markdown:
# Dầu mỏ
**Dầu mỏ** hay **dầu thô** là một chất lỏng sánh đặc màu nâu hoặc ngả lục. Dầu mỏ tồn tại trong các lớp đất đá tại một số nơi trong vỏ [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t). Dầu mỏ là một hỗn hợp hóa chất hữu cơ ở thể lỏng đậm đặc, phần lớn là những hợp chất của [hydrocarbon](/wiki/Hi%C4%91r%C3%B4cacbon), thuộc gốc [alkane](/wiki/Ankan), thành phần rất đa dạng. Hiện nay dầu mỏ chủ yếu dùng để sản xuất dầu hỏa, diezen và xăng nhiên liệu . Ngoài ra, dầu thô cũng là nguồn nguyên liệu chủ yếu để sản xuất ra các sản phẩm của ngành [1] [hóa dầu](/wiki/H%C3%B3a_d%E1%BA%A7u)như [dung môi](/wiki/Dung_m%C3%B4i), [phân bón hóa học](/wiki/Ph%C3%A2n_v%C3%B4_c%C6%A1), [nhựa](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_d%E1%BA%BBo), [thuốc trừ sâu](/wiki/Thu%E1%BB%91c_tr%E1%BB%AB_s%C3%A2u), [nhựa đường](/wiki/Nh%E1%BB%B1a_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng)... Khoảng 88% dầu thô dùng để sản xuất [nhiên liệu](/wiki/Nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u), 12% còn lại dùng cho hóa dầu. Do dầu thô là nguồn năng lượng không tái tạo nên nhiều người lo ngại về khả năng cạn kiệt dầu trong một tương lai không xa.
## Mục lục
## Quá trình hình thành dầu mỏ[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=1)] *Có nhiều lý thuyết giải thích việc hình thành dầu mỏ*:
### Thuyết sinh vật học[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=2)]
Đa số các
[nhà địa chất](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%8Dc) coi dầu lửa giống như [than](/wiki/Than_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) và [khí tự nhiên](/wiki/Kh%C3%AD_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn) là sản phẩm của [sự nén và nóng lên](/w/index.php?title=S%E1%BB%B1_h%C3%ACnh_th%C3%A0nh_tr%E1%BA%A7m_t%C3%ADch&action=edit&redlink=1) của [các vật liệu hữu cơ](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1) trong các [thời kỳ địa chất](/wiki/Ni%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t). Theo [lý thuyết](/wiki/L%C3%BD_thuy%E1%BA%BFt) này, nó được tạo thành từ các vật liệu còn sót lại sau quá trình phân rã xác các [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) và [tảo](/wiki/T%E1%BA%A3o) [biển](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%83n_(%C4%91%E1%BA%A1i_d%C6%B0%C6%A1ng)&action=edit&redlink=1) nhỏ thời [tiền sử](/wiki/Th%E1%BB%9Di_ti%E1%BB%81n_s%E1%BB%AD) (các cây cối trên [mặt đất](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_%C4%91%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) thường có khuynh hướng hình thành than). Qua hàng [thiên niên kỷ](/wiki/Thi%C3%AAn_ni%C3%AAn_k%E1%BB%B7) [vật chất](/wiki/V%E1%BA%ADt_ch%E1%BA%A5t) [hữu cơ](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1) này trộn với [bùn](/wiki/B%C3%B9n), và bị chôn sâu dưới các lớp [trầm tích](/wiki/Tr%E1%BA%A7m_t%C3%ADch) dày. Kết quả làm tăng [nhiệt](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_n%C4%83ng) và [áp suất](/wiki/%C3%81p_su%E1%BA%A5t) khiến cho những thành phần này bị [biến hoá](/w/index.php?title=Bi%E1%BA%BFn_ho%C3%A1&action=edit&redlink=1), đầu tiên thành một loại vật liệu kiểu sáp được gọi là [kerogen](/wiki/Kerogen), và sau đó thành một hydrocarbons khí và lỏng trong một quá trình được gọi là [catagenesis](/w/index.php?title=Catagenesis_(%C4%91%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t)&action=edit&redlink=1). Bởi vì hydrocarbons có mật độ nhỏ hơn đá xung quanh, chúng xâm nhập lên phía trên thông qua các lớp đá ngay sát đó cho tới khi chúng bị rơi vào bẫy bên dưới những tảng đá không thể ngấm qua, bên trong những lỗ xốp đá gọi là [bể chứa](/w/index.php?title=B%E1%BB%83_ch%E1%BB%A9a_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1). Sự tập trung hydrocarbons bên trong một bẫy hình thành nên một [giếng dầu](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%BFng_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1), từ đó dầu lỏng có thể được khai thác bằng cách [khoan](/wiki/Khoan) và [bơm](/w/index.php?title=B%C6%A1m&action=edit&redlink=1).
Các nhà địa chất cũng đề cập tới "cửa sổ dầu" (
*oil window*). Đây là tầm nhiệt độ mà nếu thấp hơn thì dầu không thể hình thành, còn cao hơn thì lại hình thành khí tự nhiên. Dù nó tương thích với những độ sâu khác nhau ở những vị trí khác nhau trên thế giới, một độ sâu 'điển hình' cho cửa sổ dầu có thể là 4–6 km. Cần nhớ rằng dầu cũng có thể rơi vào các bẫy ở độ sâu thấp hơn, thậm chí nếu nó không được hình thành ở đó. Cần có ba điều kiện để hình thành nên bể dầu: có nhiều đá, mạch dẫn dầu xâm nhập, và một bẫy (kín) để tập trung hydrocarbons.
Các phản ứng tạo thành dầu mở và khí tự nhiên thường như những phản ứng phân rã giai đoạn đầu, khi kerogen phân rã thành dầu và khí tự nhiên thông qua nhiều phản ứng song song, và dầu cuối cùng phân rã thành khí tự nhiên thông qua một loạt phản ứng khác.
### Thuyết vô cơ[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=3)]
Cuối
[thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) nhà hóa học người [Nga](/wiki/Nga) [Dmitri Ivanovich Mendeleev](/wiki/Dmitri_Ivanovich_Mendeleev) đã đưa ra lý thuyết vô cơ giải thích sự hình thành của dầu mỏ. Theo lý thuyết này dầu mỏ phát sinh từ phản ứng hóa học giữa [cacbua](/wiki/Cacbua) [kim loại](/wiki/Kim_lo%E1%BA%A1i) với nước tại nhiệt độ cao ở sâu trong lòng Trái Đất tạo thành các hiđrocacbon và sau đó bị đẩy lên trên. Các vi sinh vật sống trong lòng đất qua hàng tỷ năm đã chuyển chúng thành các hỗn hợp hiđrôcacbon khác nhau. Lý thuyết này là một đề tài gây nhiều tranh cãi trong giới khoa học, tạo thành trường phái [Nga](/wiki/Nga) - [Ukraina](/wiki/Ukraina) trong việc giải thích nguồn gốc dầu mỏ.
### Thuyết hạt nhân[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=4)]
Lý thuyết thứ ba, được giải thích trong nguyệt san khoa học
* vào năm Scientific American* [2003](/wiki/2003), cho rằng các hợp chất hyđrocacbon được tạo ra bởi những [phản ứng hạt nhân](/wiki/Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng_h%E1%BA%A1t_nh%C3%A2n)trong lòng [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t).
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=5)]
Do nhẹ hơn nước nên dầu xuất hiện lộ thiên ở nhiều nơi, vì thế loài người đã tìm thấy dầu hằng ngàn năm trước
[Công Nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn). Thời đó dầu thường được sử dụng trong chiến tranh. Còn rất nhiều dấu tích của việc khai thác dầu mỏ được tìm thấy ở [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) khi dân cư bản địa khai thác dầu mỏ để sử dụng trong việc sản xuất [muối ăn](/wiki/Mu%E1%BB%91i_%C4%83n) như các [ống dẫn dầu](/w/index.php?title=%E1%BB%90ng_d%E1%BA%ABn_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) bằng [tre](/wiki/Tre) được tìm thấy có [niên đại](/w/index.php?title=Ni%C3%AAn_%C4%91%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) vào khoảng [thế kỷ 4](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_4). Khi đó người ta sử dụng dầu mỏ để đốt làm bay hơi [nước biển](/wiki/N%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n) trong các [ruộng muối](/wiki/Ru%E1%BB%99ng_mu%E1%BB%91i).
Mãi đến
[thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19) người ta mới bắt đầu khai thác dầu theo mô hình công nghiệp, xuất phát từ việc tìm kiếm một chất đốt cho đèn vì dầu [cá voi](/wiki/C%C3%A1_voi) quá đắt tiền chỉ những người giàu mới có khả năng dùng trong khi nến làm bằng mỡ thì lại có mùi khó ngửi. Vì thế giữa thế kỷ thứ 19 một số nhà khoa học đã phát triển nhiều phương pháp để khai thác dầu một cách thương mại. Năm [1852](/wiki/1852) một nhà bác sĩ và địa chất người [Canada](/wiki/Canada) tên là [Abraham Gessner](/w/index.php?title=Abraham_Gessner&action=edit&redlink=1) đã đăng ký một bằng sáng chế sản xuất một chất đốt rẻ tiền và đốt tương đối sạch. Năm [1855](/wiki/1855) nhà hóa học người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Benjamin Silliman](/w/index.php?title=Benjamin_Silliman&action=edit&redlink=1) đề nghị dùng [axit sunfuric](/wiki/Acid_sulfuric) làm sạch dầu mỏ dùng để làm chất đốt.
Người ta cũng bắt đầu đi tìm những mỏ dầu lớn. Những cuộc khoan dầu đầu tiên được tiến hành trong thời gian từ
[1857](/wiki/1857) đến [1859](/wiki/1859). Lần khoan dầu đầu tiên có lẽ diễn ra ở [Wietze](/wiki/Wietze), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), nhưng cuộc khoan dầu được toàn thế giới biết đến là của [Edwin L. Drake](/w/index.php?title=Edwin_L._Drake&action=edit&redlink=1) vào ngày [27 tháng 8](/wiki/27_th%C3%A1ng_8) năm [1859](/wiki/1859) ở [Oil Creek, Pennsylvania](/w/index.php?title=Oil_Creek,_Pennsylvania&action=edit&redlink=1). Drake khoan dầu theo lời yêu cầu của nhà công nghiệp người Mỹ [George H. Bissel](/w/index.php?title=George_H._Bissel&action=edit&redlink=1) và đã tìm thấy mỏ dầu lớn đầu tiên chỉ ở độ sâu 21,2 m.
## Thành phần[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=6)]
Các thành phần hóa học của dầu mỏ được chia tách bằng phương pháp
[chưng cất phân đoạn](/w/index.php?title=Ch%C6%B0ng_c%E1%BA%A5t_ph%C3%A2n_%C4%91o%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1). Các sản phẩm thu được từ việc [lọc dầu](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Dc_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) có thể kể đến là [dầu hỏa](/wiki/D%E1%BA%A7u_h%E1%BB%8Fa), [benzen](/wiki/Benzen), [xăng](/wiki/X%C4%83ng), sáp [parafin](/wiki/Parafin), [nhựa đường](/wiki/Nh%E1%BB%B1a_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng) v.v.
Một cách chính xác thì dầu mỏ là hỗn hợp của các hiđrôcacbon, là hợp chất của
[hiđrô](/wiki/Hi%C4%91r%C3%B4) và [cacbon](/wiki/Cacbon).
Trong điều kiện thông thường, bốn
[alkan](/wiki/Ankan) nhẹ nhất — CH 4 ( [mêtan](/wiki/M%C3%AAtan)), C 2H 6 ( [êtan](/wiki/%C3%8Atan)), C 3H 8 ( [prôpan](/wiki/Pr%C3%B4pan)) và C 4H 10 ( [butan](/wiki/Butan)) — ở dạng khí, sôi ở nhiệt độ -161.6 °C, -88.6 °C, -42 °C, và -0.5 °C tương ứng (-258.9°, -127.5°, -43.6°, và -31.1 °F).
Các chuỗi trong khoảng C
5-7 là các sản phẩm dầu mỏ nhẹ, dễ bay hơi. Chúng được sử dụng làm dung môi, chất làm sạch bề mặt và các sản phẩm làm khô nhanh khác. Các chuỗi từ C 6H 14 đến C 12H 26 bị pha trộn lẫn với nhau được sử dụng trong đời sống với tên gọi là **xăng**. Dầu hỏa là hỗn hợp của các chuỗi từ C 10 đến C 15, tiếp theo là dầu điêzen/dầu sưởi (C 10 đến C 20) và các nhiên liệu nặng hơn được sử dụng cho động cơ tàu thủy. Tất cả các sản phẩm từ dầu mỏ này trong điều kiện [nhiệt độ phòng](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%99_v%C3%A0_%C3%A1p_su%E1%BA%A5t_ti%C3%AAu_chu%E1%BA%A9n) là chất lỏng.
Các dầu bôi trơn và mỡ (dầu nhờn) (kể cả Vadơlin®) nằm trong khoảng từ C
16 đến C 20.
Các chuỗi trên C
20 tạo thành các chất rắn, bắt đầu là sáp parafin, sau đó là hắc ín và nhựa đường bitum.
Khoảng nhiệt độ sôi của các sản phẩm dầu mỏ trong chưng cất phân đoạn trong điều kiện áp suất khí quyển tính theo độ C là:
[Xăng ête](/wiki/X%C4%83ng_%C3%AAte): 40-70 °C (được sử dụng như là [dung môi](/wiki/Dung_m%C3%B4i)) [Xăng](/wiki/X%C4%83ng)nhẹ: 60-100 °C (nhiên liệu cho [ô tô](/wiki/%C3%94_t%C3%B4))
- Xăng nặng: 100-150 °C (nhiên liệu cho ô tô)
- Dầu hỏa nhẹ: 120-150 °C (nhiên liệu và dung môi trong gia đình)
[Dầu hỏa](/wiki/D%E1%BA%A7u_h%E1%BB%8Fa): 150-300 °C (nhiên liệu) [Dầu điêzen](/wiki/D%E1%BA%A7u_diesel): 250-350 °C (nhiên liệu cho [động cơ điêzen](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_Diesel)/dầu sưởi) [Dầu bôi trơn](/wiki/D%E1%BA%A7u_b%C3%B4i_tr%C6%A1n): > 300 °C (dầu bôi trơn động cơ)
- Các thành phần khác: hắc ín, nhựa đường, các nhiên liệu khác
## Khai thác[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=7)]
Muốn khai thác dầu, người ta khoan những lỗ khoan gọi là giếng dầu. Khi khoan trúng lớp dầu lỏng, thông thường dầu sẽ tự phun lên do áp suất cao của vỉa. Khi lượng dầu giảm thì áp suất cũng giảm đi, người ta phải dùng bơm hút dầu lên hoặc bơm nước hay khí xuống để duy trì áp suất cần thiết.
Một số nước có phần lớn các giếng dầu nằm trên đất liền và tương đối nông như Mỹ, Nga, khu vực Trung Đông. Tuy nhiên tại nhiều khu vực khác các giếng dầu được khoan và khai thác ngoài biển kéo theo chi phí khá cao.
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=8)]
Ngành
[công nghiệp dầu mỏ](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_d%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1) phân chia "dầu thô" theo khu vực mà nó xuất phát (ví dụ "West Texas Intermediate" ( [WTI](/w/index.php?title=WTI&action=edit&redlink=1)) hay " [Brent](/w/index.php?title=Brent&action=edit&redlink=1)") thông thường theo tỷ trọng và [độ nhớt](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_nh%E1%BB%9Bt) tương đối của nó ("nhẹ", "trung bình" hay "nặng"); các nhà hóa dầu còn nói đến chúng như là "ngọt", nếu nó chứa ít [lưu huỳnh](/wiki/L%C6%B0u_hu%E1%BB%B3nh), hoặc là "chua", nếu nó chứa đáng kể lưu huỳnh và phải mất nhiều công đoạn hơn để có thể sản xuất nó theo các [thông số](/w/index.php?title=Th%C3%B4ng_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1) hiện hành.
Các
[thùng](/wiki/Th%C3%B9ng_(%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B)) ( *barrel*) tiêu chuẩn trên thế giới là:
- Hỗn hợp Brent, bao gồm 15 loại dầu mỏ từ các mỏ thuộc hệ thống mỏ Brent và
[Ninian](/w/index.php?title=Ninian&action=edit&redlink=1)trong khu vực [lòng chảo Đông Shetland](/w/index.php?title=L%C3%B2ng_ch%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4ng_Shetland&action=edit&redlink=1)trên [biển Bắc](/wiki/Bi%E1%BB%83n_B%E1%BA%AFc). Dầu mỏ được đưa vào bờ thông qua trạm [Sullom Voe](/w/index.php?title=Sullom_Voe&action=edit&redlink=1)ở [Shetlands](/w/index.php?title=Shetlands&action=edit&redlink=1). Dầu mỏ sản xuất ở [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi)và dầu mỏ khai thác ở phía tây của khu vực [Trung Cận Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng)được đánh giá theo giá của dầu này, nó tạo thành một chuẩn ( *benchmark*) đánh giá dầu. [West Texas Intermediate](/w/index.php?title=West_Texas_Intermediate&action=edit&redlink=1)(WTI) cho dầu mỏ [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9). [Dubai](/wiki/Dubai)được sử dụng làm chuẩn cho khu vực [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81)- [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng)của dầu mỏ Trung Cận Đông.
- Tapis (từ
[Malaysia](/wiki/Malaysia), được sử dụng làm tham chiếu cho dầu mỏ nhẹ [Viễn Đông](/wiki/Vi%E1%BB%85n_%C4%90%C3%B4ng)).
- Minas (từ
[Indonesia](/wiki/Indonesia), được sử dụng làm tham chiếu cho dầu mỏ nặng Viễn Đông). [Giỏ OPEC](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%8F_OPEC&action=edit&redlink=1)bao gồm:
OPEC cố gắng giữ giá của giỏ Opec giữa các giới hạn trên và dưới, bằng cách tăng hoặc giảm sản xuất. Điều này rất quan trọng trong phân tích thị trường. Giỏ OPEC, bao gồm hỗn hợp của dầu thô nặng và nhẹ là nặng hơn cả Brent và WTI.
*Xem thêm Các dạng dầu mỏ.*
## Tầm quan trọng kinh tế của dầu mỏ[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=9)]
Dầu mỏ là một trong những nhiên liệu quan trọng nhất của xã hội hiện đại dùng để sản xuất
[điện](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n) và cũng là nhiên liệu của tất cả các phương tiện giao thông vận tải. Hơn nữa, dầu cũng được sử dụng trong [công nghiệp hóa dầu](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_h%C3%B3a_d%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) để sản xuất các [chất dẻo](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_d%E1%BA%BBo) ( *plastic*) và nhiều sản phẩm khác. Vì thế dầu thường được ví như là "vàng đen".
Tùy theo nguồn tính toán, trữ lượng dầu mỏ thế giới nằm trong khoảng từ 1.148 tỉ thùng (
*barrel*) (theo [BP Statistical Review](/w/index.php?title=BP_Statistical_Review&action=edit&redlink=1) [2004](/wiki/2004)) đến 1.260 tỉ thùng (theo [Oeldorado](/w/index.php?title=Oeldorado&action=edit&redlink=1) 2004 của [ExxonMobil](/wiki/ExxonMobil)).
Trữ lượng dầu mỏ tìm thấy và có khả năng khai thác mang lại hiệu quả kinh tế với kỹ thuật hiện tại đã tăng lên trong những năm gần đây và đạt mức cao nhất vào năm
[2003](/wiki/2003). Dự đoán trữ lượng dầu mỏ sẽ đủ dùng cho 50 năm nữa. Năm 2011 trữ lượng dầu mỏ nhiều nhất là ở [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) (2855 tỷ thùng), [Ả Rập Saudi](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Saudi) (262,6 tỉ thùng), [Venezuela](/wiki/Venezuela) (211,2 tỉ thùng), [Canada](/wiki/Canada) (175,2 tì thùng), [Iran](/wiki/Iran) (137 tỉ thùng), [Iraq](/wiki/Iraq) (115,0 tỉ thùng), kế đến là ở [Kuwait](/wiki/Kuwait), [Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất](/wiki/C%C3%A1c_Ti%E1%BB%83u_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t), [Nga](/wiki/Nga), [Libya](/wiki/Libya), và [Nigeria](/wiki/Nigeria) . Nước khai thác dầu nhiều nhất thế giới trong năm 2003 là Ả Rập Saudi (496,8 triệu tấn), [2] [Nga](/wiki/Nga)(420 triệu tấn), [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(349,4 triệu tấn), [Mexico](/wiki/M%C3%A9xico)(187,8 triệu tấn) và [Iran](/wiki/Iran)(181,7 triệu tấn). [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)được xếp vào các nước xuất khẩu dầu mỏ từ năm [1991](/wiki/1991)khi sản lượng xuất được vài ba triệu tấn. Đến nay, sản lượng dầu khí khai thác và xuất khẩu hàng năm đạt vào khoảng 20 triệu tấn/năm.
Vì tầm quan trọng kinh tế, dầu mỏ cũng là lý do cho những mâu thuẫn chính trị.
[Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_c%C3%A1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u_d%E1%BA%A7u_l%E1%BB%ADa) ( [OPEC](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_c%C3%A1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_xu%E1%BA%A5t_kh%E1%BA%A9u_d%E1%BA%A7u_l%E1%BB%ADa)) đã sử dụng dầu mỏ như vũ khí trong cuộc xung đột [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng) và tạo ra cuộc [khủng hoảng dầu mỏ](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%A7ng_ho%E1%BA%A3ng_d%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1) vào năm [1973](/wiki/1973) và [1979](/wiki/1979).
## Ảnh hưởng dầu mỏ đến môi trường[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=10)]
Dâu mỏ bị tràn ra biển gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đời sống sinh vật biển. Dầu mỏ đem đốt cũng gây ra ô nhiễm vì sinh ra nhiều khí như SO
2, CO 2. Xe cộ, máy móc... chạy bằng xăng góp phần làm [Trái Đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t) nóng lên.
## Các nguồn năng lượng khác[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=11)]
Do trữ lượng dầu mỏ có hạn nên các nguồn nhiên liệu tái sinh như
[năng lượng mặt trời](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di), [năng lượng gió](/wiki/N%C4%83ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_gi%C3%B3) đang được tìm cách sử dụng với một hiệu quả kinh tế đáng kể. [Tế bào nhiên liệu](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o_nhi%C3%AAn_li%E1%BB%87u) ( *fuel* cell), sử dụng [hiđrô](/wiki/Hi%C4%91r%C3%B4) làm nguyên liệu, cũng là một ngành công nghệ mới có nhiều triển vọng để thay thế cho dầu mỏ trong tương lai.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=12)] [Đá phiến dầu](/wiki/%C4%90%C3%A1_phi%E1%BA%BFn_d%E1%BA%A7u) [Cát dầu](/wiki/C%C3%A1t_d%E1%BA%A7u) [Danh sách các quốc gia theo trữ lượng dầu mỏ](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_tr%E1%BB%AF_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_d%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F) [Danh sách các quốc gia theo sản lượng dầu thô](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BB%91c_gia_theo_s%E1%BA%A3n_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_d%E1%BA%A7u_th%C3%B4)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=13)]
3.
[10 mỏ dầu lớn nhất thế giới](http://www.reds.vn/index.php/buc-tranh-moi-truong/5637-10-mo-dau-lon-nhat-the-gioi)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F&action=edit§ion=14)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
|Yêu cầu kỹ thuật
||Dữ liệu theo quốc gia
||Các khu vực sản xuất dầu
||Các chủ đề liên quan
|

X-Cache: cp1052 hit(1), cp1054 frontend miss(0)


markdown:
# New Lucena
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**New Lucena** là một [đô thị](/wiki/%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Philippines) hạng 5 ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Philippines)) [Iloilo](/w/index.php?title=Iloilo_(t%E1%BB%89nh)&action=edit&redlink=1), [Philippines](/wiki/Philippines). Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 19.490 người trong 3.744 hộ.
## Các đơn vị hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=New_Lucena&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=New_Lucena&action=edit§ion=1)]
New Lucena được chia ra 21
[barangay](/wiki/Barangay).
|
||
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1066 miss(0), cp1054 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Rumbach
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Rumbach
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Rheinland-Pfalz](/wiki/Rheinland-Pfalz) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Südwestpfalz](/wiki/S%C3%BCdwestpfalz) [Verbandsgemeinde](/w/index.php?title=Verbandsgemeinde&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.rumbach-pfalz.de](http://www.rumbach-pfalz.de/) **Rumbach** là một đô thị thuộc [huyện](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Südwestpfalz](/wiki/S%C3%BCdwestpfalz), trong [bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Rheinland-Pfalz](/wiki/Rheinland-Pfalz), phía tây nước [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị này có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 14,79 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) thời điểm ngày [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2006](/wiki/2006) là 475 người.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Rumbach&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Rumbach&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1067 miss(0), cp1054 frontend miss(0)


markdown:
# Salete
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Salete|
|— Đô thị —|
|Quốc gia||
|![]()
|
|[Santa Catarina](/wiki/Santa_Catarina_(bang)) [Vùng thuộc bang](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_thu%E1%BB%99c_bang_Brasil&action=edit&redlink=1) [Vale do Itajaí](/w/index.php?title=Vale_do_Itaja%C3%AD&action=edit&redlink=1) [Tiểu vùng](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Brasil&action=edit&redlink=1) [Rio do Sul](/wiki/Rio_do_Sul_(ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng)) 2(80 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(91/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [BRT](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Brasil)( [UTC-3](/wiki/UTC-3)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [BRST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Brasil)( [UTC-2](/wiki/UTC-2)) **Salete** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_Brasil&action=edit&redlink=1) thuộc bang [Santa Catarina](/wiki/Santa_Catarina_(bang)), [Brasil](/wiki/Brasil). Đô thị này có diện tích 210 km², dân số năm 2007 là 7432 người, mật độ 35,3 người/km². [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Salete&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Salete&action=edit§ion=1)] **Dữ liệu lấy từ các bảng của từng mục riêng** [^](#cite_ref-1)

X-Cache: cp1054 miss(0), cp1054 frontend miss(0)


markdown:
# Thể loại:Ban nhạc pop
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm 7 thể loại con sau, trên tổng số 7 thể loại con.
### A
- ►
[AKB48](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:AKB48) (13 tr.)
### B
- ►
[Bee Gees](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Bee_Gees) (4 tr.)
- ►
[Berryz Koubou](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Berryz_Koubou) (2 t.l., 1 tr.)
### C
- ►
[Cute](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Cute) (1 t.l., 1 tr.)
### H
- ►
[Hello! Project](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Hello!_Project) (3 t.l., 4 tr.)
### M
- ►
[Modern Talking](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Modern_Talking) (3 tr.)
- ►
[Morning Musume](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Morning_Musume) (1 t.l., 2 tr.)
## Các trang trong thể loại “Ban nhạc pop”
20 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 20 trang.

X-Cache: cp1053 miss(0), cp1054 frontend miss(0)


markdown:
# anastrophe
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **anastrophe** [/ə.ˈnæs.trə.ˌfi/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP)) **anastrophe** [/ə.ˈnæs.trə.ˌfi/](/wiki/Wiktionary:IPA)

X-Cache: cp1053 miss(0), cp1053 frontend miss(0)


markdown:
# pâtée
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|pâtée |
|**pâtée** gc [/pa.te/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Cám lợn](/w/index.php?title=c%C3%A1m_l%E1%BB%A3n&action=edit&redlink=1)(hỗn hợp bột, cám, rau, củ nấu để cho lợn ăn). [Món ăn](/wiki/m%C3%B3n_%C4%83n) [trộn](/wiki/tr%E1%BB%99n)(cho chó, mèo). [Cháo](/wiki/ch%C3%A1o) [đặc](/wiki/%C4%91%E1%BA%B7c).
- (
*Thông tục*) [Hình phạt](/wiki/h%C3%ACnh_ph%E1%BA%A1t).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1054 hit(1), cp1053 frontend miss(0)


markdown:
Địa chỉ: Số 89 Trần Đại Nghĩa
Quy mô công ty:
Điện thoại: 0984.346.999 0987.385.899 -04.6295.1339
Website: www.nhakhoakhanhduong.com.vn
|
|
0918 968 794 Ms.Thủy
0911 737 530 Ms.Tuyết
0911 737 521 Ms.Vũ Anh
0919 290 890 Ms.Lán
0911 737 523 Ms.Đào
0911 737 519 Ms.Lê Thúy
0911 737 520 Ms.Ngân
0911 737 536 Ms. Hồng Vóc
0911 736 618 Ms.Thanh
0911 737 568 Ms.Thùy Linh
0911 737 569 Ms.Lành
0919 290 898 Ms.Phú
0911 736 686 Ms. Thắm
0915299342 Ms. Thùy Dung
0918 968 798 Ms.Dung
0918 968 811 Ms.Ngọc
0911 737 532 Ms.Phương
0918 968 809 Ms.Thúy
0915 299 344 Ms.Lý
0919 290 891 Ms.Hường
0918 968 793 Nguyễn Dung
0911 737 533 Ms.Nhung
0915 299 340 Ms.Hải
0911 737 534 Ms.Hà
092 6618 333 Mr.Sơn
0919 290 889 Ms.Linh
0911 737 529 Ms.Thùy Ninh
0919 290 892 Ms.Phong Thu
0911 737 527 Ms.Yến
0911 737 528 Phùng Trang
0918 968 799 Ms.Liên
0986 980 526 Hoàng Quỳnh
0919 290 896 Ms.Thu
0918 968 790 Ms.Hưng
0911 736 069 Ms. Huỳnh
0911 736 269 Ms.Phúc Hạnh
0917 998 676 Ms.Hoài Vân
0917 593 897 Ms.Diễm Ngọc
0911 736 639 Ms.Hòa Minh
0911 737 689 Ms. Trinh
0917 998 677 Ms.Uyên
0917 593 892 Ms.Bích
0917 593 898 Ms.Cúc
0917 278 575 Ms.Huyền
0917 998 669 Ms.Hạnh Tâm
0916 673 088 Mr. Ngọc Tâm
0918 968 806 Ms. Huyền Trâm
0911 737 558 Ms.Quỳnh Như
0911 735 568 Ms.Thùy Linh
0917 998 670 Ms.Mai Ly
0918 968 808 Ms. Xuân Hảo
0917 563 088 Ms.Bảo Ngọc
0917 998 673 Ms.Tuyền
0911 737 559 Ms.Kim Hòa
0914 653 088 Ms.Ngọc Ấn
0917 593 890 Ms. Quỳnh Linh
0911 736 169 Ms. Ngọc Trâm
0918 968 804 Ms. Phong Lan

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: SvID=w62|VrjFZ|VrjFZ; path=/

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Strict-Transport-Security: max-age=31536000; preload;