text:
- 09:15 PM 28/06/2011 #1
Cũng như nhiều gia đình khác, sáng nào mình cũng dậy sớm chuẩn bị bữa trưa cho chồng mang đi làm. Mình thường làm một món mặn, món xào và canh. Việc đầu tiên khi vào bếp buổi sáng là mình cắm nồi nước để nấu cơm, sau đó vo gạo. Chờ nước sôi mình ra vườn hái rau. Hôm nay mình làm cho chồng món thịt ba chỉ rang cháy cạnh, ngọn mướp xào tỏi, canh cá rô đồng nấu rau ngót. Vì nhà trồng được rau nên ra vườn một loáng mình đã có đủ các loại rau cần làm.
Nhặt và rửa xong rau thì nước cơm cũng sôi, đổ gạo vào và quay ra thái thịt. Thêm vài thao tác nhỏ khi nấu cơm mình thấy cơm ngon hơn hẳn.
Bữa hôm nay mình làm như sau:
- Thịt ba chỉ thái mỏng vừa ( 0,5 cm)
- Cá rô đồng ½ gói. Mình mua 1 gói làm sẵn trong siêu thị, giá 38.000. Cá không hề còn xương và kèm theo là một gói nước cốt xương cá. Một gói này nấu vừa 4 người ăn, nên mình nấu ½ gói, còn lại sẽ dành cho bữa trưa của 3 mẹ con.
- Ngọn mướp rửa sạch, để ráo. Có thể nhiều người mới chỉ ăn ngọn bí, su su....mà chưa ăn ngọn mướp. Hôm nay mình bổ sung thêm món này và khẳng định là rất ngon, rau giòn, ngọt, đậm đà và thoảng hương vị mướp hương.
- Rau ngót rửa sạch.
- Hành khô 3 nhánh thái lát
- Tỏi khô 3 nhánh đập dập
- Bột canh, nước mắm, mì chính
Chế biến:
- Đặt nồi nước cốt xương cá lên bếp, bếp còn lại đặt chảo rang thịt, chờ chảo nóng già rồi cho thịt vào đảo cho xém cạnh thì gạn bớt mỡ thừa ra rồi cho mấy lát hành vào phi thơm. Đảo đều thịt, hành, nêm tẹo nước mắm, bột canh cho vừa miệng. Chồng mình thì luôn muốn món này phải mằn mặn một chút nên mình nêm 2 thìa nhỏ nước mắm. Thịt chín trút ra đĩa. Vẫn chảo rang thịt đó, mình phi thơm hành rồi cho thịt cá rô vào xào với chút mắm cho thơm. Bếp bên cạnh nồi canh vừa sôi, thả rau ngót, nêm bột canh, tí nước mắm rồi cho thịt cá rô vào, đợi chín nhắc ra thêm chút mì chính.
- Cuối cùng là xào rau. Phi thơm ½ tỏi cho vàng, thả rau vào đảo nhanh tay trên lửa lớn để rau xanh mà vẫn giữ được độ giòn. Rau gần được cho nốt chỗ tỏi còn lại vào đảo, thêm chút bột canh, mì chính cho vừa miệng.
- Đã xong việc nấu nướng, giờ mình chỉ còn sắp vào hộp thôi. Ngày trước chỉ có cặp lồng 3 ngăn, mình hay né mấy món như canh riêu cá, hến, ngao…vì sợ trưa mới ăn thì canh nguội và tanh. Giờ mình có hộp KOMASU hâm nóng rồi nên món nào cũng chả ngại. Chồng mang đến công ty, cắm điện là bữa nào cũng có cơm nóng, canh nóng. Khổ, nhưng mà chồng cũng hay quên lắm, cứ khoảng 9h sáng là thế nào cũng có tin nhắn: Anh cắm cơm chưa ? :Smiling:
Vậy là mình đã chuẩn bị xong bữa trưa cho chồng mà không mất nhiều thời gian và quan trọng là từ ngày chồng mang cơm đi làm, bữa nào ăn cũng rất ngon miệng và đã tăng lên vài kg ! :Smiling:
Chỉnh sửa lần cuối bởi me an phuc; 28/06/2011 vào lúc 09:19 PM.Yêu lắm, hai con của mẹ !
-
-
- 09:29 PM 28/06/2011 #2
ôi trông ngon quá, e chưa đc ăn rau mướp bao h. vote cho chị!!!!!!!!!!!!
CON CỌP LÀ EM ĐÓ Ạ
- 09:39 PM 28/06/2011 #3
- 09:45 PM 28/06/2011 #4
quá đẹp,gọn mắt, nội dung ăn ý. e vuốt mạnh
- 09:48 PM 28/06/2011 #5Em đạt giải tuần 1 rồi Cảm ơn cả nhà Chương trình bình chọn gian hàng ưa chuộng tại Mua Gì? Ở Đâu? http://zaodich.com/forum/f2494/komas...nuong-1130274/
- 09:51 PM 28/06/2011 #6
Bữa cơm ngon lành , giản dị và thanh mát quá .Vote cho mẹ an phúcTin Tin Tin Tìn
- 09:52 PM 28/06/2011 #7
- 09:55 PM 28/06/2011 #8
Ngon quá chị ui. em thèm rooling:Có thật là rồi điều kì diệu cũng sẽ tới bên em ko??????
- 09:59 PM 28/06/2011 #9
Ôi, mình đi hỏi mà chỗ mình chưa bán đây nhé. Mình hâm mộ ngọn mướp xào lắm ấy, đi hỏi họ bảo mới vào vụ nên chưa ngắt ngọn bán đâu. Mẹ nó làm mình thèm quá:Smiling:
- 10:08 PM 28/06/2011 #10
Rau xanh mát, thịt nhìn ngon quá c ơi. Một hộp cơm mơ ước trong những ngày nắng nóngSát thủ trên cây đu đủ
- 11:06 PM 28/06/2011 #11
Lâu lắm e k đc ăn thịt 3 chỉ cháy cạnh, chẹp. Lại cả cá rô đồng nữa. Hàng bún cá đầu đường nhà e bán 30k/bát chạy qua hàng cá rô Dưng mà 3 chỉ giòn giòn mỡ mỡ e thích ăn v rau lang luộc hơn ấy
- 11:17 PM 28/06/2011 #12
Rau xanh thật xanh! Ngon miệng quá em ơi....
- 11:49 PM 28/06/2011 #13
Like mạnh món này mẹ An Phuc ơi, rất bắt mắt, gây thèm thuồng
- 02:22 AM 29/06/2011 #14
vote vì món thịt rang và ngọn mướp quá ngon! Về món canh rau ngót: kết hợp với cá mình chưa thử bao giờ, còn rau thì mình thường xào trước, với 1 đầu đũa dầu ăn thôi, rau sẽ ngấm gia vị và mềm hơn rất nhiều.
- 05:44 AM 29/06/2011 #15
Em thèm 1 bữa cơm như này, ngon lắm chị Mẹ An Phúc ạ rooling:
- 06:23 AM 29/06/2011 #16
chồng bác là ngừoi đàn ông may mắn còn bác là ngừoi đàn bà viên mãn và hạnh phúc
e nhìn ngừoi đoán của, xong nhìn của lại ngẫm ra ngừoi :LoveStruc:
- 08:15 AM 29/06/2011 #17
Chị ơi ngọn mướp nhà trồng mới dám ăn nhỉ, mà có phải tước gì không, em thấy ngọn mướp có vẻ trơn, không phải tước nữa thì càng nhàn nhỉ.
Chồng chị được ăn ngon hơn chồng em, không vote :Laughing:
- 08:22 AM 29/06/2011 #18
- 08:50 AM 29/06/2011 #19
Món ăn đơn giản nhưng đầy đủ dinh dưỡng và ngon mắt!
- 09:03 AM 29/06/2011 #20
Tuần 2Đến trả lời mới nhất
Bữa trưa cho chồng: Thịt ba chỉ rang cháy cạnh, ngọn mướp xào tỏi, canh cá rô đồng rau ngót
- 14.1K Lượt đọc
- 54 Trả lời
Luôn tự hào là nguồn thông tin và kiến thức đáng tin cậy dành cho phụ nữ trưởng thành.
Theo dõi Webtretho

markdown:
- 09:15 PM 28/06/2011
[#1]
Cũng như nhiều gia đình khác, sáng nào mình cũng dậy sớm chuẩn bị bữa trưa cho chồng mang đi làm. Mình thường làm một món mặn, món xào và canh. Việc đầu tiên khi vào bếp buổi sáng là mình cắm nồi nước để nấu cơm, sau đó vo gạo. Chờ nước sôi mình ra vườn hái rau. Hôm nay mình làm cho chồng món thịt ba chỉ rang cháy cạnh, ngọn mướp xào tỏi, canh cá rô đồng nấu rau ngót. Vì nhà trồng được rau nên ra vườn một loáng mình đã có đủ các loại rau cần làm.
Nhặt và rửa xong rau thì nước cơm cũng sôi, đổ gạo vào và quay ra thái thịt. Thêm vài thao tác nhỏ khi nấu cơm mình thấy cơm ngon hơn hẳn.
Bữa hôm nay mình làm như sau:
- Thịt ba chỉ thái mỏng vừa ( 0,5 cm)
- Cá rô đồng ½ gói. Mình mua 1 gói làm sẵn trong siêu thị, giá 38.000. Cá không hề còn xương và kèm theo là một gói nước cốt xương cá. Một gói này nấu vừa 4 người ăn, nên mình nấu ½ gói, còn lại sẽ dành cho bữa trưa của 3 mẹ con.
- Ngọn mướp rửa sạch, để ráo. Có thể nhiều người mới chỉ ăn ngọn bí, su su....mà chưa ăn ngọn mướp. Hôm nay mình bổ sung thêm món này và khẳng định là rất ngon, rau giòn, ngọt, đậm đà và thoảng hương vị mướp hương.
- Rau ngót rửa sạch.
- Hành khô 3 nhánh thái lát
- Tỏi khô 3 nhánh đập dập
- Bột canh, nước mắm, mì chính
Chế biến:
- Đặt nồi nước cốt xương cá lên bếp, bếp còn lại đặt chảo rang thịt, chờ chảo nóng già rồi cho thịt vào đảo cho xém cạnh thì gạn bớt mỡ thừa ra rồi cho mấy lát hành vào phi thơm. Đảo đều thịt, hành, nêm tẹo nước mắm, bột canh cho vừa miệng. Chồng mình thì luôn muốn món này phải mằn mặn một chút nên mình nêm 2 thìa nhỏ nước mắm. Thịt chín trút ra đĩa. Vẫn chảo rang thịt đó, mình phi thơm hành rồi cho thịt cá rô vào xào với chút mắm cho thơm. Bếp bên cạnh nồi canh vừa sôi, thả rau ngót, nêm bột canh, tí nước mắm rồi cho thịt cá rô vào, đợi chín nhắc ra thêm chút mì chính.
- Cuối cùng là xào rau. Phi thơm ½ tỏi cho vàng, thả rau vào đảo nhanh tay trên lửa lớn để rau xanh mà vẫn giữ được độ giòn. Rau gần được cho nốt chỗ tỏi còn lại vào đảo, thêm chút bột canh, mì chính cho vừa miệng.
- Đã xong việc nấu nướng, giờ mình chỉ còn sắp vào hộp thôi. Ngày trước chỉ có cặp lồng 3 ngăn, mình hay né mấy món như canh riêu cá, hến, ngao…vì sợ trưa mới ăn thì canh nguội và tanh. Giờ mình có hộp KOMASU hâm nóng rồi nên món nào cũng chả ngại. Chồng mang đến công ty, cắm điện là bữa nào cũng có cơm nóng, canh nóng. Khổ, nhưng mà chồng cũng hay quên lắm, cứ khoảng 9h sáng là thế nào cũng có tin nhắn: Anh cắm cơm chưa ? :Smiling:
Vậy là mình đã chuẩn bị xong bữa trưa cho chồng mà không mất nhiều thời gian và quan trọng là từ ngày chồng mang cơm đi làm, bữa nào ăn cũng rất ngon miệng và đã tăng lên vài kg ! :Smiling:
Chỉnh sửa lần cuối bởi me an phuc; 28/06/2011 vào lúc 09:19 PM.Yêu lắm, hai con của mẹ !
-
-
- 09:29 PM 28/06/2011
[#2]
ôi trông ngon quá, e chưa đc ăn rau mướp bao h. vote cho chị!!!!!!!!!!!!
CON CỌP LÀ EM ĐÓ Ạ
- 09:39 PM 28/06/2011
[#3]
- 09:45 PM 28/06/2011
[#4]
quá đẹp,gọn mắt, nội dung ăn ý. e vuốt mạnh
- 09:48 PM 28/06/2011
[#5]Em đạt giải tuần 1 rồi
Cảm ơn cả nhà
Chương trình bình chọn gian hàng ưa chuộng tại Mua Gì? Ở Đâu?
[http://zaodich.com/forum/f2494/komas...nuong-1130274/](http://zaodich.com/forum/f2494/komasu-thuong-hieu-uy-tin-dam-bao-chat-luong-may-lam-kem-hop-com-dien-bep-hong-ngoai-lo-nuong-1130274/)
- 09:51 PM 28/06/2011
[#6]
Bữa cơm ngon lành , giản dị và thanh mát quá .Vote cho mẹ an phúcTin Tin Tin Tìn
- 09:52 PM 28/06/2011
[#7]
- 09:55 PM 28/06/2011
[#8]
Ngon quá chị ui. em thèm
rooling:Có thật là rồi điều kì diệu cũng sẽ tới bên em ko??????
- 09:59 PM 28/06/2011
[#9]
Ôi, mình đi hỏi mà chỗ mình chưa bán đây nhé. Mình hâm mộ ngọn mướp xào lắm ấy, đi hỏi họ bảo mới vào vụ nên chưa ngắt ngọn bán đâu. Mẹ nó làm mình thèm quá:Smiling:
- 10:08 PM 28/06/2011
[#10]
Rau xanh mát, thịt nhìn ngon quá c ơi. Một hộp cơm mơ ước trong những ngày nắng nóng
**Sát thủ trên cây đu đủ**
- 11:06 PM 28/06/2011
[#11]
Lâu lắm e k đc ăn thịt 3 chỉ cháy cạnh, chẹp. Lại cả cá rô đồng nữa. Hàng bún cá đầu đường nhà e bán 30k/bát chạy qua hàng cá rô
Dưng mà 3 chỉ giòn giòn mỡ mỡ e thích ăn v rau lang luộc hơn ấy
- 11:17 PM 28/06/2011
[#12]
Rau xanh thật xanh! Ngon miệng quá em ơi....
- 11:49 PM 28/06/2011
[#13]
Like mạnh món này mẹ An Phuc ơi, rất bắt mắt, gây thèm thuồng
- 02:22 AM 29/06/2011
[#14]
vote vì món thịt rang và ngọn mướp quá ngon! Về món canh rau ngót: kết hợp với cá mình chưa thử bao giờ, còn rau thì mình thường xào trước, với 1 đầu đũa dầu ăn thôi, rau sẽ ngấm gia vị và mềm hơn rất nhiều.
- 05:44 AM 29/06/2011
[#15]
Em thèm 1 bữa cơm như này, ngon lắm chị Mẹ An Phúc ạ
rooling:
- 06:23 AM 29/06/2011
[#16]
chồng bác là ngừoi đàn ông may mắn còn bác là ngừoi đàn bà viên mãn và hạnh phúc
e nhìn ngừoi đoán của, xong nhìn của lại ngẫm ra ngừoi :LoveStruc:
- 08:15 AM 29/06/2011
[#17]
Chị ơi ngọn mướp nhà trồng mới dám ăn nhỉ, mà có phải tước gì không, em thấy ngọn mướp có vẻ trơn, không phải tước nữa thì càng nhàn nhỉ.
Chồng chị được ăn ngon hơn chồng em, không vote :Laughing:
- 08:22 AM 29/06/2011
[#18]
- 08:50 AM 29/06/2011
[#19]
Món ăn đơn giản nhưng đầy đủ dinh dưỡng và ngon mắt!
- 09:03 AM 29/06/2011
[#20] [Tuần 2](/forum/f2006)
# Bữa trưa cho chồng: Thịt ba chỉ rang cháy cạnh, ngọn mướp xào tỏi, canh cá rô đồng rau ngót
[Đến trả lời mới nhất](http://www.webtretho.com/forum/f2006/bua-trua-cho-chong-thit-ba-chi-rang-chay-canh-ngon-muop-xao-toi-canh-ca-ro-dong-rau-ngot-839056/index3.html#post19059806)
-
**14.1K**Lượt đọc
-
**54**Trả lời
Luôn tự hào là nguồn thông tin và kiến thức đáng tin cậy dành cho phụ nữ trưởng thành.
Theo dõi
**Webtretho** [](https://www.facebook.com/webtretho.vietnam)
![](http://upload.uxpin.s3.amazonaws.com/files/98259/105580/418912_10151051644526634_1503902759_n.jpg)

Server: PEN

Set-Cookie: vbseo_loggedin=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/

Cache-Control: WTT cached

Pragma: private


text:
Xem video lich phat song d dramas
-
Không có phim này. Vui lòng tìm từ khóa khác. Hoặc xem video bên dưới
No results.
Kết quả tìm phim lich phat song d dramas
Xin chờ...
-
Người Đàn Bà Cuồng Dâm
-
Lan Quế Phường 3
-
Bí Mật Một Gia Đình
-
Lie With me
-
Tình Thầy Trò
-
Cô Hàng Xóm
-
Người Hầu Gái
-
Mẹ kế 2
-
Vương Quốc Dục Cảm
-
Bà Mẹ Trẻ
-
Mùa hè rực cháy
-
Bí Ẩn Hình Xăm
-
Vũ Khí Siêu Hạng
-
Một Thời Hoàng Kim
-
Truy Sát Ông Trùm 2
-
Sắc giới
-
Phim cấp 3
-
Bậc Thầy Chia Tay
-
Kẻ Tống Tình
-
Vợ Chồng Dân Chơi
-
Hot Girl Siêu Quậy
-
Cô Hàng Xóm
-
Cô Nàng Bá Đạo
-
30 Vẫn Còn Xuân
-
Em Đẹp Nhất Đêm Nay
-
Đêm vui bất ngờ
-
Tuổi Nổi Loạn Phần 2
-
Truy Sát Ông Trùm 2

markdown:
[Xem video lich phat song d dramas](http://phim-clip.com/lich-phat-song-d-dramas)
-
Không có phim này. Vui lòng tìm từ khóa khác. Hoặc xem video bên dưới
No results.
#### Kết quả tìm phim lich phat song d dramas
Xin chờ...
-
[Người Đàn Bà Cuồng Dâm](/movie/nguoi-dan-ba-cuong-dam)
-
[Lan Quế Phường 3](/movie/lan-que-phuong-3)
-
[Bí Mật Một Gia Đình](/movie/bi-mat-mot-gia-dinh)
-
[Lie With me](/movie/lie-with-me)
-
[Tình Thầy Trò](/movie/tinh-thay-tro)
-
[Cô Hàng Xóm](/movie/co-hang-xom-hq)
-
[Người Hầu Gái](/movie/nguoi-hau-gai)
-
[Mẹ kế 2](/movie/me-ke-2)
-
[Vương Quốc Dục Cảm](/movie/vuong-quoc-duc-cam)
-
[Bà Mẹ Trẻ](/movie/ba-me-tre)
-
[Mùa hè rực cháy](/movie/mua-he-nong-bong)
-
[Bí Ẩn Hình Xăm](/movie/bi-an-hinh-xam)
-
[Vũ Khí Siêu Hạng](/movie/vu-khi-sieu-hang)
-
[Một Thời Hoàng Kim](/movie/mot-thoi-hoang-kim)
-
[Truy Sát Ông Trùm 2](/movie/truy-sat-ong-trum-2)
-
[Sắc giới](/movie/sac-gioi)
-
[Phim cấp 3](/movie/phim-cap-3)
-
[Bậc Thầy Chia Tay](/movie/bac-thay-chia-tay)
-
[Kẻ Tống Tình](/movie/ke-tong-tinh)
-
[Vợ Chồng Dân Chơi](/movie/vo-chong-dan-choi)
-
[Hot Girl Siêu Quậy](/movie/hot-girl-sieu-quay)
-
[Cô Hàng Xóm](/movie/co-hang-xom-hq)
-
[Cô Nàng Bá Đạo](/movie/co-nang-ba-dao)
-
[30 Vẫn Còn Xuân](/movie/30-van-con-xuan)
-
[Em Đẹp Nhất Đêm Nay](/movie/em-dep-nhat-dem-nay)
-
[Đêm vui bất ngờ](/movie/mot-dem-vui-ve)
-
[Tuổi Nổi Loạn Phần 2](/movie/tuoi-noi-loan-2)
-
[Truy Sát Ông Trùm 2](/movie/truy-sat-ong-trum-2)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Set-Cookie: ___utmvbEVuDwEY=XZu   XHLODalg: ItZ; path=/; Max-Age=900

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-CDN: Incapsula


text:
Tìm Kiếm:
Cung Chúc Tân Xuân
Hình Ảnh Gặp Nhau Cuối Năm Của Các Thành Viên
Download Những CD Nhạc Xuân
-
Nghe Nhạc Xuân
Trang Chính
Tất Cả Bài Hát
Album Nhạc Vàng
Cùng Hát Nhạc Vàng
Video Nhạc Vàng
Tiểu Sử Nhạc Sĩ
Tiểu Sử Ca Sĩ
Diễn Đàn
Chia Sẽ Mp3
Trang Lưu Bút
Links
Hát Karaoke Online
Pháp Âm
Tự Điển Online
Video4Viet
Bếp Nhà Ta
Góc Đẹp Xinh
Báo Đời
Anispace
Hành trang giã từ
Ca sĩ:
Trường Vũ
Nhạc Sĩ:
Trường Sa
(4 phiếu)
Cho Điểm
5 sao
4 sao
3 sao
2 sao
1 sao
Đêm đã dần trôi có phải đây là giờ ta xa cách
Ai biết hai mình lặng yên cúi đầu
Chờ câu nói thương yêu
Em nghe không ngoài kia
Trời Đông đã lên rồi
Bao lớp người đi đầu mây chân gió
Vai nặng gánh sông hồ
Còn bao lâu nữa xin em thôi hờn dỗi.
Đây gói hành trang xếp lại cho tròn để anh đi nhé
Xin chớ u buồn vì trong những ngày dài anh vắng xa em.
Hôm nay tay cầm tay
Nhưng chưa nói chi nhiều trong lúc tạm xa
Rồi trong đêm khuya vắng
Em trở giấc mơ vàng
Là khi em thấy nhiều ước mơ.
Anh xin trời đừng cho mưa rơi rơi
Đừng cho lệ hoen bờ mi người ấy
Nếu biết Xuân không sang thì dám mơ chi nhiều
Mà một khi anh đã hứa yêu em
Vì đời còn những lúc sum vầy
Sá chi bao cách ngăn sau này.
Giây phút biệt ly chớ để tâm hồn nặng câu lưu luyến
Anh hứa đem về mùa Xuân bất tận nở trên má môi em
Nhưng xin em đừng quên
Từng đêm súng vang về trong giấc ngủ say
Là khi anh đã dâng cuộc sống cho đời
Và cho đôi lứa đẹp ước mơ...
Số lần nghe: 2066
Những Video Liên Quan
Hành trang giã
từ
Như Quỳnh- Trường Vũ
Trăng tàn trên
hè phố
Phương Diễm Hạnh
Trăng tàn trên
hè phố
Phương Diễm Hạnh
Thà trắng thà
đen
Nhật Kim anh-Lương Gia Huy
Cho Trọn Lời
Giã Biệt
Lâm Gia Minh
Yêu em
Trung Hành
Ca Sĩ Khác Thể Hiện
Trường Vũ
Hành trang giã từ
Đặng Thế Luân
Hành trang giã từ
Như Quỳnh, Trường Vũ
Hành trang giã từ
Sơn Tuyền, Tuấn Vũ
Hành trang giã từ
Diễm Hạnh
Ngày buồn
Tuấn Vũ
Hạnh phúc lang thang
Trường Vũ
Hạnh phúc quanh đây
Ý Lan
Hạnh phúc lang thang
Mạnh Đình
Chiều hành quân
Mạnh Quỳnh
Hạnh phúc đơn sơ 2
Xem Thêm
Cùng Một Ca Sĩ
Chín tháng quân trường
Ba tháng quân trường
Ba tháng quân trường
Ba tháng quân trường
Quê mẹ
Về
Về
Về
Đa tạ
Bông cỏ may
Xem Thêm
YeuNhacVang.com v2.0 .
Privacy Policy

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=0, no-cache


text:
Cần tìm việc làm inox, sắt, khung nhôm kính, lan can cầu thang,.......
7.000.000 đ Quận Hoàng Mai - Hà Nội Ngày 02/06/2012 Mã tin: 12061937
Tin được duyệt bởi Kim Yến
Mức lương:
7.000.000 đ
Tin đã hết hạn hoặc giao dịch đã thành công
Đang cần tìm việc cơ khí, làm được tất cả công việc liên quan tới cơ khí, như inox, sắt, cửa cuốn, lan can cầu thang, Biển quảng cáo,khung nhà thép, đọc bản vẽ,....nhiệt tình, chăm chỉ, thợ giỏi, lành nghề, muốn tìm 1 công việc ổn định, lương lậu ổn đinh, thu nhập đầy đủ hàng tháng, làm giờ hành chính, được hưởng đầy đủ chế độ BHYT, BHXH,..BHTN. Liên hệ: Phi: 0949.030.448. LH: Dương Hồng Phi, Hoàng mai, Hà Nội -0949.030.448
Thông tin ứng viên
-
Họ và Tên:Dương Hồng Phi
-
Năm sinh:1984
-
Giới tính:Nam
-
Bằng cấp:-
-
Ngoại ngữ:-
-
Loại hình công việc:Toàn thời gian cố định
-
Kinh nghiệm:8(năm)
-
Vị trí:Nhân Viên
Tin được duyệt bởi Kim Yến
Để tin của bạn có nhiều người xem hơn
Hướng dẫn giao dịch an toàn trên Muaban.net
- Không thanh toán tiền trước khi nhận hàng
- Kiểm tra hàng cẩn thận trước khi mua
- Giao dịch ở nơi công cộng
Để tin của bạn có nhiều người xem hơn
Hướng dẫn giao dịch an toàn trên Muaban.net
- Không thanh toán tiền trước khi nhận hàng
- Kiểm tra hàng cẩn thận trước khi mua
- Giao dịch ở nơi công cộng
ĐĂNG TIN RAO VẶT MIỄN PHÍ

markdown:
# Cần tìm việc làm inox, sắt, khung nhôm kính, lan can cầu thang,.......
7.000.000 đ Quận Hoàng Mai - Hà Nội Ngày 02/06/2012 Mã tin: 12061937
Tin được duyệt bởi
**Kim Yến**
Mức lương:
7.000.000 đ
Tin đã hết hạn hoặc giao dịch đã thành công
Đang cần tìm việc cơ khí, làm được tất cả công việc liên quan tới cơ khí, như inox, sắt, cửa cuốn, lan can cầu thang, Biển quảng cáo,khung nhà thép, đọc bản vẽ,....nhiệt tình, chăm chỉ, thợ giỏi, lành nghề, muốn tìm 1 công việc ổn định, lương lậu ổn đinh, thu nhập đầy đủ hàng tháng, làm giờ hành chính, được hưởng đầy đủ chế độ BHYT, BHXH,..BHTN. Liên hệ: Phi: 0949.030.448. LH: Dương Hồng Phi, Hoàng mai, Hà Nội -0949.030.448
Thông tin ứng viên
-
Họ và Tên:Dương Hồng Phi
-
Năm sinh:1984
-
Giới tính:Nam
-
Bằng cấp:-
-
Ngoại ngữ:-
-
Loại hình công việc:Toàn thời gian cố định
-
Kinh nghiệm:8(năm)
-
Vị trí:Nhân Viên
Tin được duyệt bởi
**Kim Yến**
Để tin của bạn có nhiều người xem hơn
Hướng dẫn giao dịch an toàn trên Muaban.net
- Không thanh toán tiền trước khi nhận hàng
- Kiểm tra hàng cẩn thận trước khi mua
- Giao dịch ở nơi công cộng
Để tin của bạn có nhiều người xem hơn
Hướng dẫn giao dịch an toàn trên Muaban.net
- Không thanh toán tiền trước khi nhận hàng
- Kiểm tra hàng cẩn thận trước khi mua
- Giao dịch ở nơi công cộng
ĐĂNG TIN RAO VẶT MIỄN PHÍ

Cache-Control: private

Set-Cookie: mbv_cookie_detail=12061937; expires=Fri, 26-Feb-2016 17:00:00 GMT; path=/


text:
Chi phí mỗi nhấp chuột (CPC) thực tế
Giá mỗi nhấp chuột thực tế (CPC thực tế) của bạn là số tiền cuối cùng bạn bị tính phí cho một nhấp chuột. Bạn thường bị tính phí ít hơn -- đôi khi ít hơn nhiều -- giá thầu giá mỗi nhấp chuột tối đa (CPC tối đa), là số tiền cao nhất bạn sẽ bị tính phí cho một nhấp chuột.
CPC thực tế thường thấp hơn CPC tối đa bởi vì với phiên đấu giá AdWords, số tiền cao nhất bạn sẽ trả là số tiền tối thiểu bắt buộc để giữ vị trí quảng cáo và bất kỳ định dạng quảng cáo nào được hiển thị cùng với quảng cáo của bạn, chẳng hạn như liên kết trang web.
Cách hoạt động
Chúng tôi kết hợp các thành phần của Điểm chất lượng (tỷ lệ nhấp dự kiến, mức độ liên quan của quảng cáo và trải nghiệm trang đích), giá thầu CPC tối đa và tác động dự kiến của các tiện ích mở rộng và các định dạng quảng cáo khác để xác định Xếp hạng quảng cáo . Khi ước tính tác động dự kiến của các tiện ích mở rộng và định dạng quảng cáo, chúng tôi xem xét các yếu tố như mức độ liên quan, tỷ lệ nhấp dự kiến và sự nổi bật của các tiện ích mở rộng hoặc định dạng trên trang kết quả tìm kiếm. Sau đó sử dụng Xếp hạng quảng cáo của từng nhà quảng cáo để xác định nơi quảng cáo xuất hiện và loại tiện tích mở rộng nào và định dạng quảng cáo nào khác sẽ hiển thị cùng với quảng cáo (hoặc quảng cáo hay định dạng quảng cáo sẽ hoàn toàn xuất hiện).
Với quảng cáo trên Mạng tìm kiếm, Xếp hạng quảng cáo tối thiểu bắt buộc đối với quảng cáo phía trên kết quả tìm kiếm thường lớn hơn Xếp hạng quảng cáo tối thiểu bắt buộc đối với quảng cáo bên cạnh kết quả tìm kiếm. Kết quả là CPC thực tế khi bạn xuất hiện phía trên kết quả tìm kiếm có thể cao hơn CPC thực tế nếu bạn xuất hiện bên cạnh kết quả tìm kiếm, ngay cả khi không có nhà quảng cáo nào khác ngay bên dưới bạn. Mặc dù bạn có thể trả tiền nhiều hơn cho mỗi nhấp chuột, nhưng quảng cáo hàng đầu thường có tỷ lệ nhấp cao hơn và có thể cho phép bạn hiển thị một số tiện ích mở rộng quảng cáo nhất định và chỉ có sẵn các tính năng khác ở những vị trí quảng cáo hàng đầu. Như mọi khi, bạn sẽ không bao giờ bị tính phí nhiều hơn giá thầu CPC tối đa.

markdown:
# Chi phí mỗi nhấp chuột (CPC) thực tế
Giá mỗi nhấp chuột thực tế (CPC thực tế) của bạn là số tiền cuối cùng bạn bị tính phí cho một nhấp chuột. Bạn thường bị tính phí ít hơn -- đôi khi ít hơn nhiều -- giá thầu giá mỗi nhấp chuột tối đa (CPC tối đa), là số tiền cao nhất bạn sẽ bị tính phí cho một nhấp chuột.
CPC thực tế thường thấp hơn CPC tối đa bởi vì với phiên đấu giá AdWords, số tiền cao nhất bạn sẽ trả là số tiền tối thiểu bắt buộc để giữ vị trí quảng cáo và bất kỳ định dạng quảng cáo nào được hiển thị cùng với quảng cáo của bạn, chẳng hạn như liên kết trang web.
#### Cách hoạt động
Chúng tôi kết hợp các thành phần của
[
Điểm chất lượng
](answer.py?answer=117120)
(tỷ lệ nhấp dự kiến, mức độ liên quan của quảng cáo và trải nghiệm trang đích), giá thầu CPC tối đa và tác động dự kiến của các tiện ích mở rộng và các định dạng quảng cáo khác để xác định
[
Xếp hạng quảng cáo
](answer.py?answer=1752122)
. Khi ước tính tác động dự kiến của các tiện ích mở rộng và định dạng quảng cáo, chúng tôi xem xét các yếu tố như mức độ liên quan, tỷ lệ nhấp dự kiến và sự nổi bật của các tiện ích mở rộng hoặc định dạng trên trang kết quả tìm kiếm. Sau đó sử dụng Xếp hạng quảng cáo của từng nhà quảng cáo để xác định nơi quảng cáo xuất hiện và loại tiện tích mở rộng nào và định dạng quảng cáo nào khác sẽ hiển thị cùng với quảng cáo (hoặc quảng cáo hay định dạng quảng cáo sẽ hoàn toàn xuất hiện).
Với quảng cáo trên Mạng tìm kiếm, Xếp hạng quảng cáo tối thiểu bắt buộc đối với
[
quảng cáo phía trên kết quả tìm kiếm
](https://support.google.com/adwords/answer/1722087)
thường lớn hơn Xếp hạng quảng cáo tối thiểu bắt buộc đối với quảng cáo bên cạnh kết quả tìm kiếm. Kết quả là CPC thực tế khi bạn xuất hiện phía trên kết quả tìm kiếm có thể cao hơn CPC thực tế nếu bạn xuất hiện bên cạnh kết quả tìm kiếm, ngay cả khi không có nhà quảng cáo nào khác ngay bên dưới bạn. Mặc dù bạn có thể trả tiền nhiều hơn cho mỗi nhấp chuột, nhưng quảng cáo hàng đầu thường có tỷ lệ nhấp cao hơn và có thể cho phép bạn hiển thị một số tiện ích mở rộng quảng cáo nhất định và chỉ có sẵn các tính năng khác ở những vị trí quảng cáo hàng đầu. Như mọi khi, bạn sẽ không bao giờ bị tính phí nhiều hơn giá thầu CPC tối đa.

P3P: CP="This is not a P3P policy! See http://www.google.com/support/accounts/bin/answer.py?hl=en&answer=151657 for more info."

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; includeSubdomains

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

Server: support-content-ui

X-XSS-Protection: 1; mode=block

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: NID=73=kX4LbmCrje6CydefrQDUlR0pmdyaa-F7zNhSYBj8ywAAvB2sRxIzeQTynqadZbsEMYt6IXHjaLFIglQl_iqvCJXkOVeAL0IdlwZ5bDM7sJInDv6_8sWe2Xm2yup58q1b_TR7BKzDKnpVlGSn8zMdh-aI4_FblA6IFymT; expires=Sat, 28-May-2016 08:21:01 GMT; path=/; domain=.google.com; HttpOnly


text:
Apus melba
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Apus melba là một loài chim trong họ Apodidae.[2]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ BirdLife International (2012). “Tachymarptis melba”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
*Apus melba*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Apus melba
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Apodiformes](/wiki/B%E1%BB%99_Y%E1%BA%BFn) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Apodidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Y%E1%BA%BFn) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Apus](/wiki/Thi%C3%AAn_Y%E1%BA%BFn) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **A. melba** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Apus melba*
(
[Linnaeus](/wiki/Carl_Linnaeus), [1758](/wiki/1758)) ![ Alpensegler world.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Alpensegler_world.png/280px-Alpensegler_world.png)
![ Alpensegler world.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Alpensegler_world.png/280px-Alpensegler_world.png)
* là một loài Apus melba* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Apodidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Y%E1%BA%BFn). [[2]](#cite_note-2)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Apus_melba&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Apus_melba&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Apus_melba&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Apus_melba&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/22686774). *Tachymarptis melba*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2013.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1068 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Gamma Ray
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Gamma ray)
Gamma Ray là một ban nhạc Power Metal kỳ cựu của nước Đức. Nhóm được ra đời nhờ công sức thủ lĩnh Kai Hansen (cựu ca sĩ/ nhạc công của Helloween). Năm 1990, họ ghi âm album đầu tay "Heading for Tomorrow" và gặt hái được danh tiếng nhờ phong cách âm nhạc mạnh mẽ và chiều sâu của giai điệu. Cùng năm đó, Gamma Ray thực hiện chuyến lưu diễn hải ngoại đầu tiên đến Tokyo, nơi buổi hòa nhạc của họ được thu âm và phát hành sau đó ít lâu với tên gọi "Heading for the East", một phiên bản live của "Heading for Tomorrow" cực kỳ ấn tượng.
Danh sách đĩa nhạc[sửa | sửa mã nguồn]
- Heading for Tomorrow (1990)
- Sigh No More (1991)
- Insanity and Genius (1993)
- Land of the Free (1995)
- Somewhere Out in Space (1997)
- Power Plant (1999)
- No World Order (2001)
- Majestic (2005)
- Land of the Free II (2007)
- To The Metal! (2010)
Dòng thời gian[sửa | sửa mã nguồn]

markdown:
# Gamma Ray
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Gamma ray](/w/index.php?title=Gamma_ray&redirect=no))
|Bài viết này cần thêm
|
|
|![]()
|
|Bài hoặc đoạn này cần được
Xin hãy giúp
|
|![]()
|Bài viết này
|cần thêm .
Hãy giúp
(January 2008)
|Gamma Ray|
|
|![]()
Gamma Ray sau một sô diễn ở Barcelona, Tây Ban Nha
[Hamburg](/wiki/Hamburg), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A1c) [Heavy metal](/w/index.php?title=Heavy_metal_music&action=edit&redlink=1), [power metal](/w/index.php?title=Power_metal&action=edit&redlink=1), [speed metal](/wiki/Speed_metal) [Hãng đĩa](/wiki/H%C3%A3ng_%C4%91%C4%A9a_thu_%C3%A2m) [RCA](/wiki/H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m_RCA), FAD, [Noise](/w/index.php?title=Noise_Records&action=edit&redlink=1), [Sanctuary](/w/index.php?title=Sanctuary_Records&action=edit&redlink=1), [SPV/Steamhammer](/w/index.php?title=SPV_GmbH&action=edit&redlink=1) [Helloween](/wiki/Helloween), [Primal Fear](/w/index.php?title=Primal_Fear_(ban_nh%E1%BA%A1c)&action=edit&redlink=1), [Iron Savior](/w/index.php?title=Iron_Savior&action=edit&redlink=1), [Freedom Call](/w/index.php?title=Freedom_Call&action=edit&redlink=1) [www.gammaray.org](http://www.gammaray.org/) [Kai Hansen](/w/index.php?title=Kai_Hansen&action=edit&redlink=1) [Dirk Schlächter](/w/index.php?title=Dirk_Schl%C3%A4chter&action=edit&redlink=1) [Dan Zimmermann](/w/index.php?title=Dan_Zimmermann&action=edit&redlink=1) [Henjo Richter](/w/index.php?title=Henjo_Richter&action=edit&redlink=1) [Ralf Scheepers](/w/index.php?title=Ralf_Scheepers&action=edit&redlink=1) [Uwe Wessel](/w/index.php?title=Uwe_Wessel&action=edit&redlink=1)
Mathias Burchard
[Uli Kusch](/w/index.php?title=Uli_Kusch&action=edit&redlink=1)
Jan Rubach
Thomas Nack
**Gamma Ray** là một ban nhạc Power Metal kỳ cựu của nước Đức. Nhóm được ra đời nhờ công sức thủ lĩnh Kai Hansen (cựu ca sĩ/ nhạc công của Helloween). Năm 1990, họ ghi âm album đầu tay "Heading for Tomorrow" và gặt hái được danh tiếng nhờ phong cách âm nhạc mạnh mẽ và chiều sâu của giai điệu. Cùng năm đó, Gamma Ray thực hiện chuyến lưu diễn hải ngoại đầu tiên đến Tokyo, nơi buổi hòa nhạc của họ được thu âm và phát hành sau đó ít lâu với tên gọi "Heading for the East", một phiên bản live của "Heading for Tomorrow" cực kỳ ấn tượng.
## Danh sách đĩa nhạc[
[sửa](/w/index.php?title=Gamma_Ray&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gamma_Ray&action=edit§ion=1)] *(1990)* [Heading for Tomorrow](/w/index.php?title=Heading_for_Tomorrow&action=edit&redlink=1) *(1991)* [Sigh No More](/w/index.php?title=Sigh_No_More_(album_c%E1%BB%A7a_Gamma_Ray)&action=edit&redlink=1) *(1993)* [Insanity and Genius](/w/index.php?title=Insanity_and_Genius&action=edit&redlink=1) *(1995)* [Land of the Free](/w/index.php?title=Land_of_the_Free_(album)&action=edit&redlink=1) *(1997)* [Somewhere Out in Space](/w/index.php?title=Somewhere_Out_in_Space&action=edit&redlink=1) *(1999)* [Power Plant](/w/index.php?title=Power_Plant_(album_c%E1%BB%A7a_Gamma_Ray)&action=edit&redlink=1) *(2001)* [No World Order](/w/index.php?title=No_World_Order_(album_c%E1%BB%A7a_Gamma_Ray)&action=edit&redlink=1) *(2005)* [Majestic](/w/index.php?title=Majestic_(album)&action=edit&redlink=1) *(2007)* [Land of the Free II](/w/index.php?title=Land_of_the_Free_II&action=edit&redlink=1) *(2010)* [To The Metal!](/w/index.php?title=To_The_Metal!&action=edit&redlink=1)
## Dòng thời gian[
[sửa](/w/index.php?title=Gamma_Ray&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gamma_Ray&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Gamma_Ray&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gamma_Ray&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Gamma_Ray&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Gamma_Ray&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1054 hit (2), cp1068 frontend miss (0)


text:
Kim Thế Tông
Kim Thế Tông (chữ Hán: 金世宗; 1123[4] – 1189), tên thật là Hoàn Nhan Ô Lộc[1], tên khác là Hoàn Nhan Ung[1] hay Hoàn Nhan Bao[5], là vị hoàng đế thứ 5 của nhà Kim trong lịch sử Trung Quốc.
Mục lục
- 1 Thân thế
- 2 Thời trẻ
- 3 Thời Hi Tông và Hải Lăng Vương
- 4 Ổn định quốc gia
- 5 Đối nội
- 6 Đối ngoại
- 7 Qua đời
- 8 Nhận định
- 9 Gia đình
- 10 Xem thêm
- 11 Tham khảo
- 12 Chú thích
Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]
Hoàn Nhan Ung là con của hoàng tử Hoàn Nhan Tông Phụ, cháu nội của Kim Thái Tổ Hoàn Nhan A Cốt Đả. Mẹ ông là Lý thị, vợ thứ của Tông Phụ, người quý tộc Bột Hải, sinh ra ông năm 1123 tại hoàng cung phủ Hội Ninh, Thượng Kinh.
Hoàn Nhan Tông Phụ thường đóng vai trò trấn giữ kinh sư khi Kim Thái Tổ và các hoàng tử khác đi chinh chiến. Ông được mẹ dạy dỗ từ nhỏ, sớm thông hiểu nhiều sách vở. Khi Tông Phụ qua đời (1135), Hoàn Nhan Ung mới 12 tuổi. Theo tục người Nữ Chân, phụ nữ góa chồng có thể được mang gả cho người trong tông tộc, nhưng Lý thị từ chối tục này và xuất gia đi tu ở Liêu Dương[6].
Thời trẻ[sửa | sửa mã nguồn]
Hoàn Nhan Ung khi sinh ra có 7 nốt ruồi trên ngực[7]. Tiếp nối truyền thống thượng võ của gia tộc, Hoàn Nhan Ung theo nghề võ, giỏi cưỡi ngựa, bắn cung. Ông được giáo dục tốt về quân sự và được theo các chú, bác là Hoàn Nhan Tông Bật, Hoàn Nhan Tông Xương, Hoàn Nhan Tông Hàn ra chiến trận.
Thời Hi Tông và Hải Lăng Vương[sửa | sửa mã nguồn]
Nhẫn nhịn tìm đường sống[sửa | sửa mã nguồn]
Hoàn Nhan Ung là viên tướng có sức khỏe và tài năng. Đến thời Kim Hi Tông, Hoàn Nhan Ung được bổ nhiệm làm Quang lộc đại phu, rồi tước Cát vương, giữ chức Binh bộ thượng thư.
Sau mấy năm làm vua, Kim Hi Tông ham mê rượu chè và thảm sát nhiều anh em trong họ tộc. Hoàng hậu Điệu Bình lại chuyên quyền, hay tham gia vào triều chính, vì vậy Hoàn Nhan Ung và vợ là Ô Lâm Đáp thị phải trải qua nhiều ngày sóng gió. Để tránh tai họa, theo lời vợ, ông mang báu vật gia đình là đai bạch ngọc trắng mà vua Tống thường dùng (vốn là chiến lợi phẩm khi đánh Tống), dâng hoàng hậu để tránh bị giết và giữ được chức Binh bộ Thượng thư[6][8].
Năm 1149, người anh họ ông là Hoàn Nhan Lượng (cháu đích tôn của Kim Thái Tổ) giết chết Kim Hi Tông giành ngôi vua. Hoàn Nhan Lượng cũng ra tay sát hại nhiều người trong tông thất vì không cùng cánh hoặc phòng ngừa họ chống đối. Để thoát hiểm, Hoàn Nhan Ung cũng phải dâng nhiều của báu như bội đao sừng tê triều Liêu, bộ đồ uống trà bằng ngọc của Thổ Phồn lên Hoàn Nhan Lượng. Tuy không bị giết, Hoàn Nhan Ung vẫn bị điều đi làm quan ở xa, lần lượt đảm đương các chức vụ như Hội Ninh mục, Trung Kinh lưu thủ, Yên Kinh lưu thủ, Tế Nam doãn.
Hoàn Nhan Lượng rất hiếu sắc, đã giết hại nhiều tông thất và tướng sĩ trong triều và cướp vợ, con gái những người này đưa vào cung làm phi tần[9]. Trước sau có gần 20 phi tần của Hoàn Nhan Lượng là những người thân thích trong họ, vợ góa con côi của tông thất. Khi Hoàn Nhan Ung ở Tế Nam, Hoàn Nhan Lượng cũng muốn cướp vợ ông, bèn triệu bà vào cung. Vì tính mạng của ông, Ô Lâm Đáp thị nhẫn nhục lên đường, trước khi đi dặn ông hãy nén giận để chiêu nạp hiền sĩ đợi ngày trả thù; khi đi tới Cố Tiết cách Trung Đô hơn 70 dặm, bà nhảy xuống hồ tự sát[8].
Năm 1155, Hoàn Nhan Lượng bổ nhiệm ông làm Đông Kinh lưu thủ. Hoàn Nhan Ung bắt đầu xây dựng thế lực riêng cho mình. Được sự giúp đỡ của mẹ đẻ là Lý thị, ông có được sự hậu thuẫn của họ bên mẹ ở Bột Hải, đứng đầu là cậu ruột Lý Thạch. Trong thời gian trấn trị tại đây, Hoàn Nhan Ung đã liên kết với 2 gia tộc lớn là Lý và Trương. Ngoài ra, do sự cai trị khá hà khắc và thích chiến tranh của Hoàn Nhan Lượng khiến các tướng sĩ và quý tộc Nữ Chân ở vùng Liêu Dương chán ghét, nhiều người quay sang ủng hộ ông[7]. Điều đó khiến Hoàn Nhan Lượng bắt đầu lo ngại về ông.
Làm binh biến lên ngôi[sửa | sửa mã nguồn]
Hoàn Nhan Lượng có ý định phát động chiến tranh để xâm chiếm hoàn toàn Nam Tống. Năm 1160, vua Kim phát binh đánh Tống, huy động mấy chục vạn quân và ngựa chiến ra trận. Tuy nam tiến, vua Kim vẫn đề phòng Hoàn Nhan Ung, sai em họ là Cao Tồn Phúc đưa Lý Nhan Long tới Đông Kinh làm Phó lưu thủ để giám sát ông. Cao Tồn Phúc có con gái làm phi tần của vua Kim, được tin cậy, thấy Hoàn Nhan Ung chiêu binh tích vũ khí bèn mật báo với Hoàn Nhan Lượng.
Vì Hoàn Nhan Lượng huy động rất nhiều quân trong toàn quốc ra trận khiến nước Kim xao động. Nhiều người Nữ Chân không muốn ra trận. Khi quân Kim đi qua sông Hoài đến Lô châu[10], nhiều người cùng nhau đào ngũ. Tháng 8 năm 1161, quan Mưu khắc của phủ Hàm Bình là Khoát Lý nổi dậy làm binh biến ở Liêu Đông chống lại Hoàn Nhan Lượng. Cùng lúc, một cánh quân do tướng Hoàn Nhan Phúc Thọ[1] chỉ huy gần 1 vạn người đã phản biến chạy về Đông Kinh, tuyên bố ủng hộ lập Hoàn Nhan Ung lên ngôi.
Hoàn Nhan Ung mang quân dẹp Khoát Lý, Khoát Lý vội lui binh. Hoàn Nhan Ung được một người nhà của Cao Tồn Phúc báo tin Cao Tồn Phúc đã tâu lên vua Kim và muốn giết mình. Ông vội hỏi kế Lý Thạch. Nghe theo lời Lý Thạch, Hoàn Nhan Ung bèn chủ động ra tay trước. Ông lấy lý do "chống giặc" để triệu tập Cao Tồn Phúc và Lý Nhan Long tới họp mặt tại chùa Thanh An nơi mẹ ông xuất gia.
Cao Tồn Phúc không dám đến. Hoàn Nhan Ung cho người tới giục giã mấy lần, Phúc và Long phải tới dự. Ông bèn hạ lệnh bắt giữ Phúc và Long. Ngày 3 tháng 10 năm 1161 Hoàn Nhan Phúc Thọ mang 1 vạn quân từ Sơn Đông về hội, Hoàn Nhan Mưu Diễn cũng mang 5000 quân từ Thường An[11] đến theo ông. Ngày 7 tháng 10 ÂL (tức 27 tháng 10 DL), Hoàn Nhan Ung tập hợp mấy cánh quân tiến vào thành giết chết Cao Tồn Phúc và những người cùng phe, tự lập làm hoàng đế, đặt niên hiệu là Đại Định, tức là Kim Thế Tông.
Kim Thế Tông mang quân đánh chiếm Yên Kinh, Trung Đô rất thuận lợi. Để có danh nghĩa thảo phạt Hoàn Nhan Lượng, Hoàn Nhan Ung đưa thư đi các nơi kể tội Lượng sát hại mẹ (thái hậu)[12], giết hại tông thất, giết con cháu của Kim Thái Tông, con cháu của Hoàn Nhan Tông Hàn và Hoàn Nhan Tông Bật, đốt cung thất Thượng Kinh... tất cả 16 tội; rồi ông tuyên bố phế Hoàn Nhan Lượng làm Hải Lăng vương[13].
Hoàn Nhan Lượng nghe tin có binh biến, không còn đường về, cố sức đánh chiếm Nam Tống. Nhưng dần dần chiến sự bất lợi trước sức chống trả của quân Tống. Do Lượng quá tàn bạo khiến tướng sĩ chán ghét, tháng 11 năm 1161, các tướng sĩ đánh vào trại giết chết Lượng, sau đó về Biện Kinh giết nốt con Lượng là thái tử Quang Anh. Quân Kim rút lui.
Ổn định quốc gia[sửa | sửa mã nguồn]
Để ổn định tình hình trong nước, trước hết Kim Thế Tông tính tới việc ổn định tập đoàn thống trị. Sau khi tiến vào Trung Đô, ông tuyên bố bãi bỏ chính sách tàn sát nội tộc, cho đưa hài cốt của các tướng sĩ và tông thất bị Hoàn Nhan Lượng sát hại được đưa về quê chôn cất, phục hồi lại chức vụ cho con cháu họ, phong thưởng cho các tướng sĩ có công mà chưa được thưởng. Ông khoan dung không trị tội những người đi theo Hoàn Nhan Lượng, thu dùng họ[14].
Ông bỏ hiệu cũ Đông Hôn vương mà Hoàn Nhan Lượng đã đặt cho vua cũ Hoàn Nhan Đản (bị Hoàn Nhan Lượng lật đổ), truy tôn là Kim Hi Tông, cải táng tư lăng. Đồng thời, Kim Thế Tông cho tu sửa cung điện phủ Hội Ninh từng bị Hoàn Nhan Lượng hủy diệt, khôi phục lại tên cũ là Thượng Kinh. Chính sách mới của Kim Thế Tông khiến các quý tộc Nữ Chân rất vui mừng và ủng hộ ông[15].
Kim Thế Tông cũng nhanh chóng đánh dẹp các lực lượng còn trung thành với Hoàn Nhan Lượng, dùng chính sách vừa đánh vừa phủ dụ. Cuối cùng các lực lượng thân vua cũ để quy phục ông.
Nhân sự hỗn loạn trong nội bộ nước Kim do nhiều người oán hận Hải Lăng vương Lượng gây ra, nhiều người cũng nhân đó khởi binh nổi dậy. Tháng 12 năm 1161, Y Lạt Oa Oát cầm đầu người Khiết Đan khởi binh chống lại Kim Thế Tông, tự xưng là hoàng đế.
Đầu năm 1162, Kim Thế Tông bắt đầu ra quân dẹp loạn. Ông cử Hoàn Nhan Mưu Diễn làm tướng, chủ trương "vừa đánh vừa vỗ về". Trong khi giao chiến, ông vẫn hạ chiếu kêu gọi người Khiết Đan đầu hàng. Sau hơn 10 trận giao tranh, quân Khiết Đan bị tổn thất nặng nề. Hai bên gặp nhau trong trận đánh lớn ở Niểu Lĩnh, bị chết trận rất nhiều, cuối cùng quân Kim bắt được Oa Oát. Kim Thế Tông ra lệnh giết Oa Oát cùng cả nhà ông ta.
Đối nội[sửa | sửa mã nguồn]
Triều đình và bộ máy liêu thuộc[sửa | sửa mã nguồn]
Theo lời một số triều thần, Kim Thế Tông dời đô từ Thượng Kinh đến Trung Đô. Sau đó, ông thực hiện một số cải cách trong triều. Về quan chức, ông thực hiện chính sách trọng dụng người tài, có sức khỏe, không câu nệ lai lịch của họ, dựa theo tài năng, không vì ân oán riêng tư[16]. Điển hình trong số những người phục vụ đắc lực cho Hoàn Nhan Lượng được ông trọng dụng là Chí Ninh và Dương Huyền Tố[17].
Người Bột Hải, Khiết Đan, người Hán đều được tham gia bộ máy triều chính. Trong thời gian cai trị, Kim Thế Tông đã lựa chọn được nhiều quan lại có thực tài, thanh liêm; thực hiện chế độ thưởng phạt nghiêm minh. Ông quy định các quan lại trung ương và địa phương phải thường xuyên gặp gỡ nhau để trao đổi công việc. Ai đến tuổi 60 thì ông cho nghỉ hưu[18].
Trong bộ máy cai trị, Kim Thế Tông thực thi chính sách tập trung quyền lực vào tay hoàng đế. Ông lấy thượng thư lệnh và Tả, Hữu thừa tướng và Bình chương chính sự làm quan đầu triều.
Về mặt pháp luật, Kim Thế Tông dựa theo luật cũ của nhà Đường và nhà Tống, sửa đổi để dùng tại nước Kim. Ông quan tâm sửa đổi pháp luật về hình sự, khiến nhân dân dễ hiểu về luật lệ[19].
Dân tộc[sửa | sửa mã nguồn]
Để ngăn ngừa sự nổi dậy kế tiếp của người Khiết Đan, sau khi dẹp loạn, Kim Thế Tông thay đổi chính sách thống trị trước đây. Ông trọng dụng các binh lĩnh người Khiết Đan trong quân ngũ; áp dụng chính sách di dân, đưa người Khiết Đan ở vùng đông bắc tới các lộ Thượng Kinh, Ô Lý Thạch Lũy Bộ[20], lại chuyển người Khiết Đan ở vùng tây bắc đến các lộ Thượng Kinh, Tế châu[21] để họ chung sống với người Nữ Chân và người Hán. Các tộc chung sống hòa binh, giải quyết được vấn đề sắc tộc, tạo ra sự ổn định trong nước[22].
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Chiến tranh thời Hải Lăng vương Hoàn Nhan Lượng khiến nước Kim bị suy đồi kinh tế, kho tàng trống rỗng. Để khôi phục lại kinh tế trong nước, Kim Thế Tông chú trọng phát triển nông nghiệp.
Năm 1162, ông hạ chiếu xá tội cho những người dân từng theo các lực lượng khởi nghĩa chống triều đình thời Hoàn Nhan Lượng, thả hàng loạt tù binh cho về nhà tham gia sản xuất để tăng sức lao động làm nghề nông. Năm 1163, ông hạ lệnh miễn giảm thuế và lao dịch. Năm 1165, sau khi đạt được hòa ước với Nam Tống, ông chỉ duy trì 6 vạn quân lưu thú ở Giang Hoài, còn cho tất cả giải ngũ[23]. Đến năm 1173, lao dịch trong nước đã giảm đi một nửa.
Khi nhà Kim mới vào trung nguyên đã trưng dụng nhiều đất của nhân dân để làm vườn tược và nơi săn bắn, tới thời Kim Hi Tông giảm bớt, sang thời Kim Thế Tông bỏ hoàn toàn, trả lại hết đất đai cho dân. Ông còn lệnh cho các quý tộc có quá nhiều đất đai trả lại một số cho dân cày cấy[24].
Trong những năm tiếp theo bị mất mùa, ông đều ra lệnh giảm tô thuế. Ông xuống chiếu khuyến khích nghề nông, răn đe những ai phá hoại sản xuất đều bị trị tội, không ngoại trừ thân vương quý tộc. Ông cho thả nhiều nô tỳ, động viên họ làm ruộng và làm thủy lợi.
Kim Thế Tông còn cho đúc thêm tiền, thúc đẩy thương mại phát triển. Những biện pháp đó của Kim Thế Tông khiến nước Kim được phục hồi sau nhiều năm chiến tranh, phát triển khá phồn vinh[19][25].
Kim Thế Tông còn đề xướng chính sách tiết kiệm. Ông nhiều lần hạ chiếu giảm bớt cung nữ để giảm chi tiêu của hoàng cung. Mỗi bữa ăn ông cũng lệnh không nấu dư thừa, nên có lần công chúa tới thỉnh an lúc ông đang ăn nhưng ông không còn cơm để thết đãi con gái[26].
Ông luôn dạy các hoàng tử, công chúa phải hết sức tiết kiệm. Ông từ chối đề nghị của một viên quan về việc tăng thêm đồ dùng cho bản thân và cho đông cung thái tử[19][26].
Văn hóa, giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]
Kim Thế Tông ra sức thay đổi chính sách theo kiểu Hán trước đây mà Hoàn Nhan Lượng áp dụng. Ông khôi phục quyền lợi cho người Nữ Chân, nỗ lực đề xướng khôi phục phong tục của người Nữ Chân, cấm họ mặc quần áo người Hán, không được kết hôn với người Hán và không đổi sang họ người Hán[26].
Tuy nhiên, cùng việc tiếp thu văn hóa Hán từ nhỏ và nhận thức được tầm quan trọng của văn hóa Hán, Kim Thế Tông vẫn giữ một số nét chính trong chính sách Hán hóa. Ông đề cao tư tưởng Trung Dung và đạo đức của Nho gia. Ông mở đường ngôn luận, lắng nghe ý kiến của quan lại và nhân dân[26].
Thời Kim Thế Tông, giáo dục được coi trọng. Ông tuyển chọn nhiều quan lại qua thi cử. Khi ông mới lên ngôi, có người khuyên nên bỏ chế độ khoa cử, theo chính sách của Tần Thủy Hoàng. Kim Thế Tông không nghe theo, ngược lại còn thúc đẩy giáo dục và khoa cử phát triển hơn trước. Ông chủ trương nếu ai có tài đáng làm tiến sĩ thì cho đỗ cả, không hạn chế số lượng; nhưng ông cũng rất đề cao đức độ của họ; người đỗ trạng nguyên phải về địa phương khảo đức hạnh, không có đức hạnh thì sĩ gạch tên, không trọng dụng[27].
Năm 1166, ông mở trường Thái học, năm đầu chỉ có 160 người, sang năm sau lên 400. Tại kinh đô thành lập Nữ Chân Viên Tử học, năm 1176, hệ thống các trường cấp lộ được thiết lập gọi là Nữ Chân phủ học, và năm 1189, hệ thống này được thiết lập tại cấp quận. Kim Thế Tông cho giảng dạy các môn học này (sách luận) bằng tiếng Nữ Chân năm 1164, tiếng Hán được phiên âm sang tiếng Nữ Chân để người Nữ Chân có thể học tập. Từ Kim Thế Tông trở đi, các khoa cử đều dùng Nữ Chân văn, người Hán muốn gia nhập vào giới sĩ phu cũng phải theo con đường đó. Do chính sách của Thế Tông, văn hóa của giới quý tộc Nữ Chân được nâng lên cao hơn nhiều so với trước[28].
Một công trình xây dựng nổi tiếng trong thời gian Kim Thế Tông cai trị còn tồn tại đến ngày nay là Lư Câu Kiều, gần Bắc Kinh. Cây cầu này xây dựng trong vòng 3 năm (1189 – 1192) có chiều dài 265,5 m (874 ft) và rộng 9,3m (30,5 ft), được đỡ bằng 281 cột. Tại mỗi cột có chạm khắc 1 con sư tử đá.
Đối ngoại[sửa | sửa mã nguồn]
Với Nam Tống[sửa | sửa mã nguồn]
Nhận thấy việc đánh Nam Tống của Hoàn Nhan Lượng là không nên, ngay tháng chạp năm 1161 sau khi Hoàn Nhan Lượng chết, Kim Thế Tông sai Nguyên soái tả giám quân Cao Trung Kiến đến đề xuất bãi binh với Nam Tống. Ông hạ lệnh cho những binh sĩ từng nam chinh thuộc các lộ Hà Bắc, Sơn Đông, Thiểm Tây được giải ngũ về quê[29]. Ông trả lại những vùng lãnh thổ mà Hoàn Nhan Lượng đã chiếm của Nam Tống như các lộ Hà Bắc, Sơn Đông, Thiểm Tây.
Nhưng năm 1162, Tống Hiếu Tông lên ngôi lại chủ trương kháng Kim, bèn bổ nhiệm Trương Tuấn làm tướng vùng Giang Hoài để chống Kim. Kim Thế Tông gấp rút xây dựng lực lượng chống Tống, xây dựng các phòng tuyến để đề phòng sự tấn công từ phía nam. Tháng 5 năm 1162, Nam Tống xuất quân đánh chiếm Túc châu của nước Kim. Kim Thế Tông hạ lệnh phản công nhanh chóng chiếm lại Túc châu.
Trong triều Tống vẫn tiếp tục đấu tranh giữa hai phe chủ chiến và nghị hòa không chấm dứt. Thấy vua Tống vẫn còn ý định gây chiến, để gây sức ép khiến Tống Hiếu Tông phải nghị hòa, Kim Thế Tông quyết định đánh Tống trước. Một mặt, ông sai hữu thừa tướng Bộc Tán Trung Nghĩa làm Đô nguyên soái, thống lĩnh ba quân ở Nam Kinh (Khai Phong, Biện Kinh cũ của Bắc Tống), sai Phó nguyên soái Liệt Chí Ninh đóng quân ở Hoài Dương; mặt khác ông lệnh cho 2 tướng ra đề nghị bên Tống ngừng bắc tiến và cống nạp thì sẽ ngưng chiến.
Liệt Chí Ninh đưa thư cho tướng Tống là Trương Tuấn đề nghị giảng hòa. Trương Tuấn không chịu, ra quân đánh Kim, nhưng bị quân Kim nhanh chóng đánh lui.
Để nghị hòa nhanh chóng đạt kết quả, Kim Thế Tông đồng ý bớt điều kiện, cho vua Tống không phải xưng thần như trước, mà chỉ phải xưng "cháu" (điệt)[30]. Bộc Tán Trung Nghĩa cho thư qua lại với Tống Hiếu Tông 7 lần, vua Tống vẫn chưa dứt khoát. Theo lệnh của Thế Tông, năm 1164, quân Kim vượt sông Hoài, đánh chiếm Vu Thai, Lư châu, Hào châu. Trước thế mạnh của quân Kim, Tống Hiếu Tông sợ hãi sai sứ đến xin giảng hòa.
Đầu năm 1165, Kim Thế Tông chấp nhận hòa ước với Nam Tống. Hai bên thỏa thuận hòa bình, gọi là Hòa ước Long Hưng giữa nhà Kim và nhà Tống, với nội dung chủ yếu là[31]:
- Biên giới: phía Đông lấy trung du, phía Tây lấy hai châu Đường, Đặng (Hồ Bắc) làm ranh giới. Nam Tống phải trả lại 6 châu Hải, Tứ, Đường, Đặng, Thường, Tần cho Kim
- Quan hệ: hai nước có quan hệ chú-cháu, Tống Hiếu Tông không phải xưng "thần" nhưng phải xưng "cháu" với Kim Thế Tông
- Cống nạp: hàng năm Tống phải cống cho Kim 20 vạn lạng bạc và 20 vạn tấm lụa
Từ đó hai nước sống trong hòa bình, suốt 40 năm không xảy ra chiến tranh[26][32].
Với Đại Việt[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi đã có hòa bình với Nam Tống, năm 1168, Kim Thế Tông sai sứ giả vượt qua lãnh thổ Nam Tống đến nước Đại Việt[33][34] và đó cũng là lần duy nhất nhà Kim có quan hệ ngoại giao với Đại Việt[35].
Cùng với sứ nhà Kim, sứ Nam Tống cũng đến Đại Việt lúc đó. Vua Lý Anh Tông sai các quan đón tiếp sứ giả cả 2 nước chu đáo nhưng không cho đoàn sứ giả hai nước gặp nhau[33][34][35].
Qua đời[sửa | sửa mã nguồn]
Trái với Hoàn Nhan Lượng thích nữ sắc, Kim Thế Tông sống khá tiết dục. Ông cho nhiều cung nữ ra khỏi hoàng cung và không lập hoàng hậu khác sau khi người vợ chính Ô Lâm Đáp thị qua đời.
Do thái tử Doãn Cung mất sớm năm 1185, ông lập cháu nội là Hoàn Nhan Cảnh làm hoàng thái tôn.
Ngày 24 tháng 1 năm 1189, Kim Thế Tông lâm bệnh và qua đời tại điện Phúc An thuộc Trung Đô, ở ngôi được 29 năm, hưởng thọ 67 tuổi. Ông được an táng tại Hưng Lăng trên núi Đại Phong. Thái tôn Hoàn Nhan Cảnh lên nối ngôi, tức là Kim Chương Tông.
Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]
Kim Thế Tông được đánh giá là vị minh quân nhà Kim, nhà chính trị kiệt xuất trong lịch sử phong kiến Trung Quốc[36]. Ông đã nghiên cứu và đúc kết kinh nghiệm cai trị từ nhiều vị vua đời trước làm bài học cho mình. Ông có công đưa nước Kim từ chiến tranh trở lại hòa bình, thiết lập quan hệ với láng giềng, xây dựng nước Kim thịnh trị, phồn vinh. Việc tuyển chọn quan lại theo tài năng và mở đường ngôn luận được coi là những chính sách tiến bộ của Kim Thế Tông[7].
Duy có việc phế bỏ chính sách Hán hóa mà Hoàn Nhan Lượng đang theo đuổi, trở về với diện mạo văn hóa Nữ Chân của ông rất có ý nghĩa bản sắc văn hóa dân tộc, tuy nhiên đáng tiếc về lâu dài đã không được thành công[7].
Xét trên tổng thể, Kim Thế Tông vẫn là một vị vua có đủ tài đức, nhiều công lao. Ông được sử sách ca ngợi là "tiểu Nghiêu Thuấn"[37][38].
Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]
Cha mẹ[sửa | sửa mã nguồn]
- Cha: Hoàn Nhan Tông Phụ
- Mẹ đích: Khâm Từ hoàng hậu Bồ Sát thị
- Mẹ sinh: Trinh Ý hoàng hậu Lý thị
Vợ con[sửa | sửa mã nguồn]
- Chiêu Đức hoàng hậu Ô Lâm Đáp thị. Đây chính là người vợ bị Hoàn Nhan Lượng bắt vào cung và đã tự vẫn ở Cố Tiết. Khi lên ngôi vua, Kim Thế Tông đã truy phong bà làm hoàng hậu và không lập ai làm hoàng hậu nữa để bày tỏ lòng thương tiếc người vợ cũ suốt đời[8].
- Thái tử Hoàn Nhan Doãn Cung (1146-1185). Sau này con trai ông là Chương Tông Hoàn Nhan Cảnh truy tôn làm Hiến Tông.
- Triệu vương Hoàn Nhan Thục Liễn
- Việt vương Hoàn Nhan Tà Lỗ
- Dự quốc công chúa
- Trương nguyên phi
- Hạo vương Hoàn Nhan Vĩnh Trung
- Việt vương Hoàn Nhan Vĩnh Công
- Lý nguyên phi
- Trịnh vương Hoàn Nhan Vĩnh Đạo
- Vệ Thiệu vương Hoàn Nhan Vĩnh Tế
- Lộ vương Hoàn Nhan Vĩnh Đức
- Lương chiêu nghi
- Dự vương Hoàn Nhan Vĩnh Thành
- Thạch Mạt tài nhân
- Quỳ vương Hoàn Nhan Vĩnh Thăng
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Thương Thánh (2011), Chính sử Trung Quốc qua các triều đại, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
- An Tác Chương (1996), Chuyện những kẻ bạo tàn trong lịch sử, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
- Tiêu Lê (2000), Những ông vua nổi tiếng Trung Quốc, tập 3, Nhà xuất bản Đà Nẵng
- Nguyễn Khắc Thuần (2003), Các đời đế vương Trung Quốc, Nhà xuất bản Giáo dục
- Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, Nhà xuất bản Hà Nội
- Ngô Thì Sĩ (2011), Đại Việt sử ký tiền biên, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
- Khâm định Việt sử thông giám cương mục, bản điện tử
- Viện Sử học (1987), Biên niên lịch sử cổ trung đại Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â b c d đ e Kim sử, quyển 6: Bản kỷ 6 - Thế Tông thượng
- ^ a ă â Kim sử, quyển 8: Bản kỷ 8 - Thế Tông hạ
- ^ a ă â Truy phong
- ^ Kim sử, quyển 6 chép là ông sinh năm Thiên Phụ thứ 7 đời Kim Thái Tổ, tức năm 1123.
- ^ Từ Mộng Sân - Tam triều bắc minh hội biên dẫn từ Trương Lệ - Chánh Long sự tích rằng: Bầu (裒) là con trai của Lộ vương Tông Phụ, con trai thứ 3 của Thái Tổ, em họ của Lượng. Bầu tự Ngạn Cử, sanh giờ Dần ngày 1 tháng 3 năm Ất tị, tiểu tự Hốt Lạt Mã, sau khi tức vị đổi là Ung. Lý Tâm Truyện - Hệ niên yếu lục cũng dẫn câu này, nhưng thay chữ Bầu bằng chữ Bao (襃)
- ^ a ă Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 29
- ^ a ă â b Thương Thánh, sách đã dẫn, tr 474
- ^ a ă â Thương Thánh, sách đã dẫn, tr 475
- ^ An Tác Chương, sách đã dẫn, tr 209
- ^ Nay là Hợp Phì, An Huy
- ^ Đông bắc Thẩm Dương, Liêu Ninh
- ^ Hoàn Nhan Lượng là con đẻ của Đại thị, vợ lẽ của cha; sau khi lên ngôi đã giết vợ chính của cha là thái hậu Đan Đồ thị
- ^ An Tác Chương, sách đã dẫn, tr 227
- ^ Tiêu Lê, sách đã đã dẫn, tr 38
- ^ Tiêu Lê, sách đã đã dẫn, tr 39
- ^ Đặng Huy Phúc, sách đã dẫn, tr 379
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 40
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 50-51
- ^ a ă â Đặng Huy Phúc, sách đã dẫn, tr 380
- ^ Nay là lưu vực sông Tuy Phương
- ^ Nay là phía tây Cát Lâm
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 41
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 55
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 57-58
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 59
- ^ a ă â b c Thương Thánh, sách đã dẫn, tr 476
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 53-54
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 53
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 42
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 45
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 46
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 47
- ^ a ă Ngô Thì Sĩ, sách đã dẫn, tr 350
- ^ a ă Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Chính biên quyển 5
- ^ a ă Viện Sử học, sách đã dẫn, tr 143
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 66
- ^ An Tác Chương, sách đã dẫn, tr 226
- ^ Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 57-66

markdown:
# Kim Thế Tông
|Kim Thế Tông|
|Hoàng đế Trung Hoa
|[1161](/wiki/1161) – 1/ [[1]](#cite_note-KS6-1) [1189](/wiki/1189) [[2]](#cite_note-KS8-2) [Kim Hải Lăng Vương](/wiki/Kim_H%E1%BA%A3i_L%C4%83ng_V%C6%B0%C6%A1ng) [Kim Chương Tông](/wiki/Kim_Ch%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%B4ng)
Trương nguyên phi
Lý nguyên phi
Lương chiêu nghi
Thạch Mạt tài nhân
Hoàn Nhan Tụ
Hoàn Nhan Ung
[Hoàn Nhan Bao](/w/index.php?title=Ho%C3%A0n_Nhan_Bao&action=edit&redlink=1) [1161](/wiki/1161)- [1189](/wiki/1189)
(光天興運文德武功聖明仁孝皇帝)
[[1]](#cite_note-KS6-1) [[2]](#cite_note-KS8-2) [Nhà Kim](/wiki/Nh%C3%A0_Kim) [[1]](#cite_note-KS6-1) [[3]](#cite_note-TP-3) [Hoàn Nhan Tông Nghiêu](/wiki/Ho%C3%A0n_Nhan_T%C3%B4ng_Ph%E1%BB%A5) Bồ Sát thị [[3]](#cite_note-TP-3)
Mẹ sinh: Trinh Ý hoàng hậu
Lý thị [[3]](#cite_note-TP-3) [[1]](#cite_note-KS6-1) [[1]](#cite_note-KS6-1) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) [[2]](#cite_note-KS8-2) **Kim Thế Tông** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 金世宗; [1123](/wiki/1123) – [4] [1189](/wiki/1189)), tên thật là **Hoàn Nhan Ô Lộc** , tên khác là [[1]](#cite_note-KS6-1) **Hoàn Nhan Ung** hay [[1]](#cite_note-KS6-1) **Hoàn Nhan Bao** , là vị [[5]](#cite_note-5) [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF)thứ 5 của [nhà Kim](/wiki/Nh%C3%A0_Kim)trong [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c).
## Mục lục
[1 Thân thế](#Th.C3.A2n_th.E1.BA.BF) [2 Thời trẻ](#Th.E1.BB.9Di_tr.E1.BA.BB) [3 Thời Hi Tông và Hải Lăng Vương](#Th.E1.BB.9Di_Hi_T.C3.B4ng_v.C3.A0_H.E1.BA.A3i_L.C4.83ng_V.C6.B0.C6.A1ng) [4 Ổn định quốc gia](#.E1.BB.94n_.C4.91.E1.BB.8Bnh_qu.E1.BB.91c_gia) [5 Đối nội](#.C4.90.E1.BB.91i_n.E1.BB.99i) [6 Đối ngoại](#.C4.90.E1.BB.91i_ngo.E1.BA.A1i) [7 Qua đời](#Qua_.C4.91.E1.BB.9Di) [8 Nhận định](#Nh.E1.BA.ADn_.C4.91.E1.BB.8Bnh) [9 Gia đình](#Gia_.C4.91.C3.ACnh) [10 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [11 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [12 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch)
## Thân thế[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=1)]
Hoàn Nhan Ung là con của
[hoàng tử](/wiki/Ho%C3%A0ng_t%E1%BB%AD) [Hoàn Nhan Tông Phụ](/wiki/Ho%C3%A0n_Nhan_T%C3%B4ng_Ph%E1%BB%A5), cháu nội của [Kim Thái Tổ](/wiki/Kim_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95) Hoàn Nhan A Cốt Đả. Mẹ ông là Lý thị, vợ thứ của Tông Phụ, người quý tộc [Bột Hải](/wiki/B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i), sinh ra ông năm [1123](/wiki/1123) tại hoàng cung phủ Hội Ninh, Thượng Kinh.
Hoàn Nhan Tông Phụ thường đóng vai trò trấn giữ kinh sư khi Kim Thái Tổ và các hoàng tử khác đi chinh chiến. Ông được mẹ dạy dỗ từ nhỏ, sớm thông hiểu nhiều sách vở. Khi Tông Phụ qua đời (
[1135](/wiki/1135)), Hoàn Nhan Ung mới 12 tuổi. Theo tục người [Nữ Chân](/wiki/N%E1%BB%AF_Ch%C3%A2n), [phụ nữ](/wiki/Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF) góa chồng có thể được mang gả cho người trong tông tộc, nhưng Lý thị từ chối tục này và xuất gia đi tu ở Liêu Dương . [6]
## Thời trẻ[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=2)]
Hoàn Nhan Ung khi sinh ra có 7 nốt ruồi trên ngực
. Tiếp nối truyền thống thượng võ của gia tộc, Hoàn Nhan Ung theo nghề võ, giỏi cưỡi ngựa, bắn cung. Ông được giáo dục tốt về quân sự và được theo các chú, bác là [7] [Hoàn Nhan Tông Bật](/wiki/Ng%E1%BB%99t_Tru%E1%BA%ADt), Hoàn Nhan Tông Xương, [Hoàn Nhan Tông Hàn](/wiki/Ho%C3%A0n_Nhan_T%C3%B4ng_H%C3%A0n)ra chiến trận.
## Thời Hi Tông và Hải Lăng Vương[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=3)]
### Nhẫn nhịn tìm đường sống[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=4)]
Hoàn Nhan Ung là viên tướng có sức khỏe và tài năng. Đến thời
[Kim Hi Tông](/wiki/Kim_Hi_T%C3%B4ng), Hoàn Nhan Ung được bổ nhiệm làm Quang lộc đại phu, rồi tước Cát vương, giữ chức Binh bộ thượng thư.
Sau mấy năm làm vua, Kim Hi Tông ham mê rượu chè và thảm sát nhiều anh em trong họ tộc.
[Hoàng hậu](/wiki/Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu) Điệu Bình lại chuyên quyền, hay tham gia vào triều chính, vì vậy Hoàn Nhan Ung và vợ là Ô Lâm Đáp thị phải trải qua nhiều ngày sóng gió. Để tránh tai họa, theo lời vợ, ông mang báu vật gia đình là đai bạch ngọc trắng mà vua Tống thường dùng (vốn là chiến lợi phẩm khi đánh Tống), dâng hoàng hậu để tránh bị giết và giữ được chức Binh bộ Thượng thư [[6]](#cite_note-Ti.C3.AAu_L.C3.AA.2C_s.C3.A1ch_.C4.91.C3.A3_d.E1.BA.ABn.2C_tr_29-6) . [8]
Năm
[1149](/wiki/1149), người anh họ ông là [Hoàn Nhan Lượng](/wiki/Kim_H%E1%BA%A3i_L%C4%83ng_V%C6%B0%C6%A1ng) (cháu đích tôn của [Kim Thái Tổ](/wiki/Kim_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95)) giết chết Kim Hi Tông giành ngôi vua. Hoàn Nhan Lượng cũng ra tay sát hại nhiều người trong tông thất vì không cùng cánh hoặc phòng ngừa họ chống đối. Để thoát hiểm, Hoàn Nhan Ung cũng phải dâng nhiều của báu như bội đao sừng tê triều [Liêu](/wiki/Nh%C3%A0_Li%C3%AAu), bộ đồ uống trà bằng ngọc của Thổ Phồn lên Hoàn Nhan Lượng. Tuy không bị giết, Hoàn Nhan Ung vẫn bị điều đi làm quan ở xa, lần lượt đảm đương các chức vụ như Hội Ninh mục, Trung Kinh lưu thủ, Yên Kinh lưu thủ, Tế Nam doãn.
Hoàn Nhan Lượng rất hiếu sắc, đã giết hại nhiều tông thất và tướng sĩ trong triều và cướp vợ, con gái những người này đưa vào cung làm phi tần
. Trước sau có gần 20 phi tần của Hoàn Nhan Lượng là những người thân thích trong họ, vợ góa con côi của tông thất. Khi Hoàn Nhan Ung ở Tế Nam, Hoàn Nhan Lượng cũng muốn cướp vợ ông, bèn triệu bà vào cung. Vì tính mạng của ông, Ô Lâm Đáp thị nhẫn nhục lên đường, trước khi đi dặn ông hãy nén giận để chiêu nạp hiền sĩ đợi ngày trả thù; khi đi tới Cố Tiết cách Trung Đô hơn 70 dặm, bà nhảy xuống hồ [9] [tự sát](/wiki/T%E1%BB%B1_s%C3%A1t) . [[8]](#cite_note-tt475-8)
Năm
[1155](/wiki/1155), Hoàn Nhan Lượng bổ nhiệm ông làm Đông Kinh lưu thủ. Hoàn Nhan Ung bắt đầu xây dựng thế lực riêng cho mình. Được sự giúp đỡ của mẹ đẻ là Lý thị, ông có được sự hậu thuẫn của họ bên mẹ ở Bột Hải, đứng đầu là cậu ruột Lý Thạch. Trong thời gian trấn trị tại đây, Hoàn Nhan Ung đã liên kết với 2 gia tộc lớn là Lý và Trương. Ngoài ra, do sự cai trị khá hà khắc và thích chiến tranh của Hoàn Nhan Lượng khiến các tướng sĩ và quý tộc [Nữ Chân](/wiki/N%E1%BB%AF_Ch%C3%A2n) ở vùng Liêu Dương chán ghét, nhiều người quay sang ủng hộ ông . Điều đó khiến Hoàn Nhan Lượng bắt đầu lo ngại về ông. [7]
### Làm binh biến lên ngôi[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=5)]
Hoàn Nhan Lượng có ý định phát động chiến tranh để xâm chiếm hoàn toàn
[Nam Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng). Năm [1160](/wiki/1160), vua Kim phát binh đánh Tống, huy động mấy chục vạn quân và ngựa chiến ra trận. Tuy nam tiến, vua Kim vẫn đề phòng Hoàn Nhan Ung, sai em họ là Cao Tồn Phúc đưa Lý Nhan Long tới Đông Kinh làm Phó lưu thủ để giám sát ông. Cao Tồn Phúc có con gái làm phi tần của vua Kim, được tin cậy, thấy Hoàn Nhan Ung chiêu binh tích vũ khí bèn mật báo với Hoàn Nhan Lượng.
Vì Hoàn Nhan Lượng huy động rất nhiều quân trong toàn quốc ra trận khiến nước Kim xao động. Nhiều người
[Nữ Chân](/wiki/N%E1%BB%AF_Ch%C3%A2n) không muốn ra trận. Khi quân Kim đi qua sông Hoài đến Lô châu , nhiều người cùng nhau đào ngũ. Tháng 8 năm [10] [1161](/wiki/1161), quan Mưu khắc của phủ Hàm Bình là Khoát Lý nổi dậy làm binh biến ở [Liêu Đông](/wiki/Li%C3%AAu_%C4%90%C3%B4ng)chống lại Hoàn Nhan Lượng. Cùng lúc, một cánh quân do tướng Hoàn Nhan Phúc Thọ chỉ huy gần 1 vạn người đã phản biến chạy về Đông Kinh, tuyên bố ủng hộ lập Hoàn Nhan Ung lên ngôi. [[1]](#cite_note-KS6-1)
Hoàn Nhan Ung mang quân dẹp Khoát Lý, Khoát Lý vội lui binh. Hoàn Nhan Ung được một người nhà của Cao Tồn Phúc báo tin Cao Tồn Phúc đã tâu lên vua Kim và muốn giết mình. Ông vội hỏi kế Lý Thạch. Nghe theo lời Lý Thạch, Hoàn Nhan Ung bèn chủ động ra tay trước. Ông lấy lý do "chống giặc" để triệu tập Cao Tồn Phúc và Lý Nhan Long tới họp mặt tại chùa Thanh An nơi mẹ ông xuất gia.
Cao Tồn Phúc không dám đến. Hoàn Nhan Ung cho người tới giục giã mấy lần, Phúc và Long phải tới dự. Ông bèn hạ lệnh bắt giữ Phúc và Long. Ngày 3 tháng 10 năm 1161 Hoàn Nhan Phúc Thọ mang 1 vạn quân từ
[Sơn Đông](/wiki/S%C6%A1n_%C4%90%C3%B4ng) về hội, Hoàn Nhan Mưu Diễn cũng mang 5000 quân từ Thường An đến theo ông. Ngày 7 tháng 10 ÂL (tức [11] [27 tháng 10](/wiki/27_th%C3%A1ng_10)DL), Hoàn Nhan Ung tập hợp mấy cánh quân tiến vào thành giết chết Cao Tồn Phúc và những người cùng phe, tự lập làm [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF), đặt niên hiệu là **Đại Định**, tức là **Kim Thế Tông**.
Kim Thế Tông mang quân đánh chiếm Yên Kinh, Trung Đô rất thuận lợi. Để có danh nghĩa thảo phạt Hoàn Nhan Lượng, Hoàn Nhan Ung đưa thư đi các nơi kể tội Lượng sát hại mẹ (thái hậu)
, giết hại tông thất, giết con cháu của [12] [Kim Thái Tông](/wiki/Kim_Th%C3%A1i_T%C3%B4ng), con cháu của [Hoàn Nhan Tông Hàn](/wiki/Ho%C3%A0n_Nhan_T%C3%B4ng_H%C3%A0n)và [Hoàn Nhan Tông Bật](/wiki/Ng%E1%BB%99t_Tru%E1%BA%ADt), đốt cung thất Thượng Kinh... tất cả 16 tội; rồi ông tuyên bố phế Hoàn Nhan Lượng làm *Hải Lăng vương* . [[13]](#cite_note-13)
Hoàn Nhan Lượng nghe tin có binh biến, không còn đường về, cố sức đánh chiếm
[Nam Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng). Nhưng dần dần chiến sự bất lợi trước sức chống trả của quân Tống. Do Lượng quá tàn bạo khiến tướng sĩ chán ghét, tháng 11 năm [1161](/wiki/1161), các tướng sĩ đánh vào trại giết chết Lượng, sau đó về Biện Kinh giết nốt con Lượng là thái tử Quang Anh. Quân Kim rút lui.
## Ổn định quốc gia[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=6)]
Để ổn định tình hình trong nước, trước hết Kim Thế Tông tính tới việc ổn định tập đoàn thống trị. Sau khi tiến vào Trung Đô, ông tuyên bố bãi bỏ chính sách tàn sát nội tộc, cho đưa hài cốt của các tướng sĩ và tông thất bị Hoàn Nhan Lượng sát hại được đưa về quê chôn cất, phục hồi lại chức vụ cho con cháu họ, phong thưởng cho các tướng sĩ có công mà chưa được thưởng. Ông khoan dung không trị tội những người đi theo Hoàn Nhan Lượng, thu dùng họ
. [14]
Ông bỏ hiệu cũ Đông Hôn vương mà Hoàn Nhan Lượng đã đặt cho vua cũ Hoàn Nhan Đản (bị Hoàn Nhan Lượng lật đổ), truy tôn là
**Kim Hi Tông**, cải táng tư lăng. Đồng thời, Kim Thế Tông cho tu sửa cung điện phủ Hội Ninh từng bị Hoàn Nhan Lượng hủy diệt, khôi phục lại tên cũ là Thượng Kinh. Chính sách mới của Kim Thế Tông khiến các quý tộc [Nữ Chân](/wiki/N%E1%BB%AF_Ch%C3%A2n) rất vui mừng và ủng hộ ông . [15]
Kim Thế Tông cũng nhanh chóng đánh dẹp các lực lượng còn trung thành với Hoàn Nhan Lượng, dùng chính sách vừa đánh vừa phủ dụ. Cuối cùng các lực lượng thân vua cũ để quy phục ông.
Nhân sự hỗn loạn trong nội bộ nước Kim do nhiều người oán hận Hải Lăng vương Lượng gây ra, nhiều người cũng nhân đó khởi binh nổi dậy. Tháng 12 năm 1161, Y Lạt Oa Oát cầm đầu người
[Khiết Đan](/wiki/Khi%E1%BA%BFt_%C4%90an) khởi binh chống lại Kim Thế Tông, tự xưng là [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF).
Đầu năm
[1162](/wiki/1162), Kim Thế Tông bắt đầu ra quân dẹp loạn. Ông cử Hoàn Nhan Mưu Diễn làm tướng, chủ trương "vừa đánh vừa vỗ về". Trong khi giao chiến, ông vẫn hạ chiếu kêu gọi người Khiết Đan đầu hàng. Sau hơn 10 trận giao tranh, quân Khiết Đan bị tổn thất nặng nề. Hai bên gặp nhau trong trận đánh lớn ở Niểu Lĩnh, bị chết trận rất nhiều, cuối cùng quân Kim bắt được Oa Oát. Kim Thế Tông ra lệnh giết Oa Oát cùng cả nhà ông ta.
## Đối nội[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=7)]
### Triều đình và bộ máy liêu thuộc[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=8)]
Theo lời một số triều thần, Kim Thế Tông dời đô từ Thượng Kinh đến Trung Đô. Sau đó, ông thực hiện một số cải cách trong triều. Về quan chức, ông thực hiện chính sách trọng dụng người tài, có sức khỏe, không câu nệ lai lịch của họ, dựa theo tài năng, không vì ân oán riêng tư
. Điển hình trong số những người phục vụ đắc lực cho Hoàn Nhan Lượng được ông trọng dụng là Chí Ninh và Dương Huyền Tố [16] . [[17]](#cite_note-17)
Người
[Bột Hải](/wiki/B%E1%BB%99t_H%E1%BA%A3i), [Khiết Đan](/wiki/Khi%E1%BA%BFt_%C4%90an), [người Hán](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n) đều được tham gia bộ máy triều chính. Trong thời gian cai trị, Kim Thế Tông đã lựa chọn được nhiều quan lại có thực tài, thanh liêm; thực hiện chế độ thưởng phạt nghiêm minh. Ông quy định các quan lại trung ương và địa phương phải thường xuyên gặp gỡ nhau để trao đổi công việc. Ai đến tuổi 60 thì ông cho nghỉ hưu . [18]
Trong bộ máy cai trị, Kim Thế Tông thực thi chính sách tập trung quyền lực vào tay
[hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF). Ông lấy thượng thư lệnh và Tả, Hữu thừa tướng và Bình chương chính sự làm quan đầu triều.
Về mặt pháp luật, Kim Thế Tông dựa theo luật cũ của
[nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng) và [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng), sửa đổi để dùng tại nước Kim. Ông quan tâm sửa đổi pháp luật về hình sự, khiến nhân dân dễ hiểu về luật lệ . [19]
### Dân tộc[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=9)]
Để ngăn ngừa sự nổi dậy kế tiếp của người Khiết Đan, sau khi dẹp loạn, Kim Thế Tông thay đổi chính sách thống trị trước đây. Ông trọng dụng các binh lĩnh người
[Khiết Đan](/wiki/Khi%E1%BA%BFt_%C4%90an) trong quân ngũ; áp dụng chính sách di dân, đưa người Khiết Đan ở vùng đông bắc tới các lộ Thượng Kinh, Ô Lý Thạch Lũy Bộ , lại chuyển người Khiết Đan ở vùng tây bắc đến các lộ Thượng Kinh, Tế châu [20] để họ chung sống với người [[21]](#cite_note-21) [Nữ Chân](/wiki/N%E1%BB%AF_Ch%C3%A2n)và [người Hán](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A1n). Các tộc chung sống hòa binh, giải quyết được vấn đề sắc tộc, tạo ra sự ổn định trong nước . [[22]](#cite_note-22)
### Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=10)]
Chiến tranh thời Hải Lăng vương
[Hoàn Nhan Lượng](/wiki/Kim_H%E1%BA%A3i_L%C4%83ng_V%C6%B0%C6%A1ng) khiến nước Kim bị suy đồi [kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF), kho tàng trống rỗng. Để khôi phục lại kinh tế trong nước, Kim Thế Tông chú trọng phát triển [nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p).
Năm
[1162](/wiki/1162), ông hạ chiếu xá tội cho những người dân từng theo các lực lượng khởi nghĩa chống triều đình thời Hoàn Nhan Lượng, thả hàng loạt tù binh cho về nhà tham gia sản xuất để tăng sức lao động làm nghề nông. Năm [1163](/wiki/1163), ông hạ lệnh miễn giảm thuế và lao dịch. Năm [1165](/wiki/1165), sau khi đạt được hòa ước với [Nam Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng), ông chỉ duy trì 6 vạn quân lưu thú ở Giang Hoài, còn cho tất cả giải ngũ . Đến năm [23] [1173](/wiki/1173), lao dịch trong nước đã giảm đi một nửa.
Khi nhà Kim mới vào trung nguyên đã trưng dụng nhiều đất của nhân dân để làm vườn tược và nơi săn bắn, tới thời
[Kim Hi Tông](/wiki/Kim_Hi_T%C3%B4ng) giảm bớt, sang thời Kim Thế Tông bỏ hoàn toàn, trả lại hết đất đai cho dân. Ông còn lệnh cho các quý tộc có quá nhiều đất đai trả lại một số cho dân cày cấy . [24]
Trong những năm tiếp theo bị mất mùa, ông đều ra lệnh giảm tô thuế. Ông xuống chiếu khuyến khích nghề nông, răn đe những ai phá hoại sản xuất đều bị trị tội, không ngoại trừ thân vương quý tộc. Ông cho thả nhiều nô tỳ, động viên họ làm ruộng và làm thủy lợi.
Kim Thế Tông còn cho đúc thêm
[tiền](/wiki/Ti%E1%BB%81n), thúc đẩy [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i) phát triển. Những biện pháp đó của Kim Thế Tông khiến nước Kim được phục hồi sau nhiều năm chiến tranh, phát triển khá phồn vinh [[19]](#cite_note-.C4.90.E1.BA.B7ng_Huy_Ph.C3.BAc.2C_s.C3.A1ch_.C4.91.C3.A3_d.E1.BA.ABn.2C_tr_380-19) . [25]
Kim Thế Tông còn đề xướng chính sách tiết kiệm. Ông nhiều lần hạ chiếu giảm bớt cung nữ để giảm chi tiêu của hoàng cung. Mỗi bữa ăn ông cũng lệnh không nấu dư thừa, nên có lần công chúa tới thỉnh an lúc ông đang ăn nhưng ông không còn cơm để thết đãi con gái
. [26]
Ông luôn dạy các
[hoàng tử](/wiki/Ho%C3%A0ng_t%E1%BB%AD), [công chúa](/wiki/C%C3%B4ng_ch%C3%BAa) phải hết sức tiết kiệm. Ông từ chối đề nghị của một viên quan về việc tăng thêm đồ dùng cho bản thân và cho đông cung thái tử [[19]](#cite_note-.C4.90.E1.BA.B7ng_Huy_Ph.C3.BAc.2C_s.C3.A1ch_.C4.91.C3.A3_d.E1.BA.ABn.2C_tr_380-19) . [26]
### Văn hóa, giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=11)]
Kim Thế Tông ra sức thay đổi chính sách theo kiểu Hán trước đây mà Hoàn Nhan Lượng áp dụng. Ông khôi phục quyền lợi cho người Nữ Chân, nỗ lực đề xướng khôi phục phong tục của người Nữ Chân, cấm họ mặc quần áo người Hán, không được kết hôn với người Hán và không đổi sang họ người Hán
. [26]
Tuy nhiên, cùng việc tiếp thu văn hóa Hán từ nhỏ và nhận thức được tầm quan trọng của văn hóa Hán, Kim Thế Tông vẫn giữ một số nét chính trong chính sách Hán hóa. Ông đề cao tư tưởng Trung Dung và đạo đức của
[Nho gia](/wiki/Nho_gi%C3%A1o). Ông mở đường ngôn luận, lắng nghe ý kiến của quan lại và nhân dân . [26]
Thời Kim Thế Tông,
[giáo dục](/wiki/Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c) được coi trọng. Ông tuyển chọn nhiều quan lại qua thi cử. Khi ông mới lên ngôi, có người khuyên nên bỏ chế độ khoa cử, theo chính sách của [Tần Thủy Hoàng](/wiki/T%E1%BA%A7n_Th%E1%BB%A7y_Ho%C3%A0ng). Kim Thế Tông không nghe theo, ngược lại còn thúc đẩy giáo dục và khoa cử phát triển hơn trước. Ông chủ trương nếu ai có tài đáng làm tiến sĩ thì cho đỗ cả, không hạn chế số lượng; nhưng ông cũng rất đề cao đức độ của họ; người đỗ [trạng nguyên](/wiki/Tr%E1%BA%A1ng_nguy%C3%AAn) phải về địa phương khảo đức hạnh, không có đức hạnh thì sĩ gạch tên, không trọng dụng . [27]
Năm
[1166](/wiki/1166), ông mở trường Thái học, năm đầu chỉ có 160 người, sang năm sau lên 400. Tại kinh đô thành lập *Nữ Chân Viên Tử học*, năm [1176](/wiki/1176), hệ thống các trường cấp lộ được thiết lập gọi là Nữ Chân phủ học, và năm 1189, hệ thống này được thiết lập tại cấp quận. Kim Thế Tông cho giảng dạy các môn học này (sách luận) bằng tiếng Nữ Chân năm [1164](/wiki/1164), [tiếng Hán](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c) được phiên âm sang [tiếng Nữ Chân](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_N%E1%BB%AF_Ch%C3%A2n&action=edit&redlink=1) để người Nữ Chân có thể học tập. Từ Kim Thế Tông trở đi, các khoa cử đều dùng Nữ Chân văn, người Hán muốn gia nhập vào giới sĩ phu cũng phải theo con đường đó. Do chính sách của Thế Tông, văn hóa của giới quý tộc Nữ Chân được nâng lên cao hơn nhiều so với trước . [28]
Một công trình xây dựng nổi tiếng trong thời gian Kim Thế Tông cai trị còn tồn tại đến ngày nay là
[Lư Câu Kiều](/w/index.php?title=L%C6%B0_C%C3%A2u_Ki%E1%BB%81u&action=edit&redlink=1), gần [Bắc Kinh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Kinh). Cây cầu này xây dựng trong vòng 3 năm (1189 – 1192) có chiều dài 265,5 m (874 ft) và rộng 9,3m (30,5 ft), được đỡ bằng 281 cột. Tại mỗi cột có chạm khắc 1 con sư tử đá.
## Đối ngoại[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=12)]
### Với Nam Tống[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=13)]
Nhận thấy việc đánh
[Nam Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng) của Hoàn Nhan Lượng là không nên, ngay tháng chạp năm [1161](/wiki/1161) sau khi Hoàn Nhan Lượng chết, Kim Thế Tông sai Nguyên soái tả giám quân Cao Trung Kiến đến đề xuất bãi binh với Nam Tống. Ông hạ lệnh cho những binh sĩ từng nam chinh thuộc các lộ [Hà Bắc](/wiki/H%C3%A0_B%E1%BA%AFc_(Trung_Qu%E1%BB%91c)), [Sơn Đông](/wiki/S%C6%A1n_%C4%90%C3%B4ng), [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y) được giải ngũ về quê . Ông trả lại những vùng lãnh thổ mà Hoàn Nhan Lượng đã chiếm của Nam Tống như các lộ Hà Bắc, Sơn Đông, Thiểm Tây. [29]
Nhưng năm
[1162](/wiki/1162), [Tống Hiếu Tông](/wiki/T%E1%BB%91ng_Hi%E1%BA%BFu_T%C3%B4ng) lên ngôi lại chủ trương kháng Kim, bèn bổ nhiệm Trương Tuấn làm tướng vùng Giang Hoài để chống Kim. Kim Thế Tông gấp rút xây dựng lực lượng chống Tống, xây dựng các phòng tuyến để đề phòng sự tấn công từ phía nam. Tháng 5 năm [1162](/wiki/1162), Nam Tống xuất quân đánh chiếm Túc châu của nước Kim. Kim Thế Tông hạ lệnh phản công nhanh chóng chiếm lại Túc châu.
Trong triều Tống vẫn tiếp tục đấu tranh giữa hai phe chủ chiến và nghị hòa không chấm dứt. Thấy vua Tống vẫn còn ý định gây chiến, để gây sức ép khiến Tống Hiếu Tông phải nghị hòa, Kim Thế Tông quyết định đánh Tống trước. Một mặt, ông sai hữu thừa tướng Bộc Tán Trung Nghĩa làm Đô nguyên soái, thống lĩnh ba quân ở Nam Kinh (
[Khai Phong](/wiki/Khai_Phong), Biện Kinh cũ của Bắc Tống), sai Phó nguyên soái Liệt Chí Ninh đóng quân ở Hoài Dương; mặt khác ông lệnh cho 2 tướng ra đề nghị bên Tống ngừng bắc tiến và cống nạp thì sẽ ngưng chiến.
Liệt Chí Ninh đưa thư cho tướng Tống là Trương Tuấn đề nghị giảng hòa. Trương Tuấn không chịu, ra quân đánh Kim, nhưng bị quân Kim nhanh chóng đánh lui.
Để nghị hòa nhanh chóng đạt kết quả, Kim Thế Tông đồng ý bớt điều kiện, cho vua Tống không phải xưng thần như trước, mà chỉ phải xưng "cháu" (điệt)
. Bộc Tán Trung Nghĩa cho thư qua lại với Tống Hiếu Tông 7 lần, vua Tống vẫn chưa dứt khoát. Theo lệnh của Thế Tông, năm [30] [1164](/wiki/1164), quân Kim vượt sông Hoài, đánh chiếm Vu Thai, Lư châu, Hào châu. Trước thế mạnh của quân Kim, Tống Hiếu Tông sợ hãi sai sứ đến xin giảng hòa.
Đầu năm
[1165](/wiki/1165), Kim Thế Tông chấp nhận hòa ước với Nam Tống. Hai bên thỏa thuận hòa bình, gọi là *Hòa ước Long Hưng* giữa nhà Kim và [nhà Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng), với nội dung chủ yếu là : [31] *Biên giới*: phía Đông lấy trung du, phía Tây lấy hai châu Đường, Đặng ( [Hồ Bắc](/wiki/H%E1%BB%93_B%E1%BA%AFc)) làm ranh giới. Nam Tống phải trả lại 6 châu Hải, Tứ, Đường, Đặng, Thường, Tần cho Kim *Quan hệ*: hai nước có quan hệ *chú-cháu*, Tống Hiếu Tông không phải xưng "thần" nhưng phải xưng "cháu" với Kim Thế Tông *Cống nạp*: hàng năm Tống phải cống cho Kim 20 vạn lạng bạc và 20 vạn tấm lụa
Từ đó hai nước sống trong hòa bình, suốt 40 năm không xảy ra chiến tranh
[[26]](#cite_note-Th.C6.B0.C6.A1ng_Th.C3.A1nh.2C_s.C3.A1ch_.C4.91.C3.A3_d.E1.BA.ABn.2C_tr_476-26) . [32]
### Với Đại Việt[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=14)]
Sau khi đã có hòa bình với Nam Tống, năm
[1168](/wiki/1168), Kim Thế Tông sai sứ giả vượt qua lãnh thổ Nam Tống đến nước [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t) [[33]](#cite_note-Ng.C3.B4_Th.C3.AC_S.C4.A9.2C_s.C3.A1ch_.C4.91.C3.A3_d.E1.BA.ABn.2C_tr_350-33) và đó cũng là lần duy nhất nhà Kim có quan hệ ngoại giao với Đại Việt [34] . [[35]](#cite_note-vsh143-35)
Cùng với sứ nhà Kim, sứ Nam Tống cũng đến Đại Việt lúc đó. Vua
[Lý Anh Tông](/wiki/L%C3%BD_Anh_T%C3%B4ng) sai các quan đón tiếp sứ giả cả 2 nước chu đáo nhưng không cho đoàn sứ giả hai nước gặp nhau [[33]](#cite_note-Ng.C3.B4_Th.C3.AC_S.C4.A9.2C_s.C3.A1ch_.C4.91.C3.A3_d.E1.BA.ABn.2C_tr_350-33) [[34]](#cite_note-cm5-34) . [35]
## Qua đời[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=15)]
Trái với Hoàn Nhan Lượng thích nữ sắc, Kim Thế Tông sống khá tiết dục. Ông cho nhiều cung nữ ra khỏi hoàng cung và không lập hoàng hậu khác sau khi người vợ chính Ô Lâm Đáp thị qua đời.
Do thái tử Doãn Cung mất sớm năm
[1185](/wiki/1185), ông lập cháu nội là Hoàn Nhan Cảnh làm hoàng thái tôn.
Ngày 24 tháng 1 năm
[1189](/wiki/1189), Kim Thế Tông lâm bệnh và qua đời tại điện Phúc An thuộc Trung Đô, ở ngôi được 29 năm, hưởng thọ 67 tuổi. Ông được an táng tại Hưng Lăng trên núi Đại Phong. Thái tôn Hoàn Nhan Cảnh lên nối ngôi, tức là [Kim Chương Tông](/wiki/Kim_Ch%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%B4ng).
## Nhận định[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=16)]
Kim Thế Tông được đánh giá là vị minh quân nhà Kim, nhà chính trị kiệt xuất trong
[lịch sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD) [phong kiến](/wiki/Phong_ki%E1%BA%BFn) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) . Ông đã nghiên cứu và đúc kết kinh nghiệm cai trị từ nhiều vị vua đời trước làm bài học cho mình. Ông có công đưa nước Kim từ chiến tranh trở lại hòa bình, thiết lập quan hệ với láng giềng, xây dựng nước Kim thịnh trị, phồn vinh. Việc tuyển chọn quan lại theo tài năng và mở đường ngôn luận được coi là những chính sách tiến bộ của Kim Thế Tông [36] . [[7]](#cite_note-tt474-7)
Duy có việc phế bỏ chính sách Hán hóa mà Hoàn Nhan Lượng đang theo đuổi, trở về với diện mạo văn hóa
[Nữ Chân](/wiki/N%E1%BB%AF_Ch%C3%A2n) của ông rất có ý nghĩa bản sắc văn hóa dân tộc, tuy nhiên đáng tiếc về lâu dài đã không được thành công . [7]
Xét trên tổng thể, Kim Thế Tông vẫn là một vị vua có đủ tài đức, nhiều công lao. Ông được sử sách ca ngợi là "tiểu
[Nghiêu Thuấn](/wiki/Nghi%C3%AAu_Thu%E1%BA%A5n)" [[37]](#cite_note-37) . [38]
## Gia đình[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=17)]
### Cha mẹ[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=18)]
- Cha:
[Hoàn Nhan Tông Phụ](/wiki/Ho%C3%A0n_Nhan_T%C3%B4ng_Ph%E1%BB%A5)
- Mẹ đích: Khâm Từ hoàng hậu Bồ Sát thị
- Mẹ sinh: Trinh Ý hoàng hậu Lý thị
### Vợ con[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=19)]
- Chiêu Đức hoàng hậu Ô Lâm Đáp thị. Đây chính là người vợ bị Hoàn Nhan Lượng bắt vào cung và đã tự vẫn ở Cố Tiết. Khi lên ngôi vua, Kim Thế Tông đã truy phong bà làm hoàng hậu và không lập ai làm hoàng hậu nữa để bày tỏ lòng thương tiếc người vợ cũ suốt đời
. [[8]](#cite_note-tt475-8)
- Thái tử
[Hoàn Nhan Doãn Cung](/wiki/Ho%C3%A0n_Nhan_Do%C3%A3n_Cung)(1146-1185). Sau này con trai ông là Chương Tông [Hoàn Nhan Cảnh](/wiki/Kim_Ch%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%B4ng)truy tôn làm Hiến Tông.
- Triệu vương Hoàn Nhan Thục Liễn
- Việt vương Hoàn Nhan Tà Lỗ
- Dự quốc công chúa
- Thái tử
- Trương nguyên phi
- Hạo vương Hoàn Nhan Vĩnh Trung
- Việt vương Hoàn Nhan Vĩnh Công
- Lý nguyên phi
- Trịnh vương Hoàn Nhan Vĩnh Đạo
- Vệ Thiệu vương
[Hoàn Nhan Vĩnh Tế](/wiki/Kim_V%E1%BB%87_Thi%E1%BB%87u_V%C6%B0%C6%A1ng)
- Lộ vương Hoàn Nhan Vĩnh Đức
- Lương chiêu nghi
- Dự vương Hoàn Nhan Vĩnh Thành
- Thạch Mạt tài nhân
- Quỳ vương Hoàn Nhan Vĩnh Thăng
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=20)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=21)]
- Thương Thánh (
[2011](/wiki/2011)), *Chính sử Trung Quốc qua các triều đại*, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
- An Tác Chương (
[1996](/wiki/1996)), *Chuyện những kẻ bạo tàn trong lịch sử*, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
- Tiêu Lê (
[2000](/wiki/2000)), *Những ông vua nổi tiếng Trung Quốc, tập 3*, Nhà xuất bản Đà Nẵng
- Nguyễn Khắc Thuần (
[2003](/wiki/2003)), *Các đời đế vương Trung Quốc*, Nhà xuất bản Giáo dục
- Đặng Huy Phúc (
[2001](/wiki/2001)), *Các hoàng đế Trung Hoa*, Nhà xuất bản Hà Nội [Ngô Thì Sĩ](/wiki/Ng%C3%B4_Th%C3%AC_S%C4%A9)( [2011](/wiki/2011)), *, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin* [Đại Việt sử ký tiền biên](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_k%C3%BD_ti%E1%BB%81n_bi%C3%AAn) *, bản điện tử* [Khâm định Việt sử thông giám cương mục](/wiki/Kh%C3%A2m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_Th%C3%B4ng_gi%C3%A1m_c%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BB%A5c)
- Viện Sử học (
[1987](/wiki/1987)), *Biên niên lịch sử cổ trung đại Việt Nam*, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Kim_Th%E1%BA%BF_T%C3%B4ng&action=edit§ion=22)]
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** [Kim sử, quyển 6: Bản kỷ 6 - Thế Tông thượng](http://zh.wikisource.org/wiki/%E9%87%91%E5%8F%B2/%E5%8D%B76)
- ^
**a** **ă** **â** [Kim sử, quyển 8: Bản kỷ 8 - Thế Tông hạ](http://zh.wikisource.org/wiki/%E9%87%91%E5%8F%B2/%E5%8D%B78)
- ^
**a** **ă** [Truy phong](#cite_ref-TP_3-2) **â** **Kim sử, quyển 6 chép là ông sinh năm Thiên Phụ thứ 7 đời** [^](#cite_ref-4) [Kim Thái Tổ](/wiki/Kim_Th%C3%A1i_T%E1%BB%95), tức năm 1123. [^](#cite_ref-5) **Từ Mộng Sân - Tam triều bắc minh hội biên**dẫn từ Trương Lệ - Chánh Long sự tích rằng: Bầu (裒) là con trai của Lộ vương Tông Phụ, con trai thứ 3 của Thái Tổ, em họ của Lượng. Bầu tự Ngạn Cử, sanh giờ Dần ngày 1 tháng 3 năm Ất tị, tiểu tự Hốt Lạt Mã, sau khi tức vị đổi là Ung. **Lý Tâm Truyện - Hệ niên yếu lục**cũng dẫn câu này, nhưng thay chữ Bầu bằng chữ Bao (襃)
- ^
**a** [Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 29](#cite_ref-Ti.C3.AAu_L.C3.AA.2C_s.C3.A1ch_.C4.91.C3.A3_d.E1.BA.ABn.2C_tr_29_6-1) **ă**
- ^
**a** **ă** **â** [Thương Thánh, sách đã dẫn, tr 474](#cite_ref-tt474_7-3) **b**
- ^
**a** **ă** [Thương Thánh, sách đã dẫn, tr 475](#cite_ref-tt475_8-2) **â** **An Tác Chương, sách đã dẫn, tr 209** [^](#cite_ref-9) **Nay là Hợp Phì,** [^](#cite_ref-10) [An Huy](/wiki/An_Huy) **Đông bắc Thẩm Dương,** [^](#cite_ref-11) [Liêu Ninh](/wiki/Li%C3%AAu_Ninh) **Hoàn Nhan Lượng là con đẻ của Đại thị, vợ lẽ của cha; sau khi lên ngôi đã giết vợ chính của cha là thái hậu Đan Đồ thị** [^](#cite_ref-12) **An Tác Chương, sách đã dẫn, tr 227** [^](#cite_ref-13) **Tiêu Lê, sách đã đã dẫn, tr 38** [^](#cite_ref-14) **Tiêu Lê, sách đã đã dẫn, tr 39** [^](#cite_ref-15) **Đặng Huy Phúc, sách đã dẫn, tr 379** [^](#cite_ref-16) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 40** [^](#cite_ref-17) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 50-51** [^](#cite_ref-18)
- ^
**a** **ă** [Đặng Huy Phúc, sách đã dẫn, tr 380](#cite_ref-.C4.90.E1.BA.B7ng_Huy_Ph.C3.BAc.2C_s.C3.A1ch_.C4.91.C3.A3_d.E1.BA.ABn.2C_tr_380_19-2) **â** **Nay là lưu vực sông Tuy Phương** [^](#cite_ref-20) **Nay là phía tây** [^](#cite_ref-21) [Cát Lâm](/wiki/C%C3%A1t_L%C3%A2m) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 41** [^](#cite_ref-22) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 55** [^](#cite_ref-23) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 57-58** [^](#cite_ref-24) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 59** [^](#cite_ref-25)
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Thương Thánh, sách đã dẫn, tr 476](#cite_ref-Th.C6.B0.C6.A1ng_Th.C3.A1nh.2C_s.C3.A1ch_.C4.91.C3.A3_d.E1.BA.ABn.2C_tr_476_26-4) **c** **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 53-54** [^](#cite_ref-27) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 53** [^](#cite_ref-28) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 42** [^](#cite_ref-29) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 45** [^](#cite_ref-30) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 46** [^](#cite_ref-31) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 47** [^](#cite_ref-32)
- ^
**a** [Ngô Thì Sĩ, sách đã dẫn, tr 350](#cite_ref-Ng.C3.B4_Th.C3.AC_S.C4.A9.2C_s.C3.A1ch_.C4.91.C3.A3_d.E1.BA.ABn.2C_tr_350_33-1) **ă**
- ^
**a** [Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Chính biên quyển 5](#cite_ref-cm5_34-1) **ă**
- ^
**a** [Viện Sử học, sách đã dẫn, tr 143](#cite_ref-vsh143_35-1) **ă** **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 66** [^](#cite_ref-36) **An Tác Chương, sách đã dẫn, tr 226** [^](#cite_ref-37) **Tiêu Lê, sách đã dẫn, tr 57-66** [^](#cite_ref-38)
|
|

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Luciogobius albus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Luciogobius albus là một loài cá thuộc họ Gobiidae. Nó là loài đặc hữu của Nhật Bản.
Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]
- World Conservation Monitoring Centre 1996. Luciogobius albus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 4 tháng 8 2007.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ World Conservation Monitoring Centre 1996. Luciogobius albus. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.1. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on ngày 5 tháng 9 năm 2013.

markdown:
# Luciogobius albus
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Luciogobius albus
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Actinopterygii](/wiki/L%E1%BB%9Bp_C%C3%A1_v%C3%A2y_tia) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Perciformes](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1_v%C6%B0%E1%BB%A3c) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Gobiidae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_b%E1%BB%91ng_tr%E1%BA%AFng) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Luciogobius](/wiki/Luciogobius) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **L. albus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Luciogobius albus* [Regan](/w/index.php?title=Charles_Tate_Regan&action=edit&redlink=1), 1940 * là một loài Luciogobius albus* [cá](/wiki/C%C3%A1)thuộc họ [Gobiidae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A1_b%E1%BB%91ng_tr%E1%BA%AFng). Nó là loài [đặc hữu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_h%E1%BB%AFu)của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n).
## Nguồn[
[sửa](/w/index.php?title=Luciogobius_albus&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Luciogobius_albus&action=edit§ion=1)]
- World Conservation Monitoring Centre 1996.
[Luciogobius albus](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/12403/all). [2006 IUCN Red List of Threatened Species.](http://www.iucnredlist.org)Truy cập ngày 4 tháng 8 2007.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Luciogobius_albus&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Luciogobius_albus&action=edit§ion=2)] **World Conservation Monitoring Centre 1996.** [^](#cite_ref-1) *. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.1. <* [Luciogobius albus](http://www.iucnredlist.org/details/12403/0) [www.iucnredlist.org](http://www.iucnredlist.org)>. Downloaded on ngày 5 tháng 9 năm 2013.


text:
Nomada succincta
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nomada succincta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Panzer mô tả khoa học năm 1798.[1]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Nomada succincta tại Wikimedia Commons

markdown:
*Nomada succincta*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Nomada succincta
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Hymenoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_m%C3%A0ng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Apidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Ong_m%E1%BA%ADt) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Nomadinae](/w/index.php?title=Nomadinae&action=edit&redlink=1) [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *tribus*) [Nomadini](/w/index.php?title=Nomadini&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Nomada](/w/index.php?title=Nomada&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **N. succincta** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Nomada succincta* [Panzer](/w/index.php?title=Georg_Wolfgang_Franz_Panzer&action=edit&redlink=1), [1798](/wiki/1798) * là một loài Nomada succincta* [Hymenoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_m%C3%A0ng)trong họ [Apidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Ong_m%E1%BA%ADt). Loài này được Panzer mô tả khoa học năm 1798. [[1]](#cite_note-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Nomada_succincta&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nomada_succincta&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Nomada_succincta&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nomada_succincta&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Nomada_succincta&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nomada_succincta&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Nomada_succincta&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nomada_succincta&action=edit§ion=4)]
Phương tiện liên quan tới
[Nomada succincta](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nomada_succincta) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Vilnius
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Vilnius (['vilɲus] ; cũng có tên khác, là thành phố lớn nhất và là thủ đô của Litva, với dân số 553.904 (850.700 người nếu tính cả Hạt Vilnius) vào thời điểm tháng 12 năm 2005.[1] Thành phố này là thủ phủ của Đô thị thành phố Vilnius và đô thị quận Vilnius cũng như của Hạt Vilnius.
Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]
Vilnius có nhiều tên khác nhau trong nhiều ngôn ngữ trong lịch sử của mình. Các tên bằng tiếng nước ngoài khác có tiếng Ba Lan Wilno, tiếng Latin Vilna, tiếng Belarusia Вiльня (Vilnia), tiếng Đức Wilna, tiếng Yid ווילנע (Vilne), và tiếng Latvia, Viļņa.Một tên bằng tiếng Nga cổ hơn là Вильна/Вильно (Vilna/Vilno), dù Вильнюс (Vil'njus) hiện được dùng. Tên gọi Wilno và Vilna cũng được sử dụng trong tiếng Anh và tiếng Pháp cổ hơn.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Number of population by county, city (town) and municipality |Statistics Litva © Department of Statistics to the Government of the Republic of Litva (Statistics Litva). Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2006.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Vilnius tại Wikimedia Commons
- vilnius.lt

markdown:
# Vilnius
|Vilnius|
|
|![]()
|
|![]()
**Hiệu kỳ** ![ Hiệu huy của Vilnius](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Grand_Coat_of_arms_of_Vilnius.png/100px-Grand_Coat_of_arms_of_Vilnius.png)
![ Hiệu huy của Vilnius](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Grand_Coat_of_arms_of_Vilnius.png/100px-Grand_Coat_of_arms_of_Vilnius.png)
**Hiệu huy** ![ Vị trí của Vilnius](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/LietuvaVilnius.png/250px-LietuvaVilnius.png)
![ Vị trí của Vilnius](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/LietuvaVilnius.png/250px-LietuvaVilnius.png)
Vị trí của Vilnius
[54°41′B 25°17′Đ / 54,683°B 25,283°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Vilnius¶ms=54_41_N_25_17_E_type:city_region:) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) ![ Flag of Lithuania.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Flag_of_Lithuania.svg/22px-Flag_of_Lithuania.svg.png)
![ Flag of Lithuania.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Flag_of_Lithuania.svg/22px-Flag_of_Lithuania.svg.png)
[Litva](/wiki/Litva) [Vùng dân tộc học](/w/index.php?title=C%C3%A1c_v%C3%B9ng_Litva&action=edit&redlink=1) [Hạt](/w/index.php?title=C%C3%A1c_h%E1%BA%A1t_c%E1%BB%A7a_Litva&action=edit&redlink=1) [Đô thị](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_%C4%91%C3%B4_th%E1%BB%8B_Litva&action=edit&redlink=1) [Litva](/wiki/Litva) [Hạt Vilnius](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Vilnius&action=edit&redlink=1) [Đô thị thành phố Vilnius](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Vilnius&action=edit&redlink=1) [Đô thị quận Vilnius](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_qu%E1%BA%ADn_Vilnius&action=edit&redlink=1) [Quyền thành phố](/w/index.php?title=Quy%E1%BB%81n_Magdeburg&action=edit&redlink=1) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EET](/w/index.php?title=M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u&action=edit&redlink=1)( [UTC+2](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [EEST](/w/index.php?title=M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_%C4%90%C3%B4ng_%C3%82u&action=edit&redlink=1)( [UTC+3](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [Mã điện thoại](/w/index.php?title=M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) [Astana](/wiki/Astana), [Aalborg](/wiki/Aalborg), [Thành phố Bruxelles](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Bruxelles), [Bratislava](/wiki/Bratislava), [Budapest](/wiki/Budapest), [Chicago](/wiki/Chicago), [Chişinău](/wiki/Chi%C5%9Fin%C4%83u), [Dnipropetrovsk](/wiki/Dnipropetrovsk), [Donetsk](/wiki/Donetsk), [Duisburg](/wiki/Duisburg), [Dublin](/wiki/Dublin), [Edinburgh](/wiki/Edinburgh), [Erfurt](/wiki/Erfurt), [Gdańsk](/wiki/Gda%C5%84sk), [Quảng Châu (thành phố)](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ch%C3%A2u_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91)), [Irkutsk](/wiki/Irkutsk), [Istanbul](/wiki/Istanbul), [Joensuu](/wiki/Joensuu), [Kiev](/wiki/Kiev), [Kraków](/wiki/Krak%C3%B3w), [Łódź](/wiki/%C5%81%C3%B3d%C5%BA), [Ljubljana](/wiki/Ljubljana), [Lviv](/wiki/Lviv), [Madison, Wisconsin](/wiki/Madison,_Wisconsin), [Minsk](/wiki/Minsk), [Moskva](/wiki/Moskva), [Nicosia](/wiki/Nicosia), [Oslo](/wiki/Oslo), [Palermo](/wiki/Palermo), [Pavia](/wiki/Pavia), [Piraeus](/wiki/Piraeus), [Praha](/wiki/Praha), [Reykjavík](/wiki/Reykjav%C3%ADk), [Riga](/wiki/Riga), [Sankt-Peterburg](/wiki/Sankt-Peterburg), [Salzburg](/wiki/Salzburg), [Stockholm](/wiki/Stockholm), [Strasbourg](/wiki/Strasbourg), [Đài Bắc](/wiki/%C4%90%C3%A0i_B%E1%BA%AFc), [Tallinn](/wiki/Tallinn), [Tbilisi](/wiki/Tbilisi), [Tirana](/wiki/Tirana), [Toronto](/wiki/Toronto), [Valletta](/wiki/Valletta), [Warszawa](/wiki/Warszawa), [Kaliningrad](/wiki/Kaliningrad) **Vilnius** ( [['vilɲus]](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/34/Vilnius.ogg) ; cũng có tên khác, là thành phố lớn nhất và là thủ đô của [Litva](/wiki/Litva), với dân số 553.904 (850.700 người nếu tính cả Hạt Vilnius) vào thời điểm tháng 12 năm [2005](/wiki/2005). Thành phố này là thủ phủ của [1] [Đô thị thành phố Vilnius](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Vilnius&action=edit&redlink=1)và [đô thị quận Vilnius](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_qu%E1%BA%ADn_Vilnius&action=edit&redlink=1)cũng như của [Hạt Vilnius](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1t_Vilnius&action=edit&redlink=1).
## Tên gọi[
[sửa](/w/index.php?title=Vilnius&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vilnius&action=edit§ion=1)]
Vilnius có nhiều tên khác nhau trong nhiều ngôn ngữ trong lịch sử của mình. Các tên bằng tiếng nước ngoài khác có
[tiếng Ba Lan](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ba_Lan) *Wilno*, [tiếng Latin](/wiki/Latinh) *Vilna*, [tiếng Belarusia](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Belarusia&action=edit&redlink=1) *Вiльня* (Vilnia), [tiếng Đức](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%E1%BB%A9c) *Wilna*, [tiếng Yid](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Yid&action=edit&redlink=1) *ווילנע* (Vilne), và [tiếng Latvia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Latvia), *Viļņa*.Một tên bằng [tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga) cổ hơn là Вильна/Вильно ( *Vilna/Vilno*), dù Вильнюс ( *Vil'njus*) hiện được dùng. Tên gọi *Wilno* và *Vilna* cũng được sử dụng trong [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) và [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) cổ hơn.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Vilnius&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vilnius&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [Number of population by county, city (town) and municipality |Statistics Litva](http://www.std.lt/en/pages/view/?id=1712)© Department of Statistics to the Government of the Republic of Litva (Statistics Litva). Truy cập ngày 2 tháng 5 năm [2006](/wiki/2006).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Vilnius&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Vilnius&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Vilnius](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vilnius)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons) [vilnius.lt](http://www.vilnius.lt/)
|
|

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1068 frontend miss (0)


text:
caravaning
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Mục lục
1
Tiếng Pháp
1.1
Cách phát âm
1.2
Danh từ
1.3
Tham khảo
Tiếng Pháp
[
sửa
]
Cách phát âm
[
sửa
]
IPA
:
/ka.ʁa.va.niɳ/
Danh từ
[
sửa
]
Số ít
Số nhiều
caravaning
/ka.ʁa.va.niɳ/
caravanings
/ka.ʁa.va.niɳ/
caravaning
gđ
/ka.ʁa.va.niɳ/
Sự
cắm trại
bằng
xe moóc
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=caravaning&oldid=1554673
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Pháp
Danh từ
Danh từ tiếng Pháp
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
Deutsch
English
Français
Magyar
Svenska
中文
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 03:01 ngày 30 tháng 6 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

markdown:
# caravaning
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|caravaning |
|**caravaning** gđ [/ka.ʁa.va.niɳ/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1055 frontend miss (0)