏ sự ủng hộ, cho dù họ thừa hiểu rằng từ lâu nay máy điện thoại của tôi không còn thuộc về quyền tự do cá nhân. Tỉ lệ người thể hiện chính kiến qua điện thoại như thế chiếm đến 50% những người liên hệ với tôi. Còn trước đây, tỉ lệ chia sẻ với tôi qua phương tiện điện thoại chỉ chiếm khoảng 20-30%, còn lại là qua email và nhắn tin – là những phương tiện có vẻ “an toàn” hơn và cũng dễ dàng “xóa dấu vết” hơn.
Một chi tiết đáng lưu tâm không kém trong phân tích là có đến 80% số người liên hệ với tôi để lại tên họ và địa chỉ rõ ràng, trong khi trước đây tỉ lệ này chỉ khoảng 40%. Sự phân tích cơ cấu này sẽ có ý nghĩa nếu liên hệ với việc trong số gần 200 người liên hệ trực tiếp với tôi, có đến 80% là người trong nước, trong đó có cả một số đảng viên hưu trí, đảng viên đương chức.
Những thống kê sơ bộ mới mẻ này cho thấy ít nhất, không khí dư luận chung đang có chiều hướng thoát dần giới hạn e ngại và sợ sệt. Nếu trường hợp của tôi luôn bị coi là “rất nhạy cảm” thì sự chia sẻ của những người đồng cảm dành cho những người như tôi lại càng đáng quý. So với hồi đầu tháng 11/2013, số người bày tỏ chính kiến với tôi qua điện thoại đã tăng gấp đôi, cho thấy mọi người không còn mấy lo sợ về việc bị ghi âm và bị cho vào “sổ đen”. Gần như trái ngược, trong họ đang phát triển tâm thế muốn chia sẻ và nhu cầu tự do ngôn luận.
Nhưng tất nhiên tôi cũng chờ đợi những phản ứng không đồng tình. Song cho tới nay, tôi thật sự ngạc nhiên là trong gần 200 người liên lạc với tôi, không có bất cứ một cuộc điện thoại hoặc tin nhắn nào mang tính chửi bới hoặc đe dọa, và chỉ có một phản ứng không đồng tình với việc tôi từ bỏ đảng. Tôi có hỏi anh Nguyễn Đắc Diên và được biết anh Diên cũng chỉ nhận duy nhất một cuộc điện thoại nặc danh, la lối và chửi bới hành động bỏ Đảng của anh. Nhưng tất cả phản ứng trái chiều cũng chỉ có thế.
Một phản ứng đặc trưng khác luôn cần được nghiên cứu và phân tích là các chiến dịch công kích, chỉ trích của báo Đảng. Tuy nhiên khác với hơn hai chục bài viết công kích anh Lê Hiếu Đằng vào tháng 8/2013 khi anh Đằng nêu đề xuất thành lập đảng Dân chủ Xã hội, cho tới nay chỉ có hai tờ báo Quân Đội Nhân Dân và Hà Nội Mới đả kích chuyện từ bỏ Đảng.
Hai thể tài phản ứng của báo Đảng và giới dư luận viên về chuyện bỏ Đảng đã gián tiếp cho thấy giới lãnh đạo Đảng đang rất lúng túng, khi tính chính danh của họ đang bị xói mòn nghiêm trọng bởi tình cảnh gần như biến mất của tính chính nghĩa. Mà đã quá thiếu hoặc không còn chính nghĩa thì làm sao có thể phản ứng mạnh mẽ và minh bạch được?
Một cuộc «điều tra xã hội học mini»
Anh có thể cho biết rõ hơn về thành phần xã hội của những người đã chia sẻ với anh và về nội dung của các cuộc trao đổi được không?
Có nhiều tầng lớp chia sẻ với tôi như trí thức, cán bộ hưu trí, cựu chiến binh, doanh nhân, tiểu thương, nông dân, dân oan đất đai, nạn nhân môi trường, công nhân, sinh viên và học sinh, người Việt ở nước ngoài, kể cả một số người đang là sĩ quan quân đội, quan chức nhà nước.
Trong đó, đông nhất vẫn là những người thuộc giới trí thức ở khu vực Hà Nội. Tôi cho rằng yếu tố phản hồi theo vùng như vậy cũng hợp lý, vì Hà Nội chính là trung tâm điểm tập trung đông đảo nhất tiềm lực trí thức, trí tuệ và cũng là nơi dễ phát sinh phản ứng đối với tư tưởng, thái độ và hành vi của đảng cầm quyền.
Đa số các phản hồi bày tỏ nỗi trằn trọc và quá đỗi bức xúc trước hiện tình hỗn loạn của đất nước, chỉ trích nặng nề đối với sự bảo thủ của giới lãnh đạo Đảng và năng lực điều hành quá kém của chính quyền. Họ tâm sự với tôi về đủ thứ, từ đạo đức xã hội xuống cấp thê thảm đến mặt bằng đạo đức của giới quan chức chính quyền trung ương và các chính quyền địa phương đã xuống đến vùng đáy, về các nhóm lợi ích và nhóm thân hữu “được Đảng dung dưỡng” đang ăn trên đầu trên cổ người dân không còn chừa thứ gì…
Một nông dân ở Ban Mê Thuột vừa khóc vừa kể cho tôi nghe là gia đình anh ấy đang bị cướp đất đến tán gia bại sản, trong khi một người bà con của anh ấy ở Đắc Lắc bị chết trong đợt xả lũ thủy điện vào tháng 9 vừa qua nhưng chẳng hề có cấp chính quyền và doanh nghiệp nào đoái hoài, thậm chí một đồng bồi thường cho nạn nhân cũng không có.
Và đây chỉ là một ít trong số rất nhiều ý kiến mà tôi nhận được (*):
V.T.T.: Tôi bỗng nhớ đến việc tôi cương quyết từ chối không làm “Đơn xin gia nhập ĐCSVN” năm 1987 và việc chồng tôi đã lặng lẽ cất bộ “Hồ sơ Đảng tịch” để lưu niệm, sau khi nhận huy hiệu 40 năm tuổi Đảng (năm 2001) và tôi tự thấy có trách nhiệm gửi cho anh đôi dòng chia sẻ.
T.T.: Tôi là một Việt kiều Úc đã xa quê hương VN hơn 32 năm. Hôm nay tôi đọc bài Tâm thư bỏ Đảng của anh, tôi thật sự rất là ngạc nhiên vì anh đã từng là đảng viên ĐCS và lại đã từng làm việc trong ngành an ninh. Anh đã làm một việc cần thiết và đúng lúc cho đất nước.
D.N.T.M.: Tôi mới đọc thông tin anh từ bỏ Đảng CS, tôi – một phụ nữ bình thường chỉ làm nghề buôn bán – hoan nghênh và ngưỡng mộ tinh thần đấu tranh giành lẽ phải cho 87 (tám mươi bảy) triệu công dân Việt Nam, vì còn lại là 3 (ba) triệu đảng viên, mà trong số 3 triệu này có MỘT BỘ PHẬN KHÔNG NHỎ đảng viên hủ nát – tham lam – ác tâm – vô trách nhiệm với dân tộc – giả nhân giả nghĩa…
D.N.: Tôi tin rằng, rất nhiều và rất nhiều đảng viên cũng bâng khuâng và trăn trở như ông, nhưng còn đang lưỡng lự, hy vọng họ sẽ mạnh dạn và can đảm hơn cùng làm một cuộc cách mạng “từ bỏ Đảng” kịp thời cứu nguy dân tộc.
Sau tất cả những ý kiến như thế, tôi lại tự hỏi đất nước này sẽ đi về đâu? Đi về đâu với một thứ hạng tham nhũng thuộc nhóm đáng lên án nhất thế giới, một nền kinh tế bị tàn phá đến cạn kiệt, một gánh nặng nợ xấu và nợ công sẽ trùm lên đầu lớp con cháu trong ít nhất hai thế hệ tới, một nền đạo lý bị băng hoại đến khó tưởng tượng và còn chưa phải là đáy?
Không ít ý kiến đã chia sẻ với tôi về tư thế độc quyền của Đảng Cộng sản hiện nay chính là tác nhân khủng khiếp gây nên nạn độc quyền kinh tế, tham nhũng và các nhóm lợi ích, khiến cho toàn bộ xã hội điêu đứng. Họ đòi hỏi phải có sự thay đổi, một sự thay đổi lớn lao và có thể gần như là một cuộc “thay máu” trong Đảng để gìn giữ những giá trị còn lại của Tổ quốc. Họ đã trắng xóa hy vọng đối với tầng lớp đảng viên đặc quyền đặc lợi hiện thời.
Nhưng cũng có một ít người vẫn còn đôi chút kỳ vọng là trong Đảng sẽ xuất hiện những nhân tố mới nào đó mà có thể phục hồi phần nào niềm tin của dân chúng, mang lại một sự thay đổi chính trị đủ lớn để sự chuyển đổi ở Việt Nam có thể gần tương tự với trường hợp Myanmar, nghĩa là sẽ êm dịu, dân chủ hơn và không đổ máu – một kịch bản mà ngay cả những nhóm lợi ích tàn nhẫn nhất cũng phải tạm hài lòng khi khó còn sự lựa chọn nào khác, nếu không muốn bị người dân “hồi tố” trong giai đoạn hậu sự.
Lại có người nói như hét vào điện thoại, chỉ trích cực kỳ nặng nề Đảng Cộng sản bằng những từ mà tôi xin không mô tả lại, và đòi phải dùng “bạo lực cách mạng” để lật đổ thể chế thối nát này… Người khác thì còn hỏi thẳng: “Sao các ông 72 (nhóm Kiến nghị 72) không lập luôn đảng mới đi? Bọn tôi sẵn sàng đi theo!”.
Tôi lắng nghe tất cả và cũng ghi nhận tất cả, với tư cách một nhà báo độc lập.
Nhưng với tư cách một công dân và với nhạy cảm riêng, tôi cho rằng không phải ngay bây giờ mà sau ba năm nữa, tôi có thể hy vọng. Nhưng chỉ là hy vọng đôi chút, vào một vài gương mặt mang sắc diện cải cách trong Đảng. Đó sẽ là những đảng viên cao cấp muốn nhắm đến mục tiêu chuyển đổi thể chế chính trị một cách ôn hòa và hợp lòng dân, đồng thời có được sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế. Nếu họ có đôi chút thực tâm vì dân tộc, chúng tôi có thể giúp họ.
Tâm trạng khủng hoảng niềm tin của đảng viên có thể dẫn tới những nhận định nào về vấn đề mà anh gọi là «xã hội học đảng viên» ngày nay?
Những ý kiến trao đổi với tôi cũng làm cho tôi có thêm xác nhận về một kết quả sơ bộ trong nghiên cứu gần đây về cơ cấu tư tưởng trong hàng ngũ đảng viên. Hiện thời có khoảng 30% đảng viên là những người không hoặc ít gắn bó với quyền lợi liên quan đến chức vụ, là những người có tư tưởng cải cách và một số là tiến bộ, mong muốn một sự thay đổi đủ mạnh và chấp nhận đa nguyên chính trị để cứu vãn đất nước.
Khoảng 50% số đảng viên khác là những người có gắn bó ở mức độ nào đấy với quyền lực và quyền lợi, theo quan điểm trung dung và phần nào mang tính xu thời. Những người này thường có tư tưởng phản ứng đối với quan điểm giáo điều và bảo thủ trong Đảng và sự yếu kém trong hệ thống điều hành của chính quyền, nhưng vì nhiều lý do đã không thể hiện sự bức xúc của mình và cũng chưa sẵn sàng cho một tiến trình cải cách.
Còn lại là khoảng 20% đảng viên – đa phần là đảng viên giữ chức vụ cao cấp trong Đảng và hệ thống chính quyền, gắn bó mật thiết với quyền lực và quyền lợi – là những người không muốn có bất kỳ một thay đổi nào, thậm chí còn làm nhiều cách để ngăn chặn, ngăn cấm sự thay đổi và các cải cách.
Tâm sự của một số đảng viên hưu trí với tôi cũng cho thấy xu hướng thoái Đảng, không sinh hoạt hoặc bỏ sinh hoạt Đảng ở nhiều địa phương hiện nay là rộng khắp và đang đi vào chiều sâu. Vào năm 2012, đã có một đánh giá của một cơ quan Đảng cho biết có đến 30-40% đảng viên hưu trí không sinh hoạt Đảng, hay nói cách khác là sâu đậm tư tưởng thoái Đảng. Trong thực tế, phản ánh của nhiều người trong giới đảng viên hưu trí cho thấy tỷ lệ thoái Đảng ở giới này còn cao hơn, có thể lên đến 50%. Trong số đó, đã có một số trường hợp làm đơn xin ra Đảng và thực tế đã âm thầm ra khỏi Đảng.
Tuy nhiên, lý do vẫn chưa xuất hiện một phong trào bỏ Đảng trên diện rộng là bởi nhiều đảng viên hưu trí vẫn lo ngại về việc bỏ Đảng sẽ làm ảnh hưởng đến gia đình, con cái của họ, và kể cả đến chế độ sổ hưu của họ. Hơn nữa, do cuộc đời họ đã gắn bó quá lâu và phục vụ cho Đảng, họ luôn bị ám ảnh bởi mặc cảm xấu hổ nếu xin ra Đảng, tức mặc nhiên từ bỏ điều mà họ đã tin hoặc đã từng tin. Ngoài ra, cũng có những người thật lòng muốn chia tay với Đảng, nhưng họ không muốn nằm trong số người ra đảng đầu tiên và càng không muốn bị số đông xem là “lạc loài”.
Nhưng thực ra, thực tế ở Việt Nam cho thấy trừ một số trường hợp bị coi là “nhạy cảm về chính trị” khi tuyên bố ra Đảng, đại đa số còn lại đều là trường hợp bình thường, thậm chí rất bình thường nếu làm đơn xin ra Đảng. Với trường hợp này, tất nhiên chi bộ, cấp ủy nơi họ sinh hoạt Đảng sẽ đặt vấn đề về quan điểm cá nhân họ, cho rằng họ “không còn tha thiết với Đảng” hoặc vì những lý do nào đó như “thiếu kiên định”.
Tuy nhiên đối với đại đa số đảng viên hưu trí, sẽ rất khó có thể xảy ra một làn sóng quy chụp chính trị như đối với những nhân vật bất đồng chính kiến. Một số người hưu trí đã ra Đảng cho tôi biết rằng tuy phải mất đến hàng năm trời để cấp ủy xem xét đơn và cố gắng thuyết phục họ ở lại Đảng, nhưng trước thái độ kiên quyết và rõ ràng của họ, cuối cùng cấp ủy cũng cho họ ra Đảng một cách hết sức lặng lẽ. Sau đó gia đình họ cũng không bị ảnh hưởng gì.
Còn vấn đề sổ hưu lại là một chuyện khác hoàn toàn, liên quan đến chính sách hành pháp chứ không dính dáng gì đến việc có ra đảng hay không, tức là chẳng liên quan gì đến phạm trù “Đảng pháp”. Do vậy sự lo ngại của một số người về hưu hiện thời về chuyện ra Đảng sẽ ảnh hưởng xấu đến chế độ hưu trí hoặc bị mất sổ hưu là hoàn toàn không có cơ sở.
Và nếu như chuyện ra Đảng không liên quan hoặc không liên quan mật thiết đến các quyền lợi kinh tế và gia đình, vấn đề còn lại là những người thực tâm muốn chia tay Đảng có vượt qua được chính giới hạn kìm tỏa trong lòng họ hay không. Tôi cho rằng sớm hay muộn, đến một lúc nào đó họ sẽ phải tự quyết định về câu chuyện này.
Bỏ Đảng: Áp lực và tâm tư
Một câu hỏi tế nhị: việc anh quyết định ra khỏi Đảng Cộng sản Việt Nam có mâu thuẫn với “lời thề” của anh và khiến anh phải chịu áp lực nào về công việc cá nhân và gia đình?
Từ lâu nay, tôi đã nói rõ quan điểm cá nhân với gia đình tôi và với các cấp ủy Đảng là một khi Đảng không còn đại diện cho điều được coi là “giai cấp công nhân và nông dân”, không còn chăm lo cho đời sống của nhân dân, và thực tế một bộ phận lớn trong giới đảng viên cao cấp đã phản bội lại quyền lợi của người nghèo, không có lý do gì để chúng tôi phải tiếp tục trung thành với Đảng. Thay vào đó, chúng tôi sẽ tự tìm cho mình lối thoát theo lời thề “trung với nước, hiếu với dân”.
Tất nhiên sự phủ nhận lời thề cũ để chuyển hóa sang lời thề mới cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tôi và gia đình. Ở nơi em gái tôi làm việc là Đài truyền hình TPHCM, trước đây tôi có nghe việc từng có áp lực và sức ép nào đó đối với em gái tôi về quy hoạch cán bộ và công việc – một hành động kém văn hóa mà tôi đã phải phản ứng thẳng thừng. Tôi đã và sẽ nói rõ rằng em gái tôi và tôi là hai thể nhân độc lập, hoàn toàn không liên quan gì với nhau về công việc và quan hệ xã hội. Nếu ai đó muốn gây sức ép tiêu cực đối với em gái tôi vì chuyện của tôi thì đó là hành động hạ đẳng và chắc chắn tôi sẽ xử lý vấn đề này đến cùng.
Còn với tôi, dù tới nay chưa bị đặt yêu cầu về thay đổi công việc hay bị cho nghỉ việc, tôi vẫn nghĩ nếu người ta có thể dùng thủ thuật khai trừ Đảng thay vì giải quyết cho ra Đảng một cách bình thường, sẽ không có gì bảo đảm cho tương lai của bạn khi phải đối mặt với cả một hệ thống tiểu xảo.
Trường hợp đại tá, nhà văn Phạm Đình Trọng trước đây cũng là một đảng viên hưu trí và bị chèn ép bởi các tiểu xảo, như anh nói. Theo anh, tâm tư của giới đảng viên về hưu hiện thời ra sao?
Đáng tiếc là một số đảng viên kỳ cựu vẫn chưa thừa nhận rằng nguồn cơn sâu xa và cũng là nguồn dẫn trực tiếp cho tất cả cái thực trạng hỗn mang như hiện thời chính là sự thoái hóa biến chất của quá nhiều đảng viên, từ cấp trung ương đến tận cấp cơ sở theo cái cách mà dân gian đã tổng kết “thượng bất chính hạ tắc loạn”. Rõ ràng đã có một sự khác biệt quá xa, không chỉ về thế hệ mà còn cả về cách nhìn nhận thực trạng và lối thoát giữa thế hệ đảng viên kỳ cựu với những người như tôi, và có thể càng xa cách hơn nhiều nếu so với lớp công dân có độ tuổi từ 30 trở xuống.
Một trong những điều tâm sự sâu lắng nhưng cũng dữ dội nhất mà tôi thường bày tỏ với những đảng viên lão thành là “Đảng bây giờ không còn như Đảng ngày trước”. Tôi cho rằng đó cũng là tâm trạng chung của nhiều người như tôi khi cố gắng làm cho lớp đảng viên lão thành cảm thông với khổ nạn mất hoàn toàn lý tưởng của lớp trẻ. Và một khi không còn lý tưởng thì phải làm gì?
Những người như tôi, nếu không thể tìm được xác tín hay cụ thể hơn là niềm tin ở lớp người đi trước, thì chỉ còn biết tự nghĩ ra cách để tự cứu mình. Cứu mình và cũng là giúp đỡ những người xung quanh. Tôi tự hỏi nếu các đảng viên lão thành bị rơi vào hoàn cảnh của những nông dân bị mất đất, bị cướp đất, hay bị nhân viên công lực đối xử thô bạo ngoài đường phố hoặc phải chịu một cái án oan nào đó giữa thanh thiên bạch nhật, hẳn là họ sẽ không thể bằng an mà bàn luận về lý luận chủ nghĩa xã hội hay về “một bộ phận” nào đó đảng viên đang thoái hóa biến chất. Mà họ sẽ có cái nhìn khác hẳn, bởi khi đó những bức xúc tự thân sẽ chi phối và có thể lấn át lý trí.
Chẳng hạn tôi biết một đảng viên cao cấp từng giữ một vị trí cao trong ngành cao su, khi về hưu vẫn thường đi phổ biến nghị quyết Đảng cho các chi bộ. Nhưng khi nhà ông này bị một dự án làm đường của chính quyền địa phương cắt hết một phần ba, ông đã phẫn uất đến nỗi đòi mang xăng đến trước trụ sở Ủy ban Nhân dân thành phố để tự thiêu.
Một làn sóng thoái, bỏ Đảng trong tương lai?
Hiện tại là như thế… Còn có thể có những thách thức nào đối với giới đảng viên hưu trí trong tương lai?
Ở Việt Nam hiện nay, giới hưu trí với rất nhiều đảng viên đang phải đối mặt với cơn đột biến co thắt túi tiền, mà rất có thể sẽ đồng pha với khả năng từ thắt chặt đến vỡ quỹ lương hưu trong một tương lai không quá xa. Bất chấp việc cho đến nay vẫn chưa có bất cứ hạng mục nào được gỡ bỏ trong số 432 loại phí và lệ phí – được hiểu một cách trung thực như núi thuế trút lên đầu dân chúng, ngân sách quốc gia vẫn ngồn ngộn dấu hiệu cạn kiệt.
Tình thế hiểm trở như vậy càng trở nên hiểm nghèo hơn khi vào năm 2012 đã lần đầu tiên manh nha thông tin về khả năng quỹ lương hưu có thể vỡ vào năm 2030. Nhưng đến nửa cuối năm 2013, dù bị giới tuyên giáo trung ương cố gắng ngăn chặn, thông tin từ những cuộc hội thảo của giới chuyên gia và không ít quan chức có trách nhiệm vẫn cho thấy nguy cơ đó đang đến gần, thậm chí rất gần. Không cần phải chờ đến năm 2030, nếu trong ba, bốn năm tới vấn đề thu ngân sách không được cải thiện – tức tiền thuế thu từ dân không đủ để chi cho các công trình xây dựng cơ bản của nhà nước mà thường lãng phí ít nhất vài chục phần trăm và làm giàu thêm cho các nhóm lợi ích – những người về hưu sẽ phải nhìn nhận một thực tế đớn đau là quỹ lương dành cho họ sẽ bị biến thành một trong những nạn nhân đầu tiên của chế độ thẳng tay cắt xén.
Bài học hậu Liên Xô vẫn còn nguyên giá trị. Trong thời kỳ hỗn loạn nhất về kinh tế cùng vô số nhóm lợi ích thi đua trục lợi, giá trị lương mà giới hưu trí và các công thần của chế độ xô viết nhận được chỉ bằng một nửa, thậm chí 1/3 so với giá trị trước đó. Cũng trong bối cảnh đó, các nhóm lợi ích đã mặc sức tăng giá để khoét sâu hơn nữa nỗi khốn quẫn đau đớn của lớp người nghèo khó. Sau đó và khi đã không còn đủ kiên nhẫn trung thành với chế độ, chính những người về hưu đã phải hàng hàng lớp lớp nắm tay nhau tuần hành phản đối ngay trên Quảng trường Đỏ.
Đó chỉ là một minh họa nhỏ cho thấy sự phân hóa xã hội và bất bình đẳng xã hội ở Việt Nam đã gần đạt tới vùng cao trào. Tầng lớp cai trị đã quá xa cách và hầu như chẳng còn đếm xỉa đến thực trạng đen tối của giai tầng dân đen. So với thời điểm gần bốn chục năm trước, Đảng hiện nay chỉ còn mang bóng hình và hơi thở của các nhóm lợi ích. Mà như thế thì những đảng viên còn chút lương tâm làm sao có thể gìn giữ một cách mù quáng lời thề trung thành với Đảng?
Và làm sao mà những người về hưu ở Việt Nam vẫn có thể giữ được vẻ bình thản như giờ đây, nếu như sau ba, bốn năm nữa họ chỉ nhận được tiền hưu bằng một nửa hay một phần ba giá trị hiện thời? Họ sẽ làm gì khi đó?
Tôi cho là không còn cách nào khác, nếu họ thấy tất cả những kiến nghị hay khiếu nại đã không còn tác dụng gì nữa đối với tầng lớp quan chức vô cảm, họ sẽ phải hành động. Một trong những hành động sẽ là biểu thị thái độ không chỉ bằng lời nói, mà là ra đường, là xuống đường. Còn cách biểu đạt khác mang tính phẫn nộ không kém là những người về hưu bức xúc nhất sẽ thẳng thừng chia tay Đảng.
Nhưng thực tế cho đến nay số người tuyên bố công khai bỏ Đảng vẫn còn rất ít. Anh có cho rằng làn sóng thoái – bỏ Đảng sẽ tiếp nối và diễn ra một cách bền vững?
Dù ít người công khai nhưng thực tế nhiều năm qua đã có khá nhiều người âm thầm bỏ Đảng.
Còn những năm tới, vấn đề cơm áo gạo tiền sẽ quyết định tất cả tương lai khủng hoảng hay không khủng hoảng nền kinh tế ở Việt Nam, có hay không một cuộc khủng hoảng chính trị. Đơn giản là nếu nền kinh tế được phục hồi dù chỉ 10% so với mặt bằng hiện nay, sẽ không có con sóng bỏ Đảng nào cả. Khi đó, hệ thống tuyên truyền một chiều sẽ đẩy thành tích 10% ấy lên gấp ba lần. Khi đó, người dân và các đảng viên sẽ tiếp tục chấp nhận tồn tại trong một trạng thái mỏi mòn hy vọng, dù biết rõ hy vọng đó có thể chẳng kéo dài được bao lâu.
Thế nhưng với rất nhiều dấu hiệu suy thoái đã và đang mở ra đề dẫn cho khủng hoảng kinh tế, lòng người không thể cầm cự được nữa. Thời điểm cuối năm 2013 đang chứng kiến những tín hiệu suy sụp của khối ngân hàng bởi nợ xấu, xu hướng thoái vốn khỏi ngân hàng và cuộc tranh luận quá căng thẳng về thông tư 02 của Ngân hàng Nhà nước liên quan đến trích lập dự phòng rủi ro. Suy sụp lại dễ dẫn đến đổ nát và do vậy sẽ ảnh hưởng hầu như trực tiếp đến quỹ lương hưu.
Không ít đảng viên am hiểu đang đặc biệt lo ngại về cái tương lai không hề xán lạn ấy. Một số người đã nói công khai với tôi về ý định bỏ Đảng của họ, bởi thời gian qua họ đã thoái Đảng.
Chỉ vài ngày sau sự kiện ba đảng viên bỏ Đảng vào tháng 12/2013, một người quen trong giới nghiên cứu cho tôi biết là một giáo viên chính trị có thâm niên và có học vị tiến sĩ cũng muốn công khai bỏ Đảng. Còn một người dân kể cho tôi là người bạn của anh ta đang muốn vào đảng nhưng đã dừng lại nguyện vọng miễn cưỡng ấy.
Chưa kể đến số phản hồi ủng hộ và chia sẻ trên các trang mạng mà bạn bè cho tôi biết, tôi cho rằng chỉ với mối tương tác trực tiếp mà tôi đã nhận được, có thể đánh giá rằng không ít người đang mang tâm tư thoái Đảng và bỏ Đảng, và có thể lấy ngày 4/12/2013 khi anh Lê Hiếu Đằng tuyên bố rời Đảng là một dấu mốc cho một làn sóng thoái Đảng và bỏ Đảng trong những năm tới.
Một khi cơm áo gạo tiền trở thành vấn đề sống còn của con người thì không một kỷ luật hoặc sự đe dọa nào của tổ chức Đảng còn có thể níu giữ hoặc ràng buộc được các đảng viên, đặc biệt đối với khối đông đảo đảng viên không dính dáng đến đặc quyền đặc lợi.
Với câu chuyện ba đảng viên bỏ Đảng vào tháng 12/2013, tôi không cho rằng sự việc này sẽ gây ra một tác động trực tiếp đối với số đảng viên hiện thời. Nhưng đang và sẽ là một tác động tâm lý tiềm ẩn và có chiều sâu hơn. Tác động đó cần có độ trễ, sau khi đã có tiền lệ. Độ trễ như vậy thường mất từ sáu tháng đến một năm.
Vì vậy tôi cho rằng khả năng vào nửa cuối năm 2014, khi những dấu hiệu bất ổn và tan vỡ của nền kinh tế trở nên rõ rệt hơn hiện thời, một bộ phận lớn trong giới đảng viên hưu trí và kéo theo cả một số trong giới đảng viên đương chức sẽ thấy cần phải chọn lựa điều gì là đỡ xấu hơn trong một hoàn cảnh ngày càng tồi tệ. Hoặc nếu chưa thể chọn lựa cái tốt hơn, họ sẽ có thể bày tỏ thái độ chính trị dứt khoát hơn. Khi đó họ sẽ quyết định, và làn sóng bỏ Đảng sẽ có thể khởi động một cách mạnh mẽ hơn, có thể tiến đến cao trào vào hai năm 2017 và 2018.
Đó cũng là hai năm mà có thể xảy ra một biến động chính trị đủ mạnh và có ý nghĩa lớn lao.
Xin chân thành cảm ơn Tiến sĩ Phạm Chí Dũng.
T.M.
(*) Thụy My xin phép viết tắt tên, bỏ dấu tiếng Việt và sửa một ít lỗi chính tả trong nguyên văn các góp ý.
***
NHÀ BÁO PHẠM CHÍ DŨNG: ‘NHẸ NHÕM SAU KHI BỊ KHAI TRỪ KHỎI ĐẢNG’
Hoài Hương, theo VOA
Hôm 25/12, nhà báo Phạm Chí Dũng trở thành đối tượng của một buổi làm việc mà ông mô tả là “một cuộc đấu tố khá căng thẳng”, sau khi được mời đến cơ quan Ủy ban Kiểm tra thuộc Đảng ủy khối Dân Chính Đảng để nghe đọc quyết định khai trừ ông. Trong một cuộc phỏng vấn dành cho ban Việt ngữ-VOA, Tiến sĩ Dũng cho biết cảm nghĩ của ông sau khi bị khai trừ:
“Cảm nghĩ của tôi là nhẹ nhàng, nhẹ nhõm và thanh thản. Tôi đã giải quyết được một vấn đề cũ để chuyển sang một giai đoạn mới tại vì tôi đã phải thao thức với vấn đề này trong suốt 10 năm vừa rồi. Ðây là tâm trạng chung của rất nhiều đảng viên, có thông tin cho thấy có tới một nửa trong tổng số đáng viên hưu trí đã thoái Ðảng, không còn sinh hoạt Ðảng.”
Ông Phạm chí Dũng bị chính thức khai trừ sau khi đã nộp đơn xin ra khỏi Ðảng, sau 10 năm thao thức và trăn trở với quyết định của ông. Ông cho biết nỗi lo âu lớn nhất của ông là sự chống đối của cha, một đảng viên đã 65 tuổi Đảng:
“Trước đây tôi rất lo là Ba tôi không đồng ý để tôi ra khỏi Ðảng, nhưng tôi thường nói với Ba tôi là Ðảng bây giờ quá khác Ðảng ngày xưa, một sự khác biệt đến không thể chấp nhận được nếu còn tâm huyết, cho nên cuối cùng Ba tôi đã đồng ý chấp nhận cho tôi ra mà không quá bị coi là một sự ô nhục đối với gia đình. Còn những vấn đề khác thì tôi đã chuẩn bị tinh thần đầy đủ cả trước khi tôi làm Tâm Thư Từ Bỏ Ðảng, bởi vì đây không phải là một hành động bột phát của tôi, nhưng mà tất nhiên không phải là tất cả mọi chuẩn bị đều đầy đủ. Làm một cái gì đó người ta luôn luôn phải gánh chịu một sự rủi ro nào đó, nhưng mà nếu cứ nghĩ mọi sự sẽ chu toàn và trọn vẹn hết, thì sẽ khó có thể làm được việc gì, chị ạ.”
Ông Phạm chí Dũng nhận định rằng những sự bức xúc về các bất công xã hội, về sự hoành hành của các nhóm lợi ích đưa đến xung khắc với lợi ích của dân chúng đã lên tới đỉnh điểm. Ông cho rằng sự đối đầu đó giữa khối dân chúng với nhà nước hiện nay là không còn có thể cứu vãn được nữa, ông giải thích:
“Thời gian vừa rồi thì những đối tượng chịu nhiều thiệt thòi nhất tại Việt Nam là những người dân bị mất đất gọi là dân oan đất đai, hoặc là những nạn nhân về môi trường, đó là những người bị tổn thương nhiều nhất, đó chính là những tiền thân của một giai tầng dân oan dân khiếu kiện ở Việt Nam hiện nay. Còn đa số tầng lớp trung lưu ở thành thị gần như không bị ảnh hưởng gì, hoặc chỉ bị ảnh hưởng gián tiếp thông qua việc tăng giá của các tập đoàn độc quyền, chẳng hạn giá xăng, giá điện, giá nước, nhưng mà đó chỉ là ảnh hưởng gián tiếp, chưa phải là đụng chạm quyền lợi trực tiếp, chưa làm thương tổn một cách đau đớn đối với họ và gia đình họ. Nhưng nếu như các nhóm lợi ích vẫn tiếp tục tung hoành và điều này hoàn toàn có khả năng xảy ra trong những năm tới- thì lúc đó các nhóm lợi ích sẽ phải đối đầu với lợi ích còn lại của dân chúng, đó chính là sự đối đầu đối kháng quyết liệt giữa dân chúng với các tập đoàn nhà nước, mà đứng sau tập đoàn nhà nước lại chính là nhà nước, là chính phủ, thành thử tôi nghĩ đó không những là những quan hệ mâu thuẫn mà còn là xung đột về lợi ích sống còn giữa dân chúng và các tập đoàn lợi ích và do đó sẽ không thể cứu vãn được.”
Thế điều gì sẽ diễn ra, và nhân tố nào có thể kích thích sự bùng phát về tâm lý đưa đến thay đổi lớn? Nhà báo, cũng là một tiến sĩ kinh tế, tin rằng điều sẽ xảy ra là một cuộc khủng hoảng kinh tế, kéo theo nhiều hệ quả khác:
“Theo hệ quả của suy thoái kinh tế trong suốt 6 năm qua, cuối cùng phải là một cuộc khủng hoảng kinh tế. Trước tháng 10 năm 2007, ít người có thể dự báo về cuộc suy thoái kinh tế của Hoa Kỳ, tại lúc đó không khí thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản tại Hoa Kỳ là sôi sục, chỉ số Dow Jones, chỉ số Nasdaq, chỉ số S&P 500 lên cao chưa từng thấy, lập đỉnh cao của mọi thời đại, nhưng đến tháng 10 thì đột ngột Lehman Brothers, một trong những ngân hàng lớn nhất ở Mỹ sụp đổ, 3 tháng sau thì gần như toàn bộ các ngân hàng và một công ty sản xuất ô tô lớn của Mỹ, là General Motors đã sụp đổ. Ðiều đó có thể xảy ra ở Việt Nam, huống gì Việt nam đã có suy thoái kinh tế từ 6 năm. Thường thì sau suy thoái kinh tế là một cuộc khủng hoảng kinh tế, dẫn tới không phải là một thập kỷ mất mát mà có thể là một vài thập kỷ mất mát, tương tự như trường hợp ở Nhật năm 1980.”
Theo nhà báo Phạm Chí Dũng, đại đa số các đảng viên, tới 80% đã nghĩ tới hoặc bàn tới giải pháp bỏ đảng, hoặc đã âm thầm bỏ Ðảng, tuy chưa có nhiều người chính thức và công khai từ bỏ đảng vì những lý do nhất định.
“Theo những nguồn tin mà tôi nắm được thì có tới 80% đảng viên hiện nay không phải là những người dính dáng tới đặc quyền đặc lợi và không có những chức vụ cao, kể cả các chức vụ trung cấp, họ mang quan điểm chung là trung dung, trong đó có khoảng 30% là muốn cải cách, muốn thay đổi thực sự. Nhưng chỉ có điều là họ im lặng, và điều chứng minh rõ nhất cho sự im lặng đó là phản ứng khi Hiến Pháp mới được thông qua tại kỳ họp lần 6 vừa rồi. Thói quen im lặng của họ dẫn tới một không khí như thế này, là khi được hỏi lựa chọn ứng cử viên ra giải trình trước Quốc hội thì có tới 40% đại biểu quốc hội đã giữ im lặng, không phát biểu ý kiến gì cả.”
Trả lời câu hỏi thế thì giải pháp nào là giải pháp tối ưu để giải quyết ôn hòa những xung khắc lợi ích mà ông nói không còn cứu vãn được, nhà báo Phạm chí Dũng đề nghị:
“Giải pháp thứ nhất là chấp nhận đa nguyên chính trị, giải pháp thứ hai là chấp nhận nhà nước pháp quyền và cơ chế tam quyền phân lập. Giải pháp quan trọng không kém tồn tại trong mọi thời đại mọi chế độ, là con đường xã hội dân sự cho Việt Nam. Xã hội dân sự là cái mà Ðảng Cộng sản Việt Nam vẫn quy định, đó là dân chủ cơ sở, tức là dân biết dân làm dân bàn dân kiểm tra, nhưng trước đây họ chỉ nói mà không làm. Xây dựng xã hội dân sự chính là xây dựng nội lực thực thi pháp luật, thực thi việc kiểm tra giám sát pháp luật từ phía người dân. Nếu thực thi đầy đủ cả 3 giải pháp đó thì tôi tin là có lẽ trong nửa thế kỷ tới, Việt Nam sẽ có thể sánh ngang bằng xã hội an sinh của các nước Bắc Âu bây giờ.”
Ông tiên đoán rằng trong vài năm tới Việt Nam sẽ trải qua những thay đổi lớn và ông bày tỏ hy vọng, mong ước rằng mọi sự sẽ diễn ra trong ôn hòa, ông nói trong thâm tâm, ông vẫn hy vọng là tại Việt Nam trong những năm tới sẽ xuất hiện những nhân tố ngay từ bên trong Ðảng, muốn chứng kiến một sự chuyển đổi êm dịu, ôn hòa, tránh đổ máu, để hạn chế đà xuống đốc của đất nước.
Ông Phạm Chí Dũng phổ biến Tâm thư từ bỏ Ðảng hôm 5 tháng 12. Ông là một Tiến sĩ Kinh tế, từng làm cán bộ Ban An ninh Nội chính Thành ủy TPHCM. Cha ông là ông Phạm văn Hùng, cựu Trưởng Ban Tổ chức Thành Ủy TPHCM.
Thụy My RFI
No comments:
Post a Comment

markdown:
*Theo* ** *blog Thụy My* *Thông thường, người bỏ Đảng ở Việt Nam chỉ cần gửi một thông báo ra đảng cho tổ chức Đảng nơi sinh hoạt. Nhưng với việc Tiến sĩ Phạm Chí Dũng gửi đơn xin ra Đảng như một cử chỉ thể hiện sự tôn trọng và cách hành xử văn hóa, anh đã phải nhận một phản ứng ít văn hóa hơn hẳn là quy trình tổ chức* *“đấu tố”* *và khai trừ.*
Ngày 25/12/2013, Tiến sĩ Phạm Chí Dũng đã được mời đến cơ quan Ủy ban Kiểm tra thuộc Đảng ủy khối Dân Chính Đảng để nghe đọc quyết định khai trừ Đảng đối với anh, một loại “án bỏ túi” được mặc định bởi Đảng ủy khối Dân Chính Đảng – cơ quan được Đảng bộ và Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo.
TS Phạm Chí Dũng cho biết, do tự xét thấy mình không hề vi phạm Điều lệ Đảng và các văn bản liên quan nên anh đã không tiếp nhận quyết định khai trừ Đảng trong cuộc họp thi hành kỷ luật đảng viên.
Anh bày tỏ quan điểm là toàn bộ các bài viết và phát ngôn của anh chỉ nhằm phản biện trung thực tình hình, cảnh báo khách quan về thế tồn vong của Đảng. Nếu Đảng vẫn duy trì thực trạng như hiện nay mà không có bất kỳ cải cách đáng kể nào, nhiều khả năng sau bốn năm nữa Đảng sẽ tự tan rã theo đúng cái cách mà tiền nhân Cách mạng tháng Mười Nga Vladimir Ilitch Lenin đã cảnh báo “
*Không ai có thể tiêu diệt được người Cộng sản, chỉ có người Cộng sản mới có thể tiêu diệt chính họ*”.
Có thể xem đây là một sự kiện kỷ lục về thời gian, khi quyết định khai trừ đã hiện ra chỉ sau ba tuần kể từ khi TS Phạm Chí Dũng công bố bức
[và nộp đơn xin ra Đảng. Những năm trước, ông Kha Lương Ngãi – nguyên Phó Tổng biên tập báo Sài Gòn Giải Phóng – đã phải mất đến hai năm để được thuận tình cho ra Đảng.](http://thuymyrfi.blogspot.fr/2013/12/tam-thu-tu-bo-ang-cua-nha-bao-pham-chi.html) **Tâm thư từ bỏ Đảng**
Việc khai trừ Đảng TS Phạm Chí Dũng xảy ra sau khi không thành công trong việc vận động anh rút đơn xin ra Đảng, đã ghi dấu một “điểm son” nữa trên gương mặt tổ chức Đảng đương đại: thay vì giải quyết đơn xin ra Đảng một cách bình thường, Thành ủy và Đảng ủy khối Dân Chính Đảng đã vin vào cớ TS Phạm Chí Dũng “
*truyền bá quan điểm trái với đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam*”, biến thành cơ sở cho việc ban hành quyết định khai trừ Đảng.
Trước khi xảy ra việc khai trừ Đảng, TS Phạm Chí Dũng đã được yêu cầu làm bản kiểm điểm để chuẩn bị cho một cuộc “đấu tố” trong đảng ủy Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM – nơi anh làm việc và sinh hoạt Đảng – với “gợi ý” về việc anh đã vi phạm điều lệ Đảng và quyết định số 47 của trung ương về 19 điều đảng viên không được làm. Đó là : “
*Nói, làm trái hoặc không thực hiện cương lĩnh chính trị, điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quy định, quyết định, kết luận của Đảng*”, và “… *tuyên truyền, tán phát thông tin, tài liệu dưới mọi hình thức để truyền bá những quan điểm trái với đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước*”.
Khá trái ngược với sức ép của Thành ủy và Đảng ủy khối cấp trên, cuộc “đấu tố” tại Đảng ủy Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM đã mang lại kết quả 60% đảng viên dự họp không đống ý với hình thức khai trừ Đảng đối với TS Phạm Chí Dũng. Tỉ lệ 40% đồng ý khai trừ nhiều khả năng thuộc về phiếu của giới quan chức Đảng và những người có chức vụ trong chính quyền.
Nhìn lại năm 2009, đại tá, nhà văn Phạm Đình Trọng – người có một số bài viết thể hiện bất đồng quan điểm với Đảng, cũng đã bị khai trừ sau khi cấp ủy Đảng địa phương hoàn toàn thất bại trong việc vận động ông rút đơn xin ra Đảng. Thời gian của tiến trình khai trừ này là 5 tháng. Mục đích chính hành động khai trừ Đảng là người bỏ Đảng luôn phải “vi phạm điều lệ Đảng”, phải bị mất danh dự và đồng thời răn đe các Đảng viên khác không được bỏ Đảng theo.
Thông thường, người bỏ Đảng ở Việt Nam chỉ cần gửi một thông báo ra đảng cho tổ chức đảng nơi sinh hoạt. Nhưng với việc TS Phạm Chí Dũng gửi đơn xin ra đảng như một cử chỉ thể hiện sự tôn trọng và cách hành xử văn hóa, anh đã phải nhận một phản ứng ít văn hóa hơn hẳn là quy trình tổ chức “đấu tố” và khai trừ.
**Dư luận sau các tuyên bố bỏ Đảng**
Từ tiến trình khai trừ Đảng một cách có hệ thống và rất thiếu thuyết phục như vậy, Thụy My đã có cuộc trao đổi riêng với TS Phạm Chí Dũng về phản ứng của dư luận sau sự kiện ba đảng viên bỏ Đảng, sức ép mà những người bỏ Đảng phải gánh chịu, tâm lý thoái – bỏ Đảng trong giới hưu trí và xu thế thoái – bỏ Đảng đang diễn ra và có thể sẽ tiếp tục diễn biến với quy mô lớn hơn nhiều trong những năm tới. Xin phép được ghi lại ở đây.
*Anh có thể cho biết về phản ứng của dư luận sau sự kiện ba đảng viên Lê Hiếu Đằng, Phạm Chí Dũng và Nguyễn Đắc Diên đồng loạt tuyên bố bỏ Đảng vào đầu tháng Chạp năm 2013?*
Tất nhiên vấn đề nào cũng có hai mặt, sự việc nào cũng có thể phát sinh hai loại phản ứng trái ngược. Liên quan đến trường hợp có thể xem là hiện tượng mang tính chính trị – xã hội học về bỏ Đảng, dưới góc độ một người làm công tác nghiên cứu, tôi có thể rút ra khá nhiều đánh giá thú vị về vấn đề «xã hội học đảng viên» của năm 2013.
Mọi chuyện bắt đầu từ lời tuyên bố bỏ Đảng của anh Lê Hiếu Đằng. Lời tuyên bố này lại sinh ra trong bối cảnh anh Đằng đang trong tình trạng ung thư giai đoạn cuối tại bệnh viện 115. Điều rõ rệt có thể nhận thấy là sau tuyên bố này, không chỉ những anh em bạn bè thân thiết trong nhóm Phong trào học sinh sinh viên Sài Gòn, hay còn gọi là nhóm Lực lượng thứ ba, đến thăm anh Đằng, mà còn có cả nhiều người không quen biết thuộc các tầng lớp khác nhau trong xã hội cũng đến bệnh viện để gặp và chia sẻ với người cựu tử tù chế độ cũ.
Có ít nhất một trường hợp làm tôi xúc động là một phụ nữ làm nghề buôn bán nhỏ, có tên là N.T.M.D. hỏi tôi địa chỉ nơi anh Đằng nằm để vào thăm. Sau đó chị đã viết cho tôi như thế này: “
*Mấy hôm nay tôi bận quá, nên không đọc tin tức. Giờ giở ra mới hay bác Đằng đang nguy đến tính mạng. Sao vậy? Hôm tối thứ Năm ngày 10/12 tôi thăm bác vẫn tỉnh táo kia mà. Từ ông Menras André tới ông Hạ Đình Nguyên, thông tin từ ấy làm tôi lo lắng, dẫu biết rằng cái lo ấy là lo thế thôi chứ chẳng có tích sự gì. Tôi buồn quá! Nếu tôi không gặp Bác lần nào nữa chắc là tôi ân hận lắm. Tôi hứa mà chưa đi thăm bác lần thứ hai. Có khi một lần gặp bác trong đời đã làm tôi thức tỉnh? Nhưng có khi quá bé mọn thì làm gì được hở anh?”*
Theo cảm nhận của tôi, chỉ vài dòng ngắn ngủi nho nhỏ như thế đã biểu lộ tình cảm của không ít người dân với tâm tư rời bỏ Đảng của anh Lê Hiếu Đằng. Nhiều người dân đang muốn chứng nhận một sự chuyển đổi và hành động dứt khoát ngay trong nội tại người đảng viên cộng sản để giúp nhân dân có được một chọn lựa xứng đáng hơn nhiều so với thực tế.
Với bác sĩ Nguyễn Đắc Diên cũng vậy, anh ấy nhận được nhiều lời quan tâm và chia sẻ. Theo tôi biết, anh Diên là bác sĩ tư và sinh hoạt Đảng tại địa phương cùng với những đảng viên hưu trí. Anh Diên cũng đã nhận dược những lời động viên và chia sẻ của cả một số đảng viên hưu trí.
*Còn phản ứng dư luận đối với Tâm thư từ bỏ đảng và đơn xin ra đảng của anh thì thế nào?*
Cá nhân tôi đã nhận được gần 200 lời chia sẻ và ủng hộ trực tiếp. Nếu xem xét vấn đề này dưới góc độ thống kê xã hội học, con số gần 200 người liên hệ với tôi vào lần này gấp ba lần so với số người bày tỏ đồng thuận khi tôi viết một bức tâm thư gửi Quốc hội vào tháng 11/2013 để phản đối Dự thảo Hiến pháp, và gấp 10 lần so với số người chia sẻ với tôi khi tôi nhận quyết định đình chỉ điều tra vào tháng 3/2013.
Sau bức tâm thư từ bỏ Đảng của tôi, đáng chú ý là khá nhiều người đã liên hệ trực tiếp với tôi qua điện thoại để bày tỏ sự ủng hộ, cho dù họ thừa hiểu rằng từ lâu nay máy điện thoại của tôi không còn thuộc về quyền tự do cá nhân. Tỉ lệ người thể hiện chính kiến qua điện thoại như thế chiếm đến 50% những người liên hệ với tôi. Còn trước đây, tỉ lệ chia sẻ với tôi qua phương tiện điện thoại chỉ chiếm khoảng 20-30%, còn lại là qua email và nhắn tin – là những phương tiện có vẻ “an toàn” hơn và cũng dễ dàng “xóa dấu vết” hơn.
Một chi tiết đáng lưu tâm không kém trong phân tích là có đến 80% số người liên hệ với tôi để lại tên họ và địa chỉ rõ ràng, trong khi trước đây tỉ lệ này chỉ khoảng 40%. Sự phân tích cơ cấu này sẽ có ý nghĩa nếu liên hệ với việc trong số gần 200 người liên hệ trực tiếp với tôi, có đến 80% là người trong nước, trong đó có cả một số đảng viên hưu trí, đảng viên đương chức.
Những thống kê sơ bộ mới mẻ này cho thấy ít nhất, không khí dư luận chung đang có chiều hướng thoát dần giới hạn e ngại và sợ sệt. Nếu trường hợp của tôi luôn bị coi là “rất nhạy cảm” thì sự chia sẻ của những người đồng cảm dành cho những người như tôi lại càng đáng quý. So với hồi đầu tháng 11/2013, số người bày tỏ chính kiến với tôi qua điện thoại đã tăng gấp đôi, cho thấy mọi người không còn mấy lo sợ về việc bị ghi âm và bị cho vào “sổ đen”. Gần như trái ngược, trong họ đang phát triển tâm thế muốn chia sẻ và nhu cầu tự do ngôn luận.
Nhưng tất nhiên tôi cũng chờ đợi những phản ứng không đồng tình. Song cho tới nay, tôi thật sự ngạc nhiên là trong gần 200 người liên lạc với tôi, không có bất cứ một cuộc điện thoại hoặc tin nhắn nào mang tính chửi bới hoặc đe dọa, và chỉ có một phản ứng không đồng tình với việc tôi từ bỏ đảng. Tôi có hỏi anh Nguyễn Đắc Diên và được biết anh Diên cũng chỉ nhận duy nhất một cuộc điện thoại nặc danh, la lối và chửi bới hành động bỏ Đảng của anh. Nhưng tất cả phản ứng trái chiều cũng chỉ có thế.
Một phản ứng đặc trưng khác luôn cần được nghiên cứu và phân tích là các chiến dịch công kích, chỉ trích của báo Đảng. Tuy nhiên khác với hơn hai chục bài viết công kích anh Lê Hiếu Đằng vào tháng 8/2013 khi anh Đằng nêu đề xuất thành lập đảng Dân chủ Xã hội, cho tới nay chỉ có hai tờ báo Quân Đội Nhân Dân và Hà Nội Mới đả kích chuyện từ bỏ Đảng.
Hai thể tài phản ứng của báo Đảng và giới dư luận viên về chuyện bỏ Đảng đã gián tiếp cho thấy giới lãnh đạo Đảng đang rất lúng túng, khi tính chính danh của họ đang bị xói mòn nghiêm trọng bởi tình cảnh gần như biến mất của tính chính nghĩa. Mà đã quá thiếu hoặc không còn chính nghĩa thì làm sao có thể phản ứng mạnh mẽ và minh bạch được?
**Một cuộc «điều tra xã hội học mini»** *Anh có thể cho biết rõ hơn về thành phần xã hội của những người đã chia sẻ với anh và về nội dung của các cuộc trao đổi được không?*
Có nhiều tầng lớp chia sẻ với tôi như trí thức, cán bộ hưu trí, cựu chiến binh, doanh nhân, tiểu thương, nông dân, dân oan đất đai, nạn nhân môi trường, công nhân, sinh viên và học sinh, người Việt ở nước ngoài, kể cả một số người đang là sĩ quan quân đội, quan chức nhà nước.
Trong đó, đông nhất vẫn là những người thuộc giới trí thức ở khu vực Hà Nội. Tôi cho rằng yếu tố phản hồi theo vùng như vậy cũng hợp lý, vì Hà Nội chính là trung tâm điểm tập trung đông đảo nhất tiềm lực trí thức, trí tuệ và cũng là nơi dễ phát sinh phản ứng đối với tư tưởng, thái độ và hành vi của đảng cầm quyền.
Đa số các phản hồi bày tỏ nỗi trằn trọc và quá đỗi bức xúc trước hiện tình hỗn loạn của đất nước, chỉ trích nặng nề đối với sự bảo thủ của giới lãnh đạo Đảng và năng lực điều hành quá kém của chính quyền. Họ tâm sự với tôi về đủ thứ, từ đạo đức xã hội xuống cấp thê thảm đến mặt bằng đạo đức của giới quan chức chính quyền trung ương và các chính quyền địa phương đã xuống đến vùng đáy, về các nhóm lợi ích và nhóm thân hữu “được Đảng dung dưỡng” đang ăn trên đầu trên cổ người dân không còn chừa thứ gì…
Một nông dân ở Ban Mê Thuột vừa khóc vừa kể cho tôi nghe là gia đình anh ấy đang bị cướp đất đến tán gia bại sản, trong khi một người bà con của anh ấy ở Đắc Lắc bị chết trong đợt xả lũ thủy điện vào tháng 9 vừa qua nhưng chẳng hề có cấp chính quyền và doanh nghiệp nào đoái hoài, thậm chí một đồng bồi thường cho nạn nhân cũng không có.
Và đây chỉ là một ít trong số rất nhiều ý kiến mà tôi nhận được (*):
*V.T.T* *.: Tôi bỗng nhớ đến việc tôi cương quyết từ chối không làm “Đơn xin gia nhập ĐCSVN” năm 1987 và việc chồng tôi đã lặng lẽ cất bộ “Hồ sơ Đảng tịch” để lưu niệm, sau khi nhận huy hiệu 40 năm tuổi Đảng (năm 2001) và tôi tự thấy có trách nhiệm gửi cho anh đôi dòng chia sẻ.* *T.T.:* *Tôi là một Việt kiều Úc đã xa quê hương VN hơn 32 năm. Hôm nay tôi đọc bài Tâm thư bỏ Đảng của anh, tôi thật sự rất là ngạc nhiên vì anh đã từng là đảng viên ĐCS và lại đã từng làm việc trong ngành an ninh. Anh đã làm một việc cần thiết và đúng lúc cho đất nước.* *D.N.T.M.:* *Tôi mới đọc thông tin anh từ bỏ Đảng CS, tôi – một phụ nữ bình thường chỉ làm nghề buôn bán – hoan nghênh và ngưỡng mộ tinh thần đấu tranh giành lẽ phải cho 87 (tám mươi bảy) triệu công dân Việt Nam, vì còn lại là 3 (ba) triệu đảng viên, mà trong số 3 triệu này có MỘT BỘ PHẬN KHÔNG NHỎ đảng viên hủ nát – tham lam – ác tâm – vô trách nhiệm với dân tộc – giả nhân giả nghĩa…* *D.N.:* *Tôi tin rằng, rất nhiều và rất nhiều đảng viên cũng bâng khuâng và trăn trở như ông, nhưng còn đang lưỡng lự, hy vọng họ sẽ mạnh dạn và can đảm hơn cùng làm một cuộc cách mạng “từ bỏ Đảng” kịp thời cứu nguy dân tộc.*
Sau tất cả những ý kiến như thế, tôi lại tự hỏi đất nước này sẽ đi về đâu? Đi về đâu với một thứ hạng tham nhũng thuộc nhóm đáng lên án nhất thế giới, một nền kinh tế bị tàn phá đến cạn kiệt, một gánh nặng nợ xấu và nợ công sẽ trùm lên đầu lớp con cháu trong ít nhất hai thế hệ tới, một nền đạo lý bị băng hoại đến khó tưởng tượng và còn chưa phải là đáy?
Không ít ý kiến đã chia sẻ với tôi về tư thế độc quyền của Đảng Cộng sản hiện nay chính là tác nhân khủng khiếp gây nên nạn độc quyền kinh tế, tham nhũng và các nhóm lợi ích, khiến cho toàn bộ xã hội điêu đứng. Họ đòi hỏi phải có sự thay đổi, một sự thay đổi lớn lao và có thể gần như là một cuộc “thay máu” trong Đảng để gìn giữ những giá trị còn lại của Tổ quốc. Họ đã trắng xóa hy vọng đối với tầng lớp đảng viên đặc quyền đặc lợi hiện thời.
Nhưng cũng có một ít người vẫn còn đôi chút kỳ vọng là trong Đảng sẽ xuất hiện những nhân tố mới nào đó mà có thể phục hồi phần nào niềm tin của dân chúng, mang lại một sự thay đổi chính trị đủ lớn để sự chuyển đổi ở Việt Nam có thể gần tương tự với trường hợp Myanmar, nghĩa là sẽ êm dịu, dân chủ hơn và không đổ máu – một kịch bản mà ngay cả những nhóm lợi ích tàn nhẫn nhất cũng phải tạm hài lòng khi khó còn sự lựa chọn nào khác, nếu không muốn bị người dân “hồi tố” trong giai đoạn hậu sự.
Lại có người nói như hét vào điện thoại, chỉ trích cực kỳ nặng nề Đảng Cộng sản bằng những từ mà tôi xin không mô tả lại, và đòi phải dùng “bạo lực cách mạng” để lật đổ thể chế thối nát này… Người khác thì còn hỏi thẳng:
*“Sao các ông 72 (nhóm Kiến nghị 72) không lập luôn đảng mới đi? Bọn tôi sẵn sàng đi theo!”.*
Tôi lắng nghe tất cả và cũng ghi nhận tất cả, với tư cách một nhà báo độc lập.
Nhưng với tư cách một công dân và với nhạy cảm riêng, tôi cho rằng không phải ngay bây giờ mà sau ba năm nữa, tôi có thể hy vọng. Nhưng chỉ là hy vọng đôi chút, vào một vài gương mặt mang sắc diện cải cách trong Đảng. Đó sẽ là những đảng viên cao cấp muốn nhắm đến mục tiêu chuyển đổi thể chế chính trị một cách ôn hòa và hợp lòng dân, đồng thời có được sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế. Nếu họ có đôi chút thực tâm vì dân tộc, chúng tôi có thể giúp họ.
*Tâm trạng khủng hoảng niềm tin của đảng viên có thể dẫn tới những nhận định nào về vấn đề mà anh gọi là «xã hội học đảng viên» ngày nay?*
Những ý kiến trao đổi với tôi cũng làm cho tôi có thêm xác nhận về một kết quả sơ bộ trong nghiên cứu gần đây về cơ cấu tư tưởng trong hàng ngũ đảng viên. Hiện thời có khoảng 30% đảng viên là những người không hoặc ít gắn bó với quyền lợi liên quan đến chức vụ, là những người có tư tưởng cải cách và một số là tiến bộ, mong muốn một sự thay đổi đủ mạnh và chấp nhận đa nguyên chính trị để cứu vãn đất nước.
Khoảng 50% số đảng viên khác là những người có gắn bó ở mức độ nào đấy với quyền lực và quyền lợi, theo quan điểm trung dung và phần nào mang tính xu thời. Những người này thường có tư tưởng phản ứng đối với quan điểm giáo điều và bảo thủ trong Đảng và sự yếu kém trong hệ thống điều hành của chính quyền, nhưng vì nhiều lý do đã không thể hiện sự bức xúc của mình và cũng chưa sẵn sàng cho một tiến trình cải cách.
Còn lại là khoảng 20% đảng viên – đa phần là đảng viên giữ chức vụ cao cấp trong Đảng và hệ thống chính quyền, gắn bó mật thiết với quyền lực và quyền lợi – là những người không muốn có bất kỳ một thay đổi nào, thậm chí còn làm nhiều cách để ngăn chặn, ngăn cấm sự thay đổi và các cải cách.
Tâm sự của một số đảng viên hưu trí với tôi cũng cho thấy xu hướng thoái Đảng, không sinh hoạt hoặc bỏ sinh hoạt Đảng ở nhiều địa phương hiện nay là rộng khắp và đang đi vào chiều sâu. Vào năm 2012, đã có một đánh giá của một cơ quan Đảng cho biết có đến 30-40% đảng viên hưu trí không sinh hoạt Đảng, hay nói cách khác là sâu đậm tư tưởng thoái Đảng. Trong thực tế, phản ánh của nhiều người trong giới đảng viên hưu trí cho thấy tỷ lệ thoái Đảng ở giới này còn cao hơn, có thể lên đến 50%. Trong số đó, đã có một số trường hợp làm đơn xin ra Đảng và thực tế đã âm thầm ra khỏi Đảng.
Tuy nhiên, lý do vẫn chưa xuất hiện một phong trào bỏ Đảng trên diện rộng là bởi nhiều đảng viên hưu trí vẫn lo ngại về việc bỏ Đảng sẽ làm ảnh hưởng đến gia đình, con cái của họ, và kể cả đến chế độ sổ hưu của họ. Hơn nữa, do cuộc đời họ đã gắn bó quá lâu và phục vụ cho Đảng, họ luôn bị ám ảnh bởi mặc cảm xấu hổ nếu xin ra Đảng, tức mặc nhiên từ bỏ điều mà họ đã tin hoặc đã từng tin. Ngoài ra, cũng có những người thật lòng muốn chia tay với Đảng, nhưng họ không muốn nằm trong số người ra đảng đầu tiên và càng không muốn bị số đông xem là “lạc loài”.
Nhưng thực ra, thực tế ở Việt Nam cho thấy trừ một số trường hợp bị coi là “nhạy cảm về chính trị” khi tuyên bố ra Đảng, đại đa số còn lại đều là trường hợp bình thường, thậm chí rất bình thường nếu làm đơn xin ra Đảng. Với trường hợp này, tất nhiên chi bộ, cấp ủy nơi họ sinh hoạt Đảng sẽ đặt vấn đề về quan điểm cá nhân họ, cho rằng họ “không còn tha thiết với Đảng” hoặc vì những lý do nào đó như “thiếu kiên định”.
Tuy nhiên đối với đại đa số đảng viên hưu trí, sẽ rất khó có thể xảy ra một làn sóng quy chụp chính trị như đối với những nhân vật bất đồng chính kiến. Một số người hưu trí đã ra Đảng cho tôi biết rằng tuy phải mất đến hàng năm trời để cấp ủy xem xét đơn và cố gắng thuyết phục họ ở lại Đảng, nhưng trước thái độ kiên quyết và rõ ràng của họ, cuối cùng cấp ủy cũng cho họ ra Đảng một cách hết sức lặng lẽ. Sau đó gia đình họ cũng không bị ảnh hưởng gì.
Còn vấn đề sổ hưu lại là một chuyện khác hoàn toàn, liên quan đến chính sách hành pháp chứ không dính dáng gì đến việc có ra đảng hay không, tức là chẳng liên quan gì đến phạm trù “Đảng pháp”. Do vậy sự lo ngại của một số người về hưu hiện thời về chuyện ra Đảng sẽ ảnh hưởng xấu đến chế độ hưu trí hoặc bị mất sổ hưu là hoàn toàn không có cơ sở.
Và nếu như chuyện ra Đảng không liên quan hoặc không liên quan mật thiết đến các quyền lợi kinh tế và gia đình, vấn đề còn lại là những người thực tâm muốn chia tay Đảng có vượt qua được chính giới hạn kìm tỏa trong lòng họ hay không. Tôi cho rằng sớm hay muộn, đến một lúc nào đó họ sẽ phải tự quyết định về câu chuyện này.
**Bỏ Đảng: Áp lực và tâm tư** *Một câu hỏi tế nhị: việc anh quyết định ra khỏi Đảng Cộng sản Việt Nam có mâu thuẫn với “lời thề” của anh và khiến anh phải chịu áp lực nào về công việc cá nhân và gia đình?*
Từ lâu nay, tôi đã nói rõ quan điểm cá nhân với gia đình tôi và với các cấp ủy Đảng là một khi Đảng không còn đại diện cho điều được coi là “giai cấp công nhân và nông dân”, không còn chăm lo cho đời sống của nhân dân, và thực tế một bộ phận lớn trong giới đảng viên cao cấp đã phản bội lại quyền lợi của người nghèo, không có lý do gì để chúng tôi phải tiếp tục trung thành với Đảng. Thay vào đó, chúng tôi sẽ tự tìm cho mình lối thoát theo lời thề “
*trung với nước, hiếu với dân*”.
Tất nhiên sự phủ nhận lời thề cũ để chuyển hóa sang lời thề mới cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tôi và gia đình. Ở nơi em gái tôi làm việc là Đài truyền hình TPHCM, trước đây tôi có nghe việc từng có áp lực và sức ép nào đó đối với em gái tôi về quy hoạch cán bộ và công việc – một hành động kém văn hóa mà tôi đã phải phản ứng thẳng thừng. Tôi đã và sẽ nói rõ rằng em gái tôi và tôi là hai thể nhân độc lập, hoàn toàn không liên quan gì với nhau về công việc và quan hệ xã hội. Nếu ai đó muốn gây sức ép tiêu cực đối với em gái tôi vì chuyện của tôi thì đó là hành động hạ đẳng và chắc chắn tôi sẽ xử lý vấn đề này đến cùng.
Còn với tôi, dù tới nay chưa bị đặt yêu cầu về thay đổi công việc hay bị cho nghỉ việc, tôi vẫn nghĩ nếu người ta có thể dùng thủ thuật khai trừ Đảng thay vì giải quyết cho ra Đảng một cách bình thường, sẽ không có gì bảo đảm cho tương lai của bạn khi phải đối mặt với cả một hệ thống tiểu xảo.
*Trường hợp đại tá, nhà văn Phạm Đình Trọng trước đây cũng là một đảng viên hưu trí và bị chèn ép bởi các tiểu xảo, như anh nói. Theo anh, tâm tư của giới đảng viên về hưu hiện thời ra sao?*
Đáng tiếc là một số đảng viên kỳ cựu vẫn chưa thừa nhận rằng nguồn cơn sâu xa và cũng là nguồn dẫn trực tiếp cho tất cả cái thực trạng hỗn mang như hiện thời chính là sự thoái hóa biến chất của quá nhiều đảng viên, từ cấp trung ương đến tận cấp cơ sở theo cái cách mà dân gian đã tổng kết “thượng bất chính hạ tắc loạn”. Rõ ràng đã có một sự khác biệt quá xa, không chỉ về thế hệ mà còn cả về cách nhìn nhận thực trạng và lối thoát giữa thế hệ đảng viên kỳ cựu với những người như tôi, và có thể càng xa cách hơn nhiều nếu so với lớp công dân có độ tuổi từ 30 trở xuống.
Một trong những điều tâm sự sâu lắng nhưng cũng dữ dội nhất mà tôi thường bày tỏ với những đảng viên lão thành là “Đảng bây giờ không còn như Đảng ngày trước”. Tôi cho rằng đó cũng là tâm trạng chung của nhiều người như tôi khi cố gắng làm cho lớp đảng viên lão thành cảm thông với khổ nạn mất hoàn toàn lý tưởng của lớp trẻ. Và một khi không còn lý tưởng thì phải làm gì?
Những người như tôi, nếu không thể tìm được xác tín hay cụ thể hơn là niềm tin ở lớp người đi trước, thì chỉ còn biết tự nghĩ ra cách để tự cứu mình. Cứu mình và cũng là giúp đỡ những người xung quanh. Tôi tự hỏi nếu các đảng viên lão thành bị rơi vào hoàn cảnh của những nông dân bị mất đất, bị cướp đất, hay bị nhân viên công lực đối xử thô bạo ngoài đường phố hoặc phải chịu một cái án oan nào đó giữa thanh thiên bạch nhật, hẳn là họ sẽ không thể bằng an mà bàn luận về lý luận chủ nghĩa xã hội hay về “một bộ phận” nào đó đảng viên đang thoái hóa biến chất. Mà họ sẽ có cái nhìn khác hẳn, bởi khi đó những bức xúc tự thân sẽ chi phối và có thể lấn át lý trí.
Chẳng hạn tôi biết một đảng viên cao cấp từng giữ một vị trí cao trong ngành cao su, khi về hưu vẫn thường đi phổ biến nghị quyết Đảng cho các chi bộ. Nhưng khi nhà ông này bị một dự án làm đường của chính quyền địa phương cắt hết một phần ba, ông đã phẫn uất đến nỗi đòi mang xăng đến trước trụ sở Ủy ban Nhân dân thành phố để tự thiêu.
**Một làn sóng thoái, bỏ Đảng trong tương lai?** *Hiện tại là như thế… Còn có thể có những thách thức nào đối với giới đảng viên hưu trí trong tương lai?*
Ở Việt Nam hiện nay, giới hưu trí với rất nhiều đảng viên đang phải đối mặt với cơn đột biến co thắt túi tiền, mà rất có thể sẽ đồng pha với khả năng từ thắt chặt đến vỡ quỹ lương hưu trong một tương lai không quá xa. Bất chấp việc cho đến nay vẫn chưa có bất cứ hạng mục nào được gỡ bỏ trong số 432 loại phí và lệ phí – được hiểu một cách trung thực như núi thuế trút lên đầu dân chúng, ngân sách quốc gia vẫn ngồn ngộn dấu hiệu cạn kiệt.
Tình thế hiểm trở như vậy càng trở nên hiểm nghèo hơn khi vào năm 2012 đã lần đầu tiên manh nha thông tin về khả năng quỹ lương hưu có thể vỡ vào năm 2030. Nhưng đến nửa cuối năm 2013, dù bị giới tuyên giáo trung ương cố gắng ngăn chặn, thông tin từ những cuộc hội thảo của giới chuyên gia và không ít quan chức có trách nhiệm vẫn cho thấy nguy cơ đó đang đến gần, thậm chí rất gần. Không cần phải chờ đến năm 2030, nếu trong ba, bốn năm tới vấn đề thu ngân sách không được cải thiện – tức tiền thuế thu từ dân không đủ để chi cho các công trình xây dựng cơ bản của nhà nước mà thường lãng phí ít nhất vài chục phần trăm và làm giàu thêm cho các nhóm lợi ích – những người về hưu sẽ phải nhìn nhận một thực tế đớn đau là quỹ lương dành cho họ sẽ bị biến thành một trong những nạn nhân đầu tiên của chế độ thẳng tay cắt xén.
Bài học hậu Liên Xô vẫn còn nguyên giá trị. Trong thời kỳ hỗn loạn nhất về kinh tế cùng vô số nhóm lợi ích thi đua trục lợi, giá trị lương mà giới hưu trí và các công thần của chế độ xô viết nhận được chỉ bằng một nửa, thậm chí 1/3 so với giá trị trước đó. Cũng trong bối cảnh đó, các nhóm lợi ích đã mặc sức tăng giá để khoét sâu hơn nữa nỗi khốn quẫn đau đớn của lớp người nghèo khó. Sau đó và khi đã không còn đủ kiên nhẫn trung thành với chế độ, chính những người về hưu đã phải hàng hàng lớp lớp nắm tay nhau tuần hành phản đối ngay trên Quảng trường Đỏ.
Đó chỉ là một minh họa nhỏ cho thấy sự phân hóa xã hội và bất bình đẳng xã hội ở Việt Nam đã gần đạt tới vùng cao trào. Tầng lớp cai trị đã quá xa cách và hầu như chẳng còn đếm xỉa đến thực trạng đen tối của giai tầng dân đen. So với thời điểm gần bốn chục năm trước,
[. Mà như thế thì những đảng viên còn chút lương tâm làm sao có thể gìn giữ một cách mù quáng lời thề trung thành với Đảng?](http://thuymyrfi.blogspot.fr/2013/12/nha-bao-pham-chi-dung-ang-chi-con-mang.html) **Đảng hiện nay chỉ còn mang bóng hình và hơi thở của các nhóm lợi ích**
Và làm sao mà những người về hưu ở Việt Nam vẫn có thể giữ được vẻ bình thản như giờ đây, nếu như sau ba, bốn năm nữa họ chỉ nhận được tiền hưu bằng một nửa hay một phần ba giá trị hiện thời? Họ sẽ làm gì khi đó?
Tôi cho là không còn cách nào khác, nếu họ thấy tất cả những kiến nghị hay khiếu nại đã không còn tác dụng gì nữa đối với tầng lớp quan chức vô cảm, họ sẽ phải hành động. Một trong những hành động sẽ là biểu thị thái độ không chỉ bằng lời nói, mà là ra đường, là xuống đường. Còn cách biểu đạt khác mang tính phẫn nộ không kém là những người về hưu bức xúc nhất sẽ thẳng thừng chia tay Đảng.
*Nhưng thực tế cho đến nay số người tuyên bố công khai bỏ Đảng vẫn còn rất ít. Anh có cho rằng làn sóng thoái – bỏ Đảng sẽ tiếp nối và diễn ra một cách bền vững?*
Dù ít người công khai nhưng thực tế nhiều năm qua đã có khá nhiều người âm thầm bỏ Đảng.
Còn những năm tới, vấn đề cơm áo gạo tiền sẽ quyết định tất cả tương lai khủng hoảng hay không khủng hoảng nền kinh tế ở Việt Nam, có hay không một cuộc khủng hoảng chính trị. Đơn giản là nếu nền kinh tế được phục hồi dù chỉ 10% so với mặt bằng hiện nay, sẽ không có con sóng bỏ Đảng nào cả. Khi đó, hệ thống tuyên truyền một chiều sẽ đẩy thành tích 10% ấy lên gấp ba lần. Khi đó, người dân và các đảng viên sẽ tiếp tục chấp nhận tồn tại trong một trạng thái mỏi mòn hy vọng, dù biết rõ hy vọng đó có thể chẳng kéo dài được bao lâu.
Thế nhưng với rất nhiều dấu hiệu suy thoái đã và đang mở ra đề dẫn cho khủng hoảng kinh tế, lòng người không thể cầm cự được nữa. Thời điểm cuối năm 2013 đang chứng kiến những tín hiệu suy sụp của khối ngân hàng bởi nợ xấu, xu hướng thoái vốn khỏi ngân hàng và cuộc tranh luận quá căng thẳng về thông tư 02 của Ngân hàng Nhà nước liên quan đến trích lập dự phòng rủi ro. Suy sụp lại dễ dẫn đến đổ nát và do vậy sẽ ảnh hưởng hầu như trực tiếp đến quỹ lương hưu.
Không ít đảng viên am hiểu đang đặc biệt lo ngại về cái tương lai không hề xán lạn ấy. Một số người đã nói công khai với tôi về ý định bỏ Đảng của họ, bởi thời gian qua họ đã thoái Đảng.
Chỉ vài ngày sau sự kiện ba đảng viên bỏ Đảng vào tháng 12/2013, một người quen trong giới nghiên cứu cho tôi biết là một giáo viên chính trị có thâm niên và có học vị tiến sĩ cũng muốn công khai bỏ Đảng. Còn một người dân kể cho tôi là người bạn của anh ta đang muốn vào đảng nhưng đã dừng lại nguyện vọng miễn cưỡng ấy.
Chưa kể đến số phản hồi ủng hộ và chia sẻ trên các trang mạng mà bạn bè cho tôi biết, tôi cho rằng chỉ với mối tương tác trực tiếp mà tôi đã nhận được, có thể đánh giá rằng không ít người đang mang tâm tư thoái Đảng và bỏ Đảng, và có thể lấy ngày 4/12/2013 khi anh Lê Hiếu Đằng tuyên bố rời Đảng là một dấu mốc cho một làn sóng thoái Đảng và bỏ Đảng trong những năm tới.
Một khi cơm áo gạo tiền trở thành vấn đề sống còn của con người thì không một kỷ luật hoặc sự đe dọa nào của tổ chức Đảng còn có thể níu giữ hoặc ràng buộc được các đảng viên, đặc biệt đối với khối đông đảo đảng viên không dính dáng đến đặc quyền đặc lợi.
Với câu chuyện ba đảng viên bỏ Đảng vào tháng 12/2013, tôi không cho rằng sự việc này sẽ gây ra một tác động trực tiếp đối với số đảng viên hiện thời. Nhưng đang và sẽ là một tác động tâm lý tiềm ẩn và có chiều sâu hơn. Tác động đó cần có độ trễ, sau khi đã có tiền lệ. Độ trễ như vậy thường mất từ sáu tháng đến một năm.
Vì vậy tôi cho rằng khả năng vào nửa cuối năm 2014, khi những dấu hiệu bất ổn và tan vỡ của nền kinh tế trở nên rõ rệt hơn hiện thời, một bộ phận lớn trong giới đảng viên hưu trí và kéo theo cả một số trong giới đảng viên đương chức sẽ thấy cần phải chọn lựa điều gì là đỡ xấu hơn trong một hoàn cảnh ngày càng tồi tệ. Hoặc nếu chưa thể chọn lựa cái tốt hơn, họ sẽ có thể bày tỏ thái độ chính trị dứt khoát hơn. Khi đó họ sẽ quyết định, và làn sóng bỏ Đảng sẽ có thể khởi động một cách mạnh mẽ hơn, có thể tiến đến cao trào vào hai năm 2017 và 2018.
Đó cũng là hai năm mà có thể xảy ra một biến động chính trị đủ mạnh và có ý nghĩa lớn lao.
*Xin chân thành cảm ơn Tiến sĩ Phạm Chí Dũng.* **T.M.**
(*)
*Thụy My xin phép viết tắt tên, bỏ dấu tiếng Việt và sửa một ít lỗi chính tả trong nguyên văn các góp ý.*
***
**NHÀ BÁO PHẠM CHÍ DŨNG: ‘NHẸ NHÕM SAU KHI BỊ KHAI TRỪ KHỎI ĐẢNG’** **Hoài Hương**, *theo* ** **VOA** ![ http://gdb.voanews.com/FDB0F013-B9B9-4185-997B-2B7BF7C3F521_w268_r1.jpg](file:///C:\Users\RevLouis\AppData\Local\Temp\msohtmlclip1\01\clip_image001.jpg)
Hôm 25/12, nhà báo Phạm Chí Dũng trở thành đối tượng của một buổi làm việc mà ông mô tả là “một cuộc đấu tố khá căng thẳng”, sau khi được mời đến cơ quan Ủy ban Kiểm tra thuộc Đảng ủy khối Dân Chính Đảng để nghe đọc quyết định khai trừ ông. Trong một cuộc phỏng vấn dành cho ban Việt ngữ-VOA, Tiến sĩ Dũng cho biết cảm nghĩ của ông sau khi bị khai trừ:
“Cảm nghĩ của tôi là nhẹ nhàng, nhẹ nhõm và thanh thản. Tôi đã giải quyết được một vấn đề cũ để chuyển sang một giai đoạn mới tại vì tôi đã phải thao thức với vấn đề này trong suốt 10 năm vừa rồi. Ðây là tâm trạng chung của rất nhiều đảng viên, có thông tin cho thấy có tới một nửa trong tổng số đáng viên hưu trí đã thoái Ðảng, không còn sinh hoạt Ðảng.”
Ông Phạm chí Dũng bị chính thức khai trừ sau khi đã nộp đơn xin ra khỏi Ðảng, sau 10 năm thao thức và trăn trở với quyết định của ông. Ông cho biết nỗi lo âu lớn nhất của ông là sự chống đối của cha, một đảng viên đã 65 tuổi Đảng:
“Trước đây tôi rất lo là Ba tôi không đồng ý để tôi ra khỏi Ðảng, nhưng tôi thường nói với Ba tôi là Ðảng bây giờ quá khác Ðảng ngày xưa, một sự khác biệt đến không thể chấp nhận được nếu còn tâm huyết, cho nên cuối cùng Ba tôi đã đồng ý chấp nhận cho tôi ra mà không quá bị coi là một sự ô nhục đối với gia đình. Còn những vấn đề khác thì tôi đã chuẩn bị tinh thần đầy đủ cả trước khi tôi làm Tâm Thư Từ Bỏ Ðảng, bởi vì đây không phải là một hành động bột phát của tôi, nhưng mà tất nhiên không phải là tất cả mọi chuẩn bị đều đầy đủ. Làm một cái gì đó người ta luôn luôn phải gánh chịu một sự rủi ro nào đó, nhưng mà nếu cứ nghĩ mọi sự sẽ chu toàn và trọn vẹn hết, thì sẽ khó có thể làm được việc gì, chị ạ.”
Ông Phạm chí Dũng nhận định rằng những sự bức xúc về các bất công xã hội, về sự hoành hành của các nhóm lợi ích đưa đến xung khắc với lợi ích của dân chúng đã lên tới đỉnh điểm. Ông cho rằng sự đối đầu đó giữa khối dân chúng với nhà nước hiện nay là không còn có thể cứu vãn được nữa, ông giải thích:
“Thời gian vừa rồi thì những đối tượng chịu nhiều thiệt thòi nhất tại Việt Nam là những người dân bị mất đất gọi là dân oan đất đai, hoặc là những nạn nhân về môi trường, đó là những người bị tổn thương nhiều nhất, đó chính là những tiền thân của một giai tầng dân oan dân khiếu kiện ở Việt Nam hiện nay. Còn đa số tầng lớp trung lưu ở thành thị gần như không bị ảnh hưởng gì, hoặc chỉ bị ảnh hưởng gián tiếp thông qua việc tăng giá của các tập đoàn độc quyền, chẳng hạn giá xăng, giá điện, giá nước, nhưng mà đó chỉ là ảnh hưởng gián tiếp, chưa phải là đụng chạm quyền lợi trực tiếp, chưa làm thương tổn một cách đau đớn đối với họ và gia đình họ. Nhưng nếu như các nhóm lợi ích vẫn tiếp tục tung hoành và điều này hoàn toàn có khả năng xảy ra trong những năm tới- thì lúc đó các nhóm lợi ích sẽ phải đối đầu với lợi ích còn lại của dân chúng, đó chính là sự đối đầu đối kháng quyết liệt giữa dân chúng với các tập đoàn nhà nước, mà đứng sau tập đoàn nhà nước lại chính là nhà nước, là chính phủ, thành thử tôi nghĩ đó không những là những quan hệ mâu thuẫn mà còn là xung đột về lợi ích sống còn giữa dân chúng và các tập đoàn lợi ích và do đó sẽ không thể cứu vãn được.”
Thế điều gì sẽ diễn ra, và nhân tố nào có thể kích thích sự bùng phát về tâm lý đưa đến thay đổi lớn? Nhà báo, cũng là một tiến sĩ kinh tế, tin rằng điều sẽ xảy ra là một cuộc khủng hoảng kinh tế, kéo theo nhiều hệ quả khác:
“Theo hệ quả của suy thoái kinh tế trong suốt 6 năm qua, cuối cùng phải là một cuộc khủng hoảng kinh tế. Trước tháng 10 năm 2007, ít người có thể dự báo về cuộc suy thoái kinh tế của Hoa Kỳ, tại lúc đó không khí thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản tại Hoa Kỳ là sôi sục, chỉ số Dow Jones, chỉ số Nasdaq, chỉ số S&P 500 lên cao chưa từng thấy, lập đỉnh cao của mọi thời đại, nhưng đến tháng 10 thì đột ngột Lehman Brothers, một trong những ngân hàng lớn nhất ở Mỹ sụp đổ, 3 tháng sau thì gần như toàn bộ các ngân hàng và một công ty sản xuất ô tô lớn của Mỹ, là General Motors đã sụp đổ. Ðiều đó có thể xảy ra ở Việt Nam, huống gì Việt nam đã có suy thoái kinh tế từ 6 năm. Thường thì sau suy thoái kinh tế là một cuộc khủng hoảng kinh tế, dẫn tới không phải là một thập kỷ mất mát mà có thể là một vài thập kỷ mất mát, tương tự như trường hợp ở Nhật năm 1980.”
Theo nhà báo Phạm Chí Dũng, đại đa số các đảng viên, tới 80% đã nghĩ tới hoặc bàn tới giải pháp bỏ đảng, hoặc đã âm thầm bỏ Ðảng, tuy chưa có nhiều người chính thức và công khai từ bỏ đảng vì những lý do nhất định.
“Theo những nguồn tin mà tôi nắm được thì có tới 80% đảng viên hiện nay không phải là những người dính dáng tới đặc quyền đặc lợi và không có những chức vụ cao, kể cả các chức vụ trung cấp, họ mang quan điểm chung là trung dung, trong đó có khoảng 30% là muốn cải cách, muốn thay đổi thực sự. Nhưng chỉ có điều là họ im lặng, và điều chứng minh rõ nhất cho sự im lặng đó là phản ứng khi Hiến Pháp mới được thông qua tại kỳ họp lần 6 vừa rồi. Thói quen im lặng của họ dẫn tới một không khí như thế này, là khi được hỏi lựa chọn ứng cử viên ra giải trình trước Quốc hội thì có tới 40% đại biểu quốc hội đã giữ im lặng, không phát biểu ý kiến gì cả.”
Trả lời câu hỏi thế thì giải pháp nào là giải pháp tối ưu để giải quyết ôn hòa những xung khắc lợi ích mà ông nói không còn cứu vãn được, nhà báo Phạm chí Dũng đề nghị:
“Giải pháp thứ nhất là chấp nhận đa nguyên chính trị, giải pháp thứ hai là chấp nhận nhà nước pháp quyền và cơ chế tam quyền phân lập. Giải pháp quan trọng không kém tồn tại trong mọi thời đại mọi chế độ, là con đường xã hội dân sự cho Việt Nam. Xã hội dân sự là cái mà Ðảng Cộng sản Việt Nam vẫn quy định, đó là dân chủ cơ sở, tức là dân biết dân làm dân bàn dân kiểm tra, nhưng trước đây họ chỉ nói mà không làm. Xây dựng xã hội dân sự chính là xây dựng nội lực thực thi pháp luật, thực thi việc kiểm tra giám sát pháp luật từ phía người dân. Nếu thực thi đầy đủ cả 3 giải pháp đó thì tôi tin là có lẽ trong nửa thế kỷ tới, Việt Nam sẽ có thể sánh ngang bằng xã hội an sinh của các nước Bắc Âu bây giờ.”
Ông tiên đoán rằng trong vài năm tới Việt Nam sẽ trải qua những thay đổi lớn và ông bày tỏ hy vọng, mong ước rằng mọi sự sẽ diễn ra trong ôn hòa, ông nói trong thâm tâm, ông vẫn hy vọng là tại Việt Nam trong những năm tới sẽ xuất hiện những nhân tố ngay từ bên trong Ðảng, muốn chứng kiến một sự chuyển đổi êm dịu, ôn hòa, tránh đổ máu, để hạn chế đà xuống đốc của đất nước.
Ông Phạm Chí Dũng phổ biến Tâm thư từ bỏ Ðảng hôm 5 tháng 12. Ông là một Tiến sĩ Kinh tế, từng làm cán bộ Ban An ninh Nội chính Thành ủy TPHCM. Cha ông là ông Phạm văn Hùng, cựu Trưởng Ban Tổ chức Thành Ủy TPHCM.
**Thụy My RFI**
## No comments:
## Post a Comment


text:
TIN MỚI!
VN-Index:
GTGD: tỷ VNĐ
HNX-Index:
Xem đồ thị kỹ thuật
Ông Phạm Hồng Thắng
0.92
137,713,833,090 VNĐ (năm 2016)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Connection: close

Cache-Control: public

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Thể loại: Ca Cổ - TCGD | Lượt nghe: 134 | Sáng tác: Trương Quang Lộc - Hoàng Thành | Album: Những Giọng Ca Vàng Sau 75
Gửi quà tặng trực tuyến
Báo lỗi: Để giúp chúng tôi quản lý tốt hơn chất lượng các bài hát bạn hãy gửi ngay thông tin khi gặp vấn đề nào đó về bài hát hoặc album này

markdown:
Thể loại:
[Ca Cổ - TCGD ](/index.php?language=vi&nv=music&op=search&where=song&q=Ca+C%E1%BB%95+-+TCGD&id=1&type=category)
| Lượt nghe: 134 | Sáng tác: Trương Quang Lộc - Hoàng Thành | Album: [Những Giọng Ca Vàng Sau 75](/index.php?language=vi&nv=music&op=search&where=album&q=Nh%E1%BB%AFng+Gi%E1%BB%8Dng+Ca+V%C3%A0ng+Sau+75&id=102)
|Link bài hát:|
|Chèn blog:|
|Forum:|** Gửi quà tặng trực tuyến**
|Nhập tên bạn:|
|Người nhận:|
|Email nhận:|
|Lời nhắn:|
|Nhập tên bạn:|
|Nội dung:|** Báo lỗi**: Để giúp chúng tôi quản lý tốt hơn chất lượng các bài hát bạn hãy gửi ngay thông tin khi gặp vấn đề nào đó về bài hát hoặc album này
|Nhập tên bạn:|
|Nếu không phải một trong các nguyên nhân trên bạn vui lòng nhập nguyên nhân vào ô dưới đây.|
|Tên bạn:|
|Nội dung:|
|
|

WARC-Truncated: length

X-Cache: HIT from Backend

Server: cloudflare-nginx

Pragma: no-cache

Cache-Control: private, pre-check=0, post-check=0, max-age=0

Set-Cookie: nv3c_Xunko_nvvithemever=lQ%2C%2C; expires=Fri, 29-Sep-2017 13:12:45 GMT; path=/; domain=.sankhaucailuong.com; httponly

Vary: Accept-Encoding

Content-Language: vi


text:
THIÊN CHÚA và TRẦN THẾ
Joseph Ratzinger
Biển-đức XVI.
Thiên Chúa và Trần Thế
Tin và Sống trong thời đại ngày nay
Trao đổi với Peter Seewald
Phạm Hồng-Lam chuyển ra Việt ngữ
CHƯƠNG II
ĐỨC GIÊ-SU KI-TÔ
11. SỰ THẬT (tiếp)
LẠY CHA CHÚNG CON
„Kinh Lạy Cha“ là lời cầu duy nhất đức Ki-tô đã dạy cho môn đệ, và từ 2000 năm nay, kinh này là phần không thể thiếu trong thánh lễ. Kinh này – cũng như kinh tin kính, như các bộ tộc Is-ra-en, như số các tông đồ và số hình sao trên trời – có tất cả 12 câu. Và 12 câu này lại gồm đúng 7 lời cầu. Hẳn phải có một bí ẩn lớn trong đó?
Có phải gồm 12 câu hay không, tôi không biết. Và trong bản bằng tiếng Hi-lạp cũng có số câu như vậy hay không, lại là một chuyện khác nữa. Nếu quả như vậy, thì đây là một cấu trúc khá đặc biệt. Ta có hai kinh Lạy Cha, một theo Lu-ca và một theo Mát-thêu. Quả thật hay, khi toàn bộ nội dung và thứ tự mong ước được gói trọn trong bảy lời cầu, và mỗi chữ đều mang một í nghĩa sâu xa.
Chỉ một từ Cha mà thôi, nói lên tương quan cha – con giữa Chúa và ta, đã đầy ắp í nghĩa rồi. Từ chúng con cũng quan trọng không kém. Con cái Chúa không phải là „con“ đơn lẻ, mà là „chúng con“. Như thế, cấu trúc lời kinh đó chứa đựng một kho tàng, mà í nghĩa chỉ được khám phá dần dần qua bao nhiêu thế kỉ.
Kinh Lạy Cha chẳng bao giờ trở nên cổ hủ…
Không biết có bao nhiêu tác giả đã viết về kinh đó, vì mỗi người có một cảm nhận riêng. Vì thế, cũng như lời Chúa và kinh Tin kính, kinh này một mặt mang một hình thù bất biến, nhưng mặt khác nó luôn mới, vì là nguồn cho những cảm nghiệm bất tận, nó luôn đẩy ta đi tới. Ta không bị trói vào quá khứ cứng đơ, nhưng kinh Lạy Cha là một vùng đất đầy khám phá, trong đó chính mỗi người cũng có thể tìm ra cho mình những điều mới.
Tại sao Giáo hội cầu kinh đó hàng ngày trong thánh lễ? Phải chăng vì đó là lời kinh do đức Ki-tô dạy?
Có lẽ chỉ một lí do đó thôi cũng đã đủ rồi. Đó là lời kinh nguồn cội, mà ta cùng đức Ki-tô cầu nguyện nhiều nhất và đúng đắn nhất. Đại giáo chủ Grê-gô-ri-ô viết trong một lá thư, kinh Lạy Cha trong thánh lễ mang tầm quan trọng nền tảng, vì rốt cuộc đó là kinh do chính đức Ki-tô dạy. Ngài nói thêm, kinh đó cao trọng hơn bất cứ một kinh nào do con người lập, và cũng quan trọng hơn những lời kinh phụng vụ.
Một chỗ trong kinh Lạy Cha: “và đừng dẫn chúng con vào chước cám dỗ”. Tại sao một Thiên Chúa nhân từ lại muốn cho chúng ta sa chước cám dỗ? Có phải đây là một lỗi dịch thuật? Sư huynh Roger, người sáng lập phong trào Taizé, một cộng đoàn đại kết ở Pháp, đề nghị nên cầu như vầy: “và đừng để chúng con sa chước cám dỗ”.
Người ta đã thắc mắc nhiều về chuyện trên. Tôi biết, thủ tướng Đức Adenauer đã ép hồng i Frings phải xét lại câu đó. Chúng tôi vẫn luôn nhận được thư đề nghị nên đổi theo hướng trên. Dịch đúng chữ phải là “đừng dẫn chúng con vào chước cám dỗ”. Đâu là í nghĩa của câu này?
Những người cầu xin biết rằng Chúa chẳng ép mình vào đường xấu. Ở đây, có thể nói họ khẩn cầu Ngài đi với họ trong cơn cám dỗ. Thư thánh Gia-cô-bê nói rõ, Thiên Chúa trắng ngần không một vết nhơ chẳng cám dỗ ai cả. Nhưng Chúa có thể thử thách chúng ta – như trường hợp Ab-ra-ham - để chúng ta trưởng thành hơn, để chúng ta đối diện với hố thẳm của mình, và để rồi lại đưa ta về bên Ngài. Như vậy, chữ “cám dỗ” cũng có nhiều tầng í nghĩa. Rõ ràng Chúa chẳng bao giờ dẫn ta vào đường xấu. Nhưng có thể Ngài không cất đi khỏi ta những cám dỗ, Ngài muốn giúp và dẫn ta, như đã nói, qua thử thách.
Ta cầu Ngài đừng để ta sa chước cám dỗ, đừng để ta đi vào đường xấu, đừng thử thách ta quá sức; cầu Ngài ra tay giúp đỡ sự yếu hèn của ta, để ta khỏi mất Ngài.
Nghĩa là vẫn để nguyên câu đó?
Theo tôi nên để nguyên. Mà cũng không có việc nghiêm cấm chuyện dịch theo các lời đề nghị như kiểu của sư huynh Roger Schütz. Tuy nhiên, theo tôi, vì lòng khiêm tốn, cứ để nguyên như vậy và gắng đi vào chiều sâu của lời kinh thì tốt hơn.
NGUYÊN TẮC CHA – CON
“Không ai biết Con hơn Cha, và không ai biết Cha hơn Con”, thánh sử Mat-thêu viết như thế. Rõ ràng tính cách Cha của Thiên Chúa cũng giống như một thứ chìa khoá giúp ta hiểu về các thế hệ hoặc về sự trở thành và sự qua đi. Các tông đồ bảo Chúa Cha là “nguồn và cùng đích mọi sự”, chỉ có trong Ngài ta mới hiểu được chính mình. Phải chăng quan hệ này, một cách nào đó, đã được khắc sâu vào cuộc sống như một nguyên tắc?
Trước hết, điều có lẽ quan trọng với tôi, là phải làm sao nêu bật lên nét đặc thù của quan hệ Cha – Con thật đặc biệt này. Câu “không ai biết Cha ngoài Con, không ai biết Con ngoài Cha” trước hết nói lên một quy luật nhận thức tổng quát. Câu đó có í nói rằng chỉ có những gì giống nhau mới nhận ra nhau. Không thể nhận ra Chúa, nếu không có sự tương đồng nội tâm với Ngài. Thật ra, chỉ có Chúa mới có thể nhận ra Ngài mà thôi. Con người được phép nhận ra Chúa, chỉ khi họ được Chúa đưa vào một quan hệ thân thuộc với Ngài, và khi nơi con người có được nhiều tương đồng với Ngài giúp họ có thể nhận ra Ngài. Và đức Giê-su nói tiếp: “Không ai có thể nhận ra, ngoài kẻ mà Cha muốn mạc khải cho”. Nói cách khác: Nhận thức chỉ xẩy ra khi cả hai đều muốn.
Phải chăng quan hệ Cha – Con [của Chúa] cũng không phải là một mối liên hệ tiêu biểu cho cuộc sống con người?
Có thể nói được đó là một quan hệ tiêu biểu. Trước hết, đó chỉ là một thứ khung ngôn ngữ và suy tư, một chút hé mở từ xa nhằm giúp ta hiểu được một chút về Thiên Chúa – mà vẫn luôn biết rằng, như công đồng Laterano thứ 4 nói, giữa ta với Chúa cái khác nhiều hơn gấp bội lần tất cả những cái giống. Nhưng mặt khác, có lẽ không thể dùng quan hệ Cha – Con làm hình ảnh tương đồng giúp ta hiểu từ xa cái bí ẩn bên trong của Chúa, nếu như trong quan hệ đó không ẩn chứa một vết tích nào của Thiên Chúa. Quan hệ Cha – Con đặc biệt này là một mối quan hệ uyên nguyên của con người. Đây là một quan hệ cho đi, nhận vào và trao trả lại. Nếu ta bắt đầu từ đây cứ triết lí tiếp, tất nhiên ta sẽ đề cập tới toàn bộ câu hỏi về gia đình nhân loại, và như thế chắc chắn ta sẽ gặp phải giới hạn. Nhưng đúng là ngón trỏ bàn tay ta có thể vươn lên trời được bao nhiêu, thì quan hệ rất đặc biệt kia cũng vươn xa được tới đó.
Thời đại tân tiến ngày nay đang gặp khủng hoảng về vai trò làm cha. Một khi vai trò làm cha mất, í niệm quyền uy cũng đổ theo. Và xem ra một số lớn kiến thức cũ cũng mất hoặc bị gạt bỏ đi một cách oan uổng. Xem ra, một cách nào đó, người ta không còn dễ dàng tin vào những gì lưu truyền. Làm như thế, nói một cách bóng bẩy, là người ta hất luôn cả đứa con khi đổ chậu nước tắm.
Lời xưa có viết, Thiên Chúa đã trao cho các bậc làm cha một sứ mạng. Và quả thật, xưa nay việc chuyển tiếp gia sản đã diễn ra trong quan hệ cha con; việc chuyển tiếp này hầu như luôn là một diễn tiến căng thẳng, một cuộc chiến đấu, trong đó một phía phải được thuần hoá và được lãnh đạo, trong đó cần có phản kháng để mới lớn lên được.
Nhà tâm lí Erich Fromm đã có lần phân biệt tình cha và tình mẹ như thế này: Tình mẹ, theo ông, là đương nhiên. Tình đó được trao tặng cho người khác. Nó gần như là một thứ tình đui mù. Và tình này không đòi hỏi một bổn phận luân lí nào. Tình cha, trái lại, là một tình yêu có điều kiện. Đó là một tình yêu người ta có thể sinh lợi cho mình, nếu họ cố gắng sống theo quy luật.
Đó là những vấn nạn thâm sâu về mặt nhân chủng. Việc chuyển tiếp đời sống, khôn ngoan và kinh nghiệm xẩy ra như thế nào? Những quan hệ nguồn cội giữa cha mẹ và con cái, giữa cha với con trai, giữa mẹ với con gái hệ tại ở đâu? Chúng nói cho ta biết cái gì về bí ẩn Thiên Chúa, cái gì không? Trước hết, một lần nữa, tôi muốn nhấn mạnh rằng, có một chuỗi bất tận cái không giống trong tương quan giữa ta với Chúa, rằng có cái giống nhưng lại xuất hiện hoàn toàn khác, và vì vậy ta phải vô cùng thận trọng trong việc dùng các hình ảnh tương đồng và trong những ứng dụng. Càng hiểu về con người, về quan hệ cha với con trai, về tương quan mẹ với con, ta càng nhờ đó có thể hiểu thêm chút gì về Thiên Chúa. Chẳng hạn như ta sẽ hiểu rằng Thiên Chúa cũng có một mối tình mẹ con với ta, cho dù – như đã nói – ta không dùng chữ “mẹ” đối với Ngài trong lời cầu kinh.
Về quan điểm của Erich Fromm mà tôi quả không biết, tôi thấy rất hay và đáng suy gẫm. Nhưng phải nói ngay, tôi không đồng í với tất cả những điều anh nêu. Tôi nghĩ rằng tình mẹ trước hết là một mối tình tự nhiên - là vì bà mang con trong lòng, đó là máu thịt của bà -, nhưng đó không chỉ là sự thiết thân hay tình yêu do quy luật sinh lí mà thôi. Bà còn có trách nhiệm cung cấp cho con mình cả thể lí lẫn tình yêu để nó có thể thành người.
Tôi tin rằng trong đó đã có sẵn một yêu sách đạo đức rồi. Làm mẹ chẳng bao giờ chỉ là một diễn tiến thuần sinh lí, nhưng đó cũng là một diễn tiến tinh thần. Mẹ mang con trong lòng, sinh nó ra và phải trải qua một quá trình cọ xát tinh thần với con. Đây là một quá trình có sự tham gia toàn bộ con người của mẹ.
Quan hệ giữa cha và con trai rõ ràng khác và rắc rối hơn. Một nhà thần học đã nói, ngày nay ta phải thay chuyện người con đi hoang bằng chuyện các người cha đi hoang. Cha thường bỏ hết thì giờ cho nghề nghiệp và công việc, hơn là để í tới con, thường nghĩ tới năng xuất nhiều hơn là nghĩ tới tặng phẩm Trời cho và tới những bổn phận mình phải có đối với tặng phẩm đó. Nhưng mất vai trò cha cũng có nghĩa là con bị thiệt hại. Nhìn vào các thần thoại ngoại giáo, chẳng hạn trong câu chuyện về thần Zeus, ta thấy quan hệ ở đây được trình bày như là bất thường, bất nhất và độc đoán: Người cha ở đây tuy có sức mạnh và uy quyền, nhưng thiếu trách nhiệm cần thiết, ông dùng quyền nhiều hơn lí và tình. Còn người cha trong Cựu Ước thì khác hẳn, nhất là người cha trong dụ ngôn của đức Giê-su lại càng khác: Ở đây có sự đồng cân giữa quyền và trách nhiệm, vừa có lí có tình, quan hệ đặt trên niềm tin chứ không trên sợ hãi. Thiên Chúa là cha có nghĩa là Ngài hướng đến ta, đón nhận ta vào lòng Ngài, khiến ta có thể lấy tình yêu con cái mà đối xử với Ngài. Thiên Chúa là cha có nghĩa là Ngài đề ra khuôn thước và cũng sửa phạt ta một cách khắt khe, nhưng khắt khe đó đồng nghĩa với yêu thương và luôn đặt nền trên tha thứ. Câu chuyện người con đi hoang trong Tân Ước qua lời kể của đức Giê-su có lẽ cũng là một hình ảnh đánh động nhất về tư cách làm cha của Thiên Chúa.
Câu chuyện đó, như vậy, trở thành khuôn thước cho vai trò làm cha của ta, để ta tu chỉnh theo nó. Hình ảnh Thiên Chúa là Cha trong Kinh Thánh không phải là để cho ta phóng chiếu nhìn lên, nhưng ngược lại: Từ trên cao Ngài nói xuống cho ta biết vai trò làm cha thật sự ra sao, và ta có thể và nên đóng vai trò đó như thế nào với nhau.

markdown:
**THIÊN CHÚA và TRẦN THẾ** **Joseph
Ratzinger** **Biển-đức
XVI.** **Thiên Chúa và
Trần Thế** **Tin và Sống
trong thời đại ngày nay** **Trao đổi với Peter
Seewald** *Phạm Hồng-Lam
chuyển ra Việt ngữ* **CHƯƠNG II** **ĐỨC GIÊ-SU KI-TÔ** **11. SỰ THẬT ** *(tiếp)*
LẠY CHA CHÚNG CON
*„Kinh Lạy Cha“ là lời cầu duy nhất đức Ki-tô đã dạy cho môn đệ, và từ 2000
năm nay, kinh này là phần không thể thiếu trong thánh lễ. Kinh này – cũng như
kinh tin kính, như các bộ tộc Is-ra-en, như số các tông đồ và số hình sao trên
trời – có tất cả 12 câu. Và 12 câu này lại gồm đúng 7 lời cầu. Hẳn phải có một
bí ẩn lớn trong đó?*
Có phải gồm 12 câu hay không, tôi không biết. Và trong bản bằng tiếng Hi-lạp cũng có số câu như vậy hay không, lại là một chuyện khác nữa. Nếu quả như vậy, thì đây là một cấu trúc khá đặc biệt. Ta có hai kinh Lạy Cha, một theo Lu-ca và một theo Mát-thêu. Quả thật hay, khi toàn bộ nội dung và thứ tự mong ước được gói trọn trong bảy lời cầu, và mỗi chữ đều mang một í nghĩa sâu xa.
Chỉ một từ
*Cha* mà thôi, nói lên tương quan cha – con giữa Chúa và ta, đã đầy
ắp í nghĩa rồi. Từ *chúng con* cũng
quan trọng không kém. Con cái Chúa không phải là „con“ đơn lẻ, mà là „chúng
con“. Như thế, cấu trúc lời kinh đó chứa đựng một kho tàng, mà í nghĩa chỉ được
khám phá dần dần qua bao nhiêu thế kỉ. *Kinh Lạy Cha chẳng bao giờ trở nên cổ hủ…*
Không biết có bao nhiêu tác giả đã viết về kinh đó, vì mỗi người có một cảm nhận riêng. Vì thế, cũng như lời Chúa và kinh Tin kính, kinh này một mặt mang một hình thù bất biến, nhưng mặt khác nó luôn mới, vì là nguồn cho những cảm nghiệm bất tận, nó luôn đẩy ta đi tới. Ta không bị trói vào quá khứ cứng đơ, nhưng kinh Lạy Cha là một vùng đất đầy khám phá, trong đó chính mỗi người cũng có thể tìm ra cho mình những điều mới.
*Tại sao Giáo hội cầu kinh đó hàng ngày trong thánh lễ? Phải chăng vì đó là
lời kinh do đức Ki-tô dạy?*
Có lẽ chỉ một lí do đó thôi cũng đã đủ rồi. Đó là lời kinh nguồn cội, mà ta cùng đức Ki-tô cầu nguyện nhiều nhất và đúng đắn nhất. Đại giáo chủ Grê-gô-ri-ô viết trong một lá thư, kinh Lạy Cha trong thánh lễ mang tầm quan trọng nền tảng, vì rốt cuộc đó là kinh do chính đức Ki-tô dạy. Ngài nói thêm, kinh đó cao trọng hơn bất cứ một kinh nào do con người lập, và cũng quan trọng hơn những lời kinh phụng vụ.
*Một chỗ trong kinh Lạy Cha: “và đừng dẫn chúng con vào chước cám dỗ”. Tại
sao một Thiên Chúa nhân từ lại muốn cho chúng ta sa chước cám dỗ? Có phải đây
là một lỗi dịch thuật? Sư huynh Roger, người sáng lập phong trào Taizé, một
cộng đoàn đại kết ở Pháp, đề nghị nên cầu như vầy: “và đừng để chúng con sa
chước cám dỗ”.*
Người ta đã thắc mắc nhiều về chuyện trên. Tôi biết, thủ tướng Đức Adenauer đã ép hồng i Frings phải xét lại câu đó. Chúng tôi vẫn luôn nhận được thư đề nghị nên đổi theo hướng trên. Dịch đúng chữ phải là “đừng dẫn chúng con vào chước cám dỗ”. Đâu là í nghĩa của câu này?
Những người cầu xin biết rằng Chúa chẳng ép mình vào đường xấu. Ở đây, có thể nói họ khẩn cầu Ngài đi với họ trong cơn cám dỗ. Thư thánh Gia-cô-bê nói rõ, Thiên Chúa trắng ngần không một vết nhơ chẳng cám dỗ ai cả. Nhưng Chúa có thể thử thách chúng ta – như trường hợp Ab-ra-ham - để chúng ta trưởng thành hơn, để chúng ta đối diện với hố thẳm của mình, và để rồi lại đưa ta về bên Ngài. Như vậy, chữ “cám dỗ” cũng có nhiều tầng í nghĩa. Rõ ràng Chúa chẳng bao giờ dẫn ta vào đường xấu. Nhưng có thể Ngài không cất đi khỏi ta những cám dỗ, Ngài muốn giúp và dẫn ta, như đã nói, qua thử thách.
Ta cầu Ngài đừng để ta sa chước cám dỗ, đừng để ta đi vào đường xấu, đừng thử thách ta quá sức; cầu Ngài ra tay giúp đỡ sự yếu hèn của ta, để ta khỏi mất Ngài.
*Nghĩa là vẫn để nguyên câu đó?*
Theo tôi nên để nguyên. Mà cũng không có việc nghiêm cấm chuyện dịch theo các lời đề nghị như kiểu của sư huynh Roger Schütz. Tuy nhiên, theo tôi, vì lòng khiêm tốn, cứ để nguyên như vậy và gắng đi vào chiều sâu của lời kinh thì tốt hơn.
NGUYÊN TẮC CHA – CON
* “Không ai biết Con hơn Cha, và không ai biết
Cha hơn Con”, thánh sử Mat-thêu viết như thế. Rõ ràng tính cách Cha của Thiên
Chúa cũng giống như một thứ chìa khoá giúp ta hiểu về các thế hệ hoặc về sự trở
thành và sự qua đi. Các tông đồ bảo Chúa Cha là “nguồn và cùng đích mọi sự”,
chỉ có trong Ngài ta mới hiểu được chính mình. Phải chăng quan hệ này, một cách
nào đó, đã được khắc sâu vào cuộc sống như một nguyên tắc? *
Trước hết, điều có lẽ quan trọng với tôi, là phải làm sao nêu bật lên nét đặc thù của quan hệ Cha – Con thật đặc biệt này. Câu “không ai biết Cha ngoài Con, không ai biết Con ngoài Cha” trước hết nói lên một quy luật nhận thức tổng quát. Câu đó có í nói rằng chỉ có những gì giống nhau mới nhận ra nhau. Không thể nhận ra Chúa, nếu không có sự tương đồng nội tâm với Ngài. Thật ra, chỉ có Chúa mới có thể nhận ra Ngài mà thôi. Con người được phép nhận ra Chúa, chỉ khi họ được Chúa đưa vào một quan hệ thân thuộc với Ngài, và khi nơi con người có được nhiều tương đồng với Ngài giúp họ có thể nhận ra Ngài. Và đức Giê-su nói tiếp: “Không ai có thể nhận ra, ngoài kẻ mà Cha muốn mạc khải cho”. Nói cách khác: Nhận thức chỉ xẩy ra khi cả hai đều muốn.
*Phải chăng quan hệ Cha – Con [của Chúa] cũng không phải là một mối liên hệ
tiêu biểu cho cuộc sống con người?*
Có thể nói được đó là một quan hệ tiêu biểu. Trước hết, đó chỉ là một thứ khung ngôn ngữ và suy tư, một chút hé mở từ xa nhằm giúp ta hiểu được một chút về Thiên Chúa – mà vẫn luôn biết rằng, như công đồng Laterano thứ 4 nói, giữa ta với Chúa cái khác nhiều hơn gấp bội lần tất cả những cái giống. Nhưng mặt khác, có lẽ không thể dùng quan hệ Cha – Con làm hình ảnh tương đồng giúp ta hiểu từ xa cái bí ẩn bên trong của Chúa, nếu như trong quan hệ đó không ẩn chứa một vết tích nào của Thiên Chúa. Quan hệ Cha – Con đặc biệt này là một mối quan hệ uyên nguyên của con người. Đây là một quan hệ cho đi, nhận vào và trao trả lại. Nếu ta bắt đầu từ đây cứ triết lí tiếp, tất nhiên ta sẽ đề cập tới toàn bộ câu hỏi về gia đình nhân loại, và như thế chắc chắn ta sẽ gặp phải giới hạn. Nhưng đúng là ngón trỏ bàn tay ta có thể vươn lên trời được bao nhiêu, thì quan hệ rất đặc biệt kia cũng vươn xa được tới đó.
*Thời đại tân tiến ngày nay đang gặp khủng hoảng về vai trò làm cha. Một khi
vai trò làm cha mất, í niệm quyền uy cũng đổ theo. Và xem ra một số lớn kiến
thức cũ cũng mất hoặc bị gạt bỏ đi một cách oan uổng. Xem ra, một cách nào đó,
người ta không còn dễ dàng tin vào những gì lưu truyền. Làm như thế, nói một
cách bóng bẩy, là người ta hất luôn cả đứa con khi đổ chậu nước tắm.* *Lời xưa có viết, Thiên Chúa đã trao cho các bậc làm cha một sứ mạng. Và quả
thật, xưa nay việc chuyển tiếp gia sản đã diễn ra trong quan hệ cha con; việc
chuyển tiếp này hầu như luôn là một diễn tiến căng thẳng, một cuộc chiến đấu,
trong đó một phía phải được thuần hoá và được lãnh đạo, trong đó cần có phản
kháng để mới lớn lên được.* *Nhà tâm lí Erich Fromm đã có lần phân biệt tình cha và tình mẹ như thế này:
Tình mẹ, theo ông, là đương nhiên. Tình đó được trao tặng cho người khác. Nó
gần như là một thứ tình đui mù. Và tình này không đòi hỏi một bổn phận luân lí
nào. Tình cha, trái lại, là một tình yêu có điều kiện. Đó là một tình yêu người
ta có thể sinh lợi cho mình, nếu họ cố gắng sống theo quy luật.*
Đó là những vấn nạn thâm sâu về mặt nhân chủng. Việc chuyển tiếp đời sống, khôn ngoan và kinh nghiệm xẩy ra như thế nào? Những quan hệ nguồn cội giữa cha mẹ và con cái, giữa cha với con trai, giữa mẹ với con gái hệ tại ở đâu? Chúng nói cho ta biết cái gì về bí ẩn Thiên Chúa, cái gì không? Trước hết, một lần nữa, tôi muốn nhấn mạnh rằng, có một chuỗi bất tận cái không giống trong tương quan giữa ta với Chúa, rằng có cái giống nhưng lại xuất hiện hoàn toàn khác, và vì vậy ta phải vô cùng thận trọng trong việc dùng các hình ảnh tương đồng và trong những ứng dụng. Càng hiểu về con người, về quan hệ cha với con trai, về tương quan mẹ với con, ta càng nhờ đó có thể hiểu thêm chút gì về Thiên Chúa. Chẳng hạn như ta sẽ hiểu rằng Thiên Chúa cũng có một mối tình mẹ con với ta, cho dù – như đã nói – ta không dùng chữ “mẹ” đối với Ngài trong lời cầu kinh.
Về quan điểm của Erich Fromm mà tôi quả không biết, tôi thấy rất hay và đáng suy gẫm. Nhưng phải nói ngay, tôi không đồng í với tất cả những điều anh nêu. Tôi nghĩ rằng tình mẹ trước hết là một mối tình tự nhiên - là vì bà mang con trong lòng, đó là máu thịt của bà -, nhưng đó không chỉ là sự thiết thân hay tình yêu do quy luật sinh lí mà thôi. Bà còn có trách nhiệm cung cấp cho con mình cả thể lí lẫn tình yêu để nó có thể thành người.
Tôi tin rằng trong đó đã có sẵn một yêu sách đạo đức rồi. Làm mẹ chẳng bao giờ chỉ là một diễn tiến thuần sinh lí, nhưng đó cũng là một diễn tiến tinh thần. Mẹ mang con trong lòng, sinh nó ra và phải trải qua một quá trình cọ xát tinh thần với con. Đây là một quá trình có sự tham gia toàn bộ con người của mẹ.
Quan hệ giữa cha và con trai rõ ràng khác và rắc rối hơn. Một nhà thần học đã nói, ngày nay ta phải thay chuyện người con đi hoang bằng chuyện các người cha đi hoang. Cha thường bỏ hết thì giờ cho nghề nghiệp và công việc, hơn là để í tới con, thường nghĩ tới năng xuất nhiều hơn là nghĩ tới tặng phẩm Trời cho và tới những bổn phận mình phải có đối với tặng phẩm đó. Nhưng mất vai trò cha cũng có nghĩa là con bị thiệt hại. Nhìn vào các thần thoại ngoại giáo, chẳng hạn trong câu chuyện về thần Zeus, ta thấy quan hệ ở đây được trình bày như là bất thường, bất nhất và độc đoán: Người cha ở đây tuy có sức mạnh và uy quyền, nhưng thiếu trách nhiệm cần thiết, ông dùng quyền nhiều hơn lí và tình. Còn người cha trong Cựu Ước thì khác hẳn, nhất là người cha trong dụ ngôn của đức Giê-su lại càng khác: Ở đây có sự đồng cân giữa quyền và trách nhiệm, vừa có lí có tình, quan hệ đặt trên niềm tin chứ không trên sợ hãi. Thiên Chúa là cha có nghĩa là Ngài hướng đến ta, đón nhận ta vào lòng Ngài, khiến ta có thể lấy tình yêu con cái mà đối xử với Ngài. Thiên Chúa là cha có nghĩa là Ngài đề ra khuôn thước và cũng sửa phạt ta một cách khắt khe, nhưng khắt khe đó đồng nghĩa với yêu thương và luôn đặt nền trên tha thứ. Câu chuyện người con đi hoang trong Tân Ước qua lời kể của đức Giê-su có lẽ cũng là một hình ảnh đánh động nhất về tư cách làm cha của Thiên Chúa.
Câu chuyện đó, như vậy, trở thành khuôn thước cho vai trò làm cha của ta, để ta tu chỉnh theo nó. Hình ảnh Thiên Chúa là Cha trong Kinh Thánh không phải là để cho ta phóng chiếu nhìn lên, nhưng ngược lại: Từ trên cao Ngài nói xuống cho ta biết vai trò làm cha thật sự ra sao, và ta có thể và nên đóng vai trò đó như thế nào với nhau.

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Content-Type: text/html

Accept-Ranges: bytes


text:
CÔNG TY CHÚC MỪNG SINH NHẬT
:: Địa chỉ : 137/36 Lê Văn Sỹ, P.13, Q. Phú Nhuận, TP.HCM (Ngã tư Lê Văn Sỹ - Huỳnh Văn Bánh)
:: Hotline : 090 84 84 369 - 0918 103 804 (8h-20h)
:: Điện thoại : 08. 667 11119 (8h-17h30, off CN)
:: Email : info@sinhnhat.vn; Website: www.SinhNhat.vn
:: MST: 030 970 8091 - Xem bản đồ đường đi
Văn phòng Bình Dương
:: ĐC: 3N12 Khu dân cư Phú Hòa 1, P. Phú Hòa, TP. Thủ Dầu Một
:: Hotline : 0918 110 976
Văn phòng Hà Nội
:: ĐC: 50-52 Phố Yên Bái 1, Hai Bà Trưng, Hà Nội
:: Hotline : 097 368 3333 - 043 564 0586

markdown:
|
|
|
|
» THÚ MASCOT
|
|
|
|
|
|![]()
|
|![]()
|
|
|730.000 VNĐ
|![]()
|2||Hoa tươi giao tận nơi, uy tín, đẹp||
|![]()
| |
» SINH NHẬT TRÊN 18 TUỔI
|
|
|
|![]()
|
|![]()
|
|
|
|![]()
|
|![]()
|
|
CÔNG TY CHÚC MỪNG SINH NHẬT
Văn phòng Bình Dương
Văn phòng Hà Nội
|
|![]()
|
|
|
|
Đang tải dữ liệu...


text:
Chùm ảnh khai mạc ĐHGT giáo tỉnh Hà Nội lần thứ X tại Lạng Sơn
Ngày cập nhật: (27/10/2012, 10:59, pm)
Chùm ảnh thời khắc khai mạc ĐHGT giáo tỉnh Hà Nội lần thứ X tại Lạng Sơn - Cao Bằng
Nhưng tin khác
Bản quyền thuộc về chủ sở hữu tên miền SVCONGGIAOVIETNAM.ORG - Thiết kế web bởi: Hoang Gia, Inc

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
THƯ NGỎ GỬI TÂN SINH VIÊN ĐẦU NĂM HỌC 2017 - 2018 CỦA SVCG HÒA CƯỜNG, ĐÀ NẴNG
Ngày cập nhật: (20/08/2017, 03:55, am)
Với mục đích quy tụ anh chị em sinh viên, xây dựng môi trường sinh hoạt lành mạnh để trau dồi về đời sống Đức Tin, đồng thời giúp đỡ nhau trong học tập và cuộc sống, từ tháng 12 năm 2007, nhóm Sinh viên Công giáo Hòa Cường đã được qui tụ bởi một số anh chị và được thành lập. Trong thời gian gần 10 năm qua, nhóm luôn là một trong những điểm tựa tinh thần của nhiều thế hệ Sinh viên Công giáo Hòa Cường.
Nhưng tin khác


text: Chung Cư Mini Hà Nội, Ngã Tư Sở Gía Rẻ Bất Ngờ 780tr, Ở Ngay *Chủ Đầu Tư Mở Bán chung cư mini ngã tư sở, Thanh Xuân, HN ( Căn hộ thông minh SIB ). *Vị Trí : Chung cư mini ngã tư sở có vị trí đắc địa nằm ngay cạnh Ngã tư sở, Gần đường Nguyễn Trãi, Trường Chinh, gần nhiều trường Đại học như Đại học Thủy Lợi, Công Đoàn, HV Ngân Hàng, Đại học Y Hà Nội, ĐH KHXH và NV, ĐH KHTN. *Diện Tích : Các căn hộ chung cư mini ngã tư sở có diện tích từ 43 đến 45 m2 *Giá bán : Từ 780 triệu đến 870 triệu tùy từng căn, từng tầng. ( Có thương lượng ) *Thiết kế : Các căn hộ chung cư mini ngã tư sở đều có 2 phòng ngủ , có ban công thoáng mát, có cầu thang máy hiện đại. Đường vào rộng ôtô vào được. *Tiến Độ : Hiện tòa nhà đang hoàn thiện nội thất và đã có hộ gia đình tới ở. *Pháp Lý : Đầy đủ tài liệu giấy tờ pháp lý chính chủ và hợp pháp theo luật xây dựng như : GCNQSD Đất, Giấy phép xây dựng, Thông tin quy hoạch, hồ sơ thiết kế . Liên Hệ: Mr.Trọng - 0932.203.786 Email : ngotrongxd@gmail.com Yahoo : ngotrongxd_2012 Tags: Chung cư mini ngã tư sở, chung cu mini, chung cu mini gia re, chung cu mini nga tu so, chung cu mini o ngay, chung cu mini thanh xuan, chung cu mini ha noi, chung cu ha noi, chung cu mini ha noi _________________________

Server: nginx

Cache-control: private, max-age=0

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vietnix-Cache: HIT from backend