text:
Ngày 20/10, trước khi bị bắt ông Nguyễn Văn Khanh – nguyên Phó Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng đã có thư gửi cán bộ về hưu, lãnh đạo và các ban, ngành TP. Hải Phòng kính mong xem xét trách nhiệm của ông một cách thấu tình, đạt lý và mong lãnh đạo huyện hãy thức tỉnh lương tâm.
Theo bức thư, ngay sau khi Huyện ủy, UBND huyện Tiên Lãng có chủ trương thu hồi, cưỡng chế thu hồi đất của gia đình ông Đoàn Văn Vươn, qua các buổi họp, trao đổi trực tiếp ông Khanh đã phản đối chủ trương này, tuy nhiên ông Bùi Thế Nghĩa – Bí thư Huyện ủy và ông Lê Văn Hiền – nguyên Chủ tịch UBND huyện không thay đổi quan điểm.
Tiếp đó, trong kế hoạch thực hiện cưỡng chế, dù đã phản đối nhưng ông Khanh vẫn bị ép làm trưởng Ban chỉ đạo và miễn cưỡng nhận nhiệm vụ.
Về kế hoạch cưỡng chế và thực hiện cưỡng chế, qua bức thư ông Khanh cho biết, bản “Thông báo phân công nhiệm vụ thành viên Ban chỉ đạo (số 225/TB-BCĐ, ngày 28/12/2011 – PV)” đã được UBND huyện và Ban chỉ đạo họp nhiều lần để thông qua, do ông Hiền chủ trì, kết luận thực hiện.
Đến ngày cưỡng chế (5/1/2012), sau khi bị một số đối tượng chống đối, làm thương các cán bộ chiến sĩ, ông Khanh ngay lập tức ra lệnh dừng cưỡng chế, báo cáo ông Hiền. Việc chỉ đạo lực lượng cưỡng chế sau đó do ông Hiền và ông Nghĩa trực tiếp chỉ đạo.
Cũng theo thư của ông Khanh, khoảng 15h30 cùng ngày, khi lực lượng Công an TP. Hải Phòng làm xong nhiệm vụ, ông Khanh tiếp tục chỉ đạo cắm mốc, bàn giao diện tích vừa thu hồi cho UBND xã Vinh Quang quản lý, kiểm kê tài sản nhà ông Vươn, Quý bàn giao cho UBND xã Vinh Quang bảo quản và trả lại gia đình theo quy định đồng thời công bố kết thúc cưỡng chế lúc 17h cùng ngày.
Tiếp đó, ngày 6/1/2012, ông Khanh được ông Hiền phân công dự buổi tổng kết cuối năm của UBMTTQ huyện, tiếp đó dự tiếp xúc tại Chi cục Thuế huyện đến hơn 11h cùng ông Hiền.
Từ thực tế trên trong thư, ông Khanh khẳng định không ra lệnh, chỉ đạo phá nhà ông Vươn, Quý. Do đó, ông Khanh kính mong các cán bộ, cơ quan liên quan TP. Hải Phòng hãy xem xét trách nhiệm vụ án đúng người, đúng tội, thấu tình, đạt lý cho ông.
Đồng thời, kêu gọi các cán bộ huyện liên quan đến vụ việc, đặc biệt là ông Hiền, Nghĩa thức tỉnh lương tâm, nhận trách nhiệm về những sai phạm của mình để tránh oan sai cho người khác.
“Nếu một nhóm người là “nghi can” đều là anh em, người thân và có cùng lợi ích câu kết dồn tội cho tôi (Trưởng ban) mà tôi bị thiệt thòi thì sự việc sẽ diễn biến phức tạp hơn” - ông Khanh viết.
Bên cạnh đó, qua bức thư ông Khanh cũng kính mong cán bộ và các cơ quan chức năng TP. Hải Phòng xem xét đến thân nhân cũng như sự cống hiến của gia đình cho độc lập dân tộc, cho xã hội mà xem xét lại, tránh oan sai thêm một lần nữa cho ông.
Theo Dân Việt

markdown:
**Trước khi bị bắt ông Nguyễn Văn Khanh - nguyên Phó Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng đã có thư gửi cán bộ về hưu, lãnh đạo và các ban, ngành TP Hải Phòng. Trong thư ông Khanh khẳng định không chỉ đạo phá nhà ông Vươn.**
Ngày 20/10, trước khi bị bắt ông Nguyễn Văn Khanh – nguyên Phó Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng đã có thư gửi cán bộ về hưu, lãnh đạo và các ban, ngành TP. Hải Phòng kính mong xem xét trách nhiệm của ông một cách thấu tình, đạt lý và mong lãnh đạo huyện hãy thức tỉnh lương tâm.
Theo bức thư, ngay sau khi Huyện ủy, UBND huyện Tiên Lãng có chủ trương thu hồi, cưỡng chế thu hồi đất của gia đình ông Đoàn Văn Vươn, qua các buổi họp, trao đổi trực tiếp ông Khanh đã phản đối chủ trương này, tuy nhiên ông Bùi Thế Nghĩa – Bí thư Huyện ủy và ông Lê Văn Hiền – nguyên Chủ tịch UBND huyện không thay đổi quan điểm.
Tiếp đó, trong kế hoạch thực hiện cưỡng chế, dù đã phản đối nhưng ông Khanh vẫn bị ép làm trưởng Ban chỉ đạo và miễn cưỡng nhận nhiệm vụ.
![]()
Ông Nguyễn Văn Khanh tại buổi công bố quyết định đình chỉ công tác tổ chức ngày 11/2/2012
Về kế hoạch cưỡng chế và thực hiện cưỡng chế, qua bức thư ông Khanh cho biết, bản “Thông báo phân công nhiệm vụ thành viên Ban chỉ đạo (số 225/TB-BCĐ, ngày 28/12/2011 – PV)” đã được UBND huyện và Ban chỉ đạo họp nhiều lần để thông qua, do ông Hiền chủ trì, kết luận thực hiện.
Đến ngày cưỡng chế (5/1/2012), sau khi bị một số đối tượng chống đối, làm thương các cán bộ chiến sĩ, ông Khanh ngay lập tức ra lệnh dừng cưỡng chế, báo cáo ông Hiền. Việc chỉ đạo lực lượng cưỡng chế sau đó do ông Hiền và ông Nghĩa trực tiếp chỉ đạo.
![]()
Lá thư của ông Nguyễn Văn Khanh
Cũng theo thư của ông Khanh, khoảng 15h30 cùng ngày, khi lực lượng Công an TP. Hải Phòng làm xong nhiệm vụ, ông Khanh tiếp tục chỉ đạo cắm mốc, bàn giao diện tích vừa thu hồi cho UBND xã Vinh Quang quản lý, kiểm kê tài sản nhà ông Vươn, Quý bàn giao cho UBND xã Vinh Quang bảo quản và trả lại gia đình theo quy định đồng thời công bố kết thúc cưỡng chế lúc 17h cùng ngày.
Tiếp đó, ngày 6/1/2012, ông Khanh được ông Hiền phân công dự buổi tổng kết cuối năm của UBMTTQ huyện, tiếp đó dự tiếp xúc tại Chi cục Thuế huyện đến hơn 11h cùng ông Hiền.
Từ thực tế trên trong thư, ông Khanh khẳng định không ra lệnh, chỉ đạo phá nhà ông Vươn, Quý. Do đó, ông Khanh kính mong các cán bộ, cơ quan liên quan TP. Hải Phòng hãy xem xét trách nhiệm vụ án đúng người, đúng tội, thấu tình, đạt lý cho ông.
Đồng thời, kêu gọi các cán bộ huyện liên quan đến vụ việc, đặc biệt là ông Hiền, Nghĩa thức tỉnh lương tâm, nhận trách nhiệm về những sai phạm của mình để tránh oan sai cho người khác.
“Nếu một nhóm người là “nghi can” đều là anh em, người thân và có cùng lợi ích câu kết dồn tội cho tôi (Trưởng ban) mà tôi bị thiệt thòi thì sự việc sẽ diễn biến phức tạp hơn” - ông Khanh viết.
Bên cạnh đó, qua bức thư ông Khanh cũng kính mong cán bộ và các cơ quan chức năng TP. Hải Phòng xem xét đến thân nhân cũng như sự cống hiến của gia đình cho độc lập dân tộc, cho
[xã hội](http://vtc.vn/xa-hoi.2.0.html)mà xem xét lại, tránh oan sai thêm một lần nữa cho ông. **Theo Dân Việt**


text:
m88 Bàn thắng đẳng cấp ấn định chiến thắng 3-2 của Mesut Oezil cho Arsenal trong trận đấu đêm qua khiến cộng đồng mạng thế giới phát cuồng.
188bet Arsenal đã gặp rất nhiều khó khăn trên sân của Ludogorets Razgrad, nhưng họ đã giành chiến thắng và đi tiếp nhờ bàn thắng hoàn hảo của Mesut Oezil. Nhận đường chuyền vượt tuyến của người đồng đội Mohamed Elneny từ giữa sân, tiền vệ người Đức thoát xuống, tâng bóng qua thủ môn, nhấn nhá vài nhịp loại tiếp hai trung vệ của đội chủ nhà rồi nhẹ nhàng đưa bóng vào lưới.
Siêu phẩm này khiến cộng đồng mạng bet88 phát cuồng. Ngoài Lionel Messi, có rất ít cầu thủ trên thế giới có thể tạo ra những pha bóng như vậy. “Những gì Oezil làm là ma thuật,” một tài khoản Twitter có tên brett1892 viết. “Sau khi tôi chứng kiến bàn thắng của Oezil, tôi đã khóc vì sự đẹp đẽ của nó” – tài khoản khác có tên timdrrake thì trầm trồ.
Các nhà báo Jonathan Wilson hay Dominic Field thì thừa nhận “Mesut Oezil quá, quá xuất sắc”. Và có lẽ ngoài Lionel Messi, bóng đá thế giới hiện tại chỉ có Mesut Oezil làm được những điều như vậy. “Tất nhiên là ở đẳng cấp cao nhất,” Dominic Field cho biết.

markdown:
![ cong-dong-mang-dien-dao-voi-sieu-pham-cua-oezil](http://www.dangkytaikhoan.com/wp-content/uploads/2016/11/cong-dong-mang-dien-dao-voi-sieu-pham-cua-oezil.jpg)
[m88](http://www.188betm88.com/) Bàn thắng đẳng cấp ấn định chiến thắng 3-2 của Mesut Oezil cho Arsenal trong trận đấu đêm qua khiến cộng đồng mạng thế giới phát cuồng. [188bet](http://www.m88co.com/) Arsenal đã gặp rất nhiều khó khăn trên sân của Ludogorets Razgrad, nhưng họ đã giành chiến thắng và đi tiếp nhờ bàn thắng hoàn hảo của Mesut Oezil. Nhận đường chuyền vượt tuyến của người đồng đội Mohamed Elneny từ giữa sân, tiền vệ người Đức thoát xuống, tâng bóng qua thủ môn, nhấn nhá vài nhịp loại tiếp hai trung vệ của đội chủ nhà rồi nhẹ nhàng đưa bóng vào lưới.
Siêu phẩm này khiến cộng đồng mạng
[bet88](http://www.bet88.us/) phát cuồng. Ngoài Lionel Messi, có rất ít cầu thủ trên thế giới có thể tạo ra những pha bóng như vậy. “Những gì Oezil làm là ma thuật,” một tài khoản Twitter có tên brett1892 viết. “Sau khi tôi chứng kiến bàn thắng của Oezil, tôi đã khóc vì sự đẹp đẽ của nó” – tài khoản khác có tên timdrrake thì trầm trồ.
Các nhà báo Jonathan Wilson hay Dominic Field thì thừa nhận “Mesut Oezil quá, quá xuất sắc”. Và có lẽ ngoài Lionel Messi, bóng đá thế giới hiện tại chỉ có Mesut Oezil làm được những điều như vậy. “Tất nhiên là ở đẳng cấp cao nhất,” Dominic Field cho biết.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close


text:
Giải Cá Xiêm Đá Mở Rộng Lần 2...
18-09-2014, 11:58 AM
Không có chủ đề trong diễn đàn này.
Use this control to limit the display of threads to those newer than the specified time frame.
Cho phép bạn chọn dữ liệu mà danh sách chủ đề sẽ được sắp xếp.
Hiển thị chủ đề theo thứ tự
Lưu ý: khi phân loại theo ngày, 'thứ tự giảm dần' sẽ hiển thị kết quả mới nhất đầu tiên.
Nội quy - Quy định

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Server: Apache/2.2.29 (Unix) mod_ssl/2.2.29 OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4

Pragma: private

Cache-Control: private

Set-Cookie: vbseo_loggedin=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/


text:
Chiều hôm ngày 30 tháng 3, chúng tôi, 56 người, gặp nhau ở một phi trường nhỏ trong một tỉnh nhỏ, có tên là Hatyai, của nước Thái Lan. Trong 56 người, chỉ có 4 người: vợ chồng tôi, Trùng Dương, anh Michael ở Texas làm cho Đài Truyền hình Saigon-Houston không phải thuyền nhân. Số đông thuyền nhân tham gia là các anh chị đến từ Úc châu và rất nhiều người đã từng đi Songkla và Bidong hai, ba lần. Anh chị Dương Phục và Vũ Thanh Thủy cũng là thuyền nhân nhưng đây là chuyến đi đầu tiên của anh chị đến đảo Kra. Cô Ngọc Ân, phóng viên của Đài Little Saigon-Radio, Kim Hoàng và Chấn Hồng của Đài VietFace TV từ Úc cũng có mặt trong chuyến đi này.
Chúng tôi may mắn có ba linh mục, cha Nguyễn Hùng đến từ Đài Loan, cha Phạm Hồng từ Úc và Phạm Tâm (cũng còn là bác sĩ y khoa) đến từ Houston, hòa thượng Thích Huyền Việt đến từ Houston, thầy Tây Tạng Geshe Gawa đến từ Úc.
Trại tỵ nạn Songkla
Chuyến hành hương đầu tiên của chúng tôi, bắt đầu trở lại thăm nền trại tỵ nạn Songkla. Từ thành phố ra tới địa điểm đó khoảng một tiếng lái xe.
Xe đi ra ngoại ô qua những vùng trồng mía, xoài và rất nhiều cánh rừng trồng cây cọ (Palm) dùng cho việc thủ công nghệ. Nhà cửa giống hệt những vùng quê Việt Nam thời chưa đổi mới. Cũng nhà tôn, nhà lá, thỉnh thoảng chen vào một ngôi nhà ngói, bên cạnh bụi chuối, cây hoa sứ. Cũng những con chó trước cửa sủa bâng quơ, những con gà trống nghiêng đầu ngơ ngác, thằng bé ở trần vừa chạy vừa ngã. Chiếc xe như mang chúng tôi trở về quê xưa ngày cũ.
Chiếc xe ca chở hơn 50 người đậu lại, biển xanh trước mặt, nắng gắt trên đầu. Mắt mở to, mọi người xôn xao chỉ tay về phía bên phải.
Cứ đi vào đây, hướng này đúng rồi. Sẽ thấy cái giếng.
Cái giếng mấy năm trước tôi trở lại còn thấy, bây giờ đã bị biển xâm thực rồi. Biển đã mang thêm cát vào, đã chôn mất miệng giếng, nhưng còn cây đa. Chính nơi này là trại tạm cư cho thuyền nhân chờ được định cư ở đệ tam quốc gia. (mặc dù cây đó trông giống một cây thùy dương hơn là cây đa. Có thể họ muốn gọi như thế để có một chút hơi hướm quê nhà).
Vùng bờ biển, nền lều trại dựng ngày trước đã được dọn sạch không còn vết tích, một con đường trải nhựa, chạy song song với biển đã như có sẵn tự bao giờ. Chúng tôi tới gốc cây đa đó, vẫn thấy dấu thờ cúng chưa cũ lắm, có bát cơm đổ nghiêng ngả, hạt cơm vừa khô, có nhang đèn vứt lăn lóc, những bức tượng đổ vỡ, những đồ thờ cúng kiểu Thái cái gẫy, cái bể.
Tác giả và miếu thờ ở Songkhla.
Ba linh mục và nhà sư kêu gọi mọi người tụ họp lại cùng thay nhau đọc kinh, tụng niệm.
Nhang được thắp lên, nước mắt thi nhau ràn rụa. Tên Chúa, tên Phật được thốt trên môi mọi người, để cầu cho người chết, kẻ lưu vong. Sau phần tụng niệm, cha Hồng bắt đầu giọng cho mọi người hát theo.
Giữa buổi trưa nắng chang chang, không một ngọn gió, tiếng hát của hơn năm mươi người hát vang vang như muốn át tiếng sóng biển đang đập vào bờ:
Tự Do ơi Tự Do, tôi trả bằng nước mắt
Tự Do hỡi Tự Do, anh trao bằng máu xương
Tự Do ơi Tự Do, em trả bằng thân xác
Vì hai chữ Tự Do, ta mang đời lưu vong
(Nam Lộc)
Mọi người xúm lại chụp hình. Các anh, chị làm phát thanh, truyền hình bắt đầu công việc của mình. Có người đi tách ra riêng một chỗ thì thầm với biển, với dĩ vãng, với kỷ niệm.
Bao nhiêu người đã được định cư ở nơi êm ấm? Bao nhiêu xác đã trôi giạt vào bãi bờ này?
Nước mắt, nước biển, trôi đi hai hàng oan nghiệt
Tóc bạc, tóc xanh, chìm sâu một khối tủi hờn.
Tôi cúi xuống vốc lên một nắm cát, nhặt một chiếc vỏ ốc đã vỡ, quay lưng lại với biển, chân thấp chân cao, vừa đi vừa lau nước mắt.
Nơi đây cũng đã dánh dấu bao cuộc tình tỵ nạn. Gặp nhau như rong rêu giạt vào bờ, bám lấy nhau rồi lại phải buông nhau ra vì mỗi người phải đi định cư ở hai nơi khác nhau, hay người đi người vẫn ở lại ngóng trông. Tương lai là một trang giấy trắng chờ tay ai vẽ xuống.
Chúng tôi rời bãi này để tới một bờ khác.
Tha Sala và 11 cô gái Việt
Trưởng nhóm, anh Hùng Lê cất tiếng:
Bây giờ Hùng đưa các cô chú đến thăm đền thờ Mười Một Cô.
Đó là chuyện 11 cô gái Việt, không một mảnh áo quần, bị trói cổ vào nhau, thả nổi trên biển. Xác các cô trôi tới bãi Tha Sala này, được người địa phương thương tình vớt vào chôn cất. Ai nghe cũng phải xót thương, rùng mình, uất hận.
Những nàng thiếu nữ như hoa đỏ
Một sớm theo nhau bước xuống thuyền
Hoa bỗng rơi ra từng cánh mỏng
Thả vào lòng biển máu oan khiên
Tha Sala không chỉ vớt Mười Một Cô, Tha Sala còn vớt thêm bao nhiêu cái xác trôi đơn lẻ, trôi hai ba, trôi năm bẩy, giạt vào bờ.
Người đàn bà Thái khoảng 60 tuổi, gia đình hiện sống trên bãi đã lập một miếu thờ cho những vong linh này. Mỗi ngày bà mang ra miếu một bát cơm trắng, một chén nước lạnh và mấy cây nhang.
Đây là câu chuyện của bà: khi gia đình bà tới ở trên bãi này thì vẫn còn rất hoang vu. Họ đào đất dựng nhà, chạm phải nguyên một chiếc thuyền chôn sâu trong cát. Họ tin là thuyền của người vượt biển bị đắm, sóng đánh vào và cát phủ lên. Bà cũng theo người lớn tuổi hơn ra biển mỗi lần có xác giạt vào. Khi đó tuổi của bà, khoảng tuổi các cô con gái Việt này. Gia đình bà dựng một ngôi đền nhỏ thờ vong linh của thuyền nhân và 11 cô gái. Chiếc thuyền cứ thế để nguyên trước cửa đền. Theo năm tháng, biển xâm thực và bão tố, ngôi đền chỉ còn lại cái nền vỡ và cái thuyền chỉ còn lại một mảnh ván dài, nhưng bà vẫn cơm trắng, nước lạnh và thắp nhang mỗi ngày.
Người Việt bị người Thái giết, thì cũng chính người Thái thờ cúng những oan hồn người Việt. Có phải đó là sự đền bù của đất trời không?
Sau Tha Sala, chúng tôi được đưa tới một địa điểm gần bờ biển phía lên đảo Koh Kra.
Nơi dừng chân là chùa Wat Samphreak, trong chùa còn có một ngôi trường tiểu học. Tối hôm đó chúng tôi được ngủ lại trong chùa. Chúng tôi trải chiếu của nhà chùa, nằm bình an trong chánh điện, dưới chân những tượng Phật. Tôi trăn trở vì nóng, vì muỗi hay vì câu chuyện thương tâm của mười một cô gái bất hạnh. Nghe nói tuổi của các cô khoảng từ 19 tới 23. Ôi cái tuổi tinh khôi, mơ mộng và tràn đầy ước vọng!
Biển gọi em hay em gọi biển
Sóng đang reo sao bỗng khóc gọi hồn.
Nước mắt tôi ứa ra, trái tim tôi thổn thức. Tôi thương các em, thương cha mẹ các em, thương cho dân tộc tôi quá đỗi! Chúa ở đâu? Phật ở đâu?
Lên thuyền ra đảo Koh Kra
Bốn giờ sáng ngày mồng 1 tháng 4, từ bãi của làng chài lưới Hua Sai, thuộc Nakhar Si Thammarat, cách đảo Koh Kra 80 cây số, chúng tôi lên thuyền ra biển đi tới đó.
Tại bãi biển.
Trên bãi biển tiếng gọi nhau khe khẽ, tiếng chân trên cát, ánh đèn pin lóe lên, dắt tay nhau, chúng tôi leo lên những chiếc thuyền tam bản của dân đánh cá Thái Lan, thuyền không mui, chạy bằng máy đuôi tôm.
Sao đi sớm thế?
Giờ này biển êm, không có sóng
Chạy bao lâu thì tới?
Khoảng hơn 3 tiếng
Ngồi sát vào nhau, tám người một thuyền. Bắt đầu tách bờ tiến về đảo Koh Kra.
Có tiếng nói khẽ cất lên:
Hồi đi vượt biên, chúng em đi bằng thuyền nhỏ như thế này, gọi là taxi, đưa ra ngoài có thuyền lớn hơn đón.
Nhưng hồi đó phải ngậm miệng, không được nói, và rất sợ bị bắt lại, cộng thêm nỗi sợ bão biển, sợ hải tặc và chúng em chẳng ai có áo phao mặc như thế này.
Tôi ngồi co rúm người lại, thuyền đang chạy, nước biển bắn tung tóe lên mặt, những hạt muối mặn trên môi. Trời vẫn tối chưa nhìn tỏ mặt nhau. Biển mênh mông, biển tối om, tôi bắt đầu hiểu mang máng thế nào là nỗi sợ của người vượt biển. Nếu thuyền lật bây giờ, cũng khó lòng mà tìm cứu được nhau trong bóng tối. Đây thực ra mới là vịnh chưa ra tới biển.
Trời dần sáng. Lên tới bãi san hô của đảo Koh Kra thì sáng hẳn. Bờ biển này không có cát, chỉ toàn những mảnh san hô, nên không thể đi chân trần được. Năm 1979 đã có tới hơn 2000 thuyền nhân bị hải tặc nhốt giam ở đây. Vợ chồng chị Vũ Thanh Thủy và anh Dương Phục cùng nhóm gần 200 người đã trốn hải tặc 21 ngày đêm ở đây. Những con thú mang hình người đã hành hạ thuyền nhân Việt ở mức độ dã man ngoài sự tưởng tượng của một đầu óc bình thường.
Hàng ngàn người đã bị hải tặc giam cầm trên đảo này, con số người chết ở đây không ai biết rõ là bao nhiêu? Bao nhiêu phụ nữ đã bị hãm hiếp, bao nhiêu người chồng, người yêu, cha mẹ, anh trai, bất lực và bất hạnh trước thảm nạn dưới tay hải tặc. Chỉ có Trời mới biết con số chính xác này.
Những cô gái nạn nhân này chịu nhiều khổ hạnh khác nhau. Có người bị bắt đi luôn không biết còn sống hay đã chết. Nếu sống, họ có còn muốn tìm về gặp lại những người thân yêu nữa hay không? Hay họ tự coi như cuộc đời cũ đã chấm hết, đã xóa tên họ. Họ đã chấp nhận sống hai đời trong một kiếp.
Có người khi được cứu đã mang thai nhưng họ can đảm không bỏ đi giọt máu oan khiên đó, nó là một phần xương thịt họ. Họ mang con đến một nơi khuất lấp, xa lánh cộng đồng Việt, không gặp những người thân và tự nuôi con. Họ là những người mẹ vượt lên trên tất cả mọi thử thách mà định mệnh đã đặt vào họ.
Có cô gái chọn nhảy xuống biển chết thay vì bị hải tặc hiếp, nhưng số phận không cho cô chết, cô sống kẹt trong một khe đá, cô đói, khát, lạnh và bị cá tôm rúc rỉa hai chân cô trong 21 ngày. Khi cứu được cô ra, người ta nhìn thấy hai ống xương chân không da thịt.
Tôi đau đớn tự hỏi: Nước mắt nào khóc rửa được những vết thương này.
Nghe bước chân mình trên đá nhọn
nghe trăm gai sắc nhói trong tim
nghe sóng biển đập vào lồng ngực
nghe em gào khóc nỗi oan khiên.
Còn bao nhiêu câu chuyện nữa chưa được kể ra. Những người sống sót không ai muốn nhắc lại ký ức đau thương ấy. Họ im lặng, lãng quên đi hay thậm chí đã mất trí nhớ sau những tai nạn khốc liệt cho cả tâm hồn và thể xác ấy.
Tác giả Dương Phục và Vũ Thanh Thủy đã ghi lại trong hồi ký cả ngàn trang “Tình yêu, Ngục tù và Vượt biển” của anh chị một phần nào những thảm cảnh trên đảo Koh Kra, những thảm cảnh mà Việt Nam và Thái Lan ngày nay đều cố tình phủ nhận và lẩn tránh. Tinh thần trách nhiệm và liêm sỉ của một quốc gia là chiếc hộp đen cả hai nước đều né tránh không muốn mở ra, nhìn lại.
Mỗi người bắt tay vào mỗi việc. Căng lều tập thể, căng lều cá nhân. Người lo dựng tượng Phật, tượng Đức Mẹ, Thánh Giá. Chúa thì phải lắp từng mảnh vào với nhau. (Những tượng này và vật liệu cần thiết đã được anh trưởng nhóm và một vài anh mang tới trước mấy hôm). Người lo mắc võng cá nhân, người lo treo những chiếc đèn lồng từ thân cây này sang thân cây kia. Sửa soạn sẵn cho một đêm hoa đăng trên đảo.
Chúng tôi xếp ra từ trong hộp những tấm mộ bia có khắc ghi tên tuổi thuyền nhân và những tấm khắc lời tưởng niệm (được anh trưởng nhóm đặt mang từ Việt Nam sang), sửa soạn gắn những bia này chung quanh một bức tường tượng trưng cho khu nghĩa trang.
Buổi trưa nắng qua nhanh. Mỗi người được ăn trưa một tô mì gói, trước khi gạch, xi măng được chuyền tay nhau vác lên đồi tôn giáo. Một số người xuống tắm biển, có người leo lên thuyền trở về đất liền mua thêm vật dụng.
Công việc dựng tượng mới làm được một phần.
Buổi chiều, mọi người còn đang tất bật thì có hai chiếc thuyền tuần duyên từ đâu rẽ sóng tới, bốn năm người lính Thái có vũ trang nhảy vào bờ. Cô bé Nhung thông ngôn thiện nguyện (sống ở Thái) được gọi ra để trả lời những câu hỏi. Lính Thái bắt chúng tôi chia ra làm hai hàng, bên nam, bên nữ. Chúng tôi vội cho người đi mời mấy vị sư Thái (hiện tu hành trên đảo) xuống, cắt nghĩa rõ ràng là chúng tôi đến dựng tượng và thăm mộ thân nhân. Đất Thái là đất Phật, đi đến mỗi góc đường đều có am, miếu, thờ cúng, nên người dân Thái rất nể trọng các vị sư. Họ bắt chúng tôi cầm thông hành của mỗi người lên ngang mặt để họ chụp hình trước khi họ xuống thuyền. Sau khi nói chuyện với các nhà sư xong họ mới chịu xuống thuyền, rời bãi.
Khi họ đi rồi, một nỗi hoang mang dậy lên trong lòng những cựu thuyền nhân: Họ nói, không ai có thể biết được hải tặc có thông đồng với lính tuần duyên hay không? Nhưng chúng ta nhờ có các sư và hiện mang thông hành ngoại quốc nên tương đối an toàn.
Buổi chiều, cơn mưa to ập xuống, dù lều được dựng dưới những tán lá cây, nước mưa vẫn làm ướt đầm chúng tôi. Khổ nhất là công việc dựng tượng và gắn bia cho người đã chết không tiến hành được, cả những tấm ghi dòng tưởng niệm, cũng phải xếp vào thùng. Nhang đèn, gạch, xi măng, phải che chắn lại. Đêm “Hoa đăng tưởng niệm” như dự tính đã không thành.
Buổi tối vẫn còn mưa. Trong tình cảnh, dưới lưng là những mảnh san hô lớn, nhỏ, mấp mô, rồi nước chảy vào thành từng vũng, quần áo, dày dép ướt sũng. Nhưng các anh em cũng kéo nhau ra lều tập thể hát dưới những giọt mưa.
Tiếng hát hòa đồng với tiếng mưa. Trong ánh lửa nến nhỏ nhoi xoi không tỏ mặt người, họ hát cho nhau nghe, cho hồn ma bóng quế cùng nghe.
Có hay không! Những hồn ma bóng quế đang rủ nhau cùng về ngồi trong lều với những người đồng hương của mình?
Đêm vẫn rào rào đổ mưa xuống, nhóm 8 người chúng tôi, nằm giữa một tấm bạt to, gấp đôi lại, nửa trải dưới đất, nửa căng trên đầu, buộc hai góc bạt vào hai thân cây. Frank nằm sát ngoài cùng phía bên phải lều, rồi Tú, Trâm, Nguyệt, Trùng Dương, Thủy, Phục và ngoài cùng là Cha Tâm bìa bên trái. Tội nghiệp Cha Tâm và Frank là hai người nằm ngoài bìa lều, ướt như chuột từ đầu tóc, quần áo, đến giày dép.
Chắc chắn những nhóm khác, trong những chiếc lều nhỏ kiểu cắm trại, cũng ướt không kém gì chúng tôi. Nhưng may, sáng ra trời tạnh, phải dậy thu dọn và ra lều tập thể ngay để làm lễ liên tôn cho các vong linh trên đảo.
Lễ cầu siêu trên đảo Koh Kra.
Các vị chủ tế cùng mọi người cùng quay lưng ra biển, mặt hướng về phía trong đảo, nơi có những nấm mồ của hơn 100 thuyền nhân được biết và thêm bao nhiêu mồ không được biết đích xác, được chôn vùi từ những ngày tháng đó của mấy ngàn thuyền nhân bị hải tặc lùa vào đây.
Chương trình hành lễ được cha Tâm đề nghị, bắt đầu làm lễ với các sư Thái đang ở đảo được mời tới cử hành đầu tiên bằng tiếng Phạn, sau đó đến hòa thượng Thích Huyền Việt và phần cuối là cha Hùng, cha Tâm cha Hương chia nhau dâng lời nguyện.
Vừa xong hai phần về Phật giáo, tiếng các cha bên Công giáo chưa cất lên thì có tiếng hốt hoảng gọi vào lều.
Xin chấm dứt và sửa soạn ra về ngay, vì có tin báo bão sẽ tới lúc 3 giờ.
Mọi người hấp tấp đứng dậy chạy ra khỏi lều để thu dọn hành lý, riêng các cha, hòa thượng và những người Công giáo vẫn ở lại.
Cha Hùng vừa cất tiếng lên đã nghẹn ngào:
Giữa biển khơi lồng lộng gió bốn phương
Chúng tôi những người sống sót trong cuộc chiến tranh huynh đệ đau thương, cùng nhau về đây chiêu hồn lưu xứ.
Xin những đấng tối cao mở lòng đón nhận, vớt lên giữa bọt sóng lênh đênh những oan hồn, uổng tử.
Xin hãy mang hồn vào giấc ngủ ấm yên
Vòng tay Đức Mẹ, vòng tay Phật Bà xin hãy là những tấm khăn mềm thấm khô ngàn máu lệ.
Chúng tôi cúi đầu gửi lời kinh tiếng kệ.
Tiếng chuông tiếng mõ gọi hồn về.
Giọng Cha trầm trầm, bi thương, nghẹn ngào, cha đọc hết bốn trang bài “Văn tế muộn màng”.
Rồi các cha thay nhau đọc tên từng người trên những mộ bia mới làm. Sóng cứ nhô cao, bão cứ tới, mọi người vẫn bình tâm với những dòng kinh nguyện.
Chính lúc thứ tha là khi được tha thứ
Chính lúc chết đi là khi vui sống muôn đời
(Kinh Hòa Bình-Thánh Francis)
Chiếc lều cuối cùng được kéo xuống, gấp lại, gấp cả những giọt nước mưa còn đọng đêm qua. Tôi lấy tay quẹt trên giọt nước, nếm thấy mặn như những giọt lệ.
Những chiếc thuyền tam bản, không mui, rẽ sóng trở lại đất liền. Trời không nắng, âm u, nước biển bắn tung từng đợt lên mặt mũi, quần áo. Trưởng nhóm Hùng khóc rưng rức nhìn hòn đảo Koh Kra chìm dần vào những đám mây đen đang từ từ kéo tới. Anh khóc vì nhiệm vụ chưa hoàn tất. Chúng tôi phải mỗi người nói một câu an ủi anh, nhưng thật sự trong lòng chúng tôi cũng đang thổn thức. Mây đen kéo mỗi lúc một dầy sau lưng chúng tôi, hòn đảo như chìm từ từ xuống biển, tiếng kêu của những vong linh không vọng được lên trên tiếng sóng. Hòn đảo như biến mất, giữa kẻ chết và người sống một đường vạch dài và đen chia đôi.
Bidong và những ngôi mộ tập thể ở Mã Lai
Xe ca đi từ Thái Lan sang Mã Lai, mất 8 tiếng, qua những chặng đường biên giới, phải làm thủ tục nhập cảnh. Chúng tôi tới Mã Lai thì đã trời chiều.
Phụ nữ ở đây đa số mặc quốc phục nhiều màu sắc, khăn chùm đầu của họ rất đẹp, đủ màu, đủ kiểu quấn khác nhau chung quanh khuôn mặt. Bạn tha hồ ngắm mắt môi và nguyên khuôn mặt thân thiện, hay cười của họ. Hiếm hoi lắm mới thấy một vài bà đứng tuổi quấn mình kín mít trong tấm vải đen chỉ để lộ hai con mắt đủ nhìn bước chân mình. Đàn ông cũng thân thiện không kém, ông tài xế taxi hay nói về đời sống gia đình cho bạn nghe, về việc họ vẫn cầu nguyện năm lần một ngày, mỗi lần bảy phút.
Mã Lai là nước đã nhận gần 300 ngàn người tỵ nạn Việt Nam trong hai thập niên 1975-1995. Những thuyền nhân đi trong nhóm kể lại: nạn hải tặc Mã ít hơn hải tặc Thái rất nhiều. Lính Mã ban đêm có vào trại kiếm những cô vừa mắt mang về làm vợ, không ai can thiệp được. Nhưng lính Mã không hiếp phụ nữ và giết người ngay trước mặt mình.
Mã Lai cũng là nơi có nhiều xác thuyền nhân tạt vào bờ nhất nên cũng là nơi duy nhất có nhiều mộ tập thể. Những người bạn thuyền nhân trong nhóm nói có khi thuyền gần vào tới bờ vẫn bị lật như thường, người đến trước trên bờ có thể nhìn thấy người chết chìm trước mặt mà không làm gì cứu được. Về sau được người địa phương cho biết là khúc biển gần vào đến bãi, dọc biển đó có nhiều vũng xoáy, có khi thuyền vào trúng chỗ xoáy mà không biết, gặp biển êm thì thoát, khi biển lúc đó động thì chỗ xoáy hút thuyền vào, thuyền lật, không cách nào cứu được. Đó là trường hợp của rất nhiều chiếc thuyền đã nhìn thấy bờ mà không vào được bến.
Viếng ngôi mộ tập thể đầu tiên Ở Kelanta.
Mã cũng là quốc gia duy nhất có nhiều mộ tập thể của thuyền nhân, có đầy đủ lý lịch, vì họ chết gần bờ.
Ngôi mộ tập thể số 1 chúng tôi tới ở Balai Bachock thuộc tỉnh Terengganu, mộ đó có 46 người, trong đó có 3 em nhỏ.
Lần đầu tiên trong đời người, đứng trước một ngôi mộ tập thể. Ngôi mộ chơ vơ trên đồng đất nước người với những cái tên Việt Nam, tôi không cầm nổi lòng mình, nghe nôn nao, quặn đau trong ruột, nước mắt ràn rụa. Từ bao lâu nay chỉ nghe tiếng “thuyền nhân” chỉ nhìn “hình thuyền nhân”, cái thương cảm đó có đấy, nhưng chỉ thoáng ngậm ngùi như vết xước ngoài da. Phải tới đó, trên một đất nước xa lạ nhìn thấy nấm mộ đó mới hiểu được tình người trong một nước nó sâu đậm đến đâu, mới hiểu rõ hai chữ “Đồng Bào” cùng một cội nguồn dân tộc với nhau. Mình bỗng chốc thấy thương dân, thương nước mình quá đỗi! Vì đâu, vì ai, vì nghiệp lực nào mà chết thảm, chết khổ, đến thế này! Cá nhân mình có lãnh một phần trách nhiệm nào trong đó không?
Nhang, nến, thắp lên, lời kinh hòa đồng, Phật, Chúa có nhìn xuống chúng sinh không?
Tôi nghĩ tới lời sư Huyền Việt nói với tôi: Nghiệp lực làm khổ nhau. Cái khổ phải xảy ra một lần trong cuộc đời và cái khổ vẫn tiếp tục xảy ra.
Ngôi mộ thứ hai tại Cherang Ruku, cách nơi này không xa còn to hơn nữa, còn nhiều người hơn nữa, nó cho ta cái cảm tưởng đây là một cái nghĩa trang nhỏ chứ không phải là một nấm mồ. Mộ chôn 123 người, sau nhận thêm 5 người nữa chôn ở nơi khác được đưa về. Tổng cộng là 128 người. Những ngôi mộ tập thể đã được chôn chung như thế nào? Đây là lời kể của bà vợ ông Alcoh Wong Yahao (sẽ nói đến vị ân nhân này sau):
“Chúng tôi xếp xác từng lớp, không phân biệt nam nữ, tuổi tác. Cứ một lớp xác người xếp lên một lớp khăn liệm, rồi lại tiếp một lớp xác người khác, trên cùng chúng tôi đặt một lớp ván ép, rồi xúc đất đổ lên. Thế là thành một ngôi mộ lớn.
Ngôi mộ thứ hai này và ngôi mộ thứ nhất với 46 người, cộng thêm 5 người mang tới sau, họ cùng đi với nhau trên chiếc tàu khởi hành từ Mỹ Tho, tên tàu là MT- 065, khỏi hành ngày 1 tháng 12, tới gần biển Mã Lai ngày 4 tháng 12 thì bị lật chìm. Tổng số người đi trên thuyền là 300 người.
Mộ tổng cộng 128 người.
Chúng tôi cúi đầu khấn nguyện Chúa, Phật, cầu xin các vong linh về chứng giám cho lòng thành của chúng tôi. Chúng tôi, những phụ nữ dựa vào vai nhau mà đẫm lệ.
Sau đó cha Tâm đề nghị mỗi người cầm nhang đi chung quanh ngôi mộ cắm xuống. Mỗi nén nhang có mang theo những giọt nước mắt.
Hỡi hồn bập bềnh trên biển
Về đây nghe lời kinh an
Trăm ngàn mảnh hồn ướt sũng
Muối nào trong lệ không tan.
Mắt nào không lệ chảy.
Đừng khóc vội, tôi xin kể một câu chuyện liên quan đến nấm mộ to như một nghĩa trang nhỏ này.
Trong mấy ngày hôm sau khi chúng tôi đi thăm những nghĩa trang có chôn rải rác thuyền nhân, tôi thấy xuất hiện trong đoàn một thanh niên rất trẻ, tôi hỏi chuyện làm quen, khi em giúp nắm tay tôi dắt bước qua những mô đất. Em tên là Alex Trần, 28 tuổi, em đi thăm mộ ông bà ngoại và các chú, bác, của mẹ em. Vì thời khóa biểu không trùng hợp với nhóm nên em đến chậm một đôi ngày, em phải đi thăm ông bà ngoại một mình.
Tại sao mẹ không đi với con?
Mẹ sợ, mẹ không dám nhìn lại.
Em nói tiếng Việt rất giỏi, rất lễ phép, chứng tỏ em được lớn lên trong một gia đình tốt. Em kể:
Gia đình của mẹ con, tất cả 18 người đi trên chiếc tàu MT-065 này. Lúc đó mẹ con là một cô bé 12 tuổi, dì của con lên 10. Khi tàu lật, họ kẹt trong khoang, dì con 10 tuổi dùng đầu đập vào cửa kính thuyền, hai chị em chui được ra bên ngoài. Cả hai chị em cùng không biết bơi, ngất xỉu. Sóng đánh họ giạt vào bờ, được cứu sống. Cả gia đình chết 13 người, còn lại 5 người trong đó có mẹ con, dì con và ba người họ hàng.
Em thơ dại sao mà em may mắn
Cả một thuyền chết hết chỉ còn em
Sau đó hai chị em được một gia đình Mỹ bảo trợ, nuôi ăn học, cho tới lúc lập gia đình. May mắn gia đình đó ở Orange County, California ngay trung tâm của người Việt nên hai cô bé đó đã vẫn giữ và nói tiếng Việt. (khi làm mẹ, cô cũng cho con đi học tiếng Việt).
Hai chị em cô bé này quả thật trong bất hạnh có lồng may mắn. Hai cô được cha mẹ Mỹ cho đi học tiếng Việt và lớn lên với cộng đồng Việt.
Nhìn cậu thanh niên khôi ngô, đĩnh ngộ, lớn lên ở Mỹ, nói tiếng Việt rõ ràng, lễ phép trong một gia đình có hoàn cảnh như thế, tôi thấy mình không khóc được nữa. Tôi đứng sững nhìn cậu, nghe cậu kể lại câu chuyện nhiều lần (vì nhiều người hỏi). Tôi hình dung ra mẹ và dì của cậu như những viên ngọc lăn rơi xuống từ những mỏn đá cao và sắc mà không hề xây xát. Không có viên ngọc nào có thể đẹp hơn nữa.
Tôi nghĩ đến đôi ngày vừa qua, khi cậu một mình đứng trước ngôi mộ tập thể, cậu chạm tay mình lên trên tên ông bà ngoại, tôi biết chắc cậu đã khóc bằng đôi mắt của mẹ mình.
Một mộ bia tập thể của người Việt trên đất Mã Lai.
Người chủ của những ngôi mộ thuyền nhân
Một khu nghĩa trang của người Hoa cũng ở Terengganu với những ngôi mộ xây theo hình vòng cung như cái bào thai của người mẹ (Người Hoa nói đó là tượng trưng cho ta trở về nơi ta đã từ đó ra đi). Trong nghĩa trang này có 4 khu A, B, C, D. Khu A có hơn 400 thuyền nhân được chôn ở đây. Khu B, C, D có hơn 200. Mộ chôn rải rác, khi thì một người, khi thì ba hay bốn người, tùy theo có bao nhiêu giạt vào bờ lúc đó. Có mộ thấy lên tới bảy người, mười người.
Hỏi anh Lưu Dân, một thuyền nhân ở Úc đã tổ chức tới đây nhiều lần, có gia đình nào về lại Mã Lai cải táng thân nhân đem đi không? Anh nói, có một người đã làm được. Nhưng người Mã ở thành phố này, không muốn cho người Việt đến cải táng mang đi. Họ nêu ra ba lý do:
Thứ nhất, đã chết ở Mã là người Mã.
Thứ hai, mộ ở đây lâu năm đã thành mộ bạn.
Thứ ba, nếu người Việt ai cũng cải táng thì đâu còn ai tới thành phố này (Terengganu là một thành phố cần du khách).
Cha Tâm mặc áo lễ, dâng bánh Thánh ngay trong nghĩa trang này. Tôi và Vũ Thanh Thủy, Ngọc Hân cùng cất tiếng hát: Chúa nhân từ xin lắng nghe linh hồn con tha thiết. Ăn năn kêu van, lạy Chúa xin dủ thương, ban xuống niềm tin ấp ủ cho tâm hồn.
Hình cha Tâm dâng lễ.
Nắng rát da, trời cao vời vợi, những hạt nước mắt rơi trong tiếng hát, rơi nhòe trên trang giấy hát.
Hòa thượng Huyền Việt đã rời Thái Lan sau khi ở Koh Kra về, nên anh Ngô Đức Hữu từ Úc đại diện Phật giáo mỗi lần tới các phần mộ, anh phụ trách khấn nguyện. Tiếng Việt miền Nam của anh nhẹ nhàng, ấm áp, bài kinh anh rút ra từ đạo Ông Bà, nghe thật cảm động, xin trích một đoạn:
Cầu Thượng đế từ bi hỉ xả. Cho linh hồn ổn thỏa nghe kinh. Cầu xin giảm bớt tội tình. Cho vong nhàn hạ nhẹ mình thảnh thơi. Cảnh ly biệt hỡi ôi thê thảm. Đức Thần Minh phất phưởng tràng phan. Cho hồn noi đó nhẹ nhàng. Trở về cứu vị an nhàn hưởng vui…
Sau lễ chúng tôi đi thắp nhang trên các ngôi mộ, không phân biệt Hoa, Việt, người địa phương hay thuyền nhân. Nghi thức hóa vàng mã tiếp theo rất phong phú, các anh chị trong nhóm mua ngay tại địa phương nên mua được rất nhiều (theo thống kê năm 2010 Mã Lai có 19.8 % theo đạo Phật).
Chúng tôi hóa vàng xong thì xuất hiện một người đàn bà Hoa, được những người trong nhóm
giới thiệu đó là bà Alice Wong, vợ của ông Alcoh Wong một vị ân nhân chôn cất gần như là hầu hết những xác thuyền nhân trôi vào bờ bãi Mã Lai.
Chân dung ông Wong và Bia Công Đức.
Ông chính là người đã chôn cất những ngôi mộ tập thể, hơn thế nữa bao giờ có xác táp vào bờ là người ta đi gọi ông. Ông in ra cuốn sách The Vietnamese Boat People (VBP) along The East Coast Of Malaysia Peninsula để hướng dẫn những người đi tìm mộ thân nhân dọc theo bờ biển phía đông vùng biển Mã Lai. Vùng biển phía đông Mã Lai đối diện với mũi Cà Mau là nơi thuyền nhân tới đông nhất và cũng chết đắm nhiều nhất.
Chân dung ông Wong và Bia Công Đức.
Ông để hết thời gian của mình chỉ để lo cho những cái xác của thuyền nhân Việt Nam trôi giạt vào vùng bãi biển Mã Lai, gần nơi ông cư ngụ. Chiếc thuyền đầu tiên của người Việt tỵ nạn ông Wong được nhìn thấy vào ngày 23 tháng 11 năm 1978 đã vào gần tới bãi nhưng chưa được lên bờ. Ông nhìn thấy những khuôn mặt hốc hác, sợ hãi nhưng tràn đầy hy vọng. (về sau ông được Hội Hồng Nguyệt Red Cresent cho biết, chiếc thuyền đó đã bị lật trong khi được hướng dẫn vào bờ ngay trong cùng ngày. Cả thuyền 137 người bị chết đuối).
Ông và những người bạn của ông ngoài việc chôn cất, còn đi tìm những phần mộ của thuyền nhân rải rác trên đất Mã đem về gần nhau.
Những nấm mộ thuyền nhân tập thể được nhìn như “mồ vô chủ” thì trên một ý nghĩa nào đó, ông Wong chính là “chủ” những nấm mồ này.
Cho tới khi ông mất, năm 2006 trước đó một tuần ông vào nghĩa trang thăm mộ thuyền nhân ông đã hát bài “I will follow you forever”.
Nói theo nhà Phật, kiếp trước ông có nợ người Việt Nam hay chính ông là một người Việt Nam trong tiền kiếp?
Tấm lòng của ông Wong đối với thuyền nhân từ năm đầu tiên 1978, khi ông nhìn thấy chiếc thuyền tị nạn 137 người kéo vào vùng vịnh Kuala Terengganu, tới năm ông qua đời 2006 là 28 năm dài.
Đảo Bidong và những khu mộ
Chúng tôi cũng tới đảo Bidong bằng thuyền. Thuyền này chạy bằng máy cao tốc và từ đất liền ra tới đảo khoảng 20 phút. Đi giữa trưa nắng gắt.
Từ năm 1975- 1991 đã có 250,000 thuyền nhân sống sót tạt thuyền vào sinh sống ở đây. Nhiều người chờ bảo lãnh có thể ở trên đảo từ hai tới bốn năm, nhiều người bị trả lại. Có người bệnh chết, có người tự tử. Họ được mang lên đỉnh đảo chôn cất.
Mộ chia ra từng khu A, B, C… Khu cho trẻ em riêng. Khu F được coi là đông nhất tới hơn 200 ngôi mộ. Chúng tôi kéo nhau lên đó. Bước thấp, bước cao, chống gậy, cầm dao, vừa leo vừa phạt cây rẽ lối. Cuối cùng cũng lên tới tấm bia có ghi 151 người (có bia mộ) Thật ra số mộ ở đây trên con số 200.
Đồi Tôn Giáo nơi trước đây có nhà thờ Công giáo, Tin Lành, Cao Đài và Chùa thì nay đã vừa bị phá, vừa xụp đổ theo thời gian, trông vô cùng hoang phế. Đau lòng hơn nữa những tượng Phật, tượng Đức Mẹ đều bị chém cụt đầu (vì một số người cuồng tín tin là mất đầu thì không còn linh thiêng nữa). Thánh giá Chúa thì chỉ còn dấu vết trên tường mà thôi.
Tôi và Thái hai chị em đi lang thang chung quanh đồi, Thái lo chụp hình, tôi lo… buồn. Tôi đứng trên cao nhìn mông lung bao quát bãi cát dưới chân đồi.
Nơi đây bao nhiêu người dân Việt của tôi giạt vào, giạt vào bằng thân xác còn thở được, còn hy vọng sẽ được chuyển tới một quốc gia nào đó để gây dựng lại cuộc đời cho con,cháu hay chính bản thân mình? Bao nhiêu người chỉ còn là những cái xác bập bềnh giạt vào bờ? Bao nhiêu cảnh chia ly của những mối tình vừa nhận được sau những đau thương mất mát? Bao cảnh đời uất hận bị gửi trả về nơi mình đã không sống được phải bỏ đi? Bao nhiêu người đã phải ở đây cả ba, bốn năm trong hy vọng, trong tuyệt vọng trước khi được rời nơi này?
Biển dưới kia đang ập vào từng đợc sóng, nước mắt của mấy mươi năm về trước còn giọt nào pha trong muối đại dương?
Biển phải làm gì để giữ mãi được những giọt lệ, những tiếng khóc, tiếng cười, hy vọng và tuyệt vọng của một dân tộc luôn luôn “Đi không yên ổn, ngồi không vững vàng” ngay trên chính đất nước mình.
Chúng tôi xuống đồi để sửa soạn quay về đất liền. Xuống đến chân đồi ngoái đầu nhìn lại, một cánh bướm đen thật lớn từ trên đồi bay xuống lượn vòng ngay sau lưng tôi. Một thoáng rùng mình, một thoáng rưng rưng, tôi dừng lại, nói thầm trong cuống họng mình. “Thôi nhé, tôi về, nhớ mãi hôm nay”. Giơ tay áo lên, quẹt ngang dòng nước mắt. Cánh bướm bay mất hút lên đồi.
Sau một đêm mắc võng, chùm chăn (cho khỏi muỗi) ngủ lăn lóc trên cầu tàu, chúng tôi trở về đất liền, tiếp tục cuộc hành trình tìm mộ thuyền nhân.
Rải rác mộ thuyền nhân dọc đường
Trên đường sang Kuala Lumpur, trong tỉnh Dungun có hai nghĩa trang. Hai nghĩa trang này có biển trước mặt nên khi xác thuyền nhân giạt vào được vớt lên chôn ngay tại đây. Khi họ vớt được 1 xác, khi được 2, 3, khi được 5, 7. Có khi cả trên 10 xác vào một lúc.
Nghĩa trang thứ nhất lối vào có đền thờ với hàng chữ Tao Yan Dian Temple, có 80 ngôi mộ thuyền nhân, trong đó 38 mộ có tên. Một ngôi mộ tập thể nằm dưới gốc một cây bàng lớn, chôn trên 100 người, được khắc chung một tấm bia. Bia được Văn Khố Thuyền Nhân xây ngày 23 tháng 3 năm 2007.
Những ngôi mộ trong khu thứ hai được đặt trong một nghĩa trang đặc biệt do nhà thờ Công giáo St.Thomas trông coi. Những thân xác thuyền nhân được bao quanh bởi ba ngôi thánh đường của: Thiên Chúa giáo, Phật giáo và Hồi giáo. Còn được gọi là Migrants Cemetery.
Những linh hồn này thật được chúc phúc an ủi biết bao!
Nhang được thắp lên, lời kinh được cất lên, nước mắt lại chảy xuống, Chúa, Phật trên cao được mời xuống dự tiệc bi ai của nhân loại.
Viết tới đây. Tôi tưởng tượng ra, tôi là người dân Mã Lai sống dọc theo miền đông biển Mã Lai, mỗi sáng trở dậy nghe tiếng gọi nhau ơi ới bên ngoài cánh cửa: ra vớt xác thuyền nhân Việt đang giạt vào bờ. Không phải một xác, hai xác, mà vô số xác. Rồi cùng nhau tẩm liệm, chôn cất, có khi lập miếu thờ.
Tôi tưởng tượng ra trong những cái xác bất hạnh đó, một cái xác của chính mình.
Những cái xác của đồng bào mình (hay của chính mình) đã được những người không cùng chủng tộc xót thương, được ghi lại in thành sách (như sách của ông Wong) để sau chính những người Việt về tìm lại.
Chôn cất cả trăm, ngàn, nấm mộ không phải là chuyện giản dị. Việc xây cất làm sao chu đáo được. Theo thời gian, mưa nắng những ngôi mộ không tồn tại được.
May mắn thay Văn Khố Thuyền Nhân của người Việt (Do ông Trần Đông, từ Úc-Sáng lập 2004), đã tới Mã Lai, Thái Lan, Nam Dương trùng tu lại hầu hết những nấm mộ này. (theo VKTN - Trong vùng Đông Nam Á có hơn 2000 nấm mộ vừa tập thể vừa cá nhân).
Tôi đọc tên tôi
Hội Hồng Nguyệt (Malaysian Red Cresent Societ - Hồng Thập Tự Mã Lai) đã lưu trữ hai trăm ngàn (200.000) hồ sơ của những người sống sót. Để hôm nay những thuyền nhân trong nhóm chúng tôi đến tìm lại. Mỗi khi tìm được tên của mình hay thân nhân mình, họ òa vỡ ra cùng một lúc tiếng cười và giọt lệ:
Tôi vừa đọc tên tôi trên tấm thẻ
Có phải tôi không trên lý lịch này
Ngày tháng đó tưởng vùi chôn đáy biển
Bỗng sóng đánh vào bờ sáng hôm nay
Khi chúng tôi tới viếng Hội, câu chào hỏi đầu tiên của ông Dato’ Sayed A. Rahman, Tổng Thư ký Hội Hồng Nguyệt là: “Chúng tôi không cần biết anh là người nước nào, chúng tôi chỉ biết giúp đỡ một con người”. Nghe mà ứa nước mắt.
Ông Misnan, nhân viên điều hành của Hội, nói được vài câu bằng tiếng Việt rất thân tình. Đặc biệt là ông hát cho chúng tôi nghe bằng tiếng Việt, bài hát “Bài tình ca cho em” của Vũ Thành An thật hay. Hay một cách bất ngờ!
Thế gian đầy quỷ dữ, nhưng Trời cũng ban phát xuống những thiên thần cứu trợ.
Sau 42 năm nhìn lại, chúng ta có rất nhiều những trang sử mới. Trên hết, mỗi một cái chết của thuyền nhân, của tù cải tạo, của người Quốc gia chết cho Tự Do là một trang sử mới được cộng vào.
Tất cả con dân Việt đều phải học sử Việt.
Ngày 20 tháng 4 năm 2017
T.M.T.
Viết trong cuộc hành trình về Trại tỵ nạn Songkhla, đảo Koh Kra và Trại tỵ nạn Bidong từ 30 tháng 3 tới 16 tháng 4-2017.
__________
(*) Những câu thơ trong bài của tác giả Trần Mộng Tú.
Mình là một thuyền nhân tại trại tị nạn Thái Lan vào những năm 89 cho đến năm 91.Tàu chúng tôi bị lật và vỡ tung... Quá nhiều ngừơi chết. Hôm nay khi đọc bài viết này mình đã khóc nức nở, chỉ biết khóc mà thôi.Trả lờiXóa
Đói khát , nhục nhã, đau thương ,kinh hoàng...đã trở về trong ký ức qua bài viết này... Xin cảm ơn tất cả mọi người đã trở lại những nơi này.

markdown:
Chiều hôm ngày 30 tháng 3, chúng tôi, 56 người, gặp nhau ở một phi trường nhỏ trong một tỉnh nhỏ, có tên là Hatyai, của nước Thái Lan. Trong 56 người, chỉ có 4 người: vợ chồng tôi, Trùng Dương, anh Michael ở Texas làm cho Đài Truyền hình Saigon-Houston không phải thuyền nhân. Số đông thuyền nhân tham gia là các anh chị đến từ Úc châu và rất nhiều người đã từng đi Songkla và Bidong hai, ba lần. Anh chị Dương Phục và Vũ Thanh Thủy cũng là thuyền nhân nhưng đây là chuyến đi đầu tiên của anh chị đến đảo Kra. Cô Ngọc Ân, phóng viên của Đài Little Saigon-Radio, Kim Hoàng và Chấn Hồng của Đài VietFace TV từ Úc cũng có mặt trong chuyến đi này.
Chúng tôi may mắn có ba linh mục, cha Nguyễn Hùng đến từ Đài Loan, cha Phạm Hồng từ Úc và Phạm Tâm (cũng còn là bác sĩ y khoa) đến từ Houston, hòa thượng Thích Huyền Việt đến từ Houston, thầy Tây Tạng Geshe Gawa đến từ Úc.
#### Trại tỵ nạn Songkla
Chuyến hành hương đầu tiên của chúng tôi, bắt đầu trở lại thăm nền trại tỵ nạn Songkla. Từ thành phố ra tới địa điểm đó khoảng một tiếng lái xe.
Xe đi ra ngoại ô qua những vùng trồng mía, xoài và rất nhiều cánh rừng trồng cây cọ (Palm) dùng cho việc thủ công nghệ. Nhà cửa giống hệt những vùng quê Việt Nam thời chưa đổi mới. Cũng nhà tôn, nhà lá, thỉnh thoảng chen vào một ngôi nhà ngói, bên cạnh bụi chuối, cây hoa sứ. Cũng những con chó trước cửa sủa bâng quơ, những con gà trống nghiêng đầu ngơ ngác, thằng bé ở trần vừa chạy vừa ngã. Chiếc xe như mang chúng tôi trở về quê xưa ngày cũ.
Chiếc xe ca chở hơn 50 người đậu lại, biển xanh trước mặt, nắng gắt trên đầu. Mắt mở to, mọi người xôn xao chỉ tay về phía bên phải.
Cứ đi vào đây, hướng này đúng rồi. Sẽ thấy cái giếng.
Cái giếng mấy năm trước tôi trở lại còn thấy, bây giờ đã bị biển xâm thực rồi. Biển đã mang thêm cát vào, đã chôn mất miệng giếng, nhưng còn cây đa. Chính nơi này là trại tạm cư cho thuyền nhân chờ được định cư ở đệ tam quốc gia. (mặc dù cây đó trông giống một cây thùy dương hơn là cây đa. Có thể họ muốn gọi như thế để có một chút hơi hướm quê nhà).
Vùng bờ biển, nền lều trại dựng ngày trước đã được dọn sạch không còn vết tích, một con đường trải nhựa, chạy song song với biển đã như có sẵn tự bao giờ. Chúng tôi tới gốc cây đa đó, vẫn thấy dấu thờ cúng chưa cũ lắm, có bát cơm đổ nghiêng ngả, hạt cơm vừa khô, có nhang đèn vứt lăn lóc, những bức tượng đổ vỡ, những đồ thờ cúng kiểu Thái cái gẫy, cái bể.
*Tác giả và miếu thờ ở Songkhla.*
Ba linh mục và nhà sư kêu gọi mọi người tụ họp lại cùng thay nhau đọc kinh, tụng niệm.
Nhang được thắp lên, nước mắt thi nhau ràn rụa. Tên Chúa, tên Phật được thốt trên môi mọi người, để cầu cho người chết, kẻ lưu vong. Sau phần tụng niệm, cha Hồng bắt đầu giọng cho mọi người hát theo.
Giữa buổi trưa nắng chang chang, không một ngọn gió, tiếng hát của hơn năm mươi người hát vang vang như muốn át tiếng sóng biển đang đập vào bờ:
*Tự Do ơi Tự Do, tôi trả bằng nước mắt* *Tự Do hỡi Tự Do, anh trao bằng máu xương* *Tự Do ơi Tự Do, em trả bằng thân xác* *Vì hai chữ Tự Do, ta mang đời lưu vong* *(Nam Lộc)*
Mọi người xúm lại chụp hình. Các anh, chị làm phát thanh, truyền hình bắt đầu công việc của mình. Có người đi tách ra riêng một chỗ thì thầm với biển, với dĩ vãng, với kỷ niệm.
Bao nhiêu người đã được định cư ở nơi êm ấm? Bao nhiêu xác đã trôi giạt vào bãi bờ này?
*Nước mắt, nước biển, trôi đi hai hàng oan nghiệt* *Tóc bạc, tóc xanh, chìm sâu một khối tủi hờn.*
Tôi cúi xuống vốc lên một nắm cát, nhặt một chiếc vỏ ốc đã vỡ, quay lưng lại với biển, chân thấp chân cao, vừa đi vừa lau nước mắt.
Nơi đây cũng đã dánh dấu bao cuộc tình tỵ nạn. Gặp nhau như rong rêu giạt vào bờ, bám lấy nhau rồi lại phải buông nhau ra vì mỗi người phải đi định cư ở hai nơi khác nhau, hay người đi người vẫn ở lại ngóng trông. Tương lai là một trang giấy trắng chờ tay ai vẽ xuống.
Chúng tôi rời bãi này để tới một bờ khác.
#### Tha Sala và 11 cô gái Việt
Trưởng nhóm, anh Hùng Lê cất tiếng:
Bây giờ Hùng đưa các cô chú đến thăm đền thờ Mười Một Cô.
Đó là chuyện 11 cô gái Việt, không một mảnh áo quần, bị trói cổ vào nhau, thả nổi trên biển. Xác các cô trôi tới bãi Tha Sala này, được người địa phương thương tình vớt vào chôn cất. Ai nghe cũng phải xót thương, rùng mình, uất hận.
*Những nàng thiếu nữ như hoa đỏ* *Một sớm theo nhau bước xuống thuyền* *Hoa bỗng rơi ra từng cánh mỏng* *Thả vào lòng biển máu oan khiên*
Tha Sala không chỉ vớt Mười Một Cô, Tha Sala còn vớt thêm bao nhiêu cái xác trôi đơn lẻ, trôi hai ba, trôi năm bẩy, giạt vào bờ.
Người đàn bà Thái khoảng 60 tuổi, gia đình hiện sống trên bãi đã lập một miếu thờ cho những vong linh này. Mỗi ngày bà mang ra miếu một bát cơm trắng, một chén nước lạnh và mấy cây nhang.
Đây là câu chuyện của bà: khi gia đình bà tới ở trên bãi này thì vẫn còn rất hoang vu. Họ đào đất dựng nhà, chạm phải nguyên một chiếc thuyền chôn sâu trong cát. Họ tin là thuyền của người vượt biển bị đắm, sóng đánh vào và cát phủ lên. Bà cũng theo người lớn tuổi hơn ra biển mỗi lần có xác giạt vào. Khi đó tuổi của bà, khoảng tuổi các cô con gái Việt này. Gia đình bà dựng một ngôi đền nhỏ thờ vong linh của thuyền nhân và 11 cô gái. Chiếc thuyền cứ thế để nguyên trước cửa đền. Theo năm tháng, biển xâm thực và bão tố, ngôi đền chỉ còn lại cái nền vỡ và cái thuyền chỉ còn lại một mảnh ván dài, nhưng bà vẫn cơm trắng, nước lạnh và thắp nhang mỗi ngày.
Người Việt bị người Thái giết, thì cũng chính người Thái thờ cúng những oan hồn người Việt. Có phải đó là sự đền bù của đất trời không?
Sau Tha Sala, chúng tôi được đưa tới một địa điểm gần bờ biển phía lên đảo Koh Kra.
Nơi dừng chân là chùa Wat Samphreak, trong chùa còn có một ngôi trường tiểu học. Tối hôm đó chúng tôi được ngủ lại trong chùa. Chúng tôi trải chiếu của nhà chùa, nằm bình an trong chánh điện, dưới chân những tượng Phật. Tôi trăn trở vì nóng, vì muỗi hay vì câu chuyện thương tâm của mười một cô gái bất hạnh. Nghe nói tuổi của các cô khoảng từ 19 tới 23. Ôi cái tuổi tinh khôi, mơ mộng và tràn đầy ước vọng!
*Biển gọi em hay em gọi biển* *Sóng đang reo sao bỗng khóc gọi hồn.*
Nước mắt tôi ứa ra, trái tim tôi thổn thức. Tôi thương các em, thương cha mẹ các em, thương cho dân tộc tôi quá đỗi! Chúa ở đâu? Phật ở đâu?
#### Lên thuyền ra đảo Koh Kra
Bốn giờ sáng ngày mồng 1 tháng 4, từ bãi của làng chài lưới Hua Sai, thuộc Nakhar Si Thammarat, cách đảo Koh Kra 80 cây số, chúng tôi lên thuyền ra biển đi tới đó.
*Tại bãi biển.*
Trên bãi biển tiếng gọi nhau khe khẽ, tiếng chân trên cát, ánh đèn pin lóe lên, dắt tay nhau, chúng tôi leo lên những chiếc thuyền tam bản của dân đánh cá Thái Lan, thuyền không mui, chạy bằng máy đuôi tôm.
Sao đi sớm thế?
Giờ này biển êm, không có sóng
Chạy bao lâu thì tới?
Khoảng hơn 3 tiếng
Ngồi sát vào nhau, tám người một thuyền. Bắt đầu tách bờ tiến về đảo Koh Kra.
Có tiếng nói khẽ cất lên:
Hồi đi vượt biên, chúng em đi bằng thuyền nhỏ như thế này, gọi là taxi, đưa ra ngoài có thuyền lớn hơn đón.
Nhưng hồi đó phải ngậm miệng, không được nói, và rất sợ bị bắt lại, cộng thêm nỗi sợ bão biển, sợ hải tặc và chúng em chẳng ai có áo phao mặc như thế này.
Tôi ngồi co rúm người lại, thuyền đang chạy, nước biển bắn tung tóe lên mặt, những hạt muối mặn trên môi. Trời vẫn tối chưa nhìn tỏ mặt nhau. Biển mênh mông, biển tối om, tôi bắt đầu hiểu mang máng thế nào là nỗi sợ của người vượt biển. Nếu thuyền lật bây giờ, cũng khó lòng mà tìm cứu được nhau trong bóng tối. Đây thực ra mới là vịnh chưa ra tới biển.
Trời dần sáng. Lên tới bãi san hô của đảo Koh Kra thì sáng hẳn. Bờ biển này không có cát, chỉ toàn những mảnh san hô, nên không thể đi chân trần được. Năm 1979 đã có tới hơn 2000 thuyền nhân bị hải tặc nhốt giam ở đây. Vợ chồng chị Vũ Thanh Thủy và anh Dương Phục cùng nhóm gần 200 người đã trốn hải tặc 21 ngày đêm ở đây. Những con thú mang hình người đã hành hạ thuyền nhân Việt ở mức độ dã man ngoài sự tưởng tượng của một đầu óc bình thường.
Hàng ngàn người đã bị hải tặc giam cầm trên đảo này, con số người chết ở đây không ai biết rõ là bao nhiêu? Bao nhiêu phụ nữ đã bị hãm hiếp, bao nhiêu người chồng, người yêu, cha mẹ, anh trai, bất lực và bất hạnh trước thảm nạn dưới tay hải tặc. Chỉ có Trời mới biết con số chính xác này.
Những cô gái nạn nhân này chịu nhiều khổ hạnh khác nhau. Có người bị bắt đi luôn không biết còn sống hay đã chết. Nếu sống, họ có còn muốn tìm về gặp lại những người thân yêu nữa hay không? Hay họ tự coi như cuộc đời cũ đã chấm hết, đã xóa tên họ. Họ đã chấp nhận sống hai đời trong một kiếp.
Có người khi được cứu đã mang thai nhưng họ can đảm không bỏ đi giọt máu oan khiên đó, nó là một phần xương thịt họ. Họ mang con đến một nơi khuất lấp, xa lánh cộng đồng Việt, không gặp những người thân và tự nuôi con. Họ là những người mẹ vượt lên trên tất cả mọi thử thách mà định mệnh đã đặt vào họ.
Có cô gái chọn nhảy xuống biển chết thay vì bị hải tặc hiếp, nhưng số phận không cho cô chết, cô sống kẹt trong một khe đá, cô đói, khát, lạnh và bị cá tôm rúc rỉa hai chân cô trong 21 ngày. Khi cứu được cô ra, người ta nhìn thấy hai ống xương chân không da thịt.
Tôi đau đớn tự hỏi: Nước mắt nào khóc rửa được những vết thương này.
*Nghe bước chân mình trên đá nhọn* *nghe trăm gai sắc nhói trong tim* *nghe sóng biển đập vào lồng ngực* *nghe em gào khóc nỗi oan khiên.*
Còn bao nhiêu câu chuyện nữa chưa được kể ra. Những người sống sót không ai muốn nhắc lại ký ức đau thương ấy. Họ im lặng, lãng quên đi hay thậm chí đã mất trí nhớ sau những tai nạn khốc liệt cho cả tâm hồn và thể xác ấy.
Tác giả Dương Phục và Vũ Thanh Thủy đã ghi lại trong hồi ký cả ngàn trang “Tình yêu, Ngục tù và Vượt biển” của anh chị một phần nào những thảm cảnh trên đảo Koh Kra, những thảm cảnh mà Việt Nam và Thái Lan ngày nay đều cố tình phủ nhận và lẩn tránh. Tinh thần trách nhiệm và liêm sỉ của một quốc gia là chiếc hộp đen cả hai nước đều né tránh không muốn mở ra, nhìn lại.
Mỗi người bắt tay vào mỗi việc. Căng lều tập thể, căng lều cá nhân. Người lo dựng tượng Phật, tượng Đức Mẹ, Thánh Giá. Chúa thì phải lắp từng mảnh vào với nhau. (Những tượng này và vật liệu cần thiết đã được anh trưởng nhóm và một vài anh mang tới trước mấy hôm). Người lo mắc võng cá nhân, người lo treo những chiếc đèn lồng từ thân cây này sang thân cây kia. Sửa soạn sẵn cho một đêm hoa đăng trên đảo.
Chúng tôi xếp ra từ trong hộp những tấm mộ bia có khắc ghi tên tuổi thuyền nhân và những tấm khắc lời tưởng niệm (được anh trưởng nhóm đặt mang từ Việt Nam sang), sửa soạn gắn những bia này chung quanh một bức tường tượng trưng cho khu nghĩa trang.
Buổi trưa nắng qua nhanh. Mỗi người được ăn trưa một tô mì gói, trước khi gạch, xi măng được chuyền tay nhau vác lên đồi tôn giáo. Một số người xuống tắm biển, có người leo lên thuyền trở về đất liền mua thêm vật dụng.
Công việc dựng tượng mới làm được một phần.
Buổi chiều, mọi người còn đang tất bật thì có hai chiếc thuyền tuần duyên từ đâu rẽ sóng tới, bốn năm người lính Thái có vũ trang nhảy vào bờ. Cô bé Nhung thông ngôn thiện nguyện (sống ở Thái) được gọi ra để trả lời những câu hỏi. Lính Thái bắt chúng tôi chia ra làm hai hàng, bên nam, bên nữ. Chúng tôi vội cho người đi mời mấy vị sư Thái (hiện tu hành trên đảo) xuống, cắt nghĩa rõ ràng là chúng tôi đến dựng tượng và thăm mộ thân nhân. Đất Thái là đất Phật, đi đến mỗi góc đường đều có am, miếu, thờ cúng, nên người dân Thái rất nể trọng các vị sư. Họ bắt chúng tôi cầm thông hành của mỗi người lên ngang mặt để họ chụp hình trước khi họ xuống thuyền. Sau khi nói chuyện với các nhà sư xong họ mới chịu xuống thuyền, rời bãi.
Khi họ đi rồi, một nỗi hoang mang dậy lên trong lòng những cựu thuyền nhân: Họ nói, không ai có thể biết được hải tặc có thông đồng với lính tuần duyên hay không? Nhưng chúng ta nhờ có các sư và hiện mang thông hành ngoại quốc nên tương đối an toàn.
Buổi chiều, cơn mưa to ập xuống, dù lều được dựng dưới những tán lá cây, nước mưa vẫn làm ướt đầm chúng tôi. Khổ nhất là công việc dựng tượng và gắn bia cho người đã chết không tiến hành được, cả những tấm ghi dòng tưởng niệm, cũng phải xếp vào thùng. Nhang đèn, gạch, xi măng, phải che chắn lại. Đêm “Hoa đăng tưởng niệm” như dự tính đã không thành.
Buổi tối vẫn còn mưa. Trong tình cảnh, dưới lưng là những mảnh san hô lớn, nhỏ, mấp mô, rồi nước chảy vào thành từng vũng, quần áo, dày dép ướt sũng. Nhưng các anh em cũng kéo nhau ra lều tập thể hát dưới những giọt mưa.
Tiếng hát hòa đồng với tiếng mưa. Trong ánh lửa nến nhỏ nhoi xoi không tỏ mặt người, họ hát cho nhau nghe, cho hồn ma bóng quế cùng nghe.
Có hay không! Những hồn ma bóng quế đang rủ nhau cùng về ngồi trong lều với những người đồng hương của mình?
Đêm vẫn rào rào đổ mưa xuống, nhóm 8 người chúng tôi, nằm giữa một tấm bạt to, gấp đôi lại, nửa trải dưới đất, nửa căng trên đầu, buộc hai góc bạt vào hai thân cây. Frank nằm sát ngoài cùng phía bên phải lều, rồi Tú, Trâm, Nguyệt, Trùng Dương, Thủy, Phục và ngoài cùng là Cha Tâm bìa bên trái. Tội nghiệp Cha Tâm và Frank là hai người nằm ngoài bìa lều, ướt như chuột từ đầu tóc, quần áo, đến giày dép.
Chắc chắn những nhóm khác, trong những chiếc lều nhỏ kiểu cắm trại, cũng ướt không kém gì chúng tôi. Nhưng may, sáng ra trời tạnh, phải dậy thu dọn và ra lều tập thể ngay để làm lễ liên tôn cho các vong linh trên đảo.
*Lễ cầu siêu trên đảo Koh Kra.*
Các vị chủ tế cùng mọi người cùng quay lưng ra biển, mặt hướng về phía trong đảo, nơi có những nấm mồ của hơn 100 thuyền nhân được biết và thêm bao nhiêu mồ không được biết đích xác, được chôn vùi từ những ngày tháng đó của mấy ngàn thuyền nhân bị hải tặc lùa vào đây.
Chương trình hành lễ được cha Tâm đề nghị, bắt đầu làm lễ với các sư Thái đang ở đảo được mời tới cử hành đầu tiên bằng tiếng Phạn, sau đó đến hòa thượng Thích Huyền Việt và phần cuối là cha Hùng, cha Tâm cha Hương chia nhau dâng lời nguyện.
Vừa xong hai phần về Phật giáo, tiếng các cha bên Công giáo chưa cất lên thì có tiếng hốt hoảng gọi vào lều.
Xin chấm dứt và sửa soạn ra về ngay, vì có tin báo bão sẽ tới lúc 3 giờ.
Mọi người hấp tấp đứng dậy chạy ra khỏi lều để thu dọn hành lý, riêng các cha, hòa thượng và những người Công giáo vẫn ở lại.
Cha Hùng vừa cất tiếng lên đã nghẹn ngào:
Giữa biển khơi lồng lộng gió bốn phương
Chúng tôi những người sống sót trong cuộc chiến tranh huynh đệ đau thương, cùng nhau về đây chiêu hồn lưu xứ.
Xin những đấng tối cao mở lòng đón nhận, vớt lên giữa bọt sóng lênh đênh những oan hồn, uổng tử.
Xin hãy mang hồn vào giấc ngủ ấm yên
Vòng tay Đức Mẹ, vòng tay Phật Bà xin hãy là những tấm khăn mềm thấm khô ngàn máu lệ.
Chúng tôi cúi đầu gửi lời kinh tiếng kệ.
Tiếng chuông tiếng mõ gọi hồn về.
Giọng Cha trầm trầm, bi thương, nghẹn ngào, cha đọc hết bốn trang bài “Văn tế muộn màng”.
Rồi các cha thay nhau đọc tên từng người trên những mộ bia mới làm. Sóng cứ nhô cao, bão cứ tới, mọi người vẫn bình tâm với những dòng kinh nguyện.
*Chính lúc thứ tha là khi được tha thứ* *Chính lúc chết đi là khi vui sống muôn đời* *(Kinh Hòa Bình-Thánh Francis)*
Chiếc lều cuối cùng được kéo xuống, gấp lại, gấp cả những giọt nước mưa còn đọng đêm qua. Tôi lấy tay quẹt trên giọt nước, nếm thấy mặn như những giọt lệ.
Những chiếc thuyền tam bản, không mui, rẽ sóng trở lại đất liền. Trời không nắng, âm u, nước biển bắn tung từng đợt lên mặt mũi, quần áo. Trưởng nhóm Hùng khóc rưng rức nhìn hòn đảo Koh Kra chìm dần vào những đám mây đen đang từ từ kéo tới. Anh khóc vì nhiệm vụ chưa hoàn tất. Chúng tôi phải mỗi người nói một câu an ủi anh, nhưng thật sự trong lòng chúng tôi cũng đang thổn thức. Mây đen kéo mỗi lúc một dầy sau lưng chúng tôi, hòn đảo như chìm từ từ xuống biển, tiếng kêu của những vong linh không vọng được lên trên tiếng sóng. Hòn đảo như biến mất, giữa kẻ chết và người sống một đường vạch dài và đen chia đôi.
#### Bidong và những ngôi mộ tập thể ở Mã Lai
Xe ca đi từ Thái Lan sang Mã Lai, mất 8 tiếng, qua những chặng đường biên giới, phải làm thủ tục nhập cảnh. Chúng tôi tới Mã Lai thì đã trời chiều.
Phụ nữ ở đây đa số mặc quốc phục nhiều màu sắc, khăn chùm đầu của họ rất đẹp, đủ màu, đủ kiểu quấn khác nhau chung quanh khuôn mặt. Bạn tha hồ ngắm mắt môi và nguyên khuôn mặt thân thiện, hay cười của họ. Hiếm hoi lắm mới thấy một vài bà đứng tuổi quấn mình kín mít trong tấm vải đen chỉ để lộ hai con mắt đủ nhìn bước chân mình. Đàn ông cũng thân thiện không kém, ông tài xế taxi hay nói về đời sống gia đình cho bạn nghe, về việc họ vẫn cầu nguyện năm lần một ngày, mỗi lần bảy phút.
Mã Lai là nước đã nhận gần 300 ngàn người tỵ nạn Việt Nam trong hai thập niên 1975-1995. Những thuyền nhân đi trong nhóm kể lại: nạn hải tặc Mã ít hơn hải tặc Thái rất nhiều. Lính Mã ban đêm có vào trại kiếm những cô vừa mắt mang về làm vợ, không ai can thiệp được. Nhưng lính Mã không hiếp phụ nữ và giết người ngay trước mặt mình.
Mã Lai cũng là nơi có nhiều xác thuyền nhân tạt vào bờ nhất nên cũng là nơi duy nhất có nhiều mộ tập thể. Những người bạn thuyền nhân trong nhóm nói có khi thuyền gần vào tới bờ vẫn bị lật như thường, người đến trước trên bờ có thể nhìn thấy người chết chìm trước mặt mà không làm gì cứu được. Về sau được người địa phương cho biết là khúc biển gần vào đến bãi, dọc biển đó có nhiều vũng xoáy, có khi thuyền vào trúng chỗ xoáy mà không biết, gặp biển êm thì thoát, khi biển lúc đó động thì chỗ xoáy hút thuyền vào, thuyền lật, không cách nào cứu được. Đó là trường hợp của rất nhiều chiếc thuyền đã nhìn thấy bờ mà không vào được bến.
*Viếng ngôi mộ tập thể đầu tiên Ở Kelanta.*
Mã cũng là quốc gia duy nhất có nhiều mộ tập thể của thuyền nhân, có đầy đủ lý lịch, vì họ chết gần bờ.
Ngôi mộ tập thể số 1 chúng tôi tới ở Balai Bachock thuộc tỉnh Terengganu, mộ đó có 46 người, trong đó có 3 em nhỏ.
Lần đầu tiên trong đời người, đứng trước một ngôi mộ tập thể. Ngôi mộ chơ vơ trên đồng đất nước người với những cái tên Việt Nam, tôi không cầm nổi lòng mình, nghe nôn nao, quặn đau trong ruột, nước mắt ràn rụa. Từ bao lâu nay chỉ nghe tiếng “thuyền nhân” chỉ nhìn “hình thuyền nhân”, cái thương cảm đó có đấy, nhưng chỉ thoáng ngậm ngùi như vết xước ngoài da. Phải tới đó, trên một đất nước xa lạ nhìn thấy nấm mộ đó mới hiểu được tình người trong một nước nó sâu đậm đến đâu, mới hiểu rõ hai chữ “Đồng Bào” cùng một cội nguồn dân tộc với nhau. Mình bỗng chốc thấy thương dân, thương nước mình quá đỗi! Vì đâu, vì ai, vì nghiệp lực nào mà chết thảm, chết khổ, đến thế này! Cá nhân mình có lãnh một phần trách nhiệm nào trong đó không?
Nhang, nến, thắp lên, lời kinh hòa đồng, Phật, Chúa có nhìn xuống chúng sinh không?
Tôi nghĩ tới lời sư Huyền Việt nói với tôi: Nghiệp lực làm khổ nhau. Cái khổ phải xảy ra một lần trong cuộc đời và cái khổ vẫn tiếp tục xảy ra.
Ngôi mộ thứ hai tại Cherang Ruku, cách nơi này không xa còn to hơn nữa, còn nhiều người hơn nữa, nó cho ta cái cảm tưởng đây là một cái nghĩa trang nhỏ chứ không phải là một nấm mồ. Mộ chôn 123 người, sau nhận thêm 5 người nữa chôn ở nơi khác được đưa về. Tổng cộng là 128 người. Những ngôi mộ tập thể đã được chôn chung như thế nào? Đây là lời kể của bà vợ ông Alcoh Wong Yahao (sẽ nói đến vị ân nhân này sau):
“Chúng tôi xếp xác từng lớp, không phân biệt nam nữ, tuổi tác. Cứ một lớp xác người xếp lên một lớp khăn liệm, rồi lại tiếp một lớp xác người khác, trên cùng chúng tôi đặt một lớp ván ép, rồi xúc đất đổ lên. Thế là thành một ngôi mộ lớn.
Ngôi mộ thứ hai này và ngôi mộ thứ nhất với 46 người, cộng thêm 5 người mang tới sau, họ cùng đi với nhau trên chiếc tàu khởi hành từ Mỹ Tho, tên tàu là MT- 065, khỏi hành ngày 1 tháng 12, tới gần biển Mã Lai ngày 4 tháng 12 thì bị lật chìm. Tổng số người đi trên thuyền là 300 người.
*Mộ tổng cộng 128 người.*
Chúng tôi cúi đầu khấn nguyện Chúa, Phật, cầu xin các vong linh về chứng giám cho lòng thành của chúng tôi. Chúng tôi, những phụ nữ dựa vào vai nhau mà đẫm lệ.
Sau đó cha Tâm đề nghị mỗi người cầm nhang đi chung quanh ngôi mộ cắm xuống. Mỗi nén nhang có mang theo những giọt nước mắt.
*Hỡi hồn bập bềnh trên biển* *Về đây nghe lời kinh an* *Trăm ngàn mảnh hồn ướt sũng* *Muối nào trong lệ không tan.* *Mắt nào không lệ chảy.*
Đừng khóc vội, tôi xin kể một câu chuyện liên quan đến nấm mộ to như một nghĩa trang nhỏ này.
Trong mấy ngày hôm sau khi chúng tôi đi thăm những nghĩa trang có chôn rải rác thuyền nhân, tôi thấy xuất hiện trong đoàn một thanh niên rất trẻ, tôi hỏi chuyện làm quen, khi em giúp nắm tay tôi dắt bước qua những mô đất. Em tên là Alex Trần, 28 tuổi, em đi thăm mộ ông bà ngoại và các chú, bác, của mẹ em. Vì thời khóa biểu không trùng hợp với nhóm nên em đến chậm một đôi ngày, em phải đi thăm ông bà ngoại một mình.
Tại sao mẹ không đi với con?
Mẹ sợ, mẹ không dám nhìn lại.
Em nói tiếng Việt rất giỏi, rất lễ phép, chứng tỏ em được lớn lên trong một gia đình tốt. Em kể:
Gia đình của mẹ con, tất cả 18 người đi trên chiếc tàu MT-065 này. Lúc đó mẹ con là một cô bé 12 tuổi, dì của con lên 10. Khi tàu lật, họ kẹt trong khoang, dì con 10 tuổi dùng đầu đập vào cửa kính thuyền, hai chị em chui được ra bên ngoài. Cả hai chị em cùng không biết bơi, ngất xỉu. Sóng đánh họ giạt vào bờ, được cứu sống. Cả gia đình chết 13 người, còn lại 5 người trong đó có mẹ con, dì con và ba người họ hàng.
*Em thơ dại sao mà em may mắn* *Cả một thuyền chết hết chỉ còn em*
Sau đó hai chị em được một gia đình Mỹ bảo trợ, nuôi ăn học, cho tới lúc lập gia đình. May mắn gia đình đó ở Orange County, California ngay trung tâm của người Việt nên hai cô bé đó đã vẫn giữ và nói tiếng Việt. (khi làm mẹ, cô cũng cho con đi học tiếng Việt).
Hai chị em cô bé này quả thật trong bất hạnh có lồng may mắn. Hai cô được cha mẹ Mỹ cho đi học tiếng Việt và lớn lên với cộng đồng Việt.
Nhìn cậu thanh niên khôi ngô, đĩnh ngộ, lớn lên ở Mỹ, nói tiếng Việt rõ ràng, lễ phép trong một gia đình có hoàn cảnh như thế, tôi thấy mình không khóc được nữa. Tôi đứng sững nhìn cậu, nghe cậu kể lại câu chuyện nhiều lần (vì nhiều người hỏi). Tôi hình dung ra mẹ và dì của cậu như những viên ngọc lăn rơi xuống từ những mỏn đá cao và sắc mà không hề xây xát. Không có viên ngọc nào có thể đẹp hơn nữa.
Tôi nghĩ đến đôi ngày vừa qua, khi cậu một mình đứng trước ngôi mộ tập thể, cậu chạm tay mình lên trên tên ông bà ngoại, tôi biết chắc cậu đã khóc bằng đôi mắt của mẹ mình.
*Một mộ bia tập thể của người Việt trên đất Mã Lai.*
#### Người chủ của những ngôi mộ thuyền nhân
Một khu nghĩa trang của người Hoa cũng ở Terengganu với những ngôi mộ xây theo hình vòng cung như cái bào thai của người mẹ (Người Hoa nói đó là tượng trưng cho ta trở về nơi ta đã từ đó ra đi). Trong nghĩa trang này có 4 khu A, B, C, D. Khu A có hơn 400 thuyền nhân được chôn ở đây. Khu B, C, D có hơn 200. Mộ chôn rải rác, khi thì một người, khi thì ba hay bốn người, tùy theo có bao nhiêu giạt vào bờ lúc đó. Có mộ thấy lên tới bảy người, mười người.
Hỏi anh Lưu Dân, một thuyền nhân ở Úc đã tổ chức tới đây nhiều lần, có gia đình nào về lại Mã Lai cải táng thân nhân đem đi không? Anh nói, có một người đã làm được. Nhưng người Mã ở thành phố này, không muốn cho người Việt đến cải táng mang đi. Họ nêu ra ba lý do:
Thứ nhất, đã chết ở Mã là người Mã.
Thứ hai, mộ ở đây lâu năm đã thành mộ bạn.
Thứ ba, nếu người Việt ai cũng cải táng thì đâu còn ai tới thành phố này (Terengganu là một thành phố cần du khách).
Cha Tâm mặc áo lễ, dâng bánh Thánh ngay trong nghĩa trang này. Tôi và Vũ Thanh Thủy, Ngọc Hân cùng cất tiếng hát: Chúa nhân từ xin lắng nghe linh hồn con tha thiết. Ăn năn kêu van, lạy Chúa xin dủ thương, ban xuống niềm tin ấp ủ cho tâm hồn.
*Hình cha Tâm dâng lễ.*
Nắng rát da, trời cao vời vợi, những hạt nước mắt rơi trong tiếng hát, rơi nhòe trên trang giấy hát.
Hòa thượng Huyền Việt đã rời Thái Lan sau khi ở Koh Kra về, nên anh Ngô Đức Hữu từ Úc đại diện Phật giáo mỗi lần tới các phần mộ, anh phụ trách khấn nguyện. Tiếng Việt miền Nam của anh nhẹ nhàng, ấm áp, bài kinh anh rút ra từ đạo Ông Bà, nghe thật cảm động, xin trích một đoạn:
Cầu Thượng đế từ bi hỉ xả. Cho linh hồn ổn thỏa nghe kinh. Cầu xin giảm bớt tội tình. Cho vong nhàn hạ nhẹ mình thảnh thơi. Cảnh ly biệt hỡi ôi thê thảm. Đức Thần Minh phất phưởng tràng phan. Cho hồn noi đó nhẹ nhàng. Trở về cứu vị an nhàn hưởng vui…
Sau lễ chúng tôi đi thắp nhang trên các ngôi mộ, không phân biệt Hoa, Việt, người địa phương hay thuyền nhân. Nghi thức hóa vàng mã tiếp theo rất phong phú, các anh chị trong nhóm mua ngay tại địa phương nên mua được rất nhiều (theo thống kê năm 2010 Mã Lai có 19.8 % theo đạo Phật).
Chúng tôi hóa vàng xong thì xuất hiện một người đàn bà Hoa, được những người trong nhóm
giới thiệu đó là bà Alice Wong, vợ của ông Alcoh Wong một vị ân nhân chôn cất gần như là hầu hết những xác thuyền nhân trôi vào bờ bãi Mã Lai.
*Chân dung ông Wong và Bia Công Đức.*
Ông chính là người đã chôn cất những ngôi mộ tập thể, hơn thế nữa bao giờ có xác táp vào bờ là người ta đi gọi ông. Ông in ra cuốn sách
**The Vietnamese Boat People (VBP) along The East Coast Of Malaysia Peninsula**để hướng dẫn những người đi tìm mộ thân nhân dọc theo bờ biển phía đông vùng biển Mã Lai. Vùng biển phía đông Mã Lai đối diện với mũi Cà Mau là nơi thuyền nhân tới đông nhất và cũng chết đắm nhiều nhất. *Chân dung ông Wong và Bia Công Đức.*
Ông để hết thời gian của mình chỉ để lo cho những cái xác của thuyền nhân Việt Nam trôi giạt vào vùng bãi biển Mã Lai, gần nơi ông cư ngụ. Chiếc thuyền đầu tiên của người Việt tỵ nạn ông Wong được nhìn thấy vào ngày 23 tháng 11 năm 1978 đã vào gần tới bãi nhưng chưa được lên bờ. Ông nhìn thấy những khuôn mặt hốc hác, sợ hãi nhưng tràn đầy hy vọng. (về sau ông được Hội Hồng Nguyệt Red Cresent cho biết, chiếc thuyền đó đã bị lật trong khi được hướng dẫn vào bờ ngay trong cùng ngày. Cả thuyền 137 người bị chết đuối).
Ông và những người bạn của ông ngoài việc chôn cất, còn đi tìm những phần mộ của thuyền nhân rải rác trên đất Mã đem về gần nhau.
Những nấm mộ thuyền nhân tập thể được nhìn như “mồ vô chủ” thì trên một ý nghĩa nào đó, ông Wong chính là “chủ” những nấm mồ này.
Cho tới khi ông mất, năm 2006 trước đó một tuần ông vào nghĩa trang thăm mộ thuyền nhân ông đã hát bài “I will follow you forever”.
Nói theo nhà Phật, kiếp trước ông có nợ người Việt Nam hay chính ông là một người Việt Nam trong tiền kiếp?
Tấm lòng của ông Wong đối với thuyền nhân từ năm đầu tiên 1978, khi ông nhìn thấy chiếc thuyền tị nạn 137 người kéo vào vùng vịnh Kuala Terengganu, tới năm ông qua đời 2006 là 28 năm dài.
#### Đảo Bidong và những khu mộ
Chúng tôi cũng tới đảo Bidong bằng thuyền. Thuyền này chạy bằng máy cao tốc và từ đất liền ra tới đảo khoảng 20 phút. Đi giữa trưa nắng gắt.
Từ năm 1975- 1991 đã có 250,000 thuyền nhân sống sót tạt thuyền vào sinh sống ở đây. Nhiều người chờ bảo lãnh có thể ở trên đảo từ hai tới bốn năm, nhiều người bị trả lại. Có người bệnh chết, có người tự tử. Họ được mang lên đỉnh đảo chôn cất.
Mộ chia ra từng khu A, B, C… Khu cho trẻ em riêng. Khu F được coi là đông nhất tới hơn 200 ngôi mộ. Chúng tôi kéo nhau lên đó. Bước thấp, bước cao, chống gậy, cầm dao, vừa leo vừa phạt cây rẽ lối. Cuối cùng cũng lên tới tấm bia có ghi 151 người (có bia mộ) Thật ra số mộ ở đây trên con số 200.
Đồi Tôn Giáo nơi trước đây có nhà thờ Công giáo, Tin Lành, Cao Đài và Chùa thì nay đã vừa bị phá, vừa xụp đổ theo thời gian, trông vô cùng hoang phế. Đau lòng hơn nữa những tượng Phật, tượng Đức Mẹ đều bị chém cụt đầu (vì một số người cuồng tín tin là mất đầu thì không còn linh thiêng nữa). Thánh giá Chúa thì chỉ còn dấu vết trên tường mà thôi.
Tôi và Thái hai chị em đi lang thang chung quanh đồi, Thái lo chụp hình, tôi lo… buồn. Tôi đứng trên cao nhìn mông lung bao quát bãi cát dưới chân đồi.
Nơi đây bao nhiêu người dân Việt của tôi giạt vào, giạt vào bằng thân xác còn thở được, còn hy vọng sẽ được chuyển tới một quốc gia nào đó để gây dựng lại cuộc đời cho con,cháu hay chính bản thân mình? Bao nhiêu người chỉ còn là những cái xác bập bềnh giạt vào bờ? Bao nhiêu cảnh chia ly của những mối tình vừa nhận được sau những đau thương mất mát? Bao cảnh đời uất hận bị gửi trả về nơi mình đã không sống được phải bỏ đi? Bao nhiêu người đã phải ở đây cả ba, bốn năm trong hy vọng, trong tuyệt vọng trước khi được rời nơi này?
Biển dưới kia đang ập vào từng đợc sóng, nước mắt của mấy mươi năm về trước còn giọt nào pha trong muối đại dương?
Biển phải làm gì để giữ mãi được những giọt lệ, những tiếng khóc, tiếng cười, hy vọng và tuyệt vọng của một dân tộc luôn luôn “Đi không yên ổn, ngồi không vững vàng” ngay trên chính đất nước mình.
Chúng tôi xuống đồi để sửa soạn quay về đất liền. Xuống đến chân đồi ngoái đầu nhìn lại, một cánh bướm đen thật lớn từ trên đồi bay xuống lượn vòng ngay sau lưng tôi. Một thoáng rùng mình, một thoáng rưng rưng, tôi dừng lại, nói thầm trong cuống họng mình. “Thôi nhé, tôi về, nhớ mãi hôm nay”. Giơ tay áo lên, quẹt ngang dòng nước mắt. Cánh bướm bay mất hút lên đồi.
Sau một đêm mắc võng, chùm chăn (cho khỏi muỗi) ngủ lăn lóc trên cầu tàu, chúng tôi trở về đất liền, tiếp tục cuộc hành trình tìm mộ thuyền nhân.
#### Rải rác mộ thuyền nhân dọc đường
Trên đường sang Kuala Lumpur, trong tỉnh Dungun có hai nghĩa trang. Hai nghĩa trang này có biển trước mặt nên khi xác thuyền nhân giạt vào được vớt lên chôn ngay tại đây. Khi họ vớt được 1 xác, khi được 2, 3, khi được 5, 7. Có khi cả trên 10 xác vào một lúc.
Nghĩa trang thứ nhất lối vào có đền thờ với hàng chữ Tao Yan Dian Temple, có 80 ngôi mộ thuyền nhân, trong đó 38 mộ có tên. Một ngôi mộ tập thể nằm dưới gốc một cây bàng lớn, chôn trên 100 người, được khắc chung một tấm bia. Bia được Văn Khố Thuyền Nhân xây ngày 23 tháng 3 năm 2007.
Những ngôi mộ trong khu thứ hai được đặt trong một nghĩa trang đặc biệt do nhà thờ Công giáo St.Thomas trông coi. Những thân xác thuyền nhân được bao quanh bởi ba ngôi thánh đường của: Thiên Chúa giáo, Phật giáo và Hồi giáo. Còn được gọi là Migrants Cemetery.
Những linh hồn này thật được chúc phúc an ủi biết bao!
Nhang được thắp lên, lời kinh được cất lên, nước mắt lại chảy xuống, Chúa, Phật trên cao được mời xuống dự tiệc bi ai của nhân loại.
Viết tới đây. Tôi tưởng tượng ra, tôi là người dân Mã Lai sống dọc theo miền đông biển Mã Lai, mỗi sáng trở dậy nghe tiếng gọi nhau ơi ới bên ngoài cánh cửa: ra vớt xác thuyền nhân Việt đang giạt vào bờ. Không phải một xác, hai xác, mà vô số xác. Rồi cùng nhau tẩm liệm, chôn cất, có khi lập miếu thờ.
Tôi tưởng tượng ra trong những cái xác bất hạnh đó, một cái xác của chính mình.
Những cái xác của đồng bào mình (hay của chính mình) đã được những người không cùng chủng tộc xót thương, được ghi lại in thành sách (như sách của ông Wong) để sau chính những người Việt về tìm lại.
Chôn cất cả trăm, ngàn, nấm mộ không phải là chuyện giản dị. Việc xây cất làm sao chu đáo được. Theo thời gian, mưa nắng những ngôi mộ không tồn tại được.
May mắn thay
**Văn Khố Thuyền Nhân của người Việt (Do ông Trần Đông, từ Úc-Sáng lập 2004), đã tới Mã Lai, Thái Lan, Nam Dương trùng tu lại hầu hết những nấm mộ này. (theo VKTN - Trong vùng Đông Nam Á có hơn 2000 nấm mộ vừa tập thể vừa cá nhân).**
#### Tôi đọc tên tôi
Hội Hồng Nguyệt (Malaysian Red Cresent Societ - Hồng Thập Tự Mã Lai) đã lưu trữ hai trăm ngàn (200.000) hồ sơ của những người sống sót. Để hôm nay những thuyền nhân trong nhóm chúng tôi đến tìm lại. Mỗi khi tìm được tên của mình hay thân nhân mình, họ òa vỡ ra cùng một lúc tiếng cười và giọt lệ:
*Tôi vừa đọc tên tôi trên tấm thẻ* *Có phải tôi không trên lý lịch này* *Ngày tháng đó tưởng vùi chôn đáy biển* *Bỗng sóng đánh vào bờ sáng hôm nay*
Khi chúng tôi tới viếng Hội, câu chào hỏi đầu tiên của ông Dato’ Sayed A. Rahman, Tổng Thư ký Hội Hồng Nguyệt là: “Chúng tôi không cần biết anh là người nước nào, chúng tôi chỉ biết giúp đỡ một con người”. Nghe mà ứa nước mắt.
Ông Misnan, nhân viên điều hành của Hội, nói được vài câu bằng tiếng Việt rất thân tình. Đặc biệt là ông hát cho chúng tôi nghe bằng tiếng Việt, bài hát “Bài tình ca cho em” của Vũ Thành An thật hay. Hay một cách bất ngờ!
Thế gian đầy quỷ dữ, nhưng Trời cũng ban phát xuống những thiên thần cứu trợ.
Sau 42 năm nhìn lại, chúng ta có rất nhiều những trang sử mới. Trên hết, mỗi một cái chết của thuyền nhân, của tù cải tạo, của người Quốc gia chết cho Tự Do là một trang sử mới được cộng vào.
Tất cả con dân Việt đều phải học sử Việt.
*Ngày 20 tháng 4 năm 2017* **T.M.T.** *Viết trong cuộc hành trình về Trại tỵ nạn Songkhla, đảo Koh Kra và Trại tỵ nạn Bidong từ 30 tháng 3 tới 16 tháng 4-2017.*
__________
(*) Những câu thơ trong bài của tác giả Trần Mộng Tú.
Mình là một thuyền nhân tại trại tị nạn Thái Lan vào những năm 89 cho đến năm 91.Tàu chúng tôi bị lật và vỡ tung... Quá nhiều ngừơi chết. Hôm nay khi đọc bài viết này mình đã khóc nức nở, chỉ biết khóc mà thôi.Trả lờiXóa
Đói khát , nhục nhã, đau thương ,kinh hoàng...đã trở về trong ký ức qua bài viết này... Xin cảm ơn tất cả mọi người đã trở lại những nơi này.

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Căn cứ vào cáo trạng buộc tội Mẹ Nấm-Như Quỳnh, sẽ có không ít nhân vật hoạt động có thể “thích hợp” thậm chí “vừa vặn” hơn, trong “khuôn khổ” cái gọi là “lợi dụng quyền tự do dân chủ”. Tuy nhiên, Mẹ Nấm vẫn “được chọn”. Cách thức chọn bắt – bắt ai, bắt lúc nào, bắt như thế nào – không bao giờ là ngẫu nhiên. Được cân nhắc và tính toán, nó phải tạo hiệu quả tâm lý. Phải mang lại hiệu ứng truyền thông. Phải đưa đến một tác động xã hội và dẫn đến một sự sợ hãi lan rộng. Người ta thậm chí lường trước cả phản ứng dư luận, trong cũng như ngoài nước.
Khi tung ra cú đấm, người ta thừa kinh nghiệm để có thể biết trước ảnh hưởng của cú đấm có thể gây buốt sống lưng những ai còn lại. Trước khi ra tay, đôi khi người ta tạo ra dư luận, tạo ra những đồn đãi rằng người này hoặc người kia sắp bị bắt. Và khi thật sự ra tay, người ta có thể chọn một người trong danh sách đồn hoặc bất ngờ chọn một “đối tượng” không hề nằm trong danh sách. Tóm lại, để đạt hiệu quả tối đa, yếu tố bất ngờ là quan trọng nhất. Việc bắt Như Quỳnh là một trường hợp như vậy. Nó gây bất ngờ, một phần, vì sự vô nhân đạo của nó. Một phụ nữ có hai con nhỏ sống cùng bà mẹ già, vẫn có thể bị bắt, thì chẳng ai có thể an toàn.
Khi tung ra cú đấm, người ta thừa kinh nghiệm để có thể biết trước ảnh hưởng của cú đấm có thể gây buốt sống lưng những ai còn lại. Trước khi ra tay, đôi khi người ta tạo ra dư luận, tạo ra những đồn đãi rằng người này hoặc người kia sắp bị bắt. Và khi thật sự ra tay, người ta có thể chọn một người trong danh sách đồn hoặc bất ngờ chọn một “đối tượng” không hề nằm trong danh sách. Tóm lại, để đạt hiệu quả tối đa, yếu tố bất ngờ là quan trọng nhất. Việc bắt Như Quỳnh là một trường hợp như vậy. Nó gây bất ngờ, một phần, vì sự vô nhân đạo của nó. Một phụ nữ có hai con nhỏ sống cùng bà mẹ già, vẫn có thể bị bắt, thì chẳng ai có thể an toàn.
Nó còn mang lại một thông điệp ngắn gọn: chính quyền này vẫn kiểm soát tốt “tình hình an ninh chính trị”. Chính quyền mang lại cảm giác rằng họ vẫn rất mạnh. Một phần kinh nghiệm và cách thức cai trị miền Bắc thời chiến tranh tiếp tục được áp dụng cho ngày nay. Tuy nhiên, sự tự tin về sức mạnh chỉ là một ảo giác. Chưa bao giờ “tổ chức” và “hệ thống” của họ tan nát bằng lúc này. Khi thể hiện sức mạnh, họ đang vô tình trao thêm sức mạnh đối kháng cho người dân.
Thật ấu trĩ nếu vẫn nghĩ rằng xã hội bây giờ giống miền Bắc thời chiến tranh. Càng ấu trĩ khi tin rằng việc áp dụng chính sách trấn áp theo cách thức được dạy bởi những khóa “du học” về “an ninh nội chính” từ Trung Quốc là thượng sách. Cần thấy rằng, dù sống trong môi trường chính trị phi dân chủ nhưng dân Trung Quốc không có cảm giác họ bị “tên hàng xóm khốn nạn” nào đè đầu. Dân Trung Quốc không có cảm giác nhục nhã trước việc chính quyền họ khuất phục hèn hạ trước bất kỳ lân bang lớn nhỏ nào. Chính quyền Trung Quốc luôn tạo ra niềm tin rằng họ luôn làm tất cả vì quyền lợi quốc gia.
Do đó, sự tức giận của người dân trước tình trạng bị ngược đãi phi dân chủ của một nước như Trung Quốc sẽ chẳng bao giờ có thể so được với sự uất ức và phẫn nộ của người dân một quốc gia mà đồng bào họ bị đánh đập và tù đày chỉ bởi bày tỏ lòng yêu quê hương. Đừng tưởng những gì Trung Quốc có thể làm để “ổn định” xã hội họ thì cũng có thể học theo để làm tương tự với xã hội này. Trung Quốc có thể “ổn định” đất nước bằng túi tiền của tên trọc phú giàu thứ hai thế giới, nhưng một quốc gia đang đi đến chỗ khánh kiệt, bởi bộ máy quản lý tồi tệ, tham nhũng và ngu xuẩn nhất nhì thế giới, thì điều đáng lý cần làm là xoa dịu mâu thuẫn xã hội chứ không phải xem dân như kẻ thù. Chẳng quốc gia nào có thể xây dựng và phát triển bằng cách “làm giàu” bằng dùi cui, bằng những bản án chính trị và bằng sự thể hiện quyền lực trong một sự bất lực.
[i] Tựa đề của Văn Việt
(Nguồn: đăng lại từ Văn Việt)
Không có nhận xét nào :
Đăng nhận xét

markdown:
Căn cứ vào cáo trạng buộc tội Mẹ Nấm-Như Quỳnh, sẽ có không ít nhân vật hoạt động có thể “thích hợp” thậm chí “vừa vặn” hơn, trong “khuôn khổ” cái gọi là “lợi dụng quyền tự do dân chủ”. Tuy nhiên, Mẹ Nấm vẫn “được chọn”. Cách thức chọn bắt – bắt ai, bắt lúc nào, bắt như thế nào – không bao giờ là ngẫu nhiên. Được cân nhắc và tính toán, nó phải tạo hiệu quả tâm lý. Phải mang lại hiệu ứng truyền thông. Phải đưa đến một tác động xã hội và dẫn đến một sự sợ hãi lan rộng. Người ta thậm chí lường trước cả phản ứng dư luận, trong cũng như ngoài nước.
[Khi tung ra cú đấm, người ta thừa kinh nghiệm để có thể biết trước ảnh hưởng của cú đấm có thể gây buốt sống lưng những ai còn lại. Trước khi ra tay, đôi khi người ta tạo ra dư luận, tạo ra những đồn đãi rằng người này hoặc người kia sắp bị bắt. Và khi thật sự ra tay, người ta có thể chọn một người trong danh sách đồn hoặc bất ngờ chọn một “đối tượng” không hề nằm trong danh sách. Tóm lại, để đạt hiệu quả tối đa, yếu tố bất ngờ là quan trọng nhất. Việc bắt Như Quỳnh là một trường hợp như vậy. Nó gây bất ngờ, một phần, vì sự vô nhân đạo của nó. Một phụ nữ có hai con nhỏ sống cùng bà mẹ già, vẫn có thể bị bắt, thì chẳng ai có thể an toàn.]
Nó còn mang lại một thông điệp ngắn gọn: chính quyền này vẫn kiểm soát tốt “tình hình an ninh chính trị”. Chính quyền mang lại cảm giác rằng họ vẫn rất mạnh. Một phần kinh nghiệm và cách thức cai trị miền Bắc thời chiến tranh tiếp tục được áp dụng cho ngày nay. Tuy nhiên, sự tự tin về sức mạnh chỉ là một ảo giác. Chưa bao giờ “tổ chức” và “hệ thống” của họ tan nát bằng lúc này. Khi thể hiện sức mạnh, họ đang vô tình trao thêm sức mạnh đối kháng cho người dân.
Thật ấu trĩ nếu vẫn nghĩ rằng xã hội bây giờ giống miền Bắc thời chiến tranh. Càng ấu trĩ khi tin rằng việc áp dụng chính sách trấn áp theo cách thức được dạy bởi những khóa “du học” về “an ninh nội chính” từ Trung Quốc là thượng sách. Cần thấy rằng, dù sống trong môi trường chính trị phi dân chủ nhưng dân Trung Quốc không có cảm giác họ bị “tên hàng xóm khốn nạn” nào đè đầu. Dân Trung Quốc không có cảm giác nhục nhã trước việc chính quyền họ khuất phục hèn hạ trước bất kỳ lân bang lớn nhỏ nào. Chính quyền Trung Quốc luôn tạo ra niềm tin rằng họ luôn làm tất cả vì quyền lợi quốc gia.
Do đó, sự tức giận của người dân trước tình trạng bị ngược đãi phi dân chủ của một nước như Trung Quốc sẽ chẳng bao giờ có thể so được với sự uất ức và phẫn nộ của người dân một quốc gia mà đồng bào họ bị đánh đập và tù đày chỉ bởi bày tỏ lòng yêu quê hương. Đừng tưởng những gì Trung Quốc có thể làm để “ổn định” xã hội họ thì cũng có thể học theo để làm tương tự với xã hội này. Trung Quốc có thể “ổn định” đất nước bằng túi tiền của tên trọc phú giàu thứ hai thế giới, nhưng một quốc gia đang đi đến chỗ khánh kiệt, bởi bộ máy quản lý tồi tệ, tham nhũng và ngu xuẩn nhất nhì thế giới, thì điều đáng lý cần làm là xoa dịu mâu thuẫn xã hội chứ không phải xem dân như kẻ thù. Chẳng quốc gia nào có thể xây dựng và phát triển bằng cách “làm giàu” bằng dùi cui, bằng những bản án chính trị và bằng sự thể hiện quyền lực trong một sự bất lực.
[[i]](http://vanviet.info/van-de-hom-nay/su-bat-luc-cua-quyen-luci/#_ednref1)Tựa đề của Văn Việt *(Nguồn: đăng lại từ Văn Việt)*
## Không có nhận xét nào :
## Đăng nhận xét


text:
Khi ông chủ hãng bán lẻ
Pantaloon của Ấn Độ quyết định thiết kế lại các gian hàng cho có vẻ bừa
bộn, chật chội, thì thật bất ngờ, kế hoạch tưởng chừng như điên rồ này
lại đem về lợi nhuận khổng lồ và biến Pantaloon thành tập đoàn bán lẻ
lớn nhất Ấn Độ.
Ông Kishore Biyani, năm nay 45 tuổi, đã gây dựng được
một cơ nghiệp lớn - tập đoàn Pantaloon Retail Ltd. - dựa trên một
nguyên lý đơn giản: Sự lộn xộn cũng có thể đem lại lợi nhuận.
Người Mỹ và châu Âu có thể thích mua sắm ở các cửa
hàng sạch sẽ và yên tĩnh, nơi hàng hóa được bày biện ngăn nắp. Nhưng khi
ông Biyani thử nghiệm mô hình này tại các siêu thị mang phong cách
phương Tây mà ông mở tại Ấn Độ cách đây 6 năm, rất nhiều khách hàng đã
lướt qua lối đi rộng rãi của siêu thị, chẳng đếm xỉa gì đến các kệ hàng
được bày biện gọn gàng, ngăn nắp và… đi thẳng ra cửa mà chẳng mua thứ
gì.
Ông Biyani nhanh chóng nhận ra rằng ông đã làm sai
điều gì đó. Rõ ràng là người tiêu dùng bình dân không hứng thú với việc
mua hàng ở một nơi sạch sẽ một cách lạnh lẽo như vậy, trong khi đây lại
là đối tượng khách hàng mà ông muốn nhắm đến. Có vẻ như họ thấy thoải
mái hơn khi ở trong các cửa hàng nhỏ, chật hẹp và thường huyên náo tiếng
người mua kẻ bán trò chuỵên, mặc cả.
Vì thế, ông Biyani đã cho thiết kế lại các cửa hàng
để chúng trông có vẻ bừa bộn và chật chội hơn. “Ngay cả những củ hành đã
có chấm đen và trông bẩn bẩn trong cửa hàng cũng có nói lên được điều
gì đó. Với những người tiêu dùng Ấn Độ bình dân thì rau quả trông hơi
bẩn một chút mới là sản phẩm tươi được thu hoạch từ trang trại,” ông
nói.
Thêm vào đó, người tiêu dùng Ấn Độ thích được mặc cả
khi mua hàng. Ông Biyani không cho phép chuyện mặc cả trong hệ thống cửa
hàng của mình, nhưng ông lại cho xếp chung cả rau quả chất lượng tốt
lẫn với hàng xấu trong cùng một thùng, để người mua có cơ hội lựa chọn
từng mớ rau hay quả cà chua, và nghĩ rằng việc chọn được hàng tốt đã là
một “thắng lợi”.
Toàn bộ ý tưởng kinh doanh độc đáo này đã giúp ông
Biyani “kiếm bộn” và giờ đây đưa Pantaloon trở thành tập đoàn bán lẻ lớn
nhất Ấn Độ, với doanh thu dự kiến đạt hơn 875 triệu USD trong năm tài
chính 2007-08 (kết thúc vào tháng 6/2008). Pantaloon hiện được định giá
khoảng 630 triệu USD, trong đó, ông Biyani và gia đình sở hữu 42%.
Tập đoàn bán lẻ Wal-Mart vừa ký hợp đồng thành lập
liên doanh với Bharti Enterprises Ltd. - một trong những công ty hoạt
động truyền thông, bảo hiểm và bán lẻ lớn nhất của Ấn Độ. Theo đó, liên
doanh sẽ thiết lập một hệ thống cửa hàng bán buôn để cung cấp hàng cho
các cửa hàng bán lẻ, các nhà máy và nông trại ở Ấn Độ.
Bharti dự kiến sẽ đầu tư 2,5 tỷ USD để xây dựng mạng
lưới cửa hàng nhỏ và siêu thị trên cả nước. Wal-Mart buộc phải đi theo
hướng này để thâm nhập thị trường Ấn Độ vì luật pháp nước này không cho
phép các tập đoàn bán lẻ lớn bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng -
nhưng họ có thể kinh doanh hoạt động bán buôn và cung cấp hàng hóa dịch
vụ cho các công ty bán lẻ của Ấn Độ.
Nhiều tập đoàn bán lẻ lớn khác, như Tesco của Anh
quốc và Carrefour của Pháp, cũng đang nhắm đến thị trường Ấn Độ. Tất cả
đều muốn khai thác tiềm năng của thị trường tiêu dùng rộng lớn và có tốc
độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng này.
Ngày càng nhiều phụ nữ Ấn Độ cũng đi làm như đàn ông
chứ không chỉ ở nhà chăm con và họ không có thời gian ghé qua nhiều cửa
hàng để mua sắm mà muốn vào một cửa hàng lớn, có đầy đủ mọi thứ thiết
yếu.
Những gia đình giàu có ở Ấn Độ thường thuê người
giúp việc và giao việc mua sắm cho họ. Nắm bắt được điều này, Pantaloon
đã thiết kế, bố trí các gian hàng độc đáo, nhằm tạo sự thoải mái, dễ
chịu nhất cho đối tượng khách hàng này - những người giúp việc chứ không
phải các ông bà chủ giàu có sang trọng.
Ông Biyani đã chia 1,1 tỷ dân Ấn Độ thành 3 nhóm
người tiêu dùng. Nhóm 1 gồm những người cso trình độ học vấn cao, nghề
nghiệp ổn định, thu nhập khá. Đây là nhóm khách hàng mục tiêu của nhiều
công ty nước ngoài đang tìm kiếm cơ hội kinh doanh tại Ấn Độ. Theo ông
Biyani, nhóm khách hàng này chiếm khoảng 14% dân số Ấn Độ.
Đối tượng khách hàng mà ông Biyani xác định là tiềm
năng nhất thuộc Nhóm 2, gồm những người làm nghề lái xe, giúp việc, đầu
bếp, trông trẻ, nông dân và những ai làm thuê cho Nhóm 1. Theo ông, nhóm
này chiếm khoảng 55% dân số Ấn Độ, tức là khoảng 550 triệu người.
Nhóm 3 gồm những đối tượng còn lại - sống ở mức nghèo
khó - không phải là khách hàng tiềm năng của hệ thống cửa hàng bán lẻ
hiện đại.
Ông Biyani cho rằng bất cứ công ty bán lẻ nào cố gắng
mở cửa hàng kiểu phương Tây ở Ấn Độ đều sẽ bỏ lỡ nhóm khách hàng tiềm
năng nhất. “Mọi người thường thích học theo phương Tây, nhưng ở Ấn Độ
thì khác,” ông nói. Và thành công của ông trong ngành bán lẻ Ấn Độ là
một minh chứng rõ ràng nhất.
Biyani chính là người đã sáng lập ra hai hệ thống cửa
hàng Big Bazaar và Food Bazaar lớn nhất hiện nay ở Ấn Độ. Food Bazaar
là hệ thống gồm 89 siêu thị trên khắp Ấn Độ, chuyên bán thực phẩm; còn
hệ thống cửa hàng Big Bazaar chuyên bán đồ gia dụng và quần áo, và
thường ở cùng một nơi với Food Bazaar.
Big Bazaar và Food Bazaar đem lại hơn 60% doanh thu hàng năm của Tập đoàn Pantaloon.
Cả hai hệ thống cửa hàng Big Bazaar và Food Bazaar
đều cố gắng tạo một không gian tương tự như các khu chợ ngoài trời ở Ấn
Độ, với sàn nhà lát đá granite màu xám - loại thường thấy ở các khu chợ
và nhà ga; vì thế những khách hàng lần đầu đến mua sắm trong một cửa
hàng rộng lớn và hiện đại của họ sẽ có cảm giác quen thuộc như ở nhà.
Hầu hết người Ấn Độ đều có thói quen mua nông sản
tươi ở các sạp hàng ngoài trời hoặc xe bán rong, nơi rau quả được đựng
trong bao tải.
Thay vì các lối đi dài, rộng và kệ hàng cao, các siêu
thị để cả đống hàng hóa trong các thùng và bày trên các giá hàng thấp.
Đây là kết quả của việc nghiên cứu hành vi mua sắm của người tiêu dùng.
Ông Biyani cho biết thói quen mua hàng ngoài chợ từ mấy chục năm nay
khiến đa số người tiêu dùng Ấn Độ cảm thấy thoải mái hơn với việc nhìn
xuống để tìm và chọn hàng khi đi chợ.
Các lối đi hẹp sẽ tạo sự “ách tắc” cố ý, khiến khách
hàng phải dừng lại và xem hàng. Tháng trước, một cửa hàng của ông ở
Mumbai đã thay kiểu lối đi thẳng và dài bằng thiết kế lộn xộn hơn một
chút. Kết quả là doanh số tăng 30%.
Mặt khác, người tiêu dùng Ấn Độ không quen với các
loại hàng hóa chế biến và đóng gói sẵn, vì thế hệ thống cửa hàng của
Pantaloon để lúa mì, gạo, đỗ và các loại ngũ cốc khác trong những thùng
lớn. Như vậy, các bà nội trợ có thể bốc thử lên tay để kiểm tra chất
lượng sản phẩm, thậm chí là đưa lên mũi ngửi. Ông Biyani còn yêu cầu
nhân viên bán hàng không cần phải dọn dẹp các gian hàng quá sạch sẽ vì
ông nhận thấy khách hàng ít chú ý tới sản phẩm được bày biện trật tự và
gọn gàng. Có vẻ như điều đó đồng nghĩa với việc đấy là loại hàng chẳng
có ai nhòm ngó tới.
Thêm một đặc điểm nữa là người Ấn Độ thường thích trò
chuyện, tham khảo ý kiến và tranh luận một chút khi mua hàng nên hệ
thống cửa hàng Big Bazaar và Food Bazaar có số nhân viên bán hàng đông
gấp 3 lần của Wal-Mart. Có một vài nhân viên đi vòng quanh cửa hàng và
dùng loa để giới thiệu các chương trình khuyến mại, hòa vào tiếng nhạc
phát ra từ hệ thống loa chung và tiếng trò chuyện của khách hàng. Tất cả
tạo nên một không gian huyên náo, vui vẻ.
Tiếng Anh là ngôn ngữ khá phổ biến ở Ấn Đô, nhưng các
thông báo hay quảng cáo trong cửa hàng của ông Biyani đều dùng tiếng
địa phương. Ông cho rằng như vậy sẽ tạo sự thân thuộc hơn.
Bên cạnh đó là sự hỗ trợ đắc lực của khoa học công
nghệ. Hệ thống cửa hàng của Pantaloon sử dụng phần mềm quản lý do tập
đoàn công nghệ SAP của Đức cung cấp, nhằm tìm ra khi nào thì một nhãn
hiệu mỳ hoặc bún không bán chạy ở Bangalore, hay thiếu nguồn cung cấp
sữa đông (dùng làm pho-mát) ở Kolkata. Hơn 50.000 mặt hàng được phân
phối và quản lý theo nguyên tắc “just-in-time”, tức là hết tới đâu nhập
hàng tới đó. Đồng thời, các cửa hàng phải có nhiều quầy thu ngân nhằm
đảm bảo việc tính tiền cho khách hàng không bị chậm trễ.
Tuy nhiên, không phải mọi nỗ lực mô phỏng chợ ngoài
trời của ông Biyani đều đem lại hiệu quả. Năm 2005, có hàng nghìn người
xếp hàng trước các cửa hàng Big Bazaar trong đợt giảm giá hàng năm,
khiến ông buộc phải ra lệnh đóng cửa hàng sớm và gọi cảnh sát nhằm ngăn
chặn nguy cơ xảy ra bạo loạn. Tại Bangalore, cảnh sát đã phải yêu cầu
lãnh đạo một cửa hàng Big Bazaar kéo dài thời gian giảm giá thêm một
ngày để “hạ hỏa” đám đông hỗn loạn. Hiện nay, chương trình giảm giá hàng
năm của Pantaloon kéo dài 3 ngày và ông Biyani phải cho chăng dây thừng
để kiểm soát những dãy người xếp thành hàng dài.
Thanh Thanh (Theo Dantri)
Sign in|Report Abuse|Print Page|Powered By Google Sites

Server: cloudflare-nginx

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Robots-Tag: noarchive

Cache-Control: public, max-age=5

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Trang chủ
Giáo phận
Giới thiệu
Tổ chức và điều hành
ĐGM tiền nhiệm
ĐGM đương nhiệm
Linh mục đoàn
Giáo hạt giáo xứ
Thông báo
Tòa Giám mục
Ủy ban - Hội đoàn
Giáo hạt - Giáo xứ
Lich sinh hoat tai TTMV
Thông báo khác
Tin tức-sự kiện
Giáo lý-Đức tin
Giáo lý cấp 1
Giáo lý cấp 2
Giáo lý cấp 3
Giáo lý dự tòng
Giáo lý hôn nhân
Giải đáp thắc mắc
Kinh nguyện
Hội đoàn
Thiếu nhi
Giới trẻ
Sinh viên
Khôi Bình
Doanh trí
Gia đình CTC
Gia đình Chúa
Legio Mariae
Huynh đoàn Đaminh
Caritas Hưng Hóa
Ơn gọi-Dòng tu
Dự tu
Tu sinh
Chủng sinh
Mến Thánh Giá
Tu hội nữ thánh Tâm Chúa Giêsu
Hiến sĩ Đức Mẹ vô nhiễm – OMI
Đa minh
Phaolô
Con Đức Mẹ phù hộ
Vinh Sơn
Thừa sai Đức tin
Suy niệm-Suy tư
Suy niệm mỗi ngày
Suy niệm Chúa nhật
Suy niệm Lễ trọng
Tản mạn - Suy tư
Đọc và suy ngẫm
Tư liệu-Văn kiện
Lời Chủ chăn
Văn kiện
Kinh thánh
Mẫu đơn từ
Tư liệu khác
Văn hóa
Văn-Thơ-Ca
Kiến trúc - Hội họa
Thư viện ảnh
Thánh ca
Video - Clip
Liên hệ
Thứ năm, 21/09/2017
Tin Giáo phận
|
Tin Giáo hội Việt Nam
|
Tin Giáo hội toàn cầu
|
Tin xã hội
›
Tin tức-sự kiện
›
Tin Giáo phận
Giáo Xứ Vĩnh Thọ Đón Cha Tân Quản Nhiệm Và Thầy Xứ
Cập nhật lúc 08:59 13/07/2017
WGPHH - Ngày 11.07.2017, giáo xứ Vĩnh Thọ tổ chức Thánh lễ đón cha Tân quản nhiệm Giuse Nguyễn Viết Hiệp và thầy xứ Antôn Nguyễn Đức Hiểu. Thánh lễ được tổ chức vào lúc 08g20 sáng thứ Ba, do cha Trưởng hạt Sơn Tây Gioan Đặng Văn Nghĩa chủ tế. Đồng tế trong Thánh lễ, có cha Tân quản nhiệm Giuse Nguyễn Viết Hiệp, quý cha trong giáo hạt và giáo phận. Tham dự Thánh lễ, có quý thầy phó tế, quý thầy mục vụ cùng đông đảo bà con giáo dân trong giáo xứ.
"Một ngày nên nghĩa, chuyến đò nên quen" câu nói này thật đúng, gần 9 năm cha Giuse Nguyễn Văn Đỉnh gắn bó xây dựng giáo xứ Vĩnh Thọ để lại sự nhớ thương, yêu mến với cộng đoàn dân Chúa nơi đây. Khi nghe tin bề trên giáo phận Hưng Hóa thuyên chuyển cha đi nhận nhiệm sở mới, mỗi người dân trong giáo xứ đều bùi ngùi, luyến tiếc cũng như lo lắng cho công tác xây dựng giáo xứ sau này. Hiểu được những tâm tư, tình cảm đó của bà con, bề trên giáo phận đã bổ nhiệm cha Giuse Nguyễn Viết Hiệp làm quản nhiệm giáo xứ Vĩnh Thọ và thầy Antôn Nguyễn Đức Hiểu giúp việc mục vụ.
Đoàn rước tiến vào nhà thờ giáo xứ Vĩnh Thọ
Đúng 8g00 sáng, đoàn đồng tế tiến vào nhà thờ. Trước khi Thánh lễ bắt đầu, cha Tân quản nhiệm Giuse Nguyễn Viết Hiệp trình văn thư bổ nhiệm cho cha Trưởng hạt Gioan Đặng Văn Nghĩa đọc lên trước toàn thể cộng đoàn. Kế đến, một vị đại diện Hội đồng giáo xứ Vĩnh Thọ có lời cảm ơn cha Trưởng hạt, quý cha, quý thầy, quý khách và cộng đoàn đã đến hiệp dâng Thánh lễ cầu nguyện cho giáo xứ, cho cha Tân quản nhiệm và thầy xứ trong ngày vui hôm nay. Ngay sau đó, để tỏ lòng tri ân quý cha, đại diện bà con giáo dân giáo xứ Vĩnh Thọ dâng những bó hoa tươi thắm lên cha Trưởng hạt, cha Tân quản nhiệm và thầy xứ.
Cha Trưởng hạt Gioan Đặng Văn Nghĩa công bố văn thư bổ nhiệm
Ngỏ lời với cộng đoàn, cha Giuse Nguyễn Viết Hiệp mong muốn giáo xứ Vĩnh Thọ tích cực cầu nguyện, cộng tác và cảm thông cho cha cũng như thầy xứ, để cùng nhau góp phần xây dựng giáo họ, giáo xứ, giáo phận trở nên một cộng đoàn đức tin vững mạnh, một cộng đoàn phụng tự sốt sắng, một cộng đoàn bác ái chân thành, và một cộng đoàn loan báo tin mừng.
Cha Tân quản nhiệm Giuse Nguyễn Viết Hiệp ngỏ lời với cộng đoàn
Giảng trong Thánh lễ, cha Giuse Nguyễn Gia Huấn nhấn mạnh đến chủ đề truyền giáo và cho cộng đoàn thấy truyền giáo là bản chất của Giáo Hội và của mỗi người Kitô hữu. Từ đó, cha Giuse đưa ra ba kết luận: Thứ nhất, mỗi người đều có nhiệm vụ phải truyền giáo; Thứ hai, mỗi người đều cần được truyền giáo và tái truyền giáo; Thứ ba, mỗi người truyền giáo bằng cầu nguyện, bằng lời nói, bằng đời sống bác ái, yêu thương qua chính bậc sống của mình.
Cha Giuse Nguyễn Gia Huấn giảng trong Thánh lễ
Trước khi kết thúc Thánh lễ, cha cố Giuse Nguyễn Thái Hà, với tư cách là cha quê hương, cha cựu giám quản đồng thời cũng là người cha, người thầy, người anh em với linh mục đoàn giáo phận Hưng Hóa, cách riêng với giáo hạt Sơn Tây, đã chia sẻ với cộng đoàn và mong muốn cộng đoàn dân Chúa giáo xứ Vĩnh Thọ sẽ cùng với cha Tân quản nhiệm tiếp tục xây dựng giáo họ, giáo xứ thăng tiến về mọi mặt.
Thánh lễ kết thúc vào lúc 9g30. Sau Thánh lễ, quý cha, quý thầy chụp hình lưu niệm và chung chia niềm vui với giáo xứ Vĩnh Thọ trong bữa cơm hiệp thông.
Một số hình ảnh khác:
Giuse Hoàng Văn Lực
Thông tin khác:
Lễ Bổn Mạng Thiếu Nhi Thánh Thể giáo xứ Lào Cai, Phố Lu và Bảo Yên
Giáo Họ Chu Chàng Đón Cha Tân Quản Nhiệm Giuse Nguyễn Văn Đỉnh
Giao Lưu Giới Trẻ Liên Xứ Tại Hà Thạch
(12/07/2017)
Ngày Chầu Lượt Của Giáo Họ Mộ Xuân
(12/07/2017)
Giáo Xứ Phù Lỗ Chia Tay Cha Cựu Quản Xứ, Đón Cha Tân Quản Xứ Và Thầy Xứ Mục Vụ
(11/07/2017)
Hội nghị sơ kết công tác mục vụ bán niên giáo phận Hưng Hóa năm 2017
(09/07/2017)
Giáo Xứ Tình Lam Đón Cha Tân Quản Nhiệm Và Cha Phó Đặc Trách
(09/07/2017)
Hành trình trở về thăm Nhà Chung giáo phận của Nhóm Anh Em Miền Núi
(08/07/2017)
Giáo Xứ Lũng Hiền: Thánh Lễ Tạ Ơn, Cắt Băng Khánh Thành Và Làm Phép Ngôi Nhà Mục Vụ
(06/07/2017)
Giáo Họ Tôma - Giáo Xứ Đại Phác Mừng Lễ Quan Thầy
(05/07/2017)
Khóa Bồi Dưỡng Huynh Trưởng Và Dự Trưởng Xứ Đoàn Tôma Tông Đồ Giáo Xứ Bãi Dòng
(05/07/2017)
Thư viện ảnh
Đức cha Phụ tá Anphong đi thăm mục vụ tại Giáo điểm Tả Phời
Video - Clip
Đại Hội Huynh Trưởng Giáo Phận Hưng Hóa Lần Thứ Nhất (Phần I)
Liên kết website
Tiêu điểm
Suy Niệm Thứ Sáu Sau CN XXIV TN
“Sau đó, Đức Giê-su rảo qua các thành phố, làng mạc, rao giảng và loan báo Tin Mừng Nước Thiên Chúa. Cùng đi với Người, có Nhóm Mười Hai và mấy người phụ nữ đã được Người trừ quỷ và chữa bệnh.” (Lc 8, 1 – 2a)
Đức Giám Mục Leopoldo Girelli, không còn là Đại Diện tại Việt Nam
Giới Trẻ Giáo Xứ Xuân Thành Mừng Lễ Quan Thầy Thánh Matthêu Và Sinh Nhật Lần Thứ Nhất
Suy Niệm Lễ Thánh Matthêu Tông Đồ
Ngày Họp Mặt Và Mừng Lễ Quan Thầy Của Giới Doanh Trí Giáo Phận Hưng Hóa
Thánh ca & Nhạc công giáo
Mong chẳng còn gì
Con chỉ là tạo vật
Chúa cất tiêng gọi con
Bỏ Ngài con biết theo ai
Nguyện cầu cho nhau
Dâng niềm cảm mếm
Con dâng Chúa
Dấu ấn tình yêu
Đêm thánh vô cùng
©2017 Bản quyền bởi
Giáo phận Hưng Hóa
Ban biên tập website -
Tòa Giám mục Hưng Hóa - số 70 Lê Lợi - Thị xã Sơn Tây - Thành phố Hà Nội
Điện thoại:
(04) 33 832 453
- Fax:
(04) 33 834 461
- Email: bbt@giaophanhunghoa.org
Thiết kế web - Thiet ke website
: OnIP™ - www.onip.vn - mCMS
.
Origin site: www.giaophanhunghoa.org!

Vary: User-agent

Set-Cookie: __detector=0; expires=Fri, 21-Sep-2018 12:13:48 GMT; path=/


text:
Danh mục
- Camera quan sát
- Thiết bị thông minh
-
Báo cháy báo trộm
- Thiết bị mạng
-
Kiểm soát ra vào
- Tổng đài - Bộ đàm
- Dịch vụ
- Tin tức

markdown:
[Danh mục]
-
[Camera quan sát](http://www.huecamera.com/camera-quan-sat)
-
[Thiết bị thông minh](http://www.huecamera.com/thiet-bi-thong-minh)
-
[Báo cháy báo trộm](http://www.huecamera.com/bao-chay-bao-trom)
-
[Thiết bị mạng](http://www.huecamera.com/thiet-bi-mang)
-
[Kiểm soát ra vào](http://www.huecamera.com/kiem-soat-ra-vao)
-
[Tổng đài - Bộ đàm](http://www.huecamera.com/tong-dai-bo-dam) [Dịch vụ](http://www.huecamera.com/dich-vu) [Tin tức](http://www.huecamera.com/tin-tuc)

Server: LiteSpeed

Pragma: no-cache

Accept-Ranges: bytes

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0,public

Set-Cookie: currency=VND; expires=Sat, 21-Oct-2017 12:28:05 GMT; Max-Age=2592000; path=/; domain=www.huecamera.com

Vary: Accept-Encoding