markdown:
# Antigonos II Gonatas
|Antigonos II Gonatas|
|
| ![ AntigonusGonatas.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/AntigonusGonatas.jpg/350px-AntigonusGonatas.jpg)
![ AntigonusGonatas.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/AntigonusGonatas.jpg/350px-AntigonusGonatas.jpg)
[Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p)" *ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΤΙΓΟΝΟΥ*" nghĩa là của vua Antigonus. [Demetrios I](/wiki/Demetrios_I_c%E1%BB%A7a_Macedonia) ![ Vua hoặc hoàng đế](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg/21px-French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg.png)
![ Vua hoặc hoàng đế](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg/21px-French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg.png)
[Demetrios II](/wiki/Demetrios_II_c%E1%BB%A7a_Macedonia) ![ Vua hoặc hoàng đế](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg/21px-French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg.png)
![ Vua hoặc hoàng đế](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg/21px-French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg.png)
[Pyrros](/wiki/Pyrros_c%E1%BB%A7a_Ipiros) ![ Vua hoặc hoàng đế](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg/21px-French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg.png)
![ Vua hoặc hoàng đế](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg/21px-French_heraldic_crowns_-_Vidame.svg.png)
[Demetrios II](/wiki/Demetrios_II_c%E1%BB%A7a_Macedonia)
|Hậu duệ|
|
|[Demetrius I](/wiki/Demetrios_I_c%E1%BB%A7a_Macedonia)
Gonnoi, Thessaly
**Antigonos II Gonatas** ( [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): *Αντίγονος B΄ Γονατᾶς*, 319 – 239 TCN) là vị [quốc vương](/wiki/Vua) đã thiết lập [triều đại Antigonos](/wiki/Nh%C3%A0_Antigonos) ở [Macedonia](/wiki/Macedonia). Ông là một vị vua đầy quyền uy và nổi tiếng vì đã đánh bại [cuộc xâm lược vùng Balkan của những người Gaul](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gaul_x%C3%A2m_l%C6%B0%E1%BB%A3c_Balkan) man rợ.
## Mục lục
## Lai lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=1)]
Antigonos Gonatas được sinh ra vào khoảng năm 319 TCN, có lẽ là ở vùng
[Gonnoi](/w/index.php?title=Gonnoi&action=edit&redlink=1) thuộc [Thessaly](/wiki/Thessal%C3%ADa). Biệt danh Gonatas của ông bắt nguồn từ tên tấm sắt bảo vệ đầu gối (âm [cổ Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i): *gonu-gonatos*, tiếng Hy Lạp hiện đại: *epigonatida*, [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *kneecap*).
Cha của Antigonos là
[Demetrius Poliorcetes](/wiki/Demetrios_I_c%E1%BB%A7a_Macedonia) - con trai của [Antigonos](/wiki/Antigonos_I_Monophthalmos), người kiểm soát rất nhiều đất đai châu Á thời [Alexandros Đại đế](/wiki/Alexandros_%C4%90%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BA%BF). Mẹ ông là Phila con gái của [Antipater](/wiki/Antipater). Antipater chính là người đã từng kiểm soát Macedonia và Hy Lạp, và được công nhận là nhiếp chính của đế chế Macedonia. Tuy nhiên, chỉ vài năm sau khi Antipater qua đời, đã xảy ra sự phân chia cai trị các vùng đất bởi các thế lực [Diadochi](/wiki/Diadochi) (các [thống tướng](/wiki/Th%E1%BB%91ng_t%C6%B0%E1%BB%9Bng) của Alexandros, đã phân chia đế chế Alexandros sau khi ông mất năm 323 TCN)
Do sự nghiệp của cha và ông của Antigoos đã tạo điều kiện lớn cho tương lai của ông sau này. Sau khi tới gần nhất, bất cứ ai trong việc hợp nhất đế chế của Alexandros, Antigonos Monophthalmus lại bị đánh bại và bị giết chết tại
[trận Ipsus](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Ipsus). Các phần lãnh thổ của ông đã bị phân chia cho các kẻ thù là [Cassander](/wiki/Kassandros), [Ptolemaios](/wiki/Ptolemaios_I_Soter), [Lysimachos](/wiki/Lysimachos), và [Seleukos](/wiki/Seleukos_I_Nikator).
## Thống tướng thời Demetrios[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=2)]
Lúc Antigonos 18 tuổi, cha ông là Demetrios đã thoát chết trong trận đánh tranh giành địa vị và chỉ còn trong tay 9.000 binh sĩ. Sự ngờ vực giữa những kẻ chiến thắng với nhau cho phép Demetrios xây dựng lại một phần sức mạnh của cha mình là Antipater. Ông ta đã chinh phục
[Athena](/wiki/Athena) và rất nhiều vùng lãnh thổ Hy Lạp. Năm 294 TCN, ông ta đã đoạt được ngai vàng Macedonia từ [Alexandros](/wiki/Alexandros_c%E1%BB%A7a_Macedonia), con trai của Kassandros.
Do Antigonos Gonatas là cháu trai của Antipater và là cháu của Kassandros, thông qua người mẹ của ông, sự có mặt của ông đã giảng hòa với các vị cựu vương và giúp cho sự cai trị của cha ông.
Vào năm 292 TCN, trong khi Demetrios đang tiến hành chiến dịch ở
[Boeotia](/w/index.php?title=Boeotia&action=edit&redlink=1), ông nhận được tin [Lysimachus](/wiki/Lysimachos), vua của [Thrace](/wiki/Thracia) và là kẻ thù của cha ông, đang bị bắt làm tù binh bởi [Dromichaetes](/wiki/Dromichaetes), một người man tộc. Hy vọng thu hồi được Thrace và vùng [Tiểu Á](/wiki/Ti%E1%BB%83u_%C3%81) của Lysimachos, Demetrios đã ủy nhiệm quyền chỉ huy quân đội tại Boeotia cho Antigonos và lập tức hành quân về phía Bắc. Trong khi ông đi, [người Boeotia](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Boeotia&action=edit&redlink=1) nổi dậy nhưng đã bị đánh bại bởi Antigonos, và sau đó ông đã cho đóng đinh họ ở [Thebes](/wiki/Thebes).
Sau thất bại trong cuộc xâm lược Thrace, Demetrios quay trở lại cùng với con trai tại cuộc vây hãm Thebes. Người Thebes đã bảo vệ thành phố của mình một các ngoan cường, Demetrios đã ép buộc quân đội của mình tấn công với tổn thất lớn mặc dù có ít cơ hội để chiếm được nó. Nhiều nguồn cho rằng, do lo âu với những tổn thất nặng nề của cha, Antigonos hỏi cha:
*Thưa cha, tại sao chúng ta cho phép những cuộc sống được ném đi một cách lãng phí như vậy?*
Demetrios đã trả lời, thể hiện quan điểm về cuộc đời người lính với câu:
*Chúng ta không phải tìm lương thực cho cái chết.*
Vào năm 291 TCN, cuối cùng Demetrios đã chiếm được thành phố sau khi sử dụng các dụng cụ vây hãm để phá vỡ các bức tường của thành phố. Nhưng việc kiểm soát Macedonia và phần lớn Hy Lạp chỉ là bước chuẩn bị cho những cuộc chinh phục xa hơn. Ông ta có mục tiêu là khôi phục lại đế chế của Alexandros và bắt đầu vào việc chuẩn bị một kế hoạch lớn, tiến hành xây dựng 500 tàu chiến trong đó có nhiều con tàu rất lớn.
Việc chuẩn bị như vậy đã tự nhiên đánh động cho các vị vua khác,
[Seleucus](/wiki/Seleukos_I_Nikator), [Ptolemy](/wiki/Claudius_Ptolemaeus), [Lysimachus](/wiki/Lysimachos) và [Pyrrhus](/wiki/Pyrros_c%E1%BB%A7a_Ipiros), những người ngay lập tức thành lập một liên minh với nhau để phản ứng lại với Demetrius. Vào mùa xuân năm 288 TCN, hạm đội của Ptolemaios có mặt ở Hy Lạp, kéo theo các thành bang nổi loạn. Lysimachos tấn công Macedonia từ phía đông trong khi Pyrros làm như vậy từ phía Tây. Demetrios đã để Antigonos ở lại kiểm soát Hy Lạp còn ông thì tới Macedonia để xem xét tình hình.
Lúc này người Macedonia đã phải chịu đựng sự độc đoán và kiêu ngạo của Demetrios và không khó khăn trong việc chuẩn bị để gây ra một chiến dịch chống lại ông ta. Năm 287 TCN, Pyrros đã chiếm thành phố Macedonia của vùng
[Verroia](/w/index.php?title=Verroia&action=edit&redlink=1) và đội quân của Demetrios bị bỏ mặc đã gia nhập với kẻ thù, người đã lãnh đạo những người Macedonia với sự dũng mãnh của mình. Do việc này mà Pila, mẹ của Antigonos, đã tự sát bằng độc dược. Trong khi đó ở Hy Lạp, người Athen đã nổi loạn. Tiếp đó Demetrios trở lại và vây hãm thành phố nhưng ông ta nhanh chóng trở nên thiếu kiên nhẫn hơn và quyết định đi tìm điều thú vị hơn. Để Antigonos nắm quyền lãnh đạo chiến tranh ở Hy Lạp, ông ta tập hợp toàn bộ tàu chiến cùng với 11.000 bộ binh và toàn bộ kị binh lên tàu để tấn công [Caria](/wiki/Caria) và [Lydia](/w/index.php?title=Lydia&action=edit&redlink=1), các địa phương của Lysimachos.
Bằng cách tách khỏi con trai và xuất phát vào châu Á, Demetrios có vẻ đã đưa cái rủi ro về với mình. Trong thực tế điều đó đã chuốc thêm sự sợ hãi và căm ghét của các vị vua khác. Ngay khi Demetrios bị đuổi khỏi Tiểu Á từ dãy Taurrus bởi quân đội của Lysimachos và Seleukos, Antigonos lại giành được thành công tại Hy Lạp. Hạm đội của Ptolemaios bị đuổi khỏi và Athena đầu hàng.
## Trong thời hỗn loạn[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=3)]
Vào năm 285 TCN, Demetrios dần dần suy yếu với chiến dịch không hiệu quả của mình và đã đầu hàng Seleukos. Tại thời điểm này ông đã viết cho con trai và các thống tướng của mình ở Athen và Corinth rằng từ nay về sau ông đã là một người chết và bỏ qua bất kì lá thư nào mà họ nhận được có dấu của ông. Trong khi đó, Macedonia đang bị chia sẻ giữa Pyrros và Lysimachos nhưng giống như 2 con sói chia nhau những phần của miếng thịt. Họ sớm đánh nhau và Lysimachos đuổi Pyrros khỏi Macedonia và chiếm toàn bộ vương quốc.
Sau khi vua cha bị bắt, Antigonos đã chứng minh mình là người con hiếu thảo. Ông đã viết thư cho tất cả các vua, đặc biệt là Seleukos, rằng chấp nhận đổi toàn bộ các tỉnh mà mình kiểm soát và chấp nhận trở thành con tin thay thế cho vua cha nhưng không thành công. Vào năm 283 TCN, Demetrios qua đời trong tình trạng bị giam cầm ở
[Syria](/wiki/Syria), hưởng thọ tuổi 55. Khi Antigonos nghe tin thi hài của vua cha đang được đưa đến chỗ ông, ông đã ra khơi với toàn bộ hạm đội của mình. Khi gặp tàu của Seleukos gần Cyclades, ông đã đưa thi hài đến Corinth và tổ chức tang lễ rất lớn. Sau này, thi hài được chuyển đến thị trấn [Demetrias](/wiki/Demetrias) mà cha ông đã thành lập ở [Thessaly](/wiki/Thessaly).
Vào năm 282 TCN,
[Seleukos](/wiki/Seleukos_I_Nikator) tuyên bố chiến tranh với [Lysimachos](/wiki/Lysimachos) và đánh bại và giết chết ông ta tại [trận Corupedium](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Corupedium) ở Lydia vào năm tiếp theo. Ông ta sau đó vượt biển tới châu Âu để đoạt lấy [Thrace](/wiki/Thracia) và [Macedonia](/wiki/Macedonia). Tuy nhiên, [Ptolemaios Keraunos](/wiki/Ptolemaios_Keraunos), con trai Ptolemaios, đã cho [ám sát](/wiki/%C3%81m_s%C3%A1t) ông và cướp lấy ngôi vua của Macedonia. Antigonos quyết định đây là thời gian để giành lại vương quốc nhưng khi ông hành quân về phía Bắc, Ptolemaios Keraunos đã đánh bại đội quân của ông.
Tuy nhiên, sự thành công của Ptolemaios lại quá ngắn. Trong mùa đông của năm 279 TCN, một đoàn người di cư rất lớn của người Gaul tiến vào Macedonia bắt đầu từ những cánh rừng phía Bắc, hủy diệt quân đội của Ptolemaios và giết chết ông ta trong một trận đánh. Hai năm sau đó là 2 năm hỗn loạn không có chính quyền trong toàn vương quốc. Sau khi cướp bóc Macedonia, người Gaul tiến hành xâm lược Hy Lạp. Antigonos đã giúp sức trong việc phòng thủ Hy Lạp chống lại những người man tộc nhưng những
[người Aetolia](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Aetolia&action=edit&redlink=1) mới là những người lãnh đạo trong việc đánh bại người Gaul. Năm 278 TCN, một đội quân Hy Lạp với một số lượng lớn người Aetolia đã chống lại một cuộc tấn công của người Gaul tại [Thermopylae](/w/index.php?title=Thermopylae&action=edit&redlink=1) và [Delphi](/wiki/Delphi), gây ra tổn thất nặng nề và buộc họ phải rút lui.
Năm sau (277 TCN), Antigonos, khởi hành tới
[Hellespont](/w/index.php?title=Hellespont&action=edit&redlink=1), vùng đất gần [Lysimachia](/w/index.php?title=Lysimachia&action=edit&redlink=1), nơi nối với [Thrace Chersonese](/w/index.php?title=Thrace_Chersonese&action=edit&redlink=1). Khi một đội quân người Gaul dưới sự chỉ huy của [Cerethrius](/w/index.php?title=Cerethrius&action=edit&redlink=1) xuất hiện, Antigonos tiến hành tập kích. Ông rời khỏi trại của mình và kéo tàu của mình lên cạn. Sau đó ông che giấu quân đội của mình. [Người Gaul](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gaul&action=edit&redlink=1) chiếm lấy trại và và khi họ tấn công những con tàu của ông. Quân đội của Antigonos đã xuất hiện, mai phục họ với biển ở phía đằng sau. Bằng cách này, Antigonos đã có thể gây ra một thất bại tan nát cho họ và lên tiếng đòi hỏi ngai vàng của Macedonia dành cho mình. Cũng vào thời gian này, với nhiều điều thuận lợi khác, con trai và cũng là người kế vị của ông, [Demetrius II của Macedonia](/wiki/Demetrios_II_c%E1%BB%A7a_Macedonia) được sinh ra.
## Vua của Macedonia[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=4)]
### Antigonus chống lại Pyrros[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=5)]
Pyrros, vua của xứ Ipiros, láng giềng phía tây của Macedonia, là một vị tướng lanh lợi tài giỏi, nổi tiếng vì sự dũng cảm của mình nhưng lại không biết nắm bắt được cơ hội, khiến nó trở nên vô ích, vì vậy Antigonos đã so sánh Pyrros như là một kẻ chuyên chơi súc sắc, người đã ném một cách xuất sắc, nhưng không biết làm thế nào để sử dụng chúng. Khi người Gaule đánh bại Ptolemaios Keraunos và ngôi vua xứ Macedonia bị bỏ trống, Pyrros đang tham gia các chiến dịch ở nước ngoài. Nhằm mục đích xâm lược
[Ý](/wiki/%C3%9D) trước và sau đó là châu Phi, Pyrros đã tham gia vào cuộc chiến tranh chống lại [La Mã](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3) và [Carthage](/wiki/Carthago), hai nước mạnh nhất tại miền tây Địa Trung Hải. Sau đó, Pyrros đã mất sự ủng hộ của các thành phố Hy Lạp tại Ý và Sicilia bởi thái độ ngạo mạn của mình. Cần tiếp viện, Pyrros đã viết thư cho Antigonus như là một vị vua Hy Lạp đồng hương, yêu cầu ông cho quân đội và tiền bạc, nhưng Antigonus lịch sự từ chối. Năm 275 TCN, người La Mã đã chiến thắng Pyrrhus trong [trận Beneventum](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Beneventum) quyết định. Pyrrhus đã thoát được khỏi các cuộc chiến tranh gần đây của ông ở Sicilia, và trước chiến thắng người La Mã, do đó ông quyết định kết thúc chiến dịch của ông ở Ý và trở lại Epirus.
Pyrros của rút lui từ Ý trở về, tuy nhiên, đó là một điều rất không may mắn cho Antigonos. Quay trở lại Epirus với một đội quân tám nghìn bộ binh và năm trăm con ngựa, ông cần tiền để trả cho họ. Điều này khuyến khích ông tìm kiếm một cuộc chiến khác, vì vậy năm tới, sau khi tuyển thêm một lực lượng lính đánh thuê người Gaul cho quân đội của mình, ông đã xâm lược Macedonia với ý định làm đầy kho bạc của mình với việc cướp bóc. Tuy nhiên chiến dịch đã tốt hơn so với dự kiến. Làm chủ của nhiều thị trấn và có thêm được hai nghìn kẻ đào ngũ gia nhập, hy vọng của ông bắt đầu lớn dần và ông đã tuy tìm Antigonus. Quân lính Macedonia của Antigonus rút lui, nhưng những lính đánh thuê Celt của ông, những người đã phụ trách những con voi của ông, đứng vững cho đến khi quân đội của Pyrros bao quanh họ, và rồi họ đầu hàng cùng với những con voi. Pyrros bây giờ đuổi theo phần còn lại của quân đội của Antigonos, khi mà mất tinh thần bởi thất bại trước đó, họ từ chối chiến đấu. Khi hai quân đội đối mặt nhau, Pyrros gọi cho các tướng lĩnh khác nhau và thuyết phục toàn lính bộ binh đào ngũ. Antigonos đã trốn thoát bằng cách che giấu danh tính của mình. Pyrrhus bây giờ nắm quyền kiểm soát thượng Macedonia và Thessaly trong khi Antigonos chiếm giữ các thị trấn ven biển.
Nhưng cũng giống như người chơi súc sắc lãng phí vận may của mình, Pyrros bây giờ lãng phí thắng lợi của ông. Khi chiếm được
[Aegae](/w/index.php?title=Aegae&action=edit&redlink=1), thủ đô cổ của Macedonia, ông đã để một đơn vị đồn trú gồm rất nhiều người Gaul, những người đã xúc phạm người Macedonia bằng cách đào lên những ngôi mộ các vua của họ và vứt vung vãi các bộ xương khi họ tìm kiếm vàng. Ông cũng bỏ qua việc tiêu diệt kẻ thù của mình.
Trước khi chiến dịch này kết thúc, Pyrros đã bắt tay vào một cuộc phiêu lưu mới. Năm 272 trước Công nguyên,
[Cleonymos](/w/index.php?title=Cleonymus_c%E1%BB%A7a_Sparta&action=edit&redlink=1), một người Sparta, mời ông sang tấn công vùng Laconia. Thu thập một đội quân gồm 25 ngàn bộ binh, hai ngàn con ngựa, và 24 [voi chiến](/wiki/Voi_chi%E1%BA%BFn), ông tiến vào Peloponnese và chiếm đóng [Megalopolis](/w/index.php?title=Megalopolis&action=edit&redlink=1) ở Arcadia. Antigonos, sau khi đoạt lại một phần của Macedonia, tập hợp một lực lượng mà những gì ông có thể có và đi thuyền đến Hy Lạp để chống lại ông ta. Do một phần lớn quân đội Spartan do vua [Areus](/w/index.php?title=Areus_c%E1%BB%A7a_Sparta&action=edit&redlink=1) đang ở đảo [Crete](/wiki/Kr%C3%ADti) vào thời điểm đó, Pyrros đã hy vọng rất lớn để chiếm thành phố một cách dễ dàng, nhưng các công dân tổ chức kháng chiến, cho phép một trong các chỉ huy của Antigonos, Aminias, [người Phocia](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Phocia&action=edit&redlink=1), vào thành phố với một lực lượng lính đánh thuê từ [Corinth](/w/index.php?title=Corinth&action=edit&redlink=1). Chẳng bao lâu sau, nhà vua Sparta, Areos, trở về từ đảo Crete với 2.000 chiến binh.
Thành phố quan trọng nhất vùng Peloponnese sau Sparta là
[Argos](/w/index.php?title=Argos&action=edit&redlink=1). Hai nhân vật đứng đầu thành phố, Aristippos và Aristeas, là đối thủ của nhau. Vì Aristippos là một đồng minh của Antigonos, Aristeas mời Pyrros đến với Argos để giúp ông ta nắm quyền lãnh đạo thành phố. Antigonos, nhận thức được rằng Pyrros đang tiến về Argos, liền hành quân cùng quân đội của mình, chiếm một vị trí vững mạnh trên một số vùng đất cao gần thành phố. Khi Pyrros biết được điều này, ông đóng trại ở Nauplia và ngày hôm sau gửi một bức thư tới chỗ Antigonos, gọi ông ta là một kẻ hèn nhát và khiêu khích ông xuống và chiến đấu trên đồng bằng. Antigonos trả lời rằng ông sẽ chọn thời điểm riêng của mình để chiến đấu và rằng nếu Pyrros đã mệt mỏi với cuộc sống, ông ta có thể tìm nhiều cách để chết.
Người Argos, lo ngại rằng lãnh thổ của họ sẽ trở thành một bãi chiến trường, gửi những đại sứ tới chỗ hai vị vua cầu xin họ đi nơi khác và cho phép thành phố của họ là trung lập. Cả hai vị vua đồng ý, nhưng Antigonos nhận được sự tin tưởng của người Argos bằng việc giao con trai mình làm con tin. Pyrros, vừa mới bị mất một con trai khi rút lui từ Sparta, đã không như vậy. Thật vậy, với sự giúp đỡ của Aristeas, ông đã âm mưu chiếm thành phố. Vào giữa đêm, ông tiến quân quân đội của mình qua các bức tường thành phố và tiến vào thông qua một cổng mà Aristeas đã mở ra. Lính Gaul của ông chiếm lấy khu chợ, nhưng ông đã gặp khó khăn khi đưa những con voi của ông vào thành phố qua cửa nhỏ. Điều này giúp cho người Argos có thời gian để tập hợp. Họ chiếm những cứ điểm mạnh và gửi sứ giả tới cầu xin Antigonos để được giúp đỡ.
Khi Antigonos nghe nói rằng Pyrros đã phá bỏ hiệp ước để tấn công thành phố, ông tiến vào thành phố và gửi một lực lượng mạnh vào bên trong để giúp đỡ người Argos. Cùng lúc vua Areus đến với một lực lượng gồm 1.000 lính Crete và Sparta tranh bị nhẹ. Những lực lượng này đã tấn công người Gaul ở khu chợ. Pyrros, nhận ra rằng quân Gaul của ông chịu sức ép mạnh, bây giờ tiến vào thành phố với quân đội nhiều hơn, nhưng trận chiến trên các đường phố hẹp này sớm dẫn đến sự nhầm lẫn và binh lính đã bị thất lạc và đi lang thang xung quanh. Hai lực lượng hiện tạm dừng và chờ đợi ánh sáng ban ngày. Khi mặt trời mọc, Pyrros đã thấy được lực lượng mạnh mẽ của phe đối lập và quyết định điều tốt nhất là rút lui. Sợ rằng các cửa sẽ là quá hẹp cho quân đội của mình để dễ dàng thoát ra khỏi thành phố, ông đã gửi một tin nhắn để con trai ông, Helenos, người ở bên ngoài với đội quân chính, yêu cầu ông ta để phá vỡ một phần của bức tường. Mệnh lệnh, tuy nhiên, không được người truyền tin truyền đạt rõ ràng. Hiểu sai những gì được yêu cầu, Helenos và phần còn lại gồm các con voi và một số binh sĩ được chọn tiến vào thành phố để giúp đỡ cha mình.
Với một số quân đội của mình đang cố gắng để ra khỏi thành phố và những người khác cố gắng để vào được bên trong, quân đội Pyrros bị rơi vào tình trạng hỗn loạn. Điều này đã trở nên tồi tệ hơn bởi những con voi.Con voi lớn nhất đã bị ngã ngay cổng và chặn đường, trong khi một con voi, có tên là Nicon, cố gắng để tìm thấy người quản tượng của nó. Con thú này quay lại dẫm đạp lên những người đào tẩu, đè nát lẫn cả chiến hữu và kẻ thù, cho đến khi nó tìm thấy người chủ đã chết, sau đó nó nâng ông ta lên, đặt ông ta vào ngà của nó, và trở nên điên cuồng. Trong sự hỗn loạn này Pyrros đã bị một gạch ném vào đầu bởi một người phụ nữ già và bị giết bởi Zopyros, một người lính của Antigonos. Điều này đã kết thúc binh nghiệp của người lính nổi tiếng nhất vào thời đại ông.
Lúc đó Hoàng tử Alcyoneos nghe tin rằng Pyrros đã bị giết chết, ông ta liền chạy đến cầm lấy thủ cấp của Pyrros mang về dâng lên vua cha Antigonos II. Thấy vua cha đang đàm đạo với quần thần, ông đặt thủ cấp trước chân của vua cha. Nhìn thấy, Quốc vương Antigonos II hiểu ý liền lấy Vương trượng đánh Alcyoneus, rầy la ông một tên súc sinh man rợ vô nhân đạo và tống cổ ông đi chỗ khác. Nhớ lại cảnh trận vong của tiên vương Antigonos I, cảnh tử tù của tiên vương Demetrios I năm xưa, Antigonos II lấy vạt áo lau nước mắt vì thấy Pyrros cũng đã phải chịu bi kịch tương tự. Sau đó, Antigonos II ra lệnh cho hỏa thiêu và an táng trọng thể đầu và thi hài của Pyrros. Toàn bộ Quân đội và trại lính của Pyrros bị Antigonos II bắt giữ và tiếp đãi nồng hậu. Khi gặp Hoàng tử đáng thương Helenos, Alcyoneos liền khoác cho ông ta một chiếc áo choàng không tay, sau đó chào mời tử tế và dẫn ông lên diện kiến vua Antigonos II. Antigonos II phán Alcyoneus:
|“||
|Giờ đây Hoàng nhi làm tốt hơn trước nhiều, Trẫm vui lòng hơn hẳn. Mà này, sao Khanh lại khoác cho anh ta một chiếc áo choàng tầm thường thế, thật ô uế cho những kẻ thắng trận chính là chúng ta đây? |”|
|
|
— Antigonos II
Nói đoạn Antigonos II khen ngợi Helenos, hỏi thăm ông tận tình và đưa ông về Ipiros.
Đây không phải là kết thúc của các vấn đề Antigonus đối với Epirus: ngay sau khi
[Alexandros II](/w/index.php?title=Alexndros_II_c%E1%BB%A7a_Ipiros&action=edit&redlink=1), con trai của Pyrros và người kế vị ông ta là vua của Epirus, lặp lại cuộc phiêu lưu của cha mình bằng cách chinh phục Macedonia. Nhưng chỉ một vài năm sau, khi Alexandros không chỉ bị đuổi khỏi Macedonia bởi Demetrios, con trai Antigonos, ông cũng bị mất Epirus và buộc phải sống lưu vong ở Acarnania. Cuộc sống lưu vong của ông đã không kéo dài, vì người Macedonia cuối cùng phải từ bỏ Epirus do chịu áp lực từ các đồng minh của Alexandros, người Acarnania và người Aetolia. Alexandros dường như đã qua đời vào khoảng năm 242 TCN, để lại đất nước dưới quyền nhiếp của vợ ông, [Olympias](/w/index.php?title=Olympias&action=edit&redlink=1).
## Chiến tranh Chremonides[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=6)]
Với việc khôi phục lại các vùng lãnh thổ bị chiếm bởi Pyrros, và cùng với các đồng minh chịu mang ơn ở Sparta và Argos, và những đội quân đồn trú tại Corinth và thành phố khác, Antigonos đã đảm bảo sự kiểm soát Macedonia và Hy Lạp. Một cách cẩn thận hơn, ông đã bảo vệ quyền lực của mình bằng cách cho thấy rằng ông muốn tránh những thăng trầm của vận mệnh mà sự nghiệp của cha và ông nội của ông đã gặp phải. Nhận thức được rằng người Hy Lạp yêu tự do và quyền tự chủ, ông đã cẩn thận ban cho họ điều tương tự điều này càng nhiều vì nó không xung đột với quyền lực của ông. Ngoài ra, ông đã cố gắng để tránh bị chê bai là đem đến sự cai trị trực tiếp bằng cách kiểm soát những người Hy Lạp thông qua trung gian. Chính vì lý do này mà Polybius nói, "Chưa bao giờ có người đàn ông nào cai trị tuyệt đối ở Hy Lạp như Antigonos."
Các giai đoạn tiếp theo trong sự nghiệp của Antigonus thì không được ghi lại và những gì chúng ta biết đã được ghép lại với nhau từ một vài mảnh vỡ lịch sử: Antigonos dường như để có được mối quan hệ rất tốt với Antiochos, vị vua nhà Seleukos của châu Á, người đã dành tình yêu cho Stratonice, em gái của Antigonos, rất nổi tiếng. Một liên minh tự nhiên đe dọa quốc gia kế tục thứ ba, nhà Ptolemaios của Ai Cập. Tại Hy Lạp, Athen và Sparta, vốn bực bội với sự thống trị của Antigonos, bây giờ đoàn kết với nhau. Trong năm 267 TCN, có lẽ với sự khuyến khích từ Ai Cập, một người Athens với tên là
[Chremonides](/w/index.php?title=Chremonides&action=edit&redlink=1) đã thuyết phục người Athens gia nhập cùng với người Sparta cùng tuyên bố chiến tranh với Antigonos (xem [chiến tranh Chremonides](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Chremonides&action=edit&redlink=1)).
Vị vua Macedonia phản ứng bằng cách tàn phá lãnh thổ của người Athen với một quân đội trong khi phong tỏa thành phố bằng đường biển. Trong chiến dịch này, ông cũng phá hủy khu rừng và đền thờ của Poseidon đứng tại lối vào Attica gần biên giới với Megara. Để hỗ trợ người Athen và ngăn chặn quyền lực của Antigonos phát triển mạnh hơn,
[Ptolemaios II Philadelphos](/wiki/Ptolemaios_II_Philadelphos), vị vua của Ai Cập, đã phái một đội tàu để phá vỡ sự phong tỏa. Đô đốc của quân Ai Cập, Patroclus, đã đổ bộ lên trên một hòn đảo nhỏ không có người ở gần Laurium và củng cố nó như là một căn cứ cho các hoạt động hải quân.
Đế quốc Seleukos đã ký kết một hiệp ước hòa bình với Ai Cập, nhưng con rể của Antiochos, Magas, vua của Cyrene, đã thuyết phục Antiochos tận dụng hoàn cảnh thuận lợi từ cuộc chiến tranh ở Hy Lạp để tấn công Ai Cập. Để chống lại điều này, Ptolemaios đã gửi thư cho bọn cướp biển và thảo khấu, sai họ đột kích và tấn công các vùng đất và các tỉnh của Antiochos, trong khi quân đội của ông đã tiến hành một chiến dịch phòng thủ, nhằm giữ chân quân đội Seleukos hùng mạnh hơn. Mặc dù thành công trong việc bảo vệ Ai Cập, Ptolemaios II đã không thể bảo vệ Athen khỏi tay Antigonos. Năm 263 trước Công nguyên, người Athens và Sparta, sau nhiều năm kiệt sức bởi chiến tranh và sự tàn phá các vùng đất của họ, đã lập lại hòa bình với Antigonos, do đó ông vẫn giữ lại được ảnh hưởng của ông ở Hy Lạp.
Ptolemaios II tiếp tục can thiệp vào công việc nội bộ của Hy Lạp và điều này đã dẫn đến cuộc chiến tranh vào năm 261 TCN. Sau hai năm mà có ít sự thay đổi, Antiochos II, vị vua mới nhà Seleukos, đã kí kết một thỏa thuận quân sự với Antigonos, và cuộc
[chiến tranh Syria lần thứ hai](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Syria_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_hai&action=edit&redlink=1) bắt đầu. Trong một cuộc tấn công phối hợp, Ai Cập bị mất những vùng đất ở [Anatolia](/wiki/Ti%E1%BB%83u_%C3%81) và [Phoenicia](/wiki/Phoenicia), và thành phố [Miletus](/wiki/Miletus), mà được giữ bởi đồng minh của họ, Timarchos, nó đã bị [Antiochos II Theos](/wiki/Antiochos_II_Theos) chiếm đóng. Năm 255 trước Công nguyên, Ptolemaios đã phải kí kết hiệp ước hòa bình, nhượng các vùng đất cho nhà Seleukos và xác nhận Antigonos là bá chủ của Hy Lạp.
## Chống lại Aratos[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=7)]
Sau khi thành công trong việc đẩy lùi các mối đe dọa từ bên ngoài nhằm tranh giành sự kiểm soát Hy Lạp, mối de dọa chính cho quyền lực của Antigonus lại nằm trong tình yêu tự do của người Hy Lạp. Năm 251 trước Công nguyên, một nhà quý tộc trẻ tuổi ở thành phố
[Sicyon](/w/index.php?title=Sicyon&action=edit&redlink=1), [Aratos](/w/index.php?title=Aratos_c%E1%BB%A7a_Sicyon&action=edit&redlink=1), đã lật đổ bạo chúa [Nicocles](/w/index.php?title=Nicocles&action=edit&redlink=1), người đã cai trị với sự mặc nhận của Antigonos, giải phóng người dân, và kêu gọi những người lưu vong trở về. Điều này dẫn đến sự hỗn loạn và chia rẽ bên trong thành phố. Sợ rằng Antigonos sẽ lợi dụng sự chia rẽ này để tấn công thành phố, Aratos đã thỉnh cầu thành phố tham gia vào [liên minh Achaea](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Achaea), một liên minh của một vài thị trấn nhỏ của người Achaea ở Pelopennese.
Thích sử dụng mưu mẹo hơn là sức mạnh quân sự, Antigonos đã tìm cách giành lại quyền kiểm soát toàn bộ Sicyon thông qua việc lôi kéo người thanh niên trẻ tuổi đứng về phía ông. Theo đó, ông đã gửi cho ông ta một món quà là 25 talent, nhưng Aratos, thay vì bị mua chuộc bởi sự giàu có này, ngay lập tức ông ta ban tặng nó cho những người đồng bào của mình. Với số tiền này và một số tiền ông nhận được từ
[Ptolemaios II Philadelphos](/wiki/Ptolemaios_II_Philadelphos), ông đã có thể hòa giải các phe phái khác nhau ở Sicyon và đoàn kết toàn bộ thành phố.
Antigonos đã gặp rắc rối bởi sự gia tăng quyền lực và sự yêu mến của dân chúng dành cho Aratos. Nếu ông ta nhận được thêm nữa sự hỗ trợ quân sự và tài chính từ Ptolemaios, Aratos sẽ có thể đe dọa địa vị của ông. Do đó, ông quyết định hoặc lôi kéo được ông ta về phía mình hoặc ít nhất là làm mất uy tín của ông ta với Ptolemaios. Để làm điều này, ông đã tỏ ra rất kính trọng ông ta. Khi ông làm lễ hiến tế cho các vị thần tại
[Corinth](/w/index.php?title=Corinth&action=edit&redlink=1), ông đã gửi một phần thịt lễ tới cho Aratos tại Sicyon, và khen ngợi Aratos trước mặt các vị khách của mình:
"Ta đã từng nghĩ rằng người thanh niên Sicyon trẻ tuổi này chỉ là một người yêu tự do và đồng bào của mình, nhưng bây giờ ta nhìn nhận hắn ta là một người công minh trong cách cư xử và hành động giống như các vị vua. Lúc trước đây hắn xem thường chúng ta, và còn tỏ ra tham vọng hơn nữa, ca tụng người Ai Cập, nghe được nhiều về những con voi, hạm đội và cung điện của bọn chúng. Nhưng sau khi nhìn thấy tất cả những ở khoảng cách gần hơn, và nhận thấy rằng bọn chúng chỉ giống như là đám đạo cụ sân khấu và hào nhoáng, hắn bây giờ đã ngả về phía của ta. Và về phần mình, ta sẵn sàng tiếp nhận hắn, và biến hắn thành một công cụ tuyệt vời cho bản thân ta bằng mọi giá, đáng để ngươi xem hắn sẽ giống như là một người bạn".
Những lời này đã dễ dàng được nhiều người tin vào, và khi họ bẩm báo cho Ptolemaios, ông ta bán tin bán nghi họ. Nhưng mà Aratos còn lâu mới trở thành một người bạn của Antigonos, ông ta chỉ coi ông là một kẻ đàn áp tự do đối với thành phố của mình. Vào năm 243 TCN, bằng một cuộc tấn công ban đêm, ông ta đã chiếm giữ được
[Acrocorinth](/w/index.php?title=Acrocorinth&action=edit&redlink=1), pháo đài có vai trò chiến lược quan trọng mà giúp Antigonos kiểm soát eo đất và do đó cả bán đảo Pelopennese. Khi tin tức về thành công này lan tới [Corinth](/w/index.php?title=Corinth&action=edit&redlink=1), người Corith đã đứng lên khởi nghĩa, lật đổ phe thân Antigonos trong thành phố, và tham gia vào [liên minh Achaea](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Achaea). Tiếp đó Aratos chiếm luôn cảng [Lechaeum](/w/index.php?title=Lechaeum&action=edit&redlink=1) và thu giữ 25 con tàu của Antigonos.
Thất bại này của Antigonos đã gây ra một cuộc tổng khởi nghĩa chống lại quyền lực của Macedonia. Người
[Megara](/wiki/Megara) nổi dậy và cùng với người [Troezen](/w/index.php?title=Troezen&action=edit&redlink=1) và [Epidauros](/w/index.php?title=Epidauros&action=edit&redlink=1) ghi danh vào [liên minh Achaea](/wiki/Li%C3%AAn_minh_Achaea). Với việc được tăng cường thêm sức mạnh, Aratos xâm chiếm lãnh thổ của người Athen và cướp phá Salamis. Và với bất cứ người Athen tự do nào mà ông ta bắt được, họ đều được trao trả lại cho người dân Athen mà không đòi tiền chuộc để khuyến khích họ tham gia vào cuộc khởi nghĩa. Tuy nhiên, người Macedonia vẫn giữ được ảnh hưởng của họ ở Athens và phần còn lại của Hy Lạp.
## Qua đời và đánh giá[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=8)]
Năm 239 TCN, Antigonos qua đời ở tuổi 80 và để lại vương quốc của mình cho con trai là
[Demetrios II](/wiki/Demetrios_II_c%E1%BB%A7a_Macedon), ông ta đã trị vì vương quốc trong 10 năm tiếp theo. Ngoại trừ một thời gian ngắn sau khi ông đánh bại [người Gaul](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gaul&action=edit&redlink=1), Antigonos không phải là một người anh hùng hay một tướng lĩnh quân đội thành công. Kỹ năng của ông chủ yếu là chính trị. Ông luôn dựa vào sự khôn ngoan, kiên nhẫn, và kiên trì để đạt được mục tiêu của mình. Người ta cũng cho rằng ông là người được lòng dân nhờ vào sự trung thực của mình và sự trau dồi nghệ thuật, mà ông thực hiện bằng cách tập hợp quanh mình những người có tài năng thi ca xuất sắc, đặc biệt là các triết gia, nhà thơ và nhà sử học. Một ngôi mộ ở [Vergina](/w/index.php?title=Vergina&action=edit&redlink=1) hiện nay được cho là của ông.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=9)] [Plutarch](/wiki/Plutarchus), *,* [Parallel Lives](/w/index.php?title=Parallel_Lives&action=edit&redlink=1) ["Demetrius"](http://www.attalus.org/old/demetrius1.html), ["Pyrrhus"](http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Pyrrhus*.html), ["Aratus"](http://www.attalus.org/old/aratus1.html) [Justin](/w/index.php?title=Junianus_Justinus&action=edit&redlink=1), *Epitome of Pompeius Trogus*, [xxiv. 1](http://www.attalus.org/translate/justin3.html#24.1), [xxv. 1-3](http://www.attalus.org/translate/justin4.html#25.1), [xxvi. 2](http://www.attalus.org/translate/justin4.html#26.2) [Polybius](/w/index.php?title=Polybius&action=edit&redlink=1), *, ii. 43-45, ix. 29, 34* [Histories](http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plb.+1.1)
- Gabbert, Janice;
*Antigonus II Gonatas: A Political Biography*(1997) [Thirlwall, Connop](/w/index.php?title=Connop_Thirlwall&action=edit&redlink=1); *History of Greece*, vol. viii. (1847) [Smith, William](/w/index.php?title=William_Smith_(lexicographer)&action=edit&redlink=1)(editor); *,* [Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology](/w/index.php?title=Dictionary_of_Greek_and_Roman_Biography_and_Mythology&action=edit&redlink=1) ["Antigonus Gonatas"](http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0198.html), [Boston](/wiki/Boston), (1867) *,* [Encyclopædia Britannica](/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica) ["Antigonus Gonatas"](http://encyclopedia.jrank.org/ANC_APO/ANTIGONUS_GONATAS_c_319239_BC_.html), (1911)
- F. W. Walbank, "Antigonus Gonatus in Thrace (281-277 B.C.)," in
*Studia in Honorem Georgi Mihailov*(Sofia, 1995),
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=10)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Antigonos_II_Gonatas&action=edit§ion=11)] [Antigonus II Gonatas](http://virtualreligion.net/iho/antigonus_2.html)entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith
|Tiền nhiệm:
||
|
283–239 TCN
|Kế nhiệm:
|
|Tiền nhiệm:
||
|
277–274 TCN
|Kế nhiệm:
|
|Tiền nhiệm:
||
|
272–239 TCN
|Kế nhiệm:
|
|
|
· · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · · |Nhiếp chính
|· Antigonos II · · · · |Không triều đại
|
|
|

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1065 miss(0), cp1065 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie


markdown:
# Ararat (tỉnh)
|Ararat
|
Արարատ
|—
| ![ Nhà hành chính tỉnh Ararat ở Artashat](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Ararat.svg/250px-Ararat.svg.png)
![ Nhà hành chính tỉnh Ararat ở Artashat](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Ararat.svg/250px-Ararat.svg.png)
![ Vị trí của Ararat trong Armenia](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Ararat.svg/250px-Ararat.svg.png)
![ Vị trí của Ararat trong Armenia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Ararat.svg/250px-Ararat.svg.png)
Vị trí của Ararat trong Armenia
[39°55′B 44°43′Đ / 39,917°B 44,717°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ararat_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=39_55_N_44_43_E_region:AM_type:adm1st) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [39°55′B 44°43′Đ / 39,917°B 44,717°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Ararat_%28t%E1%BB%89nh%29¶ms=39_55_N_44_43_E_region:AM_type:adm1st) [Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Armenia](/wiki/Armenia) [Artashat](/wiki/Artashat) [Aramayis Grigoryan](/w/index.php?title=Aramayis_Grigoryan&action=edit&redlink=1)(2013) 2(809 mi 2) [thứ 9](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Armenia) [thứ 5](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Armenia) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(310/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [UTC+04](/w/index.php?title=UTC%2B04&action=edit&redlink=1) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [UTC+05](/w/index.php?title=UTC%2B05&action=edit&redlink=1)( [UTC](/wiki/UTC)) [Mã bưu chính](/w/index.php?title=M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Armenia&action=edit&redlink=1) [Mã ISO 3166](/w/index.php?title=ISO_3166&action=edit&redlink=1) [AM.AR](/w/index.php?title=ISO_3166-2:AM&action=edit&redlink=1) [FIPS 10-4](/wiki/FIPS_10-4) [ararat.gov.am](http://ararat.gov.am/) **Ararat** ( [tiếng Armenia](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Armenia): Արարատ) là một [tỉnh](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Armenia) * của Marz* [Armenia](/wiki/Armenia). Tỉnh lỵ đóng ở [Artashat](/wiki/Artashat). Tỉnh có diện tích 2096 km², dân số năm 2002 là 252.665 người. Được đặt theo tên núi Ararat, tỉnh giáp giới [Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3)về phía tây và [Cộng hòa tự trị Nakhchivan](/w/index.php?title=C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B_Nakhchivan&action=edit&redlink=1)của Azerbaijan ở phía nam. Nó bao quanh khu đất lọt Karki Nakhichevan đã được kiểm soát bởi Armenia kể từ khi chiếm được tháng năm 1992 trong Chiến tranh Nagorno-Karabakh.
Hai cố đô tiếng Armenia là nằm trong khu vực này (Artashat (Artaxata) và Dvin) cũng như tu viện Virap Khor, đáng kể như là nơi của Gregory tù 13 năm của Illuminator và điểm gần nhất với núi Ararat trong phạm vi biên giới Armenia.
Ararat biên giới marzer sau đây:
- Armavir - Tây Bắc
- Kotayk - Bắc
- phía đông giáp
[tỉnh Gegharkunik](/wiki/Gegharkunik_(t%E1%BB%89nh))
- Vayots Dzor - phía đông nam
Ararat cũng giáp giới Yerevan ở phía bắc giữa biên giới của nó với Armavir và Kotayk.
## Các cộng đồng[
[sửa](/w/index.php?title=Ararat_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ararat_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=1)]
Tỉnh có 97 cộng đồng sau (trong đó có 4 cộng đồng in đậm trong bảng là thành thị) và 93 cộng đồng nông thôn.
Việc phân chia dưới đây là theo [1] [raion](/w/index.php?title=Raion&action=edit&redlink=1), phân khu hành chính của Armenia trước năm 1995.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ararat_(t%E1%BB%89nh)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ararat_(t%E1%BB%89nh)&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-1) [“RA Ararat Marz”](http://www.armstat.am/file/article/marz_07_e_25.pdf)(PDF). *Marzes of the Republic of Armenia in Figures, 2002-2006*. National Statistical Service of the Republic of Armenia. 2007.
|
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
# Bản mẫu:Thông tin hình KTD
|Thông tin hình ảnh không tự do|
|Mô tả||
|
{{{Mô tả}}}
|Nguồn gốc||
|
{{{Nguồn}}}
|Phần được sử dụng||
|
{{{Phần sử dụng}}}
|Độ phân giải thấp?||
|
{{{Phân giải thấp}}}
|
|Thông tin khác |{{{Thông tin khác}}}|
## Overview[
[sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Th%C3%B4ng_tin_h%C3%ACnh_KTD&action=edit§ion=1)]
For copyrighted images to be used on Wikipedia in accordance with the fair use policy, they must meet
*all* ten requirements of the [Wikipedia:Non-free content criteria](/w/index.php?title=Wikipedia:Non-free_content_criteria&action=edit&redlink=1). This template and others like it allow for a standardized way of providing this information. This template is an alternate to the {{ [Non-free use rationale](/wiki/B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Non-free_use_rationale)}} template. **This template is designed to be used in conjunction with {{ Non-free image rationale}}.** On every non-free image's description page, each article which uses that image must be noted, and given its own fair use rationale. The {{ [Non-free use rationale](/wiki/B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Non-free_use_rationale)}} template is too cumbersome for images used in multiple articles; in those instances, that template has to be duplicated in its entirety for each use. This template allows for the display of all necessary information without unnecessary redundancies.
## Cách dùng[
[sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Th%C3%B4ng_tin_h%C3%ACnh_KTD&action=edit§ion=2)]
Chép đoạn mã sau đây và dán vào trang mô tả hình tương ứng.
Mặc dù tiêu bản {{
**Thông tin hình KTD**}} chỉ cần sử dụng một cái cho một hình, **tiêu bản {{ Mô tả sử dụng hợp lý hình ảnh KTD}} và các tham số của nó phải được dùng cho mỗi bài viết có sử dụng hình ảnh đó**.
Nhớ rằng mỗi hình cũng phải được ghi
[thẻ quyền hình ảnh](/w/index.php?title=Wikipedia:Th%E1%BA%BB_quy%E1%BB%81n_cho_h%C3%ACnh_%E1%BA%A3nh/Kh%C3%B4ng_t%E1%BB%B1_do&action=edit&redlink=1).
{{Thông tin hình KTD |Mô tả = |Nguồn = |Phần sử dụng = |Phân giải thấp = |Thông tin khác = <!-- Thông số tùy chọn --> }} {{Mô tả sử dụng hợp lý hình ảnh KTD |Bài = <!-- Không cần liên kết đến bài viết --> |Mục đích = |Thay thế = }}
|Parameter||Explanation|
|
|Description |Description of image, including but not limited to applicable film, series, book, magazine, performer(s), character(s) or other elements, as well as date where possible.|
|
|Source |Source of image, referencing external site if applicable, and original work/source if not specified elsewhere.|
|
|Portion |How much copyrighted material is used; the amount used must not make the work as a whole less valuable to the copyright holder.|
|
|Low_resolution |Images must generally be of low resolution. The rule of thumb for
|**other_information** **Article** **Purpose** **Replaceability**

X-Cache: cp1052 hit(1), cp1065 frontend miss(0)


markdown:
# Cảng Hamburg
|
|
|Vị trí
||Quốc gia
||Đức
||Vị trí
||Hamburg
||Chi tiết
||Khai trương
||7 tháng 5 năm 1189
|
by
|Vận hành bởi
||Cảng vụ Hamburg
||Chủ sở hữu
||Cảng vụ Hamburg
||Loại cảng
||Nhân tạo
||Diện tích đất
||43,31 km
|2 (16,72 sq mi) |Kích thước
||73,99 km
|2 (28,57 sq mi) |Số nhân công
||10.000 (2004)
||Số liệu
||Lượt tàu
||12.217
||Lượng
|![]()
|Doanh thu hàng năm||
|![]()
[triệu](/wiki/Tri%E1%BB%87u) [euro](/wiki/Euro)(2004) [www.hafen-hamburg.de](http://www.hafen-hamburg.de/index.php?lang=en) **Cảng Hamburg** ( [tiếng Đức](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_%C4%90%E1%BB%A9c) Hamburger Hafen) là một cảng ở [Hamburg](/wiki/Hamburg), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), trên [sông Elbe](/wiki/Elbe). Cảng có cự ly 110 km từ cửa sông Elbe đổ vào [Biển Bắc](/wiki/Bi%E1%BB%83n_B%E1%BA%AFc).
Nó được gọi là "Cửa ngõ vào thế giới" của Đức và là cảng lớn nhất ở Đức. Đây là cảng bận rộn nhất thứ hai ở châu Âu (sau
[cảng Rotterdam](/wiki/C%E1%BA%A3ng_Rotterdam)) về lượng [TEU](/wiki/C%C3%B4ngten%C6%A1_h%C3%B3a) thông qua, và lớn thứ 11 trên toàn thế giới. Năm 2008 đã có 9.740.000 [container](/wiki/C%C3%B4ngten%C6%A1_h%C3%B3a) được xử lý tại cảng Hamburg.
Cảng có diện tích 73,99 km ² (64,80 km ² có thể sử dụng được), trong đó 43,31 km ² (34,12 km ²) là diện tích đất. Với vị trí tự nhiên thuận lợi của một nhánh sông Elbe, tạo ra một nơi lý tưởng cho khu cảng với kho bãi và các phương tiện chuyển tải. Các cảng tự do rộng lớn cũng cho phép vận chuyển miễn phí.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Hamburg&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Hamburg&action=edit§ion=1)]
Lịch sử của cảng này cũng gắn liền với
[lịch sử Hamburg](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Hamburg&action=edit&redlink=1). Được thành lập vào ngày 07 tháng 5 năm 1189 bởi [Frederick I](/w/index.php?title=Frederick_I&action=edit&redlink=1) do vị trí chiến lược của nó, nó là cảng chính của [Trung Âu](/wiki/Trung_%C3%82u) trong nhiều thế kỷ và thúc đẩy sự phát triển của Hamburg trở thành một thành phố hàng đầu về thương mại với các giai cấp tư sản giàu có và nổi danh.
Trong thời kỳ
[Liên minh Hanse](/wiki/Hanse) từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 17, Hamburg là cảng xếp thứ hai sau thành phố cảng [Lübeck](/wiki/L%C3%BCbeck) về vị trí như là một nút giao dịch tập trung cho thương mại hàng hải. Một số hãng tàu kết nối nó với hơn 900 cảng tại hơn 170 quốc gia. Năm 2008 140.400.000 tấn hàng hóa đã được xử lý, trong đó có 95.100.000 tấn trong container, trong đó tương ứng với một đơn vị 9.700.000 container tiêu chuẩn. Các phong bì còn lại chiếm hàng nói chung còn lại và hàng rời. Trong năm cuộc khủng hoảng năm 2009 đã có sự sụt giảm trong bao gồm tổng cộng 21 phần trăm trong thông container bằng 28 phần trăm.
Ngoài việc vận chuyển hàng hóa diễn ra trong bến cảng Hamburg, cảng này còn là nơi chế biến công nghiệp, lưu trữ và chế biến hàng hoá chủ yếu là nhập khẩu. Cảng này còn có các nhà máy đóng tàu nhưng từ thập niên 1960 thì suy giảm mạnh. Một loại tàu đang gia tăng hoạt động tại cảng này là tàu du lịch kể từ năm 2006. Cảng này dù nằm trên sông Elbe nhưng vẫn là một cảng biển, vì độ sâu 15 mét nước do được nạo vét thường xuyên. Việc tiếp nhận tàu không ảnh hưởng bởi chế độ thủy triều.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Hamburg&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Hamburg&action=edit§ion=2)] [^](#cite_ref-data_1-0) [“Schiffsankünfte im Hamburger Hafen”](http://www.hafen-hamburg.de/de/content/schiffsankünfte-im-hamburger-hafen)(bằng tiếng Đức). Hafen Hamburg Marketing e.V. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2009. [^](#cite_ref-data2_2-0) [“Containerumschlag in TEU (Twenty Foot Equivalent Units)”](http://translations.hafen-hamburg.de/mafo/mafo.php)(bằng tiếng Đức). Hafen Hamburg Marketing e.V. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2009.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Hamburg&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Hamburg&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Port of Hamburg Website](http://www.hafen-hamburg.de/index.php?lang=en) [Hamburg Chamber of Commerce](http://www.hk24.de/servicemarken/englische_website/location_politics/port.jsp)Port of Hamburg: Facts, figures, and outlook [HafenCity Website](http://www.hafencity.com/index.php?set_language=en) [The Elbe Philharmonic Hall](http://www.elbphilharmonie.de/index.php?language=en)Currently under construction in the HafenCity [Arts in the HafenCity](http://www.volkskunst-hafencity.de/?la=en) [Ship Movements, Photos & Videos from Hamburg](http://www.vesseltracker.com/en/Port/HAMBURG/Map.html)

X-Cache: cp1055 hit(1), cp1065 frontend miss(0)


markdown:
# Cadiouclanis
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Cadiouclanis bianchii
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Sphingidae](/wiki/Sphingidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Smerinthinae](/w/index.php?title=Smerinthinae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Cadiouclanis**
Eitschberger, 2007
[Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **C. bianchii** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Cadiouclanis bianchii*
(
[Oberthür](/w/index.php?title=Charles_Oberth%C3%BCr&action=edit&redlink=1), 1883) [[1]](#cite_note-1) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Smerinthus bianchii*Oberthür, 1883 * là một chi Cadiouclanis* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Sphingidae](/wiki/Sphingidae), chỉ có một loài, *, phân bố ở* **Cadiouclanis bianchii** [Ethiopia](/wiki/Ethiopia).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Cadiouclanis&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Cadiouclanis&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“CATE Creating a Taxonomic eScience - Sphingidae”](https://www.cate-sphingidae.org/taxonomy/Cadiouclanis/bianchii.html). Cate-sphingidae.org. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2011.


markdown:
# Châu thổ sông Donau
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Châu thổ sông Donau|
|
|![]()
|
|![]()
[Quốc gia](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3ng_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_theo_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Romania.svg/23px-Flag_of_Romania.svg.png)
[România](/wiki/Rom%C3%A2nia), [Ukraina](/wiki/Ukraina) [588](http://whc.unesco.org/en/list/588) [Vùng UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region) [Châu Âu](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_t%E1%BA%A1i_ch%C3%A2u_%C3%82u) **Châu thổ sông Donau** là một vùng đất thuộc địa phận nước [România](/wiki/Rom%C3%A2nia) và [Ukraina](/wiki/Ukraina), nơi mà sông [Donau](/wiki/Donau) chảy vào [biển Đen](/wiki/Bi%E1%BB%83n_%C4%90en). Châu thổ này có một [hải đăng](/wiki/H%E1%BA%A3i_%C4%91%C4%83ng) được đặt tên là [Hải đăng thành phố Sulina](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_%C4%91%C4%83ng_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Sulina,_Rom%C3%A2nia&action=edit&redlink=1). Năm 1991, [UNESCO](/wiki/UNESCO) đã đưa Châu thổ sông Donau vào [danh sách di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi).
Châu thổ sông Donau với khoảng đất rộng 5800 km², có diện tích lớn thứ nhì tại Âu châu sau châu thổ Wolga, trong đó 72 % với diện tích là 4178 km² thuộc về
[khu bảo tồn thiên nhiên](/wiki/Khu_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn). Khoảng đất này 82,5 % nằm ở România, một phần của khu vực [Dobrudscha](/w/index.php?title=Dobrudscha&action=edit&redlink=1) cũng như 17,5 % nằm ở [Ukraina](/wiki/Ukraina). Nó là châu thổ duy nhất trên thế giới nằm trong khu bảo tồn thiên nhiên [1] . [[2]](#cite_note-carolin-2)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_th%E1%BB%95_s%C3%B4ng_Donau&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_th%E1%BB%95_s%C3%B4ng_Donau&action=edit§ion=1)] **Rumänisches Fremdenverkehrsamt:** [^](#cite_ref-info_1-0) [Das Donaudelta. Landschaft des Jahres 2008–2009](http://www.rumaenien-info.at/de/sehenswuerdigkeiten/donaudelta/81) **Carolin Gründner:** [^](#cite_ref-carolin_2-0) *2003* [Projekt Donaudelta. Vegetation.](http://carolin.ro/carolin/tulcea/donaudeltaprojekt/vegetation.html)
## Tài liệu đọc thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_th%E1%BB%95_s%C3%B4ng_Donau&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_th%E1%BB%95_s%C3%B4ng_Donau&action=edit§ion=2)]
|
||
|
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_th%E1%BB%95_s%C3%B4ng_Donau&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_th%E1%BB%95_s%C3%B4ng_Donau&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
|Tra
| trong từ điển mở tiếng Việt
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
- Website der rumänischen Administration des Biosphärenreservats Donaudelta:
*, in rumänischer Sprache* [Administrația Rezervației Biosferei Delta Dunării (ARBDD)](http://www.ddbra.ro/)
- Rumänische Administration des Biosphärenreservats Donaudelta:
*, in rumänischer Sprache* [Karte der geschützten Zonen im rumänischen Teil des Reservats](http://www.ddbra.ro/media/Zonele_RBDD.jpg)
- Website des ukrainischen Biosphärenreservats Donaudelta:
*, in ukrainischer Sprache* [Дунайський біосферний заповідник](http://dbr.org.ua/) [Naturfreunde](/w/index.php?title=Naturfreunde&action=edit&redlink=1)Internationale, Stefanie Röder: *, Dezember 2009 (PDF; 3,1 MB)* [Donaudelta. Landschaft des Jahres 2007–2009. Abschlussbericht](http://www.nfi.at/dmdocuments/LdJ_DD_Abschlussbericht_DE.pdf)
- Günter Sobota:
*, Avifauna und Amphibien, 2008–2011* [Das Biosphärenreservat Donaudelta in Bildern](http://www.sobota-naturfoto.de/gallery/Rum%E4nien)
- Video
- Asociatia Salvati Dunarea si Delta:
*Delta Dunarii- paradisul aproape pierdut*(deutsch *Das Donaudelta – ein fast verlorenes Paradies*), Dokumentarfilm (→ [Trailer](http://www.youtube.com/watch?v=SjnFZoqFzOg)), 2013, in rumänischer Sprache [Phoenix](/w/index.php?title=Phoenix_(Fernsehsender)&action=edit&redlink=1), Klaus Prömpers: *, Dokumentarfilm, 14:53 min (* [Das Donaudelta – Naturparadies in Gefahr](http://www.youtube.com/watch?v=Z1vPz6E86ZU) [Phoenix](/w/index.php?title=Phoenix_(Fernsehsender)&action=edit&redlink=1): *, Sendetermin 14. Mai 2013, 4:15 Uhr)* [Das Donaudelta – Naturparadies in Gefahr](http://www.phoenix.de/das_donaudelta/219142.htm) [Südwestrundfunk](/w/index.php?title=S%C3%BCdwestrundfunk&action=edit&redlink=1): *, 2010, Dokumentarfilm, 14:50 min (* [Schätze der Welt – Erbe der Menschheit: Donaudelta, Rumänien. Folge 380](http://www.swr.de/schaetze-der-welt/schaetze-der-welt-welterbe-donaudelta/-/id=5355190/vv=teaser-12/nid=5355190/did=7180562/ygi0un/index.html) [3sat](/w/index.php?title=3sat&action=edit&redlink=1): Sendetermin 17. Juli 2013, 21.40 Uhr) [Vier Pfoten](/w/index.php?title=Vier_Pfoten&action=edit&redlink=1), Mihai Vasile: *(deutsch* [Wild horses in the Danube Delta, saved by ‚Vier Pfoten‘](http://www.youtube.com/watch?v=stSvyioN-ac) *Wildpferde im Donaudelta, gerettet von ‚Vier Pfoten‘*), Dokumentarpräsentation, 2011, 6:16 min, in englischer Sprache
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|


markdown:
# Hoa hậu Thế giới 1988
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Hoa hậu Thế giới 1988|
|
|![]()
**Ngày** **Dẫn chương trình** **Giải trí** **Địa điểm** **Truyền thông** **Tham dự** **Đầu tiên tham dự** [Bulgaria](/wiki/Bulgaria) **Bỏ cuộc** [Brasil](/wiki/Brasil), [Panama](/wiki/Panama), and [St. Vincent & the Grenadines](/wiki/Saint_Vincent_v%C3%A0_Grenadines) **Trở lại** [Quần đảo Virgin thuộc Anh](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Virgin_thu%E1%BB%99c_Anh), [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan), [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp), [Ghana](/wiki/Ghana), [Guyana](/wiki/Guyana), [Liberia](/wiki/Liberia), [Sierra Leone](/wiki/Sierra_Leone), và [Uganda](/wiki/Uganda) **Người chiến thắng** [Linda Pétursdóttir](/wiki/Linda_P%C3%A9tursd%C3%B3ttir) **Đại diện cho**
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Flag_of_Iceland.svg/21px-Flag_of_Iceland.svg.png)
[Iceland](/wiki/Iceland)
Là cuộc thi Hoa hậu Thế giới lần thứ 38 được tổ chức tại Royal Albert Hall, Luân Đôn, Vương quốc Anh ngày 17 tháng 11 năm 1988. Người chiến thắng là
[Linda Pétursdóttir](/wiki/Linda_P%C3%A9tursd%C3%B3ttir) đến từ [Iceland](/wiki/Iceland). Dẫn chương trình cho cuộc thi Hoa hậu Thế giới 1988 là Peter Marshall và Alexandra Bastedo, với phần biểu diễn của Koreana người hát ca khúc Hand In Hand tại Thế Vận Hội Olympics tại Seoul, và ca sĩ nhạc Pop những năm 70 Donny Osmond.
## Mục lục
## Các kết quả[
[sửa](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&action=edit§ion=1)]
|Kết quả||Thí sinh|
|
|Hoa hậu Thế giới 1987
|
|Á hậu 1 |
|
|
|Á hậu 2 |
|
|
|Á hậu 3 |
|
|
|Á hậu 4 |
|
|
|Bán kết
## Giải thưởng đặc biệt[
[sửa](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&action=edit§ion=2)]
|Giải thưởng||Thí sinh|
|
|Hoa hậu Cá tính |
|
|
|Hoa hậu Ảnh |
|
## Các nữ hoàng khu vực[
[sửa](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&action=edit§ion=3)]
|Châu lục||Thí sinh|
|
|Châu Phi |
|
|
|Châu Mỹ |
|
|
|Châu Á |
|
|
|Châu Âu
|
|Châu Đại Dương |
|
## Các thí sinh[
[sửa](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&action=edit§ion=4)]
|
|Quốc gia |
|Thí sinh |
|Quê nhà
|
|![]()
|Cathy Mae Sitaram||St. Croix|
|
|![]()
|Gabriela Karina Madeira||
|
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Flag_of_Australia.svg/23px-Flag_of_Australia.svg.png)
[Úc](/wiki/%C3%9Ac) [Sydney](/wiki/Sydney)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Flag_of_Austria.svg/23px-Flag_of_Austria.svg.png)
[Áo](/wiki/%C3%81o)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Flag_of_the_Bahamas.svg/23px-Flag_of_the_Bahamas.svg.png)
[Bahamas](/wiki/Bahamas)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/Flag_of_Barbados.svg/23px-Flag_of_Barbados.svg.png)
[Barbados](/wiki/Barbados) [Bridgetown](/wiki/Bridgetown)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Flag_of_Belgium_%28civil%29.svg/23px-Flag_of_Belgium_%28civil%29.svg.png)
[Bỉ](/wiki/B%E1%BB%89) [Limbourg](/wiki/Limbourg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Flag_of_Belize.svg/23px-Flag_of_Belize.svg.png)
[Belize](/wiki/Belize)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Flag_of_Bermuda.svg/23px-Flag_of_Bermuda.svg.png)
[Bermuda](/wiki/Bermuda)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Flag_of_Bolivia.svg/22px-Flag_of_Bolivia.svg.png)
[Bolivia](/wiki/Bolivia)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Flag_of_the_British_Virgin_Islands.svg/23px-Flag_of_the_British_Virgin_Islands.svg.png)
[Quần đảo Virgin thuộc Anh](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Virgin_thu%E1%BB%99c_Anh)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Flag_of_Bulgaria_%281971-1990%29.svg/23px-Flag_of_Bulgaria_%281971-1990%29.svg.png)
[Bulgaria](/wiki/Bulgaria)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Flag_of_Canada.svg/23px-Flag_of_Canada.svg.png)
[Canada](/wiki/Canada)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Flag_of_the_Cayman_Islands.svg/23px-Flag_of_the_Cayman_Islands.svg.png)
[Quần đảo Cayman](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Cayman) [Grand Cayman](/w/index.php?title=Grand_Cayman&action=edit&redlink=1)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Flag_of_Chile.svg/23px-Flag_of_Chile.svg.png)
[Chile](/wiki/Chile)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Flag_of_the_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_Republic_of_China.svg.png)
[Đài Loan](/wiki/Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c) [Đài Bắc](/wiki/%C4%90%C3%A0i_B%E1%BA%AFc)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Colombia.svg/23px-Flag_of_Colombia.svg.png)
[Colombia](/wiki/Colombia)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Flag_of_the_Cook_Islands.svg/23px-Flag_of_the_Cook_Islands.svg.png)
[Quần đảo Cook](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Cook)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Flag_of_Costa_Rica.svg/23px-Flag_of_Costa_Rica.svg.png)
[Costa Rica](/wiki/Costa_Rica)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Flag_of_Cura%C3%A7ao.svg/23px-Flag_of_Cura%C3%A7ao.svg.png)
[Curacao](/wiki/Cura%C3%A7ao)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Flag_of_Cyprus_%28bordered%29.svg/23px-Flag_of_Cyprus_%28bordered%29.svg.png)
[Síp](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%ADp)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Flag_of_Denmark.svg/20px-Flag_of_Denmark.svg.png)
[Đan Mạch](/wiki/%C4%90an_M%E1%BA%A1ch) [Copenhagen](/wiki/Copenhagen)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Flag_of_the_Dominican_Republic.svg/23px-Flag_of_the_Dominican_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Dominica](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Dominica)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Flag_of_Ecuador.svg/23px-Flag_of_Ecuador.svg.png)
[Ecuador](/wiki/Ecuador) ![ Flag of Egypt.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Flag_of_Egypt.svg/22px-Flag_of_Egypt.svg.png)
![ Flag of Egypt.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Flag_of_Egypt.svg/22px-Flag_of_Egypt.svg.png)
[Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Flag_of_El_Salvador.svg/23px-Flag_of_El_Salvador.svg.png)
[El Salvador](/wiki/El_Salvador) [San Salvador](/wiki/San_Salvador) ![ Flag of Finland (bordered).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Flag_of_Finland_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_Finland_%28bordered%29.svg.png)
![ Flag of Finland (bordered).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Flag_of_Finland_%28bordered%29.svg/22px-Flag_of_Finland_%28bordered%29.svg.png)
[Phần Lan](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_Lan)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/23px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Flag_of_Germany.svg/23px-Flag_of_Germany.svg.png)
[Tây Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Frankfurt](/wiki/Frankfurt_am_Main)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Flag_of_Ghana.svg/23px-Flag_of_Ghana.svg.png)
[Ghana](/wiki/Ghana)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Flag_of_Gibraltar.svg/23px-Flag_of_Gibraltar.svg.png)
[Gibraltar](/wiki/Gibraltar) [Gibraltar](/wiki/Gibraltar) ![ Flag of Greece.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Flag_of_Greece.svg/22px-Flag_of_Greece.svg.png)
![ Flag of Greece.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Flag_of_Greece.svg/22px-Flag_of_Greece.svg.png)
[Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Flag_of_Guam.svg/23px-Flag_of_Guam.svg.png)
[Guam](/wiki/Guam)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Flag_of_Guatemala.svg/23px-Flag_of_Guatemala.svg.png)
[Guatemala](/wiki/Guatemala)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Flag_of_Guyana.svg/23px-Flag_of_Guyana.svg.png)
[Guyana](/wiki/Guyana) [Georgetown](/wiki/George_Town_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Flag_of_the_Netherlands.svg/23px-Flag_of_the_Netherlands.svg.png)
[Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan) [Angela Visser](/wiki/Angela_Visser) [Rotterdam](/wiki/Rotterdam)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Flag_of_Honduras.svg/23px-Flag_of_Honduras.svg.png)
[Honduras](/wiki/Honduras) [Choluteca](/w/index.php?title=Choluteca&action=edit&redlink=1)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Flag_of_Hong_Kong_%281959-1997%29.svg/23px-Flag_of_Hong_Kong_%281959-1997%29.svg.png)
[Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Flag_of_Iceland.svg/21px-Flag_of_Iceland.svg.png)
[Iceland](/wiki/Iceland) [Linda Pétursdóttir](/wiki/Linda_P%C3%A9tursd%C3%B3ttir) ![ Flag of India.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Flag_of_India.svg/22px-Flag_of_India.svg.png)
![ Flag of India.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Flag_of_India.svg/22px-Flag_of_India.svg.png)
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) [Mumbai](/wiki/Mumbai)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Flag_of_Ireland.svg/23px-Flag_of_Ireland.svg.png)
[Ireland](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ireland)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Flag_of_the_Isle_of_Mann.svg/23px-Flag_of_the_Isle_of_Mann.svg.png)
[Đảo Man](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_Man)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Flag_of_Israel.svg/21px-Flag_of_Israel.svg.png)
[Israel](/wiki/Israel) ![ Flag of Italy.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Flag_of_Italy.svg/22px-Flag_of_Italy.svg.png)
![ Flag of Italy.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Flag_of_Italy.svg/22px-Flag_of_Italy.svg.png)
[Ý](/wiki/%C3%9D)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Flag_of_Jamaica.svg/23px-Flag_of_Jamaica.svg.png)
[Jamaica](/wiki/Jamaica) [Kingston](/wiki/Kingston)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Flag_of_Japan.svg/23px-Flag_of_Japan.svg.png)
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Kobe](/wiki/Kobe)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Flag_of_Kenya.svg/23px-Flag_of_Kenya.svg.png)
[Kenya](/wiki/Kenya)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Flag_of_South_Korea.svg/23px-Flag_of_South_Korea.svg.png)
[Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c) [Seoul](/wiki/Seoul)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Flag_of_Lebanon.svg/23px-Flag_of_Lebanon.svg.png)
[Liban](/wiki/Liban) [Beirut](/wiki/Beirut)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Flag_of_Liberia.svg/23px-Flag_of_Liberia.svg.png)
[Liberia](/wiki/Liberia)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Flag_of_Luxembourg.svg/23px-Flag_of_Luxembourg.svg.png)
[Luxembourg](/wiki/Luxembourg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Flag_of_Portugal.svg/23px-Flag_of_Portugal.svg.png)
[Ma Cao](/wiki/Ma_Cao) [Ma Cao](/wiki/Ma_Cao) ![ Malaysia](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Flag_of_Malaysia.svg/23px-Flag_of_Malaysia.svg.png)
![ Malaysia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Flag_of_Malaysia.svg/23px-Flag_of_Malaysia.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Flag_of_Malta.svg/23px-Flag_of_Malta.svg.png)
[Malta](/wiki/Malta)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Flag_of_Mauritius.svg/23px-Flag_of_Mauritius.svg.png)
[Mauritius](/wiki/Mauritius)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/23px-Flag_of_Mexico.svg.png)
[Mexico](/wiki/M%C3%A9xico)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Flag_of_New_Zealand.svg/23px-Flag_of_New_Zealand.svg.png)
[New Zealand](/wiki/New_Zealand)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Flag_of_Nigeria.svg/23px-Flag_of_Nigeria.svg.png)
[Nigeria](/wiki/Nigeria)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Flag_of_Norway.svg/21px-Flag_of_Norway.svg.png)
[Na Uy](/wiki/Na_Uy) [Oslo](/wiki/Oslo)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Flag_of_Papua_New_Guinea.svg/20px-Flag_of_Papua_New_Guinea.svg.png)
[Papua New Guinea](/wiki/Papua_New_Guinea)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Flag_of_Paraguay.svg/23px-Flag_of_Paraguay.svg.png)
[Paraguay](/wiki/Paraguay)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Flag_of_Peru.svg/23px-Flag_of_Peru.svg.png)
[Peru](/wiki/Peru) [Lima](/wiki/Lima)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Flag_of_the_Philippines.svg/23px-Flag_of_the_Philippines.svg.png)
[Philippines](/wiki/Philippines) [Manila](/wiki/Manila)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Flag_of_Poland.svg/23px-Flag_of_Poland.svg.png)
[Ba Lan](/wiki/Ba_Lan) ![ Flag of Portugal.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Flag_of_Portugal.svg/22px-Flag_of_Portugal.svg.png)
![ Flag of Portugal.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Flag_of_Portugal.svg/22px-Flag_of_Portugal.svg.png)
[Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Flag_of_Saint_Kitts_and_Nevis.svg/23px-Flag_of_Saint_Kitts_and_Nevis.svg.png)
[St Kitts & Nevis](/wiki/Saint_Kitts_v%C3%A0_Nevis)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Flag_of_Sierra_Leone.svg/23px-Flag_of_Sierra_Leone.svg.png)
[Sierra Leone](/wiki/Sierra_Leone) [Freetown](/wiki/Freetown)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Flag_of_Singapore.svg/23px-Flag_of_Singapore.svg.png)
[Singapore](/wiki/Singapore) [Singapore](/wiki/Singapore)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Flag_of_Spain.svg/23px-Flag_of_Spain.svg.png)
[Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Flag_of_Sri_Lanka.svg/23px-Flag_of_Sri_Lanka.svg.png)
[Sri Lanka](/wiki/Sri_Lanka) [Colombo](/wiki/Colombo)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Flag_of_Swaziland.svg/23px-Flag_of_Swaziland.svg.png)
[Swaziland](/wiki/Swaziland) [Manzini](/w/index.php?title=Manzini&action=edit&redlink=1) ![ Flag of Sweden.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Flag_of_Sweden.svg/22px-Flag_of_Sweden.svg.png)
![ Flag of Sweden.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Flag_of_Sweden.svg/22px-Flag_of_Sweden.svg.png)
[Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Switzerland.svg/15px-Flag_of_Switzerland.svg.png)
[Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9) [Karina Berger](/w/index.php?title=Karina_Berger&action=edit&redlink=1) [Zurich](/wiki/Z%C3%BCrich)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_Thailand.svg/23px-Flag_of_Thailand.svg.png)
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) [Bangkok](/wiki/Bangkok)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Flag_of_Trinidad_and_Tobago.svg/23px-Flag_of_Trinidad_and_Tobago.svg.png)
[Trinidad & Tobago](/wiki/Trinidad_v%C3%A0_Tobago)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Flag_of_Turkey.svg/23px-Flag_of_Turkey.svg.png)
[Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) [Istanbul](/wiki/Istanbul)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Flag_of_the_Turks_and_Caicos_Islands.svg/23px-Flag_of_the_Turks_and_Caicos_Islands.svg.png)
[Turks & Caicos](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Turks_v%C3%A0_Caicos)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Flag_of_Uganda.svg/23px-Flag_of_Uganda.svg.png)
[Uganda](/wiki/Uganda)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/23px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
[Vương quốc Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Flag_of_Uruguay.svg/23px-Flag_of_Uruguay.svg.png)
[Uruguay](/wiki/Uruguay) [Montevideo](/wiki/Montevideo)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Flag_of_Venezuela_%281954-2006%29.svg/23px-Flag_of_Venezuela_%281954-2006%29.svg.png)
[Venezuela](/wiki/Venezuela)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Flag_of_Samoa.svg/23px-Flag_of_Samoa.svg.png)
[Tây Samoa](/wiki/Samoa)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Flag_of_SFR_Yugoslavia.svg/23px-Flag_of_SFR_Yugoslavia.svg.png)
[Nam Tư](/wiki/Nam_T%C6%B0)
## Ghi nhận[
[sửa](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&action=edit§ion=5)]
### Lần đầu tiên tham dự và sự trở lại của một số quốc gia[
[sửa](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&action=edit§ion=6)] **Bulgaria**tham dự Hoa hậu Thế giới lần đầu tiên. **Ai Cập**lần cuối tham dự là năm [1956](/wiki/Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1956). **Đài Loan**lần cuối tham dự là năm [1964](/wiki/Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1964). **Ghana**lần cuối tham dự là năm [1968](/wiki/Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1968). **Guyana**lần cuối tham dự là năm [1971](/wiki/Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1971). **Liberia**, và **Uganda**lần cuối tham dự là năm [1985](/wiki/Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1985). **Quần đảo Virgin thuộc Anh**, và **Sierra Leone**lần cuối tham dự là năm [1986](/wiki/Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1986).
### Một số quốc gia không tham dự[
[sửa](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&action=edit§ion=7)] **Brazil**mất bản quyền với tổ chức Hoa hậu Thế giới. **Panama**mất bản quyền cử thí sinh tham dự Hoa hậu Thế giới và Hoa hậu Hoàn vũ. **St. Vincent & Grenadines**không tìm được đại diện cho cuộc thi Hoa hậu Thế giới.
### Các chú ý khác[
[sửa](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&action=edit§ion=8)]
- Đây là lần đầu tiên trong lịch sử cuộc thi Hoa hậu thế giới, công bố top 10 sau đó là top 5 vào chung kết.
- Phần thi áo tắm của cuộc thi Hoa hậu Thế giới năm 1988 diễn ra tại Khách sạn Torrequebrada, Benalmadena và Puerto Banus tại Malaga, Tây Ban Nha.
**Guatemala**chiến thắng trong cuộc thi Hoa hậu Ảnh lần đầu tiên. **Hà Lan**, thất bại khi không vào được bán kết Hoa hậu Thế giới, nhưng đã đăng quang [Hoa hậu Hoàn vũ 1989](/wiki/Hoa_h%E1%BA%ADu_Ho%C3%A0n_v%C5%A9_1989)tại Cancun, Mexico. **Ba Lan**, thất bại khi không vào được bán kết Hoa hậu Thế giới, đã tham dự [Hoa hậu Hoàn vũ 1989](/wiki/Hoa_h%E1%BA%ADu_Ho%C3%A0n_v%C5%A9_1989)và đứng vị trí Á hậu 3. **Tây Ban Nha**(Susana de la Llave Varon) là Á hậu 1 Hoa hậu Tây Ban Nha 1987, vì cuộc thi Hoa hậu Tây Ban Nha 1988 bị dời về cuối tháng 12. **Hàn Quốc**lần đầu tiên đạt danh hiệu Á hậu 1.
- 4 trong 84 thí sinh (
**Bỉ**, **Quần đảo Virgin thuộc Anh**, **Pháp**và **Nigeria**) đã tham dự [Hoa hậu Hoàn vũ 1988](/wiki/Hoa_h%E1%BA%ADu_Ho%C3%A0n_v%C5%A9_1988)6 tháng trước. **Iceland**chiến thắng Hoa hậu thế giới lần thứ 2 trong 3 năm.
- Đây là cuộc thi Hoa hậu Thế giới lớn nhất từ trước đến nay với 84 thí sinh tham dự.
- Phân nửa số thí sinh vào bán kết của năm nay không có tên trong bán kết năm trước:
**Hàn Quốc**(1965), **Na Uy**(1974), **Tây Ban Nha**(1979), **Úc**(1984), và **Thụy Điển**(1985).
### Điểm phúc khảo của các thí sinh[
[sửa](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&action=edit§ion=9)]
|
|Quốc gia |
|Điểm số |
|Quốc gia |
|Điểm số
|
|Quần đảo Virgin (US) |18||
|Israel |21|
|
|Argentina |18||
|Ý |20|
|
|Úc |26||
|Jamaica |21|
|
|Áo |25||
|Nhật Bản |18|
|
|Bahamas |18||
|Kenya |21|
|
|Barbados |18||
|Hàn Quốc |25|
|
|Bỉ |19||
|Liban |18|
|
|Belize |18||
|Liberia |18|
|
|Bermuda |19||
|Luxembourg |20|
|
|Bolivia |18||
|Ma Cao |18|
|
|Quần đảo Virgin (Anh) |19||
|Malaysia |18|
|
|Bulgaria |18||
|Malta |18|
|
|Canada |19||
|Mauritius |18|
|
|Quần đảo Cayman |20||
|Mexico |20|
|
|Chile |20||
|New Zealand |19|
|
|Đài Loan |18||
|Nigeria |19|
|
|Colombia |18||
|Na Uy |25|
|
|Quần đảo Cook |18||
|Papua New Guinea |18|
|
|Costa Rica |18||
|Paraguay |18|
|
|Curaçao |18||
|Peru |18|
|
|Síp |18||
|Philippines |19|
|
|Đan Mạch |20||
|Ba Lan |20|
|
|Cộng hoà Dominican |23||
|Bồ Đào Nha |18|
|
|Ecuador |20||
|St. Kitts & Nevis |18|
|
|Ai Cập |19||
|Sierra Leone |18|
|
|El Salvador |19||
|Singapore |20|
|
|Phần Lan |24||
|Tây Ban Nha |26|
|
|Pháp |18||
|Sri Lanka |18|
|
|Đức |21||
|Swaziland |19|
|
|Ghana |20||
|Thụy Điển |28|
|
|Gibraltar |18||
|Thụy Sĩ |21|
|
|Hy Lạp |18||
|Thái Lan |19|
|
|Guam |18||
|Trinidad & Tobago |24|
|
|Guatemala |23||
|Thổ Nhĩ Kỳ |18|
|
|Guyana |19||
|Turks & Caicos |18|
|
|Hà Lan |23||
|Uganda |18|
|
|Honduras |18||
|Vương quốc Anh |29|
|
|Hồng Kông |23||
|Hoa Kỳ |27|
|
|Iceland |31||
|Uruguay |18|
|
|Ấn Độ |18||
|Venezuela |29|
|
|Ireland |23||
|Tây Samoa |18|
|
|Đảo Man |18||
|Nam Tư |18|
## Liên kết[
[sửa](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Hoa_h%E1%BA%ADu_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_1988&action=edit§ion=10)]
|
|

X-Cache: cp1053 miss(0), cp1065 frontend miss(0)


markdown:
# Lan Xang
[Vạn Tượng (định hướng)](/wiki/V%E1%BA%A1n_T%C6%B0%E1%BB%A3ng).
|
|
Quốc kỳ
Lục: Vương quốc Lan Xang Tím: Cam: Lam tím: Đỏ: Vàng: Thiên thanh: Ngôn ngữ | - 1354-1385
|| - 1373–1416
|| - 1548–1571
|| - 1637-1694
|Thời đại lịch sử |Trung Cổ và Phục Hưng
|| - Thành lập bởi Fa Ngum
||1354
|| - Vương quốc bị phân rã
||1707
|
![]()
|
|![ Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg/20px-Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg.png)
![ Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg/20px-Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg.png)
[Thân vương quốc Phuan](/wiki/Th%C3%A2n_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Phuan) ![ Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg/20px-Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg.png)
![ Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg/20px-Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg.png)
[Vương quốc Champasak](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak) ![ Flag of Champasak Kingdom.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Flag_of_Champasak_Kingdom.png/20px-Flag_of_Champasak_Kingdom.png)
![ Flag of Champasak Kingdom.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Flag_of_Champasak_Kingdom.png/20px-Flag_of_Champasak_Kingdom.png)
[Vương quốc Ayutthaya](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ayutthaya) ![ Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg/20px-Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg.png)
![ Flag of Thailand (Ayutthaya period).svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg/20px-Flag_of_Thailand_%28Ayutthaya_period%29.svg.png)
**Hiện nay là một phần của** ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Flag_of_Laos.svg/23px-Flag_of_Laos.svg.png)
[Lào](/wiki/L%C3%A0o) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Flag_of_Thailand.svg/23px-Flag_of_Thailand.svg.png)
[Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Flag_of_Cambodia.svg/23px-Flag_of_Cambodia.svg.png)
[Campuchia](/wiki/Campuchia) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Flag_of_Myanmar.svg/23px-Flag_of_Myanmar.svg.png)
[Myanma](/wiki/Myanmar) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/23px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)
|
|
|
|[Sơ khởi](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_L%C3%A0o_t%E1%BB%9Bi_n%C4%83m_1945#S.C6.A1_kh.E1.BB.9Fi) [Muang Sua](/wiki/Muang_Sua) [Muang Phuan](/wiki/B%E1%BB%93n_Man) [Vương quốc Lan Xang](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Lan_Xang)(1353–1707) [Thời kỳ phân rã](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_L%C3%A0o_t%E1%BB%9Bi_n%C4%83m_1945#S.E1.BB.B1_cai_tr.E1.BB.8B_c.E1.BB.A7a_ng.C6.B0.E1.BB.9Di_Xi.C3.AAm_v.C3.A0_ng.C6.B0.E1.BB.9Di_Vi.E1.BB.87t) [Vương quốc Luang Phrabang](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Luang_Phrabang)(1707–1949) [Vương quốc Viêng Chăn](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n)(1707–1828) [Thân vương quốc Phuan](/wiki/Th%C3%A2n_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Phuan)(1707–1949) [Vương quốc Champasak](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak)(1713–1946) [Lào thuộc Pháp](/wiki/L%C3%A0o_thu%E1%BB%99c_Ph%C3%A1p)(1893-1946) [Lào thuộc Nhật](/wiki/L%C3%A0o_thu%E1%BB%99c_Nh%E1%BA%ADt)(1945) [Vương quốc Lào](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_L%C3%A0o)(1947-1975) [Nội chiến Lào](/wiki/N%E1%BB%99i_chi%E1%BA%BFn_L%C3%A0o)(1953-1975) [Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_L%C3%A0o)(1975-nay) **Lan Xang** (có khi viết là **Lan Ch'ang**, **Lanexang**, [tiếng Pali](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Pali): Sisattanakhanahut, [tiếng Lào](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_L%C3%A0o): ລ້ານຊ້າງ - lâansâang, [chữ Nho](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Nho): 南掌 - Nam Chưởng hay 萬象 - Vạn Tượng), nghĩa là "đất nước triệu voi" (Lane: triệu, Xang: voi), là quốc gia đầu tiên của [người Lào](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%A0o), được vua [Phà Ngừm](/wiki/Ph%C3%A0_Ng%E1%BB%ABm) khai sáng năm [1354](/wiki/1354).
## Mục lục
## Thành lập[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Xang&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Xang&action=edit§ion=1)]
Phà Ngừm là dòng dõi của thủ lĩnh (
*chao muang*) xứ [muang Sua](/wiki/Luangprabang_(huy%E1%BB%87n)) (Luangprabang ngày nay). Lúc nhỏ, cha con ông bị bắt vào [Angkor](/wiki/Angkor) làm [con tin](/w/index.php?title=Con_tin&action=edit&redlink=1) của triều đình Khmer. Ở Angkor, Phà Ngừm quy y theo [đạo Phật](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1o_Ph%E1%BA%ADt) rồi được gả công nương trong hoàng tộc Khmer. Năm 1351 khi miền Bắc có loạn, triều đình Khmer lúc ấy đã suy yếu, sai Phà Ngừm cầm quân lên [cao nguyên Khorat](/wiki/Cao_nguy%C3%AAn_Khorat) đánh dẹp. Phà Ngừm giỏi việc binh nên bình định được các *chao muang* địa phương năm 1354, thống nhất xứ Lào, xưng quốc hiệu là **Lan Xang**. Kinh đô đặt ở Xieng Dong Xieng Thong ở xứ Muang Sua cũ. Biên cương nước Lan Xang rộng lớn nhất nhì Đông Nam Á lúc bấy giờ, bao gồm [Cao nguyên Khorat](/wiki/Cao_nguy%C3%AAn_Khorat) cùng lưu vực sông Mê Kông, bắc giáp [Trung Hoa](/wiki/Trung_Hoa), nam đến Sambor của [đế quốc Angkor](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Angkor), đông giáp [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t), tây là rặng [Dong Phaya Yen](/wiki/Dong_Phaya_Yen).
Năm 1373, dân Lan Xang không phục nên Phà Ngừm phải bỏ ngai vàng, lưu vong sang xứ
[muang Nan](/wiki/Nan_(t%E1%BB%89nh)) (nay thuộc [tỉnh Nan](/wiki/Nan_(t%E1%BB%89nh)), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan)) rồi mất ở đó. Con Phà Ngừm là [Samsenethai](/wiki/Samsenethai) lên kế vị, người có công chỉnh đốn triều chính thêm quy củ, lấy [Mandala](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Mandala) và [Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) [Thượng tọa bộ](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%8Da_b%E1%BB%99) làm gốc. Trong nước thì Samsenethai thu phục được các thủ lĩnh địa phương. Đối ngoại thì Lan Xang giao hiếu với Quốc vương [nước Ayutthaya](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ayutthaya) của người Thái, ngày càng hùng mạnh. Samsenethai cũng tìm cách liên minh với các xứ lân bang, cưới công chúa xứ [Lan Na](/wiki/Lan_Na) ở phía đông bắc rồi lại cầu hôn, rước một công chúa Ayutthaya về Lan Xang.
Kế vị Samsenethai là
[Lan Kham Deng](/wiki/Lan_Kham_Deng), trị vì không lâu thì mất. Lan Xang bước vào thời kỳ nhiễu loạn.
## Loạn lạc, chiến tranh và trùng hưng[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Xang&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Xang&action=edit§ion=2)]
Con cả của Lan Kham Deng là
[Phommathat](/wiki/Phommathat) lên kế vị nhưng chỉ ở ngôi được 10 tháng thì bị sát hại. Quyền lực bấy giờ do Nang Keo Phimpha, em gái Samsenethai nắm cả. Phimpha lập con mình là [Khamtum](/w/index.php?title=Khamtum&action=edit&redlink=1) lên làm vua nhưng Khamtum cũng chỉ ở ngôi được 5 tháng thì bị ép nhường ngôi cho [Meunsai](/w/index.php?title=Meunsai&action=edit&redlink=1) - con trai thứ của Samsenethai. Meunsai ở ngôi được 6 tháng lại bị Nang Keo Phimpha giết đi rồi đưa [Fa Khai](/w/index.php?title=Fa_Khai&action=edit&redlink=1) lên kế vị. Fa Khai cũng chỉ ở ngôi được khoảng 3 năm.
Thời kỳ truất phế do các phe phái trong triều tranh giành nhau kéo dài 20 năm đến năm 1442 thì
[Xaiyna Chakhaphat](/wiki/Xaiyna_Chakhaphat) lên ngôi vua, tái lập trật tự. Xaiyna Chakhaphat khôn khéo sắp xếp cho sáu người con làm trấn thủ ở những nơi trọng yếu, rồi lại đề cao Phật giáo, xây dựng chùa chiền lấy đó làm nền tảng cai trị. Trong khi đó bang giao với [Đại Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t) gặp khó khăn vì tranh chấp ở xứ [Bồn Man](/wiki/B%E1%BB%93n_Man), dãn đến [chiến tranh Đại Việt - Lan Xang (1467-1480)](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_-_Lan_Xang_(1467-1480)). Quân Đại Việt vượt biên giới, đánh sâu vào Lan Xang; kinh đô thất thủ. Sử sách Lào ghi là may có hoàng tử [Suvanna Banlang](/w/index.php?title=Suvanna_Banlang&action=edit&redlink=1) đang trấn thủ xứ muang Nan, hiệp với quân nước Lan Na, đẩy lui được quân Đại Việt, tái chiếm kinh đô. Suvanna Banlang lên trị vì không lâu thì mất.
Kế vị là
[La Saen Thai](/w/index.php?title=La_Saen_Thai&action=edit&redlink=1) (em của Suvanna Banlang, ở ngôi: 1486–96), rồi đến [Somphu](/w/index.php?title=Somphu&action=edit&redlink=1) (con của Suvanna Banlang, ở ngôi: 1496–1501), và [Vixun](/w/index.php?title=Vixun&action=edit&redlink=1) (em của Suvanna Banlang, ở ngôi: 1501–1520). Dưới áp lực của Đại Việt, vua Lan Xang cố dựa vào Vương quốc Ayutthaya của người Thái. Từ đó Lan xang càng chịu ảnh hưởng của Ayutthaya từ mọi mặt: [chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B), [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) và [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i).
## Thời kỳ vàng son[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Xang&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Xang&action=edit§ion=3)]
Lan Xang dưới các triều vua Vixun (1501–20),
[Phothisarat](/wiki/Phothisarat) (1520–47) và [Setthathirath](/wiki/Xaysethathirath) (1548–71) hưởng thời kỳ vàng son, thịnh trị. Ba vị vua này giữ nguyên phép cai trị cũ trong khi nâng cao Phật giáo của các tiền triều. Pho tượng Phật Phra Bang vốn được coi là quốc bảo được triều đình rước từ [Viêng Chăn](/wiki/Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n) về Xieng Dong Xieng Thong và từ đó kinh đô Lan Xang mang danh hiệu "Luangprabang" (nơi đặt Phra Bang).
Với pho tượng Phật Phra Bang, Lan Xang tự đặt mình vào trung tâm Mandala, chiêu dụ được các xứ phên giậu về tòng phục. Triều vua Phothisarat cũng thành công củng cố phép cai trị, kiểm soát từ trung ương đến địa phương. Tuy nhiên, quan hệ kiểm soát này chủ yếu vẫn dựa trên quan hệ cá nhân giữa vua tôi chứ không theo hàng ngũ hành chánh nào cả. Triều đình Lan Xang giữ ngôi bằng cách liên minh cưới gả với các lãnh chúa trong khi nguy cơ phản loạn và ly khai vẫn tiếp tục như trường hợp
[Bồn Man](/wiki/B%E1%BB%93n_Man) dấy binh chống lại Lan Xang năm 1532.
Khi vua nước Lan Na mất, trong triều chia bè phái tranh nhau; Ayutthaya lấy cớ đó phái binh lên đánh Lan Na. Lan Xang phải gửi binh tiếp viện đẩy lui quân Ayutthaya vào năm 1536. Triều đình Lan Na lập con của Phothisarat là Sethathirat lên làm vua, biến Lan Na thành chư hầu của Lan Xang.
Năm 1563,
[Vương quốc Taungoo](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Taungoo) của người Miến hùng mạnh, uy hiếp cả khu vực. Vua Lan Xang là [Setthathirath](/wiki/Xaysethathirath) phải thiên đô về [Viêng Chăn](/wiki/Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n), cùng rước tượng Phật Ngọc ( [Phra Keo](/w/index.php?title=Phra_Keo&action=edit&redlink=1)) từ Lan Na về Viêng Chăn. Nước Lan Xang từ đó có hai pho tượng quý: Phật Phra Bang ở Luangprabang và Phật Phra Keo ở Viêng Chăn.
Trong khi đó Taungoo mở cuộc xâm lăng về phía đông. Lan Xang và Ayutthaya cùng là tộc người Thái nên tìm cách liên minh nhưng quân Miến quá mạnh. Ayutthaya thất thủ năm 1568 rồi bị quân Miến đốt phá tan hoang. Taungoo sau đó chuyển quân lên đánh Viêng Chăn. Setthathirath cầm quân đẩy lui được quân Miến nhưng rồi qua đời một cách bí ẩn khi đi tuần du ở Hạ Lào.
## Suy vong[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Xang&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Xang&action=edit§ion=4)]
Sau cái chết của vua Setthathirath năm 1571, Lan Xang một lần nữa rơi vào cảnh tranh giành ngôi báu. Taungoo đã nhân cơ hội này can thiệp vào Lan Xang, chính thức đưa Lan Xang thành chư hầu của mình suốt 30 năm. Chuyện tranh giành ngôi báu vẫn tiếp tục. Mãi đến năm 1638, khi vua
[Surinyavongsa](/w/index.php?title=Surinyavongsa&action=edit&redlink=1) lên cai trị, khủng hoảng chính trị mới chấm dứt. Nhưng đến khi vị vua này qua đời vào năm 1695, Lan Xang lại tiếp tục rơi vào khủng hoảng bởi tranh giành nội bộ, và kết quả là nó đã chính thức chấm dứt khi bị phân chia thành ba vương quốc nhỏ là [Vương quốc Luang Phrabang](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Luang_Phrabang) ở phía bắc, [Vương quốc Viêng Chăn](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Vi%C3%AAng_Ch%C4%83n) ở trung tâm và [Vương quốc Champasak](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Champasak) ở phía nam vào năm [1707](/wiki/1707).
Các vua Lanxang (1353 - 1975):
- Fa Ngum (1353 - 1375)
- Vutha Singsavaddy (1375 - 1378)
- Samsenethai (1378 - 1416)
- Lan Kham Deng (1417 - 1428)
- Phommathat (1428 - 1429
- Khamtum (Thao Khamtum) (1429)
- Meun Sai (1429 - 1430)
- Fa Khai (1430 - 1433)
- Khong Kham (1433 - 1434)
- Yukhon (1434 - 1435)
- Kham Keut (1435 - 1441)
- Chaiyachakkapat-Phaenphaeo (Sao Tiakaphat) (1441 - 1478)
- Suvarna Banlang (Theng Kham) (1479 - 1485)
- Lahsaenthai Puvanart (1485 - 1495)
- Sompou (Samphou) (1495 - 1500)
- Vixun (1501 - 1520)
- Photisarath I (1520 - 1547)
- Xaysethathirath (1548 - 1571)
- Saensurin (1572 - 1574) (1580 - 1582)
- Mahaupahat (phụ thuộc vào Miến Điện) (1575 - 1580)
- Nakhon Noi (phụ thuộc vào Miên Điện) (1582 - 1583)
- Nokeo Koumone (1591 - 1596)
- Thammikarath (1596 - 1622)
- Upanyuvarat (1622 - 1623)
- Photisarath II (1623 - 1627)
- Mon Keo (Mongkeo) (1627)
- Tone Kham (1627 - 1633)
- Vichai (1633 - 1637)
- Surinyavongsa (1637 - 1694)
+ Vương quốc Champasak (1700-1946):
- Nan Rath/soysysamoun (1700 - 1713?)
- Nokasat (1713 - 1738)
- Saya Kumane (1738 - 1791)
- Xiang Keo (1791)
- Fay Na (1791 - 1811)
- No Muong (1811)
- Cha Nou (1811 - 1813)
- Ma Noi (1813 - 1819)
- Rajabud Yo (1821 - 1827)
- Hui (1827 - 1840)
- Nak (1840 - 1851)
- Boua (1851 – 1852) (là nhiếp chính trên danh nghĩa)
- Kham Nai (1856 - 1858)
- Chu (1858 - 1860) (là nhiếp chính trên danh nghĩa)
- Kham Suk (1863 - 28 tháng 7 năm 1900)
- Ratsadanay (28 tháng 7 năm 1900 - 22 tháng 11 năm 1904)
Hoàng thân
- Ratsadanay (22 tháng 11 năm 1904 – tháng 6 năm 1946)
- Boun Oum (tháng 6 năm 1946 - 27 tháng 8 năm 1946)
+ Vương quốc Viêng Chăn (1707-1828):
- Setthathirath II (1707 - 1730)
- Ong Long (1730 - 1767)
- Ong Bun (1767 - 1778) (lần thứ nhất)
- Phraya Supho (1778 - 1780) (toàn quyền người Thái)
- Ong Bun (1780 – tháng 11 năm 1781) (lần thứ hai)
- Nanthasen (21 tháng 11 năm 1781 – tháng 1 năm 1795)
- Intharavong Setthathirath III (2 tháng 2 năm 1795 - 7 tháng 2 năm 1805)
- Anouvong (7 tháng 2 năm 1805 - 12 tháng 11 năm 1828)
+ Vương quốc Luang Phrabang (1707-1946):
- Kitsarat (1707 - 1713)
- Ong Kham (1713 - 1723)
- Thao Ang (Inthason) (1723 - 1749)
- Intharavongsa (1749)
- Inthaphom (1749)
- Sotika-Kuomane (1749 - 1768)
- Surinyavong II (1768 - 1788)
- Anurutha (3 tháng 2 năm 1792 - 179..) (lần thứ nhất)
- Anurutha (2 tháng 6 năm 1794 - 31 tháng 12 năm 1819) (lần thứ hai)
- Manthaturath (31 tháng 12 năm 1819 - 7 tháng 3 năm 1837)
- Unkeo (1837 - 1838) (nhiếp chính trên danh nghĩa)
- Sukha-Söm (1838 - 23 tháng 12 năm 1850)
- Chantha-Kuman (23 tháng 9 năm 1850 - 1 tháng 10 năm 1868)
- Oun Kham (1 tháng 10 năm 1868 - 15 tháng 12 năm 1895)
- Zakarine (15 tháng 12 năm 1895 - 25 tháng 3 năm 1904)
- Sisavang Vong (26 tháng 3 năm 1904 - 27 tháng 8 năm 1946)
Sisavang Vong trở thành Quốc vương của Vương quốc Lào từ ngày 12 tháng 10 năm 1945.
+ Vương quốc Lào (1946-1975):
- Quốc vương Sisavang Vong (15 tháng 9 năm 1945 - 20 tháng 10 năm 1945)
- Hoàng thân Phetsarath Rattanavongsa (20 tháng 10 năm 1945 - 23 tháng 4 năm 1946)
- Quốc vương Sisavang Vong (23 tháng 4 năm 1946 - 29 tháng 10 năm 1959)
- Savang Vatthana (30 tháng 10 năm 1959 - 2 tháng 12 năm 1975)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Xang&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Xang&action=edit§ion=5)] *History of Laos*(lịch sử Lào) của M.L. Manich (bản pdf tiếng Anh)
- Grant Evans (2002)
*A Short History of Laos: The Land in Between*, Allen & Unwin, [ISBN 1 86448 997 9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1864489979).


markdown:
# Larré, Morbihan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Brittany](/wiki/Brittany) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Morbihan](/wiki/Morbihan) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Vannes](/wiki/Vannes_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001-2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) 1 2(6,57 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 1 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(98 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [56108](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=56108-COM)/ [56230](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Larré** ( [tiếng Breton](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Breton): *Lare*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Morbihan](/wiki/Morbihan) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Bretagne](/wiki/Bretagne) tây bắc [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p). Xã này có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 17,02 [kilômét vuông](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) năm [1999](/wiki/1999) là 639 người. Khu vực này có độ cao từ 22-131 [mét](/wiki/M%C3%A9t) trên [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n).
Cư dân của Larré danh xưng trong
[tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) là *Larréens*.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Larr%C3%A9,_Morbihan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Larr%C3%A9,_Morbihan&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Larr%C3%A9,_Morbihan&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Larr%C3%A9,_Morbihan&action=edit§ion=2)] [French Ministry of Culture list for Larré](http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_98=INSEE&VALUE_98=56108) **(tiếng Pháp)** [Bản đồ của Larré trên Michelin](http://www.viamichelin.co.uk/viamichelin/gbr/dyn/controller/mapPerformPage?strAddress=&strCP=56230&strLocation=Larre&strCountry=1424&image2.x=28&image2.y=7) **(tiếng Anh)** *Bạn có thể tham khảo nội dung bài này trong Wikipedia tiếng Pháp để có thêm thông tin mở rộng cho bài này. Nếu bạn không biết tiếng Pháp, có thể dùng công cụ dịch, như Google Dịch.*

X-Cache: cp1055 miss(0), cp1065 frontend miss(0)


markdown:
# Mons-Boubert
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [50°07′47″B 1°39′43″Đ / 50,1297222222°B 1,66194444444°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Mons-Boubert¶ms=50.1297222222_N_1.66194444444_E_type:city)
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Picardy](/wiki/Picardy) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Somme](/wiki/Somme) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Abbeville](/wiki/Abbeville_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Tổng Saint-Valery-sur-Somme](/w/index.php?title=T%E1%BB%95ng_Saint-Valery-sur-Somme&action=edit&redlink=1) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Communauté de communes Baie de Somme Sud](/w/index.php?title=Communaut%C3%A9_de_communes_Baie_de_Somme_Sud&action=edit&redlink=1) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(
[2001](/wiki/2001)- [2008](/wiki/2008)) [Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 20 m/66 ft)
1 2(3,68 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 1 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(130 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [80556](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=80556-COM)/ [80210](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Mons-Boubert** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) ở [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Somme](/wiki/Somme), [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Picardie](/wiki/Picardie), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Mons-Boubert&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mons-Boubert&action=edit§ion=1)]
Thị trấn này tọa lạc trên đường D403, khoảng 7
[dặm Anh](/wiki/D%E1%BA%B7m_Anh) về phía tây của [Abbeville](/wiki/Abbeville).
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Mons-Boubert&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mons-Boubert&action=edit§ion=2)]
|1962||1968||1975||1982||1990||1999|
|509||567||519||508||506||483|
|Số liệu điều tra dân số từ năm
|
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Mons-Boubert&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mons-Boubert&action=edit§ion=3)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Mons-Boubert&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mons-Boubert&action=edit§ion=4)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Mons-Boubert&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Mons-Boubert&action=edit§ion=5)] [Mons-Boubert trên trang mạng của INSEE](http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=C&codgeo=80556&theme=ALL&typeprod=ALL&lang=FR&quelcas=LISTE) **(tiếng Pháp)** [Mons-Boubert trên trang mạng của Quid](http://www.quid.fr/communes.html?mode=query&req=Mons-Boubert) **(tiếng Pháp)**


markdown:
# Quixelô
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Quixelô|
|— Đô thị —|
|Quốc gia||
|![]()
|
|[Ceará](/wiki/Cear%C3%A1) [Vùng thuộc bang](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_thu%E1%BB%99c_bang_Brasil&action=edit&redlink=1) [Centro-Sul Cearense](/w/index.php?title=Centro-Sul_Cearense&action=edit&redlink=1) [Tiểu vùng](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Brasil&action=edit&redlink=1) [Iguatu](/wiki/Iguatu_(ti%E1%BB%83u_v%C3%B9ng)) 2(216.12 mi 2) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(72/mi 2) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [BRT](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Brasil)( [UTC-3](/wiki/UTC-3)) **Quixelô** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_Brasil&action=edit&redlink=1) thuộc bang [Ceará](/wiki/Cear%C3%A1), [Brasil](/wiki/Brasil). Đô thị này có diện tích 559,76 km², dân số năm 2007 là 15620 người, mật độ 27,9 người/km². [[1]](#cite_note-1)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Quixel%C3%B4&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Quixel%C3%B4&action=edit§ion=1)] **Dữ liệu lấy từ các bảng của từng mục riêng.** [^](#cite_ref-1)