markdown:
# Petra
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [30°19′43″B, 35°26′31″Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Petra¶ms=30_19_43_N_35_26_31_E_)
|Thành phố Petra|
|
|![]()
|
|[Quốc gia](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_theo_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Flag_of_Jordan.svg/22px-Flag_of_Jordan.svg.png)
[Jordan](/wiki/Jordan) [326](http://whc.unesco.org/en/list/326) [Vùng UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region) **Petra** ( [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): πέτρα, có nghĩa là "đá"; [tiếng Ả Rập](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp): البتراء *Al-Butrā*) là một khu vực khảo cổ học ở phía Tây Nam [Jordan](/wiki/Jordan), nằm trên sườn [núi Hor](/w/index.php?title=N%C3%BAi_Hor&action=edit&redlink=1) , trong một lòng chảo nằm giữa những ngọn [1] [núi](/wiki/N%C3%BAi)tạo nên sườn phía Đông của [Arabah](/w/index.php?title=Arabah&action=edit&redlink=1)(Wadi Araba), một [thung lũng](/wiki/Thung_l%C5%A9ng)lớn chạy từ [Biển Chết](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Ch%E1%BA%BFt)đến [Vịnh Aqaba](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Aqaba).
Nó nổi tiếng vì có rất nhiều bức tượng được tạc trên vách đá. Khu vực được che giấu trong một thời gian rất dài này được công bố cho thế giới
[Tây phương](/wiki/T%C3%A2y_ph%C6%B0%C6%A1ng) bởi một nhà thám hiểm người [Thuỵ Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9), [Johann Ludwig Burckhardt](/w/index.php?title=Johann_Ludwig_Burckhardt&action=edit&redlink=1), vào năm [1812](/wiki/1812). Nó cũng được công nhận như "một thành phố hoa hồng đỏ với tuổi đời bằng một nửa độ dài của thời gian" trong một bài thơ sonnet đạt giải thưởng Newdigate của [John William Burgon](/w/index.php?title=John_William_Burgon&action=edit&redlink=1). Burgon thực sự chưa đến thăm Petra, nơi mà người [Âu Châu](/wiki/%C3%82u_Ch%C3%A2u) chỉ có thể tiếp cận với sự trợ giúp của hướng dẫn viên địa phương và đội hộ tống có vũ trang sau khi [Thế chiến thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) kết thúc. Khu vực này được công nhận là [di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) của [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) năm [1985](/wiki/1985) và được mô tả là "một trong những tài sản văn hoá quý giá nhất của nhân loại" . [2]
## Mục lục
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Petra&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Petra&action=edit§ion=1)] **Rekem** là tên cổ của Petra và xuất hiện trong [Dead Sea scrolls](/w/index.php?title=Dead_Sea_scrolls&action=edit&redlink=1) (Những cuộn giấy da tại Biển Chết) thường được kết hợp với [3] [Núi Seir](/w/index.php?title=N%C3%BAi_Seir&action=edit&redlink=1). Thêm vào đó, [Eusebius](/w/index.php?title=Eusebius_x%E1%BB%A9_Caesarea&action=edit&redlink=1)và [Jerome](/wiki/Gi%C3%AAr%C3%B4nim%C3%B4) khẳng định rằng Rekem là tên gốc của Petra, dựa theo lời của [[4]](#cite_note-4) [Josephus](/w/index.php?title=Josephus&action=edit&redlink=1) , [[5]](#cite_note-5) [Pliny Già](/wiki/Pliny_Gi%C3%A0)và các tác giả khác cũng công nhận Petra là thủ phủ của người [Nabataean](/w/index.php?title=Nabataean&action=edit&redlink=1), những người [Semite](/w/index.php?title=Semite&action=edit&redlink=1)nói [tiếng Aramaic](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Aramaic), và là trung tâm của nền thương mại trao đổi bằng [caravan](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch_Caravan)(những nhóm lữ hành) của họ. Được che giấu bởi các vách đá nhô cao và cung cấp nước bởi một con suối quanh năm không cạn nước, Petra không chỉ có những lợi thế của một pháo đài mà còn kiểm soát các luồng [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i)chủ yếu đi qua nó để đến [Gaza](/wiki/D%E1%BA%A3i_Gaza)ở phía Tây, [Bosra](/w/index.php?title=Bosra&action=edit&redlink=1)và [Damascus](/wiki/Damas)ở phía Bắc, đến [Aqaba](/wiki/Aqaba)và [Leuce Come](/w/index.php?title=Leuce_Come&action=edit&redlink=1)bên bờ [Biển Đỏ](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90%E1%BB%8F), và đi qua sa mạc đến [vịnh Ba Tư](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Ba_T%C6%B0).
Các cuộc khai quật đã chứng tỏ có khả năng người Nabataean đã kiểm soát nguồn cung cấp nước dẫn tới sự phát triển của thành phố trên sa mạc, tạo nên một
[ốc đảo](/wiki/%E1%BB%90c_%C4%91%E1%BA%A3o) đầy tính nghệ thuật. Khu vực này cũng đã chịu ảnh hưởng bởi các trận lũ quét và các bằng chứng khảo cổ học đã cho thấy cách người Nabataean chống chọi với lũ lụt bằng cách sử dụng các đập, bể chứa và đường ống dẫn nước. Do vậy, nước được tích trữ có thể được sử dụng trong những thời kỳ [hạn hán](/wiki/H%E1%BA%A1n_h%C3%A1n) kéo dài, và thành phố đã làm giàu bằng cách bán nước [[6]](#cite_note-6) . [7]
Mặc dù dưới thời một thời xa xưa người ta có thể đến Petra từ phía Nam (qua
[Ả Rập Saudi](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Saudi) trên một tuyến đường vòng qua Jabal Haroun, Núi của Aaron, đi xuyên qua vùng đất Petra), hoặc có thể từ các cao nguyên tới phía Bắc, nhưng phần lớn các du khách hiện đại đến với khu vực cổ kính này qua cửa ngõ phía Đông. Lối vào từ phía Đông phải đi qua một hẻm núi dốc đứng vừa tối vừa hẹp (nhiều nơi chỉ rộng 3–4 m) gọi là [hẻm Siq](/w/index.php?title=H%E1%BA%BBm_Siq&action=edit&redlink=1) (mũi tên/ngọn giáo/tia chớp/đường thông), một thành tự nhiên được tạo thành bởi một vết nứt sâu trong các phiến đá cát kết và là cửa ngõ tiến vào Wadi Musa. Cuối đoạn đường này là công trình có giá trị nhất ở Petra, Al Khazneh ("Kho báu"), tạc dựng ngay vào sườn núi.
Cách "Kho báu" một quãng không xa, dưới chân núi en-Nejr là một nhà hát lớn, được đặt tại chỗ mà từ đó có thể nhìn thấy nhiều lăng mộ nhất. Tại nơi mà thung lũng mở vào khu vực đất đai rộng lớn thì thành phố hiện ra với rất nhiều ấn tượng. Trong quá trình xây dựng, đài vòng (
*amphitheatre*) được tạc vào sườn núi và một số lăng mộ. Những đường cắt vuông góc nhau ở chỗ các chỗ ngồi vẫn còn có thể quan sát được. Bao bọc thành phố ở cả ba phía là những bức tường núi màu [hồng](/wiki/H%E1%BB%93ng), được chia thành các cụm bởi những vết nứt sâu, và nối liền với những gò đá cao có dạng của những cái tháp.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Petra&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Petra&action=edit§ion=2)]
Đến giờ, người ta chưa phát hiện được
[lịch sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD) của Petra bắt đầu từ khi nào, phỏng đoán là 1550 đến 1292 [trước Công Nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn) trong thời triều đại thứ 18 của [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp). Các chứng cứ cho thấy [thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) này được xây dựng tương đối muộn, mặc dù một khu thánh địa có thể đã tồn tại ở nơi này từ thời cổ đại. Khu vực này là nơi sinh sống truyền thống của người [Horites](/w/index.php?title=Horites&action=edit&redlink=1), có thể là những người cư trú trong hang động, tổ tiên của người [Edomites](/w/index.php?title=Edomites&action=edit&redlink=1) .Thói quen của những chủ nhân đầu tiên có thể đã ảnh hưởng đến phong tục chôn người chết và tổ chức tế lễ trong những cái hang cụt của người [8] [Nabataean](/w/index.php?title=Nabataean&action=edit&redlink=1). Tuy nhiên, sự việc Petra được nhắc tới bằng tên gọi trong [Cựu Ước](/wiki/C%E1%BB%B1u_%C6%AF%E1%BB%9Bc)không thể được chứng thực. Mặc dù Petra thường được được biết đến với tên gọi Sela, cũng có nghĩa là đá, nhưng những tham khảo trong [kinh Thánh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh)[6] cũng không rõ ràng . [[9]](#cite_note-9) [Sách Các Vua](/w/index.php?title=S%C3%A1ch_C%C3%A1c_Vua&action=edit&redlink=1)(2 Kings xiv. 7) có vẻ như cụ thể hơn. Trong đoạn đó, dù vậy, Sela cũng được hiểu đơn giản là "đá" (2 Chr. xxv. 12, xem LXX). Kết quả là, nhiều học giả nghi ngờ rằng liệu có hay không một thành phố có tên là Sela được nhắc đến trong Cựu Ước.
Cũng không rõ cách cư dân Semitic gọi thành phố của họ như thế nào. Có vẻ như trong tài liệu của Josephus (Antiquities of the Jews (phong tục cổ của người Do Thái) iv. 7, 1~ 4, 7), Eusebius và Jerome (Onom. sacr. 286, 71. 145, 9; 228, 55. 287, 94), khẳng định rằng Rekem là tên gốc và Rekem xuất hiện trong
*Dead Sea scrolls* như là một Edom vĩ đại, gần như mô tả về Petra. Nhưng trong các bản viết bằng chữ Aramaic, Rekem là tên gọi của Kadesh, ngụ ý rằng Josephus có thể đã nhầm lẫn giữa hai địa danh. Đôi khi các bản viết Aramaic lại đề cập đến cụm từ Rekem-Geya như là tên của làng El-ji, nằm về phía Tây Nam của Petra. Khu vực thủ phủ, dù vậy, khó có thể được ghi lại bằng tên của một [thị trấn](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n) gần đó. Tên gọi theo tiếng Semitic của thành phố, nếu không phải là Sela, thì cũng chưa biết là gì. Đoạn trích trong Diodorus Siculus (xix. 94–97) mô tả cuộc viễn chinh mà Antigonus tiến hành chống lại người Nabataeans năm 312 TCN được cho là đem lại một chút ánh sáng cho lịch sử của Petra, nhưng "petra" - tượng trưng cho một pháo đài và là một nơi ẩn náu, không thể là một cái tên chính xác và những mô tả ngụ ý rằng thành phố không còn tồn tại nữa. Brünnow cho rằng từ "đá" ám chỉ khu vực núi thiêng en-Nejr (đề cập phía trên). Nhưng Buhl lại cho rằng đó một đỉnh núi cao cách Petra khoảng 16 km về phía Bắc, Shobak, núi Mont-royal của người Crusaders (lính viễn chinh).
Những bằng chứng xác thực hơn về thời điểm sớm nhất người Nabataean định cư ở đây có thể được tìm thấy qua các cuộc khảo sát các lăng mộ. Có hai nhóm khác nhau—nhóm Nabataean và nhóm
[Greco-Roman](/w/index.php?title=Greco-Roman&action=edit&redlink=1) (Hy Lạp – La Mã). Nhóm Nabataean bắt đầu từ những mộ tháp đơn giản với một cửa vào có lan can, mô phỏng mặt tiền của một ngôi nhà. Trải qua các giai đoạn khác nhau, dạng mộ Nabataean hoàn thiện đã được đạt tới, giữ lại tất cả những đặc điểm tự nhiên, đồng thời thể hiện những đặc điểm của nghệ thuật Ai Cập và Hy Lạp. Có sự giống nhau với kiến trúc các mộ tháp ở el-I~ejr [?], phía Bắc khu vực Arập, với những lời đề tặng dài của Nabataean và cho biết niên đại của những thánh địa tương tự ở Petra. Sau đó là kiểu mộ với những mái vòm hình bán nguyệt, một đặc điểm học tập được từ phía Bắc Syria. Cuối cùng là kiểu mặt tiền phức tạp, sao chép lại từ một ngôi đền kiểu [La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3). Tuy nhiên, tất cả những dấu vết của phong cách ban đầu đều đã biến mất. Niên đại của các giai đoạn trong quá trình phát triển không thể xác định chính xác. Thật lạ là rất ít ghi chép, dù ngắn hay dài, được tìm thấy ở Petra, có lẽ là do chúng đã bị ảnh hưởng bởi [vữa](/wiki/V%E1%BB%AFa) và [xi măng](/wiki/Xi_m%C4%83ng) được sử dụng trong rất nhiều công trình kiến trúc. Kiểu mộ tháp đơn giản thuộc về giai đoạn tiền Hellenic được coi là bằng chứng cho thời kỳ sớm nhất. Vẫn chưa biết chính xác người Nabataean định cư ở đây từ khi nào nhưng không thể sau [thế kỷ 6 TCN](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_6_TCN) quá lâu.
Giai đoạn sau đó với một nền văn minh kết hợp các yếu tố của
[Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i), [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i) và [Syria](/wiki/Syria), thuộc về thời kỳ Ptolemies. Theo sau sự kết thúc vào cuối [thế kỷ 2](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_2) sau công nguyên, khi các vương quốc Ptolemaic và Seleucid sụp đổ, vương quốc của người Nabataean trở nên hùng mạnh. Dưới thời [Aretas III Philhellene](/w/index.php?title=Aretas_III_Philhellene&action=edit&redlink=1) (85–60 BC), thời của những đồng xu bắt đầu. Nhà hát có thể được xây dựng vào thời điểm này, và Petra chắc hẳn phải có những đặc điểm của một thành phố Hellenistic. Aretas IV Philopatris, (9 BC–AD 40), là thời điểm của những lăng mộ ở núi el-I~ejr [?], và có lẽ là cả đỉnh cao vĩ đại (the great High-place).
### Thời cai trị của Đế chế La Mã[
[sửa](/w/index.php?title=Petra&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Petra&action=edit§ion=3)]
Năm
[106](/wiki/106), khi Cornelius Palma là người cai trị Syri, vùng đất Arập nằm dưới sự quản lý của Petra này bị sáp nhập vào đế chế La Mã như một phần của Arabia Petraea, triều đại phong kiến ở đây chấm dứt sự tồn tại. Nhưng thành phố vẫn tiếp tục phát triển. Một thế kỷ sau, dưới thời Alexander Severus, khi thành phố đạt tới đỉnh cao thịnh vượng, những đồng tiền đúc cũng không còn được sử dụng. Không còn những lăng mộ lộng lẫy, có thể do những tai hoạ bất ngờ, như sự xâm lược của người Persian hiện đại của đế chế Sassanid. Tuy nhiên, khi Palmyra (fl. 130–270) nâng cao được vai trò và thu hút các dòng thương mại của khu vực Arập khỏi Petra, thành phố lại dần suy sụp. Tuy nhiên, nó dường như vẫn còn tiếp tục vai trò của mình như là một trung tâm tôn giáo. Epiphanius của Salamis (c.315–403) viết rằng ở thời của ông, một lễ hội được tổ tức ở đây vào ngày [25 tháng 12](/wiki/25_th%C3%A1ng_12) để tưởng niệm mẹ đồng trinh [Chaabou](/w/index.php?title=Chaabou&action=edit&redlink=1) và con gái bà là [Dushara](/w/index.php?title=Dushara&action=edit&redlink=1) (Haer. 51).
### Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Petra&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Petra&action=edit§ion=4)]
Người Nabataeans thờ các vị chúa của người Arập, những nữ thần của thời tiền
[Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) và một số vị vua được sùng bái của họ. Người nổi tiếng nhất trong số đó là [Obodas I](/w/index.php?title=Obodas_I&action=edit&redlink=1), được phong [thần](/wiki/Th%E1%BA%A7n) sau khi qua đời. Dushara là vị thần chính cùng với ba ngôi nữ thần Uzza, Allat và Manah. Nhiều bức tượng được tạc vào đá, mô tả các vị nam thần và nữ thần.
Đền Monastery, đền thờ lớn nhất ở Petra, được xây dựng từ thế kỷ thứ nhất trước công nguyên. Nó được dành cho Obodas I và được tin rằng là nơi nghỉ ngơi của thần Obodas. Thông điệp này được tạc trên di tích Monastery (dịch sang tiếng Arập là "Ad-Deir", có nghĩa là "tu viện").
[Đạo Cơ đốc](/wiki/Kit%C3%B4_gi%C3%A1o) xuất hiện tại Petra từ thế kỷ 4 sau công nguyên, gần 500 năm sau khi Petra được thiết lập như một trung tâm thương mại. [Athanasius](/wiki/Athanasius) đề cập đến một giáo sĩ của Petra (Anhioch. 10), tên là Asterius. Ít nhất một trong số các ngôi mộ (lăng mộ chứa tro hài cốt) được dùng như một nhà thờ. Một đoạn miêu tả viết bằng sơn đỏ ghi lại những nghi lễ phong thánh "trong thời kỳ của giáo sĩ mộ đạo nhất, Jason" (447). Đạo Cơ đốc ở Petra, cũng như ở phía Bắc vùng đất Arập, đã bị đánh bật bởi sự xâm chiếm của Hồi giáo trong giai đoạn 629–632. Trong suốt cuộc thập tự chinh lần thứ nhất, Petra bị đô hộ bởi [Baldwin I](/w/index.php?title=Baldwin_I&action=edit&redlink=1) của vương quốc Jerusalem and sau đó là sự cai trị của nam tước [Al Karak](/w/index.php?title=Al_Karak&action=edit&redlink=1)(vùng Oultrejordain), với tên gọi Château de la Valée de Moyse hay Sela. Nó còn nằm dưới quyền lực của người Franks tới tận năm 1189 . Theo truyền thống Arập, Petra là nơi [10] [Moses](/wiki/Moses)ném một viên đá cùng với người hầu của mình và nước bắn lên, và là nơi chị/em gái của Moses, [Miriam](/w/index.php?title=Miriam&action=edit&redlink=1), được chôn cất . [[11]](#cite_note-11)
### Thời kỳ suy thoái[
[sửa](/w/index.php?title=Petra&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Petra&action=edit§ion=5)]
Thời kỳ suy thoái của Petra bắt đầu rất nhanh chóng dưới thời kỳ cai trị của đế chế La Mã, phần lớn là do sự chuyển hướng sang những tuyến thương mại trên biển. Năm
[363](/wiki/363), một trận [động đất](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5&action=edit&redlink=1) đã phá huỷ các công trình xây dựng và hệ thống quản lý nước . Sự suy sụp của Petra là một điều bí ẩn vào thời Trung cổ và đã chứng kiến sự thăm viếng của Sultan (vua) Baibars của Ai Cập vào thời điểm cuối [12] [thế kỷ 13](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_13). Người châu Âu đầu tiên viết về Petra là Johann Ludwig Burckhardt vào năm [1812](/wiki/1812).
### Petra ngày nay[
[sửa](/w/index.php?title=Petra&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Petra&action=edit§ion=6)]
Ngày
[6 tháng 12](/wiki/6_th%C3%A1ng_12), [1985](/wiki/1985), Petra được UNESCO liệt vào hàng di sản thế giới.
Năm 2006, một nhóm kiến trúc sư bắt đầu thiết kế một "Trung tâm du lịch", và du lịch Jordan được kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh mẽ với các chuyến du lịch trọn gói. Thời báo Jordan, trong số tháng 12/2006, viết rằng, 59.000 người đã tới thăm quốc gia này trong hai
[tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di) và [11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t), giảm 25% so với cùng kỳ năm trước, có thể là do ảnh hưởng của sự bất ổn định về [chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B) hoặc sự cân nhắc về an toàn [du lịch](/wiki/Du_l%E1%BB%8Bch) [[13]](#cite_note-13)
Ngày
[7 tháng 7](/wiki/7_th%C3%A1ng_7), [2007](/wiki/2007), Petra được công nhận là một trong [7 kỳ quan của thế giới hiện đại](/wiki/B%E1%BA%A3y_k%E1%BB%B3_quan_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_m%E1%BB%9Bi).
## Petra trong phim ảnh và những tác phẩm văn hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Petra&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Petra&action=edit§ion=7)]
- David Lean đã lên kế hoạch làm một bộ phim dài về Lawrence of Arabia (Lawrence vùng Arập) (1962), từ khi T. E. Lawrence phát hiện ra vùng đất này. Do hạn chế về kinh phí, việc sản xuất đã bị hoãn lại trước khi những cảnh quay đầu tiên được bấm máy.
- Petra được nhắc đến trong phim Indiana Jones and the Last Crusade (Indiana Jones và cuộc thập tự chinh cuối cùng) như một ngôi đền thiêng nơi Chén thánh được cất giữ.
- Bộ phim độc lập Passion in the Desert (Niềm đam mê trên sa mạc) sử dụng những địa điểm ở Petra cho việc làm phim.[10]
- Petra là nơi trốn tránh được tiên đoán trước cho The Remnant (Kẻ sống sót) trong series Left Behind (Bỏ lại phía sau).
- Nhóm nhạc rock Anh quốc The Sisters of Mercy (Những nàng tiên) quay video cho bài "Dominion" (quyền lực/lãnh thổ) ở Petra năm 1988.
- Tiểu thuyết trinh thám của Agatha Christie, Appointment with Death (Hẹn với tử thần), lấy Petra làm bối cảnh chính.
- Ha-Sela ha-Adom (The Red Rock – Đá đỏ) là một bài hát nổi tiếng trong thập kỉ 1950 ở Israel, nhắc đến một thói quen rất nguy hiểm của giới trẻ nước này là vượt qua biên giới với Jordani một cách bất hợp pháp để đến thăm Petra. Rất nhiều chuyến phiêu lưu như thế kết thúc với cái chết của những kẻ tham gia.
- Petra là nhiệm vụ cuối cùng (Eye of the Storm - mắt bão) trong trò chơi năm 2001, Spy Hunter (Kẻ săn lùng điệp viên).
- Trong cuốn sách Chasing Vermeer (Đuổi bắt Vermeer), một trong những nhân vật chính, Petra Andalee, được đặt tên theo tên của thành phố cổ.
- Trong một bộ phim hoạt hình năm 1977, "Sinbad and the Eye of the Tiger" (Sinbad và Mắt hổ), Petra được nhớ đến như là nơi ẩn náu của một phù thuỷ quyền lực.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Petra&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Petra&action=edit§ion=8)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Petra&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Petra&action=edit§ion=9)] **Mish, Frederick C., Editor in Chief. "Petra."** [^](#cite_ref-WebsterNinthNewCollege_1-0) *. 9th ed. Springfield, MA:* [Webster’s Ninth New Collegiate Dictionary](/w/index.php?title=Webster%27s_Dictionary&action=edit&redlink=1) [Merriam-Webster](/w/index.php?title=Merriam-Webster&action=edit&redlink=1)Inc., 1985. [ISBN 0-87779-508-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0877795088), [ISBN 0-87779-509-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0877795096)(indexed), and [ISBN 0-87779-510-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/087779510X)(deluxe). [^](#cite_ref-unesco_2-0) [UNESCO advisory body evaluation](http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/326.pdf) **4Q462** [^](#cite_ref-3) **(Onom. sacr. 286, 71. 145, 9; 228, 55. 287, 94)** [^](#cite_ref-4) **(** [^](#cite_ref-5) *iv. 7, 1~ 4, 7* [Antiquities](/w/index.php?title=Antiquities_c%E1%BB%A7a_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Do_Th%C3%A1i&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-6) [http://nabataea.net/waterw.html](http://nabataea.net/waterw.html) [^](#cite_ref-7) [“Geotimes June 2004 Petra: An Eroding Ancient City”](http://www.agiweb.org/geotimes/june04/feature_petra.html). [^](#cite_ref-8) [Sáng Thế Ký](/wiki/S%C3%A1ch_S%C3%A1ng_Th%E1%BA%BF)(Book of Genesis)xiv. 6, xxxvi. 20–30; Deut. ii. 12. [^](#cite_ref-9) [Judges](/w/index.php?title=Book_of_Judges&action=edit&redlink=1)i. 36; [Isaiah](/w/index.php?title=Book_of_Isaiah&action=edit&redlink=1)xvi. i, xlii. 11; Obad. 3. [^](#cite_ref-10)
“
[Petra](//en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Petra)”. *. New York: Robert Appleton Company. 1913.* [Catholic Encyclopedia](/w/index.php?title=Catholic_Encyclopedia&action=edit&redlink=1) [^](#cite_ref-11) [Sacred Sites: Petra](http://www.sacredsites.com/middle_east/jordan/petra_ruins.htm) [^](#cite_ref-12) [ART REVIEW; Rose-Red City Carved From the Rock - New York Times](http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D03E3DF143EF934A25753C1A9659C8B63) [^](#cite_ref-13) [31,926 tourists visit Petra last month](http://www.jordanembassyus.org/12152006002.htm)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Petra&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Petra&action=edit§ion=10)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|![]()
|
|[Bulletin of Nabataean Studies](http://www.auac.ch/bns) [Brown University excavations at the Great Temple](http://www.brown.edu/Departments/Anthropology/Petra/) [Photos of Petra Monuments](http://www.pa-chouvy.org/Photos/Jordanie/JordaniePetra.htm) [Photos and geological analysis of Petra Rocks](http://www.pa-chouvy.org/Photos/Jordanie/JordaniePetraRoches.htm) [National Geographic Photo Tour](http://www.nationalgeographic.com/photography/galleries/petra/index.html) [Petra: Lost City of Stone (American Musem of National History](http://www.amnh.org/exhibitions/petra/) [Petra](http://dmoz.org/Regional/Middle_East/Jordan/Localities/Petra)tại [DMOZ](/wiki/DMOZ)( [trang đề nghị](http://dmoz.org/cgi-bin/add.cgi?where=Regional/Middle_East/Jordan/Localities/Petra))
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1054 hit (2), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
Minh Văn
Dân Luận:Tại sao Đảng ta sợ diễn biến hoà bình ư? Câu hỏi rất dễ trả lời: Vì nó đi ngược lại lợi ích của Đảng, nó làm Đảng mất đi quyền lực tuyệt đối, phải trả các quyền về cho nhân dân. Và khi không còn quyền lực thì không thể vơ vét của cải làm của riêng được nữa. Vậy thì phải chống lại diễn biến hoà bình thôi!
Như chúng ta đã biết, đảng Cộng sản rất sợ khi nghe hoặc nhắc đến cụm từ “Diễn biến hoà bình”. Họ nơm nớp lo sợ tự diễn biến trong Đảng, sợ các đảng viên sẽ đi trệch mục tiêu cách mạng xã hội chủ nghĩa. Vậy thì “Diễn biến Hoà bình” là gì mà Đảng Cộng sản sợ đến như vậy? Tại sao khi tiến hành hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ thì họ cũng nói đến mục tiêu hoà bình và độc lập, mà nay lại sợ những vận động mang tính tất yếu khách quan đó? Thay vì phải khuyến khích và vui mừng vì sự tiến bộ xã hội do hệ quả của hoà bình mang lại, thì họ lại phải tốn nhiều công sức để chống lại diễn biến hoà bình? Phải chăng mục tiêu của đảng Cộng sản không phải vì hoà bình hay tự do dân chủ của người dân, mà coi đó chỉ là chiêu bài để đạt đến mục tiêu cầm quyền của một chế độ độc tài?
Các nước Cộng sản trước đây (và ngay cả bây giờ) vẫn sử dụng cụm từ “Diễn biến Hoà bình” để chỉ sự âm thầm can thiệp của một số nước phương Tây vào tình hình chính trị nội bộ của họ. Khái niệm này vốn lần đầu tiên được đưa ra trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh bởi John Foster Dulles (cựu ngoại trưởng Mỹ trong những năm 1950). Theo đó thì đây là một quá trình chuyển đổi “hoà bình” từ một thể chế Độc tài sang thể chế Dân chủ tại một nước Cộng sản. Ở Trung Quốc, ông Mao Trạch Đông đã tuyên bố chống lại “diễn biến hoà bình” từ năm 1959. Đảng Cộng sản Việt Nam cũng coi đây là mối đe doạ lớn nhất đối với sự tồn vong của họ. Họ cho rằng “Diễn biến hoà bình là một trong những chiến lược có ý nghĩa và phạm vi toàn cầu của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động được hình thành từ những năm cuối thập kỷ 40 đầu thập kỷ 50 và hoàn chỉnh ở thập kỷ 80 của thế kỷ XX, nhằm chống phá các nước xã hội chủ nghĩa, phong trào độc lập dân tộc và phong trào cách mạng tiến bộ trên thế giới”.
Thực tế thì chiến lược “diễn biến hoà bình” đã thành công ở nhiều quốc gia, qua đó giúp cho quá trình chuyển đổi từ Độc tài sang Dân chủ diễn ra một cách ôn hoà và ít đổ máu như: Miến Điện, Đông Đức (trước đây), và một số quốc gia ở Bắc Phi và Trung Đông trong thời gian vừa qua.
Ở Việt Nam, chính phủ đương quyền cũng dùng khái niệm “Diễn biến Hoà bình” để nói về các hoạt động của một số cá nhân hoặc tổ chức vận động dân chủ, nhân quyền trong và ngoài nước. Và họ coi đó là hành động đối nghịch với đảng Cộng sản và vi phạm pháp luật Việt Nam. Nhưng điều mà đảng Cộng sản lo lắng nhất là “tự diễn biến”. Có nghĩa là họ lo sợ sự tự thay đổi nhận thức của các cá nhân hay tổ chức trong nước và ngay trong nội bộ Đảng mà không phải do bên thứ ba tác động. Đó là sự trỗi dậy của chủ nghĩa cá nhân đòi dân chủ và nhân quyền.
Đảng Cộng sản Việt Nam cho rằng, “các thế lực thù địch” sử dụng chiến lược “Diễn biến hoà bình” với mục tiêu sau:
- Dùng nhiều kế hoạch và phương tiện nhằm tuyên truyền xuyên tạc, phủ định chủ nghĩa Marx Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Từ đó gây “tự diễn biến”, hòng tạo sự khủng hoảng về lý tưởng chính trị cán bộ đảng viên. Để rồi làm chệch hướng và sụp đổ chế độ chính trị Cộng sản ở Việt Nam;
- Xoá bỏ chủ nghĩa xã hội, mục tiêu, lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam và dân tộc Việt Nam. Tạo áp lực và sức ép buộc Việt Nam quay trở lại chủ nghĩa Tư bản.
- Thủ tiêu vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, thực hiện đa nguyên đa đảng.
Chủ trương của chính phủ Việt Nam là phải “cảnh giác, đề phòng, và chủ động đối phó, tấn công vào chiến lược Diễn biến hoà bình”. Chống lại mục tiêu chuyển hoá, lật đổ và thay thế chế độ Cộng sản. Nhưng điều mâu thuẫn với họ là, ngày nay họ đang trong quá trình hội nhập quốc tế, và không có sự lựa chọn nào khác là xây dựng các mối quan hệ kinh tế, chính trị, quân sự với các nước Tư bản như Mỹ và Liên minh Châu Âu. Họ bị kẹp giữa hai gọng kìm: Hoặc là đổi mới tiến bộ để đất nước có tự do dân chủ để hoà nhập với cộng đồng quốc tế, hoặc là tiếp tục bảo thủ để bảo vệ chế độ độc tài sai trái. Giữa hai hướng đi đó họ chỉ được phép chọn một. Hiện nay Đảng Cộng sản đang cố gắng dung hoà giữa hai hướng đi đó, tức là vừa hội nhập quốc tế vừa cố gắng bảo thủ để duy trì chế độ Độc tài Cộng Sản.
Vậy thực chất của khái niệm “Diễn biến hoà bình” là gì?
Đó chính là quá trình thâm nhập và phổ biến của các giá trị dân chủ phổ quát tại các quốc gia độc tài, đặc biệt là độc tài Cộng Sản.
Vậy thì tại sao các chế độ độc tài (trong đó có Việt Nam) lại điên cuồng chống lại “Diễn biến hoà bình? Hoà bình ai chẳng muốn, tại sao lại phải chống lại? Đó là một nghịch lý không có câu trả lời. Mọi thành phần dân tộc Việt Nam yêu cầu đảng Cộng Sản giải đáp một cách cặn kẽ và thấu đáo câu hỏi đó. Nếu Đảng Cộng Sản không trả lời được thì chính họ đang chống lại nhân dân, chống lại các giá trị tự do, dân chủ và nhân quyền của nhân loại.
Đảng Cộng Sản đang cố gắng lấy cái ngược quy luật để chống lại quy luật, mà đã trái với quy luật thì tất sẽ bị đào thải và trừng phạt. Cái gì chống lại con người thì sẽ bị con người khước từ và chống lại.
Khi đăng lại bài vở từ Dân Luận, rất mong các bạn ghi rõ nguồn và
**chèn đường dẫn (link)** tới trang Dân Luận để giúp chúng tôi phát triển. Xin chân thành cảm ơn!
## Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn
## 3 phản hồi
Khách Ngô Văn Ngói viết:
Ông Ngói này đúng là lí luận khô khan như ngói :)
Này nhé, đảng ta nay rất thoáng về tư tưởng, ai làm gì thì làm, thứ gì cũng được, tư bản, cộng sản, công giáo, phật giáo ... gì gì cũng được tất, miễn là dưới sự lãnh đạo của đảng !
Bốn chữ 'diễn biến hoà bình' nghe thì có vẻ hoà bình nhưng lại gây diễn biến, làm biến mất vị thế lãnh đạo của đảng là không thể chấp nhận được. Cáo đội lớp cừu rất nguy hiểm !
Ngược lại, ai muốn dùng dao búa, acid, súng nhỏ, pháo to, nếu cần cho nổ luôn chiến tranh để tiêu diệt bọn phản động chống đảng thì vẫn cứ ok như thường.
Tóm lại, ta không thiên vị bên nào hết, chiến tranh cũng như hoà bình đều lợi hại như nhau, thứ gì phù hợp thì ta dùng, nguy hại thì ta quyết chống tới cùng.
Tôi là người ít học, trình độ kém cỏi, nghe CS nói nhiều khi tôi chẳng hiểu con người họ thế nào. Hồi còn chiến tranh thì họ nói “ta đấu tranh vì sự nghiệp bảo vệ hòa bình thế giới”. Nay họ lại nói “chống âm mưu diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch”. Thế hóa ra vừa bảo vệ hòa bình lại vừa chống hòa bình hay sao? Duy danh định nghĩ thì hòa bình đối lập với chiến tranh, trên thế giới nếu không có hòa bình thì có chiến tranh và ngược lại. Tôi chỉ thấy (và suy ngay bản thân mình) thì chỉ có nạn nhân chiến tranh chứ không có nạn nhân hòa bình. Ai mà chẳng muốn sống trong cảnh hòa bình, ngay cả với hàng xóm láng giền cũng vậy thôi. Vậy vì sao phải chống hòa bình?
Tôi thắc mắc, mong tác giả hay ai đó giải thích hộ: những biểu hiện cụ thể của “âm mưu diễn biến hòa bình” như thế nào? Còn biểu hiện của chiến tranh thì tôi thừa biết, đó là hai bên dùng vũ khí bắn giết lẫn nhau. Còn chống thì tôi chỉ thấy hô hào chung chung là chống mà không bầy cho dân biết chống thì làm những động tác nào cụ thể?
Có một điều tôi nhận xét là ta càng có bề dầy về thời gian xây dựng CNXH thì lại càng bắt tay với thế giới tư bàn chặt chẽ hơn, trước thì chỉ hợp tác kinh tế, nay lại cả hợp tác quân sự cũng như nhiều mặt khác. Ta xây dựng CNXH nhưng lại mời cả chuyên gia nước ngoài sang giảng dạy cả về hành chính và luật pháp. Thế nhưng vãn khư khư kiên định theo CN Mác Lê nin. Thế ra ta vừa “đánh đĩ vừa sợ mất trinh” (hình như là lời ông Tôn Kính Đảng thì phải) hay sao? Trước kia thì ta chủ trương xây dựng khối Đông Dương đối đầu với khối ASEAN, nay khối Đông Dương chưa hình thành đã phá sản thì lại xin vào khối ASEAN. ÔI ĐẢNG TA “TÀI TÌNH SÁNG SUỐT” QUÁ ĐI MẤT THÔI.
Vạch ra những sai làm mâu thuãn của Đảng thì Đảng không sửa mà lại còn chụp mũ cho mình là phản động cũng nên. Đảng ta (cụ thể là những ông Sang Trọng Hùng Dũng và nhiều ông khác vừa ngu vừa dốt, vừa bảo thủ, vừa thiếu tinh thàn thực sự cầu thị.
Tác già viết “Xoá bỏ chủ nghĩa xã hội, mục tiêu, lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam và dân tộc Việt Nam” thì sai rồi, dân tộc VN làm gì có lý tưởng XHCN, đã ai trông thấy cái XHCN mặt mũi, hình thù nó như thế nào đâu, nó khác CNTB những gì trong cuộc sống đời thường hay chỉ thấy có Đảng độc tài và đồng tiền mất giá kèm theo với nhà nước tổ chức đi cướp ruộng đất của nông dân, lại còn thực hiện chính sách ngu dân, bịp mồm dân.
"diễn biễn biến và tự diễn biến hòa bình" mà ĐCSVN đang huy động mọi phương tiện, quyền lực có trong tay để tuyên truyền thổi phồng như con ngáo ộp đe dọa sự tồn vong của chế độ XHCN(của đảng thống trị). Mặt khác không từ thủ đoạn cả lừa bịp tinh vi cả bạo lực trấn áp nhân dân đòi nhân quyền, dân chủ, dân quyền ..Nhưng VN lại đang phải ràng buộc của các đạo luật và tổ chức Quốc tế mà VN tham gia như WTO, ASEAN, Nhân quyền và các công pháp, công ước quốc tế khác. ĐCSVN vừa muốn giữ chế độ độc tài đảng trị , lại vừa muốn hòa nhập quốc tế, như vậy chẳng khác gì vừa muốn bồ lại không dám bỏ vợ. Thế giới đang trên đà phát triển theo hướng dân chủ, kinh tế thị trường nhưng VN lại đi ngược lại. Như vậy là chống lại quy luật phát triển của nhân loại. Sớm hay muộn tất yếu sẽ bị đào thải, mà trước hết ngay trong lòng nhân dân và đảng viên tiến bộ của ĐCSVN. Đó chính là sự diễn biến tích cực và hòa bình của quy luật và xu thế thời đại dân chủ, văn minh, tiến bộ , vì con người và cho con người.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Server: cloudflare-nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

Set-Cookie: __cfduid=d1db22803297c9bdba5b7d1cea72908901448560129; expires=Fri, 25-Nov-16 17:48:49 GMT; path=/; domain=.danluan.org; HttpOnly

Cache-Control: no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Language: vi

X-Generator: Drupal 7 (http://drupal.org)

Content-Encoding: gzip