text:
ĐẠI CƯƠNG LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC JOSEON (1392-1910)
Đăng ngày:
Với sự kiện hồi quân ở WiHwado, YiSeonggye đã phế bỏ vua Uwang và Choe Yeong, giành lấy thực quyền rồi cùng phái Tân tiến sĩ thực thi chương trình cải cách. Tiếp đó, họ loại bỏ những phần tử thuộc phái bảo thủ và sau cùng, phế truất ngôi vua của Changwang (1388 – 1392), dựng nên vương triều mới vào năm 1392, đặt tên nước là Joseon (Triều Tiên), với ý nghĩa kế thừa nhà nước Gojoseon, chọn HanYang làm kinh đô. Năm 1394, YiSeongGye chính thức dời đô từ GaeSeong về HanYang ( sau đổi là Hanseong: Hán thành, tức Seoul ngày nay ). (1) Bộ máy chính quyền trung ương và cơ cấu hành chính địa phương So với thời Goryeo, thể chế trung ương tập quyền của vương triều Joseon được thiết lập chặt chẽ hơn và vững vàng hơn. Ở trung ương, cơ quan quyền lực cao nhất là Ưijeong bu (Nghị chính phủ), dưới là Yukjo (Lục tào hay còn gọi là lục bộ) và nhiều cơ quan khác. Nghị chính phủ quyết định những chính sách quan trọng của đất nước trên cơ sở có sự đồng ý của ba vị quan đầu triều. Còn Lục tào thì đảm đương các công việc hành chính quốc gia. Bên cạnh đó, các cơ quan như Saganwon (Ty gián viện) có nhiệm vụ can gián, cảnh tỉnh nhà vua, giúp nhà vua thực hiện chính sự một cách đúng đắn. Saheonbu (Ty hiến phủ) giám sát hành vi tiêu cực trong quản lý nhà nước; Hongmungwan (Hoằng văn quán) chuyên tư vấn việc nước và soạn thảo giấy tờ theo lệnh nhà vua; Ba cơ quan này được gọi tên chung là Samsa (Tam ty). Ngoài ra, còn có Seungjeongwon (Thừa chính viện) làm thư ký riêng cho nhà vua; Ưigeumbu (Nghĩa cấm phủ) xét xử và trừng trị tội phạm; Chunchugwan ( Xuân thu quán ) chuyên ghi chép về lịch sử và Seonggyunwan (Thành Quân quán), trường học cao cấp nhất (đổi tên từ Quốc tử giám). Ở địa phương, toàn Joseon được chia thành 8 tỉnh (đạo), dưới là quận, huyện, phường, hương, quan cai trị do trung ương cử xuống. Bên cạnh đó, từng địa phương đều có những tổ chức tự quản gọi là Yuhyangso (Lưu hương sở, sau gọi là Hương sảnh) do Yangban địa phương đảm trách. Với cơ cấu như trên, công việc hành chính địa phương được thực hiện trên cơ sở phối hợp giữa các quan chức nhà nước và Yangban địa phương. (2) Tình hình kinh tế – xã hội Trong xã hội Joseon, nông nghiệp là cơ sở kinh tế quan trọng nhất. Việc tăng cường sức sản xuất nông nghiệp được chú trọng, nhà nước đặc biệt quan tâm và triển khai việc khai hoang, cải tạo mở rộng đất nông nghiệp, nâng cao kỹ thuật nông nghiệp nhằm nâng cao sản lượng. Từ thế kỷ XV trở đi, nhất là vào thời vua Sejong (Thế Tông) trị vì (1418 – 1450), kỹ thuật canh tác nông nghiệp được nâng cao rõ rệt. Việc phát hành cuốn sách Nongsajik seol (Nông sự trực thuyết) và sự hướng dẫn mang tính phổ cập rộng rãi đã nâng cao sản lượng rõ rệt. Đặc biệt, kỹ thuật trồng lúa trên ruộng nước cũng đã được áp dụng ở phía Nam Joseon; cách trồng lúa theo phương pháp “di ương pháp”, tức gieo mạ xong rồi đem ra cấy ở ngoài ruộng đã được tiến hành. Nhờ có kỹ thuật canh tác mới, sản lượng lượng thực tăng đã khiến cho thu nhập của nông dân tăng lên, cuộc sống no đủ. Theo đó, thương nghiệp cũng phát triển. Chợ ở các địa phương do nông dân lập ra và thường họp theo phiên, 5 ngày một phiên. Sản phẩm hàng hoá chủ yếu là tự cung tự cấp như các loại sản phẩm nông nghiệp, thủ công, hải sản, dược liệu, vải bông... Sau đó, họ tập trung lại và tổ chức thành những phường hội. Cuối năm 1401, tiền giấy đã xuất hiện; năm 1423, tiền xu bằng đồng được lưu hành; năm 1464, tiền sắt cũng được tung ra thị trường. Những loại tiền này chủ yếu phục vụ cho việc thu thuế của nhà nước được thuận lợi. Còn trong xã hội, phương thức mua bán vẫn chủ yếu dùng vải gai làm vật trao đổi. Sau này, vải bông đã thay thế vải gai, không những có chức năng trao đổi mà còn dùng để may quan phục phục vụ triều đình. Từ thế kỷ XVII, thương mại Joseon phát triển với quy mô lớn hơn, địa bàn hoạt động rộng hơn và quan hệ buôn bán giữa Joseon với Trung Quốc, Nhật Bản bằng đường biển đã nhộn nhịp. Chính vì vậy, công nghiệp đóng tàu thời kỳ này cũng phát triển theo. Cũng từ thế kỷ XVII trở đi, kỹ thuật nông nghiệp ngày càng đạt được những thành tựu đáng kể. Kỹ thuật gieo cấy tăng vụ đã khiến cho năng suất sản lượng ngày càng cao. Công tác thuỷ lợi phục vụ cho tăng vụ cũng được phát triển mạnh. Năm 1662, cơ quan phụ trách đê điều được thành lập. Năm 1778, một công trình tưới tiêu lớn đã được lập dự án và tới cuối thế kỷ XVIII, 6000 hồ chứa nước phục vụ cho gieo trồng hai vụ đã hoàn thành. Ngoài nghề trồng lúa, các ngành gieo trồng sản phẩm khác cũng được nhà nước khuyến khích phát triển, đặc biệt là nhân sâm, thuốc lá, bông... Trong xã hội Joseon, nhìn chung, về cơ bản có 4 giai tầng: Yangban, Chungmin, Yangmin và Cheonmin. Yangban là tầng lớp quý tộc, không những giàu có về vật chất mà còn nắm quyền lãnh đạo ở trung ương và địa phương. Ở triều đình, Yangban là những văn quan và võ quan. So với thời Shilla và Goryeo, Yangban Joseon giàu có và có thế lực mạnh hơn, được hưởng nhiều đặc quyền đặc lợi hơn. Tuy nhiên, Yangban Joseon không phải là tầng lớp duy nhất nắm giữ đặc quyền lãnh đạo mà hệ thống thi cử, tiến cử quan lại mở rộng và đều đặn đã giảm thiểu tính độc quyền của họ. Dưới Yangban là Chungmin (tầng lớp trung lưu), bao gồm các quan lại cấp dưới ở địa phương, các thày đồ, thày thuốc, phiên dịch... Dưới Chungmin là Yangmin (thường dân), bao gồm nông dân, thợ thủ công, các nhà buôn bán... Dưới cùng là Choenmin (tiện dân), bao gồm nô tỳ và gia nhân... Trong xã hội Joseon, mọi nghi lễ, nghi thức đều dựa trên nguyên tắc của Tân Khổng giáo. Những quy định ngặt nghèo của Nho giáo càng được đẩy lên cao hơn, thậm chí tới mức cực đoan. Cùng theo tam cương, ngũ luân, nhưng Tân Khổng giáo Joseon nghiêng lệch về vế thứ hai: bề tôi phải tuyệt đối trung thành với nhà vua, con phải thờ cha mẹ chí hiếu, vợ phải nhất nhất phục tùng chồng, em phải luôn tuân theo huynh trưởng, bạn bè phải tuyệt đối giữ chữ tín. Trong đời người, 4 nghi lễ quan trọng phải thực hiện nghiêm chỉnh, đó là quan, hôn, tang tế (tức nghi lễ đội mũ, hôn nhân, tang ma, thờ cúng tổ tiên). (3) Chế độ khoa cử và phát triển văn hoá Quan lại thời Joseon chủ yếu được tuyển chọn thông qua thi cử. Nếu không thuộc tầng lớp tiện dân thì ai cũng được đi học và tham dự các kỳ thi. Tuy vậy, phần lớn đối tượng được học hành và thi cử đều thuộc tầng lớp Yangban và Chungmin. Trường học lớn nhất được xây dựng ở kinh đô, gọi là Seong Gyun gwan (Thành quân quán), đổi tên từ Quốc tử giám; bốn trường lớn ở địa phương thuộc Thành quân quán là Trường Đông, Trường Tây, Trường Nam và Trường Trung. Ở các quận huyện, các trường ở địa phương gọi chung là Hương hiệu. Đây là các trường do nhà nước thành lập, nhà nước cử thày dạy và cung cấp sách kinh điển Nho gia. Nhà nước còn lập Dưỡng hiền khố để thưởng cho những nho sinh xuất sắc, khuyến khích học tập. Ở các địa phương, trường tư được mở rộng rãi, thậm chí có thời kỳ còn lấn át trường công. Sở dĩ giáo dục ở trường tư thời Joseon phát triển như vậy trước hết là do tinh thần hiếu học của dân tộc Hàn, hơn nữa, đó cũng là con đường tiến thân duy nhất, đồng thời, nhà nước còn khuyến khích, miễn cho thuế và lao dịch. Nhà nước Joseon cứ đều đặn 3 năm mở một khoa thi. Khoa thi Hương được tổ chức vào những năm tí, ngọ, mão, dậu; khoa thi Hội được tổ chức vào những năm thìn, tuất, sửu mùi, chọn ra 33 tiến sĩ rồi vào điện thí (tức thi trong cung điện của nhà vua), chọn ra 3 người đỗ đầu, gọi là Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa giống như Trung Quốc và Việt Nam. Về văn hoá, trên cơ sở ổn định khá dài của tình hình chính trị và sự phát triển về kinh tế, văn hoá Joseon đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng: Trước hết phải kể đến sự sáng tạo ra chữ Hàn (Hangưl). Năm 1443, vua Sejong (Thế Tông) ra sắc lệnh nghiên cứu và sáng tạo một hệ thống chữ viết của dân tộc để có thể ghi một cách dễ dàng và tiện lợi tiếng Hàn Quốc. Ông đã cùng các văn thần bỏ nhiều công sức trong mấy năm trời, đến năm 1446, chữ Hangưl đã được sáng tạo ra và từng bước làm thay đổi một cách toàn diện đời sống ngôn ngữ của người Hàn Quốc. Chữ Hangưl, đương thời gọi là Huấn dân chính âm (âm chuẩn mực dạy cho dân chúng) mới có 28 chữ cái, trải qua các thời kỳ lịch sử, ngày càng được hoàn thiện và nay trở thành văn tự chính thống trên toàn bán đảo. Hai là biên soạn lịch sử được chú trọng. Các bộ sử lớn như Cao Ly sử, Triều Tiên vương triều thực lục được viết theo lối biên niên đã ra đời. Ba là văn học phát triển đến đỉnh cao. Văn học chữ Hán và văn học chữ Hàn cùng được phát huy đã làm phong phú thêm cho bức tranh toàn cảnh của văn học thời kỳ Joseon. Nếu đánh giá cao văn học chữ Hán trong lĩnh vực thi ca thì văn học chữ Hàn chiếm lĩnh lĩnh vực tiểu thuyết. Hơn nữa, văn học dịch đã hình thành ngay từ khi chữ Hàn (Hangưl) ra đời và phát triển mạnh mẽ từ thế kỷ XVI. Không chỉ văn học chữ Hán của Hàn Quốc mà văn học chữ Hán của Trung Hoa cũng được biên dịch sang tiếng Hàn và phổ biến khá rộng rãi. Bốn là những tác phẩm, công trình nghiên cứu có liên quan đến nông nghiệp đã có giá trị thiết thực đối với đời sống xã hội. Tác phẩm Nông sự trực thuyết đã nêu ở trên là một ví dụ điển hình. Lại nữa, các ngành như thiên văn, khí tượng, lịch pháp rất phát triển. Chiếc máy đo lượng mưa[1] để xác nhận lượng nước mưa ở từng vùng phục vụ cho nông nghiệp đã ra đời vào năm 1442, sớm hơn tới 200 năm so với chiếc máy có công dụng tương tự ở phương Tây. Một số dụng cụ đo sức gió cũng được phát minh. Một đài thiên văn, đồng hồ mặt trời, đồng hồ nước cũng được sáng chế... Đặc biệt, kỹ thuật in ấn đã đạt được thành tựu to lớn với việc sáng tạo ra cách in bằng các con chữ rời, không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc sắp chữ mà còn có thể in liên tục nhiều bản. Trong lĩnh vực tư tưởng, tôn giáo và tín ngưỡng, Joseon tuy từng bước hạn chế sự phát triển của Phật giáo và Đạo giáo, đưa Nho giáo lên vị trí độc tôn nhưng vẫn thừa nhận và cho phép các tôn giáo khác hoạt động trong phạm vi nhất định. (4) Sự xâm lược của Nhật Bản năm Nhâm thìn và của người Hồ năm Bính tí Năm Nhâm thìn (1592), lấy cớ mượn đường sang chinh phục nhà Minh, quân đội Nhật ồ ạt tiến công vào vùng Busan rồi chia làm hai mũi tiến lên phía Bắc. Quân đội Joseon tổ chức phòng ngự nhưng không cản nổi bước tiến của quân Nhật. Nhà vua phải rời bỏ kinh đô đi lánh nạn và kêu gọi toàn dân kháng chiến, đồng thời, cử sứ thần sang nhà Minh xin cứu viện. Khác với tình hình trong đất liền, thuỷ quân Joseon do tướng YiSunSin (Lý Thuấn Thần) chỉ huy đã sử dụng tàu chiến hình con rùa giao chiến với thuỷ quân Nhật Bản và giành được nhiều thắng lợi. Cùng với thắng lợi của thuỷ quân trên biển, ở đất liền, phong trào nghĩa binh nổi lên và quân chi viện nhà Minh tiến sang đã đẩy lùi quân Nhật đến vùng biển Gyeongsangdo. Quân Nhật đề nghị đình chiến và thương lượng. Sau 3 năm đàm phán không thành công, quân Nhật lại phát động cuộc tấn công. Khác với lần trước, lần này, quân đội Joseon liên kết với quân Minh đã nhanh chóng đánh đuổi quân Nhật ra khỏi bán đảo. Cuộc chiến loạn kéo dài 7 năm mới chấm dứt và lịch sử Hàn Quốc gọi cuộc chiến tranh này là Nhâm thìn Oa loạn. Sau 7 năm chiến tranh, Joseon đã chịu sự thiệt hại lớn nhất trong lịch sử. Quân Nhật tàn phá không thương tiếc những công trình kinh tế, văn hoá... mà người dân Joseon phải mất hàng trăm năm mới xây dựng được. Đến đầu thế kỷ XVII, nhà Minh và Joseon cùng suy yếu sau cuộc chiến tranh chống Nhật thì ở vùng Mãn Châu, tộc người Nữ Chân đã lập nên nhà nước Hậu Kim, sau đổi quốc hiệu là Thanh. Nhà Thanh ngày một lớn mạnh và gây sức ép với Joseon, buộc phải chấp nhận quan hệ chư hầu. Triều đình Joseon phản đối và vua Thái tổ nhà Thanh huy động 10 vạn quân tiến đánh Joseon. Sự kiện này xảy ra vào năm Bính tí (1636) và lịch sử Hàn Quốc gọi là Bính tí Hồ loạn (Hồ: chỉ tộc người Nữ Chân). Quân Thanh chiếm được kinh đô, vua Joseon là Injo (Nhân Tổ) chỉ huy quân đội chống trả nhà Thanh ở Nam Han Sanseong (Nam Hán Sơn thành) suốt 45 ngày đêm nhưng cuối cùng phải chấp nhận yêu cầu của nhà Thanh, đồng ý hoà nghị một cách bất bình đẳng, phải triều cống và làm chư hầu liên minh. So với cuộc chiến tranh với Nhật Bản, cuộc chiến này tuy ngắn nhưng những tổn thất ở vùng Tây Bắc bán đảo cũng rất lớn. Đặc biệt, sự chấp nhận hoà nghị bất bình đẳng của tầng lớp sĩ đại phu giai đoạn này đã bị lên án suốt một thời gian dài sau đó. Trải hai cuộc chiến tranh, xã hội Joseon đã có những biến động lớn theo chiều hướng xấu, dẫn đến khủng hoảng kinh tế và chính trị một thời gian dài. (5) Phong trào Sirhak (Thực học) và phong trào nông dân (Đông học) Trước hiện thực xã hội suy thoái trầm trọng sau hai phen binh lửa, một bộ phận nho sĩ cấp tiến đã phản đối Lý học của Tân Khổng giáo bảo thủ và cứng nhắc, nêu ra luận thuyết mới gọi là Sirhak (Thực học), trên cơ sở đó đưa ra phương án cải cách chính trị, xã hội, chú trọng tới thực tế. Các nhà tiên phong trong phong trào này là YiXuGwang (Lý Tuý Quang), Gim Yuk (Kim Dục)... Tuy nhiên, ở vào đầu thế kỷ XVII thì Sirhak chưa được mở rộng và phát triển thành phong trào. Sang thế kỷ XVIII, Sirhak (Thực học) được mở rộng và trở thành một phong trào xã hội, phái Thực học yêu cầu triều đình Joseon phải thay đổi chủ trương, phải cải cách chế độ ruộng đất trên cơ sở lấy người nông dân làm trung tâm, phải coi trọng cả công thương nghiệp tiến tới chấn hưng công thương nghiệp để phát triển đất nước. Đây chính là sự phát triển mới của phong trào Sirhak. Song song với yêu cầu thay đổi về mặt chủ trương, học phái Sirhak nghiên cứu học thuật bằng phương pháp thực chứng và áp dụng kết quả nghiên cứu đó vào thực tế đời sống trên tinh thần tự do phê phán. Từ đó, họ đưa ra những kết luận bằng các chứng cớ xác thực. Thế kỷ XVIII, dưới thời vua Yeongjo (Anh Tổ: 1724 – 1776) và vua Jeongjo (Chính Tổ: 1776 – 1800), với nền chính trị và kinh tế được cách tân, ở mức độ nào đó, xã hội được ổn định, kinh tế và văn hoá cũng có những nét mới mẻ. Khi vua Jeongjo mất, vua Sunjo (Thuần Tổ) lên ngôi vẫn còn nhỏ tuổi nên quyền lực trong triều rơi vào tay của một số gia đình thông gia với vương thất. Nền chính trị đó được gọi là Chính trị Thế đạo (Sedojeongchi) và nhà vua không có thực quyền. Nền chính trị này kéo dài 60 năm, trải ba đời vua là Sunjo (Thuần Tổ), Heonjong (Hiến Tông) và Cheoljong (Triết Tông). Thế lực ngoại thích mà tiêu biểu là dòng họ Kim ở An Đông (Andong Gimssi) và họ Triệu ở Phong Nhưỡng (Pungyang Jossi) luôn độc chiếm các chức vụ cao trong triều và làm rối loạn chính sách nhà nước. Dưới nền chính trị Thế đạo, xã hội Joseon rối ren, tham quan ô lại hoành hành, cuộc sống của người dân bị bần cùng hoá và quan trọng hơn là niềm tin bị đánh mất, lòng người bất an. Trong khi đó, tôn giáo đương thời không đáp ứng được nhu cầu về mặt tâm linh của dân chúng. Đúng vào thời gian này, Choe Je U (Thôi Tế Ngu), một yangban sa sút ở vùng Gyeongju đã đưa ra một tôn giáo mới trên cơ sở dung hợp Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo với tín ngưỡng dân gian truyền thống, gọi là Donghak (Đông học). Triều đình Joseon coi Đông học là tà đạo và đã xử tử hình Choe Je U. Nhưng sau đó, các đệ tử của ông đã nối nghiệp và tuyên truyền Đông học trong nông dân. Tiêu biểu trong số người kế tục sự nghiệp của Choe Je U là Jeon Bong Jun (Trần Bông Chuẩn), ông nêu khẩu hiệu “Trừ diệt tham quan ô lại, cứu bách tính” và tập hợp nông dân tấn công các trụ sở quan lại, phá kho lương thực chia cho nông dân, giải phóng cho những người bị giam giữ. Tới đây, phong trào Đông học đã biến thành khởi nghĩa nông dân Đông học (1894). Triều đình cử quan lại và phái quân đội đến đàn áp nhưng thất bại và đội quân nông dân đã đánh chiếm gần như toàn bộ các vùng đất phía Nam. Triều đình vội tìm kế hoãn binh, ký hoà ước nhượng bộ với đội quân nông dân và cầu cứu nhà Thanh. Cuối thế kỷ XIX, Nhật Bản đã nổi lên như một cường quốc ở phương Đông và có quan hệ thương mại mở rộng với Joseon. Bởi thế, khi quân nhà Thanh tiến vào Joseon thì Nhật Bản cũng tiến sang. Cuộc chiến chênh lệch về lực lượng giữa đội quân Đông học với quân đội Nhật Bản và nhà Thanh đã diễn ra trong thời gian ngắn. Cuối cùng, khởi nghĩa Đông học bị dập tắt, Jeon Bong Jun bị quân Nhật bắt và xử tử hình. Ngay sau đó, do tranh chấp về quyền lợi, chiến tranh giữa quân đội Nhật Bản và nhà Thanh đã nổ ra trên bán đảo và quân đội nhà Thanh cũng thất bại nhanh chóng. Nhật Bản dựa vào sức mạnh của mình từng bước can thiệp sâu vào nội chính Joseon và tới năm 1910 thì chính thức phế bỏ ông vua cuối cùng của triều đại này là Sunjong (1907 – 1910), đặt ách cai trị trên toàn bán đảo. Lý Xuân Chung Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á Các tài liệu tham khảo chính [1] Máy đo lượng mưa này là một dụng cụ bằng sắt, hình trụ, cao khoảng hơn 42cm, đường kính 17cm được đặt ở ngoài trời để đo lượng mưa.
Với sự kiện hồi quân ở WiHwado, YiSeonggye đã phế bỏ vua Uwang và Choe Yeong, giành lấy thực quyền rồi cùng phái Tân tiến sĩ thực thi chương trình cải cách. Tiếp đó, họ loại bỏ những phần tử thuộc phái bảo thủ và sau cùng, phế truất ngôi vua của Changwang (1388 – 1392), dựng nên vương triều mới vào năm 1392, đặt tên nước là Joseon (Triều Tiên), với ý nghĩa kế thừa nhà nước Gojoseon, chọn HanYang làm kinh đô. Năm 1394, YiSeongGye chính thức dời đô từ GaeSeong về HanYang ( sau đổi là Hanseong: Hán thành, tức Seoul ngày nay ).
(1) Bộ máy chính quyền trung ương và cơ cấu hành chính địa phương
So với thời Goryeo, thể chế trung ương tập quyền của vương triều Joseon được thiết lập chặt chẽ hơn và vững vàng hơn.
Ở trung ương, cơ quan quyền lực cao nhất là Ưijeong bu (Nghị chính phủ), dưới là Yukjo (Lục tào hay còn gọi là lục bộ) và nhiều cơ quan khác. Nghị chính phủ quyết định những chính sách quan trọng của đất nước trên cơ sở có sự đồng ý của ba vị quan đầu triều. Còn Lục tào thì đảm đương các công việc hành chính quốc gia. Bên cạnh đó, các cơ quan như Saganwon (Ty gián viện) có nhiệm vụ can gián, cảnh tỉnh nhà vua, giúp nhà vua thực hiện chính sự một cách đúng đắn. Saheonbu (Ty hiến phủ) giám sát hành vi tiêu cực trong quản lý nhà nước; Hongmungwan (Hoằng văn quán) chuyên tư vấn việc nước và soạn thảo giấy tờ theo lệnh nhà vua; Ba cơ quan này được gọi tên chung là Samsa (Tam ty). Ngoài ra, còn có Seungjeongwon (Thừa chính viện) làm thư ký riêng cho nhà vua; Ưigeumbu (Nghĩa cấm phủ) xét xử và trừng trị tội phạm; Chunchugwan ( Xuân thu quán ) chuyên ghi chép về lịch sử và Seonggyunwan (Thành Quân quán), trường học cao cấp nhất (đổi tên từ Quốc tử giám).
Ở địa phương, toàn Joseon được chia thành 8 tỉnh (đạo), dưới là quận, huyện, phường, hương, quan cai trị do trung ương cử xuống. Bên cạnh đó, từng địa phương đều có những tổ chức tự quản gọi là Yuhyangso (Lưu hương sở, sau gọi là Hương sảnh) do Yangban địa phương đảm trách. Với cơ cấu như trên, công việc hành chính địa phương được thực hiện trên cơ sở phối hợp giữa các quan chức nhà nước và Yangban địa phương.
(2) Tình hình kinh tế – xã hội
Trong xã hội Joseon, nông nghiệp là cơ sở kinh tế quan trọng nhất. Việc tăng cường sức sản xuất nông nghiệp được chú trọng, nhà nước đặc biệt quan tâm và triển khai việc khai hoang, cải tạo mở rộng đất nông nghiệp, nâng cao kỹ thuật nông nghiệp nhằm nâng cao sản lượng. Từ thế kỷ XV trở đi, nhất là vào thời vua Sejong (Thế Tông) trị vì (1418 – 1450), kỹ thuật canh tác nông nghiệp được nâng cao rõ rệt. Việc phát hành cuốn sách Nongsajik seol (Nông sự trực thuyết) và sự hướng dẫn mang tính phổ cập rộng rãi đã nâng cao sản lượng rõ rệt. Đặc biệt, kỹ thuật trồng lúa trên ruộng nước cũng đã được áp dụng ở phía Nam Joseon; cách trồng lúa theo phương pháp “di ương pháp”, tức gieo mạ xong rồi đem ra cấy ở ngoài ruộng đã được tiến hành.
Nhờ có kỹ thuật canh tác mới, sản lượng lượng thực tăng đã khiến cho thu nhập của nông dân tăng lên, cuộc sống no đủ. Theo đó, thương nghiệp cũng phát triển. Chợ ở các địa phương do nông dân lập ra và thường họp theo phiên, 5 ngày một phiên. Sản phẩm hàng hoá chủ yếu là tự cung tự cấp như các loại sản phẩm nông nghiệp, thủ công, hải sản, dược liệu, vải bông... Sau đó, họ tập trung lại và tổ chức thành những phường hội. Cuối năm 1401, tiền giấy đã xuất hiện; năm 1423, tiền xu bằng đồng được lưu hành; năm 1464, tiền sắt cũng được tung ra thị trường. Những loại tiền này chủ yếu phục vụ cho việc thu thuế của nhà nước được thuận lợi. Còn trong xã hội, phương thức mua bán vẫn chủ yếu dùng vải gai làm vật trao đổi. Sau này, vải bông đã thay thế vải gai, không những có chức năng trao đổi mà còn dùng để may quan phục phục vụ triều đình.
Từ thế kỷ XVII, thương mại Joseon phát triển với quy mô lớn hơn, địa bàn hoạt động rộng hơn và quan hệ buôn bán giữa Joseon với Trung Quốc, Nhật Bản bằng đường biển đã nhộn nhịp. Chính vì vậy, công nghiệp đóng tàu thời kỳ này cũng phát triển theo.
Cũng từ thế kỷ XVII trở đi, kỹ thuật nông nghiệp ngày càng đạt được những thành tựu đáng kể. Kỹ thuật gieo cấy tăng vụ đã khiến cho năng suất sản lượng ngày càng cao. Công tác thuỷ lợi phục vụ cho tăng vụ cũng được phát triển mạnh. Năm 1662, cơ quan phụ trách đê điều được thành lập. Năm 1778, một công trình tưới tiêu lớn đã được lập dự án và tới cuối thế kỷ XVIII, 6000 hồ chứa nước phục vụ cho gieo trồng hai vụ đã hoàn thành. Ngoài nghề trồng lúa, các ngành gieo trồng sản phẩm khác cũng được nhà nước khuyến khích phát triển, đặc biệt là nhân sâm, thuốc lá, bông...
Trong xã hội Joseon, nhìn chung, về cơ bản có 4 giai tầng: Yangban, Chungmin, Yangmin và Cheonmin.
Yangban là tầng lớp quý tộc, không những giàu có về vật chất mà còn nắm quyền lãnh đạo ở trung ương và địa phương. Ở triều đình, Yangban là những văn quan và võ quan. So với thời Shilla và Goryeo, Yangban Joseon giàu có và có thế lực mạnh hơn, được hưởng nhiều đặc quyền đặc lợi hơn. Tuy nhiên, Yangban Joseon không phải là tầng lớp duy nhất nắm giữ đặc quyền lãnh đạo mà hệ thống thi cử, tiến cử quan lại mở rộng và đều đặn đã giảm thiểu tính độc quyền của họ.
Dưới Yangban là Chungmin (tầng lớp trung lưu), bao gồm các quan lại cấp dưới ở địa phương, các thày đồ, thày thuốc, phiên dịch...
Dưới Chungmin là Yangmin (thường dân), bao gồm nông dân, thợ thủ công, các nhà buôn bán...
Dưới cùng là Choenmin (tiện dân), bao gồm nô tỳ và gia nhân...
Trong xã hội Joseon, mọi nghi lễ, nghi thức đều dựa trên nguyên tắc của Tân Khổng giáo. Những quy định ngặt nghèo của Nho giáo càng được đẩy lên cao hơn, thậm chí tới mức cực đoan. Cùng theo tam cương, ngũ luân, nhưng Tân Khổng giáo Joseon nghiêng lệch về vế thứ hai: bề tôi phải tuyệt đối trung thành với nhà vua, con phải thờ cha mẹ chí hiếu, vợ phải nhất nhất phục tùng chồng, em phải luôn tuân theo huynh trưởng, bạn bè phải tuyệt đối giữ chữ tín. Trong đời người, 4 nghi lễ quan trọng phải thực hiện nghiêm chỉnh, đó là quan, hôn, tang tế (tức nghi lễ đội mũ, hôn nhân, tang ma, thờ cúng tổ tiên).
(3) Chế độ khoa cử và phát triển văn hoá
Quan lại thời Joseon chủ yếu được tuyển chọn thông qua thi cử. Nếu không thuộc tầng lớp tiện dân thì ai cũng được đi học và tham dự các kỳ thi. Tuy vậy, phần lớn đối tượng được học hành và thi cử đều thuộc tầng lớp Yangban và Chungmin.
Trường học lớn nhất được xây dựng ở kinh đô, gọi là Seong Gyun gwan (Thành quân quán), đổi tên từ Quốc tử giám; bốn trường lớn ở địa phương thuộc Thành quân quán là Trường Đông, Trường Tây, Trường Nam và Trường Trung. Ở các quận huyện, các trường ở địa phương gọi chung là Hương hiệu. Đây là các trường do nhà nước thành lập, nhà nước cử thày dạy và cung cấp sách kinh điển Nho gia. Nhà nước còn lập Dưỡng hiền khố để thưởng cho những nho sinh xuất sắc, khuyến khích học tập.
Ở các địa phương, trường tư được mở rộng rãi, thậm chí có thời kỳ còn lấn át trường công. Sở dĩ giáo dục ở trường tư thời Joseon phát triển như vậy trước hết là do tinh thần hiếu học của dân tộc Hàn, hơn nữa, đó cũng là con đường tiến thân duy nhất, đồng thời, nhà nước còn khuyến khích, miễn cho thuế và lao dịch.
Nhà nước Joseon cứ đều đặn 3 năm mở một khoa thi. Khoa thi Hương được tổ chức vào những năm tí, ngọ, mão, dậu; khoa thi Hội được tổ chức vào những năm thìn, tuất, sửu mùi, chọn ra 33 tiến sĩ rồi vào điện thí (tức thi trong cung điện của nhà vua), chọn ra 3 người đỗ đầu, gọi là Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa giống như Trung Quốc và Việt Nam.
Về văn hoá, trên cơ sở ổn định khá dài của tình hình chính trị và sự phát triển về kinh tế, văn hoá Joseon đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng:
Trước hết phải kể đến sự sáng tạo ra chữ Hàn (Hangưl). Năm 1443, vua Sejong (Thế Tông) ra sắc lệnh nghiên cứu và sáng tạo một hệ thống chữ viết của dân tộc để có thể ghi một cách dễ dàng và tiện lợi tiếng Hàn Quốc. Ông đã cùng các văn thần bỏ nhiều công sức trong mấy năm trời, đến năm 1446, chữ Hangưl đã được sáng tạo ra và từng bước làm thay đổi một cách toàn diện đời sống ngôn ngữ của người Hàn Quốc. Chữ Hangưl, đương thời gọi là Huấn dân chính âm (âm chuẩn mực dạy cho dân chúng) mới có 28 chữ cái, trải qua các thời kỳ lịch sử, ngày càng được hoàn thiện và nay trở thành văn tự chính thống trên toàn bán đảo.
Hai là biên soạn lịch sử được chú trọng. Các bộ sử lớn như Cao Ly sử, Triều Tiên vương triều thực lục được viết theo lối biên niên đã ra đời.
Ba là văn học phát triển đến đỉnh cao. Văn học chữ Hán và văn học chữ Hàn cùng được phát huy đã làm phong phú thêm cho bức tranh toàn cảnh của văn học thời kỳ Joseon. Nếu đánh giá cao văn học chữ Hán trong lĩnh vực thi ca thì văn học chữ Hàn chiếm lĩnh lĩnh vực tiểu thuyết. Hơn nữa, văn học dịch đã hình thành ngay từ khi chữ Hàn (Hangưl) ra đời và phát triển mạnh mẽ từ thế kỷ XVI. Không chỉ văn học chữ Hán của Hàn Quốc mà văn học chữ Hán của Trung Hoa cũng được biên dịch sang tiếng Hàn và phổ biến khá rộng rãi.
Bốn là những tác phẩm, công trình nghiên cứu có liên quan đến nông nghiệp đã có giá trị thiết thực đối với đời sống xã hội. Tác phẩm Nông sự trực thuyết đã nêu ở trên là một ví dụ điển hình. Lại nữa, các ngành như thiên văn, khí tượng, lịch pháp rất phát triển. Chiếc máy đo lượng mưa[1] để xác nhận lượng nước mưa ở từng vùng phục vụ cho nông nghiệp đã ra đời vào năm 1442, sớm hơn tới 200 năm so với chiếc máy có công dụng tương tự ở phương Tây. Một số dụng cụ đo sức gió cũng được phát minh. Một đài thiên văn, đồng hồ mặt trời, đồng hồ nước cũng được sáng chế... Đặc biệt, kỹ thuật in ấn đã đạt được thành tựu to lớn với việc sáng tạo ra cách in bằng các con chữ rời, không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc sắp chữ mà còn có thể in liên tục nhiều bản.
Trong lĩnh vực tư tưởng, tôn giáo và tín ngưỡng, Joseon tuy từng bước hạn chế sự phát triển của Phật giáo và Đạo giáo, đưa Nho giáo lên vị trí độc tôn nhưng vẫn thừa nhận và cho phép các tôn giáo khác hoạt động trong phạm vi nhất định.
(4) Sự xâm lược của Nhật Bản năm Nhâm thìn và của người Hồ năm Bính tí
Năm Nhâm thìn (1592), lấy cớ mượn đường sang chinh phục nhà Minh, quân đội Nhật ồ ạt tiến công vào vùng Busan rồi chia làm hai mũi tiến lên phía Bắc. Quân đội Joseon tổ chức phòng ngự nhưng không cản nổi bước tiến của quân Nhật. Nhà vua phải rời bỏ kinh đô đi lánh nạn và kêu gọi toàn dân kháng chiến, đồng thời, cử sứ thần sang nhà Minh xin cứu viện.
Khác với tình hình trong đất liền, thuỷ quân Joseon do tướng YiSunSin (Lý Thuấn Thần) chỉ huy đã sử dụng tàu chiến hình con rùa giao chiến với thuỷ quân Nhật Bản và giành được nhiều thắng lợi. Cùng với thắng lợi của thuỷ quân trên biển, ở đất liền, phong trào nghĩa binh nổi lên và quân chi viện nhà Minh tiến sang đã đẩy lùi quân Nhật đến vùng biển Gyeongsangdo. Quân Nhật đề nghị đình chiến và thương lượng. Sau 3 năm đàm phán không thành công, quân Nhật lại phát động cuộc tấn công. Khác với lần trước, lần này, quân đội Joseon liên kết với quân Minh đã nhanh chóng đánh đuổi quân Nhật ra khỏi bán đảo. Cuộc chiến loạn kéo dài 7 năm mới chấm dứt và lịch sử Hàn Quốc gọi cuộc chiến tranh này là Nhâm thìn Oa loạn.
Sau 7 năm chiến tranh, Joseon đã chịu sự thiệt hại lớn nhất trong lịch sử. Quân Nhật tàn phá không thương tiếc những công trình kinh tế, văn hoá... mà người dân Joseon phải mất hàng trăm năm mới xây dựng được.
Đến đầu thế kỷ XVII, nhà Minh và Joseon cùng suy yếu sau cuộc chiến tranh chống Nhật thì ở vùng Mãn Châu, tộc người Nữ Chân đã lập nên nhà nước Hậu Kim, sau đổi quốc hiệu là Thanh.
Nhà Thanh ngày một lớn mạnh và gây sức ép với Joseon, buộc phải chấp nhận quan hệ chư hầu. Triều đình Joseon phản đối và vua Thái tổ nhà Thanh huy động 10 vạn quân tiến đánh Joseon. Sự kiện này xảy ra vào năm Bính tí (1636) và lịch sử Hàn Quốc gọi là Bính tí Hồ loạn (Hồ: chỉ tộc người Nữ Chân). Quân Thanh chiếm được kinh đô, vua Joseon là Injo (Nhân Tổ) chỉ huy quân đội chống trả nhà Thanh ở Nam Han Sanseong (Nam Hán Sơn thành) suốt 45 ngày đêm nhưng cuối cùng phải chấp nhận yêu cầu của nhà Thanh, đồng ý hoà nghị một cách bất bình đẳng, phải triều cống và làm chư hầu liên minh.
So với cuộc chiến tranh với Nhật Bản, cuộc chiến này tuy ngắn nhưng những tổn thất ở vùng Tây Bắc bán đảo cũng rất lớn. Đặc biệt, sự chấp nhận hoà nghị bất bình đẳng của tầng lớp sĩ đại phu giai đoạn này đã bị lên án suốt một thời gian dài sau đó.
Trải hai cuộc chiến tranh, xã hội Joseon đã có những biến động lớn theo chiều hướng xấu, dẫn đến khủng hoảng kinh tế và chính trị một thời gian dài.
(5) Phong trào Sirhak (Thực học) và phong trào nông dân (Đông học)
Trước hiện thực xã hội suy thoái trầm trọng sau hai phen binh lửa, một bộ phận nho sĩ cấp tiến đã phản đối Lý học của Tân Khổng giáo bảo thủ và cứng nhắc, nêu ra luận thuyết mới gọi là Sirhak (Thực học), trên cơ sở đó đưa ra phương án cải cách chính trị, xã hội, chú trọng tới thực tế.
Các nhà tiên phong trong phong trào này là YiXuGwang (Lý Tuý Quang), Gim Yuk (Kim Dục)... Tuy nhiên, ở vào đầu thế kỷ XVII thì Sirhak chưa được mở rộng và phát triển thành phong trào.
Sang thế kỷ XVIII, Sirhak (Thực học) được mở rộng và trở thành một phong trào xã hội, phái Thực học yêu cầu triều đình Joseon phải thay đổi chủ trương, phải cải cách chế độ ruộng đất trên cơ sở lấy người nông dân làm trung tâm, phải coi trọng cả công thương nghiệp tiến tới chấn hưng công thương nghiệp để phát triển đất nước. Đây chính là sự phát triển mới của phong trào Sirhak.
Song song với yêu cầu thay đổi về mặt chủ trương, học phái Sirhak nghiên cứu học thuật bằng phương pháp thực chứng và áp dụng kết quả nghiên cứu đó vào thực tế đời sống trên tinh thần tự do phê phán. Từ đó, họ đưa ra những kết luận bằng các chứng cớ xác thực.
Thế kỷ XVIII, dưới thời vua Yeongjo (Anh Tổ: 1724 – 1776) và vua Jeongjo (Chính Tổ: 1776 – 1800), với nền chính trị và kinh tế được cách tân, ở mức độ nào đó, xã hội được ổn định, kinh tế và văn hoá cũng có những nét mới mẻ.
Khi vua Jeongjo mất, vua Sunjo (Thuần Tổ) lên ngôi vẫn còn nhỏ tuổi nên quyền lực trong triều rơi vào tay của một số gia đình thông gia với vương thất. Nền chính trị đó được gọi là Chính trị Thế đạo (Sedojeongchi) và nhà vua không có thực quyền. Nền chính trị này kéo dài 60 năm, trải ba đời vua là Sunjo (Thuần Tổ), Heonjong (Hiến Tông) và Cheoljong (Triết Tông). Thế lực ngoại thích mà tiêu biểu là dòng họ Kim ở An Đông (Andong Gimssi) và họ Triệu ở Phong Nhưỡng (Pungyang Jossi) luôn độc chiếm các chức vụ cao trong triều và làm rối loạn chính sách nhà nước.
Dưới nền chính trị Thế đạo, xã hội Joseon rối ren, tham quan ô lại hoành hành, cuộc sống của người dân bị bần cùng hoá và quan trọng hơn là niềm tin bị đánh mất, lòng người bất an. Trong khi đó, tôn giáo đương thời không đáp ứng được nhu cầu về mặt tâm linh của dân chúng. Đúng vào thời gian này, Choe Je U (Thôi Tế Ngu), một yangban sa sút ở vùng Gyeongju đã đưa ra một tôn giáo mới trên cơ sở dung hợp Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo với tín ngưỡng dân gian truyền thống, gọi là Donghak (Đông học).
Triều đình Joseon coi Đông học là tà đạo và đã xử tử hình Choe Je U. Nhưng sau đó, các đệ tử của ông đã nối nghiệp và tuyên truyền Đông học trong nông dân. Tiêu biểu trong số người kế tục sự nghiệp của Choe Je U là Jeon Bong Jun (Trần Bông Chuẩn), ông nêu khẩu hiệu “Trừ diệt tham quan ô lại, cứu bách tính” và tập hợp nông dân tấn công các trụ sở quan lại, phá kho lương thực chia cho nông dân, giải phóng cho những người bị giam giữ. Tới đây, phong trào Đông học đã biến thành khởi nghĩa nông dân Đông học (1894).
Triều đình cử quan lại và phái quân đội đến đàn áp nhưng thất bại và đội quân nông dân đã đánh chiếm gần như toàn bộ các vùng đất phía Nam. Triều đình vội tìm kế hoãn binh, ký hoà ước nhượng bộ với đội quân nông dân và cầu cứu nhà Thanh.
Cuối thế kỷ XIX, Nhật Bản đã nổi lên như một cường quốc ở phương Đông và có quan hệ thương mại mở rộng với Joseon. Bởi thế, khi quân nhà Thanh tiến vào Joseon thì Nhật Bản cũng tiến sang. Cuộc chiến chênh lệch về lực lượng giữa đội quân Đông học với quân đội Nhật Bản và nhà Thanh đã diễn ra trong thời gian ngắn. Cuối cùng, khởi nghĩa Đông học bị dập tắt, Jeon Bong Jun bị quân Nhật bắt và xử tử hình.
Ngay sau đó, do tranh chấp về quyền lợi, chiến tranh giữa quân đội Nhật Bản và nhà Thanh đã nổ ra trên bán đảo và quân đội nhà Thanh cũng thất bại nhanh chóng. Nhật Bản dựa vào sức mạnh của mình từng bước can thiệp sâu vào nội chính Joseon và tới năm 1910 thì chính thức phế bỏ ông vua cuối cùng của triều đại này là Sunjong (1907 – 1910), đặt ách cai trị trên toàn bán đảo.
Lý Xuân Chung
Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á
Các tài liệu tham khảo chính
[1] Máy đo lượng mưa này là một dụng cụ bằng sắt, hình trụ, cao khoảng hơn 42cm, đường kính 17cm được đặt ở ngoài trời để đo lượng mưa.

markdown:
## ĐẠI CƯƠNG LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC JOSEON (1392-1910)
Đăng ngày:
Với sự kiện hồi quân ở WiHwado, YiSeonggye đã phế bỏ vua Uwang và Choe Yeong, giành lấy thực quyền rồi cùng phái Tân tiến sĩ thực thi chương trình cải cách. Tiếp đó, họ loại bỏ những phần tử thuộc phái bảo thủ và sau cùng, phế truất ngôi vua của Changwang (1388 – 1392), dựng nên vương triều mới vào năm 1392, đặt tên nước là Joseon (Triều Tiên), với ý nghĩa kế thừa nhà nước Gojoseon, chọn HanYang làm kinh đô. Năm 1394, YiSeongGye chính thức dời đô từ GaeSeong về HanYang ( sau đổi là Hanseong: Hán thành, tức Seoul ngày nay ). So với thời Goryeo, thể chế trung ương tập quyền của vương triều Joseon được thiết lập chặt chẽ hơn và vững vàng hơn. Ở trung ương, cơ quan quyền lực cao nhất là Ưijeong bu (Nghị chính phủ), dưới là Yukjo (Lục tào hay còn gọi là lục bộ) và nhiều cơ quan khác. Nghị chính phủ quyết định những chính sách quan trọng của đất nước trên cơ sở có sự đồng ý của ba vị quan đầu triều. Còn Lục tào thì đảm đương các công việc hành chính quốc gia. Bên cạnh đó, các cơ quan như Saganwon (Ty gián viện) có nhiệm vụ can gián, cảnh tỉnh nhà vua, giúp nhà vua thực hiện chính sự một cách đúng đắn. Saheonbu (Ty hiến phủ) giám sát hành vi tiêu cực trong quản lý nhà nước; Hongmungwan (Hoằng văn quán) chuyên tư vấn việc nước và soạn thảo giấy tờ theo lệnh nhà vua; Ba cơ quan này được gọi tên chung là Samsa (Tam ty). Ngoài ra, còn có Seungjeongwon (Thừa chính viện) làm thư ký riêng cho nhà vua; Ưigeumbu (Nghĩa cấm phủ) xét xử và trừng trị tội phạm; Chunchugwan ( Xuân thu quán ) chuyên ghi chép về lịch sử và Seonggyunwan (Thành Quân quán), trường học cao cấp nhất (đổi tên từ Quốc tử giám). Ở địa phương, toàn Joseon được chia thành 8 tỉnh (đạo), dưới là quận, huyện, phường, hương, quan cai trị do trung ương cử xuống. Bên cạnh đó, từng địa phương đều có những tổ chức tự quản gọi là Yuhyangso (Lưu hương sở, sau gọi là Hương sảnh) do Yangban địa phương đảm trách. Với cơ cấu như trên, công việc hành chính địa phương được thực hiện trên cơ sở phối hợp giữa các quan chức nhà nước và Yangban địa phương. Trong xã hội Joseon, nông nghiệp là cơ sở kinh tế quan trọng nhất. Việc tăng cường sức sản xuất nông nghiệp được chú trọng, nhà nước đặc biệt quan tâm và triển khai việc khai hoang, cải tạo mở rộng đất nông nghiệp, nâng cao kỹ thuật nông nghiệp nhằm nâng cao sản lượng. Từ thế kỷ XV trở đi, nhất là vào thời vua Sejong (Thế Tông) trị vì (1418 – 1450), kỹ thuật canh tác nông nghiệp được nâng cao rõ rệt. Việc phát hành cuốn sách Nongsajik seol (Nông sự trực thuyết) và sự hướng dẫn mang tính phổ cập rộng rãi đã nâng cao sản lượng rõ rệt. Đặc biệt, kỹ thuật trồng lúa trên ruộng nước cũng đã được áp dụng ở phía Nam Joseon; cách trồng lúa theo phương pháp “di ương pháp”, tức gieo mạ xong rồi đem ra cấy ở ngoài ruộng đã được tiến hành. Nhờ có kỹ thuật canh tác mới, sản lượng lượng thực tăng đã khiến cho thu nhập của nông dân tăng lên, cuộc sống no đủ. Theo đó, thương nghiệp cũng phát triển. Chợ ở các địa phương do nông dân lập ra và thường họp theo phiên, 5 ngày một phiên. Sản phẩm hàng hoá chủ yếu là tự cung tự cấp như các loại sản phẩm nông nghiệp, thủ công, hải sản, dược liệu, vải bông... Sau đó, họ tập trung lại và tổ chức thành những phường hội. Cuối năm 1401, tiền giấy đã xuất hiện; năm 1423, tiền xu bằng đồng được lưu hành; năm 1464, tiền sắt cũng được tung ra thị trường. Những loại tiền này chủ yếu phục vụ cho việc thu thuế của nhà nước được thuận lợi. Còn trong xã hội, phương thức mua bán vẫn chủ yếu dùng vải gai làm vật trao đổi. Sau này, vải bông đã thay thế vải gai, không những có chức năng trao đổi mà còn dùng để may quan phục phục vụ triều đình. Từ thế kỷ XVII, thương mại Joseon phát triển với quy mô lớn hơn, địa bàn hoạt động rộng hơn và quan hệ buôn bán giữa Joseon với Trung Quốc, Nhật Bản bằng đường biển đã nhộn nhịp. Chính vì vậy, công nghiệp đóng tàu thời kỳ này cũng phát triển theo. Cũng từ thế kỷ XVII trở đi, kỹ thuật nông nghiệp ngày càng đạt được những thành tựu đáng kể. Kỹ thuật gieo cấy tăng vụ đã khiến cho năng suất sản lượng ngày càng cao. Công tác thuỷ lợi phục vụ cho tăng vụ cũng được phát triển mạnh. Năm 1662, cơ quan phụ trách đê điều được thành lập. Năm 1778, một công trình tưới tiêu lớn đã được lập dự án và tới cuối thế kỷ XVIII, 6000 hồ chứa nước phục vụ cho gieo trồng hai vụ đã hoàn thành. Ngoài nghề trồng lúa, các ngành gieo trồng sản phẩm khác cũng được nhà nước khuyến khích phát triển, đặc biệt là nhân sâm, thuốc lá, bông... Trong xã hội Joseon, nhìn chung, về cơ bản có 4 giai tầng: Yangban, Chungmin, Yangmin và Cheonmin. Yangban là tầng lớp quý tộc, không những giàu có về vật chất mà còn nắm quyền lãnh đạo ở trung ương và địa phương. Ở triều đình, Yangban là những văn quan và võ quan. So với thời Shilla và Goryeo, Yangban Joseon giàu có và có thế lực mạnh hơn, được hưởng nhiều đặc quyền đặc lợi hơn. Tuy nhiên, Yangban Joseon không phải là tầng lớp duy nhất nắm giữ đặc quyền lãnh đạo mà hệ thống thi cử, tiến cử quan lại mở rộng và đều đặn đã giảm thiểu tính độc quyền của họ. Dưới Yangban là Chungmin (tầng lớp trung lưu), bao gồm các quan lại cấp dưới ở địa phương, các thày đồ, thày thuốc, phiên dịch... Dưới Chungmin là Yangmin (thường dân), bao gồm nông dân, thợ thủ công, các nhà buôn bán... Dưới cùng là Choenmin (tiện dân), bao gồm nô tỳ và gia nhân... Trong xã hội Joseon, mọi nghi lễ, nghi thức đều dựa trên nguyên tắc của Tân Khổng giáo. Những quy định ngặt nghèo của Nho giáo càng được đẩy lên cao hơn, thậm chí tới mức cực đoan. Cùng theo tam cương, ngũ luân, nhưng Tân Khổng giáo Joseon nghiêng lệch về vế thứ hai: bề tôi phải tuyệt đối trung thành với nhà vua, con phải thờ cha mẹ chí hiếu, vợ phải nhất nhất phục tùng chồng, em phải luôn tuân theo huynh trưởng, bạn bè phải tuyệt đối giữ chữ tín. Trong đời người, 4 nghi lễ quan trọng phải thực hiện nghiêm chỉnh, đó là quan, hôn, tang tế (tức nghi lễ đội mũ, hôn nhân, tang ma, thờ cúng tổ tiên). Quan lại thời Joseon chủ yếu được tuyển chọn thông qua thi cử. Nếu không thuộc tầng lớp tiện dân thì ai cũng được đi học và tham dự các kỳ thi. Tuy vậy, phần lớn đối tượng được học hành và thi cử đều thuộc tầng lớp Yangban và Chungmin. Trường học lớn nhất được xây dựng ở kinh đô, gọi là Seong Gyun gwan (Thành quân quán), đổi tên từ Quốc tử giám; bốn trường lớn ở địa phương thuộc Thành quân quán là Trường Đông, Trường Tây, Trường Nam và Trường Trung. Ở các quận huyện, các trường ở địa phương gọi chung là Hương hiệu. Đây là các trường do nhà nước thành lập, nhà nước cử thày dạy và cung cấp sách kinh điển Nho gia. Nhà nước còn lập Ở các địa phương, trường tư được mở rộng rãi, thậm chí có thời kỳ còn lấn át trường công. Sở dĩ giáo dục ở trường tư thời Joseon phát triển như vậy trước hết là do tinh thần hiếu học của dân tộc Hàn, hơn nữa, đó cũng là con đường tiến thân duy nhất, đồng thời, nhà nước còn khuyến khích, miễn cho thuế và lao dịch. Nhà nước Joseon cứ đều đặn 3 năm mở một khoa thi. Khoa thi Hương được tổ chức vào những năm tí, ngọ, mão, dậu; khoa thi Hội được tổ chức vào những năm thìn, tuất, sửu mùi, chọn ra 33 tiến sĩ rồi vào điện thí (tức thi trong cung điện của nhà vua), chọn ra 3 người đỗ đầu, gọi là Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa giống như Trung Quốc và Việt Nam. Về văn hoá, trên cơ sở ổn định khá dài của tình hình chính trị và sự phát triển về kinh tế, văn hoá Joseon đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng: Trước hết phải kể đến sự sáng tạo ra chữ Hàn (Hangưl). Năm 1443, vua Sejong (Thế Tông) ra sắc lệnh nghiên cứu và sáng tạo một hệ thống chữ viết của dân tộc để có thể ghi một cách dễ dàng và tiện lợi tiếng Hàn Quốc. Ông đã cùng các văn thần bỏ nhiều công sức trong mấy năm trời, đến năm 1446, chữ Hangưl đã được sáng tạo ra và từng bước làm thay đổi một cách toàn diện đời sống ngôn ngữ của người Hàn Quốc. Chữ Hangưl, đương thời gọi là Hai là biên soạn lịch sử được chú trọng. Các bộ sử lớn như Ba là văn học phát triển đến đỉnh cao. Văn học chữ Hán và văn học chữ Hàn cùng được phát huy đã làm phong phú thêm cho bức tranh toàn cảnh của văn học thời kỳ Joseon. Nếu đánh giá cao văn học chữ Hán trong lĩnh vực thi ca thì văn học chữ Hàn chiếm lĩnh lĩnh vực tiểu thuyết. Hơn nữa, văn học dịch đã hình thành ngay từ khi chữ Hàn (Hangưl) ra đời và phát triển mạnh mẽ từ thế kỷ XVI. Không chỉ văn học chữ Hán của Hàn Quốc mà văn học chữ Hán của Trung Hoa cũng được biên dịch sang tiếng Hàn và phổ biến khá rộng rãi. Bốn là những tác phẩm, công trình nghiên cứu có liên quan đến nông nghiệp đã có giá trị thiết thực đối với đời sống xã hội. Tác phẩm
*(1) Bộ máy chính quyền trung ương và cơ cấu hành chính địa phương * *(2) Tình hình kinh tế – xã hội* *(3) Chế độ khoa cử và phát triển văn hoá* *Dưỡng hiền khố* để thưởng cho những nho sinh xuất sắc, khuyến khích học tập. *Huấn dân chính âm *(âm chuẩn mực dạy cho dân chúng) mới có 28 chữ cái, trải qua các thời kỳ lịch sử, ngày càng được hoàn thiện và nay trở thành văn tự chính thống trên toàn bán đảo. *Cao Ly sử, Triều Tiên vương triều thực lục *được viết theo lối biên niên đã ra đời. *Nông sự trực thuyết *đã nêu ở trên là một ví dụ điển hình. Lại nữa, các ngành như thiên văn, khí tượng, lịch pháp rất phát triển. Chiếc máy đo lượng mưa [ để xác nhận lượng nước mưa ở từng vùng phục vụ cho nông nghiệp đã ra đời vào năm 1442, sớm hơn tới 200 năm so với chiếc máy có công dụng tương tự ở phương Tây. Một số dụng cụ đo sức gió cũng được phát minh. Một đài thiên văn, đồng hồ mặt trời, đồng hồ nước cũng được sáng chế... Đặc biệt, kỹ thuật in ấn đã đạt được thành tựu to lớn với việc sáng tạo ra cách in bằng các con chữ rời, không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc sắp chữ mà còn có thể in liên tục nhiều bản.[1]](#_ftn1)
Với sự kiện hồi quân ở WiHwado, YiSeonggye đã phế bỏ vua Uwang và Choe Yeong, giành lấy thực quyền rồi cùng phái Tân tiến sĩ thực thi chương trình cải cách. Tiếp đó, họ loại bỏ những phần tử thuộc phái bảo thủ và sau cùng, phế truất ngôi vua của Changwang (1388 – 1392), dựng nên vương triều mới vào năm 1392, đặt tên nước là Joseon (Triều Tiên), với ý nghĩa kế thừa nhà nước Gojoseon, chọn HanYang làm kinh đô. Năm 1394, YiSeongGye chính thức dời đô từ GaeSeong về HanYang ( sau đổi là Hanseong: Hán thành, tức Seoul ngày nay ).
So với thời Goryeo, thể chế trung ương tập quyền của vương triều Joseon được thiết lập chặt chẽ hơn và vững vàng hơn.
Ở trung ương, cơ quan quyền lực cao nhất là Ưijeong bu (Nghị chính phủ), dưới là Yukjo (Lục tào hay còn gọi là lục bộ) và nhiều cơ quan khác. Nghị chính phủ quyết định những chính sách quan trọng của đất nước trên cơ sở có sự đồng ý của ba vị quan đầu triều. Còn Lục tào thì đảm đương các công việc hành chính quốc gia. Bên cạnh đó, các cơ quan như Saganwon (Ty gián viện) có nhiệm vụ can gián, cảnh tỉnh nhà vua, giúp nhà vua thực hiện chính sự một cách đúng đắn. Saheonbu (Ty hiến phủ) giám sát hành vi tiêu cực trong quản lý nhà nước; Hongmungwan (Hoằng văn quán) chuyên tư vấn việc nước và soạn thảo giấy tờ theo lệnh nhà vua; Ba cơ quan này được gọi tên chung là Samsa (Tam ty). Ngoài ra, còn có Seungjeongwon (Thừa chính viện) làm thư ký riêng cho nhà vua; Ưigeumbu (Nghĩa cấm phủ) xét xử và trừng trị tội phạm; Chunchugwan ( Xuân thu quán ) chuyên ghi chép về lịch sử và Seonggyunwan (Thành Quân quán), trường học cao cấp nhất (đổi tên từ Quốc tử giám).
Ở địa phương, toàn Joseon được chia thành 8 tỉnh (đạo), dưới là quận, huyện, phường, hương, quan cai trị do trung ương cử xuống. Bên cạnh đó, từng địa phương đều có những tổ chức tự quản gọi là Yuhyangso (Lưu hương sở, sau gọi là Hương sảnh) do Yangban địa phương đảm trách. Với cơ cấu như trên, công việc hành chính địa phương được thực hiện trên cơ sở phối hợp giữa các quan chức nhà nước và Yangban địa phương.
Trong xã hội Joseon, nông nghiệp là cơ sở kinh tế quan trọng nhất. Việc tăng cường sức sản xuất nông nghiệp được chú trọng, nhà nước đặc biệt quan tâm và triển khai việc khai hoang, cải tạo mở rộng đất nông nghiệp, nâng cao kỹ thuật nông nghiệp nhằm nâng cao sản lượng. Từ thế kỷ XV trở đi, nhất là vào thời vua Sejong (Thế Tông) trị vì (1418 – 1450), kỹ thuật canh tác nông nghiệp được nâng cao rõ rệt. Việc phát hành cuốn sách Nongsajik seol (Nông sự trực thuyết) và sự hướng dẫn mang tính phổ cập rộng rãi đã nâng cao sản lượng rõ rệt. Đặc biệt, kỹ thuật trồng lúa trên ruộng nước cũng đã được áp dụng ở phía Nam Joseon; cách trồng lúa theo phương pháp “di ương pháp”, tức gieo mạ xong rồi đem ra cấy ở ngoài ruộng đã được tiến hành.
Nhờ có kỹ thuật canh tác mới, sản lượng lượng thực tăng đã khiến cho thu nhập của nông dân tăng lên, cuộc sống no đủ. Theo đó, thương nghiệp cũng phát triển. Chợ ở các địa phương do nông dân lập ra và thường họp theo phiên, 5 ngày một phiên. Sản phẩm hàng hoá chủ yếu là tự cung tự cấp như các loại sản phẩm nông nghiệp, thủ công, hải sản, dược liệu, vải bông... Sau đó, họ tập trung lại và tổ chức thành những phường hội. Cuối năm 1401, tiền giấy đã xuất hiện; năm 1423, tiền xu bằng đồng được lưu hành; năm 1464, tiền sắt cũng được tung ra thị trường. Những loại tiền này chủ yếu phục vụ cho việc thu thuế của nhà nước được thuận lợi. Còn trong xã hội, phương thức mua bán vẫn chủ yếu dùng vải gai làm vật trao đổi. Sau này, vải bông đã thay thế vải gai, không những có chức năng trao đổi mà còn dùng để may quan phục phục vụ triều đình.
Từ thế kỷ XVII, thương mại Joseon phát triển với quy mô lớn hơn, địa bàn hoạt động rộng hơn và quan hệ buôn bán giữa Joseon với Trung Quốc, Nhật Bản bằng đường biển đã nhộn nhịp. Chính vì vậy, công nghiệp đóng tàu thời kỳ này cũng phát triển theo.
Cũng từ thế kỷ XVII trở đi, kỹ thuật nông nghiệp ngày càng đạt được những thành tựu đáng kể. Kỹ thuật gieo cấy tăng vụ đã khiến cho năng suất sản lượng ngày càng cao. Công tác thuỷ lợi phục vụ cho tăng vụ cũng được phát triển mạnh. Năm 1662, cơ quan phụ trách đê điều được thành lập. Năm 1778, một công trình tưới tiêu lớn đã được lập dự án và tới cuối thế kỷ XVIII, 6000 hồ chứa nước phục vụ cho gieo trồng hai vụ đã hoàn thành. Ngoài nghề trồng lúa, các ngành gieo trồng sản phẩm khác cũng được nhà nước khuyến khích phát triển, đặc biệt là nhân sâm, thuốc lá, bông...
Trong xã hội Joseon, nhìn chung, về cơ bản có 4 giai tầng: Yangban, Chungmin, Yangmin và Cheonmin.
Yangban là tầng lớp quý tộc, không những giàu có về vật chất mà còn nắm quyền lãnh đạo ở trung ương và địa phương. Ở triều đình, Yangban là những văn quan và võ quan. So với thời Shilla và Goryeo, Yangban Joseon giàu có và có thế lực mạnh hơn, được hưởng nhiều đặc quyền đặc lợi hơn. Tuy nhiên, Yangban Joseon không phải là tầng lớp duy nhất nắm giữ đặc quyền lãnh đạo mà hệ thống thi cử, tiến cử quan lại mở rộng và đều đặn đã giảm thiểu tính độc quyền của họ.
Dưới Yangban là Chungmin (tầng lớp trung lưu), bao gồm các quan lại cấp dưới ở địa phương, các thày đồ, thày thuốc, phiên dịch...
Dưới Chungmin là Yangmin (thường dân), bao gồm nông dân, thợ thủ công, các nhà buôn bán...
Dưới cùng là Choenmin (tiện dân), bao gồm nô tỳ và gia nhân...
Trong xã hội Joseon, mọi nghi lễ, nghi thức đều dựa trên nguyên tắc của Tân Khổng giáo. Những quy định ngặt nghèo của Nho giáo càng được đẩy lên cao hơn, thậm chí tới mức cực đoan. Cùng theo tam cương, ngũ luân, nhưng Tân Khổng giáo Joseon nghiêng lệch về vế thứ hai: bề tôi phải tuyệt đối trung thành với nhà vua, con phải thờ cha mẹ chí hiếu, vợ phải nhất nhất phục tùng chồng, em phải luôn tuân theo huynh trưởng, bạn bè phải tuyệt đối giữ chữ tín. Trong đời người, 4 nghi lễ quan trọng phải thực hiện nghiêm chỉnh, đó là quan, hôn, tang tế (tức nghi lễ đội mũ, hôn nhân, tang ma, thờ cúng tổ tiên).
Quan lại thời Joseon chủ yếu được tuyển chọn thông qua thi cử. Nếu không thuộc tầng lớp tiện dân thì ai cũng được đi học và tham dự các kỳ thi. Tuy vậy, phần lớn đối tượng được học hành và thi cử đều thuộc tầng lớp Yangban và Chungmin.
Trường học lớn nhất được xây dựng ở kinh đô, gọi là Seong Gyun gwan (Thành quân quán), đổi tên từ Quốc tử giám; bốn trường lớn ở địa phương thuộc Thành quân quán là Trường Đông, Trường Tây, Trường Nam và Trường Trung. Ở các quận huyện, các trường ở địa phương gọi chung là Hương hiệu. Đây là các trường do nhà nước thành lập, nhà nước cử thày dạy và cung cấp sách kinh điển Nho gia. Nhà nước còn lập
Ở các địa phương, trường tư được mở rộng rãi, thậm chí có thời kỳ còn lấn át trường công. Sở dĩ giáo dục ở trường tư thời Joseon phát triển như vậy trước hết là do tinh thần hiếu học của dân tộc Hàn, hơn nữa, đó cũng là con đường tiến thân duy nhất, đồng thời, nhà nước còn khuyến khích, miễn cho thuế và lao dịch.
Nhà nước Joseon cứ đều đặn 3 năm mở một khoa thi. Khoa thi Hương được tổ chức vào những năm tí, ngọ, mão, dậu; khoa thi Hội được tổ chức vào những năm thìn, tuất, sửu mùi, chọn ra 33 tiến sĩ rồi vào điện thí (tức thi trong cung điện của nhà vua), chọn ra 3 người đỗ đầu, gọi là Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa giống như Trung Quốc và Việt Nam.
Về văn hoá, trên cơ sở ổn định khá dài của tình hình chính trị và sự phát triển về kinh tế, văn hoá Joseon đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng:
Trước hết phải kể đến sự sáng tạo ra chữ Hàn (Hangưl). Năm 1443, vua Sejong (Thế Tông) ra sắc lệnh nghiên cứu và sáng tạo một hệ thống chữ viết của dân tộc để có thể ghi một cách dễ dàng và tiện lợi tiếng Hàn Quốc. Ông đã cùng các văn thần bỏ nhiều công sức trong mấy năm trời, đến năm 1446, chữ Hangưl đã được sáng tạo ra và từng bước làm thay đổi một cách toàn diện đời sống ngôn ngữ của người Hàn Quốc. Chữ Hangưl, đương thời gọi là
Hai là biên soạn lịch sử được chú trọng. Các bộ sử lớn như
Ba là văn học phát triển đến đỉnh cao. Văn học chữ Hán và văn học chữ Hàn cùng được phát huy đã làm phong phú thêm cho bức tranh toàn cảnh của văn học thời kỳ Joseon. Nếu đánh giá cao văn học chữ Hán trong lĩnh vực thi ca thì văn học chữ Hàn chiếm lĩnh lĩnh vực tiểu thuyết. Hơn nữa, văn học dịch đã hình thành ngay từ khi chữ Hàn (Hangưl) ra đời và phát triển mạnh mẽ từ thế kỷ XVI. Không chỉ văn học chữ Hán của Hàn Quốc mà văn học chữ Hán của Trung Hoa cũng được biên dịch sang tiếng Hàn và phổ biến khá rộng rãi.
Bốn là những tác phẩm, công trình nghiên cứu có liên quan đến nông nghiệp đã có giá trị thiết thực đối với đời sống xã hội. Tác phẩm
Trong lĩnh vực tư tưởng, tôn giáo và tín ngưỡng, Joseon tuy từng bước hạn chế sự phát triển của Phật giáo và Đạo giáo, đưa Nho giáo lên vị trí độc tôn nhưng vẫn thừa nhận và cho phép các tôn giáo khác hoạt động trong phạm vi nhất định.
(
*4) Sự xâm lược của Nhật Bản năm Nhâm thìn và của người Hồ năm Bính tí*
Năm Nhâm thìn (1592), lấy cớ mượn đường sang chinh phục nhà Minh, quân đội Nhật ồ ạt tiến công vào vùng Busan rồi chia làm hai mũi tiến lên phía Bắc. Quân đội Joseon tổ chức phòng ngự nhưng không cản nổi bước tiến của quân Nhật. Nhà vua phải rời bỏ kinh đô đi lánh nạn và kêu gọi toàn dân kháng chiến, đồng thời, cử sứ thần sang nhà Minh xin cứu viện.
Khác với tình hình trong đất liền, thuỷ quân Joseon do tướng YiSunSin (Lý Thuấn Thần) chỉ huy đã sử dụng tàu chiến hình con rùa giao chiến với thuỷ quân Nhật Bản và giành được nhiều thắng lợi. Cùng với thắng lợi của thuỷ quân trên biển, ở đất liền, phong trào nghĩa binh nổi lên và quân chi viện nhà Minh tiến sang đã đẩy lùi quân Nhật đến vùng biển Gyeongsangdo. Quân Nhật đề nghị đình chiến và thương lượng. Sau 3 năm đàm phán không thành công, quân Nhật lại phát động cuộc tấn công. Khác với lần trước, lần này, quân đội Joseon liên kết với quân Minh đã nhanh chóng đánh đuổi quân Nhật ra khỏi bán đảo. Cuộc chiến loạn kéo dài 7 năm mới chấm dứt và lịch sử Hàn Quốc gọi cuộc chiến tranh này là
*Nhâm thìn Oa loạn.*
Sau 7 năm chiến tranh, Joseon đã chịu sự thiệt hại lớn nhất trong lịch sử. Quân Nhật tàn phá không thương tiếc những công trình kinh tế, văn hoá... mà người dân Joseon phải mất hàng trăm năm mới xây dựng được.
Đến đầu thế kỷ XVII, nhà Minh và Joseon cùng suy yếu sau cuộc chiến tranh chống Nhật thì ở vùng Mãn Châu, tộc người Nữ Chân đã lập nên nhà nước Hậu Kim, sau đổi quốc hiệu là Thanh.
Nhà Thanh ngày một lớn mạnh và gây sức ép với Joseon, buộc phải chấp nhận quan hệ chư hầu. Triều đình Joseon phản đối và vua Thái tổ nhà Thanh huy động 10 vạn quân tiến đánh Joseon. Sự kiện này xảy ra vào năm Bính tí (1636) và lịch sử Hàn Quốc gọi là
*Bính tí Hồ loạn* (Hồ: chỉ tộc người Nữ Chân). Quân Thanh chiếm được kinh đô, vua Joseon là Injo (Nhân Tổ) chỉ huy quân đội chống trả nhà Thanh ở Nam Han Sanseong (Nam Hán Sơn thành) suốt 45 ngày đêm nhưng cuối cùng phải chấp nhận yêu cầu của nhà Thanh, đồng ý hoà nghị một cách bất bình đẳng, phải triều cống và làm chư hầu liên minh.
So với cuộc chiến tranh với Nhật Bản, cuộc chiến này tuy ngắn nhưng những tổn thất ở vùng Tây Bắc bán đảo cũng rất lớn. Đặc biệt, sự chấp nhận hoà nghị bất bình đẳng của tầng lớp sĩ đại phu giai đoạn này đã bị lên án suốt một thời gian dài sau đó.
Trải hai cuộc chiến tranh, xã hội Joseon đã có những biến động lớn theo chiều hướng xấu, dẫn đến khủng hoảng kinh tế và chính trị một thời gian dài.
*(5) Phong trào Sirhak (Thực học) và phong trào nông dân (Đông học)*
Trước hiện thực xã hội suy thoái trầm trọng sau hai phen binh lửa, một bộ phận nho sĩ cấp tiến đã phản đối Lý học của Tân Khổng giáo bảo thủ và cứng nhắc, nêu ra luận thuyết mới gọi là Sirhak (Thực học), trên cơ sở đó đưa ra phương án cải cách chính trị, xã hội, chú trọng tới thực tế.
Các nhà tiên phong trong phong trào này là YiXuGwang (Lý Tuý Quang), Gim Yuk (Kim Dục)... Tuy nhiên, ở vào đầu thế kỷ XVII thì Sirhak chưa được mở rộng và phát triển thành phong trào.
Sang thế kỷ XVIII, Sirhak (Thực học) được mở rộng và trở thành một phong trào xã hội, phái Thực học yêu cầu triều đình Joseon phải thay đổi chủ trương, phải cải cách chế độ ruộng đất trên cơ sở lấy người nông dân làm trung tâm, phải coi trọng cả công thương nghiệp tiến tới chấn hưng công thương nghiệp để phát triển đất nước. Đây chính là sự phát triển mới của phong trào Sirhak.
Song song với yêu cầu thay đổi về mặt chủ trương, học phái Sirhak nghiên cứu học thuật bằng phương pháp thực chứng và áp dụng kết quả nghiên cứu đó vào thực tế đời sống trên tinh thần tự do phê phán. Từ đó, họ đưa ra những kết luận bằng các chứng cớ xác thực.
Thế kỷ XVIII, dưới thời vua Yeongjo (Anh Tổ: 1724 – 1776) và vua Jeongjo (Chính Tổ: 1776 – 1800), với nền chính trị và kinh tế được cách tân, ở mức độ nào đó, xã hội được ổn định, kinh tế và văn hoá cũng có những nét mới mẻ.
Khi vua Jeongjo mất, vua Sunjo (Thuần Tổ) lên ngôi vẫn còn nhỏ tuổi nên quyền lực trong triều rơi vào tay của một số gia đình thông gia với vương thất. Nền chính trị đó được gọi là Chính trị Thế đạo (Sedojeongchi) và nhà vua không có thực quyền. Nền chính trị này kéo dài 60 năm, trải ba đời vua là Sunjo (Thuần Tổ), Heonjong (Hiến Tông) và Cheoljong (Triết Tông). Thế lực ngoại thích mà tiêu biểu là dòng họ Kim ở An Đông (Andong Gimssi) và họ Triệu ở Phong Nhưỡng (Pungyang Jossi) luôn độc chiếm các chức vụ cao trong triều và làm rối loạn chính sách nhà nước.
Dưới nền chính trị Thế đạo, xã hội Joseon rối ren, tham quan ô lại hoành hành, cuộc sống của người dân bị bần cùng hoá và quan trọng hơn là niềm tin bị đánh mất, lòng người bất an. Trong khi đó, tôn giáo đương thời không đáp ứng được nhu cầu về mặt tâm linh của dân chúng. Đúng vào thời gian này, Choe Je U (Thôi Tế Ngu), một yangban sa sút ở vùng Gyeongju đã đưa ra một tôn giáo mới trên cơ sở dung hợp Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo với tín ngưỡng dân gian truyền thống, gọi là Donghak (Đông học).
Triều đình Joseon coi Đông học là tà đạo và đã xử tử hình Choe Je U. Nhưng sau đó, các đệ tử của ông đã nối nghiệp và tuyên truyền Đông học trong nông dân. Tiêu biểu trong số người kế tục sự nghiệp của Choe Je U là Jeon Bong Jun (Trần Bông Chuẩn), ông nêu khẩu hiệu “Trừ diệt tham quan ô lại, cứu bách tính” và tập hợp nông dân tấn công các trụ sở quan lại, phá kho lương thực chia cho nông dân, giải phóng cho những người bị giam giữ. Tới đây, phong trào Đông học đã biến thành khởi nghĩa nông dân Đông học (1894).
Triều đình cử quan lại và phái quân đội đến đàn áp nhưng thất bại và đội quân nông dân đã đánh chiếm gần như toàn bộ các vùng đất phía Nam. Triều đình vội tìm kế hoãn binh, ký hoà ước nhượng bộ với đội quân nông dân và cầu cứu nhà Thanh.
Cuối thế kỷ XIX, Nhật Bản đã nổi lên như một cường quốc ở phương Đông và có quan hệ thương mại mở rộng với Joseon. Bởi thế, khi quân nhà Thanh tiến vào Joseon thì Nhật Bản cũng tiến sang. Cuộc chiến chênh lệch về lực lượng giữa đội quân Đông học với quân đội Nhật Bản và nhà Thanh đã diễn ra trong thời gian ngắn. Cuối cùng, khởi nghĩa Đông học bị dập tắt, Jeon Bong Jun bị quân Nhật bắt và xử tử hình.
Ngay sau đó, do tranh chấp về quyền lợi, chiến tranh giữa quân đội Nhật Bản và nhà Thanh đã nổ ra trên bán đảo và quân đội nhà Thanh cũng thất bại nhanh chóng. Nhật Bản dựa vào sức mạnh của mình từng bước can thiệp sâu vào nội chính Joseon và tới năm 1910 thì chính thức phế bỏ ông vua cuối cùng của triều đại này là Sunjong (1907 – 1910), đặt ách cai trị trên toàn bán đảo.
*Lý Xuân Chung* *Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á*
** Các tài liệu tham khảo chính**
- Lịch sử Hàn Quốc; Đại học Quốc gia Seoul biên soạn; Nxb Đại học Quốc gia Hà nội.
- Hàn Quốc: Lịch sử và văn hoá; Nxb Văn hoá 1996.
- Hàn Quốc: Lịch sử và văn hoá;, Nxb Chính trị Quốc gia 1995.
- Xã hội Hàn Quốc hiện đại; Đại học Quốc gia Seoul biên soạn; Nxb Đại học Quốc gia Hà nội.
- Hàn Quốc (Đất nước- Con ngưòi); Trung tâm thông tin Hải ngoại Hàn Quốc xuất bản; Seoul Hàn Quốc
[[1]](#_ftnref1) Máy đo lượng mưa này là một dụng cụ bằng sắt, hình trụ, cao khoảng hơn 42cm, đường kính 17cm được đặt ở ngoài trời để đo lượng mưa.

Set-Cookie: dle_hash=deleted; expires=Tue, 20-Sep-2016 01:50:05 GMT; path=/; domain=.gov.vn; httponly

X-Powered-By-Plesk: PleskWin


text:
- Thời gian: 30 phút
- Cấu trúc: 12 câu hỏi, một số câu có nhiều phần
- Mục đích: Kiểm tra khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp bằng cách sử dụng các dữ liệu được cho sẵn
Kiểu câu hỏi của dạng bài này – GMAT Integrated Reasoning (IR) được thiết kế tương tự như những vấn đề bạn sẽ gặp phải ở các trường kinh tế và trong sự nghiệp của bạn. Phần IR là phần duy nhất trong bài thi GMAT cung cấp cho bạn một máy tính toán ngay trên màn hình máy tính – nhưng đừng quá dựa dẫm vào công dụng này; câu hỏi của IR được thiết kế để kiểm tra các vấn đề phức tạp hơn nhiều so với những phép tính toán đơn giản.
Điểm số IR không được tính trong thang điểm 200-800. Bài thi này được đánh thang điểm từ 1 tới 8. Phần IR bao gồm 4 loại câu hỏi khác nhau:
Graphics Interpretation
Dạng câu hỏi này kiểm tra kỹ năng sử dụng các dữ liệu hình ảnh (được trình bày qua các biểu đồ, sở đồ hoặc các định dạng hình ảnh khác). Hãy chú ý tới các đáp án nhưng đừng để chúng đánh lạc hướng bạn – như trong phần Toán học, chắc chắn sẽ có những đáp án sai để bẫy những sinh viên đọc sai đồ thị.
Multi-Source Reasoning
Dạng câu hỏi này kiểm tra kỹ năng tổng hợp dữ liệu của bạn (2-3 trang chứa văn bản, biểu đồ hoặc bảng). Để làm được những câu hỏi này, bạn hãy tạo ra một phác thảo ngắn gọn các ý chính trong bảng ghi chép của mình (giống như những việc bạn làm ở phần Reading Comprehension) và quay trở lại để nghiên cứu các chi tiết cần thiết để trả lời câu hỏi.
Table Analysis
Dạng câu hỏi này kiểm tra khả năng giải thích dữ liệu trên bảng tính của bạn. Sử dụng ứng dụng khi cần thiết để hình dung được xu hướng của dữ liệu.
Two-Part Analysis
Dạng câu hỏi này kiểm tra khả năng trả lời câu hỏi có 2 phần riêng biệt cần được liên kết với nhau trong một tình huống nhất định. Những câu hỏi kiểu này đòi hỏi kỹ năng về toán học và ngôn ngữ. Hãy kiểm tra bài cẩn thận để tránh trường hợp nhầm lẫn thông tin giữa của 2 cột.
Thông tin cơ bản
Các phần thi
Các mẹo hay để ôn thi GMAT
Bạn đã sẵn sàng để ôn luyện chưa? Rèn luyện những kỹ năng của bạn bằng những mẹo sau:
- Các nguồn luyện thi miễn phí
- Tài liệu GMAT: GMAT Formula Sheet – Bộ Công Thức GMAT từ Kaplan
Xem thông tin chi tiết về khóa luyện thi GMAT tại Clever Academy sử dụng giáo trình độc quyền từ Tập đoàn Kaplan.

markdown:
- Thời gian: 30 phút
- Cấu trúc: 12 câu hỏi, một số câu có nhiều phần
- Mục đích: Kiểm tra khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp bằng cách sử dụng các dữ liệu được cho sẵn
Kiểu câu hỏi của dạng bài này – GMAT Integrated Reasoning (IR) được thiết kế tương tự như những vấn đề bạn sẽ gặp phải ở các trường kinh tế và trong sự nghiệp của bạn. Phần IR là phần duy nhất trong bài thi GMAT cung cấp cho bạn một máy tính toán ngay trên màn hình máy tính – nhưng đừng quá dựa dẫm vào công dụng này; câu hỏi của IR được thiết kế để kiểm tra các vấn đề phức tạp hơn nhiều so với những phép tính toán đơn giản.
Điểm số IR không được tính trong thang điểm 200-800. Bài thi này được đánh thang điểm từ 1 tới 8. Phần IR bao gồm 4 loại câu hỏi khác nhau:
**Graphics Interpretation**
Dạng câu hỏi này kiểm tra kỹ năng sử dụng các dữ liệu hình ảnh (được trình bày qua các biểu đồ, sở đồ hoặc các định dạng hình ảnh khác). Hãy chú ý tới các đáp án nhưng đừng để chúng đánh lạc hướng bạn – như trong phần Toán học, chắc chắn sẽ có những đáp án sai để bẫy những sinh viên đọc sai đồ thị.
**Multi-Source Reasoning**
Dạng câu hỏi này kiểm tra kỹ năng tổng hợp dữ liệu của bạn (2-3 trang chứa văn bản, biểu đồ hoặc bảng). Để làm được những câu hỏi này, bạn hãy tạo ra một phác thảo ngắn gọn các ý chính trong bảng ghi chép của mình (giống như những việc bạn làm ở phần Reading Comprehension) và quay trở lại để nghiên cứu các chi tiết cần thiết để trả lời câu hỏi.
**Table Analysis**
Dạng câu hỏi này kiểm tra khả năng giải thích dữ liệu trên bảng tính của bạn. Sử dụng ứng dụng khi cần thiết để hình dung được xu hướng của dữ liệu.
**Two-Part Analysis**
Dạng câu hỏi này kiểm tra khả năng trả lời câu hỏi có 2 phần riêng biệt cần được liên kết với nhau trong một tình huống nhất định. Những câu hỏi kiểu này đòi hỏi kỹ năng về toán học và ngôn ngữ. Hãy kiểm tra bài cẩn thận để tránh trường hợp nhầm lẫn thông tin giữa của 2 cột.
**Thông tin cơ bản**
**Các phần thi**
**Các mẹo hay để ôn thi GMAT**
Bạn đã sẵn sàng để ôn luyện chưa? Rèn luyện những kỹ năng của bạn bằng những mẹo sau:
[Các nguồn luyện thi miễn phí](http://cleveracademy.vn/tuyen-sinh-du-hoc/gmat/cac-nguon-luyen-thi-mien-phi/)
- Tài liệu GMAT: GMAT Formula Sheet – Bộ Công Thức GMAT từ Kaplan
Xem thông tin chi tiết về
**tại Clever Academy sử dụng giáo trình độc quyền từ Tập đoàn Kaplan. khóa luyện thi GMAT **

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: cloudflare-nginx

Connection: close

Set-Cookie: __cfduid=d36459dfa1c1ae1c0d471b25bee26e6551505872613; expires=Thu, 20-Sep-18 01:56:53 GMT; path=/; domain=.cleveracademy.vn; HttpOnly

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
DU LỊCH ĐÀ LẠT- THÀNH PHỐ TÌNH YÊU Đà lạt city tour (1 ngày) Tranh thêu tay trên lụa – hand embroidery on silk Đồi Rôbin- Cáp Treo - Robin Hill- Cable Car Thiền Viện Trúc Lâm - Meditation Monastery Thác Datanla - Datanla waterfall Nhà Thờ- Church Vườn Hoa Thành Phố - flower gardens Công Nghệ...
Tư vấn đặt tour:
Tìm kiếm
Công ty Phong Lưu Travel Đà Lạt chuyên cung cấp dịch vụ cho thuê xe chụp ảnh cưới tại Đà Lạt. Những đôi lứa đang yêu nhau họ thường chọn Đà Lạt làm địa điểm chụp ảnh cưới những ảnh đẹp lãng mạng được chụp ở những địa điểm du lịch nổi tiếng tại đà Lạt đẻ lưu giữ lại những phút giây hạnh phúc của những cặp đôi.
- Xe 4 chỗ : 900.000đ/ ngày
- Xe 7 chỗ : 900.000đ/ ngày
- Xe 16 chỗ : 1200.000đ/ ngày
- Hồ Xuân Hương Đà Lạt
- Hồ Tuyền Lâm Đà Lạt
- Ga xe Lửa cổ Đà Lạt
- Đồi trà Cầu Đất
- Trường Cao Đẳng Sư Phạm
- Nhà thờ Chánh tòa
- Khu du lịch sinh thái xanh
- Vườn hoa Đà Lạt
- Vườn Dâu Đà Lạt
- Thung Lũng vàng
- Đồi cù Đà Lạt
- Đồi thông Đà Lạt
- Chụp ảnh cưới vào những mùa hoa: mùa anh đào, mùa hoa quỳ, mùa hoa cỏ lau...
Ảnh cưới đẹp lãng mạng với hoa anh Đào Lạt mùa xuân
Ảnh cưới chụp với hoa dã quỳ Đà Lạt
Ảnh cưới Chụp trên đồi cỏ lau Đà Lạt
Ảnh cưới chụp ở Hồ Xuân Hương Đà Lạt
Ảnh cưới chụp ở Hồ Tuyền Lâm Đà Lạt
Ảnh cưới chụp ở Đồi chè Cầu Đất
Ảnh cưới chụp trên đồi cỏ hồng Đà Lạt
Ảnh cưới đẹp lãng mạng chụp ở đồi thông Đà Lạt vào buổi bình minh
Ảnh cưới đẹp chụp ở khu du lịch sinh thái xanh
HÃY CÙNG ĐÀ LẠT PHONG LƯU TRAVEL LƯU GIỮ LẠI NHỮNG PHÚT GIÂY HẠNH PHÚC NHẤT!

markdown:
DU LỊCH ĐÀ LẠT- THÀNH PHỐ TÌNH YÊU Đà lạt city tour (1 ngày) Tranh thêu tay trên lụa – hand embroidery on silk Đồi Rôbin- Cáp Treo - Robin Hill- Cable Car Thiền Viện Trúc Lâm - Meditation Monastery Thác Datanla - Datanla waterfall Nhà Thờ- Church Vườn Hoa Thành Phố - flower gardens Công Nghệ...
Tư vấn đặt tour:
Tìm kiếm
|
|
Tour nổi bật
|
|
Cho thuê xe chụp ảnh cưới tại Đà Lạt
Công ty Phong Lưu Travel Đà Lạt chuyên cung cấp dịch vụ cho thuê xe chụp ảnh cưới tại Đà Lạt. Những đôi lứa đang yêu nhau họ thường chọn Đà Lạt làm địa điểm chụp ảnh cưới những ảnh đẹp lãng mạng được chụp ở những địa điểm du lịch nổi tiếng tại đà Lạt đẻ lưu giữ lại những phút giây hạnh phúc của những cặp đôi.
**- Xe 4 chỗ : 900.000đ/ ngày
- Xe 7 chỗ : 900.000đ/ ngày
- Xe 16 chỗ : 1200.000đ/ ngày**
- Hồ Xuân Hương Đà Lạt
- Hồ Tuyền Lâm Đà Lạt
- Ga xe Lửa cổ Đà Lạt
- Đồi trà Cầu Đất
- Trường Cao Đẳng Sư Phạm
- Nhà thờ Chánh tòa
- Khu du lịch sinh thái xanh
- Vườn hoa Đà Lạt
- Vườn Dâu Đà Lạt
- Thung Lũng vàng
- Đồi cù Đà Lạt
- Đồi thông Đà Lạt
- Chụp ảnh cưới vào những mùa hoa: mùa anh đào, mùa hoa quỳ, mùa hoa cỏ lau...
**Ảnh cưới đẹp lãng mạng với hoa anh Đào Lạt mùa xuân**
**Ảnh cưới chụp với hoa dã quỳ Đà Lạt**
**Ảnh cưới Chụp trên đồi cỏ lau Đà Lạt**
** Ảnh cưới chụp ở Hồ Xuân Hương Đà Lạt**
** Ảnh cưới chụp ở Hồ Tuyền Lâm Đà Lạt**
**Ảnh cưới chụp ở Đồi chè Cầu Đất**
**Ảnh cưới chụp trên đồi cỏ hồng Đà Lạt**
**Ảnh cưới đẹp lãng mạng chụp ở đồi thông Đà Lạt vào buổi bình minh**
**Ảnh cưới đẹp chụp ở khu du lịch sinh thái xanh**
**HÃY CÙNG ĐÀ LẠT PHONG LƯU TRAVEL LƯU GIỮ LẠI NHỮNG PHÚT GIÂY HẠNH PHÚC NHẤT!**

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0


text:
Quân đội Hàn Quốc tập trận rầm rộ sát biên giới Triều Tiên
Trước đây, có rất nhiều lý do khiến Hàn Quốc không lựa chọn con đường phát triển vũ khí hạt nhân, một trong số đó là chính sách của Tổng thống Moon Jae-in.
Sau khi lên nắm quyền hồi tháng 5, Tổng thống Moon đã cam kết xây dựng chính sách theo hướng phi hạt nhân hóa toàn bộ bán đảo Triều Tiên. Do vậy, cơ hội để Hàn Quốc trang bị vũ khí hạt nhân trong kho vũ khí của nước này là rất thấp.
Tuy nhiên, cuộc tranh cãi về việc trang bị vũ khí hạt nhân cho Hàn Quốc bắt đầu nổ ra sau khi Triều Tiên tiến hành vụ thử hạt nhân lần thứ 6, cũng là vụ thử mạnh nhất từ trước đến nay của nước này, hôm 3/9. Vụ thử này một lần nữa cho thấy Seoul đã thất bại trong việc kiềm chế chương trình hạt nhân và tên lửa của quốc gia láng giềng.
Tín hiệu từ Mỹ
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng triển khai các vũ khí hạt nhân tới Hàn Quốc. Sau đó, năm 1991, cựu Tổng thống George H.W. Bush quyết định rút tất cả các vũ khí hạt nhân chiến lược mà Mỹ triển khai ở nước ngoài, bao gồm cả Hàn Quốc.
Cuộc tranh cãi về sự cần thiết của việc tái triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ Hàn Quốc đang là vấn đề gây chia rẽ trong chính trường nước này. Đảng đối lập của Hàn Quốc đang tăng cường kêu gọi tái triển khai vũ khí hạt nhân, đặc biệt sau khi nhận được tín hiệu ủng hộ từ phía đồng minh thân cận là Mỹ.
Một quan chức cấp cao của Nhà Trắng gần đây cho biết chính quyền của Tổng thống Donald Trump không loại trừ khả năng cấp vũ khí hạt nhân trở lại cho Hàn Quốc. Ngoài ra, Thượng nghị sĩ John McCain, người được xem là tiếng nói hàng đầu tại Mỹ trong các vấn đề an ninh, cũng ủng hộ ý tưởng này.
“Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc vài ngày trước đây đã kêu gọi tái triển khai vũ khí hạt nhân. Chúng tôi từng triển khai loại vũ khí này ở Hàn Quốc. Tôi nghĩ vấn đề này nên được xem xét một cách nghiêm túc”, ông McCain nói trong cuộc phỏng vấn với CNN ngày 10/9.
Dưới thời các chính quyền Mỹ trước đây, việc bố trí trở lại các vũ khí hạt nhân chiến lược tại Hàn Quốc đều chưa được xem xét. Người tiền nhiệm của Tổng thống Moon Jae-in, cựu Tổng thống Park Geun-hye, được cho là đã đưa ra đề xuất với Mỹ từ tháng 10/2016 về việc triển khai vũ khí chiến lược, song bị Washington từ chối.
Tuy nhiên, công chúng Hàn Quốc đang nhận định rằng, mọi chuyện có thể thay đổi dưới thời Tổng thống Trump.
Trong chiến dịch tranh cử hồi năm ngoái, cựu ứng viên đảng Cộng hòa Donald Trump từng tuyên bố rằng ông ủng hộ việc trang bị vũ khí hạt nhân cho Nhật Bản và Hàn Quốc vì đây là chiến thuật phòng thủ để đối phó với Triều Tiên. Nếu chính quyền Tổng thống Trump thực sự làm vậy, thì đây sẽ là một bước ngoặt lớn trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
Quan điểm của người dân Hàn Quốc
Về phía công chúng Hàn Quốc, kết quả của cuộc khảo sát do Gallup tiến hành gần đây cho thấy 60% người dân Hàn Quốc ủng hộ việc triển khai vũ khí hạt nhân trên đất nước của họ. Trong khi đó, một cuộc thăm dò dư luận khác do kênh tin tức YTN thực hiện hồi tháng 8 cũng cho thấy 68% số người được hỏi nói rằng họ ủng hộ việc tái triển khai vũ khí hạt nhân chiến lược tới Hàn Quốc.
Sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc hồi đầu tháng 9 tuyên bố Seoul cần xem xét việc triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ nước này, một số quan chức cấp cao khác trong chính quyền Tổng thống Moon Jae-in đưa ra những ý kiến trái chiều.
Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung-wha trong tuần này cho biết Hàn Quốc vẫn chưa xem xét phương án tái triển khai vũ khí hạt nhân và cũng chưa thảo luận với Mỹ về vấn đề này. Tuy nhiên, bà Kang thừa nhận công chúng Hàn Quốc đang có xu hướng ủng hộ phương án trang bị vũ khí hạt nhân.
Tờ báo theo chủ trương ôn hòa JoongAng Daily ngày 12/9 đưa tin đã có “sự thay đổi đáng kể trong suy nghĩ của người Hàn Quốc” về việc tái triển khai vũ khí hạt nhân. Hai cuộc khảo sát gần đây đều chỉ ra rằng gần 2/3 số người Hàn Quốc được hỏi đề ủng hộ phương án này.
“Khi cuộc tranh luận trở thành một chủ đề nóng, chính quyền Tổng thống Moon ắt hẳn sẽ phải đưa ra một quyết định khôn ngoan”, JoongAng Daily nhận định.
Theo ông Kim Sung-han, hiệu trưởng Trường Nghiên cứu Quốc tế thuộc Đại học Hàn Quốc, đồng thời là cựu thứ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc, “xu thế chủ đạo đang thay đổi ở Hàn Quốc” liên quan tới việc có nên triển khai vũ khí hạt nhân hay không.
“Thậm chí ngay cả trong nội bộ đảng cầm quyền, chúng tôi cũng đã nghe thấy một số tiếng nói ủng hộ việc tái triển khai vũ khí hạt nhân tới Hàn Quốc, hoặc Hàn Quốc tự trang bị vũ khí hạt nhân cho mình, đặc biệt sau vụ thử hạt nhân lần thứ 6 của Triều Tiên”, ông Kim cho biết.
“Người Hàn Quốc đang bắt đầu quan ngại việc liệu họ có nên tiếp tục sống dưới cái ô hạt nhân do Mỹ cung cấp hay không. Họ bắt đầu nghi ngờ về độ tin cậy của khả năng răn đe hạt nhân mà Mỹ đang hỗ trợ Hàn Quốc”, ông Kim cho biết thêm.
Thành Đạt
Theo Washington Post
Dân trí
Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Báo điện tử Dân trí tại địa chỉ www.dantri.com.vn
phải có sự đồng ý bằng văn bản của Báo điện tử Dân trí.
Đơn vị quảng cáo:
Hotline: 0942.86.11.33
Email: quangcao@admicro.vn
Website: www.admicro.vn
Các mảng: gia đình
- công nghệ -
game - giải trí , xã hội.

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
NXB: Amherst Media
- Trang chủ
- NXB: Amherst Media
Tác giả: Oscar Lozoya NXB: Amherst Media Hình thức: Bìa mềm
(0)550.000 VNĐ
Tác giả: Michelle Perkins NXB: Amherst Media Hình thức: Bìa mềm
(0)650.000 VNĐ
Tác giả: Deborah Lynn Ferro NXB: Amherst Media Hình thức: Bìa mềm
(0)650.000 VNĐ
Tác giả: Jack Drafahl NXB: Amherst Media Hình thức: Bìa mềm
(0)740.000 VNĐ
Tác giả: Nguyễn Văn Nho NXB: Amherst Media Hình thức: Bìa mềm
(0)30.000 VNĐ 40.000 VNĐ

markdown:
# NXB: Amherst Media
[Trang chủ](http://davibooks.vn)
- NXB: Amherst Media
Tác giả:
[Oscar Lozoya](/products/field/8873.Oscar-Lozoya.html)NXB: [Amherst Media](/products/field/1857.Amherst-Media.html)Hình thức: [Bìa mềm](/products/field/11887.Bia-mem.html) ![](http://davibooks.vn/layouts/fontpage/images/stars/stars0.gif)
Tác giả:
[Michelle Perkins](/products/field/8874.Michelle-Perkins.html)NXB: [Amherst Media](/products/field/1857.Amherst-Media.html)Hình thức: [Bìa mềm](/products/field/11887.Bia-mem.html) ![](http://davibooks.vn/layouts/fontpage/images/stars/stars0.gif)
Tác giả:
[Deborah Lynn Ferro](/products/field/8930.Deborah-Lynn-Ferro.html)NXB: [Amherst Media](/products/field/1857.Amherst-Media.html)Hình thức: [Bìa mềm](/products/field/11887.Bia-mem.html) ![](http://davibooks.vn/layouts/fontpage/images/stars/stars0.gif)
Tác giả:
[Jack Drafahl](/products/field/8931.Jack-Drafahl.html)NXB: [Amherst Media](/products/field/1857.Amherst-Media.html)Hình thức: [Bìa mềm](/products/field/11887.Bia-mem.html) ![](http://davibooks.vn/layouts/fontpage/images/stars/stars0.gif)
Tác giả:
[Nguyễn Văn Nho](/products/field/11480.Nguyen-Van-Nho.html)NXB: [Amherst Media](/products/field/1857.Amherst-Media.html)Hình thức: [Bìa mềm](/products/field/11887.Bia-mem.html) ![](http://davibooks.vn/layouts/fontpage/images/stars/stars0.gif)

Set-Cookie: SITE_VISITOR=1; expires=Thu, 21-Sep-2017 02:12:03 GMT; path=/; domain=.davibooks.vn


text:
Gọi 0907556505 để được tư vấn gửi hàng đi Malaysia giá rẻ,Tư vấn gửi quần áo,mỹ phẩm đi Malaysia,Gửi hàng đi Nhật
Trang 1 trong tổng số 1 trang • Share •
Gọi 0907556505 để được tư vấn gửi hàng đi Malaysia giá rẻ,Tư vấn gửi quần áo,mỹ phẩm đi Malaysia,Gửi hàng đi Nhật
THÚY QUỲNH - TTIEXPRESS
Ngày nay nhu cầu giao thương giữa Việt Nam và quốc tế ngày càng phát triển, nhu cầu vận chuyển quốc tế ngày càng tăng cao, và chúng tôi thấu hiểu những băn khoăn của khách hàng:
- Không biết công ty nào vận chuyển hàng hoá với chi phí rẻ ?
- Không biết công ty nào đảm bảo hàng hoá khi gửi phải an toàn ?
- Không biết chất lượng dịch vụ của công ty đó như thế nào ?
KÍNH CHÚC QUÝ KHÁCH HÀNG SỨC KHỎE!!!
TTI EXPRESS chuyên nhận và chuyển phát hàng hóa đi hơn 200 quốc gia, với thời gian nhanh, đảm bảo và an toàn tuyệt đối. Chúng tôi mang đến cho quý khách hàng sự lựa chọn tốt nhất về giá cả, dịch vụ cũng như sự an toàn tuyệt đối trong quá trình chuyển hàng.
Ngày nay, để tìm một công ty cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng đi úc , gửi hàng đi Mỹ, chuyển phát nhanh đi Canada không phải là khó. Trên thị trường có rất nhiều công ty mở ra với dịch vụ vận chuyển hàng đi nước ngoài và với công nghệ mạng internet mở rộng như ngày nay thì việc tìm một công ty vận chuyển hàng đi Úc, vận chuyển hàng đi Mỹ cực kì đơn giản, chỉ cần một cú click trên google là sẽ có hàng chục công ty dịch vụ hiện ra. Nhưng quan trọng nhất là phải tìm được công ty nào dịch vụ tốt, uy tín, giao hàng đúng thời gian, đảm bảo hàng hóa.
TTI Express đánh giá cao sự tin tưởng lẫn nhau của các khách hàng và tin tưởng rằng có thể trở thành những đối tác lâu dài. Tấ cả nhân viên của T.T International Co., Ltd đều được giao phó toàn bộ sự phục vụ khách hàng. Chúng tôi xem trọng chất lượng với sự đúng hẹn, sự an toàn, sự tin cậy và việc đem lại sự đổi mới đều như nhau. Mỗi ngày chúng tôi đều cung cấp sự phục vụ tốt nhất cho các chuyến hàng mà các khách hàng giao phó.
I Các dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế
- Vận chuyển đường hàng không, chuyển phát nhanh:
1. Door to door ( đến tận nơi nhận hàng, giao hàng tận nơi đến )
2. Door to air port (đến tận nơi nhận hàng và giao tới tận sân bay mà quý khách chỉ định )
3. Air port to air port ( nhận từ sân bay và giao đến tận sân bay mà quý khách chỉ định )
- Vận chuyển đường biển:
1. Chuyên vận chuyển giao nhận hàng hóa bằng đường biển đi các nước và ngược lại.
2. Khai thuế hải quan.
3. Thủ tục xuất nhập khẩu
4. Giao nhận hàng xnk.
5. Vận chuyển hàng hóa Quốc tế đa phương thức.
6. Dịch vụ ủy thác hàng hóa XNK Quốc Tế.
7. Vận chuyển nguyên Container(FCL)
8. Vận chuyển hàng lẻ (LCL)
II. Cam kết của công ty và lợi ích của khách hàng :
TTI express luôn đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu và làm hài lòng mọi khách hàng dù là khó tính nhất. Quý khách gửi hàng chuyển phát nhanh tại TTI express sẽ được đảm bảo một số quyền lợi sau:
- Mức phí hợp lý.
- Nhận hàng và giao hàng tận nơi.
- Giao nhận đúng thời gian thỏa thuận.
- Lộ trình giao nhận minh bạch với bằng chứng giao hàng.
- Cam kết về bảo đảm an toàn hàng hóa và thời gian vận chuyển;
- Bảo hiểm 100% giá trị hàng hóa nếu xảy ra mất mát hư hỏng.
III. Các mặt hàng TTI EXPRESS nhận chuyển :
-Quà tặng, đồ lưu niệm
- Đồ điện tử: máy tính, điện thoại, máy quay phim, máy nghe nhạc, máy trò chơi, máy chiếu phim, hệ thống âm thanh gia đình, hệ thống âm thanh phòng thu, nhạc cụ....
- Đồ điện tử: Máy tính, máy quay phim, máy nghe nhạc, máy trò chơi, máy chiếu phim, hệ thống âm thanh gia đình, hệ thống âm thanh phòng thu, nhạc cụ….
- Đồ dùng gia đình: Quần áo, giầy dép, đồng hồ, trang sức, đồ gốm sứ, thủy tinh, đồ chơi trẻ em, …
- Chứng từ, hồ sơ du học, hồ sơ định cư, thư từ…
- Hành lý
-Quà tặng cho người thân, bạn bè, quà lưu niệm..
- Hàng mẫu (may mặc, gỗ, vải,…)
-Đồ gia dung , đồ dùng gia đình…
- Thời trang: quần áo, giày dép, đồ trang sức , các phụ kiện thời trang khác
-Đồ điện tử: điện thoại , máy tính, ti vi, tủ lạnh, các linh kiện điện tử …
-Các loại đồ thể thao.
IV. Quy trình chuyển hàng của TTI EXPRESS:
1. Báo giá: Chúng tôi sẽ gửi bảng báo qua Email, hoặc báo giá qua hotline0907 556 505.Quý Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi để lựa chọn hình thức gửi bảng báo giá thuận tiện nhất.
2. Đóng gói và nhận hàng: Chúng tôi cung cấp thùng carton, phiếu gửi, phong bì miễn phí.
3. Ký nhận hàng: Chúng tôi lập phiếu gửi, ký xác nhận, khách hàng giữ 1 liên, công ty giữ một liên làm chứng từ xác nhận. TTI EXPRESS sẽ cung cấp mã phiếu gửi cho khách hàng, chúng tôi liên tục theo dõi hành trình của từng bưu gửi và thông báo trực tiếp kết quả từng lần chuyển hàng tới quý khách hàng.
4. Vận chuyển: Quý khách có thể chọn lựa theo 2 hình thức chuyển nhanh hoặc chuyển chậm, chúng tôi sẽ chuyển hàng tương ứng với gói dịch vụ quý khách chọn lựa.
5. Phát hàng : Chúng tôi nhận phát hàng đến đúng đia chỉ của người nhận.
V. Thanh toán
chuyển khoản
thanh toán trực tiếp
GIÁ THẬT ĐẶC BIỆT NẾU QUÝ KHÁCH GỬI HÀNG TỪ 21KG TRỞ LÊN!
Quý khách là công ty hay cá nhân muốn vận chuyển hàng hóa ra nước ngoài hãy liên hệ với chúng tôi để được giá tốt nhất
TTI EXPRESS SERVICE CO., LTD
CHÂN THÀNH CÁM ƠN QUÝ KHÁCH HÀNG !
---------------------------------------------------------------------------------
Thúy Quỳnh (Ms.) : 0907 556 505
TTI EXPRESS SERVICE CO., LTD
Add: Số 4 Nguyễn Đình Chiểu,Q1, TP.HCM
Branch: Số 70,đường số 2 ( Cư Xá Phú Lâm C mở rộng ),P.An Lạc A,Q.Bình Tân
Skype : chuyenphatnhanhgiare3
SĐT: 08 37527442 – 08 37547443
Ngày nay nhu cầu giao thương giữa Việt Nam và quốc tế ngày càng phát triển, nhu cầu vận chuyển quốc tế ngày càng tăng cao, và chúng tôi thấu hiểu những băn khoăn của khách hàng:
- Không biết công ty nào vận chuyển hàng hoá với chi phí rẻ ?
- Không biết công ty nào đảm bảo hàng hoá khi gửi phải an toàn ?
- Không biết chất lượng dịch vụ của công ty đó như thế nào ?
KÍNH CHÚC QUÝ KHÁCH HÀNG SỨC KHỎE!!!
TTI EXPRESS chuyên nhận và chuyển phát hàng hóa đi hơn 200 quốc gia, với thời gian nhanh, đảm bảo và an toàn tuyệt đối. Chúng tôi mang đến cho quý khách hàng sự lựa chọn tốt nhất về giá cả, dịch vụ cũng như sự an toàn tuyệt đối trong quá trình chuyển hàng.
Ngày nay, để tìm một công ty cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng đi úc , gửi hàng đi Mỹ, chuyển phát nhanh đi Canada không phải là khó. Trên thị trường có rất nhiều công ty mở ra với dịch vụ vận chuyển hàng đi nước ngoài và với công nghệ mạng internet mở rộng như ngày nay thì việc tìm một công ty vận chuyển hàng đi Úc, vận chuyển hàng đi Mỹ cực kì đơn giản, chỉ cần một cú click trên google là sẽ có hàng chục công ty dịch vụ hiện ra. Nhưng quan trọng nhất là phải tìm được công ty nào dịch vụ tốt, uy tín, giao hàng đúng thời gian, đảm bảo hàng hóa.
TTI Express đánh giá cao sự tin tưởng lẫn nhau của các khách hàng và tin tưởng rằng có thể trở thành những đối tác lâu dài. Tấ cả nhân viên của T.T International Co., Ltd đều được giao phó toàn bộ sự phục vụ khách hàng. Chúng tôi xem trọng chất lượng với sự đúng hẹn, sự an toàn, sự tin cậy và việc đem lại sự đổi mới đều như nhau. Mỗi ngày chúng tôi đều cung cấp sự phục vụ tốt nhất cho các chuyến hàng mà các khách hàng giao phó.
I Các dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế
- Vận chuyển đường hàng không, chuyển phát nhanh:
1. Door to door ( đến tận nơi nhận hàng, giao hàng tận nơi đến )
2. Door to air port (đến tận nơi nhận hàng và giao tới tận sân bay mà quý khách chỉ định )
3. Air port to air port ( nhận từ sân bay và giao đến tận sân bay mà quý khách chỉ định )
- Vận chuyển đường biển:
1. Chuyên vận chuyển giao nhận hàng hóa bằng đường biển đi các nước và ngược lại.
2. Khai thuế hải quan.
3. Thủ tục xuất nhập khẩu
4. Giao nhận hàng xnk.
5. Vận chuyển hàng hóa Quốc tế đa phương thức.
6. Dịch vụ ủy thác hàng hóa XNK Quốc Tế.
7. Vận chuyển nguyên Container(FCL)
8. Vận chuyển hàng lẻ (LCL)
II. Cam kết của công ty và lợi ích của khách hàng :
TTI express luôn đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu và làm hài lòng mọi khách hàng dù là khó tính nhất. Quý khách gửi hàng chuyển phát nhanh tại TTI express sẽ được đảm bảo một số quyền lợi sau:
- Mức phí hợp lý.
- Nhận hàng và giao hàng tận nơi.
- Giao nhận đúng thời gian thỏa thuận.
- Lộ trình giao nhận minh bạch với bằng chứng giao hàng.
- Cam kết về bảo đảm an toàn hàng hóa và thời gian vận chuyển;
- Bảo hiểm 100% giá trị hàng hóa nếu xảy ra mất mát hư hỏng.
III. Các mặt hàng TTI EXPRESS nhận chuyển :
-Quà tặng, đồ lưu niệm
- Đồ điện tử: máy tính, điện thoại, máy quay phim, máy nghe nhạc, máy trò chơi, máy chiếu phim, hệ thống âm thanh gia đình, hệ thống âm thanh phòng thu, nhạc cụ....
- Đồ điện tử: Máy tính, máy quay phim, máy nghe nhạc, máy trò chơi, máy chiếu phim, hệ thống âm thanh gia đình, hệ thống âm thanh phòng thu, nhạc cụ….
- Đồ dùng gia đình: Quần áo, giầy dép, đồng hồ, trang sức, đồ gốm sứ, thủy tinh, đồ chơi trẻ em, …
- Chứng từ, hồ sơ du học, hồ sơ định cư, thư từ…
- Hành lý
-Quà tặng cho người thân, bạn bè, quà lưu niệm..
- Hàng mẫu (may mặc, gỗ, vải,…)
-Đồ gia dung , đồ dùng gia đình…
- Thời trang: quần áo, giày dép, đồ trang sức , các phụ kiện thời trang khác
-Đồ điện tử: điện thoại , máy tính, ti vi, tủ lạnh, các linh kiện điện tử …
-Các loại đồ thể thao.
IV. Quy trình chuyển hàng của TTI EXPRESS:
1. Báo giá: Chúng tôi sẽ gửi bảng báo qua Email, hoặc báo giá qua hotline0907 556 505.Quý Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi để lựa chọn hình thức gửi bảng báo giá thuận tiện nhất.
2. Đóng gói và nhận hàng: Chúng tôi cung cấp thùng carton, phiếu gửi, phong bì miễn phí.
3. Ký nhận hàng: Chúng tôi lập phiếu gửi, ký xác nhận, khách hàng giữ 1 liên, công ty giữ một liên làm chứng từ xác nhận. TTI EXPRESS sẽ cung cấp mã phiếu gửi cho khách hàng, chúng tôi liên tục theo dõi hành trình của từng bưu gửi và thông báo trực tiếp kết quả từng lần chuyển hàng tới quý khách hàng.
4. Vận chuyển: Quý khách có thể chọn lựa theo 2 hình thức chuyển nhanh hoặc chuyển chậm, chúng tôi sẽ chuyển hàng tương ứng với gói dịch vụ quý khách chọn lựa.
5. Phát hàng : Chúng tôi nhận phát hàng đến đúng đia chỉ của người nhận.
V. Thanh toán
chuyển khoản
thanh toán trực tiếp
GIÁ THẬT ĐẶC BIỆT NẾU QUÝ KHÁCH GỬI HÀNG TỪ 21KG TRỞ LÊN!
Quý khách là công ty hay cá nhân muốn vận chuyển hàng hóa ra nước ngoài hãy liên hệ với chúng tôi để được giá tốt nhất
TTI EXPRESS SERVICE CO., LTD
CHÂN THÀNH CÁM ƠN QUÝ KHÁCH HÀNG !
---------------------------------------------------------------------------------
Thúy Quỳnh (Ms.) : 0907 556 505
TTI EXPRESS SERVICE CO., LTD
Add: Số 4 Nguyễn Đình Chiểu,Q1, TP.HCM
Branch: Số 70,đường số 2 ( Cư Xá Phú Lâm C mở rộng ),P.An Lạc A,Q.Bình Tân
Skype : chuyenphatnhanhgiare3
SĐT: 08 37527442 – 08 37547443
thuyquynhttic
- Thành viên
- Tổng số bài gửi : 1
Ngày đăng ký : 22/06/2014
-
Similar topics
» [16/1/13][All] GD tại lễ trao giải GDA ở Kuala Lumpur, Malaysia
» [6/2/2015][Pho] Taeyang đến Malaysia @Rise Tour
» [6/2/2015][Pho] Taeyang đến Malaysia @Rise Tour
Trang 1 trong tổng số 1 trang
Permissions in this forum:Bạn không có quyền trả lời bài viết

markdown:
[Gọi 0907556505 để được tư vấn gửi hàng đi Malaysia giá rẻ,Tư vấn gửi quần áo,mỹ phẩm đi Malaysia,Gửi hàng đi Nhật](/t1403-topic)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang • [Share](#)•
[Gọi 0907556505 để được tư vấn gửi hàng đi Malaysia giá rẻ,Tư vấn gửi quần áo,mỹ phẩm đi Malaysia,Gửi hàng đi Nhật](/t1403-topic#2074)
THÚY QUỲNH - TTIEXPRESS
Ngày nay nhu cầu giao thương giữa Việt Nam và quốc tế ngày càng phát triển, nhu cầu vận chuyển quốc tế ngày càng tăng cao, và chúng tôi thấu hiểu những băn khoăn của khách hàng:
- Không biết công ty nào vận chuyển hàng hoá với chi phí rẻ ?
- Không biết công ty nào đảm bảo hàng hoá khi gửi phải an toàn ?
- Không biết chất lượng dịch vụ của công ty đó như thế nào ?
KÍNH CHÚC QUÝ KHÁCH HÀNG SỨC KHỎE!!!
TTI EXPRESS chuyên nhận và chuyển phát hàng hóa đi hơn 200 quốc gia, với thời gian nhanh, đảm bảo và an toàn tuyệt đối. Chúng tôi mang đến cho quý khách hàng sự lựa chọn tốt nhất về giá cả, dịch vụ cũng như sự an toàn tuyệt đối trong quá trình chuyển hàng.
Ngày nay, để tìm một công ty cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng đi úc , gửi hàng đi Mỹ, chuyển phát nhanh đi Canada không phải là khó. Trên thị trường có rất nhiều công ty mở ra với dịch vụ vận chuyển hàng đi nước ngoài và với công nghệ mạng internet mở rộng như ngày nay thì việc tìm một công ty vận chuyển hàng đi Úc, vận chuyển hàng đi Mỹ cực kì đơn giản, chỉ cần một cú click trên google là sẽ có hàng chục công ty dịch vụ hiện ra. Nhưng quan trọng nhất là phải tìm được công ty nào dịch vụ tốt, uy tín, giao hàng đúng thời gian, đảm bảo hàng hóa.
TTI Express đánh giá cao sự tin tưởng lẫn nhau của các khách hàng và tin tưởng rằng có thể trở thành những đối tác lâu dài. Tấ cả nhân viên của T.T International Co., Ltd đều được giao phó toàn bộ sự phục vụ khách hàng. Chúng tôi xem trọng chất lượng với sự đúng hẹn, sự an toàn, sự tin cậy và việc đem lại sự đổi mới đều như nhau. Mỗi ngày chúng tôi đều cung cấp sự phục vụ tốt nhất cho các chuyến hàng mà các khách hàng giao phó.
I Các dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế
- Vận chuyển đường hàng không, chuyển phát nhanh:
1. Door to door ( đến tận nơi nhận hàng, giao hàng tận nơi đến )
2. Door to air port (đến tận nơi nhận hàng và giao tới tận sân bay mà quý khách chỉ định )
3. Air port to air port ( nhận từ sân bay và giao đến tận sân bay mà quý khách chỉ định )
- Vận chuyển đường biển:
1. Chuyên vận chuyển giao nhận hàng hóa bằng đường biển đi các nước và ngược lại.
2. Khai thuế hải quan.
3. Thủ tục xuất nhập khẩu
4. Giao nhận hàng xnk.
5. Vận chuyển hàng hóa Quốc tế đa phương thức.
6. Dịch vụ ủy thác hàng hóa XNK Quốc Tế.
7. Vận chuyển nguyên Container(FCL)
8. Vận chuyển hàng lẻ (LCL)
II. Cam kết của công ty và lợi ích của khách hàng :
TTI express luôn đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu và làm hài lòng mọi khách hàng dù là khó tính nhất. Quý khách gửi hàng chuyển phát nhanh tại TTI express sẽ được đảm bảo một số quyền lợi sau:
- Mức phí hợp lý.
- Nhận hàng và giao hàng tận nơi.
- Giao nhận đúng thời gian thỏa thuận.
- Lộ trình giao nhận minh bạch với bằng chứng giao hàng.
- Cam kết về bảo đảm an toàn hàng hóa và thời gian vận chuyển;
- Bảo hiểm 100% giá trị hàng hóa nếu xảy ra mất mát hư hỏng.
III. Các mặt hàng TTI EXPRESS nhận chuyển :
-Quà tặng, đồ lưu niệm
- Đồ điện tử: máy tính, điện thoại, máy quay phim, máy nghe nhạc, máy trò chơi, máy chiếu phim, hệ thống âm thanh gia đình, hệ thống âm thanh phòng thu, nhạc cụ....
- Đồ điện tử: Máy tính, máy quay phim, máy nghe nhạc, máy trò chơi, máy chiếu phim, hệ thống âm thanh gia đình, hệ thống âm thanh phòng thu, nhạc cụ….
- Đồ dùng gia đình: Quần áo, giầy dép, đồng hồ, trang sức, đồ gốm sứ, thủy tinh, đồ chơi trẻ em, …
- Chứng từ, hồ sơ du học, hồ sơ định cư, thư từ…
- Hành lý
-Quà tặng cho người thân, bạn bè, quà lưu niệm..
- Hàng mẫu (may mặc, gỗ, vải,…)
-Đồ gia dung , đồ dùng gia đình…
- Thời trang: quần áo, giày dép, đồ trang sức , các phụ kiện thời trang khác
-Đồ điện tử: điện thoại , máy tính, ti vi, tủ lạnh, các linh kiện điện tử …
-Các loại đồ thể thao.
IV. Quy trình chuyển hàng của TTI EXPRESS:
1. Báo giá: Chúng tôi sẽ gửi bảng báo qua Email, hoặc báo giá qua hotline0907 556 505.Quý Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi để lựa chọn hình thức gửi bảng báo giá thuận tiện nhất.
2. Đóng gói và nhận hàng: Chúng tôi cung cấp thùng carton, phiếu gửi, phong bì miễn phí.
3. Ký nhận hàng: Chúng tôi lập phiếu gửi, ký xác nhận, khách hàng giữ 1 liên, công ty giữ một liên làm chứng từ xác nhận. TTI EXPRESS sẽ cung cấp mã phiếu gửi cho khách hàng, chúng tôi liên tục theo dõi hành trình của từng bưu gửi và thông báo trực tiếp kết quả từng lần chuyển hàng tới quý khách hàng.
4. Vận chuyển: Quý khách có thể chọn lựa theo 2 hình thức chuyển nhanh hoặc chuyển chậm, chúng tôi sẽ chuyển hàng tương ứng với gói dịch vụ quý khách chọn lựa.
5. Phát hàng : Chúng tôi nhận phát hàng đến đúng đia chỉ của người nhận.
V. Thanh toán
chuyển khoản
thanh toán trực tiếp
GIÁ THẬT ĐẶC BIỆT NẾU QUÝ KHÁCH GỬI HÀNG TỪ 21KG TRỞ LÊN!
Quý khách là công ty hay cá nhân muốn vận chuyển hàng hóa ra nước ngoài hãy liên hệ với chúng tôi để được giá tốt nhất
TTI EXPRESS SERVICE CO., LTD
CHÂN THÀNH CÁM ƠN QUÝ KHÁCH HÀNG !
---------------------------------------------------------------------------------
Thúy Quỳnh (Ms.) : 0907 556 505
TTI EXPRESS SERVICE CO., LTD
Add: Số 4 Nguyễn Đình Chiểu,Q1, TP.HCM
Branch: Số 70,đường số 2 ( Cư Xá Phú Lâm C mở rộng ),P.An Lạc A,Q.Bình Tân
Skype : chuyenphatnhanhgiare3
SĐT: 08 37527442 – 08 37547443
Ngày nay nhu cầu giao thương giữa Việt Nam và quốc tế ngày càng phát triển, nhu cầu vận chuyển quốc tế ngày càng tăng cao, và chúng tôi thấu hiểu những băn khoăn của khách hàng:
- Không biết công ty nào vận chuyển hàng hoá với chi phí rẻ ?
- Không biết công ty nào đảm bảo hàng hoá khi gửi phải an toàn ?
- Không biết chất lượng dịch vụ của công ty đó như thế nào ?
KÍNH CHÚC QUÝ KHÁCH HÀNG SỨC KHỎE!!!
TTI EXPRESS chuyên nhận và chuyển phát hàng hóa đi hơn 200 quốc gia, với thời gian nhanh, đảm bảo và an toàn tuyệt đối. Chúng tôi mang đến cho quý khách hàng sự lựa chọn tốt nhất về giá cả, dịch vụ cũng như sự an toàn tuyệt đối trong quá trình chuyển hàng.
Ngày nay, để tìm một công ty cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng đi úc , gửi hàng đi Mỹ, chuyển phát nhanh đi Canada không phải là khó. Trên thị trường có rất nhiều công ty mở ra với dịch vụ vận chuyển hàng đi nước ngoài và với công nghệ mạng internet mở rộng như ngày nay thì việc tìm một công ty vận chuyển hàng đi Úc, vận chuyển hàng đi Mỹ cực kì đơn giản, chỉ cần một cú click trên google là sẽ có hàng chục công ty dịch vụ hiện ra. Nhưng quan trọng nhất là phải tìm được công ty nào dịch vụ tốt, uy tín, giao hàng đúng thời gian, đảm bảo hàng hóa.
TTI Express đánh giá cao sự tin tưởng lẫn nhau của các khách hàng và tin tưởng rằng có thể trở thành những đối tác lâu dài. Tấ cả nhân viên của T.T International Co., Ltd đều được giao phó toàn bộ sự phục vụ khách hàng. Chúng tôi xem trọng chất lượng với sự đúng hẹn, sự an toàn, sự tin cậy và việc đem lại sự đổi mới đều như nhau. Mỗi ngày chúng tôi đều cung cấp sự phục vụ tốt nhất cho các chuyến hàng mà các khách hàng giao phó.
I Các dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế
- Vận chuyển đường hàng không, chuyển phát nhanh:
1. Door to door ( đến tận nơi nhận hàng, giao hàng tận nơi đến )
2. Door to air port (đến tận nơi nhận hàng và giao tới tận sân bay mà quý khách chỉ định )
3. Air port to air port ( nhận từ sân bay và giao đến tận sân bay mà quý khách chỉ định )
- Vận chuyển đường biển:
1. Chuyên vận chuyển giao nhận hàng hóa bằng đường biển đi các nước và ngược lại.
2. Khai thuế hải quan.
3. Thủ tục xuất nhập khẩu
4. Giao nhận hàng xnk.
5. Vận chuyển hàng hóa Quốc tế đa phương thức.
6. Dịch vụ ủy thác hàng hóa XNK Quốc Tế.
7. Vận chuyển nguyên Container(FCL)
8. Vận chuyển hàng lẻ (LCL)
II. Cam kết của công ty và lợi ích của khách hàng :
TTI express luôn đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu và làm hài lòng mọi khách hàng dù là khó tính nhất. Quý khách gửi hàng chuyển phát nhanh tại TTI express sẽ được đảm bảo một số quyền lợi sau:
- Mức phí hợp lý.
- Nhận hàng và giao hàng tận nơi.
- Giao nhận đúng thời gian thỏa thuận.
- Lộ trình giao nhận minh bạch với bằng chứng giao hàng.
- Cam kết về bảo đảm an toàn hàng hóa và thời gian vận chuyển;
- Bảo hiểm 100% giá trị hàng hóa nếu xảy ra mất mát hư hỏng.
III. Các mặt hàng TTI EXPRESS nhận chuyển :
-Quà tặng, đồ lưu niệm
- Đồ điện tử: máy tính, điện thoại, máy quay phim, máy nghe nhạc, máy trò chơi, máy chiếu phim, hệ thống âm thanh gia đình, hệ thống âm thanh phòng thu, nhạc cụ....
- Đồ điện tử: Máy tính, máy quay phim, máy nghe nhạc, máy trò chơi, máy chiếu phim, hệ thống âm thanh gia đình, hệ thống âm thanh phòng thu, nhạc cụ….
- Đồ dùng gia đình: Quần áo, giầy dép, đồng hồ, trang sức, đồ gốm sứ, thủy tinh, đồ chơi trẻ em, …
- Chứng từ, hồ sơ du học, hồ sơ định cư, thư từ…
- Hành lý
-Quà tặng cho người thân, bạn bè, quà lưu niệm..
- Hàng mẫu (may mặc, gỗ, vải,…)
-Đồ gia dung , đồ dùng gia đình…
- Thời trang: quần áo, giày dép, đồ trang sức , các phụ kiện thời trang khác
-Đồ điện tử: điện thoại , máy tính, ti vi, tủ lạnh, các linh kiện điện tử …
-Các loại đồ thể thao.
IV. Quy trình chuyển hàng của TTI EXPRESS:
1. Báo giá: Chúng tôi sẽ gửi bảng báo qua Email, hoặc báo giá qua hotline0907 556 505.Quý Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với chúng tôi để lựa chọn hình thức gửi bảng báo giá thuận tiện nhất.
2. Đóng gói và nhận hàng: Chúng tôi cung cấp thùng carton, phiếu gửi, phong bì miễn phí.
3. Ký nhận hàng: Chúng tôi lập phiếu gửi, ký xác nhận, khách hàng giữ 1 liên, công ty giữ một liên làm chứng từ xác nhận. TTI EXPRESS sẽ cung cấp mã phiếu gửi cho khách hàng, chúng tôi liên tục theo dõi hành trình của từng bưu gửi và thông báo trực tiếp kết quả từng lần chuyển hàng tới quý khách hàng.
4. Vận chuyển: Quý khách có thể chọn lựa theo 2 hình thức chuyển nhanh hoặc chuyển chậm, chúng tôi sẽ chuyển hàng tương ứng với gói dịch vụ quý khách chọn lựa.
5. Phát hàng : Chúng tôi nhận phát hàng đến đúng đia chỉ của người nhận.
V. Thanh toán
chuyển khoản
thanh toán trực tiếp
GIÁ THẬT ĐẶC BIỆT NẾU QUÝ KHÁCH GỬI HÀNG TỪ 21KG TRỞ LÊN!
Quý khách là công ty hay cá nhân muốn vận chuyển hàng hóa ra nước ngoài hãy liên hệ với chúng tôi để được giá tốt nhất
TTI EXPRESS SERVICE CO., LTD
CHÂN THÀNH CÁM ƠN QUÝ KHÁCH HÀNG !
---------------------------------------------------------------------------------
Thúy Quỳnh (Ms.) : 0907 556 505
TTI EXPRESS SERVICE CO., LTD
Add: Số 4 Nguyễn Đình Chiểu,Q1, TP.HCM
Branch: Số 70,đường số 2 ( Cư Xá Phú Lâm C mở rộng ),P.An Lạc A,Q.Bình Tân
Skype : chuyenphatnhanhgiare3
SĐT: 08 37527442 – 08 37547443
**thuyquynhttic**
- Thành viên
- Tổng số bài gửi : 1
Ngày đăng ký : 22/06/2014
-
[Similar topics](javascript:ShowHideLayer('ptrafic_open','ptrafic_close');) ![ -](http://hitsk.in/t/12/11/40/i_tabs_less.gif)
![ -](http://hitsk.in/t/12/11/40/i_tabs_less.gif)
»
»
[[16/1/13][All] GD tại lễ trao giải GDA ở Kuala Lumpur, Malaysia](http://bigbang-fam.forumvi.com/viewtopic?t=5126&topic_name)
»
[[6/2/2015][Pho] Taeyang đến Malaysia @Rise Tour](http://bigbang-fam.forumvi.com/viewtopic?t=9560&topic_name)
Trang
**1**trong tổng số **1**trang
Bạn
**Permissions in this forum:** **không có quyền**trả lời bài viết

X-Content-Type-Options: nosniff

P3P: CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"

Cache-Control: no-cache

Vary: User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Công ty diệt mối An Bình là một trong những công ty hàng đầu trong lĩnh vực xử lý mối mọt, diệt mối, diệt côn trùng cho các cá nhân doanh nghiệp, công ty, nhà xưởng, nhà hàng, khách sạn, vật dụng gia đình… Công ty diệt mối An Bình với kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực diệt mối, diệt côn trùng, chúng tôi cam kết mang lại hiệu quả tối ưu cho khách hàng.
DỊCH VỤ CHÍNH
• Diệt mối nhà ở, công trình
• Dịch vụ diệt côn trùng
• Dịch vụ diệt muỗi, phun muỗi
• Dịch vụ diệt kiến, gián, ruồi, chuột
• Dịch vụ vệ sinh, sát khuẩn, diệt côn trùng nhà ở, trường học, bệnh viện, nhà hàng, khách sạn, các khu vực theo yêu cầu
• Cung cấp thiết bị diệt côn trùng
• Cung cấp hóa chất diệt côn trùng an toàn
• Cung cấp dịch vụ nhanh chóng tại các Quận thuộc TP HCM, các tỉnh thành lân cận. Chúng tôi có đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp với công nghệ tiên tiến. Hãy nhấc máy để chúng tôi tới nơi bạn nhanh nhất!
• Tại Hà Nội và các tỉnh thành phố Miền Bắc, Chúng tôi có hệ thống nhân viên sẵn sàng phục vụ mọi yêu cầu của Quý khách. Hãy liên lạc với chúng tôi để được tư vấn và thực hiện công việc nhanh nhất!
Phục vụ tận tâm với phương châm:
UY TÍN – TIẾT KIỆM – HIỆU QUẢ – AN TOÀN – GÍA RẺ NHẤT

Link: <http://dietmoianbinh.net/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://dietmoianbinh.net/?p=831>; rel=shortlink