text:
Chương trình máy tính "Xin chào thế giới"
Chương trình "Xin chào thế giới" là chương trình máy tính mà đầu ra là dòng chữ "Hello, world!" trên thiết bị hiển thị. Vì đây là chương trình đơn giản nhất ở mọi ngôn ngữ lập trình, cho nên nó thường được dùng trong việc mô phỏng cho người mới bắt đầu về cú pháp lập trình cơ bản trong ngôn ngữ lập trình, hay để xác định ngôn ngữ hoặc hệ thống nào đó hoạt động tốt.
Trong các thiết bị không hiển thị thông điệp, một chương trình đơn giản là phát sinh tín hiện, như bật đèn LED sáng để thay thế cho dòng chữ "Hello world" như là một chương trình chỉ dẫn.
Mục đích[sửa | sửa mã nguồn]
Chương trình "Xin chào thế giới" (Hello world program) đã trở thành chương trình đầu tiên (tiền lệ) của nhiều người muốn học về lập trình. Tóm lại, chương trình đơn giản đến mức mà người học không cần phải có kiến thức & kinh nghiệm lập trình để có thể hiểu và làm, đặc biệt với sự giúp đỡ của giáo viên hoặc các phương pháp hướng dẫn cách viết.
Việc sử dụng chương trình đơn giản như là nền tảng, các chính sách hoặc yếu tố khoa học máy tính của đặc tả ngôn ngữ lập trình có thể được giải thích tới các lập trình viên sơ nhập. Các lập trình viên khi học ngôn ngữ mới có thể đạt được nhiều thông tin về cú pháp và cấu trúc chương trình từ chương trình "Xin chào thế giới".
Thêm nữa, chương trình "Xin chào thế giới" rất hữu ích khi dùng để thử nghiệm để chắc chắn một ngôn ngữ biên dịch, môi trường phát triển, và môi trường thực thi thời gian thực được cài đặt đúng.
Chương trình "Xin chào thế giới" cũng được các hacker máy tính sử dụng như một khái niệm chứng minh mà có thể tùy ý thực thi trong việc khai thác (bảo mật máy tính) khi nhà thiết kế chương trình đã không để ý đến việc thực thi, ví dụ như công cụ điện tử cầm tay Playstation của Sony. Đây là bước đầu tiên trong việc làm các sản phẩm video game tại nhà trên một thiết bị nào đó.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Trong khi các chương trình thử nghiệm quy mô nhỏ tồn tại từ sự phát triển của lập trình máy tính, cách sử dụng truyền thống cụm từ "Hello, world!" như là thông điệp ảnh hưởng bởi một chương trình ví dụ trong cuốn sách chuyên đề The C Programming Language. Chương trình ví dụ từ cuốn sách là dòng mã "
hello, world" (không có kí tự in hoa hay dấu,), và được kế thừa từ phòng thí nghiệm Bell năm 1974 trong biên bản ghi nhớ nội dung của Brian Kernighan, Programming in C: A Tutorial, trong đó chứa phiên bản đầu tiên nổi tiếng như sau:
main() { printf("hello, world\n"); }
Phiên bản đầu tiên sử dụng các từ "hello" và "world" cùng nhau trong cách viết văn máy tính lúc đó, ở cuốn sách của Kernighan năm 1972 Tutorial Introduction to the Language B [1] với dòng code như sau:
main() { extrn a, b, c; putchar(a); putchar(b); putchar(c); putchar('!*n'); } a 'hell'; b 'o, w'; c 'orld';
Với các ngôn ngữ hiện đại, chương trình Xin chào thế giới có khuynh hướng phát triển tỉ mỉ hơn. Ví dụ, tập tài liệu Về ngôn ngữ lập trình giới thiệu nhiều chương trình Xin chào thế giới đa ngôn ngữ,[2] Tập đoàn Sun đưa ra chương trình Xin chào thế giới trên nền lập trình Java theo vector đồ họa có khả năng mở rộng,[3] và ngôn ngữ lập trình XL đưa ra chương trình xin chào trái đất dùng đồ họa 3D.[4]
Người sáng lập Wikipedia Jimmy Wales đã thông báo trong suốt buổi thuyết trình ở Nhà hát Trung tâm Tuscaloosa Ferguson vào tháng 9 năm 2010 rằng trang đầu tiên của Wikipedia là trang 'Hello World'. [cần dẫn nguồn]
Sự khác biệt[sửa | sửa mã nguồn]
Có một vài sai khác về dấu câu hoặc cụm từ. Sự sai khác bao gồm việc thiếu dấu phẩy và dấu chấm than, hay như chữ 'H' phải viết hoa, hoặc chữ 'H' và 'W' viết hoa, hay 1 trong 2. Một số ngôn ngữ lập trình bị ép thực thi nhiều kiểu khác nhau như "
HELLO WORLD!", trên các hệ thống chỉ dùng các kí tự viết hoa, trong khi nhiều chương trình "hello world" ở ngôn ngữ lập trình Esoteric in ra một chuỗi có sự thay đổi đôi chút. Ví dụ, chương trình lập trình Malbolge in dòng chữ "HEllO WORld", điều này vẫn được chấp nhận.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “The Programming Language B”.
- ^ A Tutorial for the Go Programming Language. The Go Programming Language. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2011.
- ^ Jolif, Christophe (tháng 1 năm 2003). “Bringing SVG Power to Java Applications”. Sun Developer Network.
- ^ de Dinechin, Christophe (ngày 24 tháng 7 năm 2010). “Hello world!”. Grenouille Bouillie.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Hello World Examples Ví dụ đa ngôn ngữ.
- Programming in C: A Tutorial bởi Brian Kernighan — nội bộ phòng Lab Bell
- Viết chương trình Hello World theo 4 cách, từ dở nhất đến tốt nhất
- Góc "Hello wordl"
- Hello World collection với +400 chương trình, bao gồm chương trình "Hello World" trong +60 ngôn ngữ nhân loại.
- MSDN – "Hello Data" ví dụ cơ sở dữ liệu
- HelloWiki.org, tập wiki các chương trình Hello với liên kết & bình luận hữu ích.

markdown:
# Chương trình máy tính "Xin chào thế giới"
[Chương trình lập trình Xin chào thế giới](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_l%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh_Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi&redirect=no)) **Chương trình "Xin chào thế giới"** là [chương trình máy tính](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m) mà đầu ra là dòng chữ "Hello, world!" trên [thiết bị hiển thị](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_b%E1%BB%8B_hi%E1%BB%83n_th%E1%BB%8B). Vì đây là chương trình đơn giản nhất ở mọi [ngôn ngữ lập trình](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_l%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh), cho nên nó thường được dùng trong việc mô phỏng cho người mới bắt đầu về [cú pháp lập trình](/w/index.php?title=C%C3%BA_ph%C3%A1p_l%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) cơ bản trong ngôn ngữ lập trình, hay để xác định ngôn ngữ hoặc hệ thống nào đó hoạt động tốt.
Trong các thiết bị không hiển thị thông điệp, một chương trình đơn giản là phát sinh tín hiện, như bật đèn
[LED](/wiki/LED) sáng để thay thế cho dòng chữ "Hello world" như là một chương trình chỉ dẫn.
## Mục đích[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&action=edit§ion=1)]
Chương trình "
**Xin chào thế giới**" (Hello world program) đã trở thành [chương trình](/wiki/Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh) đầu tiên (tiền lệ) của nhiều người muốn học về [lập trình](/wiki/L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh). Tóm lại, chương trình đơn giản đến mức mà người học không cần phải có [kiến thức](/wiki/Tri_th%E1%BB%A9c) & [kinh nghiệm](/wiki/Tr%E1%BA%A3i_nghi%E1%BB%87m) [lập trình](/wiki/L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh) để có thể hiểu và làm, đặc biệt với sự giúp đỡ của [giáo viên](/wiki/Gi%C3%A1o_vi%C3%AAn) hoặc các [phương pháp](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) hướng dẫn cách viết.
Việc sử dụng chương trình đơn giản như là
[nền tảng](/w/index.php?title=N%E1%BB%81n_t%E1%BA%A3ng&action=edit&redlink=1), các chính sách hoặc yếu tố [khoa học máy tính](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_m%C3%A1y_t%C3%ADnh) của đặc tả [ngôn ngữ lập trình](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_l%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh) có thể được giải thích tới các lập trình viên sơ nhập. Các [lập trình viên](/wiki/L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh_vi%C3%AAn) khi học ngôn ngữ mới có thể đạt được nhiều thông tin về [cú pháp](/wiki/C%C3%BA_ph%C3%A1p_h%E1%BB%8Dc) và [cấu trúc chương trình](/w/index.php?title=C%E1%BA%A5u_tr%C3%BAc_ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) từ chương trình " **Xin chào thế giới**".
Thêm nữa, chương trình "
**Xin chào thế giới**" rất hữu ích khi dùng để thử nghiệm để chắc chắn một [ngôn ngữ biên dịch](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_bi%C3%AAn_d%E1%BB%8Bch&action=edit&redlink=1), [môi trường phát triển](/w/index.php?title=M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1), và [môi trường thực thi thời gian thực](/w/index.php?title=M%C3%B4i_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_th%E1%BB%B1c_thi_th%E1%BB%9Di_gian_th%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1) được cài đặt đúng.
Chương trình "
**Xin chào thế giới**" cũng được các [hacker](/wiki/Hacker) máy tính sử dụng như một [khái niệm chứng minh](/w/index.php?title=Kh%C3%A1i_ni%E1%BB%87m_ch%E1%BB%A9ng_minh&action=edit&redlink=1) mà có thể tùy ý thực thi trong việc [khai thác (bảo mật máy tính)](/w/index.php?title=Khai_th%C3%A1c_(b%E1%BA%A3o_m%E1%BA%ADt_m%C3%A1y_t%C3%ADnh)&action=edit&redlink=1) khi [nhà thiết kế chương trình](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_thi%E1%BA%BFt_k%E1%BA%BF_ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) đã không để ý đến việc [thực thi](/w/index.php?title=Th%E1%BB%B1c_thi&action=edit&redlink=1), ví dụ như công cụ điện tử cầm tay [Playstation](/w/index.php?title=Playstation&action=edit&redlink=1) của [Sony](/wiki/Sony). Đây là bước đầu tiên trong việc làm các sản phẩm video game tại nhà trên một thiết bị nào đó.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&action=edit§ion=2)]
Trong khi các
[chương trình thử nghiệm](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_th%E1%BB%AD_nghi%E1%BB%87m&action=edit&redlink=1) quy mô nhỏ tồn tại từ sự phát triển của [lập trình](/wiki/L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh) [máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh), cách sử dụng truyền thống cụm từ "Hello, world!" như là thông điệp ảnh hưởng bởi một chương trình ví dụ trong cuốn sách chuyên đề *. Chương trình ví dụ từ cuốn sách là dòng mã " The C Programming Language*
hello, world" (không có kí tự in hoa hay dấu,), và được kế thừa từ
[phòng thí nghiệm Bell](/wiki/Ph%C3%B2ng_th%C3%AD_nghi%E1%BB%87m_Bell)năm 1974 trong biên bản ghi nhớ nội dung của [Brian Kernighan](/w/index.php?title=Brian_Kernighan&action=edit&redlink=1), *Programming in C: A Tutorial*, trong đó chứa phiên bản đầu tiên nổi tiếng như sau:
main() { printf("hello, world\n"); }
Phiên bản đầu tiên sử dụng các từ "hello" và "world" cùng nhau trong cách viết văn máy tính lúc đó, ở cuốn sách của
[Kernighan](/w/index.php?title=Kernighan&action=edit&redlink=1) năm 1972 *Tutorial Introduction to the Language B* với dòng code như sau: [[1]](#cite_note-langb-1)
main() { extrn a, b, c; putchar(a); putchar(b); putchar(c); putchar('!*n'); } a 'hell'; b 'o, w'; c 'orld';
Với các ngôn ngữ hiện đại, chương trình Xin chào thế giới có khuynh hướng phát triển tỉ mỉ hơn. Ví dụ, tập tài liệu
[Về ngôn ngữ lập trình](/w/index.php?title=V%E1%BB%81_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_l%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) giới thiệu nhiều chương trình Xin chào thế giới đa ngôn ngữ, Tập đoàn [2] [Sun](/wiki/Sun_Microsystems)đưa ra chương trình Xin chào thế giới trên nền [lập trình Java](/w/index.php?title=L%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh_Java&action=edit&redlink=1)theo vector [đồ họa](/wiki/%C4%90%E1%BB%93_h%E1%BB%8Da)có khả năng mở rộng, và [[3]](#cite_note-3) [ngôn ngữ lập trình XL](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_l%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh_XL&action=edit&redlink=1)đưa ra chương trình xin chào [trái đất](/wiki/Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t)dùng [đồ họa 3D](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93_h%E1%BB%8Da_3D&action=edit&redlink=1). [[4]](#cite_note-4)
Người sáng lập
[Wikipedia](/wiki/Wikipedia) [Jimmy Wales](/wiki/Jimmy_Wales) đã thông báo trong suốt buổi thuyết trình ở Nhà hát Trung tâm Tuscaloosa Ferguson vào tháng 9 năm 2010 rằng trang đầu tiên của [Wikipedia](/wiki/Wikipedia) là trang 'Hello World'. [ [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)]
## Sự khác biệt[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&action=edit§ion=3)]
Có một vài sai khác về dấu câu hoặc cụm từ. Sự sai khác bao gồm việc thiếu dấu phẩy và dấu chấm than, hay như chữ 'H' phải viết hoa, hoặc chữ 'H' và 'W' viết hoa, hay 1 trong 2. Một số ngôn ngữ lập trình bị ép thực thi nhiều kiểu khác nhau như "
HELLO WORLD!", trên các hệ thống chỉ dùng các kí tự viết hoa, trong khi nhiều chương trình "hello world" ở
[ngôn ngữ lập trình Esoteric](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_l%E1%BA%ADp_tr%C3%ACnh_Esoteric&action=edit&redlink=1) in ra một chuỗi có sự thay đổi đôi chút. Ví dụ, chương trình lập trình [Malbolge](/w/index.php?title=Malbolge&action=edit&redlink=1) in dòng chữ "HEllO WORld", điều này vẫn được chấp nhận.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&action=edit§ion=4)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&action=edit§ion=5)] [^](#cite_ref-langb_1-0) [“The Programming Language B”](http://cm.bell-labs.com/cm/cs/who/dmr/bintro.html). [^](#cite_ref-2) [A Tutorial for the Go Programming Language.](http://golang.org/doc/go_tutorial.html#tmp_20)The Go Programming Language. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2011. **Jolif, Christophe (tháng 1 năm 2003). “Bringing SVG Power to Java Applications”.** [^](#cite_ref-3) *Sun Developer Network*. **de Dinechin, Christophe (ngày 24 tháng 7 năm 2010).** [^](#cite_ref-4) [“Hello world!”](http://grenouillebouillie.wordpress.com/2010/07/24/hello-world/). Grenouille Bouillie.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh_%22Xin_ch%C3%A0o_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi%22&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
|Tra
| trong từ điển mở tiếng Việt
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Hello World Examples](http://www.helloworldexample.net/)Ví dụ đa ngôn ngữ. [bởi Brian Kernighan — nội bộ phòng Lab Bell](http://www.lysator.liu.se/c/bwk-tutor.html#simple-c) *Programming in C: A Tutorial* [Viết chương trình Hello World theo 4 cách, từ dở nhất đến tốt nhất](http://archive.is/20130113065552/http://boredzo.org/helloworld/) [Góc "Hello wordl"](http://www.poromenos.org/node/89) [Hello World collection](http://www.roesler-ac.de/wolfram/hello.htm)với +400 chương trình, bao gồm chương trình "Hello World" trong +60 ngôn ngữ nhân loại. [MSDN – "Hello Data" ví dụ cơ sở dữ liệu](http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms676538(VS.85).aspx) [HelloWiki.org](http://hellowiki.org), tập wiki các chương trình Hello với liên kết & bình luận hữu ích.

X-Cache: cp1055 miss(0), cp1065 frontend miss(0)


text:
Contrisson
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tọa độ: 48°48′12″B 4°57′23″Đ / 48,8033333333°B 4,95638888889°Đ
Contrisson là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Lorraine đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

markdown:
# Contrisson
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [48°48′12″B 4°57′23″Đ / 48,8033333333°B 4,95638888889°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Contrisson¶ms=48.8033333333_N_4.95638888889_E_region:FR-55_type:city(685))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lorraine](/wiki/Lorraine) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Meuse](/wiki/Meuse) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Quận Bar-le-Duc](/wiki/Bar-le-Duc_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Tổng Revigny-sur-Ornain](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Revigny-sur-Ornain&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2008–2014)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 150 m/490 ft)
1 2(4,56 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(150 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [55125](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=55125-COM)/ [55800](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Contrisson** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Meuse](/wiki/Meuse) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Lorraine](/wiki/Lorraine) đông nam nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1052 miss(0), cp1065 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Dân Hòa, Hải Đông
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Huyện tự trị dân tộc Hồi, Thổ-Dân Hòa (Trung văn giản thể: 民和回族土族自治县; Trung văn phồn thể: 民和回族土族自治縣; bính âm: Mínhé Huízú Tǔzú Zìzhìxiàn, Hán Việt: Dân Hòa Hồi tộc Thổ tộc tự trị huỵen)l à một huyện của địa khu Hải Đông, tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc. Đây là huyện cực đông của tỉnh và có ranh giới với tỉnh Cam Túc ở phía đông. Huyện là nơi người Thổ cư trú khá đông đúc và tập trung ở phía đông nam của huyện.

markdown:
# Dân Hòa, Hải Đông
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Bài viết này
|cần thêm .
|Dân Hòa huyện|
|—
|![ Hình nền trời của Dân Hòa huyện](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/MinHe2.JPG/250px-MinHe2.JPG)
![ Vị trí Dân Hòa (đỏ) thuộc Hải Đông (vàng) tại Thanh Hải](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Location_of_Minhe_within_Qinghai_%28China%29.png/250px-Location_of_Minhe_within_Qinghai_%28China%29.png)
![ Vị trí Dân Hòa (đỏ) thuộc Hải Đông (vàng) tại Thanh Hải](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Location_of_Minhe_within_Qinghai_%28China%29.png/250px-Location_of_Minhe_within_Qinghai_%28China%29.png)
Vị trí Dân Hòa (đỏ) thuộc Hải Đông (vàng) tại Thanh Hải
[Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [Thanh Hải](/wiki/Thanh_H%E1%BA%A3i) [Địa khu](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_khu) [Hải Đông](/wiki/H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [Giờ chuẩn Trung Quốc](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)( [UTC+8](/wiki/UTC%2B8)) **Huyện tự trị dân tộc Hồi, Thổ-Dân Hòa** ( [Trung văn giản thể](/wiki/Trung_v%C4%83n_gi%E1%BA%A3n_th%E1%BB%83): 民和回族土族自治县; [Trung văn phồn thể](/wiki/Trung_v%C4%83n_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%83): 民和回族土族自治縣; [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m): *Mínhé Huízú Tǔzú Zìzhìxiàn*, [Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *Dân Hòa Hồi tộc Thổ tộc tự trị huỵen*)l à một [huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) của [địa khu](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_khu) [Hải Đông](/wiki/H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng), tỉnh [Thanh Hải](/wiki/Thanh_H%E1%BA%A3i), [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa). Đây là huyện cực đông của tỉnh và có ranh giới với tỉnh [Cam Túc](/wiki/Cam_T%C3%BAc) ở phía đông. Huyện là nơi [người Thổ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%E1%BB%95_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) cư trú khá đông đúc và tập trung ở phía đông nam của huyện.
## Mục lục
[Trấn](/wiki/Tr%E1%BA%A5n_(Trung_Qu%E1%BB%91c))[ [sửa](/w/index.php?title=D%C3%A2n_H%C3%B2a,_H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C3%A2n_H%C3%B2a,_H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=1)]
|
||
|
[Hương](/wiki/H%C6%B0%C6%A1ng_(Trung_Qu%E1%BB%91c))[ [sửa](/w/index.php?title=D%C3%A2n_H%C3%B2a,_H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C3%A2n_H%C3%B2a,_H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=2)]
|
||
||
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=D%C3%A2n_H%C3%B2a,_H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C3%A2n_H%C3%B2a,_H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=D%C3%A2n_H%C3%B2a,_H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%C3%A2n_H%C3%B2a,_H%E1%BA%A3i_%C4%90%C3%B4ng&action=edit§ion=4)]
|
|

X-Cache: cp1066 miss(0), cp1065 frontend miss(0)


text:
Eudromia formosa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Eudromia formosa là một loài chim trong họ Tinamidae.[3]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ BirdLife International (2012). “Eudromia formosa”. Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013.
- ^ Brand, S. (2008)
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
*Eudromia formosa*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Eudromia formosa
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Tinamiformes](/wiki/Tinamidae) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Tinamidae](/wiki/Tinamidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Eudromia](/wiki/Eudromia) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **E. formosa** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Eudromia formosa*
(
[Lillo](/w/index.php?title=Miguel_Lillo&action=edit&redlink=1), 1905) [[2]](#cite_note-Brand-2) * là một loài Eudromia formosa* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Tinamidae](/wiki/Tinamidae). [[3]](#cite_note-3)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Eudromia_formosa&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Eudromia_formosa&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-IUCN_1-0) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/22678294). *Eudromia formosa*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2013.2 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2013. **Brand, S. (2008)** [^](#cite_ref-Brand_2-0) **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-3) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss(0), cp1065 frontend miss(0)


text:
Monteroni di Lecce
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Monteroni di Lecce là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Lecce trong vùng Apulia. Monteroni di Lecce có diện tích 16 km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là 13.754 người. Monteroni di Lecce cách Lecce 7 km ở khu vực có tên gọi Slento. Các đơn vị dân cư: Đô thị Monteroni di Lecce giáp với các đô thị:

markdown:
# Monteroni di Lecce
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Monteroni di Lecce|
|—
| —
|Città di Monteroni di Lecce|
|
|
|
|![]()
[40°20′B 18°06′Đ / 40,333°B 18,1°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Monteroni_di_Lecce¶ms=40_20_N_18_06_E_type:city(13895)_region:) [Italia](/wiki/Italia) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_%C3%9D) [Puglia](/w/index.php?title=Puglia&action=edit&redlink=1) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_%C3%9D) [Lecce](/wiki/Lecce_(t%E1%BB%89nh))(LE) 2(6 mi 2) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(2,200/mi 2) [Tên cư dân](/w/index.php?title=T%C3%AAn_c%C6%B0_d%C3%A2n&action=edit&redlink=1) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+2](/wiki/UTC%2B2)) [Mã quay](/w/index.php?title=M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C3%9D&action=edit&redlink=1) [Thành phố kết nghĩa](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a) **Lỗi Lua trong Mô_đun:Wikidata tại dòng 98: attempt to concatenate local 'label' (a nil value).** [Website chính thức](http://www.comune.monteroni.le.it) **Monteroni di Lecce** là một [đô thị](/wiki/Comune) và [thị xã](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_%C3%9D) của [Ý](/wiki/%C3%9D). Đô thị này thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(%C3%9D)) [Lecce](/wiki/Lecce_(t%E1%BB%89nh)) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_(%C3%9D)) [Apulia](/wiki/Apulia). Monteroni di Lecce có diện tích 16 km2, dân số theo ước tính năm 2005 của [Viện thống kê quốc gia Ý](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_qu%E1%BB%91c_gia_%C3%9D&action=edit&redlink=1) là 13.754 người. Monteroni di Lecce cách [Lecce](/wiki/Lecce) 7 km ở khu vực có tên gọi [Slento](/w/index.php?title=Slento&action=edit&redlink=1). Các đơn vị dân cư: Đô thị Monteroni di Lecce giáp với các đô thị:

X-Cache: cp1067 miss(0), cp1065 frontend miss(0)


text:
Mozilla
Mozilla là tên gọi gốc chính thức của Bộ ứng dụng Mozilla do quỹ Mozilla phát triển, hiện tại được biết đến với tên gọi bộ SeaMonkey.
Tên gọi này được sử dụng theo nhiều cách và kết hợp với nhiều cách diễn đạt khác, mặc dù tất cả đều liên quan đến tập đoàn truyền thông Netscape hiện không còn tồn tại và những phần mềm ứng dụng liên quan đến nó.
Chỉ có 3 thứ từng được diễn đạt bằng duy nhất thuật ngữ "Mozilla" là: tên mã của dự án phần mềm Netscape Navigator, tên chính thức của bộ sản phẩm được đổi tên từ Bộ ứng dụng Mozilla, và linh vật của Netscape.
[sửa | sửa mã nguồn]
Về phương diện lịch sử, Mozilla đã được dùng trong nội bộ làm tên mã cho trình duyệt Netscape Navigator từ khi trình duyệt này bắt đầu ra đời. Tên này đã được Jamie Zawinski đề xuất trong một cuộc họp khi ông còn làm việc tại công ty.[1] It was a reference to the name of the classic fictional monster Godzilla.
Linh vật của Netscape[sửa | sửa mã nguồn]
Mozilla là linh vật của tập đoàn Netscape Communications hiện đã giải thể, nguyên được gọi là Mosaic Communications Corporation. Ban đầu, linh vật này có hình thức rất đa dạng, trong đó có cả hình dáng một phi hành gia đội mũ, nhưng cuối cùng nó được mặc định là một con thằn lằn giống hình dạng của quái vật Godzilla, và dù sao tên gọi của nó cũng khá giống với tên Godzilla. Kiểu mẫu này được Dave Titus thiết kế năm 1994.
Trong những năm đầu của công ty, Mozilla được đặt trên nền website của Netscape một cách nổi bật. Tuy nhiên, do yêu cầu cần có một tấm ảnh "chuyên nghiệp" hơn cho dự án (đặc biệt là đối với các khách hàng), nó đã bị gỡ bỏ. Mặc dù vậy Mozilla vẫn được tiếp tục sử dụng bên trong Netscape, thường được in lên áo phông của nhân viên, hay sơn lên tường để trang trí ở khu trụ sở của Netscape tại Mountain View.
Khi Netscape mua lại trang web danh mục NewHoo năm 1998, họ đã đề lại nhãn trên dự án danh mục mở (Open Directory Project) với tên nick "dmoz" (Directory of Mozilla - Danh mục Mozilla) để nó trông tương tự với dự án Mozilla. Một bức ảnh của Mozilla được đặt lên tất cả các trang của website, vẫn còn đến bây giờ, mặc dù Netscape đã bị giải thể sau khi bị mua bỏi hãng AOL.

markdown:
# Mozilla
**Mozilla** là tên gọi gốc chính thức của [Bộ ứng dụng Mozilla](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_%E1%BB%A9ng_d%E1%BB%A5ng_Mozilla&action=edit&redlink=1) do [quỹ Mozilla](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Mozilla) phát triển, hiện tại được biết đến với tên gọi [bộ](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m_Internet&action=edit&redlink=1) [SeaMonkey](/w/index.php?title=SeaMonkey&action=edit&redlink=1).
Tên gọi này được sử dụng theo nhiều cách và kết hợp với nhiều cách diễn đạt khác, mặc dù tất cả đều liên quan đến
[tập đoàn truyền thông Netscape](/wiki/Netscape) hiện không còn tồn tại và những [phần mềm ứng dụng](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m_%E1%BB%A9ng_d%E1%BB%A5ng) liên quan đến nó.
Chỉ có 3 thứ từng được diễn đạt bằng duy nhất thuật ngữ "Mozilla" là: tên mã của dự án phần mềm Netscape Navigator, tên chính thức của bộ sản phẩm được đổi tên từ Bộ ứng dụng Mozilla, và linh vật của Netscape.
## [
[sửa](/w/index.php?title=Mozilla&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mozilla&action=edit§ion=1)]
Về phương diện lịch sử, Mozilla đã được dùng trong nội bộ làm tên mã cho
[trình duyệt](/wiki/Tr%C3%ACnh_duy%E1%BB%87t_web) [Netscape Navigator](/wiki/Netscape_Navigator) từ khi trình duyệt này bắt đầu ra đời. Tên này đã được [Jamie Zawinski](/w/index.php?title=Jamie_Zawinski&action=edit&redlink=1) đề xuất trong một cuộc họp khi ông còn làm việc tại công ty. It was a reference to the name of the classic fictional monster [1] [Godzilla](/wiki/Godzilla).
## Linh vật của Netscape[
[sửa](/w/index.php?title=Mozilla&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mozilla&action=edit§ion=2)]
Mozilla là
[linh vật](/wiki/Linh_v%E1%BA%ADt) của tập đoàn Netscape Communications hiện đã giải thể, nguyên được gọi là [Mosaic Communications Corporation](/w/index.php?title=Mosaic_Communications_Corporation&action=edit&redlink=1). Ban đầu, linh vật này có hình thức rất đa dạng, trong đó có cả hình dáng một [phi hành gia](/wiki/Nh%C3%A0_du_h%C3%A0nh_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5) đội mũ, nhưng cuối cùng nó được mặc định là một con thằn lằn giống hình dạng của quái vật Godzilla, và dù sao tên gọi của nó cũng khá giống với tên Godzilla. Kiểu mẫu này được [Dave Titus](/w/index.php?title=Dave_Titus&action=edit&redlink=1) thiết kế năm [1994](/wiki/1994).
Trong những năm đầu của công ty, Mozilla được đặt trên nền
[website](/wiki/Website) của Netscape một cách nổi bật. Tuy nhiên, do yêu cầu cần có một tấm ảnh "chuyên nghiệp" hơn cho dự án (đặc biệt là đối với các khách hàng), nó đã bị gỡ bỏ. Mặc dù vậy Mozilla vẫn được tiếp tục sử dụng bên trong Netscape, thường được in lên áo phông của nhân viên, hay sơn lên tường để trang trí ở khu trụ sở của Netscape tại [Mountain View](/wiki/Mountain_View,_California).
Khi Netscape mua lại trang web danh mục NewHoo năm
[1998](/wiki/1998), họ đã đề lại nhãn trên dự án danh mục mở (Open Directory Project) với tên nick "dmoz" (Directory of Mozilla - Danh mục Mozilla) để nó trông tương tự với dự án Mozilla. Một bức ảnh của Mozilla được đặt lên tất cả các trang của website, vẫn còn đến bây giờ, mặc dù Netscape đã bị giải thể sau khi bị mua bỏi hãng [AOL](/wiki/AOL).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Mozilla&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mozilla&action=edit§ion=3)]
|
|
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1068 hit(1), cp1065 frontend miss(0)


text:
Oa Khoát Đài
Đại hãn Oa Khoát Đài, (tiếng Mông Cổ: Өгөөдэй хаан, Ögöödei qaγan; tiếng Trung: 窝阔台, bính âm: Wōkuòtái); các tài liệu không phiên âm viết là Ögedei, Ogotai, Oktay (khoảng 1186 – 1241), là con trai thứ ba của Thành Cát Tư Hãn và là Đại Hãn thứ hai của đế quốc Mông Cổ sau khi cha của ông chết (xen giữa là khoảng thời gian nhiếp chính của em trai ông, Đà Lôi, từ 1227 tới 1229). Ông tiếp tục công việc mở rộng đế quốc mà cha của ông đã bắt đầu, và là Đại Hãn khi đế quốc Mông Cổ đạt tới đỉnh cao của sự mở rộng về phương tây trong quá trình xâm chiếm châu Âu. Giống như tất cả những người con khác của Thành Cát Tư Hãn, ông tham gia một cách tích cực vào việc chinh phục tại miền tây Trung Quốc và Trung Á.
Nền tảng[sửa | sửa mã nguồn]
Oa Khoát Đài là con trai thứ ba của Thành Cát Tư Hãn, và được đại hãn này coi là người con yêu thích nhất của ông, ngay từ khi Oa Khoát Đài còn là một đứa trẻ. Khi trưởng thành, Oa Khoát Đài được biết đến vì khả năng gây ảnh hưởng tới những người hay nghi ngờ trong bất kỳ cuộc tranh luận nào mà ông tham dự, đơn giản là do sức thuyết phục từ nhân cách của ông. Ông có vóc người cao lớn, được đánh giá là vui tính, có sức lôi cuốn quần chúng rất cao, thông minh và kiên định. Uy tín của ông được quy là một phần của thành công của ông trong việc giữ cho đế quốc Mông Cổ đi đúng đường lối mà cha của ông đã vạch ra.
Oa Khoát Đài cũng được biết đến như là một người khiêm tốn, người hiểu các nhược điểm của mình, và không tự coi mình là một thiên tài, biết lắng nghe và trọng dụng các vị lão tướng dưới quyền cha mình, cũng như những người mà bản thân ông cho là có khả năng nhất. Giống như những người Mông Cổ khác vào thời kỳ đó, ông đã được nuôi dưỡng và đào tạo như là một chiến binh ngay từ khi còn nhỏ, và trong vai trò là con trai của Thành Cát Tư Hãn nên ông là một phần trong kế hoạch của cha mình trong việc thiết lập một đế quốc toàn thế giới. Kinh nghiệm quân sự của ông đáng chú ý ở điểm là ông sẵn lòng lắng nghe các tướng của mình cũng như khả năng thích ứng với hoàn cảnh. Ông cũng là người cực kỳ thực dụng, giống như cha đẻ của mình, và nhìn nhận công việc ở kết quả cuối cùng chứ không phải nhìn vào cách thức thực hiện. Sự kiên định trong tính cách và làm mọi việc trên cơ sở có căn cứ tin cậy là những đặc điểm mà cha của ông đánh giá cao nhất đối với ông, và điều này đã đặt ông vào vị trí của người kế vị, chứ không phải hai người anh của ông là Truật Xích và Sát Hợp Đài.
Đại hãn[sửa | sửa mã nguồn]
Ông được bầu làm Đại Hãn năm 1229, theo kết quả của hội nghị kurultai (khố lí nhĩ đài) diễn ra sau khi Thành Cát Tư Hãn chết. Điều này chưa bao giờ bị thách thức do nó là mong muốn rõ ràng của Thành Cát Tư Hãn rằng Oa Khoát Đài sẽ là người kế vị ông. Nhờ vào cơ chế tổ chức mà Thành Cát Tư Hãn để lại cũng như uy tín của ông mà phần lớn các công việc và vấn đề của đế quốc Mông Cổ vẫn giữ được sự ổn định trong thời gian trị vì của ông.Cũng cần phải bổ sung thêm rằng Oa Khoát Đài là người cực kỳ thực dụng và hiểu biết các hạn chế của mình. Ông không có bất kỳ ảo tưởng nào rằng ông là người tương đương với cha mình trong vai trò của cả người chỉ huy quân sự lẫn người tổ chức, và sử dụng các khả năng nào mà ông là người có ưu thế nhất.
Trong thời gian trị vì của ông, người Mông Cổ đã hoàn thành việc tiêu diệt nhà Kim của người Nữ Chân (1115–1234) vào năm 1234, tiến tới việc thôn tính nhà Nam Tống. Năm 1235, dưới sự chỉ huy trực tiếp của ông, người Mông Cổ bắt đầu cuộc chiến tranh thôn tính chỉ kết thúc sau 45 năm, và tạo ra kết quả là sự hợp nhất toàn bộ lãnh thổ Trung Quốc. Quân đội Mông Cổ cũng buộc Triều Tiên trở thành chư hầu, thiết lập sự kiểm soát vĩnh cửu đối với Ba Tư (do Chormagan chỉ huy) và, đáng chú ý nhất, mở rộng về phía tây dưới sự chỉ huy của hãn Bạt Đô (Ba tu) để chinh phục vùng thảo nguyên của Nga. Công cuộc chinh phục của họ về phía tây bao gồm gần như toàn bộ lãnh thổ Nga (ngoại trừ Novgorod trở thành chư hầu),đây là một chiến thắng lớn của Mông Cổ vì đại thắng nước Nga là việc ngay cả Napoléon và Hitler cũng không thể làm được.Tiếp theo Oa Khoát Đài bàn kế hoạch chinh phục Hungary và Ba Lan. Các con trai của Oa Khoát Đài là Khoát Đoan (Kadan) và hãn Quý Do (Güyük) đã tấn công Ba Lan và Transilvania.
Hãn Oa Khoát Đài đã ra lệnh xâm chiếm toàn bộ châu Âu, tiến tới vùng "Biển Lớn" (Đại Tây Dương), và chỉ có cái chết của ông đã ngăn cản việc chôn vùi đầy khả năng đối với Áo, Đức, Italia, Pháp, Tây Ban Nha cũng như các công quốc nhỏ khác tại châu Âu. Trên thực tế, các lực lượng Mông Cổ đã tiến sát tới thành Viên, đã thực hiện chiến dịch quân sự ác liệt trong mùa đông chống lại Áo và Đức trong đợt tiến quân đầu tiên vào Tây Âu, khi Oa Khoát Đài chết. Nhiều nhà sử học tin rằng chỉ có cái chết của ông mới ngăn chặn sự xâm chiếm toàn bộ châu Âu. Một điều không thể nghi ngờ là sự dễ dàng khi người Mông Cổ tiêu diệt quân đội Ba Lan tại trận Legnica, và hai ngày sau đó là quân đội Hungary tại trận Mohi, đã không báo trước điềm may cho những lực lượng còn lại của châu Âu.
Sự bành trướng của người Mông Cổ trong gần như toàn bộ châu Á đại lục dưới sự chỉ huy của Oa Khoát Đài đã đem lại sự ổn định chính trị và tái thiết lập con đường tơ lụa, hành trình thương mại chính giữa phương Đông và phương Tây khi đó.
Sau khi chết[sửa | sửa mã nguồn]
Oa Khoát Đài chết năm 1241, làm cho công cuộc chinh phục châu Âu của người Mông Cổ chấm dứt sớm hơn dự kiến. Các tướng lĩnh chỉ huy được biết tin xấu này khi họ đang trên đường tiến tới thành Wien, đã rút lui để về tham dự hội nghị Ikh kurultai tại Mông Cổ, và không bao giờ tiến quân xa như thế về phương tây nữa.
Con trai của ông, Quý Do (1206-1248) cuối cùng đã trở thành người kế vị ông, sau 5 năm nhiếp chính của vợ ông là đại hoàng hậu Bột Lạt Cáp Chân (Töregene Khatun). Nhưng Bạt Đô (1205-1255), hãn của hãn quốc Kipchak (hay Kim Trướng hãn quốc) tại Nga, không bao giờ chấp nhận Quý Do, người đã chết khi trên đường tới đe dọa ông. Điều này diễn ra tới tận năm 1255, khi hãn Mông Kha (hay Mông Ca, Mongke - con trai của Đà Lôi) lên kế vị, và Bạt Đô cảm thấy đủ an toàn để có thể lại chuẩn bị cho việc xâm lăng châu Âu. Rất may mắn cho người châu Âu là ông này cũng đã chết trước khi kế hoạch của ông có thể được thực hiện. Con trai của ông là hãn Sartaq cũng có ý định thực hiện điều này, nhưng ông ta cũng đã chết năm 1256. Năm 1258, sau khi em trai của Bạt Đô là Biệt Nhi Ca (Berke) (?-1266) lên trị vì hãn quốc Kipchak thì do là người theo Hồi giáo nên ông này ưa thích việc ngăn chặn mọi ý định của người em họ là hãn Húc Liệt Ngột (Hulagu – con trai Đà Lôi) (1217-1265) trong việc làm tổn hại cho vùng đất thánh của mình thay vì xâm lăng châu Âu. Các nhà sử học đánh dấu sự thoái trào của đế quốc Mông Cổ hợp nhất là sau cái chết của Oa Khoát Đài, mặc dù việc lên ngôi của Mông Kha đã làm ngừng mọi cuộc nội chiến gia đình trong một khoảng thời gian.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Amitai-Preiss, Reuven, The Mamluk-Ilkhanid War, 1998
- Chambers, James, The Devil's Horsemen: The Mongol Invasion of Europe
- Hildinger, Eric, Warriors of the Steppe: A Military History of Central Asia, 500 B.C. to A.D. 1700
- Morgan, David, The Mongols, ISBN 0-631-17563-6
- Nicolle, David, The Mongol Warlords Brockhampton Press, 1998
- Reagan, Geoffry, The Guinness Book of Decisive Battles, Canopy Books, NY (1992)
- Saunders, J.J., The History of the Mongol Conquests, Routledge & Kegan Paul Ltd, 1971, ISBN 0-8122-1766-7
- Sicker, Martin, The Islamic World in Ascendancy: From the Arab Conquests to the Siege of Vienna, Praeger Publishers, 2000
- Soucek, Svatopluk, A History of Inner Asia, Cambridge, 2000
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Lịch sử Trung Cổ: Sự xâm lăng của người Mông Cổ vào châu Âu tại historymedren.about.com
- Thế giới Hồi giáo cho tới năm 1600: Kim Trướng Hãn Quốc

markdown:
# Oa Khoát Đài
|Đại hãn Oa Khoát Đài|
|
|
("Hãn Mông Cổ")
![ YuanEmperorAlbumOgedeiPortrait.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/YuanEmperorAlbumOgedeiPortrait.jpg/272px-YuanEmperorAlbumOgedeiPortrait.jpg)
![ YuanEmperorAlbumOgedeiPortrait.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/YuanEmperorAlbumOgedeiPortrait.jpg/272px-YuanEmperorAlbumOgedeiPortrait.jpg)
[1229](/wiki/1229)– [1241](/wiki/1241) [1229](/wiki/1229) [Thành Cát Tư Hãn](/wiki/Th%C3%A0nh_C%C3%A1t_T%C6%B0_H%C3%A3n) [Quý Do](/wiki/Qu%C3%BD_Do) [Hãn](/wiki/H%C3%A3n)Oa Khoát Đài [Thái Tông](/wiki/Th%C3%A1i_T%C3%B4ng) [Bột Nhi Chỉ Cân](/wiki/B%E1%BB%99t_Nhi_Ch%E1%BB%89_C%C3%A2n)(Боржигин) [Thiết Mộc Chân](/wiki/Th%C3%A0nh_C%C3%A1t_T%C6%B0_H%C3%A3n) [Bột Nhi Thiếp](/w/index.php?title=B%E1%BB%99t_Nhi_Thi%E1%BA%BFp&action=edit&redlink=1) [1186](/wiki/1186) [1241](/wiki/1241)
Đại hãn
**Oa Khoát Đài**, ( [tiếng Mông Cổ](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95): [ Өгөөдэй хаан, ](/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:Ogedei_qaghan.svg) *Ögöödei qaγan*; [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c): 窝阔台, bính âm: Wōkuòtái); các tài liệu không phiên âm viết là **Ögedei**, **Ogotai**, **Oktay**(khoảng [1186](/wiki/1186)– [1241](/wiki/1241)), là con trai thứ ba của [Thành Cát Tư Hãn](/wiki/Th%C3%A0nh_C%C3%A1t_T%C6%B0_H%C3%A3n)và là [Đại Hãn](/wiki/Kh%E1%BA%A3_h%C3%A3n)thứ hai của [đế quốc Mông Cổ](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95)sau khi cha của ông chết (xen giữa là khoảng thời gian nhiếp chính của em trai ông, [Đà Lôi](/wiki/%C4%90%C3%A0_L%C3%B4i), từ [1227](/wiki/1227)tới [1229](/wiki/1229)). Ông tiếp tục công việc mở rộng đế quốc mà cha của ông đã bắt đầu, và là Đại Hãn khi đế quốc Mông Cổ đạt tới đỉnh cao của sự mở rộng về phương tây trong quá trình xâm chiếm [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u). Giống như tất cả những người con khác của Thành Cát Tư Hãn, ông tham gia một cách tích cực vào việc chinh phục tại miền tây [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)và [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81).
## Nền tảng[
[sửa](/w/index.php?title=Oa_Kho%C3%A1t_%C4%90%C3%A0i&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Oa_Kho%C3%A1t_%C4%90%C3%A0i&action=edit§ion=1)]
Oa Khoát Đài là con trai thứ ba của Thành Cát Tư Hãn, và được đại hãn này coi là người con yêu thích nhất của ông, ngay từ khi Oa Khoát Đài còn là một đứa trẻ. Khi trưởng thành, Oa Khoát Đài được biết đến vì khả năng gây ảnh hưởng tới những người hay nghi ngờ trong bất kỳ cuộc tranh luận nào mà ông tham dự, đơn giản là do sức thuyết phục từ nhân cách của ông. Ông có vóc người cao lớn, được đánh giá là vui tính, có sức lôi cuốn quần chúng rất cao, thông minh và kiên định. Uy tín của ông được quy là một phần của thành công của ông trong việc giữ cho đế quốc Mông Cổ đi đúng đường lối mà cha của ông đã vạch ra.
Oa Khoát Đài cũng được biết đến như là một người khiêm tốn, người hiểu các nhược điểm của mình, và không tự coi mình là một thiên tài, biết lắng nghe và trọng dụng các vị lão tướng dưới quyền cha mình, cũng như những người mà bản thân ông cho là có khả năng nhất. Giống như những người Mông Cổ khác vào thời kỳ đó, ông đã được nuôi dưỡng và đào tạo như là một chiến binh ngay từ khi còn nhỏ, và trong vai trò là con trai của Thành Cát Tư Hãn nên ông là một phần trong kế hoạch của cha mình trong việc thiết lập một đế quốc toàn thế giới. Kinh nghiệm quân sự của ông đáng chú ý ở điểm là ông sẵn lòng lắng nghe các tướng của mình cũng như khả năng thích ứng với hoàn cảnh. Ông cũng là người cực kỳ thực dụng, giống như cha đẻ của mình, và nhìn nhận công việc ở kết quả cuối cùng chứ không phải nhìn vào cách thức thực hiện. Sự kiên định trong tính cách và làm mọi việc trên cơ sở có căn cứ tin cậy là những đặc điểm mà cha của ông đánh giá cao nhất đối với ông, và điều này đã đặt ông vào vị trí của người kế vị, chứ không phải hai người anh của ông là
[Truật Xích](/wiki/Tru%E1%BA%ADt_X%C3%ADch) và [Sát Hợp Đài](/wiki/S%C3%A1t_H%E1%BB%A3p_%C4%90%C3%A0i).
## Đại hãn[
[sửa](/w/index.php?title=Oa_Kho%C3%A1t_%C4%90%C3%A0i&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Oa_Kho%C3%A1t_%C4%90%C3%A0i&action=edit§ion=2)]
Ông được bầu làm Đại Hãn năm 1229, theo kết quả của hội nghị
[kurultai](/w/index.php?title=Kurultai&action=edit&redlink=1) (khố lí nhĩ đài) diễn ra sau khi Thành Cát Tư Hãn chết. Điều này chưa bao giờ bị thách thức do nó là mong muốn rõ ràng của Thành Cát Tư Hãn rằng Oa Khoát Đài sẽ là người kế vị ông. Nhờ vào cơ chế tổ chức mà Thành Cát Tư Hãn để lại cũng như uy tín của ông mà phần lớn các công việc và vấn đề của đế quốc Mông Cổ vẫn giữ được sự ổn định trong thời gian trị vì của ông.Cũng cần phải bổ sung thêm rằng Oa Khoát Đài là người cực kỳ thực dụng và hiểu biết các hạn chế của mình. Ông không có bất kỳ ảo tưởng nào rằng ông là người tương đương với cha mình trong vai trò của cả người chỉ huy quân sự lẫn người tổ chức, và sử dụng các khả năng nào mà ông là người có ưu thế nhất.
Trong thời gian trị vì của ông, người Mông Cổ đã hoàn thành việc tiêu diệt
[nhà Kim](/wiki/Nh%C3%A0_Kim) của người [Nữ Chân](/wiki/N%E1%BB%AF_Ch%C3%A2n) (1115–1234) vào năm 1234, tiến tới việc thôn tính [nhà Nam Tống](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BB%91ng). Năm 1235, dưới sự chỉ huy trực tiếp của ông, người Mông Cổ bắt đầu cuộc chiến tranh thôn tính chỉ kết thúc sau 45 năm, và tạo ra kết quả là sự hợp nhất toàn bộ lãnh thổ Trung Quốc. Quân đội Mông Cổ cũng buộc Triều Tiên trở thành chư hầu, thiết lập sự kiểm soát vĩnh cửu đối với [Ba Tư](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Ba_T%C6%B0) (do [Chormagan](/w/index.php?title=Chormagan&action=edit&redlink=1) chỉ huy) và, đáng chú ý nhất, mở rộng về phía tây dưới sự chỉ huy của hãn [Bạt Đô](/wiki/B%E1%BA%A1t_%C4%90%C3%B4) (Ba tu) để chinh phục vùng thảo nguyên của [Nga](/wiki/Nga). Công cuộc chinh phục của họ về phía tây bao gồm gần như toàn bộ lãnh thổ [Nga](/wiki/Nga) (ngoại trừ [Novgorod](/wiki/Veliky_Novgorod) trở thành chư hầu),đây là một chiến thắng lớn của Mông Cổ vì đại thắng nước Nga là việc ngay cả [Napoléon](/wiki/Napol%C3%A9on_Bonaparte) và [Hitler](/wiki/Adolf_Hitler) cũng không thể làm được.Tiếp theo Oa Khoát Đài bàn kế hoạch chinh phục [Hungary](/wiki/Hungary) và [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan). Các con trai của Oa Khoát Đài là [Khoát Đoan](/w/index.php?title=Kho%C3%A1t_%C4%90oan&action=edit&redlink=1) (Kadan) và hãn [Quý Do](/wiki/Qu%C3%BD_Do) (Güyük) đã tấn công Ba Lan và [Transilvania](/wiki/Transilvania).
Hãn Oa Khoát Đài đã ra lệnh xâm chiếm toàn bộ châu Âu, tiến tới vùng "Biển Lớn" (
[Đại Tây Dương](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_T%C3%A2y_D%C6%B0%C6%A1ng)), và chỉ có cái chết của ông đã ngăn cản việc chôn vùi đầy khả năng đối với [Áo](/wiki/%C3%81o), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), [Italia](/wiki/%C3%9D), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) cũng như các công quốc nhỏ khác tại châu Âu. Trên thực tế, các lực lượng Mông Cổ đã tiến sát tới thành [Viên](/wiki/Vi%C3%AAn), đã thực hiện chiến dịch quân sự ác liệt trong mùa đông chống lại Áo và Đức trong đợt tiến quân đầu tiên vào Tây Âu, khi Oa Khoát Đài chết. Nhiều nhà sử học tin rằng chỉ có cái chết của ông mới ngăn chặn sự xâm chiếm toàn bộ châu Âu. Một điều không thể nghi ngờ là sự dễ dàng khi người Mông Cổ tiêu diệt quân đội Ba Lan tại [trận Legnica](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Legnica), và hai ngày sau đó là quân đội Hungary tại [trận Mohi](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Mohi&action=edit&redlink=1), đã không báo trước điềm may cho những lực lượng còn lại của châu Âu.
Sự bành trướng của người Mông Cổ trong gần như toàn bộ châu Á đại lục dưới sự chỉ huy của Oa Khoát Đài đã đem lại sự ổn định chính trị và tái thiết lập
[con đường tơ lụa](/wiki/Con_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_t%C6%A1_l%E1%BB%A5a), hành trình thương mại chính giữa phương Đông và phương Tây khi đó.
## Sau khi chết[
[sửa](/w/index.php?title=Oa_Kho%C3%A1t_%C4%90%C3%A0i&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Oa_Kho%C3%A1t_%C4%90%C3%A0i&action=edit§ion=3)]
Oa Khoát Đài chết năm 1241, làm cho công cuộc chinh phục châu Âu của người Mông Cổ chấm dứt sớm hơn dự kiến. Các tướng lĩnh chỉ huy được biết tin xấu này khi họ đang trên đường tiến tới thành Wien, đã rút lui để về tham dự hội nghị Ikh kurultai tại
[Mông Cổ](/wiki/M%C3%B4ng_C%E1%BB%95), và không bao giờ tiến quân xa như thế về phương tây nữa.
Con trai của ông,
[Quý Do](/wiki/Qu%C3%BD_Do) (1206-1248) cuối cùng đã trở thành người kế vị ông, sau 5 năm nhiếp chính của vợ ông là đại hoàng hậu [Bột Lạt Cáp Chân](/w/index.php?title=B%E1%BB%99t_L%E1%BA%A1t_C%C3%A1p_Ch%C3%A2n&action=edit&redlink=1) (Töregene Khatun). Nhưng [Bạt Đô](/wiki/B%E1%BA%A1t_%C4%90%C3%B4) (1205-1255), hãn của hãn quốc Kipchak (hay [Kim Trướng hãn quốc](/wiki/Kim_Tr%C6%B0%E1%BB%9Bng_h%C3%A3n_qu%E1%BB%91c)) tại Nga, không bao giờ chấp nhận Quý Do, người đã chết khi trên đường tới đe dọa ông. Điều này diễn ra tới tận năm 1255, khi hãn [Mông Kha](/wiki/M%C3%B4ng_Kha) (hay Mông Ca, Mongke - con trai của Đà Lôi) lên kế vị, và Bạt Đô cảm thấy đủ an toàn để có thể lại chuẩn bị cho việc xâm lăng châu Âu. Rất may mắn cho người châu Âu là ông này cũng đã chết trước khi kế hoạch của ông có thể được thực hiện. Con trai của ông là hãn [Sartaq](/w/index.php?title=Sartaq&action=edit&redlink=1) cũng có ý định thực hiện điều này, nhưng ông ta cũng đã chết năm 1256. Năm 1258, sau khi em trai của Bạt Đô là [Biệt Nhi Ca](/w/index.php?title=Bi%E1%BB%87t_Nhi_Ca&action=edit&redlink=1) (Berke) (?-1266) lên trị vì hãn quốc Kipchak thì do là người theo [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) nên ông này ưa thích việc ngăn chặn mọi ý định của người em họ là hãn [Húc Liệt Ngột](/wiki/H%C3%BAc_Li%E1%BB%87t_Ng%E1%BB%99t) (Hulagu – con trai Đà Lôi) (1217-1265) trong việc làm tổn hại cho vùng đất thánh của mình thay vì xâm lăng châu Âu. Các nhà sử học đánh dấu sự thoái trào của đế quốc Mông Cổ hợp nhất là sau cái chết của Oa Khoát Đài, mặc dù việc lên ngôi của Mông Kha đã làm ngừng mọi cuộc nội chiến gia đình trong một khoảng thời gian.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Oa_Kho%C3%A1t_%C4%90%C3%A0i&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Oa_Kho%C3%A1t_%C4%90%C3%A0i&action=edit§ion=4)]
- Amitai-Preiss, Reuven,
*The Mamluk-Ilkhanid War*, 1998
- Chambers, James,
*The Devil's Horsemen: The Mongol Invasion of Europe*
- Hildinger, Eric,
*Warriors of the Steppe: A Military History of Central Asia, 500 B.C. to A.D. 1700*
- Morgan, David,
*The Mongols*, [ISBN 0-631-17563-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0631175636)
- Nicolle, David,
*The Mongol Warlords* [Brockhampton Press](/w/index.php?title=Brockhampton_Press&action=edit&redlink=1), 1998
- Reagan, Geoffry,
*The Guinness Book of Decisive Battles*, Canopy Books, NY (1992)
- Saunders, J.J.,
*The History of the Mongol Conquests*, Routledge & Kegan Paul Ltd, 1971, [ISBN 0-8122-1766-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0812217667)
- Sicker, Martin,
*The Islamic World in Ascendancy: From the Arab Conquests to the Siege of Vienna, Praeger Publishers, 2000*
- Soucek, Svatopluk,
*A History of Inner Asia*, Cambridge, 2000
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Oa_Kho%C3%A1t_%C4%90%C3%A0i&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Oa_Kho%C3%A1t_%C4%90%C3%A0i&action=edit§ion=5)]
- Lịch sử Trung Cổ: Sự xâm lăng của người Mông Cổ vào châu Âu tại
[historymedren.about.com](http://historymedren.about.com/library/prm/bl1mongolinvasion.htm) [Thế giới Hồi giáo cho tới năm 1600: Kim Trướng Hãn Quốc](http://www.ucalgary.ca/applied_history/tutor/islam/mongols/goldenHorde.html)
|
|Oa Khoát Đài Sinh: khoảng 1186 Mất: 1241
|Hiệu|
|Tiền vị:
|
(nhiếp chính)
|
| của
1229–1241
|Kế vị
|
(nhiếp chính)
|
|*của* [Khả Hãn](/wiki/Kh%E1%BA%A3_H%C3%A3n) [Đế quốc Mông Cổ](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_M%C3%B4ng_C%E1%BB%95) [Thành Cát Tư Hãn](/wiki/Th%C3%A0nh_C%C3%A1t_T%C6%B0_H%C3%A3n)(1206-1227) | [Đà Lôi](/wiki/%C4%90%C3%A0_L%C3%B4i)(nhiếp chính) (1227-1229) | **Oa Khoát Đài**(1229-1241) | [Nãi Mã Chân](/w/index.php?title=N%C3%A3i_M%C3%A3_Ch%C3%A2n&action=edit&redlink=1)(nhiếp chính) (1241-1245) | [Quý Do](/wiki/Qu%C3%BD_Do)(1246-1248) | [Hải Mê Thất](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_M%C3%AA_Th%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1)(nhiếp chính) (1248-1251)| [Mông Kha](/wiki/M%C3%B4ng_Kha)(1251-1259) | [Hốt Tất Liệt](/wiki/H%E1%BB%91t_T%E1%BA%A5t_Li%E1%BB%87t)(1260-1294) ![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/timeline/4d0db1103dcd0c131f1ae2447aa47289.png)
|
|
· · · · ·

X-Cache: cp1054 hit(2), cp1065 frontend miss(0)


text:
Vịnh San Miguel
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Vịnh San Miguel (tiếng Tây Ban Nha: Golfo de San Miguel) là một vịnh nhỏ ở phần phía đông của Vịnh Panama, trong Thái Bình Dương. Vịnh này ở ngoài bờ tỉnh Darien, phía đông Panama, tại tọa độ địa lý 8°19′10″B 78°18′31″T / 8,3194444°B 78,3086111°T. Ranh giới phía nam của vịnh này là Cape Garachiné (cũng gọi là Point Garachina), và ranh giới phía bắc là Punta San Lorenzo (Cape Gardo).
Sông Tuira của Panama chảy vào vịnh này.

markdown:
# Vịnh San Miguel
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Vịnh San Miguel** ( [tiếng Tây Ban Nha](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_T%C3%A2y_Ban_Nha): *Golfo de San Miguel*) là một vịnh nhỏ ở phần phía đông của [Vịnh Panama](/wiki/V%E1%BB%8Bnh_Panama), trong [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng). Vịnh này ở ngoài bờ tỉnh [Darien](/w/index.php?title=Darien&action=edit&redlink=1), phía đông [Panama](/wiki/Panama), tại [tọa độ địa lý](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD) [8°19′10″B 78°18′31″T / 8,3194444°B 78,3086111°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=V%E1%BB%8Bnh_San_Miguel¶ms=8.3194444_N_78.3086111_W_). Ranh giới phía nam của vịnh này là [Cape Garachiné](/w/index.php?title=Cape_Garachin%C3%A9&action=edit&redlink=1) (cũng gọi là Point Garachina), và ranh giới phía bắc là [Punta San Lorenzo](/w/index.php?title=Punta_San_Lorenzo_(Dari%C3%A9n)&action=edit&redlink=1) (Cape Gardo). [Sông Tuira](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Tuira&action=edit&redlink=1) của Panama chảy vào vịnh này.


text:
campus
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
campus /ˈkæm.pəs/
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)
Tiếng Pháp[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
campus gđ /kɑ̃.pys/
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# campus
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **campus** [/ˈkæm.pəs/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|campus |
|campus **campus** gđ [/kɑ̃.pys/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1055 miss(0), cp1068 frontend miss(0)