text:
Sphingonaepiopsis nana
Sphingonaepiopsis nana (tên tiếng Anh: Savanna Hawkmoth) là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở the Kerman Province, Hormozgan Province và Baluchistan ở miền nam Iran và miền tây Ả Rập Xê Út tới miền nam bán đảo Arabian (bao gồm the Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, miền bắc Oman và Yemen) và miền đông châu Phi to Natal, phía tây đến Gambia.
Sải cánh dài 25–30 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 3 và tháng 4. A specimen captured ở đầu tháng 10 indicates there might be a second generation.
Ấu trùng ăn các loài Rubiaceae khác nhau, bao gồm Kohautia, Galium, Rubia và Jaubertia.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Sphingonaepiopsis nana tại Wikimedia Commons

markdown:
*Sphingonaepiopsis nana*
|
|Sphingonaepiopsis nana
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Sphingidae](/wiki/Sphingidae) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Macroglossinae](/w/index.php?title=Macroglossinae_(Lepidoptera)&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Sphingonaepiopsis](/wiki/Sphingonaepiopsis) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **S. nana** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Sphingonaepiopsis nana*
(
[Walker](/w/index.php?title=Francis_Walker_(nh%C3%A0_c%C3%B4n_tr%C3%B9ng_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1), 1856) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc))
List
*Lophura nana* [Walker](/w/index.php?title=Francis_Walker_(nh%C3%A0_c%C3%B4n_tr%C3%B9ng_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1), 1856 *Lophura nanum* [Boisduval](/w/index.php?title=Jean_Baptiste_Boisduval&action=edit&redlink=1), 1847 *Sphingonaepiopsis gracilipes* [Wallengren](/w/index.php?title=Hans_Daniel_Johan_Wallengren&action=edit&redlink=1), 1858 *Sphingonaepiopsis nanum* [Boisduval](/w/index.php?title=Jean_Baptiste_Boisduval&action=edit&redlink=1), 1875 * (tên tiếng Anh: Sphingonaepiopsis nana* *Savanna Hawkmoth*) là một loài [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Sphingidae](/wiki/Sphingidae). Nó được tìm thấy ở the Kerman Province, Hormozgan Province và Baluchistan ở miền nam [Iran](/wiki/Iran)và miền tây [Ả Rập Xê Út](/wiki/%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_X%C3%AA_%C3%9At)tới miền nam [bán đảo Arabian](/w/index.php?title=B%C3%A1n_%C4%91%E1%BA%A3o_Arabian&action=edit&redlink=1)(bao gồm the [Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất](/wiki/C%C3%A1c_Ti%E1%BB%83u_v%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_%E1%BA%A2_R%E1%BA%ADp_Th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t), miền bắc [Oman](/wiki/Oman)và [Yemen](/wiki/Yemen)) và miền đông châu Phi to [Natal](/w/index.php?title=Natal,_Nam_Phi&action=edit&redlink=1), phía tây đến [Gambia](/wiki/Gambia). [Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh) dài 25–30 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 3 và tháng 4. A specimen captured ở đầu tháng 10 indicates there might be a second generation. [Ấu trùng](/wiki/%E1%BA%A4u_tr%C3%B9ng) ăn các loài [Rubiaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Thi%E1%BA%BFn_th%E1%BA%A3o) khác nhau, bao gồm *, Kohautia* *,* [Galium](/wiki/Chi_S%E1%BB%AFa_%C4%91%C3%B4ng) *và* [Rubia](/wiki/Rubia) *.* [Jaubertia](/w/index.php?title=Jaubertia&action=edit&redlink=1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Sphingonaepiopsis_nana&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sphingonaepiopsis_nana&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Sphingonaepiopsis_nana&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sphingonaepiopsis_nana&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Sphingonaepiopsis nana](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sphingonaepiopsis_nana) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: miss

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1052 miss, cp1055 miss

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish (Varnish/5.1), 1.1 varnish (Varnish/5.1)

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)

Content-Language: vi


text:
Tiếng Việt
Tiếng Việt, còn gọi tiếng Việt Nam[4] hay Việt ngữ, là ngôn ngữ của người Việt (người Kinh) và là ngôn ngữ chính thức tại Việt Nam. Đây là tiếng mẹ đẻ của khoảng 85% dân cư Việt Nam, cùng với hơn bốn triệu người Việt hải ngoại. Tiếng Việt còn là ngôn ngữ thứ hai của các dân tộc thiểu số tại Việt Nam. Mặc dù tiếng Việt có một số từ vựng vay mượn từ tiếng Hán và trước đây dùng chữ Nôm — một hệ chữ dựa trên chữ Hán — để viết nhưng tiếng Việt được coi là một trong số các ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Nam Á có số người nói nhiều nhất (nhiều hơn một số lần so với các ngôn ngữ khác cùng hệ cộng lại). Ngày nay, tiếng Việt dùng bảng chữ cái Latinh, gọi là chữ Quốc ngữ, cùng các dấu thanh để viết.
Tiếng Việt được chính thức ghi nhận trong Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2013, tại chương I điều 5 mục 3, là ngôn ngữ quốc gia của Việt Nam [5]. Tiếng Việt bao gồm cách phát âm tiếng Việt và chữ Quốc ngữ để viết. Tuy nhiên hiện chưa có bất kỳ văn bản nào ở cấp nhà nước quy định giọng chuẩn và quốc tự của tiếng Việt [6]. Hiện nay phần lớn các văn bản trong nước được viết theo những "Quy định về chính tả tiếng Việt và về thuật ngữ tiếng Việt" áp dụng cho các sách giáo khoa, báo và văn bản của ngành giáo dục nêu tại Quyết định của Bộ Giáo dục số 240/QĐ ngày 5 tháng 3 năm 1984 [7] do những người thụ hưởng giáo dục đó sau này ra làm việc trong mọi lĩnh vực xã hội.
Cũng cần lưu ý tránh nhầm lẫn với Việt ngữ (粵語) hay tiếng Quảng Đông, một ngôn ngữ được sử dụng ở miền nam Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây) cũng như ở Hồng Kông và Ma Cao.
Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế đặt mã ngôn ngữ hai chữ cái cho tiếng Việt là "vi" (tiêu chuẩn ISO 639-1) và đặt mã ngôn ngữ ba chữ cái cho tiếng Việt là "vie" (tiêu chuẩn ISO 639-2) [8][9][10].
Mục lục
- 1 Xếp loại
- 2 Lịch sử
- 3 Phân bố
- 4 Tiếng địa phương
- 5 Ngữ âm
- 6 Ngữ pháp
- 7 Từ vựng
- 8 Chữ viết
- 9 Chuyện bên lề
- 10 Chỉ dẫn
- 11 Tham khảo
- 12 Xem thêm
- 13 Liên kết ngoài
Xếp loại
Với những cơ sở khoa học gần đây được đa số các nhà ngôn ngữ học thừa nhận, tiếng Việt có quan hệ gần gũi với tiếng Mường, và được xếp vào Ngữ chi Việt thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer trong hệ Nam Á ở khu vực Đông Nam Á hiện nay.
Những ngôn ngữ này có chung một số từ vựng căn bản. Thí dụ, từ tay trong tiếng Việt tương đương trong tiếng Mường là thay, trong tiếng Khmer là đay và trong tiếng Môn là tai.
Lịch sử
Tiếng Việt là ngôn ngữ có nguồn gốc bản địa, xuất thân từ nền văn minh nông nghiệp, tại nơi mà ngày nay là khu vực phía bắc lưu vực sông Hồng và sông Mã của Việt Nam.
Theo A. G. Haudricourt giải thích từ năm 1954, nhóm ngôn ngữ Việt-Mường ở thời kỳ khoảng đầu Công nguyên là những ngôn ngữ hay phương ngữ không thanh điệu. Về sau, qua quá trình giao thoa với Hoa ngữ và nhất là với các ngữ thuộc ngữ hệ Tai-Kadai vốn có hệ thống thanh điệu phát triển cao, hệ thống thanh điệu trong tiếng Việt xuất hiện và có diện mạo như ngày nay, theo quy luật hình thành thanh điệu. Sự xuất hiện các thanh điệu, bắt đầu khoảng thế kỷ thứ VI (thời kỳ Bắc thuộc trong lịch sử Việt Nam) với ba thanh điệu và phát triển ổn định vào khoảng thế kỷ XII (nhà Lý) với 6 thanh điệu. Sau đó một số phụ âm đầu biến đổi cho tới ngày nay. Trong quá trình biến đổi, các phụ âm cuối rụng đi làm thay đổi các kết thúc âm tiết và phụ âm đầu chuyển từ lẫn lộn vô thanh với hữu thanh sang tách biệt.
Ví dụ[11] của A.G. Haudricourt.
Nguồn gốc bản địa
Ảnh hưởng từ Trung Hoa
Tiếng Việt là ngôn ngữ dùng trong sinh hoạt giao tiếp của dân thường từ khi lập nước. Giai đoạn từ đầu công nguyên, tiếng Việt có rất nhiều âm không có trong tiếng Trung. Từ khi tiếng Trung có ảnh hưởng tới Việt Nam thông qua nhiều con đường và bao gồm nhiều giai đoạn khác nhau, tiếng Việt bắt đầu có những âm được vay mượn từ tiếng Trung. Các tác giả Mai Ngọc Chừ, Vũ Đức Nghiệu và Hoàng Trọng Phiến trong cuốn sách Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt chia quá trình tiếp xúc Hán – Việt thành hai giai đoạn lớn:
- Giai đoạn từ đầu công nguyên đến đầu thời nhà Đường (đầu thế kỷ VIII), từ vựng tiếng Hán ảnh hưởng tới tiếng Việt trong giai đoạn này gọi là từ Hán cổ;
- Giai đoạn từ thời nhà Đường (thế kỷ VIII – thế kỷ X) trở về sau, từ vựng tiếng Hán ảnh hưởng tới tiếng Việt trong giai đoạn này gọi là từ Hán Việt.
Từ Hán cổ và từ Hán Việt được gọi chung là từ gốc Hán.
Một số từ ngữ Hán cổ có thể kể đến như "đầu", "gan", "ghế", "ông", "bà", "cô", "chè", "ngà", "chén", "chém", "chìm", "buồng", "buồn", "buồm", "mùi", "mùa"... Từ Hán cổ là những từ gốc Hán được du nhập vào tiếng Việt đã lâu, đã được đồng hoá rất mạnh, nên những từ này hiện nay là từ thông thường trong hoạt động xã hội đối với người Việt.
Hệ thống Hán-Việt trong tiếng Việt bằng cách đọc các chữ Hán theo ngữ âm hiện có của tiếng Việt (tương tự như người Nhật Bản áp dụng kanji đối với chữ Hán và katakana với các tiếng nước ngoài khác. Hiện nay có 1945 chữ Hán thông dụng trong tiếng Nhật, cũng có khoảng 2000 từ Hán-Hàn thông dụng). Số lượng từ vựng tiếng Việt có thêm hàng loạt các yếu tố Hán-Việt. Như là "chủ", "ở", "tâm", "minh", "đức", "thiên", "tự do"... giữ nguyên nghĩa chỉ khác cách đọc; hay thay đổi vị trí như "nhiệt náo" thành "náo nhiệt", "thích phóng" thành "phóng thích", "đảm bảo" thành "bảo đảm"...; hoặc được rút gọn như "thừa trần" thành "trần" (trong trần nhà), "lạc hoa sinh" thành "lạc" (trong củ lạc, còn gọi là đậu phộng)...; hoặc được đọc chệch đi như "tiếp thu" thành "tiếp thụ", "tháp nhập" thành "sáp nhập", "thống kế" thành "thống kê", "chúng cư" thành "chung cư", "vãn cảnh" thành "vãng cảnh", "khuyến mãi" thành "khuyến mại"...; hay đổi khác nghĩa hoàn toàn như "phương phi" trong tiếng Hán có nghĩa là "hoa cỏ thơm tho" thì trong tiếng Việt lại là "béo tốt", "bồi hồi" trong tiếng Hán nghĩa là "đi đi lại lại" sang tiếng Việt thành "bồn chồn, xúc động"...Mặt khác người Trung Quốc gọi là Thái Sơn, Hoàng Hà, cổ thụ...thì người Việt lại đọc là núi Thái Sơn, sông Hoàng Hà, cây cổ thụ (mặc dù sơn = núi, hà = sông, thụ = cây)...Do tính quy ước của ngôn ngữ mà ít nhiều các cách đọc sai khác với tiếng Hán vẫn được chấp nhận và sử dụng rộng rãi, trong khi các nhà nghiên cứu ngôn ngữ tiếng Việt hiện nay cũng như các cơ quan, các cấp quản lý, tổ chức xã hội - nghề nghiệp lẫn các nhà khoa học Việt Nam chưa tìm được tiếng nói chung trong việc chuẩn hoá cách sử dụng tên riêng và từ vựng mượn từ tiếng nước ngoài.[12]. Bên cạnh đó, cũng có những từ được cho là dùng sai và khó chấp nhận như, “quan ngại” được dùng và hiểu như “lo ngại”, “vấn nạn” được hiểu là “vấn đề nan giải”, “vô hình trung” thì viết thành “vô hình chung” hay “vô hình dung”, “việt dã” bị hiểu là “chạy dài”; “trứ tác” được dùng như “sáng tác”[13], “phong thanh” được dùng như “phong phanh", “bàng quan” được dùng như “bàng quang”, “đào ngũ” được dùng là “đảo ngũ”,"tham quan" thành "thăm quan", "xán lạn" thành "sáng lạng"…
Đặc biệt là các yếu tố Hán-Việt được sử dụng để tạo nên những từ ngữ đặc trưng chỉ có trong tiếng Việt, không có trong tiếng Hán như là các từ "sĩ diện", "phi công" (dùng 2 yếu tố Hán-Việt) hay "bao gồm", "sống động", "sinh đẻ" (một yếu tố Hán kết hợp với một yếu tố thuần Việt). Nói chung tỉ lệ vay mượn tiếng Hán trong tiếng Việt rất lớn. Theo ước lượng của các nhà nghiên cứu, từ Hán Việt chiếm khoảng trên dưới 70% vốn từ trong phong cách chính luận, khoa học (Maspéro thì cho rằng, chúng chiếm tới hơn 60% lượng từ tiếng Việt)[12][13]. Tác giả Lê Nguyễn Lưu trong cuốn sách Từ chữ Hán đến chữ Nôm thì cho rằng, về lĩnh vực chuyên môn và khoa học tỉ lệ này có thể lên đến 80%, nhưng khi nhận xét về văn ngữ trong một cuốn tiểu thuyết thì chỉ còn 12,8%, kịch nói rút xuống còn 8,9%, và ngôn ngữ nói chuyện hằng ngày còn thấp hơn nữa.[14]. Dù ở tỷ lệ nào đi nữa đại đa số những từ đó đều đã được Việt hóa cho phù hợp với nhận thức của người Việt. Tiếng Việt gọi là "thủ tướng" nhưng tiếng Hoa là "tổng lý"; tiếng Việt là "truyền hình" thì tiếng Hoa là "điện thị"; tiếng Việt là "thành phố" thì tiếng Hoa là "đô thị". Những chữ thủ tướng, truyền hình, thành phố hoàn toàn là Hán Việt nhưng người Hoa tuyệt nhiên không dùng. Do vậy tiếng Việt dù vay mượn tiếng Hán nhưng giữ được bản sắc riêng của mình trước ảnh hưởng của văn hóa Hán, trong khi lợi dụng được những thành tựu ngôn ngữ trong tiếng Hán để tự cải tiến mình.
Kể từ đầu thế kỷ thứ XI, Nho học phát triển, việc học văn tự chữ Nho được đẩy mạnh, tầng lớp trí thức được mở rộng tạo tiền đề cho một nền văn chương của người Việt bằng chữ Nho cực kỳ phát triển với cái áng văn thư nổi tiếng như Nam quốc sơn hà bên sông Như Nguyệt (sông Cầu).
Cùng thời gian này, một hệ thống chữ viết được xây dựng riêng cho người Việt theo nguyên tắc ghi âm tiết được phát triển, và đó chính là chữ Nôm. Để tiện cho việc học chữ Hán và chữ Nôm của người Việt, Ngô Thì Nhậm (1746-1803) đã biên soạn cuốn sách Tam thiên tự giải âm (còn gọi là Tam thiên tự, Tự học toản yếu). Tam thiên tự giải âm chỉ lược dạy 3000 chữ Hán, Nôm thông thường, đáp ứng nhu cầu cần thiết, nhớ chữ, nhớ nghĩa từng chữ, mỗi câu bốn chữ. Hiệp vần cũng có điểm đặc biệt, tức là vần lưng (yêu vận, vần giữa câu). Tiếng thứ tư câu đầu hiệp với tiếng thứ hai câu dưới, rồi cứ thế mãi đến 3000 chữ, 750 câu. Ví dụ: Thiên- trời, địa - đất, cử - cất, tồn - còn, tử - con, tôn - cháu, lục - sáu, tam -ba, gia - nhà, quốc - nước, tiền - trước, hậu - sau, ngưu - trâu, mã - ngựa, cự - cựa, nha - răng, vô - chăng, hữu - có, khuyển - chó, dương - dê v.v...Trần Văn Giáp đánh giá đây tuy chỉ là quyển sách dạy học vỡ lòng về chữ Hán, như lời tác giả đã nói, nhưng thực ra cũng có thể coi nó chính là sách tự điển Hán Việt thông thường và phổ biến ở cuối thế kỷ XVIII, cùng thời với các sách Chỉ nam ngọc âm, Chỉ nam bị loại, và xuất hiện trước các sách Nhật dụng thường đàm, Thiên tự văn và Đại Nam quốc ngữ.[15] Nhờ có chữ Nôm, văn học Việt Nam đã có những bước phát triển rực rỡ nhất, đạt đỉnh cao với Truyện Kiều của Nguyễn Du (1765-1820). Tiếng Việt, được thể hiện bằng chữ Nôm ở những thời kỳ sau này về cơ bản rất gần với tiếng Việt ngày nay. Tuy hầu hết mọi người Việt đều có thể nghe và hiểu văn bản bằng chữ Nôm, chỉ những người có học chữ Nôm mới có thể đọc và viết được chữ Nôm.
Chữ Nôm được chính thức dùng trong hành chính khi vua Quang Trung lên ngôi vào năm 1789.
Ảnh hưởng từ châu Âu
Từ khi Pháp xâm lược Việt Nam vào nửa cuối thế kỷ thứ XIX, tiếng Pháp dần dần thay thế vị trí của chữ Nho, trở thành ngôn ngữ chính thức trong giáo dục, hành chính và ngoại giao. Chữ Quốc ngữ, vốn được tạo ra bởi một số nhà truyền giáo châu Âu, đặc biệt là hai tu sĩ người Bồ Đào Nha Gaspar do Amaral và Antonio Barbosa, với mục đích dùng ký tự Latinh để biểu hiện tiếng Việt, ngày càng được phổ biến và được người Việt tiếp nhận.
Tờ Gia Định báo là tờ báo đầu tiên được phát hành bằng chữ Quốc ngữ tại Nam Kỳ vào năm 1865, đặt nền móng cho sự phát triển và xu hướng của chữ Quốc ngữ như là chữ viết chính thức của nước Việt Nam độc lập sau này.
Mặt khác những khái niệm chính trị xã hội, kỹ thuật mới dẫn đến việc nhập các thuật ngữ, từ ngữ mới. Có hai xu hướng về cách thức nhập thuật ngữ là:
- Nhập từ phiên âm của ngôn ngữ phương Tây, chủ yếu là từ tiếng Pháp, và thường được sử dụng bởi tầng lớp thị dân vốn không thạo chữ Hán [16] như ghi đông, phanh, lốp, găng, pê đan, phuốc tăng (nay gọi là phuộc),...
- Nhập qua tiếng Trung như chính đảng, kinh tế, giai cấp, bán kính... Trong giới văn hoa thì các tên riêng phương tây được dùng là từ Hán-Việt như Á-Căn-Đình (Argentina), Nã-Phá-Luân (Napoleon),... hay Tòa Bạch Ốc (Nhà Trắng),... và được coi là "biểu hiện sự trang trọng".
Thời kỳ 1945 cho đến nay
Chữ Quốc ngữ là chữ ghi âm, chỉ sử dụng 27 ký tự Latin và 6 dấu thanh, đơn giản, tiện lợi và có tính khoa học cao, dễ học, dễ nhớ, thông dụng; thay thế hoàn toàn tiếng Pháp và tiếng Hán vốn khó đọc, khó nhớ, không thông dụng với người Việt.
Trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, sự phát triển tiếng Việt trong chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở miền Bắc và Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam diễn ra có chút khác nhau, chủ yếu ở sử dụng từ Hán-Việt và phiên âm tên trong tiếng nước ngoài.
Tại miền bắc có xu hướng chuyển sang sử dụng từ thuần Việt thay thế từ Hán-Việt cùng nghĩa, còn ở miền Nam thì vẫn giữ nguyên việc sử dụng từ Hán-Việt như thời trước 1945. Ví dụ như miền Nam vẫn giữ tên "Ngân hàng Quốc gia" trong khi miền Bắc đổi thành "Ngân hàng Nhà nước" (1960), miền Nam lại gọi là "phi trường" thì miền Bắc gọi là "sân bay", miền Nam gọi là "Ngũ Giác Đài" thì miền Bắc gọi là "Lầu Năm Góc", miền Nam gọi là "Đệ nhứt thế chiến" thì miền Bắc kiên quyết gọi là "Chiến tranh thế giới thứ nhất", miền Nam gọi là "hỏa tiễn" thì miền Bắc lại gọi là "tên lửa", miền Nam vẫn gọi là "thủy quân lục chiến" còn miền Bắc lại đổi thành "lính thủy đánh bộ"... Ngược lại danh từ miền Bắc như "tham quan", "sự cố", "nhất trí", "đăng ký", "đột xuất", "vô tư" v.v. thì miền Nam dùng những chữ "thăm viếng", "trở ngại/trục trặc", "đồng lòng", "ghi tên", "bất ngờ", "thoải mái"...
Việc phiên âm tên tiếng nước ngoài thì ở miền nam vẫn theo cách trước 1945 là dùng tên theo từ Hán-Việt, như Băng đảo (Iceland), Úc Đại Lợi (Australia), Hung Gia Lợi (Hungary), Ba Tây (Brazil),... Tại miền Bắc thì chuyển sang phiên âm trực tiếp thành Ai-xơ-len, Ô-xtrây-li-a, Hung-ga-ri... và trừ ra các tên Hán-Việt của đối tượng đã quá phổ biến như "Pháp", "Đức", "Anh", "Nga",... Cá biệt (có thể là duy nhất) một tên tiếng Trung là Zhuang (người Tráng) được "phiên âm trực tiếp" theo giọng Hà Nội thành Choang trong tên "Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây"[note 1] Tại miền Nam, sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ đã đem một số từ tiếng Anh vào ngôn ngữ giao tiếp hằng ngày[cần dẫn nguồn].
Sau khi Việt Nam thống nhất vào năm 1975, quan hệ Bắc - Nam được kết nối lại. Gần đây, sự phổ biến của các phương tiện truyền thanh và truyền hình trên toàn quốc đã làm tiếng Việt được chuẩn hóa một phần nào. Nhiều từ thuần Việt được sử dụng phổ biến thay cho từ Hán Việt, cũng như với sự tiến triển của internet và toàn cầu hóa, ảnh hưởng của tiếng Anh ngày càng lớn trên báo chí và đội ngũ phóng viên, nhiều từ nước ngoài được đưa vào tiếng Việt thiếu chọn lọc, viết nguyên bản theo ngôn ngữ nước ngoài...
Phân bố
Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức tại Việt Nam, và cũng là ngôn ngữ phổ thông đối với các dân tộc thiểu số tại Việt Nam. Thêm vào đó, tiếng Việt được hơn 1 triệu người sử dụng tại Hoa Kỳ (đứng thứ 7 toàn quốc, thứ 3 tại Texas, thứ 4 tại Arkansas và Louisiana và thứ 5 tại California), cũng như trên 100.000 người tại Canada và Úc (đứng thứ 6 toàn quốc).
Theo Ethnologue, tiếng Việt còn được nhiều người sử dụng tại Anh, Ba Lan, Campuchia, Côte d'Ivoire, Đức, Hà Lan, Lào, Na Uy, Nouvelle-Calédonie, Phần Lan, Pháp, Philippines, Cộng hòa Séc, Sénégal, Thái Lan, Trung Quốc và Vanuatu. Tiếng Việt cũng còn được dùng bởi những người Việt sống tại Đài Loan, Nga...
Ngoài ra Tiếng Việt cũng được công nhận là ngôn ngữ dân tộc thiểu số tại Cộng hòa Séc vì người Việt được công nhận là dân tộc thiểu số tại Séc[17].
Tiếng địa phương
Tiếng Việt có sự thay đổi trong giọng nói từ Bắc vào Nam, không đột ngột mà tiệm tiến dần theo từng vùng liền nhau. Trong đó, giọng Bắc (Nam Định - Thái Bình) [note 2], giọng Trung Huế và giọng Nam Sài Gòn là ba phân loại chính. Những tiếng địa phương này khác nhau ở giọng điệu và từ địa phương. Thanh ngã và thanh hỏi ở miền Bắc rõ hơn ở miền Nam và Trung. Miền Bắc sử dụng một số phụ âm (tr, ch, n, l...) khác với miền Nam và Trung. Giọng Huế khó hiểu hơn những giọng khác vì có nhiều từ địa phương. Từ điển Việt-Bồ-La (1651) của Alexandre de Rhodes lấy tiếng miền Bắc làm nền tảng, Dictionarium Anamitico Latinum (1772-1773) của Pierre Pigneaux de Béhaine lấy tiếng miền Nam làm nền tảng.[18] Theo trang thông tin của Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc[19] và học giả Laurence Thompson[20] thì cách đọc tiêu chuẩn hiện nay được dựa vào giọng Hà Nội. Tuy nhiên, chưa có quy định nào nói rằng giọng Hà Nội là chuẩn quốc gia.[21]
Ngữ âm
Nguyên âm
Giống như nhiều ngôn ngữ khác ở Đông Nam Á, tiếng Việt khá phong phú về nguyên âm. Dưới đây là bảng các nguyên âm theo giọng Hà Nội.
Trong bảng trên, các nguyên âm trước, giữa và nguyên âm mở là nguyên âm không tròn môi, còn lại là nguyên âm tròn môi. Ă và â là dạng ngắn của a và ơ.
Đồng thời, tiếng Việt còn có hệ thống nguyên âm đôi và nguyên âm ba.
Phụ âm
Bảng dưới đây trình bày các phụ âm trong tiếng Việt và cách viết.
Một số phụ âm chỉ có một cách viết (như b, p), nhưng một số có nhiều cách viết như k, có thể được biểu diễn bằng c, k hay q. Đồng thời, các phụ âm có thay đổi tuỳ theo địa phương. Sự khác biệt về phụ âm giữa các vùng miền được trình bày kĩ hơn trong bài phương ngữ tiếng Việt.
Thanh điệu
Tiếng Việt là một ngôn ngữ thanh điệu, mọi âm tiết của tiếng Việt luôn mang một thanh điệu nào đó. Do các thanh điệu của tiếng Việt trong chữ quốc ngữ được biểu thị bằng các dấu thanh, còn gọi là dấu, nên một số người quen gọi các thanh điệu của tiếng Việt là các "dấu". Có sự khác biệt về số lượng thanh điệu và điệu trị của thanh điệu giữa các phương ngôn của tiếng Việt, thanh điệu có tên gọi giống nhau không đồng nghĩa với việc chúng sẽ được nói giống nhau trong mọi phương ngôn của tiếng Việt. Phương ngôn tiếng Việt Bắc Bộ có sáu thanh điệu, phương ngôn tiếng Việt Trung Bộ và Nam Bộ có năm thanh điệu. Thanh điệu của tiếng Việt tiêu chuẩn được cho là gồm sáu thanh ngang (còn gọi là thanh không dấu do chữ quốc ngữ không có dấu thanh cho thanh điệu này), sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng nhưng lại thiếu các quy định cụ thể về việc lấy cách phát âm trong phương ngôn nào của tiếng Việt làm cách phát âm tiêu chuẩn cho sáu thanh điệu này.
Các âm tiết mang vần nhập thanh, tức là các vần kết thúc bằng một trong ba phụ âm cuối /k/ (chữ quốc ngữ ghi lại bằng chữ cái "c" hoặc chữ cái nhị hợp "ch"), /t/ (chữ quốc ngữ ghi lại bằng chữ cái "t"), /p/ (chữ quốc ngữ ghi lại bằng chữ cái "p") chỉ có thể mang thanh sắc hoặc thanh nặng. Ba âm tắc trên đã làm cho các âm tiết mang vần nhập thanh chỉ có thể mang các thanh điệu có điệu trị ngắn và nhanh.
Trong thơ ca các thanh điệu được phân thành hai nhóm: thanh bằng gồm có ngang và huyền, thanh trắc gồm các thanh còn lại. Trong các thể thơ cổ như Đường luật và lục bát, sự hoà hợp thanh điệu bằng - trắc giữa các tiếng trong một câu thơ rất quan trọng.
Ngữ pháp
Giống như nhiều ngôn ngữ khác tại Đông Nam Á, tiếng Việt là một ngôn ngữ đơn lập. Các quan hệ ngữ pháp được thể hiện chủ yếu thông qua hệ thống hư từ và cách sắp xếp trật tự từ trong câu. Trật tự từ thông dụng nhất trong tiếng Việt là chủ ngữ - vị ngữ - phụ ngữ (SVO).
Vị trí các từ được sắp xếp theo thứ tự, từ mang ý chính đứng trước từ mang ý phụ phụ đứng sau bổ sung nghĩa cho từ mang ý chính, tương tự như danh từ đứng trước tính từ đứng sau bổ sung nghĩa cho danh từ.
Tiếng Việt còn có hệ thống đại từ nhân xưng phức tạp dựa trên các từ ngữ chỉ quan hệ thân thuộc, và hệ thống danh từ đơn vị.
Từ vựng
Từ vựng tiếng Việt được chia ra thành hai bộ phận lớn: từ thuần Việt và từ mượn. Ngoài ra còn có những từ hỗn chủng, là kết quả của sự kết hợp các yếu tố thuần Việt và ngoại lai.
Từ thuần Việt
Từ thuần Việt là những từ xuất hiện lâu đời trong tiếng Việt, biểu thị những sự vật, hiện tượng, khái niệm cơ bản nhất trong đời sống hàng ngày. Do có sự tiếp xúc từ rất sớm với các ngôn ngữ nhóm Tày-Thái nên nhiều từ thuần Việt và các từ tương ứng trong các tiếng này có sự giống nhau nhất định về ngữ âm và ngữ nghĩa.[22]
Trước 1960 một số từ thuần Việt được dùng để đặt tên thông tục cho người trong tầng lớp bình dân, hoặc để tránh bị ma quỷ thần thánh bắt đi. Tại miền bắc có các tên như "Rụt", "Tằm", "Cột",... nhẹ nhàng hơn thì là "Cu", "Gái",... Tại miền nam có các tên như "Đực",... Sự phát triển dân trí dẫn đến cách đặt tên thông tục giảm dần.
Từ Hán-Việt
Sự tiếp xúc giữa tiếng Việt và tiếng Hán bắt đầu khi nhà Hán của Trung Quốc xâm chiếm nước Việt. Quá trình tiếp xúc lâu dài đã đưa vào tiếng Việt một khối lượng từ ngữ rất lớn của tiếng Hán. Giai đoạn đầu, hiện tượng này diễn ra lẻ tẻ, rời rạc, chủ yếu thông qua đường khẩu ngữ qua sự tiếp xúc giữa người Việt và người Hán, tạo nên một lớp từ có nguồn gốc Hán cổ mà ngày nay đã hoà lẫn với các từ thuần Việt.[23] Đến đời Đường, tiếng Việt mới có sự tiếp nhận các từ ngữ Hán một cách có hệ thống qua đường sách vở. Các từ ngữ gốc Hán này chủ yếu được đọc theo ngữ âm đời Đường tuân thủ nguyên tắc ngữ âm tiếng Việt gọi là âm Hán-Việt. Khi được đưa vào tiếng Việt, bên cạnh việc bị thay đổi về mặt ngữ âm, nhiều từ Hán Việt bị thay đổi cả ngữ nghĩa.[23]
Từ Hán Việt chiếm một phần không nhỏ trong vốn từ vựng tiếng Việt. Chúng có vai trò quan trọng, hiện diện trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Người Việt ở tầng lớp trung lưu trở lên đặt tên người theo từ Hán Việt như Sơn, Thủy, Phong,... phân biệt với nhóm bình dân "quê mùa" đặt tên theo tiếng thuần Việt như Núi, Nước, Gió,... Tuy nhiên, nhiều người nổi tiếng có xu hướng đặt các nghệ danh theo tên Hán Việt, thường được báo chí Việt Nam gọi là các tên kêu, các mỹ từ như Nhật Kim Anh, Lý Nhã Kỳ, Phan Đinh Tùng, Quang Lê, Ngô Kiến Huy...
Nhờ cuộc vận động giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt việc sử dụng từ Hán Việt đã có sự chọn lọc, có xu hướng thay thế bằng từ thuần Việt khi có thể. Trong bức thư gửi cho Hồ Mộ La vào năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "Răng không kêu chú là chú Minh, lại kêu bằng “Minh thúc”. Tiếng ta có, thì nên dùng tiếng ta, như rứa phổ thông hơn, phải không cháu?"[24]. Hồ Chí Minh cũng đề xuất thay thế các từ "giám mã" bằng "giữ ngựa"...
Từ có nguồn gốc Ấn-Âu
Kể từ khi Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp, tiếng Pháp đã có ảnh hưởng đáng kể đến tiếng Việt và các từ ngữ gốc Pháp thâm nhập khá nhiều vào tiếng Việt, chỉ sau từ Hán-Việt. Sự ảnh hưởng này là do tiếng Pháp được sử dụng trong các văn bản, giấy tờ của Nhà nước và trong giảng dạy ở nhà trường, cũng như trong các loại sách báo khác. Ảnh hưởng này kéo theo sự xuất hiện của nhiều từ gốc Pháp trong nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là trong khoa học - kĩ thuật.
Trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, miền bắc Việt Nam chịu ảnh hưởng đáng kể của Liên Xô. Do đó, một số từ gốc Nga có điều kiện du nhập vào tiếng Việt, như xô viết, bôn-sê-vích, hoặc các thuật ngữ khoa học kỹ thuật. Đồng thời, cùng với sự tiếp xúc, hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới, trong tiếng Việt cũng xuất hiện các từ ngữ có nguồn gốc từ tiếng Anh.
Nhìn chung, khi được đưa vào tiếng Việt, những từ này được Việt hoá về mặt âm đọc (thêm thanh điệu, thay đổi âm hoặc giảm bớt âm tiết). Do vậy, những từ đơn âm tiết (hoặc được đơn âm hoá), vay mượn qua khẩu ngữ dễ dàng thâm nhập vào tiếng Việt. Trong khi đó, những từ có hai hoặc nhiều âm tiết trở lên, được vay mượn thông qua sách vở vẫn còn dấu ấn ngoại lai.[25] Đặc biệt, nhiều từ được vay mượn nguyên dạng nên tạo không ít khó khăn trong cách phát âm.
Từ có nguồn gốc tiếng dân tộc thiểu số
Là một nước đa sắc tộc với 54 dân tộc được công nhận, tiếng Việt phổ thông tiếp nhận một phần tiếng dân tộc thiểu số, gồm từ thông dụng và tên riêng của người hay địa vật, và các từ này có thể có vần "phi Việt". Quá trình này diễn ra trong suốt chiều dài lịch sử, nhưng chưa được nghiên cứu kỹ. Dựa theo tên người đăng tài trên báo chí và tên địa phương trên các bản đồ hành chính, có thể chia ra những cách thức nhập tiếng dân tộc thiểu số như sau [26]:
- Từ tiếng hầu hết các dân tộc từ Quảng Bình trở ra, đã cư trú lâu đời cùng người Kinh và/hoặc thuộc vùng Văn hóa Đông Á, như người Mường, Tày, Nùng, Thái,... thì họ tên người thì theo từ Hán Việt như các họ "Triệu", "Đàm", "Cầm", "Đèo",..., còn địa danh thì theo ghi âm như "Nậm", "Huổi/ Khuổi", "Pắc",... Đôi khi sự giao lưu với người Kinh dẫn đến những tên hỗn hợp như Hang Bua (tên tiếng Thái là Thẩm Bua, nghĩa là Hang Sen) [27].
- Từ tiếng H'Mông thì theo ghi âm mà không theo từ Hán Việt, mặc dù tiếng H'Mông có quan hệ gần gũi với tiếng Hoa. Ví dụ như các họ Vàng (Vương, Vang), Giàng (Dương, Yang),... hay các địa danh như Lao Cai (nghĩa chữ là Chợ Cũ, từ Hán Việt là Lão Nhai 老街), Sa Pa (Sa Pả, nghĩa chữ là Bãi Cát),... Trường hợp loại trừ là họ tên vua Mèo được dùng từ Hán Việt như Vương Chí Sình nhằm thể hiện sự trang trọng.
- Từ tiếng các dân tộc ở Tây Nguyên, Nam Bộ,... thì theo ghi âm là chính, như Đăk Lăk, Krông Pắk... hoặc biến âm như Sóc Trăng, Nha Trang,...
Các chữ và vần "phi Việt" được viết theo hướng dẫn trong Quyết định 240/QĐ "Về tên riêng không phải tiếng Việt" [7], trong đó các chữ cái F, J, W, Z có thể tùy nghi sử dụng.
Từ hỗn chủng
Từ hỗn chủng là những từ được tạo thành từ các yếu tố có nguồn gốc khác nhau, như giữa yếu tố thuần Việt và Hán Việt, giữa yếu tố thuần Việt và yếu tố Ấn-Âu. Cùng với sự phát triển của tiếng Việt, các từ hỗn chủng được tạo ra ngày càng nhiều, đóng vai trò quan trọng trong việc diễn đạt các khái niệm mới trong xã hội hiện đại.
Ví dụ:
- vôi hoá (Hán-Nôm: 𥔦化) - "vôi" là thuần Việt, "hoá" là Hán-Việt.
- ôm kế - "ôm" là từ tiếng Đức Ohm, "kế" là Hán-Việt.
- nhà băng - "nhà" là thuần Việt, "băng" là từ tiếng Pháp banque.
- game thủ - "game" là tiếng Anh, "thủ" là Hán-Việt.
Chữ viết
Hiện nay, tiếng Việt dùng hệ chữ viết như ký tự Latin gọi là chữ Quốc ngữ. Theo tài liệu của những nhà truyền giáo Bồ Đào Nha lúc trước, chữ Quốc ngữ phát triển từ trước thế kỷ thứ XVII rồi được chuẩn định do công của một nhà truyền giáo người Pháp tên là Alexandre de Rhodes (1591–1660). Ông là người cho in cuốn Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum năm 1651.
Sau cuộc xâm lăng của người Pháp giữa thế kỷ thứ XIX, chữ Quốc ngữ trở nên thịnh hành và hầu như tất cả các văn bản viết đều dùng nó kể từ sau thập niên 1920. Trước đó, người Việt dùng hai loại chữ viết là chữ Hán và chữ Nôm. Chữ Nôm tồn tại cho đến đầu thế kỷ XX mới mất vị trí là công cụ truyền đạt ý tưởng văn chương tiếng Việt. Ngày nay, chữ Nôm không còn thông dụng ở Việt Nam.
Thư pháp
Cùng với chữ Hán, chữ Nhật và chữ Hàn, chữ viết tiếng Việt cũng được nhiều người yêu thích thư pháp nâng lên thành một nghệ thuật.
Có thể nói, thư pháp chữ Việt đầu tiên được viết là thư pháp chữ Nôm. Dần dần, cùng với việc chữ Nôm bị thay thế bởi chữ Quốc ngữ, do nhu cầu treo chữ trong nhà, người ta đã khởi xướng thư pháp chữ Quốc ngữ.
Bộ gõ chữ Việt
Để có thể viết chữ Việt trên máy tính, cần có bộ gõ tiếng Việt là một loại phần mềm hỗ trợ soạn thảo văn bản bằng tiếng Việt trên máy tính, thường cần phải có phông ký tự chữ Quốc ngữ đã được cài đặt trong máy tính. Các bộ gõ tiếng Việt khác nhau sẽ quy định các phím bấm khác nhau cho các dấu thanh, dấu mũ và dấu móc. Có những quy ước chuẩn dấu tiếng Việt, bộ mã, cách gõ và những phần mềm khác nhau. Hiện nay, bộ mã chữ Việt theo chuẩn quốc tế Unicode là được dùng phổ biến nhất.
Chuyện bên lề
Vào cuối những năm 70, NASA sử dụng tiếng Việt và 54 ngôn ngữ khác trên khắp thế giới để liên lạc với người ngoài hành tinh, bằng cách ghi trên đĩa ghi vàng Voyager đặt trên hai con tàu Voyager 1 và Voyager 2.
Các tác phẩm phim ảnh có phụ đề bằng tiếng Việt thường được gọi tắt là Vietsub (viết tắt của Vietnamese Subtitle: phụ đề tiếng Việt).
Chỉ dẫn
- ^ Tên gọi "Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây" xuất hiện trên Báo ảnh Trung Quốc cỡ năm 1958, do biên tập viên của báo trú tại Hà Nội đã theo trào lưu "phiên âm trực tiếp" từ Zhuang nhưng lại theo giọng Hà Nội viết thành Choang, mà lẽ ra phải là Troang hay Truang. Tên này từ đó trở thành phổ biến, và cũng được giới chức Quảng Tây sử dụng khi sang làm việc với bên Việt Nam.
- ^ Giọng Bắc điển hình là giọng vùng Nam Định - Thái Bình (trừ ra chỗ nói ngọng l-n) và trước đây được coi là giọng chuẩn tiếng Việt. Giọng Hà Nội nói quá nhẹ, không phân biệt s-x, gi-d, ch-tr,... không được xem là chuẩn và đặc trưng của vùng. Tuy nhiên nhiều người nước ngoài đến học tập tại Hà Nội đã bị nhiễm giọng này và coi là giọng đặc trưng của tiếng Việt.
Tham khảo
- ^ a ă Có người tranh luận là nhánh Việt-Mường là nhánh tách biệt, chứ không nằm ở dưới nhánh Môn-Khmer và hệ Nam Á, nhưng phân loại bên trên vẫn được công nhận thông thường.
- ^ “Thế đứng của tiếng Việt trong thời kỳ hội nhập quốc tế hiện nay”. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2012.
- ^ http://zpravy.idnes.cz/vietnamci-oficialni-narodnostni-mensinou-fiq-/domaci.aspx?c=A130703_133019_domaci_jj
- ^ Lê Bá Khanh; Lê Bá Kông (1998) [1975]. Vietnamese-English/English-Vietnamese Dictionary (bằng tiếng Việt và Anh) . Thành phố New York (Hoa Kỳ): Nhà xuất bản Hippocrene Books. tr. 315. ISBN 0-87052-924-2.
Việt. — Nam:... Tiếng — Nam: Vietnamese... Ông ấy có thể nói tiếng — Nam: He can speak Vietnamese.
- ^ “Hiến pháp năm 2013” (PDF). Quốc hội Việt Nam. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2014.
- ^ "Chữ quốc ngữ chưa được Nhà nước công nhận là quốc tự", Giáo dục VN, 22/12/2012
- ^ a ă Quyết định của Bộ Giáo dục số 240/QĐ ngày 5 tháng 3 năm 1984 Quy định về chính tả tiếng Việt và về thuật ngữ tiếng Việt. Thuvienphapluat, 2015. Truy cập 12/05/2017.
- ^ Codes for the Representation of Names of Languages, Library of Congress. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2016.
- ^ Vietnamese at Ethnologue, 18th ed., 2015. Truy cập 12/12/2017.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Vietnamese". Glottolog 3.1. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. Truy cập 12/12/2017.
- ^ Âm vị và các hệ thống âm vị tiếng Việt
- ^ a ă Thuật ngữ và tên riêng tiếng nước ngoài, Nguyễn Văn Khang (2003), http://www.khoahocviet.info/ Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2015
- ^ a ă VÀI NÉT VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TỪ HÁN VIỆT VÀ VIỆC DẠY – HỌC TỪ HÁN VIỆT HIỆN NAY Khoa Việt Nam học, Đại học sư phạm Hà Nội. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2015
- ^ Lê Nguyễn Lưu, Từ chữ Hán đến chữ Nôm. Huế: nxb Thuận Hóa, 2002. tr 202-210
- ^ Về cuốn Tam thiên tự do Ngô Thì Nhậm soạn, HOÀNG HỒNG CẨM Tạp chí Hán Nôm, Số 1 (80) 2007; Tr.18-26
- ^ Phân lớp từ ngữ theo nguồn gốc, Các từ ngữ gốc Ấn-Âu Theo Mai Ngọc Chừ; Vũ Đức Nghiệu & Hoàng Trọng Phiến. Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt. Nhà xuất bản Giáo dục, H., 1997, trang 213–219.
- ^ [1]
- ^ GIA GIA, DA DA hay ĐA ĐA?
- ^ “越南ABC” (bằng tiếng Trung). Trang thông tin Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2011.
- ^ Thompson, Laurence (1987). A Vietnamese Reference Grammar. University of Hawaii Press. tr. 3. ISBN 0824811178.
- ^ http://vietnamnet.vn/vn/doi-song/chua-co-quy-dinh-giong-ha-noi-la-chuan-quoc-gia-101568.html
- ^ “Phân lớp từ ngữ theo nguồn gốc: Lớp từ thuần Việt”. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2013.
- ^ a ă “Phân lớp từ ngữ theo nguồn gốc: Các từ ngữ gốc Hán”. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2013.
- ^ Bác Hồ với gia đình nhà giáo Hồ Mộ La Trịnh Tố Long, Báo điện tử Quân đội nhân dân, Thứ Năm, 18/11/2010. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2015
- ^ “Phân lớp từ ngữ theo nguồn gốc: Các từ ngữ gốc Ấn-Âu”. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2013.
- ^ Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
- ^ Hang Bua, Nghệ An. ditichlichsuvanhoa, 2012. Truy cập 22/02/2016.
Xem thêm
- Danh sách ngôn ngữ
- Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói
- Hệ thống chữ nổi tiếng Việt
- Ngôn ngữ ký hiệu Việt Nam
Liên kết ngoài
- Từ điển Việt-Bồ-La của Alexandre de Rhodes trên mạng
- Từ điển tiếng Việt xưa trên mạng nhà sách Sông Hương: Từ điển Việt-Latinh của J.L. Taberd, Từ điển Việt Bồ La, Đại Nam Quấc Âm Tự Vị
- Giáo sĩ Bồ Đào Nha và chữ Quốc ngữ
- * GS Lâm Văn Bé, Sách tiếng Việt và Việt học tại các thư viện ngoài Việt Nam (Phần 1), Phần 2, hay là Phần 1, Phần 2
- Thư viện lập trình đọc tiếng Việt
- “㗂越” (bản chữ Nôm) tại VinaWiki

markdown:
# Tiếng Việt
|Tiếng Việt|
|
|
tiəŋ₃₅ jḭək₃₁ (miền Nam)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), các nước có [Việt kiều](/wiki/Vi%E1%BB%87t_ki%E1%BB%81u)sinh sống như [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), [Campuchia](/wiki/Campuchia), [Lào](/wiki/L%C3%A0o), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Úc](/wiki/%C3%9Ac), [Canada](/wiki/Canada), [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan), [Cộng hoà Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_ho%C3%A0_S%C3%A9c) [Hạng](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_theo_t%E1%BB%95ng_s%E1%BB%91_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng) [13–17](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_theo_t%E1%BB%95ng_s%E1%BB%91_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_s%E1%BB%AD_d%E1%BB%A5ng)(như tiếng mẹ đẻ); tương đương với [tiếng Triều Tiên](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn), [Telugu](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Telugu), [Marathi](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Marathi)và [Tamil](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Tamil) [Phân loại](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) [Hệ Nam Á](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87_Nam_%C3%81) [[1]](#cite_note-Tranh_luận-1) [Nhóm Môn-Khmer](/wiki/Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_M%C3%B4n-Khmer) [[1]](#cite_note-Tranh_luận-1) [Nhánh Việt-Mường](/wiki/Ng%E1%BB%AF_chi_Vi%E1%BB%87t) **Tiếng Việt**
-
-
[Chữ Quốc ngữ](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF) [Chữ Nôm](/wiki/Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m)(không còn sử dụng) ![ Việt Nam](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/23px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
![ Việt Nam](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Flag_of_Vietnam.svg/23px-Flag_of_Vietnam.svg.png)
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [[2]](#cite_note-2) ![ Cộng hòa Séc](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/23px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
![ Cộng hòa Séc](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Flag_of_the_Czech_Republic.svg/23px-Flag_of_the_Czech_Republic.svg.png)
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c)(ngôn ngữ dân tộc thiểu số) [[3]](#cite_note-3) [ISO 639-1](/wiki/ISO_639-1) `vi` [ISO 639-2](/wiki/ISO_639-2) `vie` [ISO 639-3](/wiki/ISO_639-3) [vie](http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=vie) [Glottolog](/wiki/Glottolog) `viet1252` ![ Phân bố tiếng Việt tại các nước trên thế giới](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Color-coded_Vietnamese_language_distribution_world_map_counting_from_10%2C000_user_or_above_vector.svg/300px-Color-coded_Vietnamese_language_distribution_world_map_counting_from_10%2C000_user_or_above_vector.svg.png)
![ Phân bố tiếng Việt tại các nước trên thế giới](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Color-coded_Vietnamese_language_distribution_world_map_counting_from_10%2C000_user_or_above_vector.svg/300px-Color-coded_Vietnamese_language_distribution_world_map_counting_from_10%2C000_user_or_above_vector.svg.png)
|Một phần của
|[Văn hóa Việt Nam](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_Vi%E1%BB%87t_Nam) ![ Orchestre de musique traditionnelle (Hanoi).jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Orchestre_de_musique_traditionnelle_%28Hanoi%29.jpg/220px-Orchestre_de_musique_traditionnelle_%28Hanoi%29.jpg)
![ Orchestre de musique traditionnelle (Hanoi).jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Orchestre_de_musique_traditionnelle_%28Hanoi%29.jpg/220px-Orchestre_de_musique_traditionnelle_%28Hanoi%29.jpg)
[Tiền sử](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_th%E1%BB%9Di_ti%E1%BB%81n_s%E1%BB%AD)• [Hồng Bàng](/wiki/H%E1%BB%93ng_B%C3%A0ng)• [Bắc thuộc](/wiki/B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c)• [Phong kiến](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Vi%E1%BB%87t_Nam#Thời_phong_kiến_độc_lập)• [Pháp thuộc](/wiki/Ph%C3%A1p_thu%E1%BB%99c)• [Đương đại](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam#Lịch_sử_hiện_đại) [Văn học](/wiki/V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Vi%E1%BB%87t_Nam) **Tiếng Việt**, còn gọi **tiếng Việt Nam** hay [4] **Việt ngữ**, là ngôn ngữ của [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t)(người Kinh) và là ngôn ngữ chính thức tại [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Đây là [tiếng mẹ đẻ](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_m%E1%BA%B9_%C4%91%E1%BA%BB)của khoảng 85% dân cư Việt Nam, cùng với hơn bốn triệu [người Việt hải ngoại](/wiki/Vi%E1%BB%87t_ki%E1%BB%81u). Tiếng Việt còn là ngôn ngữ thứ hai của các [dân tộc thiểu số](/w/index.php?title=D%C3%A2n_t%E1%BB%99c_thi%E1%BB%83u_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1)tại Việt Nam. Mặc dù tiếng Việt có một số [từ vựng](/wiki/T%E1%BB%AB_v%E1%BB%B1ng)vay mượn từ [tiếng Hán](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c)và trước đây dùng [chữ Nôm](/wiki/Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m)— một hệ chữ dựa trên [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n)— để viết nhưng tiếng Việt được coi là một trong số các ngôn ngữ thuộc [ngữ hệ Nam Á](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87_Nam_%C3%81)có số người nói nhiều nhất (nhiều hơn một số lần so với các ngôn ngữ khác cùng hệ cộng lại). Ngày nay, tiếng Việt dùng [bảng chữ cái Latinh](/wiki/B%E1%BA%A3ng_ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_Latinh), gọi là [chữ Quốc ngữ](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF), cùng các dấu thanh để viết.
Tiếng Việt được chính thức ghi nhận trong
[Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2013](/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_X%C3%A3_h%E1%BB%99i_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Vi%E1%BB%87t_Nam_2013), tại chương I điều 5 mục 3, là ngôn ngữ quốc gia của Việt Nam . Tiếng Việt bao gồm cách phát âm tiếng Việt và chữ Quốc ngữ để viết. Tuy nhiên hiện chưa có bất kỳ văn bản nào ở cấp nhà nước quy định [5] *giọng chuẩn*và *quốc tự*của tiếng Việt . Hiện nay phần lớn các văn bản trong nước được viết theo những [[6]](#cite_note-6) *"Quy định về chính tả tiếng Việt và về thuật ngữ tiếng Việt" áp dụng cho các sách giáo khoa, báo và văn bản của ngành giáo dục*nêu tại Quyết định của [Bộ Giáo dục](/wiki/B%E1%BB%99_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c_v%C3%A0_%C4%90%C3%A0o_t%E1%BA%A1o_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [số 240/QĐ ngày 5 tháng 3 năm 1984](https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Quyet-dinh-240-QD-nam-1984-chinh-ta-thuat-ngu-tieng-Viet-sach-giao-khoa-bao-van-ban-nganh-giao-duc-216818.aspx) do những người thụ hưởng giáo dục đó sau này ra làm việc trong mọi lĩnh vực xã hội. [[7]](#cite_note-qd240-gd1984-7)
Cũng cần lưu ý tránh nhầm lẫn với
*Việt ngữ* (粵語) hay [tiếng Quảng Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng), một ngôn ngữ được sử dụng ở miền nam [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) ( [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng), [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y)) cũng như ở [Hồng Kông](/wiki/H%E1%BB%93ng_K%C3%B4ng) và [Ma Cao](/wiki/Ma_Cao). [Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_ti%C3%AAu_chu%E1%BA%A9n_h%C3%B3a_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) đặt [mã ngôn ngữ](/wiki/M%C3%A3_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) hai chữ cái cho tiếng Việt là "vi" (tiêu chuẩn [ISO 639-1](/wiki/ISO_639-1)) và đặt mã ngôn ngữ ba chữ cái cho tiếng Việt là "vie" (tiêu chuẩn ISO 639-2) [[8]](#cite_note-8) [[9]](#cite_note-ethnologueViet-9) . [10]
## Mục lục
[1 Xếp loại](#Xếp_loại) [2 Lịch sử](#Lịch_sử) [3 Phân bố](#Phân_bố) [4 Tiếng địa phương](#Tiếng_địa_phương) [5 Ngữ âm](#Ngữ_âm) [6 Ngữ pháp](#Ngữ_pháp) [7 Từ vựng](#Từ_vựng) [8 Chữ viết](#Chữ_viết) [9 Chuyện bên lề](#Chuyện_bên_lề) [10 Chỉ dẫn](#Chỉ_dẫn) [11 Tham khảo](#Tham_khảo) [12 Xem thêm](#Xem_thêm) [13 Liên kết ngoài](#Liên_kết_ngoài)
## Xếp loại
Với những cơ sở khoa học gần đây được đa số các
[nhà ngôn ngữ học](/wiki/Nh%C3%A0_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%8Dc) thừa nhận, tiếng Việt có quan hệ gần gũi với [tiếng Mường](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C6%B0%E1%BB%9Dng), và được xếp vào [Ngữ chi Việt](/wiki/Ng%E1%BB%AF_chi_Vi%E1%BB%87t) thuộc [nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer](/wiki/Nh%C3%B3m_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_M%C3%B4n-Khmer) trong [hệ Nam Á](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87_Nam_%C3%81) ở khu vực [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) hiện nay.
Những ngôn ngữ này có chung một số từ vựng căn bản. Thí dụ, từ
*tay* trong tiếng Việt tương đương trong tiếng Mường là *thay*, trong tiếng Khmer là *đay* và trong [tiếng Môn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%B4n) là *tai*.
## Lịch sử
Tiếng Việt là ngôn ngữ có nguồn gốc bản địa, xuất thân từ nền
[văn minh nông nghiệp](/w/index.php?title=V%C4%83n_minh_n%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p&action=edit&redlink=1), tại nơi mà ngày nay là khu vực phía bắc lưu vực [sông Hồng](/wiki/S%C3%B4ng_H%E1%BB%93ng) và [sông Mã](/wiki/S%C3%B4ng_M%C3%A3) của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam).
Theo
[A. G. Haudricourt](/w/index.php?title=Andr%C3%A9-Georges_Haudricourt&action=edit&redlink=1) giải thích từ năm [1954](/wiki/1954), nhóm ngôn ngữ Việt-Mường ở thời kỳ khoảng đầu [Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn) là những ngôn ngữ hay phương ngữ không [thanh điệu](/wiki/Thanh_%C4%91i%E1%BB%87u). Về sau, qua quá trình giao thoa với Hoa ngữ và nhất là với các ngữ thuộc [ngữ hệ Tai-Kadai](/wiki/Ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%87_Tai-Kadai) vốn có hệ thống thanh điệu phát triển cao, hệ thống thanh điệu trong tiếng Việt xuất hiện và có diện mạo như ngày nay, theo quy luật hình thành thanh điệu. Sự xuất hiện các thanh điệu, bắt đầu khoảng [thế kỷ thứ VI](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_VI) ( [thời kỳ Bắc thuộc](/wiki/B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c) trong [lịch sử Việt Nam](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Vi%E1%BB%87t_Nam)) với ba thanh điệu và phát triển ổn định vào khoảng [thế kỷ XII](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_XII) ( [nhà Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD)) với 6 thanh điệu. Sau đó một số phụ âm đầu biến đổi cho tới ngày nay. Trong quá trình biến đổi, các phụ âm cuối rụng đi làm thay đổi các kết thúc âm tiết và [phụ âm](/wiki/Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m) đầu chuyển từ lẫn lộn [vô thanh](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m_v%C3%B4_thanh&action=edit&redlink=1) với [hữu thanh](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m_h%E1%BB%AFu_thanh&action=edit&redlink=1) sang tách biệt.
Ví dụ
của A.G. Haudricourt. [11]
|Đầu Công nguyên
|
(không thanh)
|Thế kỷ VI
|
(ba thanh)
|Thế kỷ XII
|
(sáu thanh)
|Ngày nay|
|pa||pa||pa||ba|
|sla, hla||hla||la||la|
|ba||ba||pà||bà|
|la||la||là||là|
|pas, pah||pà||pả||bả|
|slas, hlah||hlà||lả||lả|
|bas, bah||bà||pã||bã|
|las, lah||là||lã||lã|
|pax, paʔ||pá||pá||bá|
|slax, hlaʔ||hlá||lá||lá|
|bax, baʔ||bá||pạ||bạ|
|lax, laʔ||lá||lạ||lạ|
### Nguồn gốc bản địa
|
|![]()
**Đoạn viết này đang còn trống.**Bạn có thể giúp đỡ bằng [cách phát triển nó](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t&action=edit§ion=).
### Ảnh hưởng từ Trung Hoa
Tiếng Việt là ngôn ngữ dùng trong sinh hoạt giao tiếp của dân thường từ khi lập nước. Giai đoạn từ đầu công nguyên, tiếng Việt có rất nhiều âm không có trong
[tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung). Từ khi [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung) có ảnh hưởng tới Việt Nam thông qua nhiều con đường và bao gồm nhiều giai đoạn khác nhau, tiếng Việt bắt đầu có những âm được vay mượn từ [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung). Các tác giả Mai Ngọc Chừ, Vũ Đức Nghiệu và Hoàng Trọng Phiến trong cuốn sách [Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt](/w/index.php?title=C%C6%A1_s%E1%BB%9F_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1) chia quá trình tiếp xúc Hán – Việt thành hai giai đoạn lớn:
- Giai đoạn từ đầu công nguyên đến đầu thời
[nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)(đầu thế kỷ VIII), từ vựng tiếng Hán ảnh hưởng tới tiếng Việt trong giai đoạn này gọi là [từ Hán cổ](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_H%C3%A1n_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1);
- Giai đoạn từ thời
[nhà Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng)(thế kỷ VIII – thế kỷ X) trở về sau, từ vựng tiếng Hán ảnh hưởng tới tiếng Việt trong giai đoạn này gọi là [từ Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t).
Từ Hán cổ và từ Hán Việt được gọi chung là
[từ gốc Hán](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_g%E1%BB%91c_H%C3%A1n&action=edit&redlink=1).
Một số từ ngữ Hán cổ có thể kể đến như "đầu", "gan", "ghế", "ông", "bà", "cô", "chè", "ngà", "chén", "chém", "chìm", "buồng", "buồn", "buồm", "mùi", "mùa"... Từ Hán cổ là những từ gốc Hán được du nhập vào tiếng Việt đã lâu, đã được đồng hoá rất mạnh, nên những từ này hiện nay là từ thông thường trong hoạt động xã hội đối với người Việt.
Hệ thống
[Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t) trong tiếng Việt bằng cách đọc các [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n) theo ngữ âm hiện có của tiếng Việt (tương tự như [người Nhật Bản](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Nh%E1%BA%ADt) áp dụng [kanji](/wiki/Kanji) đối với chữ Hán và [katakana](/wiki/Katakana) với các tiếng nước ngoài khác. Hiện nay có 1945 chữ Hán thông dụng trong tiếng Nhật, cũng có khoảng 2000 [từ Hán-Hàn](/wiki/Hanja) thông dụng). Số lượng từ vựng tiếng Việt có thêm hàng loạt các yếu tố Hán-Việt. Như là "chủ", "ở", "tâm", "minh", "đức", "thiên", "tự do"... giữ nguyên nghĩa chỉ khác cách đọc; hay thay đổi vị trí như "nhiệt náo" thành "náo nhiệt", "thích phóng" thành "phóng thích", "đảm bảo" thành "bảo đảm"...; hoặc được rút gọn như "thừa trần" thành "trần" (trong *trần nhà*), "lạc hoa sinh" thành "lạc" (trong *củ lạc*, còn gọi là *đậu phộng*)...; hoặc được đọc chệch đi như "tiếp thu" thành "tiếp thụ", "tháp nhập" thành "sáp nhập", "thống kế" thành "thống kê", "chúng cư" thành "chung cư", "vãn cảnh" thành "vãng cảnh", "khuyến mãi" thành "khuyến mại"...; hay đổi khác nghĩa hoàn toàn như "phương phi" trong [tiếng Hán](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c) có nghĩa là "hoa cỏ thơm tho" thì trong tiếng Việt lại là "béo tốt", "bồi hồi" trong tiếng Hán nghĩa là "đi đi lại lại" sang tiếng Việt thành "bồn chồn, xúc động"...Mặt khác người Trung Quốc gọi là [Thái Sơn](/wiki/Th%C3%A1i_S%C6%A1n), [Hoàng Hà](/wiki/Ho%C3%A0ng_H%C3%A0), cổ thụ...thì người Việt lại đọc là [núi Thái Sơn](/wiki/N%C3%BAi_Th%C3%A1i_S%C6%A1n), [sông Hoàng Hà](/wiki/S%C3%B4ng_Ho%C3%A0ng_H%C3%A0), cây cổ thụ (mặc dù sơn = núi, hà = sông, thụ = cây)...Do [tính quy ước của ngôn ngữ](/w/index.php?title=T%C3%ADnh_quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_c%E1%BB%A7a_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1) mà ít nhiều các cách đọc sai khác với tiếng Hán vẫn được chấp nhận và sử dụng rộng rãi, trong khi các nhà nghiên cứu ngôn ngữ tiếng Việt hiện nay cũng như các cơ quan, các cấp quản lý, tổ chức xã hội - nghề nghiệp lẫn các nhà khoa học Việt Nam chưa tìm được tiếng nói chung trong việc chuẩn hoá cách sử dụng tên riêng và từ vựng mượn từ tiếng nước ngoài. . Bên cạnh đó, cũng có những từ được cho là dùng sai và khó chấp nhận như, “ [12] [quan ngại](/w/index.php?title=Quan_ng%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1)” được dùng và hiểu như “lo ngại”, “vấn nạn” được hiểu là “vấn đề nan giải”, “vô hình trung” thì viết thành “vô hình chung” hay “vô hình dung”, “việt dã” bị hiểu là “chạy dài”; “trứ tác” được dùng như “sáng tác” , “ [[13]](#cite_note-tiengviet2-13) [phong thanh](/wiki/Phong_thanh)” được dùng như “ [phong phanh](/w/index.php?title=Phong_phanh&action=edit&redlink=1)", “ [bàng quan](/wiki/B%C3%A0ng_quan)” được dùng như “ [bàng quang](/wiki/B%C3%A0ng_quang)”, “ [đào ngũ](/wiki/%C4%90%C3%A0o_ng%C5%A9)” được dùng là “đảo ngũ”," [tham quan](/w/index.php?title=Tham_quan&action=edit&redlink=1)" thành "thăm quan", " [xán lạn](/w/index.php?title=X%C3%A1n_l%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1)" thành "sáng lạng"…
Đặc biệt là các yếu tố Hán-Việt được sử dụng để tạo nên những từ ngữ đặc trưng chỉ có trong tiếng Việt, không có trong tiếng Hán như là các từ "sĩ diện", "phi công" (dùng 2 yếu tố Hán-Việt) hay "bao gồm", "sống động", "sinh đẻ" (một yếu tố Hán kết hợp với một yếu tố thuần Việt). Nói chung tỉ lệ vay mượn tiếng Hán trong tiếng Việt rất lớn. Theo ước lượng của các
[nhà nghiên cứu](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_nghi%C3%AAn_c%E1%BB%A9u&action=edit&redlink=1), từ Hán Việt chiếm khoảng trên dưới 70% vốn từ trong phong cách [chính luận](/wiki/Ch%C3%ADnh_lu%E1%BA%ADn), [khoa học](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc) ( [Maspéro](/w/index.php?title=Masp%C3%A9ro&action=edit&redlink=1) thì cho rằng, chúng chiếm tới hơn 60% lượng từ tiếng Việt) [[12]](#cite_note-tiengviet1-12) . Tác giả [13] [Lê Nguyễn Lưu](/w/index.php?title=L%C3%AA_Nguy%E1%BB%85n_L%C6%B0u&action=edit&redlink=1)trong cuốn sách *Từ chữ Hán đến chữ Nôm*thì cho rằng, về lĩnh vực chuyên môn và khoa học tỉ lệ này có thể lên đến 80%, nhưng khi nhận xét về văn ngữ trong một cuốn tiểu thuyết thì chỉ còn 12,8%, kịch nói rút xuống còn 8,9%, và ngôn ngữ nói chuyện hằng ngày còn thấp hơn nữa. . Dù ở tỷ lệ nào đi nữa đại đa số những từ đó đều đã được Việt hóa cho phù hợp với nhận thức của người Việt. Tiếng Việt gọi là "thủ tướng" nhưng tiếng Hoa là "tổng lý"; tiếng Việt là "truyền hình" thì tiếng Hoa là "điện thị"; tiếng Việt là "thành phố" thì tiếng Hoa là "đô thị". Những chữ thủ tướng, truyền hình, thành phố hoàn toàn là Hán Việt nhưng người Hoa tuyệt nhiên không dùng. Do vậy tiếng Việt dù vay mượn tiếng Hán nhưng giữ được bản sắc riêng của mình trước ảnh hưởng của văn hóa Hán, trong khi lợi dụng được những thành tựu ngôn ngữ trong tiếng Hán để tự cải tiến mình. [[14]](#cite_note-chữ-14)
Kể từ đầu
[thế kỷ thứ XI](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_XI), Nho học phát triển, việc học văn tự [chữ Nho](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n) được đẩy mạnh, tầng lớp trí thức được mở rộng tạo tiền đề cho một nền văn chương của người Việt bằng chữ Nho cực kỳ phát triển với cái áng văn thư nổi tiếng như [Nam quốc sơn hà](/wiki/Nam_qu%E1%BB%91c_s%C6%A1n_h%C3%A0) bên [sông Như Nguyệt](/wiki/S%C3%B4ng_C%E1%BA%A7u) (sông Cầu).
Cùng thời gian này, một hệ thống chữ viết được xây dựng riêng cho người Việt theo nguyên tắc ghi âm tiết được phát triển, và đó chính là
[chữ Nôm](/wiki/Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m). Để tiện cho việc học [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n) và [chữ Nôm](/wiki/Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m) của người Việt, [Ngô Thì Nhậm](/wiki/Ng%C3%B4_Th%C3%AC_Nh%E1%BA%ADm) (1746-1803) đã biên soạn cuốn sách [Tam thiên tự giải âm](/w/index.php?title=Tam_thi%C3%AAn_t%E1%BB%B1_gi%E1%BA%A3i_%C3%A2m&action=edit&redlink=1) (còn gọi là [Tam thiên tự](/wiki/Tam_thi%C3%AAn_t%E1%BB%B1), [Tự học toản yếu](/w/index.php?title=T%E1%BB%B1_h%E1%BB%8Dc_to%E1%BA%A3n_y%E1%BA%BFu&action=edit&redlink=1)). *Tam thiên tự giải âm* chỉ lược dạy 3000 chữ Hán, Nôm thông thường, đáp ứng nhu cầu cần thiết, nhớ chữ, nhớ nghĩa từng chữ, mỗi câu bốn chữ. Hiệp vần cũng có điểm đặc biệt, tức là [vần lưng](/w/index.php?title=V%E1%BA%A7n_l%C6%B0ng&action=edit&redlink=1) (yêu vận, vần giữa câu). Tiếng thứ tư câu đầu hiệp với tiếng thứ hai câu dưới, rồi cứ thế mãi đến 3000 chữ, 750 câu. Ví dụ: Thiên- trời, địa - đất, cử - cất, tồn - còn, tử - con, tôn - cháu, lục - sáu, tam -ba, gia - nhà, quốc - nước, tiền - trước, hậu - sau, ngưu - trâu, mã - ngựa, cự - cựa, nha - răng, vô - chăng, hữu - có, khuyển - chó, dương - dê v.v... [Trần Văn Giáp](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Gi%C3%A1p) đánh giá đây tuy chỉ là quyển sách dạy học vỡ lòng về chữ Hán, như lời tác giả đã nói, nhưng thực ra cũng có thể coi nó chính là sách [tự điển Hán Việt](/w/index.php?title=T%E1%BB%B1_%C4%91i%E1%BB%83n_H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1) thông thường và phổ biến ở cuối [thế kỷ XVIII](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_XVIII), cùng thời với các sách [Chỉ nam ngọc âm](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_nam_ng%E1%BB%8Dc_%C3%A2m&action=edit&redlink=1), [Chỉ nam bị loại](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%89_nam_b%E1%BB%8B_lo%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1), và xuất hiện trước các sách [Nhật dụng thường đàm](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_d%E1%BB%A5ng_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_%C4%91%C3%A0m), [Thiên tự văn](/w/index.php?title=Thi%C3%AAn_t%E1%BB%B1_v%C4%83n&action=edit&redlink=1) và [Đại Nam quốc ngữ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_Nam_qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1). Nhờ có chữ Nôm, văn học Việt Nam đã có những bước phát triển rực rỡ nhất, đạt đỉnh cao với [15] *của* [Truyện Kiều](/wiki/Truy%E1%BB%87n_Ki%E1%BB%81u) [Nguyễn Du](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Du)(1765-1820). Tiếng Việt, được thể hiện bằng chữ Nôm ở những thời kỳ sau này về cơ bản rất gần với tiếng Việt ngày nay. Tuy hầu hết mọi người Việt đều có thể nghe và hiểu văn bản bằng chữ Nôm, chỉ những người có học chữ Nôm mới có thể đọc và viết được chữ Nôm.
Chữ Nôm được chính thức dùng trong hành chính khi vua
[Quang Trung](/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Hu%E1%BB%87) lên ngôi vào năm [1789](/wiki/1789).
### Ảnh hưởng từ châu Âu
Từ khi
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) xâm lược Việt Nam vào nửa cuối [thế kỷ thứ XIX](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_XIX), [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) dần dần thay thế vị trí của [chữ Nho](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n), trở thành ngôn ngữ chính thức trong [giáo dục](/wiki/Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c), [hành chính](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1) và [ngoại giao](/wiki/Ngo%E1%BA%A1i_giao). [Chữ Quốc ngữ](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF), vốn được tạo ra bởi một số nhà truyền giáo [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u), đặc biệt là hai [tu sĩ](/wiki/Tu_s%C4%A9) người Bồ Đào Nha [Gaspar do Amaral](/wiki/Gaspar_do_Amaral) và [Antonio Barbosa](/wiki/Antonio_Barbosa), với mục đích dùng [ký tự Latinh](/wiki/B%E1%BA%A3ng_ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_Latinh) để biểu hiện tiếng Việt, ngày càng được phổ biến và được người Việt tiếp nhận.
Tờ
* là tờ báo đầu tiên được phát hành bằng chữ Quốc ngữ tại Nam Kỳ vào năm Gia Định báo* [1865](/wiki/1865), đặt nền móng cho sự phát triển và xu hướng của [chữ Quốc ngữ](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF)như là chữ viết chính thức của nước Việt Nam độc lập sau này.
Mặt khác những khái niệm chính trị xã hội, kỹ thuật mới dẫn đến việc nhập các thuật ngữ, từ ngữ mới. Có hai xu hướng về cách thức nhập thuật ngữ là:
- Nhập từ phiên âm của ngôn ngữ phương Tây, chủ yếu là từ
[tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p), và thường được sử dụng bởi tầng lớp thị dân vốn không thạo chữ Hán như [[16]](#cite_note-16) *ghi đông*, *phanh*, *lốp*, *găng*, *pê đan*, *phuốc tăng*(nay gọi là *phuộc*),...
- Nhập qua
[tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung)như *chính đảng*, *kinh tế*, *giai cấp*, *bán kính*... Trong giới văn hoa thì các tên riêng phương tây được dùng là [từ Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t)như Á-Căn-Đình ( [Argentina](/wiki/Argentina)), Nã-Phá-Luân ( [Napoleon](/wiki/Napoleon)),... hay Tòa Bạch Ốc (Nhà Trắng),... và được coi là "biểu hiện sự trang trọng".
### Thời kỳ 1945 cho đến nay
[Chữ Quốc ngữ](/wiki/Ch%E1%BB%AF_Qu%E1%BB%91c_ng%E1%BB%AF) là chữ ghi âm, chỉ sử dụng 27 ký tự Latin và 6 dấu thanh, đơn giản, tiện lợi và có tính khoa học cao, dễ học, dễ nhớ, thông dụng; thay thế hoàn toàn [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) và [tiếng Hán](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c) vốn khó đọc, khó nhớ, không thông dụng với [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t).
Trong thời kỳ
[chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam), sự phát triển tiếng Việt trong chính thể [Việt Nam Dân chủ Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) ở miền Bắc và [Việt Nam Cộng hòa](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) ở miền Nam diễn ra có chút khác nhau, chủ yếu ở sử dụng [từ Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t) và phiên âm tên trong tiếng nước ngoài.
Tại
[miền bắc](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) có xu hướng chuyển sang sử dụng [từ thuần Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_thu%E1%BA%A7n_Vi%E1%BB%87t) thay thế [từ Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t) cùng nghĩa, còn ở [miền Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) thì vẫn giữ nguyên việc sử dụng [từ Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t) như thời trước 1945. Ví dụ như miền Nam vẫn giữ tên "Ngân hàng Quốc gia" trong khi miền Bắc đổi thành "Ngân hàng Nhà nước" ( [1960](/wiki/1960)), miền Nam lại gọi là "phi trường" thì miền Bắc gọi là "sân bay", miền Nam gọi là "Ngũ Giác Đài" thì miền Bắc gọi là "Lầu Năm Góc", miền Nam gọi là "Đệ nhứt thế chiến" thì miền Bắc kiên quyết gọi là "Chiến tranh thế giới thứ nhất", miền Nam gọi là "hỏa tiễn" thì miền Bắc lại gọi là "tên lửa", miền Nam vẫn gọi là "thủy quân lục chiến" còn miền Bắc lại đổi thành "lính thủy đánh bộ"... Ngược lại danh từ miền Bắc như " [tham quan](/w/index.php?title=Tham_quan&action=edit&redlink=1)", "sự cố", "nhất trí", "đăng ký", "đột xuất", "vô tư" v.v. thì miền Nam dùng những chữ "thăm viếng", "trở ngại/trục trặc", "đồng lòng", "ghi tên", "bất ngờ", "thoải mái"...
Việc phiên âm tên tiếng nước ngoài thì ở
[miền nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a) vẫn theo cách trước 1945 là dùng tên theo [từ Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t), như Băng đảo ( [Iceland](/wiki/Iceland)), [Úc Đại Lợi](/wiki/%C3%9Ac) (Australia), Hung Gia Lợi ( [Hungary](/wiki/Hungary)), Ba Tây ( [Brazil](/wiki/Brazil)),... Tại miền Bắc thì chuyển sang phiên âm trực tiếp thành Ai-xơ-len, Ô-xtrây-li-a, Hung-ga-ri... và trừ ra các tên [Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t) của đối tượng đã quá phổ biến như "Pháp", "Đức", "Anh", "Nga",... Cá biệt (có thể là duy nhất) một tên [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung) là *Zhuang* ( [người Tráng](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Tr%C3%A1ng)) được "phiên âm trực tiếp" theo giọng Hà Nội thành *Choang* trong tên *" Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây"* Tại miền Nam, sự hiện diện của quân đội [[note 1]](#cite_note-name1-17) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)đã đem một số từ [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)vào ngôn ngữ giao tiếp hằng ngày .
Sau khi
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) thống nhất vào năm [1975](/wiki/1975), quan hệ Bắc - Nam được kết nối lại. Gần đây, sự phổ biến của các phương tiện truyền thanh và truyền hình trên toàn quốc đã làm tiếng Việt được chuẩn hóa một phần nào. Nhiều [từ thuần Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_thu%E1%BA%A7n_Vi%E1%BB%87t) được sử dụng phổ biến thay cho từ Hán Việt, cũng như với sự tiến triển của [internet](/wiki/Internet) và [toàn cầu hóa](/wiki/To%C3%A0n_c%E1%BA%A7u_h%C3%B3a), ảnh hưởng của [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) ngày càng lớn trên báo chí và đội ngũ phóng viên, nhiều từ nước ngoài được đưa vào tiếng Việt thiếu chọn lọc, viết nguyên bản theo ngôn ngữ nước ngoài...
## Phân bố
Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức tại Việt Nam, và cũng là ngôn ngữ phổ thông đối với các dân tộc thiểu số tại Việt Nam. Thêm vào đó, tiếng Việt được hơn 1 triệu người sử dụng tại
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) (đứng thứ 7 [toàn quốc](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), thứ 3 tại [Texas](/wiki/Texas), thứ 4 tại [Arkansas](/wiki/Arkansas) và [Louisiana](/wiki/Louisiana) và thứ 5 tại [California](/wiki/California)), cũng như trên 100.000 người tại [Canada](/wiki/Canada) và [Úc](/wiki/%C3%9Ac) (đứng thứ 6 toàn quốc).
Theo
[Ethnologue](/wiki/Ethnologue), tiếng Việt còn được nhiều người sử dụng tại [Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_v%C3%A0_B%E1%BA%AFc_Ireland), [Ba Lan](/wiki/Ba_Lan), [Campuchia](/wiki/Campuchia), [Côte d'Ivoire](/wiki/B%E1%BB%9D_Bi%E1%BB%83n_Ng%C3%A0), [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c), [Hà Lan](/wiki/H%C3%A0_Lan), [Lào](/wiki/L%C3%A0o), [Na Uy](/wiki/Na_Uy), [Nouvelle-Calédonie](/wiki/Nouvelle-Cal%C3%A9donie), [Phần Lan](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_Lan), [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Philippines](/wiki/Philippines), [Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c), [Sénégal](/wiki/S%C3%A9n%C3%A9gal), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) và [Vanuatu](/wiki/Vanuatu). Tiếng Việt cũng còn được dùng bởi những người Việt sống tại [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan), [Nga](/wiki/Nga)...
Ngoài ra Tiếng Việt cũng được công nhận là ngôn ngữ dân tộc thiểu số tại
[Cộng hòa Séc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_S%C3%A9c) vì người Việt được công nhận là dân tộc thiểu số tại Séc . [17]
## Tiếng địa phương
Tiếng Việt có sự thay đổi trong giọng nói từ Bắc vào Nam, không đột ngột mà
*tiệm tiến* dần theo từng vùng liền nhau. Trong đó, giọng Bắc (Nam Định - Thái Bình) , giọng Trung [note 2] [Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF)và giọng Nam [Sài Gòn](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)là ba phân loại chính. Những tiếng địa phương này khác nhau ở giọng điệu và từ địa phương. Thanh ngã và thanh hỏi ở miền Bắc rõ hơn ở miền Nam và Trung. Miền Bắc sử dụng một số phụ âm (tr, ch, n, l...) khác với miền Nam và Trung. Giọng Huế khó hiểu hơn những giọng khác vì có nhiều [từ địa phương](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_%C4%91%E1%BB%8Ba_ph%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1). [Từ điển Việt-Bồ-La](/wiki/T%E1%BB%AB_%C4%91i%E1%BB%83n_Vi%E1%BB%87t-B%E1%BB%93-La)(1651) của [Alexandre de Rhodes](/wiki/Alexandre_de_Rhodes)lấy tiếng miền Bắc làm nền tảng, Dictionarium Anamitico Latinum (1772-1773) của Pierre Pigneaux de Béhaine lấy tiếng miền Nam làm nền tảng. Theo trang thông tin của Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc [[18]](#cite_note-20) và học giả Laurence Thompson [[19]](#cite_note-ĐSQ-21) thì cách đọc tiêu chuẩn hiện nay được dựa vào giọng Hà Nội. Tuy nhiên, chưa có quy định nào nói rằng giọng Hà Nội là chuẩn quốc gia. [[20]](#cite_note-22) [[21]](#cite_note-23)
|Giọng chuẩn||Nơi sử dụng|
|Giọng miền Bắc||
|[Huế](/wiki/Hu%E1%BA%BF) [Thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)(Sài Gòn) [Quảng Ninh](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ninh), [Hải Phòng](/wiki/H%E1%BA%A3i_Ph%C3%B2ng), [Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh), [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh) [Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i)và vùng phụ cận [Thanh Hóa](/wiki/Thanh_H%C3%B3a) [Nghệ An](/wiki/Ngh%E1%BB%87_An), [Hà Tĩnh](/wiki/H%C3%A0_T%C4%A9nh) [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh), [Quảng Trị](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Tr%E1%BB%8B), [Thừa Thiên - Huế](/wiki/Th%E1%BB%ABa_Thi%C3%AAn_-_Hu%E1%BA%BF) [Quảng Nam](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Nam), [Đà Nẵng](/wiki/%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng), [Quảng Ngãi](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_Ng%C3%A3i) [Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh), [Phú Yên](/wiki/Ph%C3%BA_Y%C3%AAn) [Khánh Hòa](/wiki/Kh%C3%A1nh_H%C3%B2a), [Ninh Thuận](/wiki/Ninh_Thu%E1%BA%ADn), [Bình Thuận](/wiki/B%C3%ACnh_Thu%E1%BA%ADn), [Lâm Đồng](/wiki/L%C3%A2m_%C4%90%E1%BB%93ng) [Đông Nam Bộ](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_B%E1%BB%99) [Đồng bằng sông Cửu Long](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long) [Tây Bắc](/wiki/V%C3%B9ng_T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc_(Vi%E1%BB%87t_Nam)), [Tây Nguyên](/wiki/T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn)
|Miền Bắc||Miền Trung||Miền Nam|
|
|này |
|ni, nì |
|nầy
|
|thế này |
|ri nè |
|vầy, như vầy
|
|ấy |
|nớ, tê |
|đó
|
|thế, thế ấy |
|rứa, rứa tề, rứa đó |
|vậy, vậy đó
|
|kia |
|tê |
|đó
|
|kìa |
|tề |
|đó
|
|đâu |
|mô |
|đâu
|
|nào |
|mồ |
|nào
|
|sao, thế nào |
|răng |
|sao
|
|tôi |
|tui |
|tui
|
|tao |
|tau |
|tao
|
|chúng tôi |
|bọn tui |
|tụi tui
|
|chúng tao |
|bọn tau |
|tụi tao
|
|mày |
|mi |
|mầy
|
|chúng mày |
|bây, bọn bây |
|tụi mầy
|
|nó |
|hắn |
|nó
|
|chúng nó |
|bọn hắn |
|tụi nó
|
|ông ấy |
|ông nớ |
|ổng
|
|bà ấy |
|bà nớ |
|bả
|
|cô ấy |
|dì nớ |
|cổ
|
|chị ấy |
|chị nớ |
|chỉ
|
|anh ấy |
|anh nớ |
|ảnh
## Ngữ âm
### Nguyên âm
Giống như nhiều ngôn ngữ khác ở Đông Nam Á, tiếng Việt khá phong phú về
[nguyên âm](/wiki/Nguy%C3%AAn_%C3%A2m). Dưới đây là bảng các nguyên âm theo giọng Hà Nội.
|
|[Giữa](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_gi%E1%BB%AFa&action=edit&redlink=1) [Sau](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_sau&action=edit&redlink=1) [Đóng](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_%C4%91%C3%B3ng&action=edit&redlink=1) *i*[i] *ư*[ɨ] *u*[u] [Nửa đóng](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_n%E1%BB%ADa_%C4%91%C3%B3ng&action=edit&redlink=1) *ê*[e] *ơ*[əː] *ô*[o] [Nửa mở](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_n%E1%BB%ADa_m%E1%BB%9F&action=edit&redlink=1) *e*[ɛ] *â*[ə] *o*[ɔ] [Mở](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_m%E1%BB%9F&action=edit&redlink=1) *ă*[a] / *a*[aː]
Trong bảng trên, các nguyên âm trước, giữa và nguyên âm mở là nguyên âm không tròn môi, còn lại là nguyên âm tròn môi.
*Ă* và *â* là dạng ngắn của *a* và *ơ*.
Đồng thời, tiếng Việt còn có hệ thống
[nguyên âm đôi](/wiki/Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_%C4%91%C3%B4i) và [nguyên âm ba](/w/index.php?title=Nguy%C3%AAn_%C3%A2m_ba&action=edit&redlink=1).
### Phụ âm
Bảng dưới đây trình bày các phụ âm trong tiếng Việt và cách viết.
-
[Môi](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m_m%C3%B4i&action=edit&redlink=1) [Chân răng](/wiki/Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m_ch%C3%A2n_r%C4%83ng) [Quặt lưỡi](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m_qu%E1%BA%B7t_l%C6%B0%E1%BB%A1i&action=edit&redlink=1) [Vòm](/wiki/Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m_v%C3%B2m) [Vòm mềm](/wiki/Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m_v%C3%B2m_m%E1%BB%81m) [Họng](/wiki/%C3%82m_h%E1%BB%8Dng) [Mũi](/w/index.php?title=%C3%82m_m%C5%A9i&action=edit&redlink=1) *m*[m] *n*[n] *nh*[ɲ] *ng/ngh*[ŋ] [Tắc](/w/index.php?title=%C3%82m_t%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) thường *p*[p] *t*[t] *tr*[ʈʂ~ʈ] *ch*[c~tɕ] *c/k/q*[k~q] [họng hóa](/w/index.php?title=H%E1%BB%8Dng_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1) *b*[ɓ] *đ*[ɗ] bật hơi *th*[tʰ] *kh*[x~kʰ] [Xát](/w/index.php?title=%C3%82m_x%C3%A1t&action=edit&redlink=1) [vô thanh](/w/index.php?title=V%C3%B4_thanh&action=edit&redlink=1) *ph*[f] *x*[s] *s*[ʂ] *h*[h] [hữu thanh](/w/index.php?title=H%E1%BB%AFu_thanh&action=edit&redlink=1) *v*[v] *d*[z~j] *r*[ʐ~ɹ] *gi*[z~j] *g/gh*[ɣ] [Tiếp cận](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A5_%C3%A2m_ti%E1%BA%BFp_c%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) *u/o*[w] *l*[l] *y/i*[j]
Một số phụ âm chỉ có một cách viết (như
*b*, *p*), nhưng một số có nhiều cách viết như *k*, có thể được biểu diễn bằng *c*, *k* hay *q*. Đồng thời, các phụ âm có thay đổi tuỳ theo địa phương. Sự khác biệt về phụ âm giữa các vùng miền được trình bày kĩ hơn trong bài [phương ngữ tiếng Việt](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t).
### Thanh điệu
|Dấu||Chữ mẫu|
|ngang||a|
|
|[huyền](/wiki/D%E1%BA%A5u_huy%E1%BB%81n) [hỏi](/wiki/D%E1%BA%A5u_h%E1%BB%8Fi) [ngã](/w/index.php?title=D%E1%BA%A5u_ng%C3%A3&action=edit&redlink=1) [nặng](/w/index.php?title=D%E1%BA%A5u_n%E1%BA%B7ng&action=edit&redlink=1)
Tiếng Việt là một
[ngôn ngữ thanh điệu](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_thanh_%C4%91i%E1%BB%87u), mọi âm tiết của tiếng Việt luôn mang một thanh điệu nào đó. Do các thanh điệu của tiếng Việt trong chữ quốc ngữ được biểu thị bằng các dấu thanh, còn gọi là dấu, nên một số người quen gọi các thanh điệu của tiếng Việt là các "dấu". Có sự khác biệt về số lượng thanh điệu và [điệu trị](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87u_tr%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1) của thanh điệu giữa các phương ngôn của tiếng Việt, thanh điệu có tên gọi giống nhau không đồng nghĩa với việc chúng sẽ được nói giống nhau trong mọi phương ngôn của tiếng Việt. Phương ngôn tiếng Việt Bắc Bộ có sáu thanh điệu, phương ngôn tiếng Việt Trung Bộ và Nam Bộ có năm thanh điệu. Thanh điệu của tiếng Việt tiêu chuẩn được cho là gồm sáu thanh ngang (còn gọi là thanh không dấu do chữ quốc ngữ không có dấu thanh cho thanh điệu này), sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng nhưng lại thiếu các quy định cụ thể về việc lấy cách phát âm trong phương ngôn nào của tiếng Việt làm cách phát âm tiêu chuẩn cho sáu thanh điệu này.
Các âm tiết mang
[vần nhập thanh](/w/index.php?title=V%E1%BA%A7n_nh%E1%BA%ADp_thanh&action=edit&redlink=1), tức là các vần kết thúc bằng một trong ba phụ âm cuối /k/ (chữ quốc ngữ ghi lại bằng chữ cái "c" hoặc chữ cái nhị hợp "ch"), /t/ (chữ quốc ngữ ghi lại bằng chữ cái "t"), /p/ (chữ quốc ngữ ghi lại bằng chữ cái "p") chỉ có thể mang thanh sắc hoặc thanh nặng. Ba [âm tắc](/w/index.php?title=%C3%82m_t%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) trên đã làm cho các âm tiết mang vần nhập thanh chỉ có thể mang các thanh điệu có điệu trị ngắn và nhanh.
Trong thơ ca các thanh điệu được phân thành hai nhóm:
[thanh bằng](/w/index.php?title=Thanh_b%E1%BA%B1ng&action=edit&redlink=1) gồm có ngang và huyền, [thanh trắc](/w/index.php?title=Thanh_tr%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) gồm các thanh còn lại. Trong các thể thơ cổ như Đường luật và lục bát, sự hoà hợp thanh điệu bằng - trắc giữa các tiếng trong một câu thơ rất quan trọng.
## Ngữ pháp
Giống như nhiều ngôn ngữ khác tại Đông Nam Á, tiếng Việt là một
[ngôn ngữ đơn lập](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_%C4%91%C6%A1n_l%E1%BA%ADp). Các quan hệ ngữ pháp được thể hiện chủ yếu thông qua hệ thống [hư từ](/w/index.php?title=H%C6%B0_t%E1%BB%AB&action=edit&redlink=1) và cách sắp xếp trật tự từ trong câu. Trật tự từ thông dụng nhất trong tiếng Việt là [chủ ngữ](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ng%E1%BB%AF) - [vị ngữ](/wiki/V%E1%BB%8B_ng%E1%BB%AF) - [phụ ngữ](/w/index.php?title=Ph%E1%BB%A5_ng%E1%BB%AF&action=edit&redlink=1) (SVO).
Vị trí các từ được sắp xếp theo thứ tự, từ mang ý chính đứng trước từ mang ý phụ phụ đứng sau bổ sung nghĩa cho từ mang ý chính, tương tự như danh từ đứng trước tính từ đứng sau bổ sung nghĩa cho danh từ.
Tiếng Việt còn có hệ thống
[đại từ nhân xưng](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_t%E1%BB%AB_nh%C3%A2n_x%C6%B0ng) phức tạp dựa trên các từ ngữ chỉ quan hệ thân thuộc, và hệ thống [danh từ đơn vị](/w/index.php?title=Danh_t%E1%BB%AB_%C4%91%C6%A1n_v%E1%BB%8B&action=edit&redlink=1).
## Từ vựng
Từ vựng tiếng Việt được chia ra thành hai bộ phận lớn: từ thuần Việt và
[từ mượn](/wiki/T%E1%BB%AB_m%C6%B0%E1%BB%A3n). Ngoài ra còn có những từ hỗn chủng, là kết quả của sự kết hợp các yếu tố thuần Việt và ngoại lai.
### Từ thuần Việt
Từ thuần Việt là những từ xuất hiện lâu đời trong tiếng Việt, biểu thị những sự vật, hiện tượng, khái niệm cơ bản nhất trong đời sống hàng ngày. Do có sự tiếp xúc từ rất sớm với các ngôn ngữ nhóm Tày-Thái nên nhiều từ thuần Việt và các từ tương ứng trong các tiếng này có sự giống nhau nhất định về ngữ âm và ngữ nghĩa.
[[22]](#cite_note-24)
Trước 1960 một số từ thuần Việt được dùng để đặt tên thông tục cho người trong tầng lớp bình dân, hoặc để tránh bị ma quỷ thần thánh bắt đi. Tại miền bắc có các tên như "Rụt", "Tằm", "Cột",... nhẹ nhàng hơn thì là "Cu", "Gái",... Tại miền nam có các tên như "Đực",... Sự phát triển dân trí dẫn đến cách đặt tên thông tục giảm dần.
### Từ Hán-Việt
Sự tiếp xúc giữa tiếng Việt và
[tiếng Hán](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c) bắt đầu khi [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) của Trung Quốc xâm chiếm nước Việt. Quá trình tiếp xúc lâu dài đã đưa vào tiếng Việt một khối lượng từ ngữ rất lớn của tiếng Hán. Giai đoạn đầu, hiện tượng này diễn ra lẻ tẻ, rời rạc, chủ yếu thông qua đường khẩu ngữ qua sự tiếp xúc giữa người Việt và người Hán, tạo nên một lớp từ có nguồn gốc Hán cổ mà ngày nay đã hoà lẫn với các từ thuần Việt. Đến [23] [đời Đường](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng), tiếng Việt mới có sự tiếp nhận các từ ngữ Hán một cách có hệ thống qua đường sách vở. Các từ ngữ gốc Hán này chủ yếu được đọc theo ngữ âm đời Đường tuân thủ nguyên tắc ngữ âm tiếng Việt gọi là [âm Hán-Việt](/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t). Khi được đưa vào tiếng Việt, bên cạnh việc bị thay đổi về mặt [ngữ âm](/w/index.php?title=Ng%E1%BB%AF_%C3%A2m&action=edit&redlink=1), nhiều từ Hán Việt bị thay đổi cả [ngữ nghĩa](/wiki/Ng%E1%BB%AF_ngh%C4%A9a). [[23]](#cite_note-Phân_lớp_từ_ngữ_theo_nguồn_gốc:_Các_từ_ngữ_gốc_Hán-25)
Từ Hán Việt chiếm một phần không nhỏ trong vốn từ vựng tiếng Việt. Chúng có vai trò quan trọng, hiện diện trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Người Việt ở tầng lớp trung lưu trở lên đặt tên người theo
[từ Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t) như Sơn, Thủy, Phong,... phân biệt với nhóm bình dân "quê mùa" đặt tên theo tiếng thuần Việt như Núi, Nước, Gió,... Tuy nhiên, nhiều người nổi tiếng có xu hướng đặt các nghệ danh theo tên Hán Việt, thường được [báo chí Việt Nam](/wiki/B%C3%A1o_ch%C3%AD_Vi%E1%BB%87t_Nam) gọi là các tên kêu, các mỹ từ như [Nhật Kim Anh](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_Kim_Anh), [Lý Nhã Kỳ](/wiki/L%C3%BD_Nh%C3%A3_K%E1%BB%B3), [Phan Đinh Tùng](/w/index.php?title=Phan_%C4%90inh_T%C3%B9ng&action=edit&redlink=1), [Quang Lê](/wiki/Quang_L%C3%AA), [Ngô Kiến Huy](/wiki/Ng%C3%B4_Ki%E1%BA%BFn_Huy)...
Nhờ cuộc vận động
[giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%AF_g%C3%ACn_s%E1%BB%B1_trong_s%C3%A1ng_c%E1%BB%A7a_ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1) việc sử dụng [từ Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t) đã có sự chọn lọc, có xu hướng thay thế bằng từ thuần Việt khi có thể. Trong bức thư gửi cho [Hồ Mộ La](/wiki/H%E1%BB%93_M%E1%BB%99_La) vào năm 1950, Chủ tịch [Hồ Chí Minh](/wiki/H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh) viết: "Răng không kêu chú là chú Minh, lại kêu bằng “Minh thúc”. Tiếng ta có, thì nên dùng tiếng ta, như rứa phổ thông hơn, phải không cháu?" . Hồ Chí Minh cũng đề xuất thay thế các từ "giám mã" bằng "giữ ngựa"... [24]
### Từ có nguồn gốc Ấn-Âu
Kể từ khi Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp, tiếng
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) đã có ảnh hưởng đáng kể đến tiếng Việt và các [từ ngữ gốc Pháp](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_m%C6%B0%E1%BB%A3n_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) thâm nhập khá nhiều vào tiếng Việt, chỉ sau [từ Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t). Sự ảnh hưởng này là do tiếng Pháp được sử dụng trong các văn bản, giấy tờ của Nhà nước và trong giảng dạy ở nhà trường, cũng như trong các loại sách báo khác. Ảnh hưởng này kéo theo sự xuất hiện của nhiều từ gốc Pháp trong nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là trong khoa học - kĩ thuật.
Trong thời kỳ
[chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam), miền bắc Việt Nam chịu ảnh hưởng đáng kể của [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4). Do đó, một số từ gốc [Nga](/wiki/Nga) có điều kiện du nhập vào tiếng Việt, như *, xô viết* *, hoặc các thuật ngữ khoa học kỹ thuật. Đồng thời, cùng với sự tiếp xúc, hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới, trong tiếng Việt cũng xuất hiện các từ ngữ có nguồn gốc từ* [bôn-sê-vích](/wiki/B%C3%B4n-s%C3%AA-v%C3%ADch) [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh).
Nhìn chung, khi được đưa vào tiếng Việt, những từ này được Việt hoá về mặt âm đọc (thêm thanh điệu, thay đổi âm hoặc giảm bớt âm tiết). Do vậy, những từ đơn âm tiết (hoặc được đơn âm hoá), vay mượn qua khẩu ngữ dễ dàng thâm nhập vào tiếng Việt. Trong khi đó, những từ có hai hoặc nhiều âm tiết trở lên, được vay mượn thông qua sách vở vẫn còn dấu ấn ngoại lai.
Đặc biệt, nhiều từ được vay mượn nguyên dạng nên tạo không ít khó khăn trong cách phát âm. [25]
### Từ có nguồn gốc tiếng dân tộc thiểu số
Là một nước đa sắc tộc với
[54 dân tộc](/wiki/C%C3%A1c_d%C3%A2n_t%E1%BB%99c_Vi%E1%BB%87t_Nam) được công nhận, tiếng Việt phổ thông tiếp nhận một phần tiếng dân tộc thiểu số, gồm từ thông dụng và tên riêng của người hay địa vật, và các từ này có thể có vần "phi Việt". Quá trình này diễn ra trong suốt chiều dài lịch sử, nhưng chưa được nghiên cứu kỹ. Dựa theo tên người đăng tài trên báo chí và tên địa phương trên các bản đồ hành chính, có thể chia ra những cách thức nhập tiếng dân tộc thiểu số như sau : [26]
- Từ tiếng hầu hết các dân tộc từ Quảng Bình trở ra, đã cư trú lâu đời cùng người Kinh và/hoặc thuộc
[vùng Văn hóa Đông Á](/wiki/V%C3%B9ng_V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%90%C3%B4ng_%C3%81), như người Mường, Tày, Nùng, Thái,... thì họ tên người thì theo [từ Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t)như các họ "Triệu", "Đàm", "Cầm", "Đèo",..., còn địa danh thì theo ghi âm như "Nậm", "Huổi/ Khuổi", "Pắc",... Đôi khi sự giao lưu với người Kinh dẫn đến những tên hỗn hợp như *(tên tiếng Thái là* [Hang Bua](/wiki/Hang_Bua) *Thẩm Bua*, nghĩa là Hang Sen) . [[27]](#cite_note-dtlsvh-29)
- Từ
[tiếng H'Mông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_H%27M%C3%B4ng)thì theo ghi âm mà không theo [từ Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t), mặc dù [tiếng H'Mông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_H%27M%C3%B4ng)có quan hệ gần gũi với [tiếng Hoa](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hoa). Ví dụ như các họ Vàng (Vương, Vang), Giàng (Dương, Yang),... hay các địa danh như [Lao Cai](/wiki/L%C3%A0o_Cai)(nghĩa chữ là *Chợ Cũ*, [từ Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t)là *Lão Nhai*老街), [Sa Pa](/wiki/Sa_Pa)(Sa Pả, nghĩa chữ là *Bãi Cát*),... Trường hợp loại trừ là họ tên [vua Mèo](/wiki/Vua_M%C3%A8o)được dùng [từ Hán Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n_Vi%E1%BB%87t)như *Vương Chí Sình*nhằm thể hiện sự trang trọng.
- Từ tiếng các dân tộc ở Tây Nguyên, Nam Bộ,... thì theo ghi âm là chính, như
[Đăk Lăk](/wiki/%C4%90%C4%83k_L%C4%83k), [Krông Pắk](/wiki/Kr%C3%B4ng_P%E1%BA%AFk)... hoặc biến âm như [Sóc Trăng](/wiki/S%C3%B3c_Tr%C4%83ng), [Nha Trang](/wiki/Nha_Trang),...
Các chữ và vần "phi Việt" được viết theo hướng dẫn trong Quyết định 240/QĐ "
*Về tên riêng không phải tiếng Việt*" , trong đó các chữ cái F, J, W, Z có thể tùy nghi sử dụng. [7]
### Từ hỗn chủng
Từ hỗn chủng là những từ được tạo thành từ các yếu tố có nguồn gốc khác nhau, như giữa yếu tố thuần Việt và Hán Việt, giữa yếu tố thuần Việt và yếu tố Ấn-Âu. Cùng với sự phát triển của tiếng Việt, các từ hỗn chủng được tạo ra ngày càng nhiều, đóng vai trò quan trọng trong việc diễn đạt các khái niệm mới trong xã hội hiện đại.
Ví dụ:
**vôi hoá**( [Hán-Nôm](/wiki/H%C3%A1n-N%C3%B4m): 𥔦化) - "vôi" là thuần Việt, "hoá" là Hán-Việt. **ôm kế**- "ôm" là từ tiếng Đức *Ohm*, "kế" là Hán-Việt. **nhà băng**- "nhà" là thuần Việt, "băng" là từ tiếng Pháp *banque*. **game thủ**- "game" là tiếng Anh, "thủ" là Hán-Việt.
## Chữ viết
Hiện nay, tiếng Việt dùng hệ chữ viết như ký tự Latin gọi là chữ Quốc ngữ. Theo tài liệu của những nhà truyền giáo
[Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) lúc trước, chữ Quốc ngữ phát triển từ trước [thế kỷ thứ XVII](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_th%E1%BB%A9_XVII) rồi được chuẩn định do công của một nhà truyền giáo [người Pháp](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Ph%C3%A1p) tên là [Alexandre de Rhodes](/wiki/Alexandre_de_Rhodes) ( [1591](/wiki/1591)– [1660](/wiki/1660)). Ông là người cho in cuốn *Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum* năm 1651.
Sau cuộc xâm lăng của người Pháp giữa
[thế kỷ thứ XIX](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_XIX), chữ Quốc ngữ trở nên thịnh hành và hầu như tất cả các văn bản viết đều dùng nó kể từ sau thập niên 1920. Trước đó, người Việt dùng hai loại chữ viết là [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n) và [chữ Nôm](/wiki/Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m). Chữ Nôm tồn tại cho đến đầu thế kỷ XX mới mất vị trí là công cụ truyền đạt ý tưởng văn chương tiếng Việt. Ngày nay, chữ Nôm không còn thông dụng ở Việt Nam.
### Thư pháp
Cùng với
[chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n), [chữ Nhật](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nh%E1%BA%ADt) và [chữ Hàn](/wiki/Hangul), chữ viết tiếng Việt cũng được nhiều người yêu thích [thư pháp](/wiki/Th%C6%B0_ph%C3%A1p) nâng lên thành một [nghệ thuật](/wiki/Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt).
Có thể nói, thư pháp chữ Việt đầu tiên được viết là
[thư pháp chữ Nôm](/w/index.php?title=Th%C6%B0_ph%C3%A1p_ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m&action=edit&redlink=1). Dần dần, cùng với việc [chữ Nôm](/wiki/Ch%E1%BB%AF_N%C3%B4m) bị thay thế bởi chữ Quốc ngữ, do nhu cầu treo chữ trong nhà, người ta đã khởi xướng [thư pháp chữ Quốc ngữ](/wiki/Th%C6%B0_ph%C3%A1p_ch%E1%BB%AF_Vi%E1%BB%87t).
### Bộ gõ chữ Việt
Để có thể viết chữ Việt trên
[máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh), cần có bộ gõ tiếng Việt là một loại [phần mềm](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m) hỗ trợ soạn thảo văn bản bằng tiếng Việt trên máy tính, thường cần phải có phông ký tự chữ Quốc ngữ đã được cài đặt trong máy tính. Các bộ gõ tiếng Việt khác nhau sẽ quy định các phím bấm khác nhau cho các dấu thanh, dấu mũ và dấu móc. Có những quy ước chuẩn dấu tiếng Việt, bộ mã, cách gõ và những phần mềm khác nhau. Hiện nay, bộ mã chữ Việt theo chuẩn quốc tế [Unicode](/wiki/Unicode) là được dùng phổ biến nhất.
## Chuyện bên lề
Vào cuối những năm 70,
[NASA](/wiki/NASA) sử dụng tiếng Việt và 54 ngôn ngữ khác trên khắp thế giới để liên lạc với người ngoài hành tinh, bằng cách ghi trên [đĩa ghi vàng Voyager](/wiki/%C4%90%C4%A9a_ghi_v%C3%A0ng_Voyager) đặt trên hai con tàu [Voyager 1](/wiki/Voyager_1) và [Voyager 2](/wiki/Voyager_2).
Các tác phẩm phim ảnh có phụ đề bằng tiếng Việt thường được gọi tắt là Vietsub (viết tắt của Vietnamese Subtitle: phụ đề tiếng Việt).
## Chỉ dẫn
**Tên gọi** [^](#cite_ref-name1_17-0) *"*xuất hiện trên [Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y)" *Báo ảnh Trung Quốc*cỡ năm 1958, do biên tập viên của báo trú tại Hà Nội đã theo trào lưu "phiên âm trực tiếp" từ *Zhuang*nhưng lại theo giọng Hà Nội viết thành *Choang*, mà lẽ ra phải là *Troang*hay *Truang*. Tên này từ đó trở thành phổ biến, và cũng được giới chức Quảng Tây sử dụng khi sang làm việc với bên Việt Nam. **Giọng Bắc điển hình là giọng vùng Nam Định - Thái Bình (trừ ra chỗ nói ngọng** [^](#cite_ref-name2_19-0) *l-n*) và trước đây được coi là giọng chuẩn tiếng Việt. Giọng Hà Nội nói quá nhẹ, không phân biệt s-x, gi-d, ch-tr,... không được xem là chuẩn và đặc trưng của vùng. Tuy nhiên nhiều người nước ngoài đến học tập tại Hà Nội đã bị nhiễm giọng này và coi là giọng đặc trưng của tiếng Việt.
## Tham khảo
- ^
**a** [Có người tranh luận là nhánh Việt-Mường là nhánh](#cite_ref-Tranh_luận_1-1) **ă** [tách biệt](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_t%C3%A1ch_bi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1), chứ không nằm ở dưới nhánh Môn-Khmer và hệ Nam Á, nhưng phân loại bên trên vẫn được công nhận thông thường. [^](#cite_ref-2) [“Thế đứng của tiếng Việt trong thời kỳ hội nhập quốc tế hiện nay”](http://khoavanhoc-ngonngu.edu.vn/home/index.php?option=com_content&view=article&id=1422%3Ath-ng-ca-ting-vit-trong-thi-k-hi-nhp-quc-t-hin-nay&catid=71%3Angon-ng-hc&Itemid=107&lang=vi). Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2012. [^](#cite_ref-3) [http://zpravy.idnes.cz/vietnamci-oficialni-narodnostni-mensinou-fiq-/domaci.aspx?c=A130703_133019_domaci_jj](http://zpravy.idnes.cz/vietnamci-oficialni-narodnostni-mensinou-fiq-/domaci.aspx?c=A130703_133019_domaci_jj) **Lê Bá Khanh; Lê Bá Kông (1998) [1975].** [^](#cite_ref-Tên_khác_4-0) *Vietnamese-English/English-Vietnamese Dictionary*(bằng tiếng Việt và Anh) . [Thành phố New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York)( [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)): Nhà xuất bản [Hippocrene Books](/w/index.php?title=Hippocrene_Books&action=edit&redlink=1). tr. 315. [ISBN 0-87052-924-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0870529242). **Việt. — Nam**:... Tiếng — Nam: Vietnamese... Ông ấy có thể nói tiếng — Nam: He can speak Vietnamese. [^](#cite_ref-hp13_5-0) [“Hiến pháp năm 2013”](http://datafile.chinhphu.vn/file-remote-v2/DownloadServlet?filePath=vbpq/2013/12/HP.pdf)(PDF). Quốc hội Việt Nam. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2014. [^](#cite_ref-6) ["Chữ quốc ngữ chưa được Nhà nước công nhận là quốc tự"](http://giaoduc.net.vn/Xa-hoi/Chu-quoc-ngu-chua-duoc-Nha-nuoc-cong-nhan-la-quoc-tu/261984.gd), Giáo dục VN, 22/12/2012
- ^
**a** **ă** [Quyết định của Bộ Giáo dục số 240/QĐ ngày 5 tháng 3 năm 1984 Quy định về chính tả tiếng Việt và về thuật ngữ tiếng Việt](https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-duc/Quyet-dinh-240-QD-nam-1984-chinh-ta-thuat-ngu-tieng-Viet-sach-giao-khoa-bao-van-ban-nganh-giao-duc-216818.aspx). Thuvienphapluat, 2015. Truy cập 12/05/2017. [^](#cite_ref-8) [Codes for the Representation of Names of Languages](https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/code_list.php), Library of Congress. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2016. [^](#cite_ref-ethnologueViet_9-0) [Vietnamese](http://www-01.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=vie)at [Ethnologue](/wiki/Ethnologue), 18th ed., 2015. Truy cập 12/12/2017. **Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "** [^](#cite_ref-GlottologViet_10-0) [Vietnamese](http://glottolog.org/resource/languoid/id/viet1252)". *. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. Truy cập 12/12/2017.* [Glottolog](/wiki/Glottolog)3.1 [^](#cite_ref-Âm_vị_tiếng_Việt_11-0) [Âm vị và các hệ thống âm vị tiếng Việt](http://ngonngu.net/index.php?p=64)
- ^
**a** **ă** [Thuật ngữ và tên riêng tiếng nước ngoài, Nguyễn Văn Khang (2003), http://www.khoahocviet.info/](http://www.khoahocviet.info/meresci/vi/meresci05c2.html)Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2015
- ^
**a** **ă** [VÀI NÉT VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TỪ HÁN VIỆT VÀ VIỆC DẠY – HỌC TỪ HÁN VIỆT HIỆN NAY](http://vns.hnue.edu.vn/?page=service_detail&TID=273)Khoa Việt Nam học, Đại học sư phạm Hà Nội. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2015 **Lê Nguyễn Lưu,** [^](#cite_ref-chữ_14-0) *Từ chữ Hán đến chữ Nôm*. Huế: nxb Thuận Hóa, 2002. tr 202-210 [^](#cite_ref-15) [Về cuốn Tam thiên tự do Ngô Thì Nhậm soạn, HOÀNG HỒNG CẨM](http://hannom.vass.gov.vn/noidung/TapChi/Pages/baiviet.aspx?ItemID=102)Tạp chí Hán Nôm, Số 1 (80) 2007; Tr.18-26 [^](#cite_ref-16) [Phân lớp từ ngữ theo nguồn gốc, Các từ ngữ gốc Ấn-Âu](http://ngonngu.net/index.php?m=print&p=193)Theo Mai Ngọc Chừ; Vũ Đức Nghiệu & Hoàng Trọng Phiến. Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt. Nhà xuất bản Giáo dục, H., 1997, trang 213–219. [^](#cite_ref-18) [[1]](http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/201307/nguoi-viet-duoc-cong-nhan-la-dan-toc-thieu-so-tai-sec-2349915/) [^](#cite_ref-20) [GIA GIA, DA DA hay ĐA ĐA?](http://www.vienngonnguhoc.gov.vn/?act=News&do=Detail&nid=101) [^](#cite_ref-ĐSQ_21-0) [“越南ABC”](http://www.vnemba.org.cn/vnemb.china/zh/nr050708132637/nr050727110709)(bằng tiếng Trung). Trang thông tin Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2011. **Thompson, Laurence (1987).** [^](#cite_ref-22) [. University of Hawaii Press. tr. 3.](http://books.google.com/books?id=XN7SHNeZ_ksC&pg=PA3&dq=vietnamese+standard+pronunciation&ei=ZbghSbanPI_QkwTrwo3xBg#PPA3,M1) *A Vietnamese Reference Grammar* [ISBN](/wiki/ISBN) [0824811178](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0824811178). [^](#cite_ref-23) [http://vietnamnet.vn/vn/doi-song/chua-co-quy-dinh-giong-ha-noi-la-chuan-quoc-gia-101568.html](http://vietnamnet.vn/vn/doi-song/chua-co-quy-dinh-giong-ha-noi-la-chuan-quoc-gia-101568.html) [^](#cite_ref-24) [“Phân lớp từ ngữ theo nguồn gốc: Lớp từ thuần Việt”](http://ngonngu.net/index.php?p=193). Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2013.
- ^
**a** **ă** [“Phân lớp từ ngữ theo nguồn gốc: Các từ ngữ gốc Hán”](http://ngonngu.net/index.php?p=192). Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2013. [^](#cite_ref-26) [Bác Hồ với gia đình nhà giáo Hồ Mộ La](http://sknc.qdnd.vn/sukiennhanchung/vi-vn/89/70/81/81/81/130019/default.aspx)Trịnh Tố Long, Báo điện tử Quân đội nhân dân, Thứ Năm, 18/11/2010. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2015 [^](#cite_ref-27) [“Phân lớp từ ngữ theo nguồn gốc: Các từ ngữ gốc Ấn-Âu”](http://ngonngu.net/index.php?p=193). Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2013. **Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.** [^](#cite_ref-BandoHc_28-0) [^](#cite_ref-dtlsvh_29-0) [Hang Bua](http://ditichlichsuvanhoa.com/dttc/Hang-Bua-a1099.html), Nghệ An. ditichlichsuvanhoa, 2012. Truy cập 22/02/2016.
## Xem thêm
[Danh sách ngôn ngữ](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) [Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_theo_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_n%C3%B3i) [Hệ thống chữ nổi tiếng Việt](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_ch%E1%BB%AF_n%E1%BB%95i_ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t) [Ngôn ngữ ký hiệu Việt Nam](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_k%C3%BD_hi%E1%BB%87u_Vi%E1%BB%87t_Nam)
|
|![]()
|Tra
| trong từ điển mở tiếng Việt
|
|![]()
|
|
|
|![]()
|
|
## Liên kết ngoài
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Từ điển Việt-Bồ-La của Alexandre de Rhodes trên mạng](http://purl.pt/961) [Từ điển tiếng Việt xưa trên mạng nhà sách Sông Hương](http://www.songhuong.com.vn/main.php?cid=40,2&case=1&left=40,18&gr=6): Từ điển Việt-Latinh của J.L. Taberd, Từ điển Việt Bồ La, Đại Nam Quấc Âm Tự Vị [Giáo sĩ Bồ Đào Nha và chữ Quốc ngữ](http://www.bbc.co.uk/vietnamese/specials/1232_jacques_roland/page2.shtml)
- * GS Lâm Văn Bé,
[Sách tiếng Việt và Việt học tại các thư viện ngoài Việt Nam (Phần 1)](http://namkyluctinh.org/a-thumuc/lvbe-sachtiengviet%5Bp1n%5D.pdf), [Phần 2](http://namkyluctinh.org/a-thumuc/lvbe-sachtiengviet%5Bp2n%5D.pdf), hay là [Phần 1](http://khoahocnet.com/2011/08/31/lam-van-be-sach-ti%E1%BA%BFng-vi%E1%BB%87t-va-vi%E1%BB%87t-h%E1%BB%8Dc-t%E1%BA%A1i-cac-th%C6%B0-vi%E1%BB%87n-ngoai-vi%E1%BB%87t-nam-ph%E1%BA%A7n-i/), [Phần 2](http://khoahocnet.com/2011/08/31/lam-van-be-sach-ti%E1%BA%BFng-vi%E1%BB%87t-va-vi%E1%BB%87t-h%E1%BB%8Dc-t%E1%BA%A1i-cac-th%C6%B0-vi%E1%BB%87n-ngoai-vi%E1%BB%87t-nam-ph%E1%BA%A7n-ii/) [Thư viện lập trình đọc tiếng Việt](http://www.echip.com.vn/echiproot/Softwares/2004/VTTSLib.zip)
- “
[㗂越](http://www.hannom-rcv.org/wi/index.php?title=%E3%97%82%E8%B6%8A)” (bản chữ Nôm) tại VinaWiki
|
|
|
|

X-Cache-Status: hit-front


text:
Cần sang gấp 300m2 lô F14 mỹ phước 3 đối diện các công ty nước ngoài đang hoạt động 350tr/150m2 Lô F14 Mỹ Phước 3 Bình Dương vị trí đắc địa, mặt tiền đường 16m gần chợ, trường học, công viên, vị trí đất đồi cao đẹp sẽ tiết kiệm 30% chi phí khi xây dựng. Lô F14 Mỹ Phước …xem thêm
Cần bán lô F14 Mỹ phước 3, đường 16m, Dt: 150m2, giá 215triệu/nền
Cần bán lô F14 Mỹ phước 3, đường 16m, Dt: 150m2, giá 220triệu/nền, gần Trung Tâm Thương Mại tài chính, đường thông ra khu Ecolake, khu nghỉ dưỡng, trường học, chợ, thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh mua bán, NƠI AN CƯ LÝ TƯỞNG. Sổ đỏ thổ cư 100%, bao sang tên. – Công ty chúng tôi chuyên bán …xem thêm
Chính chủ cần tiền bán gấp lô F14 đối diện dãy nhà phố thương mại 225tr/150m2
Chính chủ cần tiền bán gấp lô F14 đối diện dãy nhà phố thương mại 225tr/150m2 – đã bao mọi chi phí sang tên. Bán đất nền khu đô thị Mỹ Phước 3 lô F14, giá chỉ 225 triệu/ nền 150m2. Liền kề lô góc & khu cư xá, dân cư đông , TTTM, cách đường 62m chỉ 40m. đối …xem thêm
Bán lô F14, Mỹ Phước 3 đất nền giá rẻ xây nhà trọ 225 triệu
Cần tiền bán gấp lô F14 Mỹ Phước 3, Bình Dương giá siêu rẻ 225 triệu/150m2. (0933.311.898 – Ms Lưu Luyến) Lô F14 hướng Nam Đối diện nhà phố hiện hữu Liền sát cư xá, đông dân cư Lô F14 Mỹ Phước 3, tiện cho kinh doanh nhà trọ và buôn bán. Gần 2 trục đường 62m, giao thông thuận …xem thêm
Bán lô F14, thuộc dự án đất nền Mỹ Phước 3, Bình Dương.
Bán lô F14, thuộc dự án đất nền Mỹ Phước 3, Bình Dương. Diện tích: 5×30=150m2, 10×30=300m2, giá 420tr/300m2. 210 tr/150m2. Lô F14 Mỹ Phước 3 hướng Nam, lô F14 cạnh đường NA3 rộng 62 mét, lô F14 thuận tiện giao thông di chuyển đến các tiện ích cuộc sống như: chợ, siêu thị, công viên, bệnh viên, nơi …xem thêm
Bán 02 nền đất Lô F14 Hướng nam đối diện nhà phố Mỹ Phước 3
Cần bán lô F14, Hướng nam đối diện nhà phố Mỹ phước 3, đường 16m thông. Thuộc khu Đô Thị Mỹ Phước 3 toạ lạc ở vị trí đặc biệt thuận lợi cho giao thông và kinh tế ngay trên những tuyến đường huyết mạch của tỉnh Bình Dương: Quốc Lộ 13, đường cao tốc Mỹ Phước – Tân Vạn, …xem thêm
Bán gấp Lô F14 Mỹ Phước 3. sổ đỏ, thổ cư
Cần bán lô F14 Mỹ phước 3, đường 16m, Lô F14 Mỹ phước 3 Dt: 150m2, giá 225triệu/nền, Gần Trung Tâm Thương Mại tài chính, đường thông ra khu Ecolake, khu nghỉ dưỡng, trường học, chợ,…. thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh mua bán, NƠI AN CƯ LÝ TƯỞNG,….. Lô F14 my phuoc 3. Sổ đỏ thổ cư …xem thêm
Bán Gấp, Lô F14 hướng bắc xây nhà trọ tốt
Bán Gấp, Lô F14 hướng bắc xây nhà trọ tốt DT: 150m2 giá 225tr, ngay khu công nghiệp Vị trí siệu đẹp mặt tiền đường cao, sát khu hành chính, ngay chợ Mỹ Phước dân cư tập trung đông, cơ sở hạ tầng hoàn thiện đồng bộ, tiện kinh doanh nhà hàng, khách sạn, mở văn phòng cty…… Sổ đỏ …xem thêm
F14 Mỹ Phước 3 Đại lộ 62m.Trung Tâm HC.Nhiều lô góc.Giá cạnh tranh
Khu đô thị Mỹ Phước 3 là một trong những trung tâm đô thị trọng điểm của Bình Dương với cơ sở hạ tầng hoàn thiện đồng bộ hàng đầu hiện nay. Hãy đầu tư ngay vào vùng đất tiềm năng này cơ hội làm giàu chắc chắn đang chờ bạn. Bán nhanh Lô F14,Dt 150m2,hướng tây, giá chỉ 205tr,sổ …xem thêm
Đất lô F14 Mỹ Phước 3- giá rẻ bán gấp chính chủ
lô F14 Mỹ Phước 3- giá rẻ bán gấp chính chủ Bán lô F14, hướng Bắc, giá chỉ 215triệu/nền 150m2, liền kề lô góc và ngay cư xá . DT 150m2/nền, có 2 nền liền kề Cơ sở hạ tầng hoàn thiện, F14 hướng Bắc, mặt tiền đường 16 mét, đối diện công viên cây xanh, nằm trong khu …xem thêm

markdown:
Cần sang gấp 300m2 lô F14 mỹ phước 3 đối diện các công ty nước ngoài đang hoạt động 350tr/150m2 Lô F14 Mỹ Phước 3 Bình Dương vị trí đắc địa, mặt tiền đường 16m gần chợ, trường học, công viên, vị trí đất đồi cao đẹp sẽ tiết kiệm 30% chi phí khi xây dựng. Lô F14 Mỹ Phước …
[xem thêm](https://www.becamex.org/2016/04/ban-gap-lo-f14-my-phuoc-3-doi-dien-cong-ty-nuoc-ngoai-dang-hoat-dong.html)

Server: LiteSpeed

Cache-Control: max-age=0, private, no-store, no-cache, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Lô K31 Mỹ Phước 3, cạnh khu công nghiệp, đường thông dài Bán đất Mỹ Phước 3, lô K31 Mỹ Phước 3 ngay khu công nghiệp và chợ, đông dân cư, đường thông suốt – Diện tích: 5 x 30 = 150m2 – Vị trí cực đẹp, kế chợ, ngay khu cư xá đông đúc, – Kế đường Mỹ Phước …xem thêm
Home > Tag Archives: Lô K31 Mỹ Phước 3
Bán lô K31 đất Mỹ Phước 3 Bình Dương, hướng Đông, đối diện KCN
Bán lô K31 đất Mỹ Phước 3 Bình Dương, 0933.311.898 Bán lô K31 đất Mỹ Phước 3 Bình Dương, hướng Đông, đối diện khu công nghiệp với các công ty lớn đang xây dựng và hoạt động… Diện tích 5×30, hướng Đông, đường 16 met, thổ cư 100%, sổ hồng riêng. Bán gấp giá 250 triệu Liên hệ : 0933 …xem thêm

markdown:
Lô K31 Mỹ Phước 3, cạnh khu công nghiệp, đường thông dài Bán đất Mỹ Phước 3, lô K31 Mỹ Phước 3 ngay khu công nghiệp và chợ, đông dân cư, đường thông suốt – Diện tích: 5 x 30 = 150m2 – Vị trí cực đẹp, kế chợ, ngay khu cư xá đông đúc, – Kế đường Mỹ Phước …
[xem thêm](https://www.becamex.org/2012/05/ban-dat-my-phuoc-3-lo-k31-ngay-cho-dong-dan-cu-duong-thong-dai.html)


text: Đăng tin

markdown: Đăng tin

X-Cache: ZIP

Server: Chotot

Vary: User-Agent

render: client

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-Powered-By: Chotot


text:
Giá Dash cho ngày hôm nay là 0,04634674 ฿.
Nguồn cung lưu hành hiện tại là 8 Triệu đồng và tổng khối lượng đã giao dịch là 8.431 ฿

markdown:
**Giá Dash** cho ngày hôm nay là **0,04634674 ฿**.
Nguồn cung lưu hành hiện tại là 8 Triệu đồng và tổng khối lượng đã giao dịch là 8.431 ฿
|Coin Price||0,04634674 ฿|
|Market Cap||374.633 ฿|
|Trading Volume||8.431 ฿|
|24h Low / 24h High||0,04637 ฿ / 0,04752 ฿|
|Ath||1.493,59076136 $|
|Ath Change||
|
-74%
|Ath Date||2017-12-20 (5 tháng)|
|24h||
|
-2,1%
|7d||
|
-7,1%
|14d||
|
-20%
|30d||
|
-14%
|60d||
|
-11%
|1y||
|
280%

Server: cloudflare

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Set-Cookie: __cfduid=d6df90094287bc8ef0e6b032fd4fada001526922351; expires=Tue, 21-May-19 17:05:51 GMT; path=/; domain=.coingecko.com; HttpOnly

CF-Cache-Status: MISS

Cache-Control: max-age=60, public, must-revalidate, s-maxage=180