markdown:
CỦA BỘ LAO ĐỘNG THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI
SỐ 21/2003/TT-BLĐTBXH NGÀY 22/9/2003 HƯỚNG DẪN THI HÀNH
MỘT SỐ ĐIỀU CỦA NGHỊ ĐỊNH SỐ 44/2003/NĐ-CP NGÀY 09/5/2003
CỦA CHÍNH PHỦ VỀ HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG
Thi hành Nghị định số 44/2003/NĐ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ Luật Lao động về hợp đồng lao động (sau đây gọi tắt là Nghị định số 44/2003/NĐ-CP), sau khi có ý kiến tham gia của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và của các Bộ, ngành có liên quan, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn thi hành như sau:
##
I. hình thức, nội dung và loại Hợp đồng lao động
1. Hình thức hợp đồng lao động theo Điều 3 của Nghị định số 44/2003/NĐ-CP được quy định cụ thể như sau:
a) Hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 12 tháng đến 36 tháng, hợp đồng lao động có thời hạn từ 3 tháng đến dưới 12 tháng phải ký kết bằng văn bản theo Mẫu số 1 kèm theo Thông tư này. Người sử dụng lao động chuẩn bị hợp đồng lao động theo mẫu quy định trên khổ giấy A4 và đóng dấu giáp lai giữa các trang để sử dụng trong đơn vị.
Trường hợp một bên ký kết hợp đồng lao động là người nước ngoài thì nội dung hợp đồng phải bằng tiếng Việt, sau phần tiếng Việt có thể thêm phần tiếng nước ngoài do hai bên thỏa thuận. Nội dung bằng tiếng Việt có giá trị pháp lý.
Bản hợp đồng lao động có thể viết bằng bút mực các mầu (trừ mầu đỏ) hoặc đánh máy.
b) Hợp đồng lao động có thời hạn dưới 03 tháng hoặc hợp đồng lao động để giúp việc gia đình hai bên có thể giao kết hợp đồng lao động miệng, nhưng phải bảo đảm nội dung theo qui định tại khoản 1 Điều 29 của Bộ Luật Lao động.
c) Hợp đồng lao động trong doanh nghiệp nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp có thể giảm bớt một số nội dung cho phù hợp với điều kiện của doanh nghiệp.
d) Ngoài hợp đồng lao động hai bên có thể ký hợp đồng trách nhiệm về tài sản được giao.
2. Việc áp dụng các loại hợp đồng lao động theo Điều 4 của Nghị định số 44/2003/NĐ-CP được quy định cụ thể như sau:
a) Người sử dụng lao động và người lao động căn cứ vào thời hạn của công việc để áp dụng một trong các loại hợp đồng lao động quy định tại các khoản 1, 2, 3 Điều 4 của Nghị định số 44/2003/NĐ-CP;
Riêng đối với người đã nghỉ hưu, hai bên được ký kết nhiều lần loại hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.
b) Hợp đồng lao động xác định thời hạn đã ký kết trước ngày 01 thnág 01 năm 2003 mà đến thời điểm đó đang còn hiệu lực thi hành, thì được tính là hợp đồng lao động thứ nhất để áp dụng quy định tại khoản 4 Điều 4 của Nghị định số 44/2003/NĐ-CP.
II. Giao kết, thay đổi nội dung hợp đồng lao động
1. Người có thẩm quyền giao kết hợp đồng lao động với người lao động theo Điều 5 của Nghị định số 44/2003/NĐ-CP, được quy định cụ thể như sau:
- Đối với doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp nhà nước, Luật Doanh nghiệp, Luật Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam là Tổng Giám đốc hoặc Giám đốc doanh nghiệp;
- Đối với hợp tác xã là Chủ nhiệm hợp tác xã, đối với Liên hiệp hợp tác xã là Giám đốc Liên hiệp hợp tác xã;
- Đối với các cơ quan, tổ chức, các chi nhánh, các văn phòng đại diện (gọi chung là tổ chức) của quốc tế hoặc nước ngoài đóng tại Việt Nam là người đứng đầu tổ chức (Trưởng chi nhánh, Trưởng văn phòng, Trưởng đại diện...).
- Đối với cá nhân, hộ gia đình là người trực tiếp sử dụng lao động.
Trường hợp những người có thẩm quyền không trực tiếp giao kết hợp đồng lao động thì có thể uỷ quyền cho người khác bằng văn bản, trừ trường hợp đã qui định về phân cấp quản lý nhân sự. Riêng đối với người sử dụng lao động là cá nhân thì không được uỷ quyền.
2. Hợp đồng lao động ký với người đã nghỉ hưu đang hưởng bảo hiểm xã hội hàng tháng và người làm việc có thời hạn dưới 03 tháng, thì ngoài tiền lương theo cấp bậc công việc, người lao động còn được người sử dụng lao động thanh toán các khoản sau:
- Bảo hiểm xã hội = 15%;
- Bảo hiểm Y tế = 2%;
- Nghỉ hàng năm = 4%;
- Tiền tàu xe đi lại khi nghỉ phép do hai bên thỏa thuận không thấp hơn 9%.
Tỷ lệ % nêu trên được tính so với tiền lương theo hợp đồng lao động.
3. Thủ tục thay đổi nội dung hợp đồng lao động theo khoản 2 Điều 8 của Nghị định số 44/2003/NĐ-CP được tiến hành theo trình tự như sau:
- Bên đề xuất yêu cầu nêu nội dung cần thay đổi và thông báo cho bên kia biết bằng văn bản.
- Bên nhận được văn bản yêu cầu phải chủ động gặp bên đề xuất để thỏa thuận về nội dung cần thay đổi, chậm nhất trong thời hạn 3 ngày, kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu;
- Trường hợp hai bên thỏa thuận được việc thay đổi nội dung hợp đồng lao động, thì tiến hành ký kết phụ lục hợp đồng lao động theo Mẫu số 2 ban hành kèm theo Thông tư này.
- Trường hợp hai bên không thỏa thuận được việc thay đổi nội dung hợp đồng lao động, thì tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết hoặc thỏa thuận chấm dứt theo qui định tại khoản 3 Điều 36 của Bộ Luật Lao động.
III. CHẤM DỨT HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG, TRỢ CẤP THÔI VIỆC
VÀ BỒI THƯỜNG CHI PHÍ ĐÀO TẠO
1. Thời gian báo trước để chấm dứt hợp đồng lao động thực hiện như sau:
a) Trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động theo Điều 36 của Bộ Luật Lao động thì hai bên không phải báo trước.
b) Trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động quy định tại Điều 37 hoặc Điều 38 của Bộ Luật Lao động, thì bên có quyền đơn phương phải thực hiện việc báo trước cho bên kia bằng văn bản. Số ngày báo trước của người lao động được qui định tại khoản 2, khoản 3 Điều 37; của người sử dụng lao động tại khoản 3 Điều 38 của Bộ Luật Lao động. Số ngày báo trước là ngày làm việc. Riêng trường hợp người lao động bị kỷ luật sa thải thì không phải báo trước.
2. Các trường hợp được trợ cấp thôi việc và không được trợ cấp thôi việc theo khoản 1 Điều 14 của Nghị định số 44/2003/NĐ-CP được quy định cụ thể như sau:
a) Các trường hợp được trợ cấp thôi việc:
- Người lao động chấm dứt hợp đồng theo Điều 36; Điều 37; các điểm a, c, d khoản 1 Điều 38; khoản 1 Điều 41; điểm c khoản 1 Điều 85 của Bộ Luật Lao động.
- Người lao động làm việc trong doanh nghiệp nhà nước được tuyển dụng trước khi có chế độ hợp đồng lao động, thì khi nghỉ việc được tính trợ cấp thôi việc như người đã ký hợp đồng lao động.
- Người lao động bị chấm dứt hợp đồng lao động do doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức chấm dứt hoạt động quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 38 của Bộ Luật Lao động là các trường hợp: Doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức được cấp có thẩm quyền quyết định giải thể, tòa án tuyên bố phá sản, giấy phép hoạt động đã hết hạn, doanh nghiệp vi phạm pháp luật bị cơ quan có thẩm quyền rút giấy phép hoạt động hoặc thu hồi giấy phép đăng ký kinh doanh.
b) Các trường hợp không được trợ cấp thôi việc:
- Người lao động bị sa thải theo điểm a và điểm b, khoản 1 Điều 85 của Bộ Luật Lao động.
- Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà vi phạm về lý do chấm dứt hoặc thời hạn báo trước quy định tại Điều 37 của Bộ Luật Lao động.
- Người lao động nghỉ việc để hưởng chế độ hưu trí hàng tháng theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 145 của Bộ Luật Lao động.
- Người lao động chấm dứt hợp đồng lao động theo khoản 1 Điều 17 và Điều 31 của Bộ Luật Lao động đã được hưởng trợ cấp mất việc làm.
3. Cách tính và chi trả tiền trợ cấp thôi việc được thực hiện như sau:
Công thức tính trợ cấp thôi việc ở từng doanh nghiệp:
|Tiền trợ cấp thôi việc||=||Tổng thời gian làm việc tại doanh nghiệp||x||Tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp thôi việc||x||1/2|
Trong đó:
- Tổng thời gian làm việc tại doanh nghiệp là số năm người lao động làm việc tại doanh nghiệp được làm tròn theo nguyên tắc qui định tại khoản 5 Điều 14 của Nghị định số 44/2003/NĐ-CP.
- Tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp thôi việc là tiền lương bình quân của 6 tháng liền kề trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, bao gồm tiền lương cấp bậc, chức vụ và phụ cấp khu vực, phụ cấp chức vụ (nếu có) qui định tại Điều 15 của Nghị định số 114/2002/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Chính phủ.
a) Trường hợp người lao động thực hiện nhiều hợp đồng lao động tại một doanh nghiệp mà khi kết thúc từng hợp đồng chưa được thanh toán trợ cấp thôi việc, thì doanh nghiệp cộng thời gian làm việc theo các hợp đồng lao động và lấy tiền lương bình quân 6 tháng liền kề trước khi chấm dứt hợp đồng lao động cuối cùng để tính trợ cấp thôi việc cho người lao động. Trường hợp trong các hợp đồng lao động có một hợp đồng lao động người lao động đơn phương chấm dứt trái pháp luật, thì thời gian làm việc theo hợp đồng lao động chấm dứt trái pháp luật người lao động không được trợ cấp thôi việc, còn các hợp đồng khác vẫn được hưởng trợ cấp thôi việc.
Ví dụ 1:Bà Vũ Thị Tâm chấm dứt hợp đồng lao động tại Công ty Thăng Long sau khi đã thực hiện 3 hợp đồng lao động: Hợp đồng thứ nhất 14 tháng với tiền lương bình quân 6 tháng cuối của hợp đồng là 500.000 đồng/tháng; hợp đồng thứ hai 18 tháng với tiền lương bình quân 6 tháng cuối của hợp đồng 600.000 đồng/tháng và hợp đồng thứ ba 24 tháng với tiền lương bình quân 6 tháng cuối của hợp đồng 800.000 đồng/tháng. Trợ cấp thôi việc của Bà Tâm được tính như sau:
- Tổng thời gian làm việc là: 14 tháng + 18 tháng + 24 tháng = 56 tháng (làm tròn bằng 5 năm);
- Trợ cấp thôi việc là: 800.000 đồng x 5,0 x 1/2 = 2.000.000 đồng.
Trường hợp bà Tâm chấm dứt hợp đồng lao động thứ ba trái pháp luật, thì hợp đồng thứ ba bà Tâm không được trợ cấp thôi việc. Công ty Thăng Long chỉ cộng thời gian làm việc theo hợp đồng thứ nhất và hợp đồng thứ hai để tính trợ cấp thôi việc là:
- Tổng thời gian làm việc là: 14 tháng + 18 tháng = 32 tháng (làm tròn bằng 3 năm);
- Trợ cấp thôi việc là: 600.000 đồng x 3 x 1/2 = 900.000 đồng
Công ty Thăng Long thanh toán cho bà Tâm số tiền trợ cấp thôi việc sau 7 ngày, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động thứ ba.
b) Trường hợp người lao động làm việc cho doanh nghiệp nhà nước nhưng có cả thời gian làm việc theo chế độ biên chế và có cả thời gian làm việc theo hợp đồng lao động, thì cộng cả hai thời gian đó để tính trợ cấp thôi việc.
Ví dụ 2:Ông Nguyễn Văn Toàn công nhân cơ khí (thang lương A1 nhóm II) làm việc tại công ty B từ tháng 4 năm 1991 đến tháng 2 năm 1994 theo biên chế và làm việc theo chế độ hợp đồng lao động từ tháng 3/1994. Đến tháng 6 năm 2003 ông Toàn chấm dứt hợp đồng lao động. Tổng thời gian làm việc của ông Toàn là 147 tháng (quy tròn bằng 12,5 năm) có tiền lương bình quân 6 tháng cuối là 823.600 đồng/tháng (hệ số 2,84). Khoản tiền trợ cấp thôi việc của ông Toàn được tính như sau:
823.600 đồng x 12,5 x 1/2 = 5.147.500 đồng.
c) Trường hợp người lao động làm việc ở nhiều doanh nghiệp nhà nước do chuyển công tác trước ngày 01 tháng 01 năm 1995, thì tính trợ cấp thôi việc cho người lao động ở từng doanh nghiệp. Tiền lương của người lao động trước ngày 01 tháng 4 năm 1993 được quy đổi theo Nghị định số 25/CP, 26/CP tại thời điểm ngày 01 tháng 4 năm 1993.
Ví dụ 3:Bà Lê Thị Bê là công nhân xây dựng cơ bản (thang lương A6 nhóm II) có quá trình làm việc tại 3 đơn vị thuộc doanh nghiệp nhà nước: Tại Công ty Y theo biên chế từ tháng 10 năm 1988 đến tháng 12 năm 1990 (22 tháng quy tròn bằng 2 năm) với tiền lương bình quân 6 tháng cuối quy đổi theo Nghị định số 26/CP tại thời điểm ngày 01 tháng 4 năm 1993 là 142.000 đồng/tháng (hệ số 1,55); tại Công ty Z theo biên chế từ tháng 1 năm 1991 đến tháng 5 năm 1994 (41 tháng quy tròn bằng 3,5 năm) với tiền lương bình quân 6 tháng cuối là 186.000 đồng/tháng (hệ số 1,55); tại công ty X theo hợp đồng lao động từ tháng 6 năm 1994 và đến ngày 31 tháng 5 năm 2003 chấm dứt hợp đồng lao động với tiền lương bình quân 6 tháng cuối là 823.600 đồng/tháng (hệ số 2,84). Thời gian làm việc tại Công ty X là 108 tháng (quy tròn bằng 9 năm). Tiền trợ cấp thôi việc của bà Bê được tính như sau:
- Tại Công ty Y là: 142.000 đồng x 2,0 x 1/2 = 142.000 đồng
- Tại Công ty Z là: 186.000 đồng x 3,5 x 1/2 = 325.500 đồng
- Tại Công ty X là: 823.600 đồng x 9 x 1/2 = 3.706.200 đồng
Tổng cộng: 4.173.700 đồng.
Công ty X thanh toán toàn bộ khoản trợ cấp thôi việc trên cho bà Bê, rồi sau đó thông báo theo Mẫu số 3 ban hành kèm theo Thông tư này để Công ty Y và Công ty Z hoàn trả số tiền mà mình đã chi hộ.
Trường hợp Công ty Y hoặc Công ty Z đã chấm dứt hoạt động, thì Công ty X sẽ được ngân sách nhà nước hoàn trả theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.
d) Trường hợp sau khi sáp nhập, hợp nhất, chia, tách doanh nghiệp, chuyển quyền sở hữu, quyền quản lý hoặc quyền sử dụng tài sản doanh nghiệp mà người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, thì người sử dụng lao động kế tiếp phải có trách nhiệm trả trợ cấp thôi việc cho người lao động, kể cả thời gian làm việc cho người sử dụng lao động liền kề trước đó. Riêng doanh nghiệp nhà nước thực hiện phương án sắp xếp lại hoặc chuyển đổi hình thức sở hữu (cổ phần hóa, giao, bán, khoán kinh doanh, cho thuê doanh nghiệp), thì áp dụng theo qui định của Nhà nước đối với các trường hợp này.
Ví dụ 4:Ông Bùi Văn An làm việc ở doanh nghiệp Nhà nước A từ tháng 6 năm 1990. Đến tháng 6 năm 1998 doanh nghiệp này cổ phần hóa trở thành công ty cổ phần và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. Đến tháng 6 năm 2003 ông An chấm dứt hợp đồng lao động. Ông An có tiền lương bình quân 6 tháng trước khi cổ phần hóa là 300.000 đồng/tháng và 6 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động là 800.000 đồng/tháng. Trợ cấp thôi việc của ông An được tính như sau:
- Trợ cấp thôi việc ở doanh nghiệp nhà nước là: 300.000 đồng x 8 x 1/2 = 1.200.000 đồng.
- Trợ cấp thôi việc ở công ty cổ phần là: 800.000 đồng x 5 x 1/2 = 2.000.000 đồng.
Tổng cộng: 3.200.000 đồng.
Công ty cổ phần phải thanh toán toàn bộ số tiền trợ cấp thôi việc cho ông An. Nguồn chi trả trợ cấp thôi việc thực hiện theo Điều 27 của Nghị định số 64/2002/NĐ-CP ngày 09 tháng 6 năm 2002 của Chính phủ về việc chuyển doanh nghiệp nhà nước thành công ty cổ phần.
4. Việc bồi thường chi phí đào tạo theo Điều 13 của Nghị định số 44/2003/NĐ-CP được thực hiện như sau:
a) Người lao động được đào tạo ở trong nước hoặc ngoài nước từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do phía nước ngoài tài trợ cho người sử dụng lao động, sau khi học xong phải làm việc cho người sử dụng lao động một thời gian do hai bên thỏa thuận.
b) Người lao động tự ý bỏ việc hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, trừ các trường hợp quy định tại Điều 37 của Bộ Luật Lao động, khi chưa học xong hoặc học xong không làm việc cho người sử dụng lao động đủ thời gian như đã thỏa thuận, thì phải bồi thường mức chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi phí cho người dạy, tài liệu học tập, trường lớp, máy móc thiết bị, vật liệu thực hành và các chi phí khác hỗ trợ cho người học do người sử dụng lao động tính có sự thỏa thuận của người lao động.
Thỏa thuận nêu ở điểm a và điểm b trên đây phải bằng văn bản có chữ ký của người sử dụng lao động và người lao động.
IV. ĐIỀU KHOẢN THI HÀNH
1. Thông tư này có hiệu lực sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo; bãi bỏ các văn bản sau đây: Quyết định số 66/LĐTBXH-QĐ ngày 12 tháng 02 năm 1993 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội về phát hành và quản lý bản hợp đồng lao động; Quyết định số 207/LĐTBXH-QĐ ngày 02 tháng 4 năm 1993 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội về mẫu hợp đồng lao động; Thông tư số 21/LĐTBXH-TT ngày 12 tháng 10 năm 1996 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 198/CP ngày 31 tháng 12 năm 1994 của Chính phủ về hợp đồng lao động; Thông tư số 02/2001/TT-BLĐTBXH ngày 09 tháng 01 năm 2001 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội bãi bỏ điểm 4 Mục III của Thông tư số 21/LĐTBXH-TT ngày 12 tháng 10 năm 1996 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
2. Không áp dụng cách tính trợ cấp thôi việc quy định tại Thông tư này để tính lại trợ cấp thôi việc đối với những trường hợp đã chấm dứt hợp đồng lao động trước ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành.
3. Định kỳ 6 tháng và hàng năm các đơn vị có sử dụng lao động theo hợp đồng lao động phải báo cáo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội hoặc Ban quản lý Khu công nghiệp địa phương nơi có trụ sở chính của đơn vị về tình hình ký kết, sử dụng, chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật.
4. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Ban quản lý Khu công nghiệp các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm giúp Uỷ ban nhân dân tổ chức hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Thông tư này.
Trong quá trình thực hiện nếu có gì vướng mắc, đề nghị phản ảnh kịp thời về Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội để nghiên cứu giải quyết./.
MẪU SỐ 1
MẪU HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG
Ban hành kèm theo Thông tư số 21/2003/TT-BLĐTBXH
ngày 22/9/2003 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội
## CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Tên đơn vị:.......
Số:....................
HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG
Chúng tôi, một bên là Ông/Bà: Quốc tịch:
Chức vụ:
Đại diện cho (1): Điện thoại:
Địa chỉ:
Và một bên là Ông/Bà: Quốc tịch:
Sinh ngày....... tháng..... năm...... tại.
Nghề nghiệp (2):
Địa chỉ thường trú:
Số CMTND: cấp ngày...../...../...... tại
Số sổ lao động (nếu có):................ cấp ngày......../...../...... tại
Thỏa thuận ký kết hợp đồng lao động và cam kết làm đúng những điều khoản sau đây:
Điều 1:Thời hạn và công việc hợp đồng
- Loai hợp đồng lao động(3):
- Từ ngày?. tháng??. năm??.. đến ngày??.. tháng??? năm??
- Thử việc từ ngày?? tháng?.. năm?? đến ngày?? tháng?.. năm.....
- Địa điểm làm việc(4):
- Chức danh chuyên môn: Chức vụ (nếu có):
- Công việc phải làm (5):
Điều 2:Chế độ làm việc
- Thời giờ làm việc (6)
- Được cấp phát những dụng cụ làm việc gồm:
Điều 3:Nghĩa vụ và quyền lợi của người lao động
1. Quyền lợi:
- Phương tiện đi lại.làm việc (7):
- Mức lương chính hoặc tiền công (8):
- Hình thức trả lương:
- Phụ cấp gồm (9):
- Được trả lương vào các ngày....... hàng tháng.
- Tiền thưởng:
- Chế độ nâng lương:
- Được trang bị bảo hộ lao động gồm:
- Chế độ nghỉ ngơi (nghỉ hàng tuần, phép năm,lễ tết...):
- Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế (10):
- Chế độ đào tạo (11):
Những thỏa thuận khác (12):
2. Nghĩa vụ:
- Hoàn thành những công việc đã cam kết trong hợp đồng lao động.
- Chấp hành lệnh điều hành sản xuất-kinh doanh, nội quy kỷ luật lao động, an toàn lao động....
- Bồi thường vi phạm và vật chất (13):
Điều 4:Nghĩa vụ và quyền hạn của người sử dụng lao động
1. Nghĩa vụ:
- Bảo đảm việc làm và thực hiện đầy đủ những điều đã cam kết trong hợp đồng lao động.
- Thanh toán đầy đủ, đúng thời hạn các chế độ và quyền lợi cho người lao động theo hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể (nếu có).
2. Quyền hạn:
- Điều hành người lao động hoàn thành công việc theo hợp đồng (bố trí, điều chuyển, tạm ngừng việc?)
- Tạm hoãn, chấm dứt hợp đồng lao động, kỷ luật người lao động theo quy định của pháp luật, thỏa ước lao động tập thể (nếu có) và nội quy lao động của doanh nghiệp.
Điều 5:Điều khoản thi hành
- Những vấn đề về lao động không ghi trong hợp đồng lao động này thì áp dụng qui định của thỏa ước tập thể, trường hợp chưa có thỏa ước tập thể thì áp dụng quy định của pháp luật lao động.
- Hợp đồng lao động được làm thành 02 bản có giá trị ngang nhau, mỗi bên giữ một bản và có hiệu lực từ ngày?..tháng?? năm??... Khi hai bên ký kết phụ lục hợp đồng lao động thì nội dung của phụ lục hợp đồng lao động cũng có giá trị như các nội dung của bản hợp đồng lao động này.
Hợp đồng này làm tại.... ngày.... tháng.... năm.....
|Người lao động
|
(Ký tên)
Ghi rõ Họ và Tên
|Người sử dụng lao
động
|
(Ký tên, đóng dấu)
Ghi rõ Họ và Tên
##
HƯỚNG DẪN CÁCH GHI HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG
1. Ghi cụ thể tên doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, ví dụ: Công ty Xây dựng Nhà ở Hà nội.
2. Ghi rõ tên nghề nghiệp (nếu có nhiều nghề nghiệp thì ghi nghề nghiệp chính), ví dụ: Kỹ sư.
3. Ghi rõ loại hợp đồng lao động, ví dụ 1: Không xác định thời hạn; ví dụ 2: 06 tháng.
4. Ghi cụ thể địa điểm chính, ví dụ: Số 2 - Đinh lễ - Hà Nội; và địa điểm phụ (nếu có), ví dụ: Số 5 - Tràng Thi - Hà Nội.
5. Ghi các công việc chính phải làm, ví dụ: Lắp đặt, kiểm tra, sửa chữa hệ thống điện; thiết bị thông gió; thiết bị lạnh... trong doanh nghiệp.
6. Ghi cụ thể số giờ làm việc trong ngày hoặc trong tuần, ví dụ: 08 giờ/ngày hoặc 40 giờ/tuần.
7. Ghi rõ phương tiện đi lại do bên nào đảm nhiệm, ví dụ: xe đơn vị đưa đón hoặc cá nhân tự túc.
8. Ghi cụ thể tiền lương theo thang lương hoặc bảng lương mà đơn vị áp dụng, ví dụ: Thang lương A.1.Cơ khí, Điện, Điện tử - Tin học; Nhóm III; Bậc 4/7; Hệ số 2,04; Mức lương tại thời điểm ký kết hợp đồng lao động là 428.400 đồng/tháng.
9. Ghi tên loại phụ cấp, hệ số, mức phụ cấp tại thời điểm ký kết hợp đồng lao động, ví dụ: Phụ cấp trách nhiệm Phó trưởng phòng; Hệ số 0,3; Mức phụ cấp 63.000 đồng/tháng.
10. Đối với người lao động thuộc đối tượng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì ghi tỷ lệ % tiền lương hằng tháng hai bên phải trích nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội, ví dụ: Hằng tháng người sử dụng lao động trích 6% từ tiền lương tháng của người lao động và số tiền trong giá thành tương ứng bằng 17% tiền lương tháng của người lao động để đóng 20% cho cơ quan bảo hiểm xã hội và 3% cho cơ quan Bảo hiểm y tế.
Đối với người lao động không đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì khoản tiền bảo hiểm xã hội tính thêm vào tiền lương để người lao động tham gia Bảo hiểm tự nguyện hoặc tự lo lấy bảo hiểm, ví dụ: Khoản tiền bảo hiểm xã hội đã tính thêm vào tiền lương cho người lao động là 17% tiền lương tháng.
11. Ghi cụ thể trường hợp đơn vị cử đi đào tạo thì người lao động phải có nghĩa vụ gì và được hưởng quyền lợi gì, ví dụ: Trong thời gian đơn vị cử đi học người lao động phải hoàn thành khoá học đúng thời hạn, được hưởng nguyên lương và các quyền lợi khác như người đi làm việc, trừ tiền bồi dưỡng độc hại.
12. Ghi những quyền lợi mà chưa có trong Bộ Luật Lao động, trong thỏa ước lao động tập thể hoặc đã có nhưng có lợi hơn cho người lao động, ví dụ: đi tham quan, du lịch, nghỉ mát, quà sinh nhật.
13. Ghi rõ mức bồi thường cho mỗi trường hợp vi phạm, ví dụ: Sau khi đào tạo mà không làm việc cho doanh nghiệp thì phải bồi thường 06 (sáu) triệu đồng; không làm việc đủ 02 năm thì bồi thường 03 (ba) triệu đồng.
MẪU SỐ 2
MẪU PHỤ LỤC HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG
Ban hành kèm theo Thông tư số 21/2003/TT-BLĐTBXH
ngày 22/9/2003 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội
## CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
..... , ngày..... tháng..... năm ....
Tên đơn vị:.......
Số:....................
PHỤ LỤC HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG
Chúng tôi, một bên là Ông/Bà:.......................
..... Quốc tịch:......................
Chức vụ:...........................
.............................. .............................. ...............
Đại diện cho (1): ..............................
................... Điện thoại:.....................
Địa chỉ:..........................
.............................. .............................. ...................
Và một bên là Ông/Bà:.......................
.................. Quốc tịch:......................
Sinh ngày......... tháng....... năm...... tại...........................
..............................
Nghề nghiệp (2):..........................
.............................. .............................. .....
Địa chỉ thường trú:..........................
.............................. ...............................
Số CMTND:....... cấp ngày...../...../...... tại...........................
........................
Số sổ lao động (nếu có):.......... cấp ngày......./....../........
.tại.........................
Căn cứ Hợp đồng lao động số.... ký ngày..../..../.... và nhu cầu sử dụng lao động, hai bên cùng nhau thỏa thuận thay đổi một số nội dung của hợp đồng mà hai bên đã ký kết như sau:
1. Nội dung thay đổi (ghi rõ nội dung gì, thay đổi như thế nào.....):
..............................
.............................. .............................. ...........................
..............................
.............................. .............................. ...........................
2. Thời gian thực hiện (ghi rõ nội dung ở mục 1 nêu trên có hiệu lực trong bao nhiêu lâu):
..............................
.............................. .............................. ...........................
..............................
.............................. .............................. ...........................
Phụ lục này là bộ phận của hợp đồng lao động số... , được làm thành hai bản có giá trị như nhau, mỗi bên giữ một bản và là cơ sở để giải quyết khi có tranh chấp lao động.
|Người lao động
|
(Ký tên)
Ghi rõ Họ và Tên
|Người sử dụng lao
động
|
(Ký tên, đóng dấu)
Ghi rõ Họ và Tên
MẪU SỐ 3
MẪU THÔNG BÁO CHUYỂN TRẢ TRỢ CẤP THÔI VIỆC
Ban hành kèm theo Thông tư số 21/2003/TT-BLĐTBXH
ngày 22/9/2003 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội
## CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
..... , ngày..... tháng..... năm ....
Tên đơn vị:.......
Số:....................
Thông báo
V/v chuyển trả trợ cấp thôi việc
Kính gửi: Công ty B
- Căn cứ Nghị định số 44/2003/NĐ-CP ngày 09/5/2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ Luật Lao động về hợp đồng lao động;
- Căn cứ Thông tư số.???của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ...
Ông (Bà): Nguyễn Văn A đã chấm dứt hợp đồng lao động ngày... tháng.... năm.?.. (Thông báo hoặc Quyết định kèm theo).
Theo hồ sơ, Ông Nguyễn Văn A có thời gian làm việc tại Công ty B là... năm (từ ngày... tháng... năm... đến ngày... tháng... năm...).
Công ty chúng tôi đã chi hộ khoản trợ cấp thôi việc đối với thời gian làm việc tại Công ty B với số tiền là:.... đồng.
Đề nghị Công ty B chuyển trả số tiền trợ cấp thôi việc mà Công ty chúng tôi đã chi hộ theo số tài khoản....../.
Giám đốc hoặc thủ trưởng đơn vị
Ký tên, đóng dấu
(Ghi rõ họ và tên)
Nơi nhận:
- Như trên;
- Lưu đơn vị.

Server: Apache


markdown:
#### Viêm phổi , phế quản
bởi, 27-02-2009 lúc 08:04 PM (27876 Lần đọc)
Viêm phổi (pneumonia)
TS. Nguyễn Thế DânNhững bệnh viêm phổi có nhiều:
- Viêm phế quản (bronchitis)
- Viêm phổi thuỳ (lobar pneumonia)
- Viêm phế quản phổi (bronchopneumonia)
- Viêm phổi kẽ (intertitial pneumonia)Phạm vi bài học: Viêm phổi thuỳ, viêm phế quản phổi, viêm phổi kẽ.
Sơ đồ các loại viêm phổi
Viêm phổi thuỳ (lobar pneumonia)Viêm phổi thuỳ là một viêm cấp tính, tổn thương chủ yếu ở các phế nang.
Tổn thương có 2 đặc điểm:
- Tổn thương có kích thước lớn chiếm toàn bộ hoặc gần toàn bộ thuỳ phổi.
- Hình ảnh tổn thương giống nhau trong khắp khối viêm ở từng giai đoạn
Tổn thương diễn ra theo 3 giai đoạn kế tiếp nhau:
- Giai đoạn xuất tiết
- Giai đoạn gan hoá đỏ
- Giai đoạn gan hoá xám
+ Tổn thương ở giai đoạn xuất tiết
Đại thể:
Khối viêm sưng to, màu đỏ tím, ấn tay còn thấy tiếng lạo sạo phế nang, Mặt cắt phổi màu đỏ tím, có nhiều bọt lẫn dịch màu hồng. Cắt miếng phổi thả vào nước thấy chìm.
Vi thể:
Các mao mạch thành phế nang xung huyết, giãn rộng, ứ đầy máu. Lòng các phế nang chứa dịch lẫn hồng cầu, một vài BCĐN, các TB vách phế nang bị long, đôi khi thấy các đám vi khuẩn.
+ Tổn thương ở giai đoạn gan hoá đỏ
Đại thể:
Khối viêm cứng chắc màu đỏ nâu, nắm không còn tiếng lạo sạo phế nang. Khối viêm giống như một tổ chức gan màu đỏ. Mắt cắt khối viêm màu đỏ có nhiều nước đục, hơi đỏ chảy ra.
Vi thể:
Trong khắp khối viêm hình ảnh tương tự nhau. Lòng phế nang chứa nhiều đám tơ huyết có lẫn hồng cầu, một số BCĐN, dịch phù và có thấy những đám vi khuẩn.
+ Tổn thương ở giai đoạn gan hoá xám
Đại thể:
Khối viêm vẫn chắc như giai đoạn trước nhưng chuyển thành màu xám, có khi có những vùng màu nâu.
Vi thể:
Lòng phế nang chứa đầy BCĐN. BCĐN làm tiêu
sợi tơ huyết. Chất tơ huyết tan rã bị tống ra ngoài theo phế quản. Các BCĐN cũng ít dần theo đờm ra ngoài. Lòng phế nang như được rửa sạch. Đa số viêm phổi khỏi hoàn toàn.
+ Tiến triển viêm phổi thuỳ
- Khỏi.
- Áp xe phổi.
- Xơ hoá phổi.
Viêm phế quản cấp
Viêm phổi thuỳ
Viêm phổi thuỳ
HẢ vi thể viêm phổi thuỳ
HẢ vi thể viêm phổi thuỳ
Áp xe phổi
Viêm phế quản phổi (bronchopneumonia)Viêm phế quản phổi còn gọi là viêm phổi đốm, phế quản phế viêm, là loại viêm cấp tính. Tổn thương chủ yếu ở các phế quản rồi lan ra các phế nang.
Viêm phế quản phổi có các đặc điểm:
- Tổn thương thành ổ có giới hạn rõ, phân cách nhau bởi mô phổi tương đối lành mạnh.
Tổn thương xuất hiện dần dần kế tiếp nhau, tiến triển độc lập với nhau, nặng nhẹ khác nhau.
- Ngay trong một ổ tổn thương, hình ảnh tổn thương cũng không đồng nhất mà có từng vùng khác nhau.
- Tổn thương viêm có cả viêm phế quản lẫn viêm phế nang.
+ Đại thể
- Hai phổi phù, xung huyết, có các ổ viêm không đều nhau nằm rải rác khắp thuỳ phổi.
- Ổ viêm nổi cao, có gianh giới rõ,nắm cứng chắc, kích thước bằng hạt đỗ, hạt lạc màu đỏ sẫm.
- Mặt cắt có nước đục hoặc mủ chảy ra.
Cắt miếng phổi thả vào nước chìm dần.
+ Vi thể
Một ổ tổn thương có các hình ảnh sau:
- Phế quản viêm mủ ở trung tâm ổ viêm
- Các phế nang viêm mủ ở xung quanh
- Các phế nang viêm tơ huyết
- Các phế nang viêm xuất tiết
- Các phế nang bình thường
Thực tế, giai đoạn muộn, các hình ảnh thường bị pha trộn, khó thấy các hình ảnh tách biệt như trên.
+ Tiến triển
- Khỏi
- Áp xe phổi
- Xơ hoá phổi
- Giãn phế quản
- Xơ hoá, giãn phế quản làm giảm chức năng phổi, dễ mắc lao, bệnh bụi phổi…
Viêm phế quản phổi
Viêm phế quản phổi
HẢ vi thể viêm phế quản phổi
HẢ vi thể viêm phế quản phổi
Viêm phổi kẽ (interstitial pneumonia)- Viêm phổi kẽ thường do virus xâm nhập vào trong TB lót lòng phế nang gây hoại tử TB và gây phản ứng viêm trong vách phế nang.
- Tổn thương thường lan rộng đối xứng 2 bên phổi.
- Tổn thương chỉ ở vách phế nang, không có dịch rỉ viêm và BCĐN trong lòng phế nang.
- Viêm phổi kẽ hay trở thành viêm mạn tính, vách phế nang xơ hoá. Phổi có hình ảnh giống như tổ ong trên film X quang.
Phổi hình tổ ong do xơ hoá kẽ phổi
Phổi hình tổ ong do xơ hoá kẽ phổi
Viêm phổi kẽ
Viêm phổi kẽ
Hình thành nang phổi do giãn PQ, PN sau xơ hoá phổi

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Cache-Control: private

Pragma: private

Vary: User-Agent

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
# Quan niệm của Phật giáo về số mệnh
![ image](http://www.daophatngaynay.com/vn/files/images/11-09/Candle__1__702680956.jpg)
**Con người có số mệnh hay không? Có nên tin vào số mệnh hay không? Thái độ của các triết gia và của các tôn giáo lớn đối với vấn đề số mệnh như thế nào, và đặc biệt là đạo Phật, một trong những tôn giáo lớn của thế giới và là tôn giáo lớn nhất, có số tín đồ đông nhất ở nước ta hiện nay quan niệm vấn đề số mệnh như thế nào?**
Nội dung
- I. Các thuyết túc mệnh luận, định mệnh luận, thiên mệnh luận
- II. Một số tôn giáo về vấn đề số phận hay số mệnh
- III. Phật giáo dùng thuyết nghiệp thay cho thuyết số mệnh
- IV. Kết luận: người là chủ nhân của nghiệp
-
Con người có số mệnh hay không? Có nên tin vào số mệnh hay không? Thái độ của các triết gia và của các tôn giáo lớn đối với vấn đề số mệnh như thế nào, và đặc biệt là đạo Phật, một trong những tôn giáo lớn của thế giới và là tôn giáo lớn nhất, có số tín đồ đông nhất ở nước ta hiện nay quan niệm vấn đề số mệnh như thế nào?
Đó là nội dung chủ yếu của bài nói chuyện này. Hy vọng, trong phạm vi một thời gian có hạn định, có thể giải đáp được một vài bức xúc chủ yếu của đông đảo quần chúng hiện nay. Vâng, trong cuộc sống xã hội đầy bất trắc và đặc biệt trong thời gian kháng chiến chống Pháp rồi chống Mỹ trước đây, rất nhiều chuyện xảy ra, có thật không hư cấu, khiến người ta tin là có số mệnh. "Nhanh cũng chết, chậm cũng chết, may thì sống" đó là câu thường được nói tới trong suốt thời gian máy bay Mỹ ào ạt dội bom vào miền Bắc nước ta, khi giữa cái chết và cái sống, khoảng cách chỉ là một tích tắc đồng hồ hay là một sợi gang sợi tóc.
Trong một bối cảnh xã hội và đất nước đầy bất trắc và nước sôi lửa bỏng như vậy, số người tin vào chuyện tướng số, bói toán, cầu đảo phải rất nhiều, và ngày càng nhiều. Hiện nay, nghề xem bói, xem tướng, nhà đất cũng rất phát đạt. Giáo sư, tiến sĩ, phó tiến sĩ, kỹ sư không ít người đi xem bói, xem tướng.
Hãy đặt câu hỏi: Có cơ sở đạo lý gì cho tất cả những chuyện này hay không?
Con người là sinh vật có lý trí, đối với những tai hoạ lớn giáng vào một đất nước, một vùng, một dân tộc hay cá nhân một con người... con người không thể tin đó là ngẫu nhiên, mà tin là có sự tác động của những nguyên nhân sâu xa, có thể là siêu nhiên mà trình độ hiểu biết hiện nay của con người không giải thích được.
Tôi có người bạn cũ là anh Vũ Thơ, nguyên Bí thư tỉnh uỷ tỉnh Ninh Bình. Một lần, anh tâm sự: Tôi là Đảng viên Cộng sản, là Mác-xít, nhưng có chuyện xảy ra ngay trong tỉnh mà tôi phụ trách, khiến tôi nghi rằng có một cái gì đó không phải là vật chất đứng đàng sau những chuyện đó. Chuyện như sau:
"Cái xã gần quốc lộ số một, nối liền Hà Nội với tỉnh lỵ Ninh Bình, có một cô gái xưa nay vốn lười biếng, không hay đi làm. Thế mà hôm ấy, mặc dù trời mưa lớt phớt, cô ta lại ra đồng làm cỏ sớm hơn mọi người. Một chiếc ô tô con chạy nhanh trên đường quốc lộ, không hiểu sao trượt bánh, băng ngang qua đường đúng vào chỗ cô gái đang làm cỏ, nhận cô ta xuống bùn chết tươi. Tôi đích thân đến xem nơi xảy ra tai nạn. Từ chỗ cô gái làm cỏ đến vệ đường cũng phải đo được gần chục mét, chiếc ô tô phải chạy nhanh lắm mới có thể băng qua gần 10 mét được. Tại sao lại xảy ra chuyện như vậy nhỉ, một cô gái hằng ngày vốn lười không đi làm, tại sao đúng hôm nay lại đi làm trước mọi người ngay trong khi trời đang mưa lớt phớt...
Còn bao nhiêu chuyện nữa, cũng vô lý tương tự như chuyện cô gái làm cỏ, xảy ra trong và sau cuộc kháng chiến chống Mỹ, làm mọi người dù là duy vật Mát- xít cũng phải tin vào số phận hay số mệnh.
Cơ quan thuỷ sản của Hải Phòng trước đây là một ngôi nhà bốn tầng, tôi đã từng đến thăm trong thời gian có chiến dịch máy bay Mỹ dội bom miền Bắc. Một quả bom xuyên đã rơi trúng cơ quan thuỷ sản, vì là quả bom xuyên, nên nó xuống tận hầm mới nổ, khiến cho những người nào nhanh chân chạy xuống hầm trước đều chết. Trái lại những người còn chậm chân ở tầng ba, tầng hai thì lại không can gì, mặc dù ai cũng dều hú vía.
Tôi có một anh bạn tên Sự, nguyên là vụ trưởng vụ tài vụ của bộ công nghiệp nặng, khi bộ này chưa tách thành nhiều bộ; anh có một cái hầm bê tông ở gần nhà, có thể nói là an toàn 100% để tránh máy bay. Không may cho anh bạn tôi là hôm ấy anh có xuống hầm khi máy bay đến nhưng lại ngồi ở cửa không chịu vào sâu bên trong hầm như vợ và các con của anh. Máy bay Mỹ thả một quả bom tạ vào nhà máy điện Yên Phụ nhưng không trúng, bom nổ gây một chấn động dữ dội, anh Sự ngồi ở cửa hầm đầu đập vào thành bê tông, bị vỡ sọ chết ngay tức khắc. Anh đã chết ở nơi an toàn nhất, làm sao hiểu được?
Vì vậy mà ở miền Bắc, trong thời kỳ máy bay Mỹ ném bom dữ dội đã lưu hành câu nói ở cửa miệng nhiều người: "Nhanh cũng chết, chậm cũng chết, chỉ có may thì sống".
Cái may đó phải chăng là số mệnh hay số phận? Các triết gia, các tôn giáo cổ kim nhận thức vấn đề số mệnh và số phận như thế nào?
[I.CÁC THUYẾT TÚC MỆNH LUẬN, ĐỊNH MỆNH LUẬN, THIÊN MỆNH LUẬN ][ trở về ]
Nói chung, tất cả mọi thuyết dẫn tới thái độ yên phận và tiêu cực của con người đều thiếu giá trị nhân bản, dù chúng mang bất cứ nhãn hiệu nào.
Túc mệnh luận là thuyết cho rằng số phận con người là do quá khứ trước đây an bài, sắp đặt cả, mọi cố gắng hay nỗ lực đều vô ích.
Con vua rồi lại làm vua
Con sãi ở chùa lại quét lá đa
Những người ở Trung Quốc xưa hay nói câu: "Nhất ẩm nhất trác mạc phi tiền định", nghĩa là ăn một miếng, uống một chén, không gì là không do quá khứ quyết định trước. Có thể nói đó là những người theo túc mệnh luận cực đoan.
Định mệnh luận cũng là túc mạng luận, nhưng cường điệu tính chất bất khả kháng của số mệnh. Ý nói, số mệnh là quyết đinh, mọi cố gắng con người đều vô ích.
Thiên mệnh luận có nhiều nghĩa, không phải nghĩa nào cũng sai. Nếu hiểu thiên mệnh là thiên đạo, tức là đạo trời, là luật tắc tự nhiên, áp dụng vào thế giới của nhân sinh thì không có gì sai. Phải chăng, đó là ý tứ của Khổng Tử trong Luận Ngữ: "Ngô… ngũ thập nhi tri thiên mệnh"- (Ta…năm mươi tuổi thì biết mệnh Trời). Nếu hiểu mệnh Trời là số mệnh mà ông Trời quy định cho mình thì đó là số mệnh luận, hay đúng hơn là thiên mệnh luận, và tất nhiên Phật giáo sẽ bác bỏ thuyết đó. Nhưng Tống Nho Chu Hy lại giải thiên mệnh như là "nguyên lý vận hành và biến hoá của tự nhiên" thì đây không phải là số mệnh luận. Nhưng vấn đề còn tuỳ thuộc ở phái Tống Nho hiểu luật tắc tự nhiên như thế nào.
Ở chương 16 cuốn "Đạo Đức Kinh", Lão Tử cũng nói "Phục Mệnh", nhưng trong văn cảnh của chương này, thì mệnh ở đây rõ ràng chỉ có nghĩa là đạo, chứ không phải là số mệnh.
"Phù vật vân vân, các phục kỳ căn, quy căn viết tĩnh, thị vi phục mệnh"- (muôn vật phồn thịnh, mỗi vật đều trở về cội gốc của mình, trở về cội gốc thì gọi là tĩnh, tức là trở về với mệnh).
Rõ ràng, Lão Tử dùng từ mệnh ở đây không phải với nghĩa số mệnh, mà với nghĩa đạo, tức là cội nguồn của trời đất muôn vật.
Trong Thần hệ Hy Lạp cổ đại có Thần số mệnh gọi là Fate, mà cả đến Zeus, vị Thần tối cao đứng đầu các vị Thần, cũng phải e dè, nể sợ. Như vậy, người Hy Lạp cổ đại tin rằng, tất cả các vị Thần, kể cả Zeus cũng phải phục tùng số mệnh.
Niềm tin ở số mệnh phổ biến như vậy, lan tràn như vậy, từ xưa tới nay, từ Tây sang Đông, thì phải chăng niềm tin đó có đạo lý của nó, cơ sở khoa học khách quan của nó?
Người Pháp có câu: "I’homme propose, Dieu dispose"(người kiến nghị nhưng Thượng Đế bác đi).
Đây cũng là một biểu hiệ⮠rõ nét của thuyết mà Phật giáo gọi là Thần ý luận, khẳng định mọi sự việc trong thế gian này đều do ý muốn của Thượng Đế và ý muốn đó là siêu việt, vượt trên tầm hiểu biết của con người, cho nên con người chỉ nên phục tùng, không những không được chống đối mà còn phải cảm tạ và tri ân Thượng Đế.
Thiên mệnh luận cũng là số mệnh, nhưng số mệnh được nhân cách hoá thành Thượng Đế, hay là số mệnh do một nhân cách siêu nhiên an bài, xếp đặt. Cái nguy của thuyết này là một mặt khiến cho con người ta an phận thủ thường, mất hết ý chí phấn đấu, mặt khác lại khiến cho con ngưòi trốn tránh trách nhiệm của mình, thậm chí mình giết người, đoạt của, nhưng lại tự an ủi: đó là do Thượng Đế muốn như vậy, đó là ý chí huyền nhiệm của Thượng Đế.
Phật giáo tôn trọng tất cả tôn giáo bạn, kể cả những tôn giáo công nhận có Thượng Đế tạo thế. Đó là đường lối thuỷ chung như nhất của Phật giáo từ xưa đến nay, ở nước ta cũng như ở các nước Phật giáo khác. Tính bao dung về mặt tư tưởng vốn là một đặc tính của Phật giáo mà các nhà tôn giáo học trên thế giới đều công nhận, nhưng điều này không có nghĩa là Phật giáo chấp nhận, không phản đối một số quan điểm của những tôn giáo đó về vũ trụ và nhân sinh.
[II. ]MỘT SỐ TÔN GIÁO VỀ VẤN ĐỀ SỐ PHẬN HAY SỐ MỆNH [ trở về ]
A. TÔN GIÁO HY LẠP CỔ ĐẠI
Trong tư tưởng của Hy Lạp cổ đại, vấn đe༯ số phận (Fate) chiếm vị trí quan trọng, và được biểu trưng bằng ba nữ Thần ngồi dưới một gốc cây ở trung tâm trái đất và quyết định số phận của mỗi người. Vị nữ thần thứ nhất có tên là Clotho, làm nhiệm vụ kéo sợi đan thành số phận cho mỗi ngưòi. Vị nữ Thần thứ hai có tên là Lachesie làm nhiệm vụ phân phối số phận cho mỗi người. Vị nữ Thần thứ ba có tên là Atropos, làm nhiệm vụ cắt đứt số phận của mỗi người, tức là quyết định người nào phải chết và chết lúc nào.
Tư tưởng số phận đóng vai trò quan trọng trong nghệ thuật kịch Hy Lạp cổ đại. Trong các bi kịch của Sophocle, thầy bói (Oracle) làm chức năng thông tin cho con người biết số phận của mình, như là một cái gì đã được quyết định trước rồi. Đặc biệt là hoàn cảnh chết của mỗi người là do số phận đã được quyết định như nội dung vở kịch Oedipe cho thấy.
Trên đây ta đã nói về tư tưởng số phận hay số mệnh trong tư tưởng Hy Lạp cổ đại, như trong các tác phẩm của Homer cho thấy, ngang qua ba nữ Thần số mệnh nói trên đây, tuy Homer thường dùng từ số phận hay số mệnh theo số ít, nhằm biểu trưng cho một sức mạnh siêu nhiên, siêu việt lên trên ý chí con người.
B.ẤN ĐỘ GIÁO VÀ VẤN ĐỀ SỐ MỆNH
Ấn Độ giáo, như là tôn giáo thường nói tới một số thần linh như Vishnu, Siva, Kali có khả năng quyết định số phận của mỗi cá nhân tín đồ, thậm chí đôi khi ngược lại với hướng của nghiệp do cá nhân đó tạo ra.
Nhưng Ấn Độ giáo còn nói tới hai yếu tố khác, cũng quyết định đời sống của con người là nghiệp (karma) và thời. Yếu tố nghiệp cũng tương tự như khái niệm nghiệp của đạo Phật, nhưng không triệt để và nhất qúan bằng đạo Phật. Vấn đề này sẽ được bàn kỹ trong phần "Đạo Phật thay thuyết số mệnh bằng thuyết nghiệp".
Còn yếu tố ‘thời’ của Ấn Độ giáo cũng tương đương như yếu tố thời trong Dịch hoc của Trung Quốc vậy.
Nói chung, trong văn chương của Ấn Độ giáo, cả ba yếu tố Thần linh, nghiệp (karma) và thời đều được nhắc tới. Thí dụ, trong cuốn Thánh ca nổi tiếng "Bhagavad Gita" khi hoàng tử Arjuna do dự không muốn xung trận vì kẻ thù không ai khác mà chính đều là bà con, họ hàng thân thuộc cả, thì Thần Krishna đóng vai trò người lái binh xa cho Arjuna, đã hiện nguyên hình và đã diễn giải cho Arjuna là phải xung trận, vì số phận của kẻ thù là bị tiêu diệt. Nội dung của tập Thánh ca "Bhagavad Gita" cho thấy, chi phối sự diễn biến của tình hình là ý chí của thần Vishnu cộng với sức mạnh của karma.
Nói chung, phần lớn những người theo Ấn Độ giáo đều tin những sự kiện chủ yếu trong cuộc đời, như thân phận tái sanh, sức khoẻ nói chung, người vợ tương lai hay người chồng tương lai, số con và giới tính của con, thời điểm chết đều được xác định trước bởi nghiệp (karma), hình thành từ trong đời sống quá khứ.
Một số tín đồ Ấn Độ giáo tin rằng sự cố hay là tác động của một thần linh có thể đem lại cái chết đột tử cho một người nhất định, và trái lai, việc xuất gia, sống lánh ở một Thánh địa rất có thể thay đổi số phận của một con người.
Ở Nam Ấn, trong vùng cư trú của người Tamils, người ta tin rằng, số phận một con người đã được an bài sẵn, khi mới sanh và được ghi trên trán bằng những dấu hiệu đặc biệt mà chỉ có những thầy tướng giỏi mới giải mã và cho biết được.
C. DO THÁI GIÁO VÀ VẤN ĐỀ SỐ MỆNH
Người Do Thái cổ đại tin là những sự kiện lớn của lịch sử dân tộc Do Thái đều do Thượng Đế an bài sẵn, mà dân tộc Do Thái phải phục tùng. Quân đội ngoại quốc xâm lăng Isarel chiếm cứ Isarel, đày biệt xứ dân Do Thái đi nơi khác, như là đế頱uốc Assiri và Babylon, và sau này đế quốc La Mã từng làm, tất cả những tai hoạ đó giáng xuống đầu dân Do Thái đều không phải ngẫu nhiên mà là do dân Do Thái đã không trung thành với liên minh mà tổ tiên họ là tiên tri Moise, đã thay mặt họ ký kết với Yahve trên núi Sinai…. Như vậy là số phận của một dân tộc Do Thái do hai yếu tố quyết định: Một là những việc làm của bản thân dân tộc đó phản bội lại liên minh với Thượng Đế. Yếu tố thứ hai là sự trừng phạt của Thượng Đế đối với dân tộc Do Thái. Đó là sự can thiệp của một lực lượng siêu nhiên, siêu việt lên ý chí của con người. Có thể nói, đây là số phận hay số mệnh của dân tộc Do Thái, đã được Thượng Đế Yahve lựa chọn để truyền bá chân lý của đạo Do Thái cho loài người.
D. ĐẠO HỒI VÀ VẤN ĐỀ SỐ PHẬN
Từ Ả Rập ‘maniyab’ là số phận hay số mệnh xuất hiện trong thơ ca Ả Rập ngay trước thời Mahomet. Con người có thể chết vì sự cố, trong chiến tranh hay vì bệnh tật, nguyên nhân sâu xa của cái chết đó là do tiền định. Nhưng sức mạnh gì quyết định sự kiện cái chết của một con người? Là Thượng Đế Allah chăng? Hay là số phận như là một sức mạnh không bị nhân cách hoá. Điều này không rõ, qua văn chương thơ ca Ả Rập, bởi lẽ không phải thi sĩ Ả Rập nào cũng tin đạo Hồi, vì đạo Hồi mãi tới thế kỷ VII sau công nguyên mới xuất hiện.
Thế nhưng trong phạm vi đạo Hồi, nhất là trong Kinh Koran, thì mọi sự kiện, thậm chí mọi hoạt động trong đời sống của một tín đồ đạo Hồi đều do Thượng Đế Allah an bài, quyết định, chứ không phải do số phận hay số mệnh. Ngày tận thế của thế giới cũng do Thượng Đế Allah quyết định, ý chí loài người không dự phần trong việc này. Tuy nhiên các nhà thần học Hồi giáo về sau co xu hướng giảm bớt tính tuyệt đối của sự can thiệp của Thượng Đế vào đời sống con người, và dành một phạm vi nhất định cho hoạt động của ý chí tự do.
Hình như các tôn giáo thần quyền, ngày càng thiên về thuyết không phải Thượng Đế an bài tất cả, quyết định tất cả, và con người dù là sản phẩm do Thượng Đế tạo ra, nhưng vẫn có một phạm vi ý chí tự do nào đó, khiến nó có thể phạm sai lầm và chịu sự trừng phạt của Thượng Đế, điển hinh là nhân vật Adam của đạo Do Thái và đạo Thiên Chúa, tuy do Thượng Đế tạo ra nhưng vẫn ăn trái cấm, ngược với lời dạy của Thượng Đế … do đó mà phạm tội gốc, tức là nguyên tội.
Có thể nói, trong các thuyết của các tôn giáo lớn, chỉ có thuyết Karma (nghiệp) của Ấn Độ giáo là tương đối (chứ không phải đồng nhất) với thuyết nghiệp của Phật giáo. Tuy nhiên, cần nhớ rằng: Phật giáo nói nghiệp nhưng cũng nhấn mạnh đến tính bất định của nghiệp, nghiệp có thể chuyển được. "Người là chủ nhân đồng thời cũng là thừa tự của nghiệp (Trung Bộ III, Kinh ‘Tiểu Nghiệp Phân Biệt’).
E. DỊCH HỌC VÀ SỐ MỆNH
Hỏi: Phật giáo có phản đối các chuyện như là xem tướng số, bói toán hay không?
Xin trả lời: Chuyên môn của Phật giáo là giác ngộ và giải thoát, không phải là tướng số. Vì vậy mà trong Kinh Di Giáo ngay trước khi Phật niết-bàn, Phật từng khuyên học trò mình là tăng sĩ không nên bói toán và xem tướng số. Trong năm môn học được giảng dạy ở các trường đại học Phật giáo trước đây ở Ấn Độ không có môn tướng số và bói toán, tuy có dạy các môn thế học như là Thanh minh (ngôn ngữ), Công xảo minh (tiểu thủ công nghệ), Y phương minh (chữa bịnh), Nhân minh (logic học)…
Lại hỏi: Dịch học cũng là môn học bói toán, Phật giáo có phản đối dịch học hay không?
Trả lời: Không! Phật giáo không phản đối Dịch học. Vì dịch học dược xem như là bộ môn triết học của Trung Hoa, do các bậc Thánh Trung Hoa thời xưa là Phục Hy, Văn Vương, Chu Công và Khổng Tử sáng lập và hoàn chỉnh.
Nhưng dịch học, theo bản ý của các bậc Thánh đó, không phải là môn học mới có, mà là một môn triết học bàn về đạo lý thịnh suy, lành dữ, hạnh và bất hạnh của cá nhân và xã hội, đất nước và tinh thần của dịch học là "đức năng thắng số" chứ không phải là con người phục tùng số mệnh. Tôi tuy không phải là người nghiên cứu chuyên môn về dịch học nhưng cũng có nghiên cứu qua sách dịch, không phải là để xem chơi như vua Trần Nhân Tôn nói trong chương I, bài phú "Cư Trần Lạc Đạo" [1], mà vì có giảng về triết Phương Đông ở một số trường đại học và ở Học viện Phật giáo. Giảng triết Phương Đông, nhất là triết Trung Hoa mà không nói gì về dịch học thì e thiếu sót. Tuy chỉ có biết đôi chút về dịch học, nhưng với cái sơ học của mình, cũng thấy được bản ý của các bậc Thánh lập ra môn dịch học không phải là bói toán, trái lại bói toán chỉ làm dung tục hoá môn dịch học mà thôi. Học giả Trung Hoa Phó Lệ Phát trong cuốn "Quốc Học Khái Luận" (Đài Bắc xb, trg.40) viết rất đúng:
"Bản ý của Văn Vương làm Chu Dịch là để dạy người cái đạo lý trị loạn, thịnh suy, được mất. Người đời sau dùng để bói toán, thực không phải là bản ý của Văn Vương"[2]
Hơn nữa, nếu chúng ta xem kỹ một số lời giải của Văn Vương hay các lời giải các hào của Chu Công thì chúng ta se thấy các bậc Thánh này nhấn mạnh vai trò của đức, của nỗ lực đạo đức của cá nhân hơn là số. Nghĩa là dù gặp phải cảnh ngộ khó khăn, gian khổ, nhưng nếu biết giữ đức hạnh, sống chính đáng thì dữ biến thành lành, hung biến thành cát. Rõ ràng, đó là quan điểm "đức năng thắng số" tuy các bậc thánh không nói rõ như vậy.
Để minh hoạ, có thể dẫn chứng câu sau đây trong Văn Ngôn Truyện là một cuốn sách chủ yếu giải thích hai quẻ Càn và Khôn:
"Tích thiện chi gia tất hữu dư khương, tích bất thiện chi gia tất hữu dư ương…". Nghĩa là: nhà tích chứa nhiều điều thiện thì sẽ có thừa điều lành, nhà tích chứa nhiều điều ác thì sẽ gặp nhiều chuyện dữ…
Gia đình như vậy, cá nhân cho tới đất nước, xã hội cũng đều như vậy. Trị nước mà tàn bạo, hà hiếp, bóc lột dân quá đáng thì dân sẽ làm loạn. Cá nhân sống ác, thì gặp nhiều bất hạnh, nếu làm thiện thì sẽ gặp may mắn, đó là đạo Trời, là luật tắc tự nhiên. Dịch học tuy bàn chuyện hưng vong, thịnh suy và đắc thất nhưng cuối cùng vẫn khẳng định con người sống phải có đức, trị nước cũng phải có đức thì mọi việc mới thông suốt, hài hoà (sách Dịch dùng các từ hanh thông) chính đáng, bền vững (sách Dịch dùng các từ lợi, trinh).
[III. ]PHẬT GIÁO DÙNG THUYẾT NGHIỆP THAY CHO THUYẾT SỐ MỆNH
- A. ĐỊNH NGHĨA NGHIỆP LÀ GÌ?
- [ trở về ]
Nghiệp là hành động có dụng tâm, hành động mà không có dụng tâm thì không phải là nghiệp theo đúng nghĩa của từ này. Một người lái xe không cẩn thận, cán chết người, người đó có thể mang tội ngộ sát, phải trả tiền bồi thường và ngồi tù. Nhưng thật ra, anh ta không có tạo nghiệp sát sinh, anh ta chỉ là một cái duyên, hay là một điều kiện để người bị cán chết trả một món nợ cũ, một cái nghiệp cũ, khiến anh ta bị cán chết. Lạnh lùng mà nói, tình hình đích thực là như vậy, nếu chúng ta có một nhận thức sâu sắc về thuyết nghiệp. Trong đời này, không có gì xảy ra một cách ngẫu nhiên hết, mọi sự việc, quá trình xảy ra đều có nhân duyên của nó. Có đủ nhân, đủ duyên và đúng thời, từ sự việc xảy ra tốt hay xấu, lành hay dữ, may mắn hay bất hạnh. Mọi sự việc xảy ra đều tương ứng với nhân duyên. Nhưng đây là nghiệp chứ không phải là số mệnh.
B. DẪN NGHIỆP VÀ MÃN NGHIỆP- HAI LOẠI NGHIỆP QUAN TRỌNG
Nghiệp có nhiều loại, nhưng Phật giáo thường chú ý hai loại chính la dẫn nghiệp và mãn nghiệp. Dẫn nghiệp là nghiệp dắt dẫn chúng sanh đi vào một trong sáu cõi, trong số này có ba cõi thiện là cõi loài trời, cõi loài A-tu-la và cõi loài người. Và ba cõi ác là cõi loài người rất nhiều, mắt ta không thấy họ, nhưng không phải là không tồn tại. Dân gian không biết, gọi họ bằng đủ các thứ tên như thần, tiên, quỷ….Trong các loại chúng sanh sống ở cõi ác, co hai loại mắt người không thấy được là chúng sanh loài quỷ đói và chúng sanh loài địa ngục. Loài quỷ đói là loài chúng sanh do cấu tạo sinh lý (bụng rất to, nhưng cổ họng rất bé) cho nên luôn luôn bị đói. Chúng sanh ở địa ngục thì bị khổ triền miên, khổ ở mức loài người không tưởng tượng nổi. Còn súc sanh thì rất nhiều loại, không thể biết xuể được, nhưng chúng có đặc tính chung là hay cấu xé lẫn nhau, trừ một số trường hợp ngoại lệ. Loại súc sanh quen thuộc nhất là gia súc như chó, mèo, gà, lợn, ngựa, trâu. Chúng nó sống khổ thế nào, chúng ta đều biết. Nhưng có điều nhiều người không biết là nếu không sống thiện, không tu tập và sống lối sống ngu si như súc vật thì sau khi chết, chúng ta có thể tái sanh, và làm súc vật. Rất có khả năng đó, chúng ta không thể xem thường.
Cho nên, ít nhất chúng ta phải biết cơ chế vận hành của nghiệp, đặc biệt là loại nghiệp gọi là dẫn nghiệp. Mục đích là dùng cơ chế vận hành của nghiệp để cuộc sống chúng ta có ý nghĩa, để cho chúng ta chủ động tạo ra những nghiệp có cường độ mạnh để cho đời này cũng như ở các đời sống sau, chúng ta không bị đoạ vào các cõi ác, khổ và luôn tái sanh vào các cõi lành, cõi thiện, dẫn chúng ta đến mục đích cao nhất là giác ngộ và giải thoát.
Vì dẫn nghiệp quyết định hướng tái sanh, cho nên cũng có tên gọi là tái sanh nghiệp, với tiếng Anh tương đương là reproductive kamma. Kamma là tiếng P li nghĩa là nghiệp, còn tiếng Sanskrit tương đương là karma, một từ mà sách Tây Phương rất hay dùng để chỉ nghiệp.
Tái sanh nghiệp hay dẫn nghiệp là những hành động tạo nghiệp có cường độ mạnh hoặc thiện hay bất thiện, quyết định hướng tái sanh của một chúng sanh cũng như những sự kiện chủ yếu ở đời sau của chúng sanh đó. Sau đây, tôi xin đưa vài ví dụ minh hoạ, trước hết những hành động tạo nghiệp cực ác, quyết định không tránh khỏi hướng tái sanh của một chúng sanh vào một trong ba cõi ác là địa ngục, quỷ đói, súc sanh. Đó là các hành động cố ý giết cha mẹ, bậc Thánh A-la-hán, làm chảy máu Phật và phá sự hoà hợp của Tăng chúng. Nếu phạm vào một trong năm nghiệp ác nói trên, thì nhất định phải tái sanh vào cõi sống ác, khổ. Năm trường hợp nói trên là những trường hợp cực đoan, còn nói chung sống buông thả, không giữ năm giới, không làm điều thiện thành thói quen, với tâm ác không biết sửa chữa đều có nguy cơ sanh vào một trong ba cõi ác là địa ngục, quỷ đói và súc sanh, và dù có may mắn được tái sanh làm người thì sẽ là người sống bất hạnh như chết yểu, tật nguyền, hay ốm đau bị người đời khinh rẻ….
C. CƯỜNG ĐỘ CỦA NGHIỆP QUYẾT ĐỊNH Ở CHỖ DỤNG TÂM
Yếu tố gì tạo ra cường độ mạnh của nghiệp, khiến cho nghiệp đó quyết định hướng tái sanh của chúng sanh đó. Chủ yếu là dụng tâm khi tạo nghiệp. Thí dụ tạo nghiệp sát với tâm tham, tâm sân. Gần đây trên báo đăng vụ giết người ở cửa hàng vàng Kim Sinh (Hà Nội). Kẻ cướp đã giết bốn mạng người một lúc để cướp vàng, đó là thí dụ sát sanh vì lòng tham. Trên báo hằng ngày cũng từng đăng tin một cô gái chỉ vì ghen tức đối với người con riêng (một con bé năm tuổi) của chồng mình đã nhẫn tâm quẳng con bé đó xuống sông Hồng. Sát sanh với tâm sân giận và ghen tức là loại nghiệp rất mạnh, có thể khiến kẻ phạm tội đoạ vào cõi ác không tránh khỏi.
Đối với nghiệp thiện cũng vậy, cường độ của nghiệp thiện chủ yếu do ở chỗ dụng tâm, chứ không phải do ở quy mô và hình thức của sự việc. Trong đạo Phật có câu: làm việc đạo với cái tâm đời, tức là tâm danh lợi, thì việc đạo biến thành việc đời, còn làm việc đời với tâm đạo, tức là cái tâm vì lợi ích của đạo và của chúng sanh, thì việc đời cũng biến thành việc đạo.
Quan điểm trên về nghiệp giải phóng những người nghèo hèn khỏi nỗi bức xúc của mình quá nghèo hèn, quá túng thiếu, muốn làm việc thiện, muốn giúp người nhưng không biét xoay sở thế nào.
Trong Kinh 42 Chương, có nói tới hạnh tuỳ hỷ bố thí. Đó là hạnh chia sẻ niềm vui với người khác. Nếu sự chia sẻ niềm vui đó là thật lòng, không chút gì ghanh ghét thì công đức của hạnh bố thí tuỳ hỷ đó cũng là vô lượng, cũng như một ngọn đuốc có thể giúp cho bao nhiêu nhà được thắp sáng, nấu chín cơm, sưởi ấm v.v… Mà để bố thí tuỳ hỷ có cần phải có gì đâu, mà chỉ cần có tấm lòng biết chia sẻ niềm vui của người khác mà thôi.
Đại Sư Trung Hoa Trí Khải trong bài tựa cuốn "Đồng Mông Chỉ Quán", kể trường hợp một Sa-di trẻ ở cùng chùa một vị trụ trì đã chứng quả A-la-hán. Vị trụ trì chùa xem tướng học trò biết trong vòng một tuần nữa học trò mình sẽ chết bệnh, không thể tránh khỏi, bèn lẳng lặng cho học trò mình về thăm nhà. Anh học trò lên đường về nhà thấy một ổ kiến trên bờ đê đang bị một dòng nước xoáy hất vào bờ đê, đe doạ cuốn trôi đi. Thầy Sa-di trẻ động lòng thương lũ kiến đang nháo nhác, bèn cởi quần áo nhảy xuống sông, ra sức hàn lại chỗ đê có thể bị vỡ để cứu ổ kiến. Cứu được ổ kiến, thầy Sa-di về nhà và sau một tuần trở lại chùa. Vị A-la-hán thấy học trò mình trở lại chùa an toàn, khí sắc lại còn hồng hào hơn xưa, rất lấy làm lạ, bèn hỏi cặn kẽ đầu đuôi chuyện cứu ổ kiến. Vị trụ trì kết luận là do thầy Sa-di phát tâm từ bi rộng lớn cứu ổ kiến cho nên đã chuyển nghiệp, đáng lẽ phải chết trong vong một tuàn lại vẫn sống an toàn và còn tiếp tục sống thọ trong nhiều năm nữa.
Câu chuyện trên cũng tương tự chuyện một bà già ăn mày sống trong thời Phật muốn cúng dường Phật một ngọn đèn mà không đủ tiền để mua dầu. Đi ăn xin ky cóp mãi được một đồng,nhưng khi di dến cửa tiệm thì chủ tiệm lại nói một đồng không đủ để mua dầu thắp đèn. Nhưng vì chủ tiệm cảm lòng thành của bà già cho nên vẫn bán. Cuối cùng bà già cũng có được một ngọn đèn cúng dường phật, không phải đặt trong tịnh xá nơi Phật thuyết pháp mà chỉ được đặt ở ngoài vườn. Ấy thế mà sau buổi thuyết pháp của Phật, người ta đi dập tắt tất cả ngọn đèn trong nhà tịnh xá cũng như ở ngoài vườn, mọi ngọn đèn đều dập tắt dễ dàng, chỉ riêng ngọn đèn của bà ăn mày cúng Phật thì người ta thổi mãi, dập mãi mà không làm sao dập tắt được, kể cả ngài Mục-kiền-liên là học trò thần thông đệ nhất của Phật cũng bất lực. Được hỏi về sự kiện lạ lùng này, Phật nói đó là sức mạnh lớn lao của lòng chí thành cúng dường Phật cua r bà già. Với tâm thành lớn như vậy, thì dù cúng dường một ngọn đèn nhỏ cũng đem lại cho bà ấy công đức vô lượng, khiến cho chư thiên cũng cảm ứng, che cho ngọn đèn không bị dập tắt.
Trong lịch sử truyền đạo của đức Phật, cũng không hiếm chuyện minh chứng cho khả năng chuyển nghiệp của những người tuy từng phạm nhiều tội ác trong quá khứ nhưng sau khi được gặp Phật, được nghe pháp và thật thà ăn năn hối lỗi, cải tà qui chánh một lòng tin đạo và hành đạo, thì rồi ngay trong đời này cũng chứng được quả Thánh. Đó là trường hợp nổi tiếng của Angulimala, vốn là một tên tướng cướp tàn bạo của vương quốc Kosala, trường hợp của dâm nữ Ambapali ở Vaisali, cả hai đều xuất gia theo Phật, tu hành không bao lâu đều chứng quả Thánh A-la-hán.
Nói tóm một câu, dụng tâm là yếu tố quyết định tính chất và cường độ của nghiệp. Dụng tâm trong kinh tạng Pa li còn gọi là tác ý, cho nên Phật định nghĩa nghiệp là tác ý. Khi đã tác ý, theo hướng nghiệp thiện hay ác, thì tức là ta đã tạo nghiệp thiện hay ác rồi. Người bình thường không hiểu cơ chế vận hành của nghiệp cho nên rất hay xem thường, thậm chí ngay đối với lời nói, họ cũng nói một cách vô tâm: lời nói bay đi, lời nói vô bằng. Không biết rằng, ngay những ý nghĩ thoáng qua đầu chúng ta còn là nghiệp, huống hồ là lời nói. Có lẽ, vì để răn dạy người ta, đừng nên coi thường sự bất thiện nơi lời nói,蠦#273;ạo Phật phân tích có tới bốn điều bất thiện nơi lời nói: nói dối, nói ác, nói chia rẽ và nói vô nghĩa, còn sự bất thiện nơi thân thì chỉ có ba là sát sanh, lấy của không cho và tà dâm, còn sự bất thiện nơi tâm cũng chỉ có ba là tham, sân và si hay tà kiến.
D.KHÔNG ĐƯỢC COI THƯỜNG VIỆC NHỎ
Mà cũng vì vậy, Phật luôn răng dạy chúng ta không nên coi thường những nghiệp thiện hay ác dù là nhỏ, cũng như một đốm lửa nhỏ có thể đốt cháy đống rơm cao như núi, cũng như giọt nước nhỏ mãi rồi cũng làm bình lớn đầy tràn.
Kinh Pháp Cú có các bài kệ:
- "Chớ chê khinh điều thiện,
- Cho rằng chưa đến mình,
- Như nước nhỏ từng giọt,
- Rồi bình cũng đầy tràn.
- Người trí chứa đầy thiện,
- Do chất chứa dần dần".
-
(Bài kệ 122, bản dịch từ Pa li: HT.Thích Minh Châu, tr.74)
Lại viết:
- "Chớ chê khinh điều ác,
- Cho rằng chưa đến mình,
- Như nước nhỏ từng giọt,
- Rồi bình cũng đầy tràn.
- Người ngu chứa đầy ác,
- Do chất chứa dần dần."
(Bài kệ 121, bản dịch từ Pa li: Thích Minh Châu, tr. 73)
Đ. LỢI ÍCH CỦA VIỆC TU TẬP TÂM
Tuy nhiên, cần chú ý là theo đạo Phật, dù là nghiệp nơi ý, nơi lời nói hay nơi thân, căn bản vẫn là ở chỗ dụng tâm, ở chỗ chúng ta tu tập tâm hằng ngày, khiến cho tâm ta trở thành thuần thiện, không bao giờ nghĩ ác, chỉ nghĩ toàn điều lành. Một người biết tu tập tâm như vậy, tuy rằng chưa đạt tới đích giác ngộ và giải thoát như các bậc Thánh, Phật, hay A-la-hán, nhưng có thể nói là đã trên con đường thẳng, dẫn tới đích giác ngộ và giải thoát tối hậu rồi. Hơn nữa, trên bước đường dài dẫn tới mục đích tối hậu đó, con người thiện nhất định sẽ không bị đoạ vào cõi ác.
Kinh Pháp Cú ví người như thế như bàn tay không thương tích mà cầm thuốc độc vậy, không can gì hết.
Kinh Pháp Cú cũng nói người ác làm hại người hiền cũng như kẻ ngu ngược gió mà tung bụi, bụi chỉ rơi vào mình mà không dính người:
- "Bàn tay không thương tích,
- Có thể cầm thuốc độc…."
(Kệ 124, Kinh đã dẫn, tr.75)
- "Hại người không ác tâm,
- Người thanh tịnh không uế,
- Tội ác đến kẻ ngu,
- Như ngược gió tung bụi…."
(Kệ 125, Kinh đã dẫn, tr.75)
Nói tóm một câu, quyết định tính chất và cường độ của nghiệp là cái tâm của mình, là ở trong lòng mình.
- "Thiện căn ở tại lòng ta"
- Tu Phật, trước hết và chủ yếu là tu tâm.
Vì không phải chỉ vì "chữ tâm kia bằng ba chữ tài", như thi sĩ Nguyễn Du nhắn nhủ chúng ta, mà vì đức Phật cũng đã từng khuyến cáo chúng ta:
- "Kẻ thù hại kẻ thù,
- Oan gia hại oan gia,
- Không bằng tâm hướng tà,
- Gây ác cho tự thân."
- (Kệ 42, Kinh Pháp Cú)
- "Điều mẹ cha, bà con,
- Không thể nào làm được,
- Tâm hướng chánh làm được,
- Làm được tốt đẹp hơn."
- (Kệ 43, Kinh Pháp Cú)
E. VẤN ĐỀ CÔώG NGHIỆP
Nghiệp là sức mạnh lớn, khi nó là cộng nghiệp của một số đông người vì không phải một mà là một số đông người tạo ra nó, và số đông ấy có thể là cả loài người, cả một quốc gia, dân tộc hay một vùng, một địa phương.
Cộng nghiệp của cả một dân tộc đan xen với biệt nghiệp của từng cá nhân khiến cho cơ chế vận hành của nghiệp khá phức tạp, mà chỉ có bậc Thánh như Phật mới hiểu được tất cả ngọn nghành chi tiết.
Trong kinh chép lời Phật: "Với thiên nhãn thuần tịnh, vượt xa tầm nhìn loài người, Ta thấy chúng sanh chết và tái sanh như thế nào, Ta thấy những người cao quý và kẻ nghèo hèn, kẻ xuất sắc và kẻ bần tiện, mỗi người dều theo nghiệp của mình tạo ra mà có được thân phận hạnh phúc hay bất hạnh".
(Chuyển dịch từ bản tiếng Anh: "The Tibetan Book of Living and Dying", Sogyal Rinpoche, tr.92)
Chúng ta không có được thiên nhãn thanh tịnh để có thể được như Phật nắm bắt được tất cả cơ chế vận hành phức tạp của nghiệp, nhưng tối thiểu, chúng ta cũng biết được đại khái, nhưng rất là đúng đắn: "Ở hiền gặp lành, gieo gió gặt bão".
Đó là sự minh triết của nhân dân Việt Nam, mà tổ tiên, cha ông đã tin theo đạo Phật gần hai mươi thế kỷ nay rồi, khiến cho một thuyết quan trọng và phức tạp như thuyết nghiệp ảnh hưởng đến tâm lý của dân ta đến nỗi, mỗi lần có sự cố bất hạnh xảy ra cho một người, một gia đình hay thậm chí cả một vùng, chúng ta buột mồm nói: "Tội nghiệp". Đó là tội của nghiệp, nghiệp báo của từng người và là nghiệp báo chung, gọi là cộng nghiệp của số đông.
Nghiệp chính là quy luật nhân quả tác động trong phạm vi của nhân sinh. Đạo Phật nói quả nào nhân ấy. Một khi quả chín mùi và xảy ra, thì chúng ta biết đó không phải là ngẫu nhiên mà là kết quả hợp thành của những nhân duyên đã từng được tạo ra và nay chín mùi.
Nhưng đạo Phật không nói một cách máy móc: nhân nào quả ấy.
Vì sao? Vì hằng ngày chúng ta không ngừng tạo nghiệp bằng ý nghĩ, lời và thân hành động. Nghiệp này tiếp nối nghiệp kia, nghiệp sau tác động trở lại nghiệp trước v.v…
Chính vì vậy mà đạo Phật không nói số mệnh hay số phận, mà nói bất định nghiệp và chuyển nghiệp. Đó là ranh giới phân biệt giữa Phật giáo và các tôn giáo khác, kể cả với Ấn Độ giáo khá gần gũi với Phật giáo, vì Ấn Độ giáo cũng nói nghiệp (Karma).
Dẫn nghiệp hay còn gọi là năng sanh nghiệp chỉ là những loại nghiệp có cường độ mạnh, quyết định hướng tái sanh của một chúng sanh. Thí dụ tất cả chúng ta ở đây đều là người, chúng ta biết chắc là trong đời trước chúng ta đã tạo ra dẫn nghiệp (hay tái sanh nghiệp) khiến chúng ta có được thân phận người, nhưng giữa chúng ta ở đây thôi, trong phạm vi cái phòng này đã có bao nhiêu sai biệt như già và trẻ, khoẻ và yếu, nam và nữ, đẹp và xấu, và mỗi người chúng ta đều là thành viên của mỗi gia đình khác nhau, với những cảnh ngộ khác nhau. Do vậy, ngoài dẫn nghiệp quyết định thân phận là người của chúng ta, chúng ta còn tạo ra một loại nghiệp nữa, có cường độ yếu hơn dẫn nghiệp mà sách Phật gọi là mãn nghiệp (sách tiếng Anh dịch là supportive karma), cũng có sách khác dịch là năng trì nghiệp.
F. KHÁI NIỆM MÃN NGHIỆP
Mãn nghiệp hay năng trì nghiệp giải thích vì sao cũng là một thân phận người mà có người hạnh phúc, người bất hạnh, người sang kẻ nghèo hèn, người thì có uy tín nói ai cũng theo, trái lại có người nói rất giỏi nhưng không ai tin, người đẹp, kẻ xấu xí, có cô gái đẹp lại lấy phải ông chồng xấu xí, lại có anh chồng xấu xí lại được người vợ đẹp sánh Hằng Nga tái thế .v.v…Sao lại có những chuyện như vậy? Tất cả những chuyện sai biệt như vậy đều là quả báo của mãn nghiệp hay là năng trì nghiệp.
Một câu hỏi: Loại mãn nghiệp này là bất khả kháng hay là có thể chuyển được? Xin trả lời: Thuyết nghiệp của Phật giáo là bất định nghiệp, là nghiệp có thể chuyển. Đã có bao nhiêu người sinh ra với sức khoẻ rất yếu nhưng nhờ dày công luyện tập mà trở thành lực sĩ. Bác sĩ Nguyễn Khắc Việt chỉ có 1/3 lá phổi mà sống đến tuổi hơn 80. Triết ra Đức rất nổi tiếng là Kant, vốn lúc bé rất ốm yếu nhưng nhờ sinh hoạt, làm việc rất đều đặn và có giờ giấc mà sống rất thọ…
Có thể giới phụ nữ thấy rõ khả năng chuyển nghiệp hơn nam giới chúng ta nữa. Vì nhờ ăn uống có chế độ và luyện tập siêng năng, người phụ nữ béo phì có thể trở thành mảnh mai, người phụ nữ gầy có thể trở thành có da có thịt, rồi lại thêm phấn son vào nữa.v.v…thì xấu cũng thành đẹp, hấp dẫn.
G. KHÁI NIỆM NĂNG TIÊU NGHIỆP.
Vì vậy mà Phật giáo đưa ra khái niệm gọi là năng tiêu nghiệp mà sách Anh ngữ có khi dịch là counteractive karma hay là impeding karma. Loại nghiệp này tuỳ thuộc vào tình hình mà có thể là tốt hay xấu.
Có thể đưa ra những ví dụ sau đây để minh hoạ: Một người sinh ra có tư chất thông minh, nói theo danh từ khoa học hiện nay là có gen thông minh, nhưng người đó lai sinh ra trong một gia đình giàu có, được cha mẹ nuông chiù, cho nên không chịu học hành, chỉ suốt ngày chơi bời khiến cho tính chất thông minh bẩm sinh của mình bị thui chột đi và cuối cùng anh ta trở thành một gã bất tài, vô dụng ở đời. Những loại nghiệp anh ta đã tạo ra đều thuộc loại năng tiêu nghiệp xấu và tiêu cực, huỷ hoại bẩm tính thông minh của anh. Bẩm tính thông minh đó cũng không phải ngẫu nhiên mà chính do anh ta nuôi dưỡng, huân đúc trong một đời trước.
Còn những ví dụ minh chứng các loại năng tiêu nghiệp tích cực thì rất nhiều. Chỉ cần dẫn chứng trường hợp của bác sĩ Nguyễn Khắc Viện hay bác sĩ Nguyễn Văn Hưởng là đủ, vì ai cũng biết đều là chuyện việc thật, người thật.
H. DẪN NGHIỆP CÓ THỂ CHUYỂN ĐƯỢC KHÔNG?
- NĂNG HUỶ NGHIỆP.
Nhưng có người lại hỏi: Ừ, mãn nghiệp có cường độ yếu nên có thể chuyển được, chúng tôi đồng ý, nhưng dẫn nghiệp có thể chuyển được không?
Trả lời: Dẫn nghiệp cũng có thể chuyển trong những trường hợp sau: Đúng là sau khi đã sanh ra làm người, có thân phận người, thì không thể chuyển được thân phận người thành một thân phận không phải người. Thí dụ như các đạo gia mơ tưởng uống thuốc trường sanh bất lão và bất tử, trở thành thần, thành tiên ngay trong cõi thế này.
Tôi nghĩ rằng bàn những chuyện như thế này là vô ích, vì nếu có một người như Từ Thức chăng thì chỉ cũng là một người nên miễn bàn là hơn.
Nhưng đạo Phật có khái niệm "năng huỷ nghiệp" để giải thích những trường hợp tuy có người thọ mạng vẫn còn nghiệp lực của tái sanh vẫn còn, nhưng vì những người này trong một đời sống trước hay thậm chí trong đời sống này có tạo ra những nghiệp cực mạnh, có khả năng tiêu huỷ thân phận người của họ, thì họ vẫn có thể mất thân phận người như thường. Đó là những trường hợp chết đột tử hay bất đắc kỳ tử, như là trong các trường hợp chết vì thiên tai, chết vì tai nạn máy bay hay xe cộ. Người bình thường gọi đó là những trường hợp ngẫu nhiên bất hạnh, hay là số mệnh. Nhưng theo đạo Phật, đó là nghiệp, là tác động của một loại nghiệp gọi là năng huỷ nghiệp, nó tiêu huỷ thân phận người ngay khi người đó đang sống bình thường. Người đó trong một đời sống quá khứ hay thậm chí ngay cả trong đời này, đã tạo ra một loại nghiệp có cường độ mạnh đủ sức tiêu huỷ một dẫn nghiệp được tạo ra trước đó, quyết định thân phận người. Sách phật thường ví dụ tác động của loại nghiệp này như một cơn gió thổi tắt một ngọn đèn, tuy rằng ngọn đèn đó có thừa dầu và bấc.
[IV.] KẾT LUẬN: NGƯỜI LÀ CHỦ NHÂN CỦA NGHIỆP
[ trở về ]
Nói tóm lại một câu, có thể dẫn chứng lời Phật trong Kinh "Tiểu Nghiệp Phân Biệt" (Trung Bộ III): "Người là chủ nhân của nghiệp, cũng là thừa tự của nghiệp…" Nghiệp do chính mình tạo ra và nghiệp trở lại chi phối mình. Cũng như Nguyễn Du nói rất đúng trong Kiều
- "Đã mang lấy nghiệp vào thân
- Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa".
Chính chúng ta không phải một thần linh nào hết quyết định đời sống chúng ta, và chúng ta quyết định nó bằng hoạt động hàng ngày, hàng giờ, phút trong cuộc sống. Nếu tâm chúng ta hướng thiện thì chúng ta tạo nghiệp thiện, hưởng quả báo thiện trong đời này và đời sau. Quy luật nghiệp báo là quy luật nhân quả, giản dị, không có gì khó hiểu, không cần phải mượn tới sức mạnh của thần linh hay sức mạnh mù quáng của số phận để giải thích. Thuyết nghiệp của đạo Phật không những là khoa học và công bằng, nó còn tôn vinh trách nhiệm và giá trị con ngươ詮 Nó thúc đẩy con người luôn hoàn thiện mình, sống đạo đức, có lý trí và theo lẽ phải. Nó nâng cao giá trị con người chứ không hạ thấp giá trị con người. Nó khích lệ con người hành động và tiến bộ. Nó không dạy con người sống tiêu cực và yếm thế. Thuyết nghiệp của đạo Phật, nếu được lý giải đúng đắn và mọi người hiểu thấu và thực hành sẽ đem lại bao nhiêu điều tốt đẹp cho xã hội và đất nước chúng ta trong thiên niên kỷ mới sắp đến này. Quá khứ đã qua rồi, tương lai lại chưa đến, mọi người chúng ta hãy tỉnh giác và có ý thức sống trong hiện tại từng giờ, từng phút nghĩ lành, nói lành, làm lành. Đó chính là nghiệp, là thuyết nghiệp không phải trên bình diện lý thuyết mà là trong cuộc sống, trong thực hành.
Triết gia Mỹ William James, chắc là có chịu ảnh hưởng của thuyết nghiệp của đạo Phật đã nói câu:
"Chúng ta đang dệt đời bằng một sợi chỉ không tháo gỡ ra được" (Nous tissions notre vie d’un qui ne se défera pas).
Câu nói của Nguyễn Du và của William James sẽ hoàn toàn đúng với tinh thần thuyết nghiệp của đạo Phật, nếu thêm vào cái đuôi như sau:
- "Đã mang lấy nghiệp vào thân,
- Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa"
Thêm cái đuôi: Tuy nghiệp đã mang vào thân rồi, nhưng vẫn gỡ ra được, nếu chúng ta biết ăn năn sửa chữa lỗi lầm, từ nay tránh mọi điều ác, làm mọi điều lành, giữ tâm ý luôn trong sạch, hướng thiện. Với câu của William James, chúng ta cũng thêm, chúng ta dệt đời chúng ta với sợi chỉ không phải không tháo gỡ được mà vẫn có thể tháo gỡ và dệt lại được, nếu…(như đoạn trên thêm vào câu của Nguyễn Du).
Và theo lời khuyên của hai vị, chúng ta hãy mang trên thân mình toàn là nghiệp lành, hãy dệt đời chúng ta toàn bằng nghiệp lành, nghiệp thiện trong mỗi ý nghĩ, lời nói và việc làm hằng ngày. Và nhất định, hạnh phúc sẽ đến với chúng tả trong cả đời này và đời sau.
- Giáo sư Minh Chi
- Học viện Phật giáo Việt Nam, Thành phố Hồ Chí Minh
-
CHÚ THÍCH
Trần Nhân Tông viết "Sách Dịch xem chơi, yêu tính sáng, yêu hơn châu báu kinh Nhàn đọc dấu, trọng lòng rỗi, trọng nhữ hoàng kim". Trần Nhân Tông nói là xem chơi, nghĩa là Ngài không lấy sách Dịch làm chuẩn.
Văn Vương tác Chu Dịch đích bản chỉ nãi giáo nhân dĩ trị loạn, thịnh suy, đắc thất chi lý; hậu thế dụng dĩ chiêm phệ, thực phi Văn Vương bản ý.
**(Bài nói chuyện tại Câu lạc bộ Lao động, sáng ngày 5 tháng12 năm 1999)**
-
[Ái Dục Khó Dứt Trừ](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/19417-ai-duc-kho-dut-tru.html) *Thích Đạt Ma Phổ Giác*
-
[Nguyên Nhân Của Khổ Đau Luân Hồi Sinh Tử Là Gì?](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/19416-nguyen-nhan-cua-kho-dau-luan-hoi-sinh-tu-la-gi.html) *Thích Đạt Ma Phổ Giác*
-
[Nghiệp trong triết học - tôn giáo Ấn Độ](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/19408-nghiep-trong-triet-hoc-ton-giao-an-do.html) *Tuệ Sỹ*
-
[Phương pháp làm giàu theo lời Phật dạy](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/19361-phuong-phap-lam-giau-theo-loi-phat-day.html) *Minh Mẫn*
-
[Nhân Quả Công Bằng Khi Đủ Duyên](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/19108-nhan-qua-cong-bang-khi-du-duyen.html) *Thích Đạt Ma Phổ Giác*
-
[Có hay không có linh hồn trong Phật giáo](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3475-co-hay-khong-co-linh-hon-trong-phat-giao.html) *Minh Chi*
-
[Luân hồi](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3218-luan-hoi.html) *HT. Thích Thanh Từ*
-
[Tạng thư sống chết - 25. Phần 4: Kết luận - Phụ lục](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3216-tang-thu-song-chet-25-phan-4-ket-luan-phu-luc.html) *Sogyal Rinpoche - Thích Nữ Trí Hải dịch*
-
[Tạng thư sống chết - 24. Phần 4: Kết luận - 22. Sứ giả hòa bình](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3215-tang-thu-song-chet-24-phan-4-ket-luan-22-su-gia-hoa-binh.html) *Sogyal Rinpoche - Thích Nữ Trí Hải dịch*
-
[Tạng thư sống chết - 23. Phần 4: Kết luận - 21. Tiến trình phổ quát](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3214-tang-thu-song-chet-23-phan-4-ket-luan-21-tien-trinh-pho-quat.html) *Sogyal Rinpoche - Thích Nữ Trí Hải dịch*
-
[Tạng thư sống chết - 22. Phần 3: Chết và tái sinh - 20. Kinh nghiệm cẩn tử: nấc thang lên trời?](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3213-tang-thu-song-chet-22-phan-3-chet-va-tai-sinh-20-kinh-nghiem-can-tu-nac-thang-len-troi.html) *Sogyal Rinpoche - Thích Nữ Trí Hải dịch*
-
[Tạng thư sống chết - 21. Phần 3: Chết và tái sinh - 19. Giúp đỡ sau khi chết](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3212-tang-thu-song-chet-21-phan-3-chet-va-tai-sinh-19-giup-do-sau-khi-chet.html) *Sogyal Rinpoche - Thích Nữ Trí Hải dịch*
-
[Tạng thư sống chết - 20. Phần 3: Chết và tái sinh - 18. Trung ấm (Bardo) tái sinh](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3211-tang-thu-song-chet-20-phan-3-chet-va-tai-sinh-18-trung-am-bardo-tai-sinh.html) *Sogyal Rinpoche - Thích Nữ Trí Hải dịch*
-
[Tạng thư sống chết - 19. Phần 3: Chết và tái sinh - 17. Tia sáng nội tại](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3210-tang-thu-song-chet-19-phan-3-chet-va-tai-sinh-17-tia-sang-noi-tai.html) *Sogyal Rinpoche - Thích Nữ Trí Hải dịch*
-
[Tạng thư sống chết - 18. Phần 3: Chết và tái sinh - 16. Nền tảng](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3209-tang-thu-song-chet-18-phan-3-chet-va-tai-sinh-16-nen-tang.html) *Sogyal Rinpoche - Thích Nữ Trí Hải dịch*
#### Đánh giá bài viết này
#### Cùng tác giả
-
[Nhân đọc bài “Chất vấn TT. Nhật Từ về tự ý đổi tên nhân vật trong kinh Phật” của Minh Thạnh trên trang nhà Phật tử Việt Nam](dien-dan/15591-nhan-doc-bai-chat-van-tt-nhat-tu-ve-tu-y-doi-ten-nhan-vat-trong-kinh-phat-cua-minh-thanh-tren-trang-nha-phat-tu-viet-nam.html)
-
[Nhận thức luận theo Nhân Minh học Phật giáo](pg-nganh/triet/khai-quat/10258-Nhan-thuc-luan-theo-Nhan-Minh-hoc-Phat-giao.html)
-
[Giới thiệu khái quát về Nhân minh học Phật giáo](pg-nganh/triet/khai-quat/10217-Gioi-thieu-khai-quat-ve-Nhan-minh-hoc-Phat-giao.html)
-
[Biệt nghiệp và cộng nghiệp](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/7499-Biet-nghiep-va-cong-nghiep.html)
-
[Cải cách tâm trước hết](pg-nganh/dd-tl/3666-cai-cach-tam-truoc-het.html)
-
[Đạo Phật và Kinh Tế](pg-nganh/kinh-te/3506-dao-phat-va-kinh-te.html)
-
[Có hay không có linh hồn trong Phật giáo](phat-phap/giao-phap/nq-nb-lh/3475-co-hay-khong-co-linh-hon-trong-phat-giao.html)
-
[Bàn về Thiền Nguyên Thủy và Thiền Phát Triển](phap-mon/thien-dinh/nt-dt/3358-ban-ve-thien-nguyen-thuy-va-thien-phat-trien.html)
-
[Thuyết Bốn Ðế - 07. Đạo đế](phat-phap/giao-phap/bon-chan-ly/3338-thuyet-bon-e-07-dao-de.html)
-
[Thuyết Bốn Ðế - 06. Phụ lục bài diệt đế](phat-phap/giao-phap/bon-chan-ly/3337-thuyet-bon-e-06-phu-luc-bai-diet-de.html)
## Gửi bình luận của bạn
## BÌNH LUẬN BẰNG TÀI KHOẢN FACEBOOK (
đã gửi)

WARC-Truncated: length

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
|
|
|
|![]()
|
|
![]()
|
|![]()
|
||
|
|
|![]()
|
|Hàm Đếm có 2 tới 3 điều kiện ![]()
Xin quý thầy cô chỉ giúp, em đang dùng hàm đếm số Học sinh có điểm từ 5 đến 6.5 ( >= 5 & < 6.5 ) ( =COUNTIF(J4:J13,AND(">=5","<6.5")) ) nhưng lại ra kết quả sai, có xem trên trang WEB giaiphapexcel thi được hướng dẫn dùng hàm SUMPRODUCT, nhưng lại không hiểu hàm này (em không biết làm sao để hướng dẫn cho HỌC SINH học Nghề THVP 11) .
Đang hướng dẫn HỌC SINH đến phần câu hỏi thống kê điểm thì lại bí trường hợp này ...
Xin quý thầy cô chỉ giúp, nếu quý thầy cô nào có file (.DOC hay .PDF) mà chuyên về tất cả các Hàm EXCEL (đầy đủ nhất - em dùng làm tài liệu hướng dẫn HỌC SINH học lớp NGHỀ THVP 11) thì cho em xin...
Xin cảm ơn quý thầy cô .
Chỉnh sửa lần cuối bởi Vu_Truong : 11-06-2008 lúc 17:12.
Lý do: POST file lên hoài không được (file .xls 45 KB)
|
|
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
![]()
![]()
|
|![]()
|
|Đã cảm ơn HoanDateh:
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
![]()
![]()
|
|![]()
|
|Đã cảm ơn CoSin:
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
![]()
![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
![]()
![]()
|
|![]()
|
|=COUNTIF(VÙNG ĐẾM,">=5")-COUNTIF(VÙNG ĐẾM,"<6.5") t
Nghĩa là hàm trên không chính xác nếu các số nằm trong khoảng từ 5 đến 6.5 mà lớn hơn nhiều các số nằm ngoài khoảng trên.
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
![]()
![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
![]()
![]()
|
|![]()
|
|
Phải là thế này mới đúng chứ thầy
=COUNTIF(VÙNG ĐẾM,">=5")-COUNTIF(VÙNG ĐẾM,">=6.5")
Vì thầy muốn lấy kết quả trong phạm vi từ 5 đến 6.5 mà.
Ngoài ra cũng có thể dùng hàm Dcount để đếm.
Chúc thầy thành công!
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
![]()
![]()
|
|![]()
|
|
Thầy có tài liệu về các HÀM EXCEL hông vậy, cho em xin nha ( em hông rành về EXCEL lắm) để em in ra xem cho dể (chứ mỗi lần muốn xem thi phải mở máy tính lên, bất tiện quá).
Em hông biết gì về HÀM DCOUNT, nhờ thầy chỉ giúp, xin cám ơn trước.
|
|Đã cảm ơn tran_quang:
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
![]()
![]()
|
|![]()
|
|
Xin quý thầy cô chỉ giúp, em đang dùng hàm đếm số Học sinh có điểm từ 5 đến 6.5 ( >= 5 & < 6.5 ) ( =COUNTIF(J4:J13,AND(">=5","<6.5")) ) nhưng lại ra kết quả sai, có xem trên trang WEB giaiphapexcel thi được hướng dẫn dùng hàm SUMPRODUCT, nhưng lại không hiểu hàm này (em không biết làm sao để hướng dẫn cho HỌC SINH học Nghề THVP 11) .
Đang hướng dẫn HỌC SINH đến phần câu hỏi thống kê điểm thì lại bí trường hợp này ...
Xin quý thầy cô chỉ giúp, nếu quý thầy cô nào có file (.DOC hay .PDF) mà chuyên về tất cả các Hàm EXCEL (đầy đủ nhất - em dùng làm tài liệu hướng dẫn HỌC SINH học lớp NGHỀ THVP 11) thì cho em xin...
Xin cảm ơn quý thầy cô .
|
|Đã cảm ơn NguyenManhHung:
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
![]()
![]()
|
|![]()
|
|![]()
|Những người đang xem chủ đề này: 1 (0 thành viên và 1 khách)|
|Công cụ chủ đề
|
|Kiểu hiển thị
|
|
|![]()
Kiểu tuần tự
|
|
Bạn
không thể đăng chủ đề mới
Bạn
không thể đăng bài trả lời
Bạn
không thể đính kèm
Bạn
không thể sửa bài viết của bạn On On On
HTML code is
Off |
|

Set-Cookie: bblastactivity=0; expires=Mon, 06-Feb-2017 03:48:31 GMT; path=/


markdown:
|
|![]()
## Lysdexic
## New Member
Last Activity: 10-10-2011 04:58 PM
####
![ ](/images/jg/buttons/collapse_generic.gif)
iTrader Rating
![ ](/images/jg/buttons/collapse_generic.gif)
|iTrader Profile||Recent Ratings|
|
|
|
|
|
|
![]()
|
|![]()
## Lysdexic
## New Member
|iTrader Profile||Recent Ratings|
|
|
|
|
JeepGarage.org is in no way associated with or endorsed by FCA US LLC. Chrysler, Dodge, Jeep, Ram, Mopar and SRT are registered trademarks of FCA US LLC.

Set-Cookie: vbseo_loggedin=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; Max-Age=0; path=/

Server: cloudflare-nginx

Content-Type: text/html; charset=ISO-8859-1


markdown:
copyright 2005
My father always told me that he was born in “Russia”—and technically that is true. It was the Czar’s Russia and yet it was also Ukraine, the largest part of the “The Pale of the Pale of Settlements”, which at different times was Polish, or Austrian or Hungarian. Eighty percent of American Jews have their roots in this part of the world.
Growing up, I heard a lot of stories about the heroic and horrific childhood my father spent in “Russia”, and for me, an avid traveler, I always had wanted to “return” to that mystical place, when the time was right. Since the fall of the Soviet Union, in 1991, travel to the small shtetels has become easier. Ukraine has become more modern and more traveler friendly. The year 2005 became the time that we could finally make the journey. As a child, listening to the somewhat edited stories of my father and my grandmother and even my friend’s grandparents, I sometimes disbelieved. It all sounded too different from the American world where I was living, too impossible.
My father, Sidney, (born in 1912) not only told me there was a town with our family name, where all his family was born, but that the word Chudnov itself meant exceptional or wonderful. Sounded like his typical joking. Dad told how his father, Tevya, left for America first to find a job in 1913. (a common phenomenon). Unfortunately, by the time he called for his wife and children to join him, it was too late for Sarah and her two young sons to get out. They were stuck in the larger city of Zhitomir for five years where they had to endure the violence and depravity of World War One, the Russian Revolution, and the continued pogroms. (1914-1919).
My father told of soldiers and gangs of Bolsheviks shooting up the town, about hiding in the basement for days, about suffering from night-blindness due to malnutrition, about scourging for potato peels, just to survive. My father, “Shulke” and his brother Hershel, 18 months older, would resort to calling strangers, “dirty Jew” in order to protect their own identities. They talked about running from a band of frightening renegades and being lost in the woods for several days, hiding in a barn, and fortunately being returned by a sympathetic farmer to their terrified mother. As grandpa, my father once again mesmerized my own children by talking about how he and his family finally were able to gather enough money and connections, through HAIS, to be hid in a hay wagon and escape across the border to Poland, then Germany, where they spent another two years trying to find the resources to get visas and passage to America. He shared his memories of Ellis Island and how terrified his mother was that they would be sent back because of a minor health problem, the dreaded eye disease.
The mysticism and wonder of these stories always called to me. Turning 60 years old must have been the impetus that I needed to finally resolve this yearning. In July of 2005, my wife Nena and I visited the village of Chudnov and the regional capital, Zhitomir and saw the same horse drawn hay wagons that my father had talked of. We met with elderly Jews who described the joys and also the troubles of their long lives, which seem such a contrast to this beautiful little village. We found the old Jewish Cemetery and we were able to trace documents from the Archives in Zhitomir that verified and outlined my father’s family tree back to my great, great grandfather. Every goal, every dream was fulfilled. Not only did we gather a lot of information, but the result was emotionally cathartic in a way I never imagined.
For several months before the trip, I worked with the Jewish Genealogical Society, Jewish Gen and their travel agency called Shtetlshleppers (a one-agent marvel, Joanna Fletcher). Joanna has multiple contacts in the FSU (Former Soviet Union) who specialize in Jewish touring and genealogical explorations. She also held our hand while we worked through all of the details of our multifaceted trip and through all the anxiety. For the Chudnov mission, she arranged for a guide (with driver), Gelena Yankovich,a young Jewish woman with the chutzpah and sechel to plan, push, search, and network, ahead of time and on the spot, to find what a family may be seeking. Her strategy, this time was that she arranged for us meet with the director of the Regional Hesed (The JDC sponsored, Jewish welfare and renewal agency) in Zhitomir.
On our arrival there, we met with Sofia in the crumbling old synagogue building for two hours while Gelena cleverly charmed (or manipulated) the initially reluctant Sofia into helping us. After thirty minutes, Sofia started using her intercom to call in a steady stream of Hesed staff members who volunteered to set up personal experiences that would help us find our roots (and at the same time would familiarize us with the work of their Hesed). It was a pleasure watching Gelena (and Sofia) work. Sofia warmed up even more after I donated 300 Grevnas ($60.US) to her Sedaka box. She made sure that I squeezed the three large bills into the tiny slot of the box.
When we left the Hesed, we were set up to tour the town of Chudnov the next day, accompanying Sasha, the caseworker, while he made his rounds to the homebound elderly, to deliver food packages and medicines. This arrangement gave us the opportunity to visit Chudnov with someone who really knew the town, and we would gain access to meeting several elderly, long time residents of the community. It was a very clever plan.
As we drove and walked around Chudnov (and Zhitomir) I tried to imagine what the area looked like 90 years ago when my father lived here. Where did some of these stories play out? The experience was becoming as emotionally stimulating as it was intellectual. What did it look like before the roads were paved (some were still dirt), what did it look like before these modern buildings were sprinkled among the historic sites? The terrain is rolling hills surrounded by farmland, fields filled with wild poppies and clover. There is a beautiful pond created by a small dam in the winding river in the center of town. There are many single family homes in town, some very old on tiny dirt roads.We visited four citizens of Chudnov.
Two visits allowed us to spend time intensively interviewing and photographing our hosts. Delivering the Hesed food basket with one chicken, one cabbage, one bag of carrots, plus our addition of bananas and juice, we made our first visit to Reva, an 85-year-old widow who lives alone in a 120-year-old home that she says was built or owned by a family named Chudnovsky. She has lived there in this sagging, rural home for almost 60 years herself. She did not remember their first names, but told a lengthy story about two of the Chudnovsky brothers and what happened to them during and after the war.
I’m not sure her story is credible, but I was so excited about sitting in a home that possibly could have been built or owned by some members of my family that I failed to ask as many questions as I could have. I wanted to relish the wrinkles on this woman’s face, the angle of the warped doors that would no longer close, the slant of the floor, the green of the potato plants in her garden, the smell of the rural air.
Our next visit was with a delightful couple whose family names were Vinavar (The origin of the name Weiner) and Sochritz. He had escaped the Holocaust by allowing himself to be drafted into the Soviet Army and she had fled to Tashkent. She had been a librarian for 40 years and one wall of their very meager home was lined with books, and sprinkled with old family photos and drawings of Lenin and Einstein. Mrs. Vinovar, in particular, was an ardent communist and proudly showed us her latest issue of the communist paper. We asked about the family, Chudnovsky and they tried looking in the small local directory, but found no current Chudnovskys. The Hesed worker had a serious conversation with them about converting to gas heat. They insist on continuing to use their wood burning stove for their winter heat because they are afraid of gas. Their daughter, who was visiting from Russia, said they would never leave this home that they had lived in since for 55 years. It seems that most of the younger Jews of the village have moved on to bigger places.
Networking being Galena’s specialty, she asked the Sochritz’ daughter, Miriam, if she knew where to the find the town’s Jewish Cemetery. She joined us in the car as we drove out of town to a rural road lined with several obviously Christian cemeteries. She wasn’t sure exactly where it was located and I held my breath as Sasha, our guide tenaciously stopped and asked questions of several pedestrians, walking their single cows on a leashes. We found the old cemetery, far back from the road, partially hidden by a farm house. We were surprised to find most of the stones standing, having been designed with an extended granite footing for stability. Most were surrounded by tall grasses. There was a path mowed to the general area, but nothing more. None of the old stones were readable, unfortunately, having been worn by the weather. There were a few newer stones (from the 50’s and 60’s), some with pictures, in the rear, surrounded by individual fences. The rear of the cemetery flowed into a field of wild poppies, purple clover, and yellow grasses. Even though I could not read any stones, this was a very significant experience for me, knowing that I was walking on the burial grounds, no doubt, of my great grand parents and other family members.
Sasha, the Hesed worker, then led us to the sight of the mass grave of the holocaust victims of Chudnov. The sight was a like a small Baba Yar, a ravine, partially filled with the bodies of up to 4000 Jews who were shot on this site. There were two small memorials marking this site. The park like setting, ironically, was on the edge of the beautiful large pond which is the center piece of the village. I felt compelled to spend more time here and walked down the back side of the ravine to the pond. There were teenagers enjoying the beach and a beautiful view to the other side of town. This was another special moment in our visit to Chudnov. I found an empty plastic bottle and gathered some earth to bring back with me so that I could share with my children, siblings, and cousins a grain of their family roots. Several months after returning to the U.S., I paid a visit to my father’s and grandparent’s graves and sprinkled some of this Ukrainian earth near their stones and let them know that they were now reconnected with their homeland.
I had emailed Galena before we arrived in Ukraine and had told her that visiting the archives in Zhitomir was a priority for us and we would like to find our family records if possible. I had documents from home that indicated my grandparent’s birthdates and wedding date. The first day we arrived in Zhitomir after checking into the very spartan, Soviet-style “best” tourist hotel, Galena leads us directly to the Regional Archive building. This very imposing ten story building felt like it came directly from a James Bond movie.
We went up two flights of stairs and through two checkpoints where Galina had to do some fast talking. We were admitted to a huge room that was empty except for one table and one light hanging above it. There were 5 or 6 metal doors in the room. These doors were being constantly locked and unlocked as several woman carrying large document books went in and out of what appeared to be the “inner chambers” of the archives. Galena spoke fast and furious Russian to every person she seemed to see. She was convincing them to allow us to put in a request for a family search. Finally, Galena filled out a form and submitted it. As we walked out she said she was very doubtful that we would find anything.
Two days later, after visiting Chudnov, we reappeared at the Archives and went through the same two checkpoints. This time we were escorted to a small library room and were told exactly where to sit. Two women appeared and the first one started told us (through Galena) that there were no records of our family having lived in Zhitomir. This meant that they did not pay taxes, own property, or vote in the city. The second woman looked like a “cat that swallowed a canary”. She walked up to our table with a huge record book (about 12” by 18” and 8”) thick. She told us that this was the record of the “Society of Chudnov”, dated 1903 and she opened up the book to two full pages that outlines our family tree back to my great-great grandfather, Gershon Chudnovsky. The last entry was my Grandparent’s wedding in 1909.
I was jumping out of my skin with excitement. Here was the verification of all that I had been told. All of our rich heritage was validated before my eyes. We paid twenty-three dollars for an official photo copy which is signed and sealed by the archive official. I was so happy that I slipped the archive worker another 100 grevenas (twenty dollars) for her personal help in finding these invaluable records. This finding was the culmination of an amazing, life-changing journey to connect with my roots and my soul.
The trip was a life-changing experience.

Content-Type: text/html


markdown:
Miếng vải nỉ màu đỏ tối thiểu 55cm x 35cm
Miếng vải nỉ trắng làm vành mũ
Kim chỉ (chỉ đỏ, trắng)
Giấy
Kéo
Bút chì, thước kẻ
Tua rua màu trăng làm chóp mũ
Nguyên liệu làm mũ ông già noel
Vẽ khung cho mũ
Vẽ khung mũ hình tam giác vào tấm giấy bìa. Kích cỡ như sau:
- Mũ trẻ em: Chiều cao và cạnh đáy 33 cm
- Mũ người lớn: Chiều cao và cạnh đáy 35 cm
- Mũ lớn hơn: theo cách đo của bạn
Vẽ khung cho chiếc mũ của bạn
Vẽ đường vòng cung ở cạnh đáy mũ
Vẽ một đường vòng cung ở cạnh đáy tam giác bằng cách dùng bút chì viền quanh sợi chỉ, sao cho đường vẽ đi qua trung điểm của cạnh đáy.
Dùng bút chì vẽ viền quanh sợi chỉ
Cắt theo đường vòng cung vừa vẽ ở đáy mũ
Bạn hãy dùng kéo cắt theo đường chì vừa kẻ xong.
Dùng kéo cắt theo đường chỉ
Gập đôi miếng vải nỉ màu đỏ
Bạn hãy gập đôi miếng vải nỉ màu đỏ của mình lại.
Đặt hình tam giác ở trên lên tấm vải nỉ
Dùng ghim giữ chặt hình tam giác với miếng vải nỉ. Giữ một cạnh của hình tam giác dọc theo mép gấp của miếng vải.
Bạn có thể cắt miếng vải nỉ thành hai hình tam giác rời nhau hoặc liền nhau tùy ý sao cho thuận tiện nhất.
Cắt miếng vải nỉ thành hai hình tam giác rời nhau
Cắt khung mũ tam giác từ miếng vải nỉ
Bạn hãy dùng kéo cắt khung mũ của mình từ miếng vải nỉ.
Dùng kéo cắt theo miếng vải nỉ
Dùng kim chỉ đỏ khâu mép mũ
Khâu mép này theo cạnh bên của hình tam giác, không phải cạnh đáy vòng cung. Nếu bạn không muốn nhìn thấy đường may, có thể dán lại bằng loại keo dán vải.
Nếu bạn cắt vải nỉ thành hai hình tam giác rời nhau, phải khâu cả hai mép; còn nếu liền nhau, chỉ cần khâu một mép. Nếu dùng keo dán, nhớ chờ cho keo khô trước khi tiếp tục làm.
Dùng chỉ khâu các mép lại với nhau
Lộn mũ từ trong ra ngoài
Mũ sẽ thành một hình nón.
Mũ đã được hình thành
Làm vành mũ
Cắt một dải vải trắng bề rộng khoảng 5cm, chiều dài vừa để bao quanh đáy mũ.
Hãy cắt 1 mảnh vải để làm vành mũ
Khâu hoặc dán vành mũ trắng viền quanh đáy mũ
Bạn dùng kim để khâu và dán vành mũ trắng vào phần đáy mũ của mình.
Dùng kim khâu phần đáy mũ của bạn
Đính thêm tua rua ở đỉnh mũ để hoàn thiện mũ ông già Noel.
Đính thêm tua rua trên mũ ông già noel
Với cách làm mũ ông già noel đơn giản bạn đã hoàn thành xong chiếc mũ của mình rồi đấy.
Cách làm mũ ông già noel đơn giản bạn đã có chiếc mũ phù hợp rồi
Bạn có thể xem thêm một số bài viết Giáng sinh:
>> Những ý tưởng làm thiệp Giáng sinh DIY thú vị
>> Những lọ quà tặng Giáng sinh độc đáo nhất
>> Tự tạo chân váy đỏ điệu đà cho Giáng sinh từ áo len
Bizweb.vn
Đăng ký tên miền
Thiết kế web bán hàng
Doanh nhân
Tên miền miễn phí
Bán hàng trên Facebook
Phần mềm bán hàng
y tuong kinh doanh
kinh nghiệm bán hàng
kinh doanh online
ki tu dac biet
cách làm sữa chua
ga choi
stt hay
cách làm bánh flan
dat ten cho con
cách tính ngày rụng trứng
sinh con theo y muon
suon xao chua ngot
tho tinh buon
mon ngon cuoi tuan
stt đểu
cách làm bánh bao
nhac cho ba bau
handmade
món ngon dễ làm
vịt om sấu
thơ tình
cách làm kem chuối
thit kho tau
cách nấu bò kho
cách làm giá đỗ
cách trang điểm tự nhiên
chia tay
bài tập giảm mỡ bụng
cách làm trà sữa
vit nau chao
cách làm kem
cắm hoa nghệ thuật
sinh con trai
Địa chỉ: 442 Đội Cấn, Phường Cống Vị, Quận Ba Đình, Hà Nội - ĐT: 04 66558868 - Fax: 04 37868904
Giấy phép số 1669/GP-STTTT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 12/06/2014.

X-Powered-By: UrlRewriter.NET 2.0.0


markdown:
Lạng Sơn là tỉnh miền núi biên giới phía Bắc của Tổ quốc với 86% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Trong những năm qua công tác phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh đã đạt được một số kết quả quan trọng, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh.
Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tặng quà cho các đại biểu là người có uy tín tiêu biểu các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn, Hà Giang, Tuyên Quang tại Hội nghị biểu dương người có uy tín tiêu biểu 5 tỉnh vùng Tây Bắc. Ảnh: dangcongsan.vn
Thực hiện Chỉ thị số 06/2008/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào các dân tộc thiểu số trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và Quyết định số 18/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành chức năng, UBND các huyện, thành phố chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể.
Các ngành, các cấp đã làm tốt vai trò chủ trì, phối hợp thống nhất tiêu chí xác định người có uy tín, tổ chức rà soát, bổ sung danh sách người có uy tín, tiến hành phân công, phân cấp quản lý. Năm 2011, tổng số người có uy tín trên địa bàn tỉnh theo Chỉ thị 06/2008/CT-TTg là 1.071 người, năm 2012, có 1.916 người và năm 2013 có 2.026 người có uy tín. Người có uy tín chủ yếu là già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ, chức sắc, chức việc tôn giáo, cán bộ nghỉ hưu, thầy cúng, thầy mo, nhân sỹ trí thức… thuộc các dân tộc: Tày, Nùng, Kinh, Dao, Sán chỉ, Mông…
Các cấp, ngành đã quan tâm, tổ chức các lớp bồi dưỡng cho người có uy tín về công tác tuyên truyền vận động nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước; bồi dưỡng kiến thức quốc phòng an ninh cho người có uy tín tại từng huyện; tổ chức thăm hỏi, tặng quà, gặp gỡ, vận động người có uy tín phục vụ công tác đảm bảo an ninh trật tự; thường xuyên tổ chức gặp mặt, biểu dương người có uy tín tại từng huyện, thành phố và trên toàn tỉnh.
Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn luôn gương mẫu chấp hành tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đi đầu trong thực hiện các chương trình, chính sách phát triển kinh tế - xã hội, góp phần tích cực cho sự phát triển kinh tế của tỉnh. Đồng thời, tích cực tham gia vận động gia đình, nhân dân thực hiện tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hưởng ứng các cuộc vận động lớn như: Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thông mới, "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá"… Người có uy tín cũng đã phối hợp với các ban ngành chức năng, các tổ chức đoàn thể, tiến hành tuyên truyền, vận động, phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, tham gia hòa giải các vụ mâu thuẫn, tranh chấp trong nội bộ nhân dân, các vụ việc khiếu kiện phức tạp và tích cực tham gia đóng góp trong việc xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở, góp phần củng cố lòng tin của nhân dân với Đảng, chính quyền; tạo môi trường ổn định, lành mạnh phục vụ công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Tuy nhiên, công tác phát huy vai trò người có uy tín trên địa bàn tỉnh còn một số tồn tại, hạn chế. Do điều kiện, hoàn cảnh kinh tế còn gặp nhiều khó khăn nên một số người có uy tín chưa phát huy được hết vai trò, hiệu quả; một bộ phận cán bộ nhất là cán bộ ở cơ sở năng lực còn yếu, nhận thức chưa đúng, tinh thần trách nhiệm chưa cao nên còn xem nhẹ công tác phát huy vai trò của người có uy tín.
Trong thời gian tới, các cấp, ngành trong tỉnh tiếp tục quan tâm, chỉ đạo thực hiện tốt công tác vận động, phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào các dân tộc thiểu số trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành tốt các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc; phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết các dân tộc; góp phần phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh chính trị, an toàn xã hội ở địa phương./.
Phương Linh
(Theo Báo cáo số 140/BC-UBND ngày 21/5/2013 của UBND tỉnh)
Trưởng Ban Biên tập: Nguyễn Hữu Chiến, Chánh Văn Phòng UBND tỉnh.
Địa chỉ : Đường Hùng Vương, phường Chi Lăng, Thành phố Lạng Sơn.
Điện thoại : 025 3812 605 – Fax: 025 3812 336 ; Email : vanphong@langson.gov.vn hoặc ubndls@langson.gov.vn
Thiết kế và xây dựng : Công ty cổ phần Công Nghệ Bình Minh www.binhminh.com.vn

Server: Apache/2.2.3 (CentOS)

Set-Cookie: SESSf0d370c7c1ae9b1a446eaac6ecf9358e=sl91ocj77pt1lcbndb71fucha1; expires=Tue, 01-Mar-2016 07:13:44 GMT; path=/; domain=www.langson.gov.vn

Cache-Control: post-check=0, pre-check=0