text:
Câu hỏi ôn tập môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin
Chia sẻ: Huyen Le | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:7
lượt xem 579
download
Câu hỏi ôn tập môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin
Công thức chung của tư bản là gì? Vì sao vận động theo công thức H-T-H tiền không lớn mà vận động theo công thức T-H-T tiền lại lớn lên? Tiền muốn trở thành tư bản thì nó phải vận động lớn lên, tiền phải mang lại giá trị thặng dư. Muốn vậy thì không thể vận động theo công thức H-T-H mà phải vận động theo công thức T-H-T’ nên T-H-T’ được gọi là công thức lưu thông tư bản. Ta có: T-H-T’ (công thức chung của tư bản) và H-T-H (công thức lưu thông hàng hóa giản đơn)...
Bình luận(0) Đăng nhập để gửi bình luận!
Nội dung Text: Câu hỏi ôn tập môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin
- Lê Thị Ngọc Huyền KT09 1. Công thức chung của tư bản là gì? Vì sao vận động theo công thức H-T-H tiền không lớn mà vận động theo công thức T-H-T tiền lại lớn lên? Tiền muốn trở thành tư bản thì nó phải vận động lớn lên, tiền phải mang lại giá trị thặng dư. Muốn vậy thì không thể vận động theo công thức H-T-H mà phải vận động theo công thức T-H-T’ nên T-H-T’ được gọi là công thức lưu thông tư bản. Ta có: T-H-T’ (công thức chung của tư bản) và H-T-H (công thức lưu thông hàng hóa giản đơn) Hai công thức trên: Giống: đều được tạo nên bởi 2 yếu tố hàng và tiền, đều chứa đựng 2 hành vi đối lập nhau là mua và bán, đều biểu hiện quan hệ kinh tế giữa người mua và người bán Khác: Lưu thông hàng hóa giản đơn bắt đầu bằng hành vi bán (H-T) và kết thúc bằng hành vi mua (T-H), điểm xuất phát và kết thúc đều là hàng hóa, tiền chỉ đóng vai trò trung gian, mục đích cuối cùng của quá trình này là giá trị sử dụng. Ngược lại lưu thông tư bản bắt đầu bằng hành vi mua (T-H) và kết thúc bằng hành vi bán (H-T) điểm xuất phát và kết thúc đều là tiền, hàng hóa chỉ đóng vai trò trung gian, mục đích cuối cùng của lưu thông tư bản là giá trị và là giá trị lớn hơn. Số tiền ứng ra ban đầu với mục đích thu được giá trị thặng dư trở thành tư bản. Do đó tiền chỉ biến thành tư bản khi được dùng để mang lại giá trị thặng dư. Công thức T-H-T’ với T’= T+m được coi là công thức chung của tư bản. Mọi tư bản đều vận động theo quy luật này với mục đích cuối cùng là đem lại giá trị thặng dư. Như vậy, tư bản là tiền tự lớn lên hay giá trị sinh ra giá trị thặng dư. 2. Mâu thuẫn công thức chung của tư bản là gì? Vì sao lại nói giá trị thặng dư vừa được tạo ra trong lưu thông lại vừa không được tạo ra trong lưu thông? Trong lưu thông: + Nếu mua - bán ngang giá thì chỉ có sự thay đổi hình thái của giá trị: từ tiền thành hàng hoặc từ hàng thành tiền. Còn tổng số giá trị trong tay mỗi người tham gia trao đổi trước sau vẫn không thay đổi. + Trong trường hợp trao đổi không ngang giá, hàng hóa có thể bán cao hơn hoặc thấp hơn giá trị. Nhưng, trong nền kinh tế hàng hóa, mỗi người sản xuất đều vừa là người bán, vừa là người mua. Cái lợi mà họ thu được khi bán sẽ bù lại cái thiệt khi mua hoặc ngược lại. Cụ thể: Bán hàng cao hơn giá trị nhà tư bản sẽ được khi bán cao và sẽ mất khi mua. Bán hàng thấp hơn giá trị nhà tư bản sẽ được do mua rẻ và sẽ mất khi bán. Trong trường hợp có những kẻ chuyên mua rẻ, bán đắt thì tổng giá trị toàn xã hội cũng không hề tăng lên, bởi vì số giá trị mà những người này thu được chẳng qua chỉ là sự ăn chặn, đánh cắp số giá trị của người khác mà thôi. Như vậy lưu thông và bản thân tiền tệ trong lưu thông không hề tạo ra giá trị. Ngoài lưu thông: + Nếu người có tiền không tiếp xúc gì với lưu thông, tức là đứng ngoài lưu thông thì cũng không thể làm cho tiền của mình lớn lên được. "Vậy là tư bản không thể xuất hiện từ lưu thông và cũng không thể xuất hiện ở bên ngoài lưu thông. Nó phải xuất hiện trong lưu thông và đồng thời không phải trong lưu thông". mâu thuẫn doahongkhonggai12 1
- + Nhà tư bản đã làm cách nào để giải quyết được mâu thuẫn công thức chung của tư bản? Để giải quyết mâu thuẫn chung của công thức tư bản cần tìm cho thị trường một loại hàng hóa mà việc sử dụng nó tạo ra giá trị lớn hơn giá trị của bản thân nó, đó chính là HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG Sức lao động là cái có trước hàng hóa, còn lao động chính là quá trình sử dụng sức lao động đó, giống với các hàng hóa khác hàng hóa sức lao động cũng có 2 thuộc tính giá trị và giá trị sử dụng. Hàng hóa sức lao động là sự tổng hợp về thể lực và trí lực của con người có thể sử dụng trong quá trình lao động để tạo ra của cải vật chất. Giá trị sử dụng sức lao động thể hiện ở quá trình tiêu dùng (sử dụng) sức lao động, tức là quá trình lao động để sx ra một loại hàng hóa, 1 dịch vụ nào đó.. Trong quá trình lao động, sức lao động tạo ra một lượng giá trị mới lớn hơn giá trị của bản thân nó; phần giá trị dôi ra so với giá trị sức lao động là giá trị thặng dư đó là điểm khác biệt với hàng hóa thông thường vì sao quá trình tiêu dùng hay sử dụng thì cả giá trị hay giá trị sử dụng đều biến mất theo thời gian. Đó chính là đặc điểm riêng có của giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động. Đặc điểm này là chìa khoá để giải quyết mâu thuẫn trong công thức chung của tư bản. 3. Trong chủ nghĩa tư bản quá trình nào làm cho quy moo các công ty xí nghiệp tư bản và do đó quy mô của sản xuất tư bản lớn lên nhanh chóng? Hãy làm rõ cơ chế tác động của quá trình này? (1) Quá trình tích lũy là quá trình tích tụ và tập trung tư bản ngày càng tăng. Và đó chính là quá trình tích tụ và tập trung Tích lũy tư bản là biến một phần giá trị thặng dư thành tư bản để mở rộng sản xuất, tăng thêm quy mô bóc lột. Tích tụ tư bản là sự tăng thêm quy mô tư bản cá biệt bằng cách tư bản hóa một phần giá trị thặng dư. Tích tụ tư bản là kết quả trực tiếp của tích lũy tư bản Tập trung tư bản là sự tăng thêm quy mô tư bản bằng cách kết hợp nhiều tư bản nhỏ thành một tư bản lớn hơn. Phân biệt giữa tích tụ và tập trung tư bản: - Giống nhau: Đều tăng qui mô tư bản cá biệt - Khác nhau: + Tích tụ tư bản thì qui mô tư bản cá biệt tăng, tư bản x• hội tăng, tích tụ bản phản ánh mối quan hệ giữa công nhân và nhà tư bản trong xí nghiệp. + Tập trung tư bản thì qui mô tư bản cá biệt tăng, tư bản x• hội không đổi, tích tụ bản phản ánh mối quan hệ giữa các nhà tư bản với nhau. Phân biệt giữa tích tụ và tập trung tư bản: - Giống nhau: Đều tăng qui mô tư bản cá biệt - Khác nhau: + Nguồn của tích tụ tư bản là giá trị thặng dư, do đó tích tụ tư bản làm tăng quy mô của tư bản cá biệt, đồng thời làm tăng quy mô của tư bản xã hội. Còn nguồn để tập trung tư bản là những tư bản cá biệt có sẵn trong xã hội, do đó tập trung tư bản chỉ làm tăng quy mô của tư bản cá biệt mà không làm tăng quy mô của tư bản xã hội. + Tích tụ tư bản phản ánh trực tiếp mối quan hệ giữa tư bản và lao động: nhà tư bản tăng cường bóc lột lao động làm thuê để tăng quy mô của tích tụ tư doahongkhonggai12 2
- bản. Còn tập trung tư bản phản ánh trực tiếp quan hệ cạnh tranh trong nội bộ giai cấp các nhà tư bản; đồng thời nó cũng tác động đến mối quan hệ giữa tư bản và lao động. + Tích tụ tư bản thì qui mô tư bản cá biệt tăng, tư bản xã hội tăng. Còn tập trung tư bản thì qui mô tư bản cá biệt tăng, tư bản xã hội không đổi. (2) Đó là mối quan hệ tạo điều kiện thúc đẩy lẫn nhau, tích tụ tư bản làm tăng khả năng cạnh tranh dẫn đến thúc đẩy tập trung tư bản, tạo điều kiện để ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động, nâng cao m' , tạo điều kiện để tích tụ tư bản. Tích tụ và tập trung tư bản dẫn đến tích tụ tập trung sản xuất, sản xuất qui mô lớn ra đời, quá trình này diễn ra thông qua cạnh tranh, trong đó tín dụng giữ vai trò đòn bẩy để thúc đẩy tập trung sản xuất. 4. Ở nước ta hiện nay có tình trạng nhân khẩu thừa tương dối không nếu có thì nó tồn tại dưới hình thức nào và phải làm gì để khắc phục được tình trạng trên? Một bộ phận dân cư lao động thất nghiệp và tạo thành đội quân hậu bị công nghiệp. Là khái niệm do Mac K. ( K. Marx ) nêu ra. Nạn nhân khẩu thừa đó gọi là tương đối, vì sức lao động thừa chỉ là thừa so với nhu cầu của tư bản về sức lao động. Đội quân hậu bị công nghiệp là sản phẩm tất yếu của tích luỹ tư bản, đồng thời là điều kiện tồn tại và phát triển của chủ nghĩa tư bản. Đến giai đoạn phục hồi và hưng thịnh của chu kì tái sản xuất tư bản chủ nghĩa, đội quân hậu bị công nghiệp lại được sử dụng để thoả mãn nhu cầu tăng lên về sức lao động cho tái sản xuất mở rộng. Vào giai đoạn khủng hoảng và tiêu điều, quy mô của đội quân hậu bị công nghiệp lại tăng lên. NKTTĐ tồn tại dưới ba hình thức: nhân khẩu thừa lưu động, nhân khẩu thừa tiềm tàng trong nông nghiệp, nhân khẩu thừa ngưng trệ. Ngày nay với sự phát triển vượt bậc của KHKT đã không ít tạo ra những nhảy vọt về mọi, đã đưa nhân loại tiế xa hơn nữa. Trong những năm gần đây chúng ta đã đạt được một số thành tựu phát triển rực rỡ về KHKT các ngành như dịch vụ, du lịch, xuất khẩu, lương thực thực phẩm sang các nước. Song dù nền kinh tế có phát triển đến đâu thì tình trạng nhân khẩu thừa tương đối vẫn không thể tránh khỏi và nó vẫn tồn tại dưới ba hình thức là nhân khẩu thừa lưu động, nhân khẩu thừa tiềm tàng trong nông nghiệp, nhân khẩu thừa ngưng trệ. Nhân khẩu thừa lưu động là loại lao động bị sa thải ở xí nghiệp này nhưng lại tìm được việc làm ở xí nghiệp khác, nói chung số này chỉ mất việc làm từng lúc. Nhân khẩu thừa tiềm tàng là nhân khẩu thừa trong nông nghiệp đó là những người nghèo ở nông thôn thiếu việc làm và cũng không thể tìm được việc làm trong công nghiệp. Nhân khẩu thừa ngừng trệ là những người hầu như thường xuyên thát nghiệp, thỉnh thoảng mới tìm được việc làm tạm thời nhưng với tiền công rất thấp sống lang thang tạo thành tầng lớp dưới đáy của xã hội Để khắc phục tình trạng trên: + Tăng nguồn vốn đầu tư (chủ yếu lấy từ dự trữ quốc gia, vay nước ngoài). + Sáp xếp lại và nâng cao hiệu quả của hệ thống dịch vụ việc làm. + Xã hội hóa và nâng cao chất lượng đào tạo hệ thống đào tạo dạy nghề + Xây dựng và phát triển mạng lưới thông tin thị trường lao động quốc gia. + Thành lập hệ thống hội đồng tư vấn việc làm từ trung ương đến địa phương. + Xuât khẩu lao động tại chỗ và nước ngoài. + Đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. 5. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình bần cùng hóa giai cấp vô sản đây là quy luật mà Mác phát hiện khi nghiên cứu về chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh. doahongkhonggai12 3
- Vậy trong CNTB trung đại quy luật này có còn hoạt động không, dựa vào những dấu hiệu nào để nhận biết điều đó. Trong CNTB trung đại quy luật này có còn hoạt động. Ta có thể nhận biết ở: chủ nghĩa tư bản trung đại hình thành, trước tiên là từ sự tích luỹ về tư bản và nhân công. về tư bản (vốn): được hình thành trong một thời gian dài, qua nhiều con đường khác nhau như từ sự phát triển của buồn bán; hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý, và việc tìm ra các vùng đất mới đã thúc đẩy việc xâm chiếm đất đai ở thuộc địa,cướp thuộc địa và buôn bán nô lệ=>tạo ra nguồn tư bản khổng lồ,tập trung tư bản trongg tay một số người. về nhân công: quá trình tích luỹ đòi hỏi nguồn nhân công lớn.Việc bần cùng hoá người nông dân, việc tước đoạt tư liệu sản xuất của người dân lao động đã khiến người nông dân phải ra thành thị bán sức lao động để kiếm sống, những người thợ thủ công cũng phải đi làm thuê kiếm sống =>đã đáp ứng được nhu cầu nhân công của quá trình tích luỹ. Chủ nghĩa tư bản hình thành trên các lĩnh vực kinh tế: Trong công nghiệp: ngay từ đầu TK XVI, ở thời kỳ trung đại đã xuất hiện các công trường thủ công thay thế dần cho các phường hội. Trong nông nghiệp: nông dân không có ruộng phải làm công ăn lương cho các chủ trại, quan hệ giữa lãnh chúa và người nông nô trước kia được thay thế bằng quan hệ giữa chủ trại và công nhân nông nghiệp. Trong thương nghiệp: các công ty thương nghiệp lớn ra đời thay thế các thương hội như Đông Ấn,Tây Ấn...từ đó xuất hiện tầng lớp đại phú thương hết sức giàu có (tư sản mại bản). Xã hội các jai cấp mới được hình thành. Những người thợ cả, thương nhân giàu có, chủ trại...nắm giữ nguồn tư bản khổng lồ,có nhiều nhân công, nhưng không có thế lực chính chính trị tương ứng =>tư sản. Những người dân lao động chiếm số đông trong xã hội, bị bóc lột thậm tệ, lao đông vất vả mà đời sống lại vô cùng khó khăn => vô sản 6. Để sản xuất hàng hóa nhà tư bản phải bỏ chi phí ra đầu tư. Vì sao Mác lại nói chi phí sản xuất không liên quan gì đến việc hình thành giá trị cuả hàng hóa và cũng không liên quan gì đến việc hình thành giá trị thặng dư? thực ra giữa chúng có liên quan với nhau không, nếu có thì liên quan như thế nào? Như chúng ta đã biết, muốn tạo ra giá trị hàng hóa, tất yếu phải chi phí một số lao động nhất định gọi là chi phí lao động bao gồm lao động quá khứ và lao động hiện tại. Lao động quá khứ (lao động hóa) tức là giá trị của tư liệu sản xuất (c), lao động hiện tại (lao động sống) tức là lao động tạo ra giá trị mới (v + m) Đứng trên quan điểm xã hội mà xét, chi phí lao động đó là chi phí thực tế của xã hội, chi phí tạo ra giá trị hàng hóa. Kí hiệu giá trị hàng hóa: W= c + v + m Song, đối với nhà tư bản họ không phải chi phí lao động để sản xuất hàng hóa cho nên họ không quan tâm đến điều đó. Trên thực tế, họ chỉ quan tâm đến việc ứng tư bản để mua tư liệu sản xuất (c) và mua sức lao động (v). Do đó, nhà tư bản chỉ xem hao phí hết bao nhiêu tư bản, chứ không tính đến hết bao nhiêu hao phí lao động xã hội, C.Mác gọi chi phí đó là chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa, kí hiệu k: k= (c + v) doahongkhonggai12 4
- Vậy chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa là chi phí về tư bản mà nhà tư bản bỏ ra để sản xuất hàng hóa. Khi xuất hiện chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa thì công thức giá trị hàng hóa W= (c + v + m) sẽ chuyển thành W= (k + m) Như vậy giữa giá trị hàng hóa và chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa có sự khác nhau cả về mặt lượng và chất. Về mặt lượng, chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa luôn nhỏ hơn chi phí thực tế hay giá trị hàng hóa: (c + v) < (c + v + m) Vì tư bản sản xuất được chia thành tư bản cố định và tư bản lưu động cho nên chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa luôn luôn nhỏ hơn tư bản ứng trước. Về mặt chất: chi phí thực tế là chi phí lao động, phản ánh đúng, đầy đủ hao phí lao động xã hội cấn thiết để sản xuất và tạo ra giá trị hàng hóa còn chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa (k) chỉ phản ánh hao phí của nhà tư bản mà thôi,, nó không tạo ra giá trị hàng hóa. C.Mác viết phạm trù chi phí sản xuất không có quan hệ gì với quá trình làm cho tư bản tăng thêm giá trị. Nhưng thực ra giữa chúng có liên quan với nhau: Việc hình thành chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa (k) che đậy thực chất của CNTB. Giá trị hàng hóa W= (k + m), trong đó k= (c + v). Nhìn vào công thức trên thì sự phân biệt giữa c và v đã biến mất, người ta thấy dường như k sinh ra m. Chính ở đây chi phí lao động bị che lấp bởi chi phí tư bản (k), lao động thực thể là nguồn gốc của giá trị thì bị biến mất và giờ đây hình như toàn bộ chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa sinh ra giá trị thặng dư. 7. Quá trình tích lũy tư bản làm cho cấu tạo hữu cơ của tư bản tăng lên nên tỷ suất lợi nhuận của nền kinh tế tư bản có xu hướng giản xuống. Vậy nhà tư bản phải làm cách gì để hạn chế sự giảm xuống của tỷ suất lợi nhuận? Phụ thuộc vào tỷ suất giá trị thặng dư. Tỷ suất lợi nhuận là hình thức chuyển hóa của tỷ suất giá trị thặng dư nên giữa chúng có mối liên hệ phụ thuộc vào nhau, nếu là một đại lượng không đổi thì p’ tỉ lệ thuận với m’. Do đó nâng cao tỷ suất giá trị thặng dư cũng là biện pháp nâng cao tỷ suất lợi nhuận. Phụ thuộc vào tốc độ chu chuyển của tư bản. Nếu tốc độ chu chuyển của tư bản (n) tăng thì khối lượng tư bản hoạt động trong năm sẽ lớn (mặc dù khối lượng tư bản ứng trước không thay đổi) làm cho khối lượng giá trị thặng dư hàng năm tăng lên, do đó tỷ suất lợi nhuận hàng năm cũng tăng lên. Tỷ suất lợi nhuận tỉ lệ thuận cới số vòng chu chuyển và tỉ lệ nghịch với thời gian chu chuyển của tư bản. Do đó để nâng cao tỷ suất lợi nhuận các nhà tư bản đều tìm mọi cách rút ngắn thời gian sản xuất và thời gian lưu thông hàng hóa của mình. Tiết kiệm tư bản bất biến. Trong công thức p’ = m/(c + v).100% nếu m và v là những đại lượng không đổi thì tỷ suất lợi nhuận sẽ vận động ngược chiều với tư bản bất biến. Vì thế để nâng cao tỷ suất lợi nhuận, các nhà tư bản tìm mọi cách tiết kiệm tư bản bất biến như sử dụng máy móc, thiết bị, nhà xưởng, nhà kho, phương tiện vận tải với hiệu quả cao nhất, thay nguyên liệu đắt tiền thành nguyên liệu rẻ tiền, giảm chi tiêu bảo hiểm lao động, môi trường, giảm tiêu hao vật tư, năng lượng và tận dụng phế liệu, phế phẩm, phế thải trong tiêu dùng sản xuất và tiêu dùng cá nhân của xã hội để sản xuất hàng hóa. doahongkhonggai12 5
- 8. Hãy cho ví dụ để chứng tỏ rằng giá trị thị trường là giá trị cá biệt của những hàng hóa được sản xuất ra trong điều kiện trung bình và cung cấp phần lớn cho thị trường. Giá trị thị trường một mặt là giá trị trung bình của những hàng hoá được sản xuất ra trong một khu vực sản xuất nào đó, mặt khác phải coi giá trị thị trường là giá trị cá biệt của những hàng hoá được sản xuất ra trong những điều kiện trung bình của khu vực đó và chiếm khối lượng lớn trong số những sản phẩm của khu vực này. 9. Trong công thức p = k.p’ thì p là lợi nhuận của lượng tư bản nào? Vì sao nói trong điều kiện CNTB tự do cạnh tranh quy luật giá trị thặng dư được biểu hiện dưới hình thức quy luật tỷ suất lợi nhuận bình quân, hãy nói rõ nội dung và ý nghĩa của quy luật này? p: lợi nhuận của lượng tư bản k, k là một lượng tư bản nhất định nào đó. Lợi nhuận bình quân: là lượng lợi nhuận mà một tư bản thu được theo tỷ suất lợi nhuận bình quân - không kể cấu thành hữu cơ của nó như thế nào. Trong xã hội có nhiều ngành sản xuất khác nhau, với những điều kiện sản xuất không giống nhau, lợi nhuận thu được và tỷ suất lợi nhuận cũng sẽ không giống nhau. Điều này dẫn đến việc cạnh tranh giữa các ngành. Đó là sự cạnh tranh giữa các xí nghiệp tư bản kinh doanh trong các ngành sản xuất khác nhau, nhằm mục đích tìm nơi đầu tư có lợi hơn. Chính vì điều này mà dẫn đến việc các nhà tư bản di chuyển từ các ngành lợi nhuận ít sang những ngành có lợi nhuận cao hơn. Sự tự do di chuyển tư bản từ ngành này sang ngành khác làm thay đổi tỷ suất lợi nhuận ngành và dẫn đến hình thành tỷ suất lợi nhuận ngành ngang nhau. Đó là tỷ suất lợi nhuận chung hay tỷ suất lợi nhuận bình quân. Tỷ suất lợi nhuận bình quân là “con số trung bình” của tất cả các tỷ suất lợi nhuận khác nhau hay là tỷ số phần trăm giữa tổng giá trị thặng dư và tổng tư bản XH. Khi hình thành tỷ xuất lợi nhuận bình quân, ta có thể tính được lợi nhuận bình quân của từng ngành. Đây là lợi nhuận bằng nhau của tư bản bằng nhau đầu tư vào những ngành khác nhau. Nó chính là lợi nhuận mà nhà tư bản thu được căn cứ vào tổng tư bản đầu tư, nhân với tỷ suất lợi nhuận bình quân, không quan tâm đến cấu thành hữu cơ của nó. Sự xuất hiện của lợi nhuận bình quân đã biến quy luật giá trị thặng dư trở thành quy luật lợi nhuận bình quân (tổng lợi nhuận bình quân bằng tổng giá trị thặng dư). * Việc nghiên cứu sự hình thành tỷ suất lợi nhuận bình quân, lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất có ý nghĩa rất quan trọng. Về mặt lý luận, nó giúp ta thấy được sự phát triển lý luận giá trị và giá trị thặng dư của Mác theo tiến trình đi từ trừu tượng đến cụ thể. Mặt khác, nó còn phản ánh quan hệ cạnh tranh giữa các nhà tư bản trong việc giành giật lợi nhuận với nhau. Về mặt thực tiến, nó vạch rõ toàn bộ giai cấp tư sản đã bóc lột toàn bộ giai cấp công nhân. Vì vậy, muốn giành thắng lợi, giai cấp công nhân phải đoàn kết, đấu tranh với tư cách là một giai cấp, kết hợp đấu tranh kinh tế với đấu tranh chính trị. 10. Vì sao trong điều kiện CNTB tự do cạnh tranh nhà tư bản lại định giá bán bằng chi phí sản xuất và lợi nhuận bình quân? Do đó, phản ánh quy luật kinh tế gì, hãy nói rõ quy luật kinh tế đó. doahongkhonggai12 6
- Trong điều kiện CNTB tự do cạnh tranh nhà tư bản lại định giá bán bằng chi phí sản xuất và lợi nhuận bình quân để đạt được tỷ suất lợi nhuận bình quân. Nó phản ánh giá cả của quy luật sản xuất rằng: Trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, sự hình thành tỷ suất lợi nhuận bình quân đã làm giá trị hàng hoá chuyển thành giá cả sản xuất. Giá cả sản xuất là giá cả bằng chi phí sản xuất cộng với lợi nhuận bình quân. Giá trị là cơ sở của giá cả sản xuất. Giá cả sản xuất là phàm trù kinh tế tương đương với giá cả, là cơ sở của giá cả trên thị trường, nó điều tiết giá cả thị trường, giá cả thị trường xoay quanh giá cả sản xuất. Lúc này, quy luật giá trị đã biểu hiện ra thành quy luật giá cả sản xuất (tổng giá cả sản xuất bằng tổng giá trị). 11. Trong CNTB giá trị thặng dư được biểu hiện dưới những hình thức cơ bản nào, hãy định nghĩa các hình thức ấy? Có 3 hình thức: Lợi nhuận (p): Do có sự chênh lệch về lượng giữa giá trị hàng hoá và chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa, nên khi bán hàng hóa đúng giá trị trừ đi phần tư bản ứng ra, nhà tư bản còn thu về tiền lời (ngang bằng với m) và được gọi là lợi nhuận, ký hiệu P Vậy: Lợi nhuận là hình thái chuyển hóa của giá trị thặng dư, được quan niệm như con đẻ của toàn bộ tư bản ứng trước. “Giá trị thặng dư, được quan niệm là con đẻ của toàn bộ tư bản ứng trước mang hình thái chuyển hóa là lợi nhuận Lợi tức (z): Lợi tức ( z ) là một phần lợi nhuận bình quân mà nhà tư bản đi vay để hoạt động phải trả cho người cho vay về quyền được tạm sử dụng tư bản tiền tệ. Nguồn gốc của lơi tức cũng chính là từ giá trị thặng dư do công nhân làm thuê tạo ra trong lĩnh vực sản xuất. Địa tô (R) Địa tô TBCN là bộ phận giá trị thặng dư siêu ngạch do công nhân làm thuê trong nông nghiệp tạo ra và do nhà tư bản thuê đất nộp cho địa chủ. - Nguồn gốc của địa tô: là giá trị thặng dư do công nhân nông nghiệp tạo ra. - Cơ sở của địa tô: là quyền sở hữu ruộng đất. doahongkhonggai12 7
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Đề cương môn: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin.
64 p | 4499 | 1703
-
Ebook Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
296 p | 779 | 326
-
NHẬP MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊNIN
214 p | 822 | 213
-
Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mac - Lênin - Phạm Thị Hằng
55 p | 436 | 142
-
Ebook Ngân hàng câu hỏi thi, kiểm tra môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin: Phần 1
391 p | 150 | 93
-
Đề cương ôn tập môn Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác – Lênin – Học phần 2: Học thuyết giá trị
33 p | 174 | 90
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 06)
6 p | 193 | 61
-
Ebook Ngân hàng câu hỏi thi, kiểm tra môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin: Phần 2
307 p | 99 | 52
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 4)
5 p | 148 | 41
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 10)
5 p | 152 | 34
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 05)
6 p | 143 | 28
-
Chuyên đề 1 Tư liệu hình ảnh Chương mở đầu Nhập môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin
28 p | 72 | 25
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 08)
4 p | 125 | 23
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 07)
4 p | 88 | 20
-
Bài tập lớn môn: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
13 p | 44 | 13
-
Mấy vấn đề đổi mới phương pháp dạy – học bộ môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin - Lê Nho Minh
11 p | 25 | 9
-
Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin: Chương mở đầu - Nhập môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin
144 p | 26 | 7
-
Đề thi và Đáp án môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin - ĐH SPKT TP.HCM
4 p | 10 | 4

markdown:
# Câu hỏi ôn tập môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin
Chia sẻ: Huyen Le | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:7
lượt xem 579
download
![](http://image.tailieu.vn/document/thumbnail/2010/20101203/doahongkhonggai12/80x100/nhung_nlcb_cua_cnmln_9939.jpg)
##
Câu hỏi ôn tập môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](images/down16x21.png)
Công thức chung của tư bản là gì? Vì sao vận động theo công thức H-T-H tiền không lớn mà vận động theo công thức T-H-T tiền lại lớn lên? Tiền muốn trở thành tư bản thì nó phải vận động lớn lên, tiền phải mang lại giá trị thặng dư. Muốn vậy thì không thể vận động theo công thức H-T-H mà phải vận động theo công thức T-H-T’ nên T-H-T’ được gọi là công thức lưu thông tư bản. Ta có: T-H-T’ (công thức chung của tư bản) và H-T-H (công thức lưu thông hàng hóa giản đơn)...
![](images/graphics/blank.gif)
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: Câu hỏi ôn tập môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin
- Lê Thị Ngọc Huyền KT09 1. Công thức chung của tư bản là gì? Vì sao vận động theo công thức H-T-H tiền không lớn mà vận động theo công thức T-H-T tiền lại lớn lên? Tiền muốn trở thành tư bản thì nó phải vận động lớn lên, tiền phải mang lại giá trị thặng dư. Muốn vậy thì không thể vận động theo công thức H-T-H mà phải vận động theo công thức T-H-T’ nên T-H-T’ được gọi là công thức lưu thông tư bản. Ta có: T-H-T’ (công thức chung của tư bản) và H-T-H (công thức lưu thông hàng hóa giản đơn) Hai công thức trên: Giống: đều được tạo nên bởi 2 yếu tố hàng và tiền, đều chứa đựng 2 hành vi đối lập nhau là mua và bán, đều biểu hiện quan hệ kinh tế giữa người mua và người bán Khác: Lưu thông hàng hóa giản đơn bắt đầu bằng hành vi bán (H-T) và kết thúc bằng hành vi mua (T-H), điểm xuất phát và kết thúc đều là hàng hóa, tiền chỉ đóng vai trò trung gian, mục đích cuối cùng của quá trình này là giá trị sử dụng. Ngược lại lưu thông tư bản bắt đầu bằng hành vi mua (T-H) và kết thúc bằng hành vi bán (H-T) điểm xuất phát và kết thúc đều là tiền, hàng hóa chỉ đóng vai trò trung gian, mục đích cuối cùng của lưu thông tư bản là giá trị và là giá trị lớn hơn. Số tiền ứng ra ban đầu với mục đích thu được giá trị thặng dư trở thành tư bản. Do đó tiền chỉ biến thành tư bản khi được dùng để mang lại giá trị thặng dư. Công thức T-H-T’ với T’= T+m được coi là công thức chung của tư bản. Mọi tư bản đều vận động theo quy luật này với mục đích cuối cùng là đem lại giá trị thặng dư. Như vậy, tư bản là tiền tự lớn lên hay giá trị sinh ra giá trị thặng dư. 2. Mâu thuẫn công thức chung của tư bản là gì? Vì sao lại nói giá trị thặng dư vừa được tạo ra trong lưu thông lại vừa không được tạo ra trong lưu thông? Trong lưu thông: + Nếu mua - bán ngang giá thì chỉ có sự thay đổi hình thái của giá trị: từ tiền thành hàng hoặc từ hàng thành tiền. Còn tổng số giá trị trong tay mỗi người tham gia trao đổi trước sau vẫn không thay đổi. + Trong trường hợp trao đổi không ngang giá, hàng hóa có thể bán cao hơn hoặc thấp hơn giá trị. Nhưng, trong nền kinh tế hàng hóa, mỗi người sản xuất đều vừa là người bán, vừa là người mua. Cái lợi mà họ thu được khi bán sẽ bù lại cái thiệt khi mua hoặc ngược lại. Cụ thể: Bán hàng cao hơn giá trị nhà tư bản sẽ được khi bán cao và sẽ mất khi mua. Bán hàng thấp hơn giá trị nhà tư bản sẽ được do mua rẻ và sẽ mất khi bán. Trong trường hợp có những kẻ chuyên mua rẻ, bán đắt thì tổng giá trị toàn xã hội cũng không hề tăng lên, bởi vì số giá trị mà những người này thu được chẳng qua chỉ là sự ăn chặn, đánh cắp số giá trị của người khác mà thôi. Như vậy lưu thông và bản thân tiền tệ trong lưu thông không hề tạo ra giá trị. Ngoài lưu thông: + Nếu người có tiền không tiếp xúc gì với lưu thông, tức là đứng ngoài lưu thông thì cũng không thể làm cho tiền của mình lớn lên được. "Vậy là tư bản không thể xuất hiện từ lưu thông và cũng không thể xuất hiện ở bên ngoài lưu thông. Nó phải xuất hiện trong lưu thông và đồng thời không phải trong lưu thông". mâu thuẫn doahongkhonggai12 1
- + Nhà tư bản đã làm cách nào để giải quyết được mâu thuẫn công thức chung của tư bản? Để giải quyết mâu thuẫn chung của công thức tư bản cần tìm cho thị trường một loại hàng hóa mà việc sử dụng nó tạo ra giá trị lớn hơn giá trị của bản thân nó, đó chính là HÀNG HÓA SỨC LAO ĐỘNG Sức lao động là cái có trước hàng hóa, còn lao động chính là quá trình sử dụng sức lao động đó, giống với các hàng hóa khác hàng hóa sức lao động cũng có 2 thuộc tính giá trị và giá trị sử dụng. Hàng hóa sức lao động là sự tổng hợp về thể lực và trí lực của con người có thể sử dụng trong quá trình lao động để tạo ra của cải vật chất. Giá trị sử dụng sức lao động thể hiện ở quá trình tiêu dùng (sử dụng) sức lao động, tức là quá trình lao động để sx ra một loại hàng hóa, 1 dịch vụ nào đó.. Trong quá trình lao động, sức lao động tạo ra một lượng giá trị mới lớn hơn giá trị của bản thân nó; phần giá trị dôi ra so với giá trị sức lao động là giá trị thặng dư đó là điểm khác biệt với hàng hóa thông thường vì sao quá trình tiêu dùng hay sử dụng thì cả giá trị hay giá trị sử dụng đều biến mất theo thời gian. Đó chính là đặc điểm riêng có của giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động. Đặc điểm này là chìa khoá để giải quyết mâu thuẫn trong công thức chung của tư bản. 3. Trong chủ nghĩa tư bản quá trình nào làm cho quy moo các công ty xí nghiệp tư bản và do đó quy mô của sản xuất tư bản lớn lên nhanh chóng? Hãy làm rõ cơ chế tác động của quá trình này? (1) Quá trình tích lũy là quá trình tích tụ và tập trung tư bản ngày càng tăng. Và đó chính là quá trình tích tụ và tập trung Tích lũy tư bản là biến một phần giá trị thặng dư thành tư bản để mở rộng sản xuất, tăng thêm quy mô bóc lột. Tích tụ tư bản là sự tăng thêm quy mô tư bản cá biệt bằng cách tư bản hóa một phần giá trị thặng dư. Tích tụ tư bản là kết quả trực tiếp của tích lũy tư bản Tập trung tư bản là sự tăng thêm quy mô tư bản bằng cách kết hợp nhiều tư bản nhỏ thành một tư bản lớn hơn. Phân biệt giữa tích tụ và tập trung tư bản: - Giống nhau: Đều tăng qui mô tư bản cá biệt - Khác nhau: + Tích tụ tư bản thì qui mô tư bản cá biệt tăng, tư bản x• hội tăng, tích tụ bản phản ánh mối quan hệ giữa công nhân và nhà tư bản trong xí nghiệp. + Tập trung tư bản thì qui mô tư bản cá biệt tăng, tư bản x• hội không đổi, tích tụ bản phản ánh mối quan hệ giữa các nhà tư bản với nhau. Phân biệt giữa tích tụ và tập trung tư bản: - Giống nhau: Đều tăng qui mô tư bản cá biệt - Khác nhau: + Nguồn của tích tụ tư bản là giá trị thặng dư, do đó tích tụ tư bản làm tăng quy mô của tư bản cá biệt, đồng thời làm tăng quy mô của tư bản xã hội. Còn nguồn để tập trung tư bản là những tư bản cá biệt có sẵn trong xã hội, do đó tập trung tư bản chỉ làm tăng quy mô của tư bản cá biệt mà không làm tăng quy mô của tư bản xã hội. + Tích tụ tư bản phản ánh trực tiếp mối quan hệ giữa tư bản và lao động: nhà tư bản tăng cường bóc lột lao động làm thuê để tăng quy mô của tích tụ tư doahongkhonggai12 2
- bản. Còn tập trung tư bản phản ánh trực tiếp quan hệ cạnh tranh trong nội bộ giai cấp các nhà tư bản; đồng thời nó cũng tác động đến mối quan hệ giữa tư bản và lao động. + Tích tụ tư bản thì qui mô tư bản cá biệt tăng, tư bản xã hội tăng. Còn tập trung tư bản thì qui mô tư bản cá biệt tăng, tư bản xã hội không đổi. (2) Đó là mối quan hệ tạo điều kiện thúc đẩy lẫn nhau, tích tụ tư bản làm tăng khả năng cạnh tranh dẫn đến thúc đẩy tập trung tư bản, tạo điều kiện để ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động, nâng cao m' , tạo điều kiện để tích tụ tư bản. Tích tụ và tập trung tư bản dẫn đến tích tụ tập trung sản xuất, sản xuất qui mô lớn ra đời, quá trình này diễn ra thông qua cạnh tranh, trong đó tín dụng giữ vai trò đòn bẩy để thúc đẩy tập trung sản xuất. 4. Ở nước ta hiện nay có tình trạng nhân khẩu thừa tương dối không nếu có thì nó tồn tại dưới hình thức nào và phải làm gì để khắc phục được tình trạng trên? Một bộ phận dân cư lao động thất nghiệp và tạo thành đội quân hậu bị công nghiệp. Là khái niệm do Mac K. ( K. Marx ) nêu ra. Nạn nhân khẩu thừa đó gọi là tương đối, vì sức lao động thừa chỉ là thừa so với nhu cầu của tư bản về sức lao động. Đội quân hậu bị công nghiệp là sản phẩm tất yếu của tích luỹ tư bản, đồng thời là điều kiện tồn tại và phát triển của chủ nghĩa tư bản. Đến giai đoạn phục hồi và hưng thịnh của chu kì tái sản xuất tư bản chủ nghĩa, đội quân hậu bị công nghiệp lại được sử dụng để thoả mãn nhu cầu tăng lên về sức lao động cho tái sản xuất mở rộng. Vào giai đoạn khủng hoảng và tiêu điều, quy mô của đội quân hậu bị công nghiệp lại tăng lên. NKTTĐ tồn tại dưới ba hình thức: nhân khẩu thừa lưu động, nhân khẩu thừa tiềm tàng trong nông nghiệp, nhân khẩu thừa ngưng trệ. Ngày nay với sự phát triển vượt bậc của KHKT đã không ít tạo ra những nhảy vọt về mọi, đã đưa nhân loại tiế xa hơn nữa. Trong những năm gần đây chúng ta đã đạt được một số thành tựu phát triển rực rỡ về KHKT các ngành như dịch vụ, du lịch, xuất khẩu, lương thực thực phẩm sang các nước. Song dù nền kinh tế có phát triển đến đâu thì tình trạng nhân khẩu thừa tương đối vẫn không thể tránh khỏi và nó vẫn tồn tại dưới ba hình thức là nhân khẩu thừa lưu động, nhân khẩu thừa tiềm tàng trong nông nghiệp, nhân khẩu thừa ngưng trệ. Nhân khẩu thừa lưu động là loại lao động bị sa thải ở xí nghiệp này nhưng lại tìm được việc làm ở xí nghiệp khác, nói chung số này chỉ mất việc làm từng lúc. Nhân khẩu thừa tiềm tàng là nhân khẩu thừa trong nông nghiệp đó là những người nghèo ở nông thôn thiếu việc làm và cũng không thể tìm được việc làm trong công nghiệp. Nhân khẩu thừa ngừng trệ là những người hầu như thường xuyên thát nghiệp, thỉnh thoảng mới tìm được việc làm tạm thời nhưng với tiền công rất thấp sống lang thang tạo thành tầng lớp dưới đáy của xã hội Để khắc phục tình trạng trên: + Tăng nguồn vốn đầu tư (chủ yếu lấy từ dự trữ quốc gia, vay nước ngoài). + Sáp xếp lại và nâng cao hiệu quả của hệ thống dịch vụ việc làm. + Xã hội hóa và nâng cao chất lượng đào tạo hệ thống đào tạo dạy nghề + Xây dựng và phát triển mạng lưới thông tin thị trường lao động quốc gia. + Thành lập hệ thống hội đồng tư vấn việc làm từ trung ương đến địa phương. + Xuât khẩu lao động tại chỗ và nước ngoài. + Đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. 5. Quá trình tích lũy tư bản là quá trình bần cùng hóa giai cấp vô sản đây là quy luật mà Mác phát hiện khi nghiên cứu về chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh. doahongkhonggai12 3
- Vậy trong CNTB trung đại quy luật này có còn hoạt động không, dựa vào những dấu hiệu nào để nhận biết điều đó. Trong CNTB trung đại quy luật này có còn hoạt động. Ta có thể nhận biết ở: chủ nghĩa tư bản trung đại hình thành, trước tiên là từ sự tích luỹ về tư bản và nhân công. về tư bản (vốn): được hình thành trong một thời gian dài, qua nhiều con đường khác nhau như từ sự phát triển của buồn bán; hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý, và việc tìm ra các vùng đất mới đã thúc đẩy việc xâm chiếm đất đai ở thuộc địa,cướp thuộc địa và buôn bán nô lệ=>tạo ra nguồn tư bản khổng lồ,tập trung tư bản trongg tay một số người. về nhân công: quá trình tích luỹ đòi hỏi nguồn nhân công lớn.Việc bần cùng hoá người nông dân, việc tước đoạt tư liệu sản xuất của người dân lao động đã khiến người nông dân phải ra thành thị bán sức lao động để kiếm sống, những người thợ thủ công cũng phải đi làm thuê kiếm sống =>đã đáp ứng được nhu cầu nhân công của quá trình tích luỹ. Chủ nghĩa tư bản hình thành trên các lĩnh vực kinh tế: Trong công nghiệp: ngay từ đầu TK XVI, ở thời kỳ trung đại đã xuất hiện các công trường thủ công thay thế dần cho các phường hội. Trong nông nghiệp: nông dân không có ruộng phải làm công ăn lương cho các chủ trại, quan hệ giữa lãnh chúa và người nông nô trước kia được thay thế bằng quan hệ giữa chủ trại và công nhân nông nghiệp. Trong thương nghiệp: các công ty thương nghiệp lớn ra đời thay thế các thương hội như Đông Ấn,Tây Ấn...từ đó xuất hiện tầng lớp đại phú thương hết sức giàu có (tư sản mại bản). Xã hội các jai cấp mới được hình thành. Những người thợ cả, thương nhân giàu có, chủ trại...nắm giữ nguồn tư bản khổng lồ,có nhiều nhân công, nhưng không có thế lực chính chính trị tương ứng =>tư sản. Những người dân lao động chiếm số đông trong xã hội, bị bóc lột thậm tệ, lao đông vất vả mà đời sống lại vô cùng khó khăn => vô sản 6. Để sản xuất hàng hóa nhà tư bản phải bỏ chi phí ra đầu tư. Vì sao Mác lại nói chi phí sản xuất không liên quan gì đến việc hình thành giá trị cuả hàng hóa và cũng không liên quan gì đến việc hình thành giá trị thặng dư? thực ra giữa chúng có liên quan với nhau không, nếu có thì liên quan như thế nào? Như chúng ta đã biết, muốn tạo ra giá trị hàng hóa, tất yếu phải chi phí một số lao động nhất định gọi là chi phí lao động bao gồm lao động quá khứ và lao động hiện tại. Lao động quá khứ (lao động hóa) tức là giá trị của tư liệu sản xuất (c), lao động hiện tại (lao động sống) tức là lao động tạo ra giá trị mới (v + m) Đứng trên quan điểm xã hội mà xét, chi phí lao động đó là chi phí thực tế của xã hội, chi phí tạo ra giá trị hàng hóa. Kí hiệu giá trị hàng hóa: W= c + v + m Song, đối với nhà tư bản họ không phải chi phí lao động để sản xuất hàng hóa cho nên họ không quan tâm đến điều đó. Trên thực tế, họ chỉ quan tâm đến việc ứng tư bản để mua tư liệu sản xuất (c) và mua sức lao động (v). Do đó, nhà tư bản chỉ xem hao phí hết bao nhiêu tư bản, chứ không tính đến hết bao nhiêu hao phí lao động xã hội, C.Mác gọi chi phí đó là chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa, kí hiệu k: k= (c + v) doahongkhonggai12 4
- Vậy chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa là chi phí về tư bản mà nhà tư bản bỏ ra để sản xuất hàng hóa. Khi xuất hiện chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa thì công thức giá trị hàng hóa W= (c + v + m) sẽ chuyển thành W= (k + m) Như vậy giữa giá trị hàng hóa và chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa có sự khác nhau cả về mặt lượng và chất. Về mặt lượng, chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa luôn nhỏ hơn chi phí thực tế hay giá trị hàng hóa: (c + v) < (c + v + m) Vì tư bản sản xuất được chia thành tư bản cố định và tư bản lưu động cho nên chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa luôn luôn nhỏ hơn tư bản ứng trước. Về mặt chất: chi phí thực tế là chi phí lao động, phản ánh đúng, đầy đủ hao phí lao động xã hội cấn thiết để sản xuất và tạo ra giá trị hàng hóa còn chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa (k) chỉ phản ánh hao phí của nhà tư bản mà thôi,, nó không tạo ra giá trị hàng hóa. C.Mác viết phạm trù chi phí sản xuất không có quan hệ gì với quá trình làm cho tư bản tăng thêm giá trị. Nhưng thực ra giữa chúng có liên quan với nhau: Việc hình thành chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa (k) che đậy thực chất của CNTB. Giá trị hàng hóa W= (k + m), trong đó k= (c + v). Nhìn vào công thức trên thì sự phân biệt giữa c và v đã biến mất, người ta thấy dường như k sinh ra m. Chính ở đây chi phí lao động bị che lấp bởi chi phí tư bản (k), lao động thực thể là nguồn gốc của giá trị thì bị biến mất và giờ đây hình như toàn bộ chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa sinh ra giá trị thặng dư. 7. Quá trình tích lũy tư bản làm cho cấu tạo hữu cơ của tư bản tăng lên nên tỷ suất lợi nhuận của nền kinh tế tư bản có xu hướng giản xuống. Vậy nhà tư bản phải làm cách gì để hạn chế sự giảm xuống của tỷ suất lợi nhuận? Phụ thuộc vào tỷ suất giá trị thặng dư. Tỷ suất lợi nhuận là hình thức chuyển hóa của tỷ suất giá trị thặng dư nên giữa chúng có mối liên hệ phụ thuộc vào nhau, nếu là một đại lượng không đổi thì p’ tỉ lệ thuận với m’. Do đó nâng cao tỷ suất giá trị thặng dư cũng là biện pháp nâng cao tỷ suất lợi nhuận. Phụ thuộc vào tốc độ chu chuyển của tư bản. Nếu tốc độ chu chuyển của tư bản (n) tăng thì khối lượng tư bản hoạt động trong năm sẽ lớn (mặc dù khối lượng tư bản ứng trước không thay đổi) làm cho khối lượng giá trị thặng dư hàng năm tăng lên, do đó tỷ suất lợi nhuận hàng năm cũng tăng lên. Tỷ suất lợi nhuận tỉ lệ thuận cới số vòng chu chuyển và tỉ lệ nghịch với thời gian chu chuyển của tư bản. Do đó để nâng cao tỷ suất lợi nhuận các nhà tư bản đều tìm mọi cách rút ngắn thời gian sản xuất và thời gian lưu thông hàng hóa của mình. Tiết kiệm tư bản bất biến. Trong công thức p’ = m/(c + v).100% nếu m và v là những đại lượng không đổi thì tỷ suất lợi nhuận sẽ vận động ngược chiều với tư bản bất biến. Vì thế để nâng cao tỷ suất lợi nhuận, các nhà tư bản tìm mọi cách tiết kiệm tư bản bất biến như sử dụng máy móc, thiết bị, nhà xưởng, nhà kho, phương tiện vận tải với hiệu quả cao nhất, thay nguyên liệu đắt tiền thành nguyên liệu rẻ tiền, giảm chi tiêu bảo hiểm lao động, môi trường, giảm tiêu hao vật tư, năng lượng và tận dụng phế liệu, phế phẩm, phế thải trong tiêu dùng sản xuất và tiêu dùng cá nhân của xã hội để sản xuất hàng hóa. doahongkhonggai12 5
- 8. Hãy cho ví dụ để chứng tỏ rằng giá trị thị trường là giá trị cá biệt của những hàng hóa được sản xuất ra trong điều kiện trung bình và cung cấp phần lớn cho thị trường. Giá trị thị trường một mặt là giá trị trung bình của những hàng hoá được sản xuất ra trong một khu vực sản xuất nào đó, mặt khác phải coi giá trị thị trường là giá trị cá biệt của những hàng hoá được sản xuất ra trong những điều kiện trung bình của khu vực đó và chiếm khối lượng lớn trong số những sản phẩm của khu vực này. 9. Trong công thức p = k.p’ thì p là lợi nhuận của lượng tư bản nào? Vì sao nói trong điều kiện CNTB tự do cạnh tranh quy luật giá trị thặng dư được biểu hiện dưới hình thức quy luật tỷ suất lợi nhuận bình quân, hãy nói rõ nội dung và ý nghĩa của quy luật này? p: lợi nhuận của lượng tư bản k, k là một lượng tư bản nhất định nào đó. Lợi nhuận bình quân: là lượng lợi nhuận mà một tư bản thu được theo tỷ suất lợi nhuận bình quân - không kể cấu thành hữu cơ của nó như thế nào. Trong xã hội có nhiều ngành sản xuất khác nhau, với những điều kiện sản xuất không giống nhau, lợi nhuận thu được và tỷ suất lợi nhuận cũng sẽ không giống nhau. Điều này dẫn đến việc cạnh tranh giữa các ngành. Đó là sự cạnh tranh giữa các xí nghiệp tư bản kinh doanh trong các ngành sản xuất khác nhau, nhằm mục đích tìm nơi đầu tư có lợi hơn. Chính vì điều này mà dẫn đến việc các nhà tư bản di chuyển từ các ngành lợi nhuận ít sang những ngành có lợi nhuận cao hơn. Sự tự do di chuyển tư bản từ ngành này sang ngành khác làm thay đổi tỷ suất lợi nhuận ngành và dẫn đến hình thành tỷ suất lợi nhuận ngành ngang nhau. Đó là tỷ suất lợi nhuận chung hay tỷ suất lợi nhuận bình quân. Tỷ suất lợi nhuận bình quân là “con số trung bình” của tất cả các tỷ suất lợi nhuận khác nhau hay là tỷ số phần trăm giữa tổng giá trị thặng dư và tổng tư bản XH. Khi hình thành tỷ xuất lợi nhuận bình quân, ta có thể tính được lợi nhuận bình quân của từng ngành. Đây là lợi nhuận bằng nhau của tư bản bằng nhau đầu tư vào những ngành khác nhau. Nó chính là lợi nhuận mà nhà tư bản thu được căn cứ vào tổng tư bản đầu tư, nhân với tỷ suất lợi nhuận bình quân, không quan tâm đến cấu thành hữu cơ của nó. Sự xuất hiện của lợi nhuận bình quân đã biến quy luật giá trị thặng dư trở thành quy luật lợi nhuận bình quân (tổng lợi nhuận bình quân bằng tổng giá trị thặng dư). * Việc nghiên cứu sự hình thành tỷ suất lợi nhuận bình quân, lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất có ý nghĩa rất quan trọng. Về mặt lý luận, nó giúp ta thấy được sự phát triển lý luận giá trị và giá trị thặng dư của Mác theo tiến trình đi từ trừu tượng đến cụ thể. Mặt khác, nó còn phản ánh quan hệ cạnh tranh giữa các nhà tư bản trong việc giành giật lợi nhuận với nhau. Về mặt thực tiến, nó vạch rõ toàn bộ giai cấp tư sản đã bóc lột toàn bộ giai cấp công nhân. Vì vậy, muốn giành thắng lợi, giai cấp công nhân phải đoàn kết, đấu tranh với tư cách là một giai cấp, kết hợp đấu tranh kinh tế với đấu tranh chính trị. 10. Vì sao trong điều kiện CNTB tự do cạnh tranh nhà tư bản lại định giá bán bằng chi phí sản xuất và lợi nhuận bình quân? Do đó, phản ánh quy luật kinh tế gì, hãy nói rõ quy luật kinh tế đó. doahongkhonggai12 6
- Trong điều kiện CNTB tự do cạnh tranh nhà tư bản lại định giá bán bằng chi phí sản xuất và lợi nhuận bình quân để đạt được tỷ suất lợi nhuận bình quân. Nó phản ánh giá cả của quy luật sản xuất rằng: Trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, sự hình thành tỷ suất lợi nhuận bình quân đã làm giá trị hàng hoá chuyển thành giá cả sản xuất. Giá cả sản xuất là giá cả bằng chi phí sản xuất cộng với lợi nhuận bình quân. Giá trị là cơ sở của giá cả sản xuất. Giá cả sản xuất là phàm trù kinh tế tương đương với giá cả, là cơ sở của giá cả trên thị trường, nó điều tiết giá cả thị trường, giá cả thị trường xoay quanh giá cả sản xuất. Lúc này, quy luật giá trị đã biểu hiện ra thành quy luật giá cả sản xuất (tổng giá cả sản xuất bằng tổng giá trị). 11. Trong CNTB giá trị thặng dư được biểu hiện dưới những hình thức cơ bản nào, hãy định nghĩa các hình thức ấy? Có 3 hình thức: Lợi nhuận (p): Do có sự chênh lệch về lượng giữa giá trị hàng hoá và chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa, nên khi bán hàng hóa đúng giá trị trừ đi phần tư bản ứng ra, nhà tư bản còn thu về tiền lời (ngang bằng với m) và được gọi là lợi nhuận, ký hiệu P Vậy: Lợi nhuận là hình thái chuyển hóa của giá trị thặng dư, được quan niệm như con đẻ của toàn bộ tư bản ứng trước. “Giá trị thặng dư, được quan niệm là con đẻ của toàn bộ tư bản ứng trước mang hình thái chuyển hóa là lợi nhuận Lợi tức (z): Lợi tức ( z ) là một phần lợi nhuận bình quân mà nhà tư bản đi vay để hoạt động phải trả cho người cho vay về quyền được tạm sử dụng tư bản tiền tệ. Nguồn gốc của lơi tức cũng chính là từ giá trị thặng dư do công nhân làm thuê tạo ra trong lĩnh vực sản xuất. Địa tô (R) Địa tô TBCN là bộ phận giá trị thặng dư siêu ngạch do công nhân làm thuê trong nông nghiệp tạo ra và do nhà tư bản thuê đất nộp cho địa chủ. - Nguồn gốc của địa tô: là giá trị thặng dư do công nhân nông nghiệp tạo ra. - Cơ sở của địa tô: là quyền sở hữu ruộng đất. doahongkhonggai12 7
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Đề cương môn: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin.
64 p |
4499 |
1703
-
Ebook Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
296 p |
779 |
326
-
NHẬP MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊNIN
214 p |
822 |
213
-
Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mac - Lênin - Phạm Thị Hằng
55 p |
436 |
142
-
Ebook Ngân hàng câu hỏi thi, kiểm tra môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin: Phần 1
391 p |
150 |
93
-
Đề cương ôn tập môn Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác – Lênin – Học phần 2: Học thuyết giá trị
33 p |
174 |
90
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 06)
6 p |
193 |
61
-
Ebook Ngân hàng câu hỏi thi, kiểm tra môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin: Phần 2
307 p |
99 |
52
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 4)
5 p |
148 |
41
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 10)
5 p |
152 |
34
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 05)
6 p |
143 |
28
-
Chuyên đề 1 Tư liệu hình ảnh Chương mở đầu Nhập môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin
28 p |
72 |
25
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 08)
4 p |
125 |
23
-
Đề thi hết môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa mác - Lênin (Đề số 07)
4 p |
88 |
20
-
Bài tập lớn môn: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
13 p |
44 |
13
-
Mấy vấn đề đổi mới phương pháp dạy – học bộ môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin - Lê Nho Minh
11 p |
25 |
9
-
Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin: Chương mở đầu - Nhập môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin
144 p |
26 |
7
-
Đề thi và Đáp án môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin - ĐH SPKT TP.HCM
4 p |
10 |
4

Set-Cookie: TLDEVNamespace=i6vfh2eqn69h7o4nd17oohtcb4; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)