text:
Đề Thi Đáp Án Lịch Sử 2011 sẽ được cập nhật nhanh nhất ngay sau khi kết thúc môn thi. Xem Đáp Án Đề Thi Lịch Sử Khối C, thi ngày 9 tháng 7 năm 2011 nhanh nhất, chính xác nhất của Bộ giáo dục.
Chiều nay, nhiều thí sinh nhận định đề thi Lịch sử vừa sức, cả 4 câu hỏi đều nằm trong phần kiến thức chương trình lớp 12. Nhiều thí sinh ra về sớm khi hết 2/3 thời gian làm bài.
Mời phụ huynh, thí sinh xem gợi ý giải đề môn Lịch Sử 2011 tại đây
Nếu máy tính của bạn chưa cài phần mềm đọc file PDF, bạn có thể tải tại:
F
Mời các bạn theo dõi Đề Thi Lịch Sử 2011 tại đây
Nếu bạn không tải file được bằng các link download nhanh ở trên, bạn có thể xem ĐÁP ÁN ĐỀ THI Lịch Sử 2011 trực tiếp tại:
Đáp án đề thi môn Lịch Sử 2011
Bạn muốn biết kết quả bài thi của mình làm đúng hay sai sau khi hết giờ thi? Để chờ nhận kết quả bài thi ngay khi có đáp án.
VD: Bạn vừa thi xong môn Lịch Sử với khối C mã đề 0123 . Soạn tin: TCDA LICHSU C 0123 gửi 6501
Đề Thi Đáp Án Đại Học 2011 của Bộ Giáo Dục:
Thí sinh có thể xem các Đề Thi Đáp Án Lịch Sử 2011 ngay sau khi thi xong và tra cứu điểm thi các trường ĐH, CĐ 2011 nhanh nhất và miễn phí tại website Vietbao.vn
Không có sĩ tử nào trước khi đi thi lại không “luyện đề” ! Không thử sức mình với những dạng đề thi, các dạng bài tập. Và thử sức với đề thi những năm trước là phương pháp ôn luyện có cơ sở nhất để chuẩn bị cho một kì thi mới. Khi đó, tự bản thân giải được các đề thi thì chắc chắn các sĩ tử sẽ có thêm niềm tin để vượt qua kì thi thực sự phía trước. Vì thế, để tự tin hơn cho kì thi này, hãy cùng Việt Báo điểm lại Đề Thi Lịch Sử 2010 và gợi ý Đáp án môn Lịch sử Khối C
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết ĐỀ THI ĐÁP ÁN LỊCH SỬ 2011 bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết DE THI DAP AN LICH SU 2011 ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc ĐỀ THI ĐÁP ÁN LỊCH SỬ 2011 ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Tuyển Sinh.
THE ANSWER To implement HISTORY 2011
To ANSWER THE HISTORICAL PERFORMANCE, topic A History Project, History, soon after, to date, July 9, students, subjects, particularly, see, block, quick
A Project History Examination 2011 will be the fastest update right after the exam. See A History scheme Thi C, competition July 9, 2011 the fastest, most accurate of the Ministry of Education ..
Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.
Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.
3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;
Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.
Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật
Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.
Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.
Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.
Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.
Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Đang giũa chìa khóa cho khách, anh bỏ ngang, cúi xuống góc tủ cầm lấy tấm biển, bước nhanh về phía một bà cụ, cẩn thận dắt bà qua đường.
Người dân phường Kim Mã, quận Ba Đình, TP. Hà Nội gọi ông Nguyễn Viết Vân với biệt danh là ông Vân 'ma túy'.
Đến huyện Duy Xuyên (tỉnh Quảng Nam) hỏi ông Tráng xây cầu hầu như ai cũng biết.
'Nước sâm lạnh ngon, bạn cứ lấy uống nhé. Cảm ơn! Miễn phí'.
Từ vỏ chai, gốm hỏng, đất cát ven sông… đều được chàng trai trẻ thu gom để bán nhằm gây quỹ từ thiện ủng hộ người dân vùng cao.
Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.
Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn
Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.
Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.
Viết phản hồi

markdown:
Đề Thi Đáp Án Lịch Sử 2011 sẽ được cập nhật nhanh nhất ngay sau khi kết thúc môn thi. Xem Đáp Án Đề Thi Lịch Sử Khối C, thi ngày 9 tháng 7 năm 2011 nhanh nhất, chính xác nhất của Bộ giáo dục.
Chiều nay, nhiều thí sinh nhận định đề thi Lịch sử vừa sức, cả 4 câu hỏi đều nằm trong phần kiến thức chương trình lớp 12. Nhiều thí sinh ra về sớm khi hết 2/3 thời gian làm bài.
Mời phụ huynh, thí sinh xem gợi ý giải đề môn Lịch Sử 2011
[tại đây](http://a8.vietbao.vn/images/vn888/files/dap-an-de-thi-Su-khoi-C-2011.pdf)
Nếu máy tính của bạn chưa cài phần mềm đọc file PDF, bạn có thể tải tại:
[Foxit Reader 5](http://vietbao.vn/vn/trang-ngoai/vn/trang-ngoai/vn/trang-ngoai/http://75.126.113.244/arb/vb/FoxitReader501.0523_enu_Setup.exe.exe/vivavietnam.net//vivavietnam.net//vivavietnam.net/)
Mời các bạn theo dõi Đề Thi Lịch Sử 2011
[tại đây](http://a8.vietbao.vn/images/vn888/files/de-thi-Su-khoi-C-2011.pdf)
Nếu bạn không tải file được bằng các link download nhanh ở trên, bạn có thể xem ĐÁP ÁN ĐỀ THI Lịch Sử 2011 trực tiếp tại:
**Đáp án đề thi môn Lịch Sử 2011**
Bạn muốn biết kết quả bài thi của mình làm đúng hay sai sau khi hết giờ thi? Để chờ nhận kết quả bài thi ngay khi có đáp án.
| |
Soạn tin:
**VD**: Bạn vừa thi xong môn **Lịch Sử** với **khối C** mã đề **0123** . Soạn tin: **TCDA LICHSU C 0123** gửi **6501** [Đề Thi Đáp Án Đại Học 2011](http://vietbao.vn/Tuyen-sinh/DE-THI-DAP-AN-DAI-HOC-2011/2131346780/290/) của Bộ Giáo Dục:
Thí sinh có thể xem các Đề Thi Đáp Án
[Lịch Sử 2011](http://vietbao.vn/Tuyen-sinh/LICH-SU-2011/2131347479/297/) ngay sau khi thi xong và [tra cứu điểm thi](http://vietbao.vn/Tuyen-sinh/TRA-CUU-DIEM-THI-TCDT/2131346540/290/) các trường ĐH, CĐ 2011 nhanh nhất và miễn phí tại website [Vietbao.vn](http://vietbao.vn/Tuyen-sinh/)
Không có sĩ tử nào trước khi đi thi lại không “luyện đề” ! Không thử sức mình với những dạng đề thi, các dạng bài tập. Và thử sức với đề thi những năm trước là phương pháp ôn luyện có cơ sở nhất để chuẩn bị cho một kì thi mới. Khi đó, tự bản thân giải được các đề thi thì chắc chắn các sĩ tử sẽ có thêm niềm tin để vượt qua kì thi thực sự phía trước. Vì thế, để tự tin hơn cho kì thi này, hãy cùng
*Việt Báo* điểm lại Đề Thi Lịch Sử 2010 và gợi ý Đáp án môn Lịch sử Khối C
| |
|
|
00:00 / --:--
|
|
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới ĐỀ THI ĐÁP ÁN LỊCH SỬ 2011**
Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.
Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.
3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;
Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.
Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật
Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.
Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.
Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.
Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.
Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Đang giũa chìa khóa cho khách, anh bỏ ngang, cúi xuống góc tủ cầm lấy tấm biển, bước nhanh về phía một bà cụ, cẩn thận dắt bà qua đường.
Người dân phường Kim Mã, quận Ba Đình, TP. Hà Nội gọi ông Nguyễn Viết Vân với biệt danh là ông Vân 'ma túy'.
Đến huyện Duy Xuyên (tỉnh Quảng Nam) hỏi ông Tráng xây cầu hầu như ai cũng biết.
'Nước sâm lạnh ngon, bạn cứ lấy uống nhé. Cảm ơn! Miễn phí'.
Từ vỏ chai, gốm hỏng, đất cát ven sông… đều được chàng trai trẻ thu gom để bán nhằm gây quỹ từ thiện ủng hộ người dân vùng cao.
Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.
Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn
Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.
Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.
Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

Cache-Control: max-age=280, public


text:
TS (Can Tho) - Khoa thuy san Truong dai hoc Can Tho vua cho biet hien nay o DBSCL ngoai hien tuong ca tra bi benh gan mu chet nhieu, nhieu noi da xuat hien benh ghe lo tren than ca tre, ca loc, ca ro...
Truoc day benh ca ghe - hay con goi la hoi chung do dich benh lo loet - da xay ra khong nhung o VN ma con o cac nuoc Dong Nam A, Thai Binh Duong.
Ngay 10-1, nguoi nha cua ong H.M.T. (o ap Dac The, xa Ho Dac Kien, My Tu, Soc Trang) cho biet khoang 10 ngay nay ao ca loc nuoi 150.000 con cua ong da bi benh ca ghe tren 80%. Ong H.T.D., o ap My Phu A, xa Hoa My (Phung Hiep, Hau Giang), tha nuoi 4.000 con ca loc trong veo cung bi benh ca ghe.
Dau hieu dau tien cua benh la ca an it hoac bo an, lo do, da xam, co vet loet hoac cac dom do phat trien o dau, than, vay va duoi. Sau mot thoi gian bi benh ca kiet suc va chet.
Ngoai cac yeu to moi truong nhu nhiet do thay doi, moi truong nuoc qua do ban, su o nhiem co the gay soc va lam ca nhiem benh, nhieu quan diem cho rang nam ky sinh trong noi tang Aphanomyces duoc coi la tac nhan chinh gay ra benh nay. Benh thuong xuat hien vao cuoi mua mua (thang 10-12) va dau mua kho (thang 1-2).
Truong DH Can Tho cung dua ra khuyen cao cach phong tri benh ghe ca, xu ly ao nuoi bang voi, giu cho moi truong on dinh, dung hoa chat formon va thuoc tim lam giam bot mat do vi khuan va diet nam ky sinh trung, dung khang sinh diet vi khuan lam lanh vet thuong tren da cho ca.
TRAN DUC

markdown:
TS (Can Tho) - Khoa thuy san Truong dai hoc Can Tho vua cho biet hien nay o DBSCL ngoai hien tuong ca tra bi benh gan mu chet nhieu, nhieu noi da xuat hien benh ghe lo tren than ca tre, ca loc, ca ro...
Truoc day benh ca ghe - hay con goi la hoi chung do dich benh lo loet - da xay ra khong nhung o VN ma con o cac nuoc Dong Nam A, Thai Binh Duong.
Ngay 10-1, nguoi nha cua ong H.M.T. (o ap Dac The, xa Ho Dac Kien, My Tu, Soc Trang) cho biet khoang 10 ngay nay ao ca loc nuoi 150.000 con cua ong da bi benh ca ghe tren 80%. Ong H.T.D., o ap My Phu A, xa Hoa My (Phung Hiep, Hau Giang), tha nuoi 4.000 con ca loc trong veo cung bi benh ca ghe.
Dau hieu dau tien cua benh la ca an it hoac bo an, lo do, da xam, co vet loet hoac cac dom do phat trien o dau, than, vay va duoi. Sau mot thoi gian bi benh ca kiet suc va chet.
Ngoai cac yeu to moi truong nhu nhiet do thay doi, moi truong nuoc qua do ban, su o nhiem co the gay soc va lam ca nhiem benh, nhieu quan diem cho rang nam ky sinh trong noi tang
*Aphanomyces* duoc coi la tac nhan chinh gay ra benh nay. Benh thuong xuat hien vao cuoi mua mua (thang 10-12) va dau mua kho (thang 1-2).
Truong DH Can Tho cung dua ra khuyen cao cach phong tri benh ghe ca, xu ly ao nuoi bang voi, giu cho moi truong on dinh, dung hoa chat formon va thuoc tim lam giam bot mat do vi khuan va diet nam ky sinh trung, dung khang sinh diet vi khuan lam lanh vet thuong tren da cho ca.
TRAN DUC
|
|
TIN
![]()
Ban co the doc ban tieng Viet co dau cua bai viet
*ĐBSCL: nhiều nơi xuất hiện bệnh cá ghẻ* bang cach nhan chuot vao duong dan tren.
Nhan xet, hay lien he ve tin
** co the gui bang duong dan o duoi. Ban nen gui kem tieu de bai viet DBSCL nhieu noi xuat hien benh ca ghe**

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Cá vàng trong bể kính tròn nhìn thấy một phiên bản hiện thực khác với hiện thực của chúng ta (Stephen Hawking)
LÝ THUYẾT VỀ MỌI THỨ, MỘT LÝ THUYẾT KHÓ ĐẠT ĐƯỢC[1]
Tác giả: Stephen Hawking và Leonard Mlodinow; Người dịch: Phạm Việt Hưng
Lời dẫn của người dịch: Tư tưởng thống nhất vật lý vốn là tham vọng “bẩm sinh” và truyền thống của vật lý học, nhưng nó bắt đầu trở thành một mục tiêu cụ thể kể từ khi Albert Einstein khởi xướng Lý thuyết trường thống nhất (Unified Field Theory) trong những năm 1920. Hậu duệ của Einstein đã tiếp tục phát triển tư tưởng của ông theo những hướng mới, với niềm tin cốt lõi rằng trước sau thể nào cũng khám phá ra Lý thuyết cuối cùng (Final Theory), hay còn gọi là Lý thuyết về mọi thứ (Theory of Everything), cho phép “giải thích được mọi khía cạnh của hiện thực”, như cách nói của Stephen Hawking. Bài báo của Hawking và Mlodinow nói cho chúng ta biết liệu có thể có một lý thuyết như thế hay không. Câu trả lời là KHÔNG – không thể có một lý thuyết duy nhất, hoặc một hệ phương trình duy nhất, mô tả đầy đủ thế giới hiện thực. Nói rõ hơn, không thể có một lý thuyết cuối cùng hoặc một lý thuyết về mọi thứ. Thay vào đó, có nhiều (rất nhiều?) lý thuyết khác nhau cùng mô tả hiện thực, mỗi lý thuyết chỉ có thể mô tả một phần nào đó, một khía cạnh nào đó của hiện thực. Toàn bộ chú thích trong bản dịch này đều là của người dịch (ND). Hình minh hoạ cũng được bổ sung thêm (PVHg)
Lời dẫn của tạp chí Scientific American:
Người ta cho rằng công trình của Stephen Hawking về hố đen và nguồn gốc vũ trụ là tiến bộ cụ thể nhất mà các nhà vật lý lý thuyết đã đạt được theo hướng kết hợp lý thuyết hấp dẫn của Einstein với vật lý lượng tử vào trong một lý thuyết cuối cùng về mọi thứ.
Các nhà vật lý có một ứng cử viên ưa thích nhất cho một lý thuyết như thế, đó là lý thuyết dây, nhưng có tới 5 dạng trình bầy lý thuyết dây khác nhau, mỗi dạng bao gồm một phạm vi điều kiện hạn chế.
Tuy nhiên, một mạng lưới các liên kết toán học kết nối các lý thuyết dây khác nhau thành một hệ thống bao trùm, được gọi một cách bí ẩn là lý thuyết M: có lẽ bản thân mạng lưới này là lý thuyết cuối cùng.
Trong một cuốn sách mới, The Grand Design, Hawking và nhà vật lý tại Đại học Công nghệ California, Leonard Mlodinow, lập luận rằng cuộc tìm kiếm nhằm khám phá ra một lý thuyết cuối cùng trên thực tế có thể không bao giờ dẫn tới một tập hợp các phương trình duy nhất. Mọi lý thuyết khoa học, các tác giả viết, gắn liền với mô hình hiện thực của nó, và có thể sẽ không khôn ngoan khi thảo luận xem hiện thực thực sự là cái gì. Bài báo này được viết dựa trên cuốn sách đó.
Bài báo “The Elusive Theory of Everything” trên Scientific American Tháng 10/2012
vài năm trước, hội đồng thành phố Monza ở Ý đã ngăn cấm những người nuôi súc vật không được nuôi cá vàng trong những chậu cá có bề mặt cong. Những người bảo trợ cho biện pháp này giải thích rằng nuôi cá trong chậu như thế là độc ác, bởi vì mặt cong của chậu sẽ làm cho cá có một cái nhìn méo mó đối với thế giới bên ngoài. Bên cạnh ý nghĩa bảo vệ những con cá vàng tội nghiệp, câu chuyện này đã làm dấy lên một câu hỏi triết học thú vị: Làm thế nào chúng ta biết cái hiện thực mà chúng ta lĩnh hội trong đầu là đúng với sự thực?
Cá vàng nhìn thấy một phiên bản hiện thực khác với chúng ta, nhưng liệu chúng ta có thể biết chắc chắn rằng phiên bản đó là kém hiện thực hơn so với hiện thực của chúng ta hay không? Để có tất cả những gì chúng ta biết, chúng ta có thể cũng đã dành trọn cả cuộc đời để nhìn ra thế giới thông qua một thấu kính méo mó.
Trong vật lý, vấn đề này không phải là chuyện lý thuyết suông. Thật vậy, các nhà vật lý và vũ trụ học đang ở trong một tình trạng khó chịu tương tự như cá vàng. Trong hàng thập kỷ qua chúng ta đã cố gắng đạt tới một lý thuyết cuối cùng về mọi thứ – một tập hợp các định luật cơ bản đầy đủ và nhất quán, giải thích được mọi khía cạnh của hiện thực. Hiện nay dường như cuộc tìm kiếm này dẫn tới không chỉ một lý thuyết duy nhất, mà cả một họ lý thuyết liên đới với nhau, mỗi lý thuyết mô tả một phiên bản hiện thực riêng của nó, như thể nó nhìn vũ trụ thông qua chậu cá của riêng nó vậy.
Đối với nhiều người, kể cả một số nhà khoa học đang làm việc, khái niệm này khó có thể chấp nhận. Phần lớn mọi người tin rằng tồn tại một hiện thực khách quan ở ngoài kia, và rằng cảm giác của chúng ta và khoa học của chúng ta đã trực tiếp truyền đạt cho chúng ta những thông tin về thế giới vật chất. Khoa học cổ điển dựa trên niềm tin cho rằng tồn tại một thế giới bên ngoài mà những tính chất của nó là xác định và độc lập với người quan sát đang nghiên cứu chúng. Trong triết học, niềm tin đó được gọi là chủ nghĩa hiện thực.
Tuy nhiên, những ai nhớ tới Timothy Leary và những năm 1960, sẽ biết còn có một khả năng khác: quan niệm của chúng ta về hiện thực có thể phụ thuộc vào cách suy nghĩ của chúng ta. Quan điểm đó, với những phân biệt tinh tế khác nhau, được gọi bằng những cái tên khác nhau như chủ-thuyết-từ-chối-hiện-thực (antirealism), chủ-thuyết-phương-tiện (instrumentalism), hoặc chủ-thuyết-duy-tâm (idealism). Theo những chủ thuyết này, thế giới mà chúng ta biết được xây dựng bởi tư duy của con người sử dụng các dữ liệu giác quan như vật liệu thô của nó, và được định hình bởi cấu trúc diễn dịch của bộ não. Quan điểm này có thể khó chấp nhận, nhưng không khó để hiểu. Không có cách nào có thể loại bỏ người quan sát – chúng ta – khỏi nhận thức của chúng ta về thế giới.
Với sự tiến triển của vật lý, chủ nghĩa hiện thực đang ngày càng trở nên khó bảo vệ. Trong vật lý cổ điển – vật lý Newton mô tả chính xác kinh nghiệm thường ngày – việc diễn dịch các thuật ngữ như “vật thể” (object) hay “vị trí” (position) phần lớn là phù hợp với cảm giác thông thường của chúng ta và với hiểu biết “hiện thực” của các khái niệm đó. Tuy nhiên, với tư cách của những dụng cụ đo lường, chúng ta là những công cụ thô thiển. Các nhà vật lý khám phá ra rằng những đồ vật hàng ngày và ánh sáng, mà nhờ nó chúng ta nhìn thấy những đồ vật đó, được tạo nên bởi những đối tượng khách thể mà chúng ta không nhận thức trực tiếp được – như electron và photon chẳng hạn. Những đối tượng đó bị chi phối không phải bởi vật lý cổ điển mà bởi những định luật của lý thuyết lượng tử.
Hiện thực của lý thuyết lượng tử đã đoạn tuyệt một cách căn bản với hiện thực của vật lý cổ điển. Trong khuôn khổ của lý thuyết lượng tử, các hạt cơ bản chẳng hề có vị trí xác định lẫn vận tốc xác định, trừ khi và cho đến khi một người quan sát đo đạc những đại lượng đó. Trong một số trường hợp, những đối tượng cá biệt thậm chí không có một sự tồn tại độc lập, mà đúng ra chúng chỉ tồn tại như một thành phần của một tập hợp nhiều đối tượng. Vật lý lượng tử cũng chứa đựng những ngụ ý quan trọng đối với quan niệm của chúng ta về quá khứ. Trong vật lý cổ điển, quá khứ có vẻ tồn tại như một chuỗi các sự kiện xác định, nhưng theo vật lý lượng tử, quá khứ cũng như tương lai là không xác định và chỉ tồn tại như một phổ của các khả năng. Thậm chí vũ trụ xét trên tổng thể không có quá khứ hoặc lịch sử. Do đó vật lý lượng tử ngụ ý một hiện thực khác với hiện thực của vật lý cổ điển – dù cho hiện thực của vật lý cổ điển phù hợp với trực giác của chúng ta và vẫn phục vụ chúng ta một cách tốt đẹp khi chúng ta thiết kế những thứ như các toà cao ốc hay cầu cống.
Những thí dụ trên đưa chúng ta tới một kết luận quy định một khuôn khổ quan trọng để dựa vào đó mà diễn giải khoa học hiện đại. Theo quan điểm của chúng tôi, không có một bức tranh, một lý thuyết, một khái niệm nào mô tả hiện thực độc lập. Thay vào đó, chúng tôi chấp nhận một quan điểm mà chúng tôi gọi chủ-nghĩa-hiện-thực-phụ-thuộc-mô-hình (model-dependent-realism): tư tưởng cho rằng một lý thuyết vật lý hoặc một bức tranh về thế giới là một mô hình (nói chung là mô hình bản chất toán học của hiện thực) và một tập hợp các quy tắc kết nối các thành phần của mô hình với những quan sát. Nếu hai mô hình đều phù hợp với quan sát thì chẳng có mô hình nào được coi là hiện thực hơn mô hình nào. Một người có thể sử dụng bất kể mô hình nào phù hợp hơn với bối cảnh đang được xem xét.
Đừng cố gắng điều chỉnh bức tranh hiện thực
Tư tưởng về hiện thực có thể thay thế (alternative reality) là một cơ sở chủ yếu của nền văn hóa phổ cập ngày nay. Ví dụ, trong phim khoa học viễn tưởng The Matrix (Ma trận), loài người sống một cách không hay biết trong một hiện thực ảo được mô phỏng do những computer thông minh tạo ra để giữ cho họ bình an và hài lòng trong khi computer hút năng lượng điện sinh học của họ (bất kể đó là cái gì). Làm thế nào để chúng ta biết chúng ta không phải là những nhân vật do computer tạo ra đang sống trong một thế giới giống như ma trận? Nếu chúng ta sống trong một thế giới tưởng tượng, tổng hợp (synthetic), thì các sự kiện sẽ không nhất thiết phải tuân thủ bất kỳ một quy luật logic nhất quán nào. Người ngoài hành tinh khi chỉ đạo có thể cảm thấy thú vị hơn hoặc vui thích hơn khi xem phản ứng của chúng ta, chẳng hạn, nếu tất cả mọi người trên thế giới đột nhiên quyết định chê bai sô-cô-la và không lựa chọn chiến tranh, nhưng điều đó chưa bao giờ xảy ra. Nếu người ngoài hành tinh thực thi những định luật phù hợp, chúng ta sẽ không có cách nào để biết một hiện thực khác đứng đằng sau hiện thực mô phỏng. Rất dễ để gọi cái thế giới mà người ngoài hành tinh sống trong đó là một thế giới “thực” và thế giới computer tạo ra là một thế giới giả. Nhưng nếu những sinh thể trong thế giới mô phỏng không thể nhìn vào vũ trụ của họ từ bên ngoài, họ sẽ không có lý do để nghi ngờ hình ảnh về hiện thực của riêng của họ .
Cá vàng nằm trong một tình huống tương tự. Quan điểm của chúng không giống quan điểm của chúng ta khi chúng ta ở bên ngoài chậu cá có bề mặt cong của chúng, nhưng chúng vẫn có thể xây dựng nên các định luật khoa học chi phối chuyển động của các đối tượng mà chúng quan sát thấy ở bên ngoài. Chẳng hạn, vì ánh sáng bị bẻ cong khi nó di chuyển từ không khí vào nước, do đó một đối tượng chuyển động tự do mà chúng ta thấy nó chuyển động thẳng thì cá vàng sẽ thấy nó chuyển động cong. Cá vàng có thể xây dựng những định luật khoa học từ cái khung quy chiếu méo mó của chúng, những định luật ấy sẽ luôn luôn đúng và có thể cho phép chúng dự đoán được chuyển động trong tương lai của các đối tượng bên ngoài chậu cá. Các định luật của chúng có thể phức tạp hơn so với các định luật trong khung quy chiếu của chúng ta, nhưng điều đó đơn giản chỉ là vấn đề khẩu vị. Nếu cá vàng xây dựng được một lý thuyết như vậy, chúng ta sẽ phải thừa nhận quan điểm của cá vàng như một bức tranh giá trị của hiện thực.
Một ví dụ nổi tiếng trong thế giới của chúng ta về những bức tranh khác nhau của hiện thực là sự tương phản giữa mô hình vũ trụ địa tâm của Ptolemy và mô hình nhật tâm của Copernicus. Mặc dù chẳng có gì khác thường đối với nhiều người khi nói rằng Copernicus đã chứng minh Ptolemy sai, nhưng thực ra nói như thế là không đúng. Giống như trong trường hợp quan điểm của chúng ta khác với cá vàng, người ta có thể sử dụng hoặc bức tranh này hoặc bức tranh kia như một mô hình của vũ trụ, bởi vì chúng ta có thể giải thích quan sát của chúng ta về vũ trụ bằng cách giả định hoặc trái đất đứng yên hoặc mặt trời đứng yên. (Nhưng) bất chấp vai trò của nó trong các cuộc tranh luận triết học về bản chất của
vũ trụ của chúng ta, lợi thế thực tế của hệ thống Copernicus
là các phương trình chuyển động đơn giản hơn nhiều trong khung quy chiếu coi mặt trời là tĩnh.
Chủ-nghĩa-hiện-thực-phụ-thuộc-mô-hình áp dụng không chỉ đối với các mô hình khoa học mà còn áp dụng cho các mô hình trí tuệ ý thức và tiềm thức mà tất cả chúng ta tạo ra để giải thích và hiểu thế giới hàng ngày. Ví dụ, bộ não con người xử lý dữ liệu thô từ các dây thần kinh thị giác, kết hợp đầu vào từ cả hai mắt, nâng cao độ phân giải và lấp đầy những khoảng trống chẳng hạn như khoảng trống trong điểm mù của võng mạc. Hơn nữa, nó tạo ra ấn tượng không gian ba chiều từ dữ liệu hai chiều của võng mạc. Khi bạn nhìn thấy một chiếc ghế, đơn thuần là bạn đã sử dụng ánh sáng tán xạ bởi chiếc ghế để xây dựng một hình ảnh trong trí óc hoặc mô hình của chiếc ghế. Bộ não quá giỏi trong việc tạo dựng mô hình đến nỗi ngay cả trong trường hợp người ta đeo một chiếc kính làm lộn ngược hình ảnh chiếc ghế trong mắt thì bộ não vẫn có thể biến đổi mô hình sao cho người ta lại thấy hình ảnh chiếc ghế đúng chiều – trước khi có thể ngồi xuống đàng hoàng.
Minh hoạ của Barron Storey trên Scientific American
Ý niệm lờ mờ về lý thuyết không thể diễn đạt được[2]
Trong việc truy tìm nhằm khám phá ra những định luật cuối cùng của vật lý, không có nghiên cứu nào làm dấy lên nhiều hy vọng hơn hoặc gây ra nhiều tranh cãi hơn so với lý thuyết dây. Lý thuyết dây lần đầu tiên được đề xuất trong những năm 1970 như một nỗ lực để thống nhất tất cả các lực của thiên nhiên vào trong một khuôn khổ chặt chẽ và, đặc biệt, mang lực hấp dẫn vào trong lĩnh vực vật lý lượng tử. Tuy nhiên, vào đầu những năm 1990, các nhà vật lý khám phá ra rằng lý thuyết dây gặp phải chuyện khó xử: có 5 lí thuyết dây khác nhau. Chuyện này quả thật đã gây bối rối cho những người ủng hộ lý thuyết dây như một lý thuyết duy nhất của lý thuyết về mọi thứ. Vào giữa những năm 1990, các nhà nghiên cứu bắt đầu phát hiện ra rằng những lý thuyết dây khác nhau – và cả một lý thuyết khác nữa được gọi là siêu hấp dẫn (supergravity) – thực ra cùng mô tả những hiện tượng như nhau, điều này tạo ra niềm hy vọng cho rằng rốt cuộc những lý thuyết đó sẽ quy về một lý thuyết thống nhất. Các lý thuyết này thực sự liên hệ với nhau bởi cái mà các nhà vật lý gọi là những đối ngẫu (dualities) – một loại từ điển toán học cho phép phiên dịch các khái niệm theo cả hai chiều ngược xuôi. Nhưng than ôi, mỗi lý thuyết chỉ có thể mô tả tốt các hiện tượng trong một phạm vi điều kiện nhất định, ví dụ như ở mức năng lượng thấp. Không lý thuyết nào có thể mô tả mọi khía cạnh của vũ trụ.
Hiện nay các nhà lý thuyết dây được thuyết phục rằng 5 lí thuyết dây khác nhau chỉ là những xấp xỉ khác nhau đối với một lý thuyết nền tảng hơn được gọi là lý thuyết M. (Dường như không ai biết chữ “M” là viết tắt cho cái gì. Nó có thể là “master” (bậc thầy), “miracle” (phép lạ) hay “mystery” (bí ẩn), hoặc cả ba). Mọi người vẫn đang cố gắng giải mã bản chất của lý thuyết M, nhưng dường như kỳ vọng truyền thống về việc tìm ra một lý thuyết duy nhất của tự nhiên có thể không còn đứng vững được nữa, và để mô tả vũ trụ, chúng ta phải sử dụng các lý thuyết khác nhau trong những tình huống khác nhau. Như vậy, lý thuyết M không phải là một lý thuyết theo nghĩa thông thường mà là một mạng lưới các lý thuyết. Nó hơi giống như một bản đồ. Để thể hiện trung thành toàn bộ Trái Đất trên một mặt phẳng, người ta phải sử dụng một bộ sưu tập các bản đồ, mỗi bản đồ bao phủ một khu vực giới hạn. Các bản đồ chồng chéo lên nhau, và ở chỗ nào chúng chồng lên nhau thì ở đó chúng thể hiện cùng một cảnh quan trên mặt đất. Tương tự như vậy, các lý thuyết khác nhau trong họ lý thuyết M trông có thể rất khác nhau, nhưng tất cả đều có thể được coi như các phiên bản của cùng một lý thuyết cơ bản, và tất cả đều dự đoán cùng một hiện tượng ở chỗ chúng chồng chéo lên nhau, nhưng không có lý thuyết nào có hiệu lực trong mọi tình huống.
Bất cứ khi nào chúng ta tạo ra một mô hình của thế giới và thấy nó thành công, chúng ta có xu hướng quy cho mô hình đó như phẩm chất của hiện thực hoặc chân lý tuyệt đối. Tuy nhiên, lý thuyết M, giống như ví dụ cá vàng, cho thấy cùng một tình huống vật lý có thể được mô hình hóa theo những cách khác nhau, mỗi cách sử dụng những yếu tố và khái niệm cơ bản khác nhau. Có lẽ là để mô tả vũ trụ chúng ta phải sử dụng nhiều lý thuyết khác nhau trong các tình huống khác nhau. Mỗi lý thuyết có thể có phiên bản riêng của mình về hiện thực, nhưng theo chủ-nghĩa-hiện-thực-phụ-thuộc-mô-hình, sự đa dạng là chấp nhận được, và không lý thuyết nào trong số các phiên bản có thể được cho là hiện thực hơn lý thuyết khác. Tính đa dạng ấy không phải là kỳ vọng truyền thống của nhà vật lý trong việc tìm kiếm một lý thuyết thống nhất về tự nhiên, nó cũng không đáp ứng với quan niệm thông thường của chúng ta về hiện thực. Nhưng có thể đó là kiểu cách của vũ trụ.
[1] Nguyên văn tên bài báo: “The (Elusive) Theory of Everything”, Stephen Hawking & Leonard Mlodinow, Scientific American, October 2010. Chữ “elusive” có nhiều định nghĩa khác nhau. Với ý nghĩa trong bài báo này, chúng tôi dịch theo định nghĩa của Oxford Dictionaries (elusive = difficult to find, catch, or achieve). Xem: http://oxforddictionaries.com/definition/elusive?q=elusive (ND).
[2] Nguyên văn: “Glimpses of the deep theory”. Chữ “deep” có nhiều định nghĩa. Chúng tôi sử dụng một trong các định nghĩa của The Complete Crossword Dictionary: “deep” = inexpressible (ND).
Toán học theo quan điểm Dấu hiệu học (Semiotics) không mang tính hiện thực, nó phát triển dựa trên những tiên đề và các biểu tượng là các kí hiệu toán học. Vật lý có xuất phát điểm gần với hiện thực hơn (gọi là những đối tượng vật lý). Tuy vậy vật lý cũng phát triển lên thành những mô hình toán học. Toán học tự thân nó tiến đến những giới hạn và ta có thể hiểu điều này như một sự bế tắc, vì toán học không tự thân nó đưa ra những giới hạn hay những giả thiết để thoát khỏi bế tắc đó. Toán học vẫn như những con kiến cứ lần mò hết từ cành cây này đến cành cây khác (ngoài một số trường hợp cá biệt như chấp nhận về số ảo chẳng hạn hay giả thiết về các đường song song). Khác với toán học, nhà vật lý phải tự đề ra những giả thiết để giải thích những bế tắc, như giả thiết về tốc độ và lượng tử ánh sáng của Einstein và Plank. Nói chung toán và vật lý cùng sự phát triển logic của nó, luôn xa rời dần một hiện thực. Nói cách khác, toán và vật lý chỉ là công cụ để ta bóc tách các lớp vỏ của hiện thực, và ở mỗi tầng hiện thực đều cần phải có những công cụ riêng (những giả thiết)…
Một số ý kiến.
Rất cảm ơn bài viết hữu ích của GS.
LikeLike
Cảm ơn bạn Phản biện,
Tôi tán thành với ý kiến của bạn. Toán học và vật lý hiện đại đã xa rời hiện thực đến mức đáng nghi ngờ. Khoa học hiện đại nên hướng vào công nghệ ứng dụng thì còn có chỗ đứng. Nếu tiếp tục lao vào những lý thuyết huyễn hoặc thì càng ngày càng sa vào utopia mà thôi.
PVHg
LikeLike
Mỗi năm hàng triệu người trên thế giới đi theo khoa học, họ sẽ làm mọi thứ XH cần dù là kỹ thuật hay công nghệ, kể cả quản lý và qua đó họ đã cống hiến và có được cuộc sống, nay anh Hưng bảo vài trăm nhà khoa học lý thuyết ít ỏi trên thế giới vốn là những con người người sẳn sàng dấn thân vì trí tuệ nhân loại, bỏ luôn nghiên cứu cơ bản thì quả là khắc nghiệt quá! KHCB co ân oán chi mà anh lại mong diệt chủng nó vậy?! XH vốn huyễn hoặc, chính các nhà KHLT làm cho nó khả tri và sáng tõ dần…sao lại bảo họ làm cho nó huyễn hoặc?
LikeLike
In “The Grand Design” Stephen Hawking postulates that M-theory may be the Holy Grail of physics…the Grand Unified Theory which Einstein had tried to formulate, but never completed. It expands on quantum mechanics and string theories.
In my free ebook on comparative mysticism, “the greatest achievement in life,” is a quote by Albert Einstein: “…most beautiful and profound emotion we can experience is the sensation of the mystical. It is the sower of all true science. To know that what is impenetrable to us really exists, manifesting itself as the highest wisdom and most radiant beauty – which our dull faculties can comprehend only in their primitive form – this knowledge, this feeling, is the center of all religion.”
E=mc², Einstein’s Special Theory of Relativity, is probably the best known scientific equation. I revised it to help better understand the relationship between divine Essence (Love, Grace, Spirit), matter (mass/energy: visible/dark) and consciousness (f(x) raised to its greatest power). Unlike the speed of light, which is a constant, there are no exact measurements for consciousness. In this hypothetical formula, basic consciousness may be of insects, to the second power of animals and to the third power the rational mind of humans. The fourth power is suprarational consciousness of mystics, when they intuit the divine essence in perceived matter. This was a convenient analogy, but there cannot be a divine formula.
LikeLike
Thank you Ron,
We are a part of the world, and “how can a part know the whole?”, Blaise Pascal used to say that.
Viet Hung Pham
LikeLike
i)There’ s something wrong with the signs (languages, letters, symbol, formula) we use to represent a reality. Simply, if I have a sum of money in a bank (A), and some day I spend a sum of money (B). If A=B, in total, I have no money left. The equation is: A-B=0. The zero here does not mean I have nothing left. It’s just a cover matter of mine. In more generally, all equation are cover matters of the whole.
ii)I think if there were a theory of everything, its equation would never refer to zero, or our notion of zero must be changed.
iii)There’ a confusion with causality in Semiotics that relate to mathematic representations. Causality is Time.
LikeLike
Nếu chúng ta nghi ngờ rằng vật lý hiện đại đang dần xa rời hiện thực, thì tại sao chúng ta không bơi ngược dòng để quay trở lại với hiện thực?
Hơn một năm về trước, đã có một lý thuyết vật lý ra đời. Tuy nó nhỏ, nhưng dám bơi ngược dòng. Đó là thuyết bất biến – The Theory of Invariance. Quí vị có thể xem nó trên youtube.
LikeLike
Cảm ơn anh Hưng về bản dịch khá tốt.
Tôi vẫn cho rằng toán học cũng như vật lý và các khoa học khác vẫn phải đi theo hai hướng:
– Hướng lý thuyết: tiệm tiến tới chân lý, mặc dù biết là không bao giờ đạt tới chân lý.
– Hướng ứng dụng: Phục vụ xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống con người.
LikeLike
Cám ơn anh Việt Hưng,
Một trong những lý thuyết mà tôi được dịp đọc qua trong trang nhà của anh đó là lý thuyết về lượng tử của Max, tôi vô cùng cảm thấy sốc là thế kỷ qua sao có nhiều nhân tài hùng hồn đến thế mà tôi chưa hề hay biết gì tới họ là một sự thiếu xót vô cùng.
Hiện tại đã có nhiều lý thuyết hầu như tất cả các nhà lý thuyết học đều làm chổ tựa để bắt đầu tìm ra lý thuyết cuối cùng hoặc lý thuyết về mọi thứ. Càng đi tới loài người càng thông thái hơn, và hiểu biết sâu rộng vĩ mô. Theo logic của tôi tất cả mọi lý thuyết đều tương đồng với nhau là vị trí nhất quán để tìm ra những khám phá đột xuất của sự bất ngờ ở mọi khía cạnh của hiện thực.
Tôi đọc mọi bài viết của anh về khoa học, vật lý học hoặc toán học hay nói một cách thông thường là cả thể vũ trụ học, và cũng như bao nhiêu học giả khắp nơi đều quan tâm tới ý niệm đẹp về giá trị kiến thức như là một người bạn bên cạnh với khoa học hiện đại để hết thảy cùng nhau làm nền tản vững chắc không cho phép những phi lý thuyết hấp thụ cả thể xa rời hiện thực.
Tư tưởng của Pascal rất cao về nhận thức, và có tính chất tương tác về mọi thứ. Đúng! Tư tưởng của ông ta rất hay. Làm tôi chợt nhớ tới câu chuyện của sáu người mù sờ voi mới vừa đọc xong. Phải chăng đó vẫn một sự lý- dịu là tất cả những ý nghỉ, ý luận, và cụ thể nhất như là luôn gắn liền với nhau về nhận thức mà tận cùng chỉ là sự mong manh của sự hiểu biết?
LikeLike
Tôi cho rằng ý kiến “Toán học và vật lý hiện đại đã xa rời hiện thực đến mức đáng nghi ngờ. Khoa học hiện đại nên hướng vào công nghệ ứng dụng thì còn có chỗ đứng. Nếu tiếp tục lao vào những lý thuyết huyễn hoặc thì càng ngày càng sa vào utopia mà thôi.” là một khẳng định kém hiện thực. Chẳng qua là là những ứng dụng của nó hoặc là chưa được nhiều người nhận biết, hoặc là chưa được ứng dụng mà thôi. Dù sao đi nữa, một lý thuyết khi đang được nghiên cứu hoặc mới chào đời thì có rất ít hoặc chưa có ứng dụng thực tiễn, và đây chính là lý do người ta (một số ít) cho rằng nó không thực tế. Nói cách khác, một lý thuyết khi chưa được ứng dụng thì không có ứng dụng thực tế, khi đã được ứng dụng thì có ứng dụng thực tế thôi. Và các nhà vật lý đã có công khám phá ra các lý thuyết, thì chúng ta nên tìm hướng vận dụng chúng, hơn là nói nó không thực tiễn.
Vật lý lý thuyết thì cho ra đời lý thuyết, nếu không đã không có tên gọi như vậ.
LikeLike
Xin hỏi cháu có thể in bài này để đọc được không ạ ? Cảm ơn bác rất nhiều.
LikeLike
OK, cháu có thể in. PVHg
LikeLike

markdown:
*Cá vàng trong bể kính tròn nhìn thấy một phiên bản hiện thực khác với hiện thực của chúng ta (Stephen Hawking)* **LÝ THUYẾT VỀ MỌI THỨ, MỘT LÝ THUYẾT KHÓ ĐẠT ĐƯỢC** **[1]** *Tác giả: Stephen Hawking và Leonard Mlodinow; Người dịch: Phạm Việt Hưng* **Lời dẫn của người dịch:** Tư tưởng thống nhất vật lý vốn là tham vọng “bẩm sinh” và truyền thống của vật lý học, nhưng nó bắt đầu trở thành một mục tiêu cụ thể kể từ khi Albert Einstein khởi xướng *Lý thuyết trường thống nhất* (Unified Field Theory) trong những năm 1920. Hậu duệ của Einstein đã tiếp tục phát triển tư tưởng của ông theo những hướng mới, với niềm tin cốt lõi rằng trước sau thể nào cũng khám phá ra *Lý thuyết cuối cùng* (Final Theory), hay còn gọi là *Lý thuyết về mọi thứ* (Theory of Everything), cho phép “ *giải thích được mọi khía cạnh của hiện thực*”, như cách nói của Stephen Hawking. Bài báo của Hawking và Mlodinow nói cho chúng ta biết liệu có thể có một lý thuyết như thế hay không. Câu trả lời là KHÔNG – không thể có một lý thuyết duy nhất, hoặc một hệ phương trình duy nhất, mô tả đầy đủ thế giới hiện thực. Nói rõ hơn, không thể có một lý thuyết cuối cùng hoặc một lý thuyết về mọi thứ. Thay vào đó, có nhiều (rất nhiều?) lý thuyết khác nhau cùng mô tả hiện thực, mỗi lý thuyết chỉ có thể mô tả một phần nào đó, một khía cạnh nào đó của hiện thực. Toàn bộ chú thích trong bản dịch này đều là của người dịch (ND). Hình minh hoạ cũng được bổ sung thêm (PVHg) **Lời dẫn của tạp chí Scientific American:**
Người ta cho rằng công trình của Stephen Hawking về hố đen và nguồn gốc vũ trụ là tiến bộ cụ thể nhất mà các nhà vật lý lý thuyết đã đạt được theo hướng kết hợp lý thuyết hấp dẫn của Einstein với vật lý lượng tử vào trong một lý thuyết cuối cùng về mọi thứ.
Các nhà vật lý có một ứng cử viên ưa thích nhất cho một lý thuyết như thế, đó là lý thuyết dây, nhưng có tới 5 dạng trình bầy lý thuyết dây khác nhau, mỗi dạng bao gồm một phạm vi điều kiện hạn chế.
Tuy nhiên, một mạng lưới các liên kết toán học kết nối các lý thuyết dây khác nhau thành một hệ thống bao trùm, được gọi một cách bí ẩn là lý thuyết M: có lẽ bản thân mạng lưới này là lý thuyết cuối cùng.
Trong một cuốn sách mới, The Grand Design, Hawking và nhà vật lý tại Đại học Công nghệ California, Leonard Mlodinow, lập luận rằng cuộc tìm kiếm nhằm khám phá ra một lý thuyết cuối cùng trên thực tế có thể không bao giờ dẫn tới một tập hợp các phương trình duy nhất. Mọi lý thuyết khoa học, các tác giả viết, gắn liền với mô hình hiện thực của nó, và có thể sẽ không khôn ngoan khi thảo luận xem hiện thực thực sự là cái gì. Bài báo này được viết dựa trên cuốn sách đó.
Bài báo “The Elusive Theory of Everything” trên Scientific American Tháng 10/2012
vài năm trước, hội đồng thành phố Monza ở Ý đã ngăn cấm những người nuôi súc vật không được nuôi cá vàng trong những chậu cá có bề mặt cong. Những người bảo trợ cho biện pháp này giải thích rằng nuôi cá trong chậu như thế là độc ác, bởi vì mặt cong của chậu sẽ làm cho cá có một cái nhìn méo mó đối với thế giới bên ngoài. Bên cạnh ý nghĩa bảo vệ những con cá vàng tội nghiệp, câu chuyện này đã làm dấy lên một câu hỏi triết học thú vị: Làm thế nào chúng ta biết cái hiện thực mà chúng ta lĩnh hội trong đầu là đúng với sự thực?
Cá vàng nhìn thấy một phiên bản hiện thực khác với chúng ta, nhưng liệu chúng ta có thể biết chắc chắn rằng phiên bản đó là kém hiện thực hơn so với hiện thực của chúng ta hay không? Để có tất cả những gì chúng ta biết, chúng ta có thể cũng đã dành trọn cả cuộc đời để nhìn ra thế giới thông qua một thấu kính méo mó.
Trong vật lý, vấn đề này không phải là chuyện lý thuyết suông. Thật vậy, các nhà vật lý và vũ trụ học đang ở trong một tình trạng khó chịu tương tự như cá vàng. Trong hàng thập kỷ qua chúng ta đã cố gắng đạt tới một lý thuyết cuối cùng về mọi thứ – một tập hợp các định luật cơ bản đầy đủ và nhất quán, giải thích được mọi khía cạnh của hiện thực. Hiện nay dường như cuộc tìm kiếm này dẫn tới không chỉ một lý thuyết duy nhất, mà cả một họ lý thuyết liên đới với nhau, mỗi lý thuyết mô tả một phiên bản hiện thực riêng của nó, như thể nó nhìn vũ trụ thông qua chậu cá của riêng nó vậy.
Đối với nhiều người, kể cả một số nhà khoa học đang làm việc, khái niệm này khó có thể chấp nhận. Phần lớn mọi người tin rằng tồn tại một hiện thực khách quan ở ngoài kia, và rằng cảm giác của chúng ta và khoa học của chúng ta đã trực tiếp truyền đạt cho chúng ta những thông tin về thế giới vật chất. Khoa học cổ điển dựa trên niềm tin cho rằng tồn tại một thế giới bên ngoài mà những tính chất của nó là xác định và độc lập với người quan sát đang nghiên cứu chúng. Trong triết học, niềm tin đó được gọi là chủ nghĩa hiện thực.
Tuy nhiên, những ai nhớ tới Timothy Leary và những năm 1960, sẽ biết còn có một khả năng khác: quan niệm của chúng ta về hiện thực có thể phụ thuộc vào cách suy nghĩ của chúng ta. Quan điểm đó, với những phân biệt tinh tế khác nhau, được gọi bằng những cái tên khác nhau như chủ-thuyết-từ-chối-hiện-thực (antirealism), chủ-thuyết-phương-tiện (instrumentalism), hoặc chủ-thuyết-duy-tâm (idealism). Theo những chủ thuyết này, thế giới mà chúng ta biết được xây dựng bởi tư duy của con người sử dụng các dữ liệu giác quan như vật liệu thô của nó, và được định hình bởi cấu trúc diễn dịch của bộ não. Quan điểm này có thể khó chấp nhận, nhưng không khó để hiểu. Không có cách nào có thể loại bỏ người quan sát – chúng ta – khỏi nhận thức của chúng ta về thế giới.
Với sự tiến triển của vật lý, chủ nghĩa hiện thực đang ngày càng trở nên khó bảo vệ. Trong vật lý cổ điển – vật lý Newton mô tả chính xác kinh nghiệm thường ngày – việc diễn dịch các thuật ngữ như “vật thể” (object) hay “vị trí” (position) phần lớn là phù hợp với cảm giác thông thường của chúng ta và với hiểu biết “hiện thực” của các khái niệm đó. Tuy nhiên, với tư cách của những dụng cụ đo lường, chúng ta là những công cụ thô thiển. Các nhà vật lý khám phá ra rằng những đồ vật hàng ngày và ánh sáng, mà nhờ nó chúng ta nhìn thấy những đồ vật đó, được tạo nên bởi những đối tượng khách thể mà chúng ta không nhận thức trực tiếp được – như electron và photon chẳng hạn. Những đối tượng đó bị chi phối không phải bởi vật lý cổ điển mà bởi những định luật của lý thuyết lượng tử.
Hiện thực của lý thuyết lượng tử đã đoạn tuyệt một cách căn bản với hiện thực của vật lý cổ điển. Trong khuôn khổ của lý thuyết lượng tử, các hạt cơ bản chẳng hề có vị trí xác định lẫn vận tốc xác định, trừ khi và cho đến khi một người quan sát đo đạc những đại lượng đó. Trong một số trường hợp, những đối tượng cá biệt thậm chí không có một sự tồn tại độc lập, mà đúng ra chúng chỉ tồn tại như một thành phần của một tập hợp nhiều đối tượng. Vật lý lượng tử cũng chứa đựng những ngụ ý quan trọng đối với quan niệm của chúng ta về quá khứ. Trong vật lý cổ điển, quá khứ có vẻ tồn tại như một chuỗi các sự kiện xác định, nhưng theo vật lý lượng tử, quá khứ cũng như tương lai là không xác định và chỉ tồn tại như một phổ của các khả năng. Thậm chí vũ trụ xét trên tổng thể không có quá khứ hoặc lịch sử. Do đó vật lý lượng tử ngụ ý một hiện thực khác với hiện thực của vật lý cổ điển – dù cho hiện thực của vật lý cổ điển phù hợp với trực giác của chúng ta và vẫn phục vụ chúng ta một cách tốt đẹp khi chúng ta thiết kế những thứ như các toà cao ốc hay cầu cống.
Những thí dụ trên đưa chúng ta tới một kết luận quy định một khuôn khổ quan trọng để dựa vào đó mà diễn giải khoa học hiện đại. Theo quan điểm của chúng tôi, không có một bức tranh, một lý thuyết, một khái niệm nào mô tả hiện thực độc lập. Thay vào đó, chúng tôi chấp nhận một quan điểm mà chúng tôi gọi chủ-nghĩa-hiện-thực-phụ-thuộc-mô-hình (model-dependent-realism): tư tưởng cho rằng một lý thuyết vật lý hoặc một bức tranh về thế giới là một mô hình (nói chung là mô hình bản chất toán học của hiện thực) và một tập hợp các quy tắc kết nối các thành phần của mô hình với những quan sát. Nếu hai mô hình đều phù hợp với quan sát thì chẳng có mô hình nào được coi là hiện thực hơn mô hình nào. Một người có thể sử dụng bất kể mô hình nào phù hợp hơn với bối cảnh đang được xem xét.
**Đừng cố gắng ** **điều chỉnh** **bức tranh hiện thực**
Tư tưởng về hiện thực có thể thay thế (alternative reality) là một cơ sở chủ yếu của nền văn hóa phổ cập ngày nay. Ví dụ, trong phim khoa học viễn tưởng
*The Matrix* (Ma trận), loài người sống một cách không hay biết trong một hiện thực ảo được mô phỏng do những computer thông minh tạo ra để giữ cho họ bình an và hài lòng trong khi computer hút năng lượng điện sinh học của họ (bất kể đó là cái gì). Làm thế nào để chúng ta biết chúng ta không phải là những nhân vật do computer tạo ra đang sống trong một thế giới giống như ma trận? Nếu chúng ta sống trong một thế giới tưởng tượng, tổng hợp (synthetic), thì các sự kiện sẽ không nhất thiết phải tuân thủ bất kỳ một quy luật logic nhất quán nào. Người ngoài hành tinh khi chỉ đạo có thể cảm thấy thú vị hơn hoặc vui thích hơn khi xem phản ứng của chúng ta, chẳng hạn, nếu tất cả mọi người trên thế giới đột nhiên quyết định chê bai sô-cô-la và không lựa chọn chiến tranh, nhưng điều đó chưa bao giờ xảy ra. Nếu người ngoài hành tinh thực thi những định luật phù hợp, chúng ta sẽ không có cách nào để biết một hiện thực khác đứng đằng sau hiện thực mô phỏng. Rất dễ để gọi cái thế giới mà người ngoài hành tinh sống trong đó là một thế giới “thực” và thế giới computer tạo ra là một thế giới giả. Nhưng nếu những sinh thể trong thế giới mô phỏng không thể nhìn vào vũ trụ của họ từ bên ngoài, họ sẽ không có lý do để nghi ngờ hình ảnh về hiện thực của riêng của họ .
Cá vàng nằm trong một tình huống tương tự. Quan điểm của chúng không giống quan điểm của chúng ta khi chúng ta ở bên ngoài chậu cá có bề mặt cong của chúng, nhưng chúng vẫn có thể xây dựng nên các định luật khoa học chi phối chuyển động của các đối tượng mà chúng quan sát thấy ở bên ngoài. Chẳng hạn, vì ánh sáng bị bẻ cong khi nó di chuyển từ không khí vào nước, do đó một đối tượng chuyển động tự do mà chúng ta thấy nó chuyển động thẳng thì cá vàng sẽ thấy nó chuyển động cong. Cá vàng có thể xây dựng những định luật khoa học từ cái khung quy chiếu méo mó của chúng, những định luật ấy sẽ luôn luôn đúng và có thể cho phép chúng dự đoán được chuyển động trong tương lai của các đối tượng bên ngoài chậu cá. Các định luật của chúng có thể phức tạp hơn so với các định luật trong khung quy chiếu của chúng ta, nhưng điều đó đơn giản chỉ là vấn đề khẩu vị. Nếu cá vàng xây dựng được một lý thuyết như vậy, chúng ta sẽ phải thừa nhận quan điểm của cá vàng như một bức tranh giá trị của hiện thực.
Một ví dụ nổi tiếng trong thế giới của chúng ta về những bức tranh khác nhau của hiện thực là sự tương phản giữa mô hình vũ trụ địa tâm của Ptolemy và mô hình nhật tâm của Copernicus. Mặc dù chẳng có gì khác thường đối với nhiều người khi nói rằng Copernicus đã chứng minh Ptolemy sai, nhưng thực ra nói như thế là không đúng. Giống như trong trường hợp quan điểm của chúng ta khác với cá vàng, người ta có thể sử dụng hoặc bức tranh này hoặc bức tranh kia như một mô hình của vũ trụ, bởi vì chúng ta có thể giải thích quan sát của chúng ta về vũ trụ bằng cách giả định hoặc trái đất đứng yên hoặc mặt trời đứng yên. (Nhưng) bất chấp vai trò của nó trong các cuộc tranh luận triết học về bản chất của
vũ trụ của chúng ta, lợi thế thực tế của hệ thống Copernicus
là các phương trình chuyển động đơn giản hơn nhiều trong khung quy chiếu coi mặt trời là tĩnh.
Chủ-nghĩa-hiện-thực-phụ-thuộc-mô-hình áp dụng không chỉ đối với các mô hình khoa học mà còn áp dụng cho các mô hình trí tuệ ý thức và tiềm thức mà tất cả chúng ta tạo ra để giải thích và hiểu thế giới hàng ngày. Ví dụ, bộ não con người xử lý dữ liệu thô từ các dây thần kinh thị giác, kết hợp đầu vào từ cả hai mắt, nâng cao độ phân giải và lấp đầy những khoảng trống chẳng hạn như khoảng trống trong điểm mù của võng mạc. Hơn nữa, nó tạo ra ấn tượng không gian ba chiều từ dữ liệu hai chiều của võng mạc. Khi bạn nhìn thấy một chiếc ghế, đơn thuần là bạn đã sử dụng ánh sáng tán xạ bởi chiếc ghế để xây dựng một hình ảnh trong trí óc hoặc mô hình của chiếc ghế. Bộ não quá giỏi trong việc tạo dựng mô hình đến nỗi ngay cả trong trường hợp người ta đeo một chiếc kính làm lộn ngược hình ảnh chiếc ghế trong mắt thì bộ não vẫn có thể biến đổi mô hình sao cho người ta lại thấy hình ảnh chiếc ghế đúng chiều – trước khi có thể ngồi xuống đàng hoàng.
Minh hoạ của Barron Storey trên Scientific American
**Ý** ** niệm lờ mờ về lý thuyết không thể diễn đạt được** **[2]**
Trong việc truy tìm nhằm khám phá ra những định luật cuối cùng của vật lý, không có nghiên cứu nào làm dấy lên nhiều hy vọng hơn hoặc gây ra nhiều tranh cãi hơn so với lý thuyết dây. Lý thuyết dây lần đầu tiên được đề xuất trong những năm 1970 như một nỗ lực để thống nhất tất cả các lực của thiên nhiên vào trong một khuôn khổ chặt chẽ và, đặc biệt, mang lực hấp dẫn vào trong lĩnh vực vật lý lượng tử. Tuy nhiên, vào đầu những năm 1990, các nhà vật lý khám phá ra rằng lý thuyết dây gặp phải chuyện khó xử: có 5 lí thuyết dây khác nhau. Chuyện này quả thật đã gây bối rối cho những người ủng hộ lý thuyết dây như một lý thuyết duy nhất của lý thuyết về mọi thứ. Vào giữa những năm 1990, các nhà nghiên cứu bắt đầu phát hiện ra rằng những lý thuyết dây khác nhau – và cả một lý thuyết khác nữa được gọi là siêu hấp dẫn (supergravity) – thực ra cùng mô tả những hiện tượng như nhau, điều này tạo ra niềm hy vọng cho rằng rốt cuộc những lý thuyết đó sẽ quy về một lý thuyết thống nhất. Các lý thuyết này thực sự liên hệ với nhau bởi cái mà các nhà vật lý gọi là những đối ngẫu (dualities) – một loại từ điển toán học cho phép phiên dịch các khái niệm theo cả hai chiều ngược xuôi. Nhưng than ôi, mỗi lý thuyết chỉ có thể mô tả tốt các hiện tượng trong một phạm vi điều kiện nhất định, ví dụ như ở mức năng lượng thấp. Không lý thuyết nào có thể mô tả mọi khía cạnh của vũ trụ.
Hiện nay các nhà lý thuyết dây được thuyết phục rằng 5 lí thuyết dây khác nhau chỉ là những xấp xỉ khác nhau đối với một lý thuyết nền tảng hơn được gọi là lý thuyết M. (Dường như không ai biết chữ “M” là viết tắt cho cái gì. Nó có thể là “master” (bậc thầy), “miracle” (phép lạ) hay “mystery” (bí ẩn), hoặc cả ba). Mọi người vẫn đang cố gắng giải mã bản chất của lý thuyết M, nhưng dường như kỳ vọng truyền thống về việc tìm ra một lý thuyết duy nhất của tự nhiên có thể không còn đứng vững được nữa, và để mô tả vũ trụ, chúng ta phải sử dụng các lý thuyết khác nhau trong những tình huống khác nhau. Như vậy, lý thuyết M không phải là một lý thuyết theo nghĩa thông thường mà là một mạng lưới các lý thuyết. Nó hơi giống như một bản đồ. Để thể hiện trung thành toàn bộ Trái Đất trên một mặt phẳng, người ta phải sử dụng một bộ sưu tập các bản đồ, mỗi bản đồ bao phủ một khu vực giới hạn. Các bản đồ chồng chéo lên nhau, và ở chỗ nào chúng chồng lên nhau thì ở đó chúng thể hiện cùng một cảnh quan trên mặt đất. Tương tự như vậy, các lý thuyết khác nhau trong họ lý thuyết M trông có thể rất khác nhau, nhưng tất cả đều có thể được coi như các phiên bản của cùng một lý thuyết cơ bản, và tất cả đều dự đoán cùng một hiện tượng ở chỗ chúng chồng chéo lên nhau, nhưng không có lý thuyết nào có hiệu lực trong mọi tình huống.
Bất cứ khi nào chúng ta tạo ra một mô hình của thế giới và thấy nó thành công, chúng ta có xu hướng quy cho mô hình đó như phẩm chất của hiện thực hoặc chân lý tuyệt đối. Tuy nhiên, lý thuyết M, giống như ví dụ cá vàng, cho thấy cùng một tình huống vật lý có thể được mô hình hóa theo những cách khác nhau, mỗi cách sử dụng những yếu tố và khái niệm cơ bản khác nhau. Có lẽ là để mô tả vũ trụ chúng ta phải sử dụng nhiều lý thuyết khác nhau trong các tình huống khác nhau. Mỗi lý thuyết có thể có phiên bản riêng của mình về hiện thực, nhưng theo chủ-nghĩa-hiện-thực-phụ-thuộc-mô-hình, sự đa dạng là chấp nhận được, và không lý thuyết nào trong số các phiên bản có thể được cho là hiện thực hơn lý thuyết khác. Tính đa dạng ấy không phải là kỳ vọng truyền thống của nhà vật lý trong việc tìm kiếm một lý thuyết thống nhất về tự nhiên, nó cũng không đáp ứng với quan niệm thông thường của chúng ta về hiện thực. Nhưng có thể đó là kiểu cách của vũ trụ.
[[1]](#_ftnref1) Nguyên văn tên bài báo: “ **The (Elusive) Theory of Everything**”, Stephen Hawking & Leonard Mlodinow, Scientific American, October 2010. Chữ “elusive” có nhiều định nghĩa khác nhau. Với ý nghĩa trong bài báo này, chúng tôi dịch theo định nghĩa của Oxford Dictionaries (elusive = difficult to find, catch, or achieve). Xem: [http://oxforddictionaries.com/definition/elusive?q=elusive](http://oxforddictionaries.com/definition/elusive?q=elusive) (ND). [[2]](#_ftnref2) Nguyên văn: “Glimpses of the deep theory”. Chữ “deep” có nhiều định nghĩa. Chúng tôi sử dụng một trong các định nghĩa của The Complete Crossword Dictionary: “deep” = inexpressible (ND).
Toán học theo quan điểm Dấu hiệu học (Semiotics) không mang tính hiện thực, nó phát triển dựa trên những tiên đề và các biểu tượng là các kí hiệu toán học. Vật lý có xuất phát điểm gần với hiện thực hơn (gọi là những đối tượng vật lý). Tuy vậy vật lý cũng phát triển lên thành những mô hình toán học. Toán học tự thân nó tiến đến những giới hạn và ta có thể hiểu điều này như một sự bế tắc, vì toán học không tự thân nó đưa ra những giới hạn hay những giả thiết để thoát khỏi bế tắc đó. Toán học vẫn như những con kiến cứ lần mò hết từ cành cây này đến cành cây khác (ngoài một số trường hợp cá biệt như chấp nhận về số ảo chẳng hạn hay giả thiết về các đường song song). Khác với toán học, nhà vật lý phải tự đề ra những giả thiết để giải thích những bế tắc, như giả thiết về tốc độ và lượng tử ánh sáng của Einstein và Plank. Nói chung toán và vật lý cùng sự phát triển logic của nó, luôn xa rời dần một hiện thực. Nói cách khác, toán và vật lý chỉ là công cụ để ta bóc tách các lớp vỏ của hiện thực, và ở mỗi tầng hiện thực đều cần phải có những công cụ riêng (những giả thiết)…
Một số ý kiến.
Rất cảm ơn bài viết hữu ích của GS.
LikeLike
Cảm ơn bạn Phản biện,
Tôi tán thành với ý kiến của bạn. Toán học và vật lý hiện đại đã xa rời hiện thực đến mức đáng nghi ngờ. Khoa học hiện đại nên hướng vào công nghệ ứng dụng thì còn có chỗ đứng. Nếu tiếp tục lao vào những lý thuyết huyễn hoặc thì càng ngày càng sa vào utopia mà thôi.
PVHg
LikeLike
Mỗi năm hàng triệu người trên thế giới đi theo khoa học, họ sẽ làm mọi thứ XH cần dù là kỹ thuật hay công nghệ, kể cả quản lý và qua đó họ đã cống hiến và có được cuộc sống, nay anh Hưng bảo vài trăm nhà khoa học lý thuyết ít ỏi trên thế giới vốn là những con người người sẳn sàng dấn thân vì trí tuệ nhân loại, bỏ luôn nghiên cứu cơ bản thì quả là khắc nghiệt quá! KHCB co ân oán chi mà anh lại mong diệt chủng nó vậy?! XH vốn huyễn hoặc, chính các nhà KHLT làm cho nó khả tri và sáng tõ dần…sao lại bảo họ làm cho nó huyễn hoặc?
LikeLike
In “The Grand Design” Stephen Hawking postulates that M-theory may be the Holy Grail of physics…the Grand Unified Theory which Einstein had tried to formulate, but never completed. It expands on quantum mechanics and string theories.
In my free ebook on comparative mysticism, “the greatest achievement in life,” is a quote by Albert Einstein:
“…most beautiful and profound emotion we can experience is the sensation of the mystical. It is the sower of all true science. To know that what is impenetrable to us really exists, manifesting itself as the highest wisdom and most radiant beauty – which our dull faculties can comprehend only in their primitive form – this knowledge, this feeling, is the center of all religion.”
E=mc², Einstein’s Special Theory of Relativity, is probably the best known scientific equation. I revised it to help better understand the relationship between divine
Essence (Love, Grace, Spirit), matter (mass/energy: visible/dark) and consciousness (f(x) raised to its greatest power). Unlike the speed of light, which is a constant, there are no exact measurements for consciousness. In this hypothetical formula, basic consciousness may be of insects, to the second power of animals and to the third power the rational mind of humans. The fourth power is suprarational consciousness of mystics, when they intuit the divine essence in perceived matter. This was a convenient analogy, but there cannot be a divine formula.
LikeLike
Thank you Ron,
We are a part of the world, and “how can a part know the whole?”, Blaise Pascal used to say that.
Viet Hung Pham
LikeLike
i)There’ s something wrong with the signs (languages, letters, symbol, formula) we use to represent a reality. Simply, if I have a sum of money in a bank (A), and some day I spend a sum of money (B). If A=B, in total, I have no money left. The equation is: A-B=0. The zero here does not mean I have nothing left. It’s just a cover matter of mine. In more generally, all equation are cover matters of the whole.
ii)I think if there were a theory of everything, its equation would never refer to zero, or our notion of zero must be changed.
iii)There’ a confusion with causality in Semiotics that relate to mathematic representations. Causality is Time.
LikeLike
Nếu chúng ta nghi ngờ rằng vật lý hiện đại đang dần xa rời hiện thực, thì tại sao chúng ta không bơi ngược dòng để quay trở lại với hiện thực?
Hơn một năm về trước, đã có một lý thuyết vật lý ra đời. Tuy nó nhỏ, nhưng dám bơi ngược dòng. Đó là thuyết bất biến – The Theory of Invariance. Quí vị có thể xem nó trên youtube.
LikeLike
Cảm ơn anh Hưng về bản dịch khá tốt.
Tôi vẫn cho rằng toán học cũng như vật lý và các khoa học khác vẫn phải đi theo hai hướng:
– Hướng lý thuyết: tiệm tiến tới chân lý, mặc dù biết là không bao giờ đạt tới chân lý.
– Hướng ứng dụng: Phục vụ xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống con người.
LikeLike
Cám ơn anh Việt Hưng,
Một trong những lý thuyết mà tôi được dịp đọc qua trong trang nhà của anh đó là lý thuyết về lượng tử của Max, tôi vô cùng cảm thấy sốc là thế kỷ qua sao có nhiều nhân tài hùng hồn đến thế mà tôi chưa hề hay biết gì tới họ là một sự thiếu xót vô cùng.
Hiện tại đã có nhiều lý thuyết hầu như tất cả các nhà lý thuyết học đều làm chổ tựa để bắt đầu tìm ra lý thuyết cuối cùng hoặc lý thuyết về mọi thứ. Càng đi tới loài người càng thông thái hơn, và hiểu biết sâu rộng vĩ mô. Theo logic của tôi tất cả mọi lý thuyết đều tương đồng với nhau là vị trí nhất quán để tìm ra những khám phá đột xuất của sự bất ngờ ở mọi khía cạnh của hiện thực.
Tôi đọc mọi bài viết của anh về khoa học, vật lý học hoặc toán học hay nói một cách thông thường là cả thể vũ trụ học, và cũng như bao nhiêu học giả khắp nơi đều quan tâm tới ý niệm đẹp về giá trị kiến thức như là một người bạn bên cạnh với khoa học hiện đại để hết thảy cùng nhau làm nền tản vững chắc không cho phép những phi lý thuyết hấp thụ cả thể xa rời hiện thực.
Tư tưởng của Pascal rất cao về nhận thức, và có tính chất tương tác về mọi thứ. Đúng! Tư tưởng của ông ta rất hay. Làm tôi chợt nhớ tới câu chuyện của sáu người mù sờ voi mới vừa đọc xong. Phải chăng đó vẫn một sự lý- dịu là tất cả những ý nghỉ, ý luận, và cụ thể nhất như là luôn gắn liền với nhau về nhận thức mà tận cùng chỉ là sự mong manh của sự hiểu biết?
LikeLike
Tôi cho rằng ý kiến “Toán học và vật lý hiện đại đã xa rời hiện thực đến mức đáng nghi ngờ. Khoa học hiện đại nên hướng vào công nghệ ứng dụng thì còn có chỗ đứng. Nếu tiếp tục lao vào những lý thuyết huyễn hoặc thì càng ngày càng sa vào utopia mà thôi.” là một khẳng định kém hiện thực. Chẳng qua là là những ứng dụng của nó hoặc là chưa được nhiều người nhận biết, hoặc là chưa được ứng dụng mà thôi. Dù sao đi nữa, một lý thuyết khi đang được nghiên cứu hoặc mới chào đời thì có rất ít hoặc chưa có ứng dụng thực tiễn, và đây chính là lý do người ta (một số ít) cho rằng nó không thực tế. Nói cách khác, một lý thuyết khi chưa được ứng dụng thì không có ứng dụng thực tế, khi đã được ứng dụng thì có ứng dụng thực tế thôi. Và các nhà vật lý đã có công khám phá ra các lý thuyết, thì chúng ta nên tìm hướng vận dụng chúng, hơn là nói nó không thực tiễn.
Vật lý lý thuyết thì cho ra đời lý thuyết, nếu không đã không có tên gọi như vậ.
LikeLike
Xin hỏi cháu có thể in bài này để đọc được không ạ ? Cảm ơn bác rất nhiều.
LikeLike
OK, cháu có thể in. PVHg
LikeLike

X-ac: 3.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Server: nginx

Link: <http://wp.me/pgFm5-9e>; rel=shortlink

Vary: Cookie

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Bạo lực đang hoành hành trong gia đình
"Hôm nay, lần đầu tiên sau 19 năm tôi được ra ngoài xã hội, được tiếp xúc với nhiều người. Tôi mong các cơ quan, tổ chức hãy giúp tôi được ly hôn và cứu giúp những người phụ nữ bị ngược đãi như tôi".
Chị Hoàng Thị Sen (Thái Bình) đã kêu cứu như vậy tại hội thảo Bạo lực gia đình kinh nghiệm và giải pháp do tổ chức Action Aid và Trung tâm nghiên cứu giới và phát triển vừa tổ chức.
Trước hội nghị có tới gần 100 người, chị Sen bộc bạch, chồng chị là người học thức, có địa vị trong xã hội. Song đám cưới ngọt ngào ngày nào nhanh chóng phai mờ khi chị Sen phải sống trong sự tủi nhục và "tù đày". Chồng chị bắt nghỉ làm lo chuyện gia đình, anh không cho chị đi đâu ngoài việc đi chợ mua thức ăn. Vốn là một người phụ nữ cam chịu, chị Sen không hề than vãn một lời, nín nhịn trước những trận đòn vô cớ của chồng để mong có một cuộc sống gia đình bình yên và không muốn ông xã phải mang tiếng bạo ngược mà ảnh hưởng địa vị. "Tôi xa lạ với mọi sự kiện diễn ra ngoài cuộc sống vì không được đọc báo, không được tiếp xúc với nhiều người. Suốt 19 năm tôi cam chịu cuộc sống mất quyền làm người".
Trong một lần cáu giận ở cơ quan, chồng chị về nhà mắng mỏ vợ, chị cãi lại. Anh chồng nổi khùng đã khóa cổng và lôi chị vào trong nhà đánh đập. Chị Sen nghẹn ngào trong nước mắt: "Anh ấy đánh tôi dã man đến mức đầu tôi bị vỡ chảy bê bết máu, đuôi mắt bị rách và gãy cột sống. Không chịu nổi tôi đã cố lê lết trốn về nhà ngoại và sống ly thân với anh ấy hai năm nay". Cùng với sự tự do nửa vời chị Sen còn phải hứng chịu cuộc sống mất khả năng lao động từ những trận đòn vô cớ. Sau hai năm sống cách biệt, chị Sen quyết định ly hôn. Dù đơn chị đã nộp từ đầu năm song đến nay vẫn chưa được giải quyết mà không biết lý do tại sao.
Trên thực tế, không chỉ chị Sen mà rất nhiều phụ nữ hằng ngày phải chịu những trận đòn vô cớ của người thân. Theo thống kê của tổ chức Action Aid, ước tính trên thế giới cứ 3 phụ nữ thì có một người đã từng bị đánh, cưỡng ép tình dục hoặc bị hành hạ với đa số thủ phạm đều chính là người trong gia đình.
Ở Việt Nam, bạo lực gia đình không phải là mới, chế độ phụ hệ, tư tưởng trọng nam, khinh nữ đã kéo theo sự bất bình đẳng giữa phụ nữ và nam giới. Trước đây những người phụ nữ bị hành hạ chủ yếu là sống phụ thuộc vào chồng. Khi chuyển sang kinh tế thị trường, vai trò của phụ nữ cũng thay đổi, song thực tế đã ghi nhận rất nhiều trường hợp phụ nữ kiếm được nhiều tiền hơn lại bị chồng đánh. Theo nghiên cứu của Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam thì những trường hợp này chiếm 72% trong số những vụ xung đột gia đình. Bà Nguyễn Hồng Vân, Trưởng ban Gia đình của Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam cho rằng, nguyên nhân tình trạng này là các ông chồng cảm thấy địa vị trụ cột gia đình của họ bị đe dọa.
Theo PGS Nguyễn Thị Hoài Đức, bạo lực gia đình có xu hướng gia tăng và ngày càng tinh vi. Tuy nhiên, hầu hết phụ nữ đều nhẫn nhục chịu đựng, không muốn để người ngoài biết đến. Các vụ được biết đến khi có hậu quả quá nghiêm trọng.
Một trong những nguyên nhân của sự gia tăng bạo lực là do vấn đề này còn chưa được các địa phương quan tâm. Bà Hồng Vân kể, có những cán bộ tư pháp đã hồn nhiên nói với cán bộ phụ nữ rằng, xung đột gia đình là điều...bình thường, chồng có tát vợ một đôi cái cũng không sao. Anh này còn nói: "Bị chồng đánh mà đi báo công an thì chỉ có đường bỏ xứ vì sẽ bị người đời cười chê, gia đình chồng dè bửu, và khi về nhà còn bị chồng đánh nhiều hơn". Một công an huyện ở tỉnh Thái Bình còn cho rằng, xung đột gia đình chỉ nên tự giải quyết trong gia đình, và chín bỏ làm mười cho gia đình trong ấm ngoài êm. Chỉ những người không biết suy nghĩ mới đi trình báo chính quyền.
Theo nhiều đại biểu hiệu quả của việc phòng chống bạo lực gia đình còn kém là do sự thờ ơ của các cơ quan chức năng, và các hình thức xử lý chủ yếu mới chỉ dừng lại ở mức cảnh cáo, khuyên răn, giáo dục. "Chỉ khi nào nạn nhân được chứng minh là thương tích 11% trở lên mới truy cứu" bà Vân cho biết. Song không phải lúc nào, nạn nhân cũng được đi giám định, cơ sở y tế địa phương cũng không đủ khả năng làm điều này. Nhiều trường hợp cơ quan chức năng phạt tiền người chồng đánh vợ, song người vợ phải đứng ra nộp tiền thay vì ông chồng không có khả năng kiếm tiền.
Trường hợp của chị Thơm ở Đoan Hùng, Phú Thọ, là một ví dụ. Chồng chị Thơm là một người vũ phu thường xuyên đánh đập, lăng mạ vợ. Không chỉ vậy, người chồng tệ bạc này còn cặp với một phụ nữ khác.Tình trạng này kéo dài nhiều năm đến mức hai đứa con của chị lúc nào cũng buồn rầu, tránh né bạn bè. Không chịu nổi sự hành hạ của chồng, và thương những đứa con thơ ngày càng học hành sút kém, chị Thơm quyết tâm ly hôn với chồng. Ly dị được vài tháng anh chồng lại mò về nhà ba mẹ con ở. Vẫn chứng nào tật ấy, anh chồnng thường xuyên lăng mạ vợ con và cứ dăm bảy ngày lại đi ở nhà tình nhân.
Tình trạng ấy kéo dài đã 7 năm, mỗi lần bình bầu thi đua chị Thơm thường xuyên bị xếp hạng B, hạng hai vì tội "không chịu đi đăng ký" vì có "quan hệ không rõ ràng". Chị Thơm nói với VnExpress: "Tôi quá mệt mỏi rồi. Tôi chỉ mong, cơ quan chức năng có thể giải quyết dứt điểm để tôi có một cuộc sống thanh thản, con tôi được yên tâm học hành".
Theo đại diện Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, bạo lực gia đình đang ngày càng nghiêm trọng. Để góp phần hạn chế, phòng chống tệ nạn này, sắp tới Việt Nam sẽ có luật phòng chống bạo lực trong gia đình.
Trịnh Vũ
- Sư thầy cứu cả chục con khỉ khỏi tay thợ săn
- Dấu tích đường sắt răng cưa 'độc nhất vô nhị' ở Việt Nam

markdown:
# Bạo lực đang hoành hành trong gia đình
"Hôm nay, lần đầu tiên sau 19 năm tôi được ra ngoài xã hội, được tiếp xúc với nhiều người. Tôi mong các cơ quan, tổ chức hãy giúp tôi được ly hôn và cứu giúp những người phụ nữ bị ngược đãi như tôi".
![]()
|
|
Bạo lực gia đình sẽ gây tổn hại đến sức khỏe và tâm lý phụ nữa. Ảnh minh họa.
Chị Hoàng Thị Sen (Thái Bình) đã kêu cứu như vậy tại hội thảo Bạo lực gia đình kinh nghiệm và giải pháp do tổ chức Action Aid và Trung tâm nghiên cứu giới và phát triển vừa tổ chức.
Trước hội nghị có tới gần 100 người
**,** chị Sen bộc bạch, chồng chị là người học thức, có địa vị trong xã hội. Song đám cưới ngọt ngào ngày nào nhanh chóng phai mờ khi chị Sen phải sống trong sự tủi nhục và "tù đày". Chồng chị bắt nghỉ làm lo chuyện gia đình, anh không cho chị đi đâu ngoài việc đi chợ mua thức ăn. Vốn là một người phụ nữ cam chịu, chị Sen không hề than vãn một lời, nín nhịn trước những trận đòn vô cớ của chồng để mong có một cuộc sống gia đình bình yên và không muốn ông xã phải mang tiếng bạo ngược mà ảnh hưởng địa vị. "Tôi xa lạ với mọi sự kiện diễn ra ngoài cuộc sống vì không được đọc báo, không được tiếp xúc với nhiều người. Suốt 19 năm tôi cam chịu cuộc sống mất quyền làm người".
Trong một lần cáu giận ở cơ quan, chồng chị về nhà mắng mỏ vợ, chị cãi lại. Anh chồng nổi khùng đã khóa cổng và lôi chị vào trong nhà đánh đập. Chị Sen nghẹn ngào trong nước mắt: "Anh ấy đánh tôi dã man đến mức đầu tôi bị vỡ chảy bê bết máu, đuôi mắt bị rách và gãy cột sống. Không chịu nổi tôi đã cố lê lết trốn về nhà ngoại và sống ly thân với anh ấy hai năm nay". Cùng với sự tự do nửa vời chị Sen còn phải hứng chịu cuộc sống mất khả năng lao động từ những trận đòn vô cớ. Sau hai năm sống cách biệt, chị Sen quyết định ly hôn. Dù đơn chị đã nộp từ đầu năm song đến nay vẫn chưa được giải quyết mà không biết lý do tại sao.
Trên thực tế, không chỉ chị Sen mà rất nhiều phụ nữ hằng ngày phải chịu những trận đòn vô cớ của người thân. Theo thống kê của tổ chức Action Aid, ước tính trên thế giới cứ 3 phụ nữ thì có một người đã từng bị đánh, cưỡng ép tình dục hoặc bị hành hạ với đa số thủ phạm đều chính là người trong gia đình.
**Ở Việt Nam, bạo lực gia đình không phải là mới**, chế độ phụ hệ, tư tưởng trọng nam, khinh nữ đã kéo theo sự bất bình đẳng giữa phụ nữ và nam giới. Trước đây những người phụ nữ bị hành hạ chủ yếu là sống phụ thuộc vào chồng. Khi chuyển sang kinh tế thị trường, vai trò của phụ nữ cũng thay đổi, song thực tế đã ghi nhận rất nhiều trường hợp phụ nữ kiếm được nhiều tiền hơn lại bị chồng đánh. Theo nghiên cứu của Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam thì những trường hợp này chiếm 72% trong số những vụ xung đột gia đình. Bà Nguyễn Hồng Vân, Trưởng ban Gia đình của Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam cho rằng, nguyên nhân tình trạng này là các ông chồng cảm thấy địa vị trụ cột gia đình của họ bị đe dọa.
Theo PGS Nguyễn Thị Hoài Đức, bạo lực gia đình có xu hướng gia tăng và ngày càng tinh vi. Tuy nhiên, hầu hết phụ nữ đều nhẫn nhục chịu đựng, không muốn để người ngoài biết đến. Các vụ được biết đến khi có hậu quả quá nghiêm trọng.
**Một trong những nguyên nhân của sự gia tăng bạo lực là do vấn đề này còn chưa được các địa phương quan tâm**. Bà Hồng Vân kể, có những cán bộ tư pháp đã hồn nhiên nói với cán bộ phụ nữ rằng, xung đột gia đình là điều...bình thường, chồng có tát vợ một đôi cái cũng không sao. Anh này còn nói: "Bị chồng đánh mà đi báo công an thì chỉ có đường bỏ xứ vì sẽ bị người đời cười chê, gia đình chồng dè bửu, và khi về nhà còn bị chồng đánh nhiều hơn". Một công an huyện ở tỉnh Thái Bình còn cho rằng, xung đột gia đình chỉ nên tự giải quyết trong gia đình, và chín bỏ làm mười cho gia đình trong ấm ngoài êm. Chỉ những người không biết suy nghĩ mới đi trình báo chính quyền.
Theo nhiều đại biểu hiệu quả của việc phòng chống bạo lực gia đình còn kém là do sự thờ ơ của các cơ quan chức năng, và các hình thức xử lý chủ yếu mới chỉ dừng lại ở mức cảnh cáo, khuyên răn, giáo dục. "Chỉ khi nào nạn nhân được chứng minh là thương tích 11% trở lên mới truy cứu" bà Vân cho biết. Song không phải lúc nào, nạn nhân cũng được đi giám định, cơ sở y tế địa phương cũng không đủ khả năng làm điều này. Nhiều trường hợp cơ quan chức năng phạt tiền người chồng đánh vợ, song người vợ phải đứng ra nộp tiền thay vì ông chồng không có khả năng kiếm tiền.
Trường hợp của chị Thơm ở Đoan Hùng, Phú Thọ, là một ví dụ. Chồng chị Thơm là một người vũ phu thường xuyên đánh đập, lăng mạ vợ. Không chỉ vậy, người chồng tệ bạc này còn cặp với một phụ nữ khác.Tình trạng này kéo dài nhiều năm đến mức hai đứa con của chị lúc nào cũng buồn rầu, tránh né bạn bè. Không chịu nổi sự hành hạ của chồng, và thương những đứa con thơ ngày càng học hành sút kém, chị Thơm quyết tâm ly hôn với chồng. Ly dị được vài tháng anh chồng lại mò về nhà ba mẹ con ở. Vẫn chứng nào tật ấy, anh chồnng thường xuyên lăng mạ vợ con và cứ dăm bảy ngày lại đi ở nhà tình nhân.
Tình trạng ấy kéo dài đã 7 năm, mỗi lần bình bầu thi đua chị Thơm thường xuyên bị xếp hạng B, hạng hai vì tội "không chịu đi đăng ký" vì có "quan hệ không rõ ràng". Chị Thơm nói với
*VnExpress:* "Tôi quá mệt mỏi rồi. Tôi chỉ mong, cơ quan chức năng có thể giải quyết dứt điểm để tôi có một cuộc sống thanh thản, con tôi được yên tâm học hành".
Theo đại diện Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, bạo lực gia đình đang ngày càng nghiêm trọng. Để góp phần hạn chế, phòng chống tệ nạn này, sắp tới Việt Nam sẽ có luật phòng chống bạo lực trong gia đình.
**Trịnh Vũ**
-
[Sư thầy cứu cả chục con khỉ khỏi tay thợ săn](http://video.vnexpress.net/xa-hoi/su-thay-cuu-ca-chuc-con-khi-khoi-tay-tho-san-3353119.html)
-
[Dấu tích đường sắt răng cưa 'độc nhất vô nhị' ở Việt Nam](http://vnexpress.net/photo/thoi-su/dau-tich-duong-sat-rang-cua-doc-nhat-vo-nhi-o-viet-nam-3352551.html)

Set-Cookie: device_env=4; expires=Mon, 15-Feb-2016 19:00:08 GMT; path=/; domain=vnexpress.net

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html


text:
v_line
Đăng nhập
Trả phòng:
Lịch
Đảm Bảo Giá Tốt Nhất
Fasanenstreet 9-10.
Auguststrasse 43/ Ecke Rosenthaler Strasse
Johannisstr. 11
Alexanderplatz 7
Kalckreuth street 12.
Lý do tốt nên đặt phòng với Agoda
Hơn 750.000 khách sạn trên khắp thế giới
Hơn 8.000.000 nhận xét về khách sạn
Có mặt hơn 60.000 thành phố trên toàn thế giới
Bảo đảm giá tốt nhất! Giá phòng khách sạn thay đổi mỗi ngày!
Được hơn 16.000.000 khách hàng tin dùng
Ưu đãi đặc biệt của Agoda
Bao gồm các ưu đãi giờ chót(có thể trong cùng ngày!)Miễn phí một đêm nghỉNâng cấp hạng phòng miễn phí!
Customer Support
0.14
Km.
0.33
Km.
0.47
Km.
0.5
Km.
0.52
Km.
0.55
Km.
0.6
Km.
0.63
Km.
0.66
Km.
0.67
Km.
0.76
Km.
0.77
Km.
0.78
Km.
0.8
Km.
0.85
Km.
0.91
Km.
0.92
Km.
Về đầu trang
Bản quyền © 2005 – 2016 Agoda Company Pte. Ltd. Giữ toàn quyền.
AGODA ® là thương hiệu được đăng ký của AGIP LLC, sử dụng theo giấy phép của Agoda Company Pte. Ltd.
Agoda là thành viên của
(NASDAQ:PCLN)
Agoda.com là thành viên của Priceline Group, nhà cung cấp hàng đầu thế giới về dịch vụ du lịch trực tuyến & các dịch vụ có liên quan.
AS-AGWEB-3C05

Access-Control-Allow-Methods: GET,POST

Access-Control-Allow-Credentials: true

Pragma: no-cache

Cache-Control: private

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

Vary: User-Agent, Accept-Encoding


text:
v_line
Đăng nhập
Trả phòng:
Lịch
Đảm Bảo Giá Tốt Nhất
515 West 42nd Street
52 East 41st Street
Be Hotel 125 Canal St
5 Allen Street
132 West 45th Street
Lý do tốt nên đặt phòng với Agoda
Hơn 750.000 khách sạn trên khắp thế giới
Hơn 8.000.000 nhận xét về khách sạn
Có mặt hơn 60.000 thành phố trên toàn thế giới
Bảo đảm giá tốt nhất! Giá phòng khách sạn thay đổi mỗi ngày!
Được hơn 16.000.000 khách hàng tin dùng
Ưu đãi đặc biệt của Agoda
Bao gồm các ưu đãi giờ chót(có thể trong cùng ngày!)Miễn phí một đêm nghỉNâng cấp hạng phòng miễn phí!
Customer Support
0.15
Km.
0.3
Km.
0.32
Km.
0.34
Km.
0.37
Km.
0.39
Km.
0.41
Km.
0.45
Km.
0.48
Km.
0.53
Km.
0.54
Km.
0.56
Km.
0.57
Km.
0.58
Km.
0.61
Km.
0.62
Km.
0.63
Km.
0.64
Km.
Về đầu trang
Bản quyền © 2005 – 2016 Agoda Company Pte. Ltd. Giữ toàn quyền.
AGODA ® là thương hiệu được đăng ký của AGIP LLC, sử dụng theo giấy phép của Agoda Company Pte. Ltd.
Agoda là thành viên của
(NASDAQ:PCLN)
Agoda.com là thành viên của Priceline Group, nhà cung cấp hàng đầu thế giới về dịch vụ du lịch trực tuyến & các dịch vụ có liên quan.
AS-AGWEB-3C06


text:
Đánh giá - Góp ý
Nguồn tham khảo
Đánh dấu TL ưa thích
Nhặt tạm vào giỏ
Loại: Giáo trình-Bài giảng-Giáo án
Tác giả:
Phạm Thị Quỳnh
Nguồn gốc:
Khoa CNTT, Trường ĐHSP Hà Nội
Từ khoá: công nghệ phần mềm
Chuyên ngành:
/ Kỹ thuật - Công nghệ / Công nghệ thông tin / Hệ thống thông tin / Công nghệ phần mềm
Sơ lược:
Mục tiêu môn học
Sinh viên có khả năng:
- Hiểu và giải thích được quy trình phát triển phần mềm
- Phân tích được các yêu cầu của người sử dụng
- Lựa chọn một mô hình quy trình phát triển phần mềm thích hợp cho một sản phẩm cụ thể.
- Giải thích tầm quan trọng của các hoạt động đánh giá chất lượng phần mềm.
- Biết được phải tạo ra những kết quả gì trong từng giai đoạn của quy trình phát triển phần mềm.
- Áp dụng các mô hình thiết kế hệ thống thích hợp cho từng sản phẩm cụ thể.
- Sử dụng các CASE Tool để hỗ trợ quá trình phát triển phần mềm.
- Có kiến thức về ngôn ngữ lập trình và đã từng lập trình các ứng dụng cơ bản
- Có khả năng áp dụng những cấu trúc dữ liệu và giải thuật.
- Có hiểu biết về kiến trúc máy tính, mạng máy tính.
Chú ý:
Giáo trình điện tử của trường ĐHSP Hà nội là một loại học liệu điện tử đã được đóng gói theo chuẩn SCORM 1.2. Để học được nội dung của giáo trình này cần phải được chạy trên một hệ thống quản lý học trực tuyến (LMS) hoặc là một phần mềm có thể thưc thi được các gói học liệu theo chuẩn SCORM 1.2 – như Reload Player
Các yêu cầu kỹ thuật
Để học được các giáo trình này trên máy tính cá nhân, cần phải cài đặt các phần mềm sau:
- Phần mềm Reload Player
- Phần mềm JavaRuntime Enviroment
Nguồn tham khảo:
- R. Pressman, "Software Engineering - A Practitioner's Approach", 2001
- Ian Sommerville’s , “Software Engineering 7th Ed.”, 2005
Phân tích thiết kế hệ thống thông tin
Công nghệ phần mềm
Công cụ xây dựng phần mềm (phần nâng cao)
Giải thuật và đánh giá độ phức tạp
Phân Tích & Thiết Kế Hệ Thống
Phân tích và thiết kế hệ thống hướng đối tượng
Bài giảng Phân tích thiết kế hướng đối tượng (UML)
Phân tích thiết kế hướng đối tượng
Công nghệ Phần mềm
Lập trình trực quan
Lập trình Hàm
Phân tích thiết kế hệ thống
Công Nghệ Phần Mềm
Tương tác người - máy
Phân tích thiết kế hệ thống thông tin theo UML
Lập trình mạng
Kỹ thuật phần mềm
Phân tích thiết kế Hướng đối tượng
Quản lý dự án phần mềm
Extreme Programming in Perl
Quản lý dự án Công nghệ thông tin
Software Engineering
Công cụ và môi trường phát triển phần mềm
Quản Trị Dự Án Phần Mềm
Bài giảng Công nghệ phần mềm
Nhập môn Qui trình phần mềm cá nhân
Kỹ nghệ phần mềm (nhập môn)
Kỹ nghệ phần mềm (bài giảng)
Giáo trình Visual Foxpro
Lập trình Windows với MFC
Bài giảng Công Nghệ Phần Mềm
Lập trình ứng dụng Web với ASP.NET
Bài giảng Quản trị dự án phần mềm
Bài giảng Hệ thống thông tin quản lý
Software Testing
Bài giảng Lập trình C#
Visual Basic® 2005 Design and Development
Đảm bảo chất lượng phần mềm và kiểm thử
Lập trình giao diện với SWT
Giáo trình Phân tích hệ thống hướng đối tượng
Tìm hiểu và ứng dụng mô hình hoá nghiệp vụ trong quy trình RUP
Chuẩn kỹ năng Kỹ sư công nghệ thông tin - Tập 3
Lập trình hệ thống
Thiết kế phần mềm hướng đối tượng
Hệ Thống Quản Lý Mẫu Thiết Kế Và Thành Phần Từ Mẫu Thiết Kế
Thiết kế hệ thống Quản lý đào tạo theo hệ thống tín chỉ
Phân tích, thiết kế và cài đặt chương trình Quản lý Khách sạn
Tìm hiểu công nghệ XML và xây dựng hệ thống quản lý dịch vụ khách hàng
Ứng dụng thử nghiệm Mobile Agent vào xây dựng Workflow
Nghiên cứu xây dựng ứng dụng tra cứu lịch xuất hành trên PC Pocket
Rà soát phần mềm
Xây dựng chương trình kế toán máy bằng excel
Chương trình Quản Lý Kế Toán Doanh Nghiệp
Phân tích và cài đặt chương trình quản lý bệnh nhân tại bệnh viện
Nghiên cứu kiến trúc hướng dịch vụ (Service-Oriented Architecture) và ứng dụng
Thiết kế hệ thống quản lý bệnh nhân dùng công nghệ RFID
Website giới thiệu và bán các mặt hàng điện thoại
Nghiên cứu và áp dụng công nghệ MDA, các framework hỗ trợ ứng dụng Web
Quản lý dự án phần mềm trên web
Nghiên cứu xây dựng hệ thống website quản lý đào tạo tín chỉ
Quản lý cấu hình phần mềm
Quản lý bán hàng
Phát triển ứng dụng cơ sở dữ liệu với C# và .Net Framework
Quản lý kho Dược theo chuẩn GSP
Xây dựng hệ thống Quản Lý Hộ Tịch Xã/Phường
Tìm hiểu và ứng dụng Mobile Agent vào xây dựng ứng dụng phân tán
Lập trình hướng Agent và ứng dụng trong phân tích và thiết kế hệ thống
Điện toán đám mây với Microsoft Azure và ứng dụng vào chương trình học từ tiếng Anh
Xây dựng ứng dụng “Nhà hàng điện tử”
Design Pattern
Câu hỏi ôn tập kỹ nghệ phần mềm nâng cao
Sổ Tay Lập Trình 1.0
SCJP Exam for J2SE 5
Embedded Software: The Works
Professional Java™, JDK™ 5 Edition
97 Things Every Programmer Should Know
Thiết kế phần mềm theo UML
Căn bản về thiết kế lập trình Game
Công cụ hỗ trợ xây dựng phần mềm theo hướng đối tượng
Testing Embedded Software
Real-time systems design and analysis (E3)
XML .Net Developer's Guide
Beginning Visual Basic .NET Database Programming
Software Process Improvement for Small and Medium Enterprises: Techniques and Case Studies
Debugging Applications
Phát triển phần mềm cho hệ điều hành Symbian
Bài giảng Kỹ nghệ phần mềm
Designing SQL Server 2000 Databases for .NET Enterprise Servers
Code Complete (E2)
Beginning Visual C++ 2005
Programming Microsoft Web Forms
The Art of Software Testing (2E)
System Analysis and Design - Complete Introductory Tutorial for Software Engineering
Thinking in Patterns
Programming .NET Windows Applications
CMMI for Development, Version 1.2
A Programmer’s Introduction to Visual Basic.NET
Design Patterns For Dummies
Certified Tester
Java and XML
PHP 5 Power Programming
C++ Coding Standards: 101 Rules, Guidelines, and Best Practices
Software Quality Assurance: From theory to Implementation
Object-Oriented Design in Java™
Programming VB.NET: A Guide for Experienced Programmers
The Unified Modeling Language User Guide
Java Testing and Design
Fundamentals of Database Systems
Think Python
Designing Applications with JBuilder 9.0
Service-Oriented Architecture: Concepts, Technology, and Design
Sổ tay lập trình 2.0
Software Engineering: A Practitioner's Approach
Applying UML and Patterns
Documenting Software Architectures
Core Servlets and JavaServer Pages - Volume 1
Quản lý điểm ở HV Công nghệ BCVT
Xây dựng website bán hàng máy tính
Kiến trúc hướng dịch vụ & ứng dụng
Thiết kế mô hình thông tin thống nhất của khung ứng dụng
Dịch vụ Web (Web Service)
Xây dựng phần mềm Quản lý thư viện
Viết chương trình quản lý bán hàng siêu thị
Quản lý thư viện sách
Phương pháp kiểm thử hộp trắng (White Box Testing)
Phân tích thiết kế chương trình quản lý việc mua bán hàng ở siêu thị
Tài liệu thiết kế website phân phối bản quyền phần mềm
Thiết kế dịch vụ thu thập, tổng hợp thông tin của khung phần mềm ứng dụng
Agents và multi-agents
Thiết kế Test-Case trong kiểm thử phần mềm
Quản lý danh bạ điện thoại cá nhân
Hệ thống quản lý bệnh nhân
Thiết kế phần mềm quản lý bán hàng tại siêu thị
Phần mềm Quản lý Học sinh cấp 3
Lập trình game cờ gánh bằng Microsoft Visual C#
Hệ thống quản lý khám chữa bệnh cho bệnh nhân có thẻ bảo hiểm y tế
Phát triển phần mềm hướng Agent
Cơ sở dữ liệu hướng đối tượng
Phần mềm quản lý thư viện
+ Ngoài số lượt download cho phép mỗi ngày, bạn có thể yêu cầu thêm bằng cách soạn tin:
EK D <username>
Nhắn tới các số 8577, 8677, 8777.
Chú ý xem hướng dẫn.
Tự động
TELEX
VNI
VIQR
VIQR*
Tắt
Chính tả
Kiểu cũ

markdown:
**Mục tiêu môn học**
|
|
Sử dụng tốt nhất với FireFox(+), Chrome(+), Safari(+), Opera(+), IE7(-), hỗ trợ iPhone, Android, Nokia..
![]()
|
|
Thẻ thư mục..
|
|
|
|
+ Tại sao không đăng ký được?
+ Tại sao click download lại bị nhắc đăng nhập? Tại sao không download được?
+ Lỗi download 99% vì sao?
Hãy xem
|
|

Server: Apache


text:
Bạn đang ở đây
exciter len tem thai
Thông báoHiện tại chưa có bài nào được đăng tại mục này! click vào đây để đăng bài
20 Tháng 2 2010 ... Thái Ròm - Exhaust System ---Không ngừng hoàn thiện--- -c hào các bạn ... bớt ngay cho mình 1 triệu chưa kể làm xong xuôi còn bớt thêm 100k nữa. .... mát trời ông địa luôn, sẽ đem em exciter lên nữa, thanks anh nhìu nhé....HCM - Tiệm pô Thái ròm---Thai Rom Exhaust System - 5Giay Xem tiếp
MS4:Tem exciter LC
Tem Spark Fi 2011 . (lên ex
tem Thái, Malay, Kính hậu.
Tem Spark Rx Fi 2009 . (lên ex
tem phối lên cho jupiter và
20 Tháng 2 2010 ... Thái Ròm - Exhaust System ---Không ngừng hoàn thiện--- -c hào các bạn ... bớt ngay cho mình 1 triệu chưa kể làm xong xuôi còn bớt thêm 100k nữa. .... mát trời ông địa luôn, sẽ đem em exciter lên nữa, thanks anh nhìu nhé.
Giá cacte mạ crôm Exciter Thái 2011, 2012: 240.000vnd/cái ... Nạp tài khoản & Lên lịch Up topic tự động ... Baga Exciter 2011 Thái - Giá: 90.000vnd/cái .... Dịch vụ mới cho ae:Giao hàng tận nơi trong phạm vi nội thành thêm 10.000vnd/1 lần ...
26 Tháng Mười Một 2012 ... Thông tin xe: - Exciter 2011 RC,côn tay, màu đỏ đen. ... Dàn áo đã lên tem Thái ( 1tr đồng), sơn đỏ thành đen 2 gác chân sau và tay nắm đuôi ...
4 ngày trước ... Do nhu cầu đổi xe muốn ra đi em exciter GP côn tay nha ! ... _Về phần dàn áo em đã lên tem GP 2k14 tem in lụa ko chơi tem vi tính bao đẹp và sắc nét . ... vàng SSS 7ly bao chạy nhe xe kéo là lên , kiếng Ya Z , Ic thái chuẩn ...
25 Tháng Mười Hai 2013 ... Cần bán xe Exciter 2008, máy trắng nha, đang đi tem Spark thái, đời này thì a e hiểu rồi nha, êm ... Nạp tài khoản & Lên lịch Up topic tự động ...
15 Tháng Mười Một 2013 ... Giá full bộ côn tay (ambraya tay): taurus, sirius, jupiter, jupiter 2010-2014, exciter 2005-2014. Taurus: bộ côn malai 1.400k, bộ côn thái lan ...
27 Tháng 4 2013 ... đuôi đèn sau X1R của thái cặp đèn led và xi nhan chế ở mặt nạ trước của thái sơn lại màu trắng đen và lên bộ tem spark leng keng xà beng
28 Tháng Mười 2010 ... 2/ Dàn áo AB thái các đời 2008 > 2011, Lên đời xe Airblade VN thành ..... Bộ tem AB FI Thái : Đen đỏ, trắng đỏ đời 2011 Giá tốt call , đặc biệt có bán lẻ ..... Dùng rất tốt cho các dòng xe Yamaha Exciter, FZ16, FZS, R15, Honda ...
Mobin sườn Ex 2010: 100k Nồi ex côn tay thái sài bố giống côn tự động: 400k ( chén -đế -nắp -bố) Vô lăng Ex côn tay ,canh cựa đi IC BRT : 300k Bộ lò.
Giá full bộ 1tr3 có nhận giao lưu với dàn áo Exciter trắng-đen (có tem zin luôn thì quá tốt) +Cặp Mâm RCB 8 cây bản lớn màu bạc ko 1 vết trầy,vừa lên xe đc 2 tuần giá : 1tr5 (Full bạc đạn,ống chỉ,ko có đĩa nhé anh em,ai lấy vỏ ...
Con Ex 2008 mà làm thêm 1 số đồ ngon hoặc lên côn tay Thái còn bán được giá hơn 30 chai chứ đừng nói 27, 28 chai. ... Can Ban Xe Exciter Mau Vang/Den-2010 ... da lat can ban xe nouvo 3 mau den tem vang gia 16t.

markdown:
## Bạn đang ở đây
# exciter len tem thai
## Thông báoHiện tại chưa có bài nào được đăng tại mục này!
[click vào đây để đăng bài](/n/v/1456693) ![ Chuyên tem Thái,tem zin!Nouvo Elegace,Mio,Exciter LC..Phụ kiện xe ...](http://i1227.photobucket.com/albums/ee431/Kelvjn165/asd-2_zpscc95b05f.jpg)
![ Chuyên tem Thái,tem zin!Nouvo Elegace,Mio,Exciter LC..Phụ kiện xe ...](http://i1227.photobucket.com/albums/ee431/Kelvjn165/asd-2_zpscc95b05f.jpg)
20 Tháng 2 2010
**...** **Thái** Ròm - Exhaust System ---Không ngừng hoàn thiện--- -c hào các bạn ... bớt
ngay cho mình 1 triệu chưa kể làm xong xuôi còn bớt **thêm** 100k nữa. .... mát trời
ông địa luôn, sẽ đem em **exciter lên** nữa, thanks anh nhìu nhé....HCM - Tiệm pô Thái ròm---Thai Rom Exhaust System - 5Giay [Xem tiếp](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTOHhOakV6TmpFNUxYUnBaVzB0Y0c4dGRHaGhhUzF5YjIwdGRHaGhhUzF5YjIwdFpYaG9ZWFZ6ZEMxemVYTjBaVzB1YUhSdGJBPT0=) ![ Chuyên tem Thái,tem zin!Nouvo Elegace,Mio,Exciter LC..Phụ kiện xe ...](http://t2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcRR09BU6AgrlmPGH6yfMVCDyUkhBJRUAjP5EahVTwsWFEWqqTyapMdf79w)
[Chuyên](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTODBNemcwT1RFd0xXTm9kWGxsYmkxMFpXMHRkR2hoYVMxMFpXMHRlbWx1TFc1dmRYWnZMV1ZzWldkaFkyVXRiV2x2TFdWNFkybDBaWEl0YkdNdGNHaDFMV3RwWlc0dGVHVXRaMmxoTFhSdmRDMWphRzh0WVdVdWFIUnRiQT09) **tem Thái**, **tem**zin!Nouvo Elegace,Mio, **Exciter**LC..Phụ kiện xe **...**
MS4:
**Tem exciter** LC
![ Toàn Quốc - Đồ chơi xe máy Race Bikes -> giá cạnh tranh](http://t2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTYcONG-ulGdMCt_vrISJ9eNMZFhOBJ8cDCqgGfvqj2nLf2d1q9qDyu56vK)
[Toàn Quốc - Đồ chơi xe máy Race Bikes -> giá cạnh tranh](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTODFOVEU0TWpVeUxXUnZMV05vYjJrdGVHVXRiV0Y1TFhKaFkyVXRZbWxyWlhNdFoybGhMV05oYm1ndGRISmhibWd1YUhSdGJBPT0=) **Tem** Spark Fi 2011 . ( **lên** ex
![ Toàn Quốc - [Kiên Giang] Đồ chơi xe máy, bút vẽ lốp xe, tem Thái ...](http://t2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcQVup7W9Yw9rK9Jch3I3ar2C5Fv6GsMQGUa2jOWGDWuGEb5YTTk6BMfnLc)
[Toàn Quốc - [Kiên Giang] Đồ chơi xe máy, bút vẽ lốp xe,](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTODFPRE0yTWpnd0xXdHBaVzR0WjJsaGJtY3RaRzh0WTJodmFTMTRaUzF0WVhrdFluVjBMWFpsTFd4dmNDMTRaUzEwWlcwdGRHaGhhUzF0WVd4aGVTMXJhVzVvTFdoaGRTMTJMWFl1YUhSdGJBPT0=) **tem Thái** **...** **tem Thái**, Malay, Kính hậu.
![ Toàn Quốc - Đồ chơi xe máy Race Bikes -> giá cạnh tranh](http://t0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcR6iiqcrgS5bpiK9EXrTdJLY8EY9X6fra3VjPo3o1-bZGnHS_PpOWJAZZJQ)
[Toàn Quốc - Đồ chơi xe máy Race Bikes -> giá cạnh tranh](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTODFOVEU0TWpVeUxXUnZMV05vYjJrdGVHVXRiV0Y1TFhKaFkyVXRZbWxyWlhNdFoybGhMV05oYm1ndGRISmhibWd1YUhSdGJBPT0=) **Tem** Spark Rx Fi 2009 . ( **lên** ex
![ HCM - exciter 2k11 - tem cho các mẫu xe yamaha](http://t0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcRDAhyTBoPgUUzVWKxui4lZ_P1Rs8UcY7fGYsfuJb0N3_zDEYEX9SxfWxFP)
[HCM -](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTOHpOREUzTXpZNExXVjRZMmwwWlhJdE1tc3hNUzEwWlcwdFkyaHZMV05oWXkxdFlYVXRlR1V0ZVdGdFlXaGhMbWgwYld3PQ==) **exciter**2k11 - **tem**cho các mẫu xe yamaha **tem** phối **lên** cho jupiter và
[HCM - Tiệm pô](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTOHhOakV6TmpFNUxYUnBaVzB0Y0c4dGRHaGhhUzF5YjIwdGRHaGhhUzF5YjIwdFpYaG9ZWFZ6ZEMxemVYTjBaVzB1YUhSdGJBPT0=) **Thái**ròm--- **Thai**Rom Exhaust System - 5Giay
20 Tháng 2 2010
**...** **Thái** Ròm - Exhaust System ---Không ngừng hoàn thiện--- -c hào các bạn ... bớt
ngay cho mình 1 triệu chưa kể làm xong xuôi còn bớt **thêm** 100k nữa. .... mát trời
ông địa luôn, sẽ đem em **exciter lên** nữa, thanks anh nhìu nhé.
[Toàn Quốc - Đồ chơi tổng hợp cho](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTODJNall5TXpJeExXUnZMV05vYjJrdGRHOXVaeTFvYjNBdFkyaHZMV1Y0WTJsMFpYSXRNakF4TWkweU1ERXpMV0V1YUhSdGJBPT0=) **Exciter**2012,2013 - 5Giay
Giá cacte mạ crôm
**Exciter Thái** 2011, 2012: 240.000vnd/cái ... Nạp tài khoản &
**Lên** lịch Up topic tự động ... Baga **Exciter** 2011 **Thái** - Giá: 90.000vnd/cái .... Dịch
vụ mới cho ae:Giao hàng tận nơi trong phạm vi nội thành **thêm** 10.000vnd/1 lần ...
[q.6 - cần bán gấp](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5NFpTMXRZWGt0ZUdVdFpHRndMell4TlRNek9ERXRjUzAyTFdOaGJpMWlZVzR0WjJGd0xXVjRZMmwwWlhJdE1qQXhNUzF5WXkweUxXTmhibWN0Wkc4dFpHVnVMV05vYVc1b0xXTm9kUzFuWVhBdFkyRnVMWEpoTFdScExYUnliMjVuTFc1bllYa3VhSFJ0YkE9PQ==) **exciter**2011 rc 2 càng, đỏ đen, chính chủ **...**- 5Giay
26 Tháng Mười Một 2012
**...** Thông tin xe: - **Exciter** 2011 RC,côn tay, màu đỏ đen. ... Dàn áo đã **lên tem Thái** (
1tr đồng), sơn đỏ thành đen 2 gác chân sau và tay nắm đuôi ...
[Yamaha - Bán](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5NFpTMXRZWGt0ZUdVdFpHRndMemMwTVRJME16Y3RZbUZ1TFdWNFkybDBaWEl0WjNBdE1tc3hNaTE0WlMxNmFXNHRaRzl1TFd0cFpXNW5MV3hsYm1jdGEyVnVaeTF1WjJGNUxXTm9kUzVvZEcxcw==) **exciter**GP 2k12 ! Xe zin dọn kiểng leng keng , ngay chủ
4 ngày trước
**...** Do nhu cầu đổi xe muốn ra đi em **exciter** GP côn tay nha ! ... _Về phần dàn áo em
đã **lên tem** GP 2k14 **tem** in lụa ko chơi **tem** vi tính bao đẹp và sắc nét . ... vàng
SSS 7ly bao chạy nhe xe kéo là **lên** , kiếng Ya Z , Ic **thái** chuẩn ...
[Yamaha -](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5NFpTMXRZWGt0ZUdVdFpHRndMemN4TkRJMU1UUXRaWGhqYVhSbGNpMHlNREE0TFcxaGVTMTBhR0ZwTFhSeVlXNW5MWHBwYmkxdWFIVXRZM1ZqTFhCcGJpMW1kV3hzTFdocGJtZ3VhSFJ0YkE9PQ==) **Exciter**2008 máy **thái**trắng, zin như cục pin (Full hình)
25 Tháng Mười Hai 2013
**...** Cần bán xe **Exciter** 2008, máy trắng nha, đang đi **tem** Spark **thái**, đời này **thì** a e
hiểu rồi nha, êm ... Nạp tài khoản & **Lên** lịch Up topic tự động ...
[Sửa xe A.Khánh: Chuyên đồ chơi xe,](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTODNNRFk0TURNNUxYTjFZUzE0WlMxcmFHRnVhQzFqYUhWNVpXNHRaRzh0WTJodmFTMTRaUzFzWlc0dFkyOXVMWFJoZVMxaGJXSnlZWGxoTFhSaGVTMXNaVzR0ZEdoaGJtY3RaR2xoTFhSeWRXOWpMWE5oZFM1b2RHMXM=) **lên**côn tay (Ambraya **...**- 5Giay
15 Tháng Mười Một 2013
**...** Giá full bộ côn tay (ambraya tay): taurus, sirius, jupiter, jupiter 2010-2014, **exciter**
2005-2014. Taurus: bộ côn malai 1.400k, bộ côn **thái** lan ...
[Yamaha - Tân phú...bán](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5NFpTMXRZWGt0ZUdVdFpHRndMelkyTWpNek5qUXRkR0Z1TFhCb2RTMWlZVzR0WlhoamFYUmxjaTFqYjI0dGRHRjVMWEJvYjI1bkxXTmhZMmd0YzNCaGNtc3RiR1Z1WnkxclpXNW5MV2RwWVMxeVpTMW9iM1F0YUc5MExXaHZkQzVvZEcxcw==) **exciter**côn tay phong cách spark leng keng **...**
27 Tháng 4 2013
**...** đuôi đèn sau X1R của **thái** cặp đèn led và xi nhan chế ở mặt nạ trước của **thái**
sơn lại màu trắng đen và **lên** bộ **tem** spark leng keng xà beng
[[CH Thành Phát]-Phụ Tùng AB](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTOHlORE0wT1RrNUxXTm9MWFJvWVc1b0xYQm9ZWFF0Y0doMUxYUjFibWN0WVdJdGRHaGhhUzF6Wlc0dFpDMXBMV1F0Y21sNmIyMWhMVzFoYkc5emMya3RlVzl6YUdsdGRYSmhMWEpqWWkxa2JtRXVhSFJ0YkE9PQ==) **Thái**, Sên D I D , RIZOMA, MALOSSI **...**
28 Tháng Mười 2010
**...** 2/ Dàn áo AB **thái** các đời 2008 > 2011, **Lên** đời xe Airblade VN thành ..... Bộ **tem**
AB FI **Thái** : Đen đỏ, trắng đỏ đời 2011 Giá tốt call , đặc biệt có bán lẻ ..... Dùng
rất tốt cho các dòng xe Yamaha **Exciter**, FZ16, FZS, R15, Honda ...
[HCM - Gần full dàn áo](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTODJNRFl3TmprMExXZGhiaTFtZFd4c0xXUmhiaTFoYnkxbGVHTnBkR1Z5TFdSbGJpMTBhVzB0ZEdWdExUSXdNRFl0Ym05cExXVjRMV052YmkxMFlYa3RkbTh0YkdGdVp5MXRiMkpwYmkxemRXOXVMV1Y0TG1oMGJXdz0=) **Exciter**đen tím , **tem**2006 ,nồi ex côn **...**
Mobin sườn Ex 2010: 100k Nồi ex côn tay thái sài bố giống côn tự động: 400k ( chén -đế -nắp -bố) Vô lăng Ex côn tay ,canh cựa đi IC BRT : 300k Bộ lò.
[HCM - Tay thắng 6 số,lòng Nova,đầu đèn lớn,ĐH,IC Ex,JuR](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5d2FIVXRkSFZ1WnkxNFpTMHlMV0poYm1ndGRtRXRaR2xqYUMxMmRTODJPRE15TXpjd0xYUmhlUzEwYUdGdVp5MDJMWE52TFd4dmJtY3RibTkyWVMxa1lYVXRaR1Z1TFd4dmJpMWthQzFwWXkxbGVDMXFkWEl0YlhWaExXUm9MV1JoZFMxdWFHOHRaMkZ3TFc1b2IyMHRaWGd5YXpFd0xtaDBiV3c9) **...**
Giá full bộ 1tr3 có nhận giao lưu với dàn áo Exciter trắng-đen (có tem zin luôn thì quá tốt) +Cặp Mâm RCB 8 cây bản lớn màu bạc ko 1 vết trầy,vừa lên xe đc 2 tuần giá : 1tr5 (Full bạc đạn,ống chỉ,ko có đĩa nhé anh em,ai lấy vỏ ...
[can ban exiter mau vang den tha'ng 12/2008 - 5 Giây](http://www.gia24.com/sites/link/link.php?l=YUhSMGNEb3ZMM2QzZHk0MVoybGhlUzUyYmk5emFHOTNkR2h5WldGa0xuQm9jRDl3UFRjeE5UazNPRGM0)
Con Ex 2008 mà làm thêm 1 số đồ ngon hoặc lên côn tay Thái còn bán được giá hơn 30 chai chứ đừng nói 27, 28 chai. ... Can Ban Xe Exciter Mau Vang/Den-2010 ... da lat can ban xe nouvo 3 mau den tem vang gia 16t.

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Set-Cookie: SESS73af774c2c8f3b94015abf317a4330c0=oW3ES-k6PSqLeLVb5-NtAeRhdtEZsLdsOcfjiRpPpC4; expires=Wed, 02-Mar-2016 22:18:45 GMT; path=/; domain=.gia24.com; HttpOnly

Content-Language: vi