text:
Sinh vật
Trong sinh học và sinh thái học, sinh vật là một cơ thể sống. Cơ thể sống được phân biệt với vật không sống ở các đặc trưng như chuyển động, trao đổi chất, sinh trưởng, sinh sản và phản ứng đối với các kích thích bên ngoài. Tuy nhiên, không phải mọi cơ thể sống đều mang đầy đủ các đặc trưng trên. Nhiều sinh vật không có khả năng tự chuyển động và phản ứng trực tiếp đối với môi trường. Một số vi sinh vật không có khả năng tự sinh sản.
Mục lục
Hóa học[sửa | sửa mã nguồn]
Sinh vật là các hệ hóa học phức tạp, được tổ chức theo cách thúc đẩy sự sinh sản và một số biện pháp phát triển bền vững hoặc sinh tồn. Các định luật giống nhau chi phối hóa học không sự sống cũng áp dụng cho các quá trình hóa học của sự sống. Nó là một hiện tượng của toàn thể sinh vật. Nói chung đây là những hiện tượng của toàn bộ sinh vật xác định thể lực của chúng trong một môi trường và do đó khả năng sống sót của các gen dựa trên ADN.
Nguyên tố hóa học cơ bản trong các hợp chất này là cacbon. Các tính chất hóa học của nguyên tố này như mối liên kết với các nguyên tử nhỏ khác, và kích thước nhỏ của nó làm cho nó có thể tạo nhiều liên kết, làm nó là đặc điểm cơ bản của sự sống hữu cơ. Nó có thể tạo thành các hợp chất 3 nguyên tử nhỏ như cacbon điôxít), cũng như các chuỗi lớn hàng ngàn nguyên tử chứa các dữ liệu (axít nucleic), giữ các tế bào cùng nhau, và truyền thông tin (protein).
Đại phân tử[sửa | sửa mã nguồn]
Các hợp chất cấu tạo nên các sinh vật có thể được chia thành các đại phân tử và các phân tử nhỏ khác. 4 nhóm đại phân tử là axit nucleic, protein, cacbohydrat và lipid. Các axit nucleic (đặc biệt là axit deoxyribonucleic, hay ADN) lưu trữ dữ liệu di truyền ở dạng các chuỗi nucleotide. Các chuỗi nucleotide có 4 loại khác nhau (adenin, cytosi, guanin, và thymin) ra lệnh nhiều đặc điểm tạo thành sinh vật. Chuỗi được chia thành các codon, mỗi codon là một chuỗi đặc biệt của 3 nucleotide và tương ứng với một amino axit đặc biệt. Do đó, chuỗi ADN mã hóa một protein nhất định, do các tính chất hóa học của các amino axit cấu tạo nên nó, folds in a particular manner and do đó thực hiện một chức năng cụ thể.
Các chức năng của protein được ghi nhận:
- Enzyme, xúc tác tất cả các phản ứng của quá trình trao đổi chất
- Protein cấu trúc, như tubulin, hay collagen
- Protein điều hòa, như Regulatory proteins, chẳng hạn như các yếu tố phiên mã hoặc cyclins điều hòa chu kỳ tế bào
- Các phân tử tín hiệu hoặc các thụ thể như một số hormonevà các thụ thể của chúng
- Protein bảo vệ, có thể bao gồm mọi thứ từ kháng thể của hệ miễn dịch, đến toxins (như dendrotoxin của rắn), đến protein bao gồm các amino axit bất thường như canavanin
Một lớp phospholipid kép tạo thành màng tế bào cấu tạo nên một rào chắn, chứa mọi thứ bên trong tế bào và bảo vệ các hợp chất di chuyển tự do vào và ra khỏi tế bào. Do sự thấm chọn lọc của màng phospholipid chỉ có một số hợp chất cụ thể mới có thể đi qua nó. Ở một số sinh vật đa bào, chúng có vai trò lưu trữ năng lượng và thông tin trung gian giữa các tế bào. Cacbohydrat thì dễ vỡ hơn so với các lipid và sinh nhiều năng lượng hơn so với các lipid và protein. Trong thực tế, các cacbohydrat là một nguồn ngăng lượng lớn cho tất cả sinh vật sống.
Cấu trúc[sửa | sửa mã nguồn]
Tất cả các sinh vật cấu tạo bởi các đơn vị monomer được gọi là tế bào; một số chỉ có một tế bào (đơn bào) và số khác có nhiều tế bào (đa bào). Các sinh vật đa bào có thể biệt hóa các tế bào để thực hiện các chức năng khác nhau. Một nhóm các tế bào như thế gọi là mô, và ở động vật cơ có 4 nhóm gồm biểu mô, mô thần kinh, mô cơ, và mô liên kết.Nhiều kiểu mô hoạt động cùng nhau hình thành cơ quan có các chức năng riêng biệt (như bơm máu từ tim, hoặc bảo vệ tác hại từ môi trường như da). Cấu trúc này tiếp tục xuất hiện ở các động vật cao hơn với nhiều cơ quan tập hợp thành hệ cơ quan cho phép chúng sinh sản, tiêu hóa,.... Nhiều sinh vật đa bào có nhiều hệ cơ quan, phối hợp với nhau cho phép sự sống tồn tại.
Tế bào[sửa | sửa mã nguồn]
Thuyết tế bào được phát triển đầu tiên năm 1839 bởi Schleiden và Schwann, chỉ ra rằng tất cả sinh vật được cấu tạo bởi một hoặc nhiều tế bào; tất cả các chức năng quan trọng của một sinh vật xảy ra bên trong các tế bào, và các tế bào chứa các thông tin di truyền cần thiết cho việc quy định chức năng tế bào và để truyền thông tin cho các thế hệ tiếp theo của các tế bào.
Có hai loại tế bào gồm nhân chuẩn và nhân sơ. Các tế bào nhân sơ thường tồn tại riêng biệt, trong khi các tế bào nhân chuẩn thường được tìm thấy ở sinh vật đa bào. Các tế bào nhân sơ thiếu màng nhân vì vậy ADN không bị ràng buộc bên trong tế bà; tế bào nhân chuẩn có màng nhân.
Tất cả tế bào có màng tế bào bao bọc bên ngoài, tách biệt thành phần bên trong với môi trường của nó, quy định những gì đi vào và ra, và duy trì thế điện của tế bào. Bên trong màng, tế bào chất chứa muối chiếm hầu hết thể tích tế bào. Tất cả tế bào có ADN, vật liệu di truyền của gen, và RNA, chứa thông tin cần thiết để tạo thành nhiều loại protein khác nhau như enzyme, bộ máy nguyên thủy của tế bào. Cũng có những loại phân tử sinh học khác như các tế bào.
Tất cả các tế bào có chung nhiều đặc điểm:[1]
- Sinh sản bằng cách phân bào.
- Sử dụng enzyme và các protein khác được mã hóa bởi các gen ADN và thông qua mRNA trung gian và các ribosome.
- Trao đổi chất bao gồm cả việc lấy vật liệu thô để tạo nên các thành phần của tế bào, chuyển hóa năng lượng, phân tử và giải phóng các sản phẩm phụ. Chức năng của tế bào phụ thuộc vào khả năng lấy và sử dụng năng lượng hóa học được chứa trong các phân tử hữu cơ. Năng lượng này có nguồn gốc từ quá trình trao đổi chất.
- Phản ứng lại các kích thích bên ngoài và bên trong như thay đổi nhiệt độ, pH, hoặc hàm lượng dinh dưỡng.
- Các thành phần tế bào được chứa bên trong màng bề mặt tế bào màng này chứa các protein và lớp lipid kép.
Tiến hóa[sửa | sửa mã nguồn]
Tổ tiên chung gần nhất[sửa | sửa mã nguồn]
Tổ tiên chung gần nhất là những sinh vật gần đây nhất hiện sống trên Trái Đất có cùng tổ tiên.[2] LUA được ước tính xuất hiện vào khoảng 3,5 đến 3,8 tỉ năm trước (đôi khi trong Đại Cổ Thái cổ).[3][4]
Thông tin về sự phát triển trước đây của sự sống bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau, kể cả địa chất học và khoa học hành tinh. Các ngành khoa học này cung cấp thông tin về lịch sử của Trái Đất và những thay đổi được tạo ra bởi sự sống. Tuy nhiên, việc tiếp cận những thông tin về Trái Đất trước đây đã bị phá hủy bởi các quá trình địa chất qua nhiều giai đoạn khác nhau.
Trong sinh học, học thuyết vũ trụ có chung nguồn gốc đề xuất rằng tất cả sinh vật trên Trái Đất đều xuất phát từ tổ tiên chung. Bằng chứng về tổ tiên chung có thể được tìm thấy trong những đặc điểm chung giữa tất cả các sinh vật sống. Trong thời kỳ Darwin, bằng chứng về những đặc điểm chung chỉ dưa trên quan sát tương đồng về hình thái, chẳng hạn như tất cả các loài chim đều có cánh, thậm chí không thể bay.
Ngày nay, có bằng chứng mạnh mẽ từ gen cho thấy rằng tất cả sinh vật có cùng một tổ tiên. Ví dụ như mỗi tế bào sinh vật sống sử dụng các axit nucleic là vật liệu di truyền của nó, và sử dụng cùng 20 aminoaxit khi tạo thành các khối protein. Tất cả sinh vật dùng chung mã di truyền để phiên dịch chuỗi axit nucleic vào trong các protein. Tính phổ quát của những đặc điểm này cho thấy tổ tiên chung mạnh mẽ, bởi vì sự chọn lọc của rất nhiều những đặc điểm này có vẻ như tùy ý.
Tranh cãi về nguồn gốc tổ tiên chung được thúc đẩy trong một bài bào của Ford Doolittle năm 2000[5] bài báo này thảo luận những biến đổi trong mã di truyền. Đặc biệt nó đề xuất rằng sự chuyển gen ngang có thể tạo ra vấn đề trong việc phân tích về nguồn gốc tổ tiên này. Tuy nhiên, năm 2010, một thử nghiệm toán học chính thức về giả thiết xác định chuyển gen ngang không thể bác bỏ sự tồn tại của một tổ tiên chung; nó chỉ đẩy lùi ngày khi mà tổ tiên này bắt đầu xuất hiện. Theobald (2010) đã tính toán từ dữ liệu di truyền (và đặc biệt là việc sử dụng phổ quát của cùng mã di truyền, cùng một nucleotide và các axit amin giống nhau), yếu tố có lợi cho sự tồn tại tổ tiên chung là 10^2489.[6]
Chuyển gen ngang[sửa | sửa mã nguồn]
Tổ tiên của các sinh vật sống được xây dựng lại theo phương pháp truyền thống từ hình thái, nhưng ngày càng được bổ sung tái cấu trúc-phát sinh loài của bằng cách so sánh các chuỗi gen (DNA).
Nhà sinh học Gogarten cho rằng "ẩn dụ ban đầu của cây không còn phù hợp với dữ liệu nghiên cứu bộ gen gần đây", mặc dù "các nhà sinh học (nên) sử dụng sự kết hợp metaphor để miêu tả những lịch sử khác nhau được kết hợp trong các bộ gen riêng biệt và sử dụng mạng lưới metaphor để hình dung sự trao đổi phong phú và những hiệu quả liên kết của HGT trong vi sinh vật."[7]
Tương lai của sự sống[sửa | sửa mã nguồn]
Theo các thuật ngữ hiện đại, nhóm sinh vật nhân bản đề cập đến việc tạo ra các sinh vật đa bào mới giống hệt về mặt di truyền với sinh vật khác. Tuy nhiên, những công nghệ được sử dụng để nhân bản có khả năng tạo ra những loài mới hoàn toàn. Nhân bản sinh vật là chủ đề của nhiều tranh cãi về yếu tố đạo đức.
Năm 2008, Viện J. Craig Venter đã lắp ráp một hệ gen bi khuẩn tổng hợp của Mycoplasma genitalium bằng cách sử dụng sự tái tổ hợp trong men của 25 mảnh ADN chồng lắp trong một bước cơ bản. Việc sử dụng tái tổ hợp men đã đơn giản hóa việc lắp ráp các phân tử ADN lớn từ các mảnh tổng hợp và tự nhiên.[8]
Tổ chức sinh học[sửa | sửa mã nguồn]
Các cấp độ tổ chức sinh học
- Nguyên tử
- Phân tử
- Đại phân tử
- Bào quan
- Tế bào
- Mô
- Cơ quan
- Hệ cơ quan
- Cơ thể (sinh vật)
- Hệ cơ quan
- Cơ quan
- Mô
- Tế bào
- Bào quan
- Đại phân tử
- Phân tử
Các cấp độ tổ chức trên cá thể
Phân loại học[sửa | sửa mã nguồn]
Xem thêm nữa
Virus[sửa | sửa mã nguồn]
Virus không được coi là những sinh vật điển hình vì chúng không có khả năng tự sinh sản và trao đổi chất. Điều này cũng gây tranh cãi khi một số "vật ký sinh" và "nội cộng sinh" cũng không có khả năng sống độc lập. Dù rằng virus cũng có một số enzyme và phân tử đặc trưng của các sinh vật sống, nhưng chúng không có khả năng sống bên ngoài tế bào vật chủ. Virus phải sử dụng bộ máy trao đổi chất và bộ máy di truyền của sinh vật chủ. Nguồn gốc của virus hiện nay vẫn chưa được khẳng định. Một số nhà khoa học cho rằng, virus có nguồn gốc từ chính các vật chủ của nó.
Tuổi thọ[sửa | sửa mã nguồn]
Một trong những thông số cơ bản của sinh vật là tuổi thọ. Một vài loài động vật chỉ sống trong 1 ngày, trong khi một vài loài thực vật lại sống hàng ngàn năm. Quá trình lão hóa là một quá trình quan trọng vì nó quyết định tuổi thọ của mọi sinh vật, vi khuẩn, virus thậm chí là các prion.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Universal Features of Cells on Earth in Chapter 1 of Molecular Biology of the Cell fourth edition, edited by Bruce Alberts (2002) published by Garland Science.
- ^ Theobald, D. L.I (2010), “A formal test of the theory of universal common ancestry”, Nature 465 (7295): 219–22, Bibcode:2010Natur.465..219T, doi:10.1038/nature09014, PMID 20463738
- ^ Doolittle, W. F. (2000), “Uprooting the tree of life” (PDF), Scientific American 282 (6): 90–95, doi:10.1038/scientificamerican0200-90, PMID 10710791.
- ^ Glansdorff, N.; Xu, Y; Labedan, B. (2008), “The Last Universal Common Ancestor: Emergence, constitution and genetic legacy of an elusive forerunner”, Biology Direct 3: 29, doi:10.1186/1745-6150-3-29, PMC 2478661, PMID 18613974.
- ^ Doolittle, W. Ford (February 2000). Uprooting the tree of life. Scientific American 282 (6): 90–95.
- ^ “A formal test of the theory of universal common ancestry”, Nature (London: Macmillan Publishers Limited) 465 (7295), Ngày 13 tháng 5 năm 2010: 219–22, Bibcode:2010Natur.465..219T, doi:10.1038/nature09014, ISSN 0028-0836, PMID 20463738. Đã bỏ qua tham số không rõ
|c last=(trợ giúp)
- ^ Peter Gogarten. “Horizontal Gene Transfer - A New Paradigm for Biology”. esalenctr.org. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2011.
- ^ Gibsona, Daniel G.; Benders, Gwynedd A.; Axelroda, Kevin C. và đồng nghiệp (2008). “One-step assembly in yeast of 25 overlapping DNA fragments to form a complete synthetic Mycoplasma genitalium genome” (PDF). PNAS 105 (51): 20404–20409. doi:10.1073/pnas.0811011106. PMC 2600582. PMID 19073939.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Danh mục phân loại trên NCBI
- Species 2000 Danh mục các loài sinh vật trên Website Species 2000
- Dự án The Tree of Life của Đại học Arizona.
- Sinh học đại cương-Phần 1.1: Sinh học tế bào
- Sinh học đại cương-Phần 1.2: Di truyền học
- Sinh học đại cương-Phần 1.3: Học thuyết tiến hóa
- Sinh học đại cương-Phần 2.1: Sinh học cơ thể thực vật
- Sinh học đại cương-Phần 2.2: Sinh học cơ thể động vật có xương sống
- Sinh học đại cương-Phần 2.3: Đa dạng sinh học
- Bài giảng về Phân loại thực vật của Đặng Minh Quân tại trường Đại học Cần Thơ
- Lược sử Sinh học

markdown:
# Sinh vật
Trong
[sinh học](/wiki/Sinh_h%E1%BB%8Dc) và [sinh thái học](/wiki/Sinh_th%C3%A1i_h%E1%BB%8Dc), **sinh vật** là một cơ thể [sống](/wiki/S%E1%BB%B1_s%E1%BB%91ng). Cơ thể sống được phân biệt với vật không sống ở các đặc trưng như [chuyển động](/wiki/Chuy%E1%BB%83n_%C4%91%E1%BB%99ng), [trao đổi chất](/wiki/Trao_%C4%91%E1%BB%95i_ch%E1%BA%A5t), [sinh trưởng](/w/index.php?title=Sinh_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng&action=edit&redlink=1), [sinh sản](/wiki/Sinh_s%E1%BA%A3n) và [phản ứng](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1) đối với các kích thích bên ngoài. Tuy nhiên, không phải mọi cơ thể sống đều mang đầy đủ các đặc trưng trên. Nhiều sinh vật không có khả năng tự chuyển động và phản ứng trực tiếp đối với môi trường. Một số vi sinh vật không có khả năng tự sinh sản.
## Mục lục
## Hóa học[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=1)]
Sinh vật là các hệ hóa học phức tạp, được tổ chức theo cách thúc đẩy sự sinh sản và một số biện pháp phát triển bền vững hoặc sinh tồn. Các định luật giống nhau chi phối hóa học không sự sống cũng áp dụng cho
[các quá trình hóa học của sự sống](/wiki/H%C3%B3a_sinh). Nó là một hiện tượng của toàn thể sinh vật. Nói chung đây là những hiện tượng của toàn bộ sinh vật xác định thể lực của chúng trong một môi trường và do đó khả năng sống sót của các [gen](/wiki/Gen) dựa trên [ADN](/wiki/ADN).
Nguyên tố hóa học cơ bản trong các hợp chất này là
[cacbon](/wiki/Cacbon). Các tính chất hóa học của nguyên tố này như mối liên kết với các nguyên tử nhỏ khác, và kích thước nhỏ của nó làm cho nó có thể tạo nhiều liên kết, làm nó là đặc điểm cơ bản của sự sống hữu cơ. Nó có thể tạo thành các hợp chất 3 nguyên tử nhỏ như [cacbon điôxít](/wiki/Cacbon_%C4%91i%C3%B4x%C3%ADt)), cũng như các chuỗi lớn hàng ngàn nguyên tử chứa các dữ liệu ( [axít nucleic](/wiki/Ax%C3%ADt_nucleic)), giữ các tế bào cùng nhau, và truyền thông tin (protein).
### Đại phân tử[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=2)]
Các hợp chất cấu tạo nên các sinh vật có thể được chia thành các
[đại phân tử](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) và các phân tử nhỏ khác. 4 nhóm đại phân tử là [axit nucleic](/wiki/Axit_nucleic), [protein](/wiki/Protein), [cacbohydrat](/wiki/Cacbohydrat) và [lipid](/wiki/Lipid). Các axit nucleic (đặc biệt là axit deoxyribonucleic, hay ADN) lưu trữ dữ liệu di truyền ở dạng các chuỗi [nucleotide](/wiki/Nucleotide). Các chuỗi nucleotide có 4 loại khác nhau ( [adenin](/w/index.php?title=Adenin&action=edit&redlink=1), [cytosi](/w/index.php?title=Cytosi&action=edit&redlink=1), [guanin](/w/index.php?title=Guanin&action=edit&redlink=1), và [thymin](/w/index.php?title=Thymin&action=edit&redlink=1)) ra lệnh nhiều đặc điểm tạo thành sinh vật. Chuỗi được chia thành các [codon](/wiki/Codon), mỗi codon là một chuỗi đặc biệt của 3 nucleotide và tương ứng với một amino axit đặc biệt. Do đó, chuỗi [ADN](/wiki/ADN) mã hóa một protein nhất định, do các tính chất hóa học của các amino axit cấu tạo nên nó, [folds](/w/index.php?title=Protein_folding&action=edit&redlink=1) in a particular manner and do đó thực hiện một chức năng cụ thể.
Các chức năng của protein được ghi nhận:
[Enzyme](/wiki/Enzyme), xúc tác tất cả các phản ứng của quá trình trao đổi chất
- Protein cấu trúc, như
[tubulin](/w/index.php?title=Tubulin&action=edit&redlink=1), hay [collagen](/wiki/Collagen)
- Protein điều hòa, như Regulatory proteins, chẳng hạn như các yếu tố phiên mã hoặc cyclins điều hòa chu kỳ tế bào
- Các phân tử tín hiệu hoặc các thụ thể như một số
[hormonevà](/wiki/Hormone)các thụ thể của chúng
- Protein bảo vệ, có thể bao gồm mọi thứ từ
[kháng thể](/wiki/Kh%C3%A1ng_th%E1%BB%83)của [hệ miễn dịch](/wiki/H%E1%BB%87_mi%E1%BB%85n_d%E1%BB%8Bch), đến toxins (như [dendrotoxin](/w/index.php?title=Dendrotoxin&action=edit&redlink=1)của rắn), đến protein bao gồm các amino axit bất thường như [canavanin](/w/index.php?title=Canavanin&action=edit&redlink=1)
Một lớp
[phospholipid](/w/index.php?title=Phospholipid&action=edit&redlink=1) kép tạo thành màng tế bào cấu tạo nên một rào chắn, chứa mọi thứ bên trong tế bào và bảo vệ các hợp chất di chuyển tự do vào và ra khỏi tế bào. Do sự thấm chọn lọc của màng phospholipid chỉ có một số hợp chất cụ thể mới có thể đi qua nó. Ở một số sinh vật đa bào, chúng có vai trò lưu trữ năng lượng và thông tin trung gian giữa các tế bào. Cacbohydrat thì dễ vỡ hơn so với các lipid và sinh nhiều năng lượng hơn so với các lipid và protein. Trong thực tế, các cacbohydrat là một nguồn ngăng lượng lớn cho tất cả sinh vật sống.
## Cấu trúc[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=3)]
Tất cả các sinh vật cấu tạo bởi các đơn vị monomer được gọi là
[tế bào](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o); một số chỉ có một tế bào (đơn bào) và số khác có nhiều tế bào (đa bào). Các sinh vật đa bào có thể biệt hóa các tế bào để thực hiện các chức năng khác nhau. Một nhóm các tế bào như thế gọi là mô, và ở động vật cơ có 4 nhóm gồm [biểu mô](/wiki/Bi%E1%BB%83u_m%C3%B4), [mô thần kinh](/wiki/M%C3%B4_th%E1%BA%A7n_kinh), [mô cơ](/wiki/C%C6%A1), và [mô liên kết](/wiki/M%C3%B4_li%C3%AAn_k%E1%BA%BFt).Nhiều kiểu mô hoạt động cùng nhau hình thành [cơ quan](/wiki/C%C6%A1_quan_(sinh_h%E1%BB%8Dc)) có các chức năng riêng biệt (như bơm máu từ tim, hoặc bảo vệ tác hại từ môi trường như [da](/wiki/Da)). Cấu trúc này tiếp tục xuất hiện ở các động vật cao hơn với nhiều cơ quan tập hợp thành hệ cơ quan cho phép chúng sinh sản, tiêu hóa,.... Nhiều sinh vật đa bào có nhiều hệ cơ quan, phối hợp với nhau cho phép sự sống tồn tại.
### Tế bào[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=4)] [Thuyết tế bào](/wiki/Thuy%E1%BA%BFt_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o) được phát triển đầu tiên năm 1839 bởi [Schleiden](/wiki/Matthias_Jakob_Schleiden) và [Schwann](/wiki/Theodor_Schwann), chỉ ra rằng tất cả sinh vật được cấu tạo bởi một hoặc nhiều tế bào; tất cả các chức năng quan trọng của một sinh vật xảy ra bên trong các tế bào, và các tế bào chứa các [thông tin di truyền](/wiki/Di_truy%E1%BB%81n_h%E1%BB%8Dc) cần thiết cho việc quy định chức năng tế bào và để truyền thông tin cho các thế hệ tiếp theo của các tế bào.
Có hai loại tế bào gồm nhân chuẩn và nhân sơ. Các tế bào nhân sơ thường tồn tại riêng biệt, trong khi các tế bào nhân chuẩn thường được tìm thấy ở sinh vật đa bào. Các tế bào nhân sơ thiếu màng nhân vì vậy
[ADN](/wiki/ADN) không bị ràng buộc bên trong tế bà; tế bào nhân chuẩn có màng nhân.
Tất cả tế bào có màng tế bào bao bọc bên ngoài, tách biệt thành phần bên trong với môi trường của nó, quy định những gì đi vào và ra, và duy trì thế điện của tế bào. Bên trong màng,
[tế bào chất](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o_ch%E1%BA%A5t) chứa muối chiếm hầu hết thể tích tế bào. Tất cả tế bào có [ADN](/wiki/ADN), vật liệu di truyền của [gen](/wiki/Gen), và [RNA](/wiki/RNA), chứa thông tin cần thiết để tạo thành nhiều loại protein khác nhau như [enzyme](/wiki/Enzyme), bộ máy nguyên thủy của tế bào. Cũng có những loại phân tử sinh học khác như các tế bào.
Tất cả các tế bào có chung nhiều đặc điểm:
[[1]](#cite_note-AlbertsCh1-1)
- Sinh sản bằng cách
[phân bào](/wiki/Ph%C3%A2n_b%C3%A0o).
- Sử dụng
[enzyme](/wiki/Enzyme)và các protein khác được mã hóa bởi các gen [ADN](/wiki/ADN)và thông qua [mRNA](/wiki/MRNA)trung gian và các [ribosome](/wiki/Ribosome).
- Trao đổi chất bao gồm cả việc lấy vật liệu thô để tạo nên các thành phần của tế bào, chuyển hóa năng lượng,
[phân tử](/wiki/Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD)và giải phóng các sản phẩm phụ. Chức năng của tế bào phụ thuộc vào khả năng lấy và sử dụng năng lượng hóa học được chứa trong các phân tử hữu cơ. Năng lượng này có nguồn gốc từ quá trình trao đổi chất.
- Phản ứng lại các kích thích bên ngoài và bên trong như thay đổi nhiệt độ, pH, hoặc hàm lượng dinh dưỡng.
- Các thành phần tế bào được chứa bên trong
[màng bề mặt tế bào](/wiki/M%C3%A0ng_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o)màng này chứa các protein và lớp lipid kép.
## Tiến hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=5)]
[Tổ tiên chung gần nhất](/wiki/T%E1%BB%95_ti%C3%AAn_chung_g%E1%BA%A7n_nh%E1%BA%A5t)[ [sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=6)] [Tổ tiên chung gần nhất](/wiki/T%E1%BB%95_ti%C3%AAn_chung_g%E1%BA%A7n_nh%E1%BA%A5t) là những sinh vật gần đây nhất hiện sống trên Trái Đất có cùng tổ tiên. LUA được ước tính xuất hiện vào khoảng 3,5 đến 3,8 tỉ năm trước (đôi khi trong [2] [Đại Cổ Thái cổ](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%95_Th%C3%A1i_c%E1%BB%95)). [[3]](#cite_note-3) [[4]](#cite_note-4)
Thông tin về sự phát triển trước đây của sự sống bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau, kể cả
[địa chất học](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%8Dc) và [khoa học hành tinh](/wiki/Khoa_h%E1%BB%8Dc_h%C3%A0nh_tinh). Các ngành khoa học này cung cấp thông tin về lịch sử của Trái Đất và những thay đổi được tạo ra bởi sự sống. Tuy nhiên, việc tiếp cận những thông tin về Trái Đất trước đây đã bị phá hủy bởi các quá trình địa chất qua nhiều giai đoạn khác nhau.
Trong sinh học, học thuyết
[vũ trụ có chung nguồn gốc](/w/index.php?title=V%C5%A9_tr%E1%BB%A5_c%C3%B3_chung_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) đề xuất rằng tất cả sinh vật trên Trái Đất đều xuất phát từ tổ tiên chung. Bằng chứng về tổ tiên chung có thể được tìm thấy trong những đặc điểm chung giữa tất cả các sinh vật sống. Trong thời kỳ Darwin, bằng chứng về những đặc điểm chung chỉ dưa trên quan sát tương đồng về hình thái, chẳng hạn như tất cả các loài chim đều có cánh, thậm chí không thể bay.
Ngày nay, có bằng chứng mạnh mẽ từ
[gen](/wiki/Gen) cho thấy rằng tất cả sinh vật có cùng một tổ tiên. Ví dụ như mỗi tế bào sinh vật sống sử dụng các axit nucleic là vật liệu di truyền của nó, và sử dụng cùng 20 aminoaxit khi tạo thành các khối [protein](/wiki/Protein). Tất cả sinh vật dùng chung [mã di truyền](/wiki/M%C3%A3_di_truy%E1%BB%81n) để phiên dịch chuỗi axit nucleic vào trong các protein. Tính phổ quát của những đặc điểm này cho thấy tổ tiên chung mạnh mẽ, bởi vì sự chọn lọc của rất nhiều những đặc điểm này có vẻ như tùy ý.
Tranh cãi về nguồn gốc tổ tiên chung được thúc đẩy trong một bài bào của Ford Doolittle năm 2000
bài báo này thảo luận những biến đổi trong mã di truyền. Đặc biệt nó đề xuất rằng sự chuyển [5] [gen](/wiki/Gen)ngang có thể tạo ra vấn đề trong việc phân tích về nguồn gốc tổ tiên này. Tuy nhiên, năm 2010, một thử nghiệm toán học chính thức về giả thiết xác định chuyển [gen](/wiki/Gen)ngang không thể bác bỏ sự tồn tại của một tổ tiên chung; nó chỉ đẩy lùi ngày khi mà tổ tiên này bắt đầu xuất hiện. Theobald (2010) đã tính toán từ dữ liệu di truyền (và đặc biệt là việc sử dụng phổ quát của cùng mã di truyền, cùng một nucleotide và các axit amin giống nhau), yếu tố có lợi cho sự tồn tại tổ tiên chung là 10^2489. [[6]](#cite_note-theo-6)
### Chuyển gen ngang[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=7)]
Tổ tiên của các sinh vật sống được xây dựng lại theo phương pháp truyền thống từ hình thái, nhưng ngày càng được bổ sung tái cấu trúc-phát sinh loài của bằng cách so sánh các chuỗi gen (DNA).
Nhà sinh học Gogarten cho rằng "ẩn dụ ban đầu của cây không còn phù hợp với dữ liệu nghiên cứu bộ
[gen](/wiki/Gen) gần đây", mặc dù "các nhà sinh học (nên) sử dụng sự kết hợp metaphor để miêu tả những lịch sử khác nhau được kết hợp trong các bộ [gen](/wiki/Gen) riêng biệt và sử dụng mạng lưới metaphor để hình dung sự trao đổi phong phú và những hiệu quả liên kết của HGT trong vi sinh vật." [[7]](#cite_note-7)
### Tương lai của sự sống[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=8)]
Theo các thuật ngữ hiện đại, nhóm
[sinh vật nhân bản](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt_nh%C3%A2n_b%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1) đề cập đến việc tạo ra các sinh vật đa bào mới giống hệt về mặt di truyền với sinh vật khác. Tuy nhiên, những công nghệ được sử dụng để nhân bản có khả năng tạo ra những loài mới hoàn toàn. Nhân bản sinh vật là chủ đề của nhiều tranh cãi về yếu tố đạo đức.
Năm 2008,
[Viện J. Craig Venter](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%87n_J._Craig_Venter&action=edit&redlink=1) đã lắp ráp một hệ gen [bi khuẩn](/w/index.php?title=Bi_khu%E1%BA%A9n&action=edit&redlink=1) tổng hợp của * bằng cách sử dụng sự tái tổ hợp trong men của 25 mảnh Mycoplasma genitalium* [ADN](/wiki/ADN)chồng lắp trong một bước cơ bản. *Việc sử dụng tái tổ hợp men đã đơn giản hóa việc lắp ráp các phân tử* [ADN](/wiki/ADN)lớn từ các mảnh tổng hợp và tự nhiên. [[8]](#cite_note-Venter-8)
## Tổ chức sinh học[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=9)] **Các cấp độ tổ chức sinh học** [Nguyên tử](/wiki/Nguy%C3%AAn_t%E1%BB%AD) [Phân tử](/wiki/Ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) [Đại phân tử](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_ph%C3%A2n_t%E1%BB%AD) [Bào quan](/wiki/B%C3%A0o_quan) [Tế bào](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o) [Mô](/wiki/M%C3%B4) [Cơ quan](/wiki/C%C6%A1_quan) [Hệ cơ quan](/wiki/H%E1%BB%87_c%C6%A1_quan)
- Cơ thể (sinh vật)
-
-
-
-
-
-
-
**Các cấp độ tổ chức trên cá thể**
## Phân loại học[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=10)] *Xem thêm nữa*
## Virus[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=11)] [Virus](/wiki/Virus) không được coi là những sinh vật điển hình vì chúng không có khả năng tự [sinh sản](/wiki/Sinh_s%E1%BA%A3n) và [trao đổi chất](/wiki/Trao_%C4%91%E1%BB%95i_ch%E1%BA%A5t). Điều này cũng gây tranh cãi khi một số "vật ký sinh" và "nội cộng sinh" cũng không có khả năng *sống* độc lập. Dù rằng virus cũng có một số [enzyme](/wiki/Enzym) và phân tử đặc trưng của các sinh vật sống, nhưng chúng không có khả năng sống bên ngoài tế bào [vật chủ](/wiki/V%E1%BA%ADt_ch%E1%BB%A7). Virus phải sử dụng bộ máy trao đổi chất và bộ máy di truyền của sinh vật chủ. Nguồn gốc của virus hiện nay vẫn chưa được khẳng định. Một số nhà khoa học cho rằng, virus có nguồn gốc từ chính các vật chủ của nó.
## Tuổi thọ[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=12)]
Một trong những thông số cơ bản của sinh vật là
[tuổi thọ](/wiki/Tu%E1%BB%95i_th%E1%BB%8D). Một vài loài động vật chỉ sống trong 1 ngày, trong khi một vài loài thực vật lại sống hàng ngàn năm. Quá trình [lão hóa](/wiki/L%C3%A3o_h%C3%B3a) là một quá trình quan trọng vì nó quyết định tuổi thọ của mọi sinh vật, vi khuẩn, virus thậm chí là các [prion](/wiki/Viroid_v%C3%A0_Prion).
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=13)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=14)] [^](#cite_ref-AlbertsCh1_1-0) [The Universal Features of Cells on Earth](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Search&db=books&doptcmdl=GenBookHL&term=%22all+cells%22+AND+mboc4%5Bbook%5D+AND+372023%5Buid%5D&rid=mboc4.section.4#23)in Chapter 1 of *fourth edition, edited by Bruce Alberts (2002) published by Garland Science.* [Molecular Biology of the Cell](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Search&db=books&doptcmdl=GenBookHL&term=cell+biology+AND+mboc4%5Bbook%5D+AND+373693%5Buid%5D&rid=mboc4) **Theobald, D. L.I (2010), “A formal test of the theory of universal common ancestry”,** [^](#cite_ref-theobald_2-0) [Nature](/wiki/Nature_(journal)) **465**(7295): 219–22, [Bibcode](/wiki/Bibcode): [2010Natur.465..219T](http://adsabs.harvard.edu/abs/2010Natur.465..219T), [doi](/wiki/DOI): [10.1038/nature09014](//dx.doi.org/10.1038%2Fnature09014), [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [20463738](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20463738) **Doolittle, W. F. (2000),** [^](#cite_ref-3) [“Uprooting the tree of life”](http://shiva.msu.montana.edu/courses/mb437_537_2005_fall/docs/uprooting.pdf)(PDF), [Scientific American](/wiki/Scientific_American) **282**(6): 90–95, [doi](/wiki/DOI): [10.1038/scientificamerican0200-90](//dx.doi.org/10.1038%2Fscientificamerican0200-90), [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [10710791](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10710791). **Glansdorff, N.; Xu, Y; Labedan, B. (2008), “The Last Universal Common Ancestor: Emergence, constitution and genetic legacy of an elusive forerunner”,** [^](#cite_ref-4) [Biology Direct](/w/index.php?title=Biology_Direct&action=edit&redlink=1) **3**: 29, [doi](/wiki/DOI): [10.1186/1745-6150-3-29](//dx.doi.org/10.1186%2F1745-6150-3-29), [PMC](/wiki/PubMed_Central) [2478661](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2478661), [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [18613974](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18613974). **Doolittle, W. Ford (February 2000).** [^](#cite_ref-5) [Uprooting the tree of life](http://shiva.msu.montana.edu/courses/mb437_537_2004_fall/docs/uprooting.pdf). Scientific American 282 (6): 90–95. [^](#cite_ref-theo_6-0) [“A formal test of the theory of universal common ancestry”](http://www.nature.com/nature/journal/v465/n7295/full/465168a.html), *Nature*(London: Macmillan Publishers Limited) **465**(7295), Ngày 13 tháng 5 năm 2010: 219–22, [Bibcode](/wiki/Bibcode): [2010Natur.465..219T](http://adsabs.harvard.edu/abs/2010Natur.465..219T), [doi](/wiki/DOI): [10.1038/nature09014](//dx.doi.org/10.1038%2Fnature09014), [ISSN](/wiki/ISSN) [0028-0836](//www.worldcat.org/issn/0028-0836), [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [20463738](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20463738). Đã bỏ qua tham số không rõ
|c last=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) **Peter Gogarten.** [^](#cite_ref-7) [“Horizontal Gene Transfer - A New Paradigm for Biology”](http://www.esalenctr.org/display/confpage.cfm?confid=10&pageid=105&pgtype=1). esalenctr.org. Truy cập ngày 20 tháng 8 năm 2011. **Gibsona, Daniel G.; Benders, Gwynedd A.; Axelroda, Kevin C. và đồng nghiệp (2008).** [^](#cite_ref-Venter_8-0) [“One-step assembly in yeast of 25 overlapping DNA fragments to form a complete synthetic Mycoplasma genitalium genome”](http://www.pnas.org/content/105/51/20404.full.pdf)(PDF). *PNAS* **105**(51): 20404–20409. [doi](/wiki/DOI): [10.1073/pnas.0811011106](//dx.doi.org/10.1073%2Fpnas.0811011106). [PMC](/wiki/PubMed_Central) [2600582](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2600582). [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [19073939](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19073939).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Sinh_v%E1%BA%ADt&action=edit§ion=15)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Danh mục phân loại trên NCBI](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Root) [Species 2000 Danh mục các loài sinh vật trên Website Species 2000](http://www.species2000.org/) [Dự án The Tree of Life của Đại học Arizona](http://tolweb.org/tree/phylogeny.html). [Sinh học đại cương-Phần 1.1: Sinh học tế bào](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/khoahoc/sinhhocdc_a1/phan1/decuong.htm) [Sinh học đại cương-Phần 1.2: Di truyền học](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/khoahoc/sinhhocdc_a1/phan2/decuong.htm) [Sinh học đại cương-Phần 1.3: Học thuyết tiến hóa](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/khoahoc/sinhhocdc_a1/phan3/decuong.htm) [Sinh học đại cương-Phần 2.1: Sinh học cơ thể thực vật](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/khoahoc/sinhhocdc_a2/phan1/decuong.htm) [Sinh học đại cương-Phần 2.2: Sinh học cơ thể động vật có xương sống](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/khoahoc/sinhhocdc_a2/phan2/decuong.htm) [Sinh học đại cương-Phần 2.3: Đa dạng sinh học](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/khoahoc/sinhhocdc_a2/phan3/decuong.htm) [Bài giảng về Phân loại thực vật](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/supham/phanloaitv/decuong.htm)của [Đặng Minh Quân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Minh_Qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)tại trường [Đại học Cần Thơ](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_C%E1%BA%A7n_Th%C6%A1) [Lược sử Sinh học](http://www.ctu.edu.vn/coursewares/supham/luocsusinhhoc/decuong.htm)
|
|

X-Cache: cp1067 miss, cp1052 miss


text:
Thể loại:Động vật không xương sống Argentina
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
C
- ► Côn trùng Argentina (22 tr.)
Các trang trong thể loại “Động vật không xương sống Argentina”
Thể loại này gồm trang sau.

markdown:
# Thể loại:Động vật không xương sống Argentina
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
## Thể loại con
Thể loại này gồm thể loại con sau.
### C
- ►
[Côn trùng Argentina](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%C3%B4n_tr%C3%B9ng_Argentina) (22 tr.)
## Các trang trong thể loại “Động vật không xương sống Argentina”
Thể loại này gồm trang sau.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1065 miss, cp1052 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Tiếng gọi nơi hoang dã
Tiếng gọi nơi hoang dã (nguyên bản tiếng Anh: The Call of the Wild) là một tiểu thuyết của nhà văn Mỹ Jack London. Cốt truyện kể về một con chó tên là Buck đã được thuần hóa, cưng chiều. Nhưng một loạt các sự kiện xảy ra khi Buck bị bắt khỏi trang trại để trở thành chó kéo xe ở khu vực Alaska lạnh giá, trong giai đoạn mọi người đổ xô đi tìm vàng thế kỷ 19, thiên nhiên nguyên thủy đã đánh thức bản năng của Buck. Buck trở lại cuộc sống hoang dã. Buck trở về rừng, và sống chung với lũ sói.
Xuất bản lần đầu năm 1903, Tiếng gọi nơi hoang dã là tiểu thuyết được nhiều người đọc nhất của Jack London và được xem là tác phẩm hay nhất của ông. Do nhân vật chính là một con chó, đôi khi người ta phân loại tiểu thuyết này là một tiểu thuyết dành cho thanh thiếu niên, phù hợp cho trẻ con, tuy trong tác phẩm không thiếu những cảnh hành hạ súc vật, sự chết chóc, sự tranh đoạt, và chứa đựng nhiều cảnh bạo lực thô bạo.
Sau tiểu thuyết này, năm 1906 Jack London viết quyển Nanh Trắng (White Fang), một tiểu thuyết với bối cảnh tương tự (phương bắc lạnh giá), nhưng chủ đề lại trái ngược, kể về một con sói hoang dã được Weedon Scott, một chuyên gia khai khoáng đến từ San Francisco thuần hóa.
Ấn bản tiếng Anh[sửa | sửa mã nguồn]
- Dyer, Daniel, 1997: The Call of the Wild: Annotated and Illustrated, University of Oklahoma Press, ISBN 0-8061-2920-4
Bản dịch tiếng Việt[sửa | sửa mã nguồn]
- Tiếng gọi nơi hoang dã, Nguyễn Công Ái và Vũ Tuấn Phương dịch, in trong tập truyện cùng tên, Hà Nội, Nhà xuất bản Lao động, 1983, 239 trang, khổ 13x19 cm.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- The Call of the Wild, tiếng Anh, miễn phí tại Dự án Gutenberg
- Text of The Call of the Wild at Berkeley's Sunsite
- White Fang compared to The Call of the Wild, literary analysis
- Free audiobook from LibriVox
- David Winning (director) official web site

markdown:
*Tiếng gọi nơi hoang dã*
|The Call of the Wild|
|
|![]()
[Jack London](/wiki/Jack_London) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) [Macmillan](/w/index.php?title=Macmillan_Publishers&action=edit&redlink=1) [1903](/wiki/1903) [Bìa cứng](/w/index.php?title=B%C3%ACa_c%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1)& [Bìa giấy](/w/index.php?title=B%C3%ACa_gi%E1%BA%A5y&action=edit&redlink=1)) [ISBN](/wiki/ISBN) [OCLC](/wiki/OCLC) *Không* [Nanh Trắng](/wiki/Nanh_Tr%E1%BA%AFng)(White Fang) * (nguyên bản Tiếng gọi nơi hoang dã* [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *The Call of the Wild*) là một [tiểu thuyết](/wiki/Ti%E1%BB%83u_thuy%E1%BA%BFt)của nhà văn [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Jack London](/wiki/Jack_London). Cốt truyện kể về một con [chó](/wiki/Ch%C3%B3)tên là Buck đã được [thuần hóa](/wiki/Thu%E1%BA%A7n_h%C3%B3a), cưng chiều. Nhưng một loạt các sự kiện xảy ra khi Buck bị bắt khỏi trang trại để trở thành chó kéo xe ở khu vực [Alaska](/wiki/Alaska)lạnh giá, trong giai đoạn mọi người đổ xô đi tìm vàng thế kỷ 19, thiên nhiên nguyên thủy đã đánh thức bản năng của Buck. Buck trở lại cuộc sống hoang dã. Buck trở về rừng, và sống chung với lũ [sói](/wiki/S%C3%B3i_x%C3%A1m).
Xuất bản lần đầu năm 1903,
*Tiếng gọi nơi hoang dã* là tiểu thuyết được nhiều người đọc nhất của Jack London và được xem là tác phẩm hay nhất của ông. Do [nhân vật chính](/wiki/Nh%C3%A2n_v%E1%BA%ADt_ch%C3%ADnh) là một con chó, đôi khi người ta phân loại tiểu thuyết này là một tiểu thuyết dành cho thanh thiếu niên, phù hợp cho trẻ con, tuy trong tác phẩm không thiếu những cảnh hành hạ súc vật, sự chết chóc, sự tranh đoạt, và chứa đựng nhiều cảnh bạo lực thô bạo.
Sau tiểu thuyết này, năm
[1906](/wiki/1906) Jack London viết quyển * ( Nanh Trắng* *White Fang*), một tiểu thuyết với bối cảnh tương tự (phương bắc lạnh giá), nhưng chủ đề lại trái ngược, kể về một con [sói](/wiki/S%C3%B3i_x%C3%A1m)hoang dã được Weedon Scott, một chuyên gia khai khoáng đến từ [San Francisco](/wiki/San_Francisco)thuần hóa.
## Ấn bản tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_g%E1%BB%8Di_n%C6%A1i_hoang_d%C3%A3&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_g%E1%BB%8Di_n%C6%A1i_hoang_d%C3%A3&action=edit§ion=1)]
- Dyer, Daniel, 1997:
*The Call of the Wild: Annotated and Illustrated,*University of Oklahoma Press, [ISBN 0-8061-2920-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0806129204)
## Bản dịch tiếng Việt[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_g%E1%BB%8Di_n%C6%A1i_hoang_d%C3%A3&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_g%E1%BB%8Di_n%C6%A1i_hoang_d%C3%A3&action=edit§ion=2)] *Tiếng gọi nơi hoang dã*, Nguyễn Công Ái và Vũ Tuấn Phương dịch, in trong tập truyện cùng tên, Hà Nội, Nhà xuất bản Lao động, 1983, 239 trang, khổ 13x19 cm.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_g%E1%BB%8Di_n%C6%A1i_hoang_d%C3%A3&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_g%E1%BB%8Di_n%C6%A1i_hoang_d%C3%A3&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_g%E1%BB%8Di_n%C6%A1i_hoang_d%C3%A3&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_g%E1%BB%8Di_n%C6%A1i_hoang_d%C3%A3&action=edit§ion=4)] [, tiếng Anh, miễn phí tại](http://www.gutenberg.org/etext/215) *The Call of the Wild* [Dự án Gutenberg](/wiki/D%E1%BB%B1_%C3%A1n_Gutenberg) [Text of](http://london.sonoma.edu/Writings/CallOfTheWild/)at Berkeley's Sunsite *The Call of the Wild* [White Fang compared to The Call of the Wild](http://www.harrymaugans.com/2006/05/03/jack-london-white-fang-call-of-the-wild/), literary analysis [Free audiobook](http://librivox.org/call-of-the-wild-by-jack-london/)from [LibriVox](http://librivox.org) [David Winning (director) official web site](http://www.davidwinning.com/)
|
|
|Khác
||Nhóm
|


text:
197, đệ 197 chương
Loại đừng: khoa học viễn tưởng trò chơi tác giả: củi gạo du diêm thư danh: nông gia nhạc tiểu lão bản
Bảo tồn
197, đệ 197 chương
Kỳ thật Trần An Tu này hội vào cũng không tính quá sớm, bởi vì tại đây phía trước Lục Giang Viễn đã muốn kết rắn chắc thực địa đã trúng không ít hạ. Lão gia tử là cái yêu thể diện đích nhân, cho dù giận tới cực điểm cũng không hướng bên ngoài thượng có thể xem tới được đích địa phương tiếp đón, Lục Giang Viễn cũng kiên cường, mày cũng chưa mặt nhăn một chút, cho nên vừa mới bắt đầu Trần An Tu còn tưởng rằng đây là vừa mới bắt đầu, còn may mắn lỗ mãng tỉnh lại đích đúng lúc, làm cho bọn họ vượt qua , bất quá hắn rất nhanh liền chú ý tới tiểu cữu tay phải trên lưng có câu hồng dấu, một lóng tay khoan, đã muốn thũng đi lên.
Nhưng nhìn xem ngồi ở kháng duyên nhân thượng đích hai vị lão nhân, một cái tức giận đến cả người còn tại run rẩy, một cái hốc mắt phiếm hồng, Trần An Tu chỉ có thể làm bộ như không thấy được hai vị phụ thân đích chật vật, miễn cưỡng giơ lên khuôn mặt tươi cười, ôm lỗ mãng phóng tới hai vị lão nhân trung gian, "Bà ngoại, ông ngoại, lỗ mãng giữa trưa không cơm, hiện tại đói bụng, trong nhà còn có cái gì ăn đích không?"
Lão nhân đều đau lòng đứa nhỏ, lão thái thái mạt mạt khóe mắt, lập tức đã nghĩ hạ kháng, "Trứng chim, thịt, sữa, trong nhà đều có, lỗ mãng có phải hay không muốn uống sữa bột, ta đi trên đường đích siêu dặm cho hắn mua gói to đi, lỗ mãng muốn uống cái dạng gì đích?"
Trần An Tu vội vàng đem nhân ngăn lại, "Không cần, không cần bà ngoại, sữa bột và vân vân đều mang theo đâu, ta đợi liền cho hắn xông lên, bất quá hắn cũng không có thể quang uống sữa bột, có thịt trong lời nói, ta cho hắn làm điểm hàm thịt chúc uống, chính là tứ ca cùng tấn tấn còn tại bên kia ngủ. . . . . ."
Lão thái thái hiểu được ý tứ của hắn, "Ta đã biết, vậy ngươi đi thôi, đem lỗ mãng đặt ở nơi này là được."
Trần an thân thiện hữu hảo giống không cảm nhận được này trong phòng đích khẩn trương không khí giống nhau, thuận thuận lỗ mãng đích chíp bông, ngữ khí nhẹ nhàng địa cùng hắn nói, "Lỗ mãng ở trong này ngoan ngoãn đích, nghe rất bà ngoại cùng rất ông ngoại trong lời nói, ba ba cho ngươi hướng nãi uống."
Lỗ mãng ngửa đầu a một tiếng, cũng không biết là nghe hiểu vẫn là không có nghe đổng, Trần An Tu coi như làm hắn nghe hiểu , nhấc chân bước đi, một câu vi hai cái phụ thân biện bạch trong lời nói đều không có.
Điều này làm cho lão gia tử trong lòng có loại thoáng thiểm như vậy một chút đích tiểu buồn bực, này tráng tráng quỷ tinh quỷ tinh đích, ngay cả cái mượn đề tài để nói chuyện của mình đích cơ hội cũng không cho hắn, giả ngu sung lăng theo sát cái không có việc gì nhân nhân giống nhau, chợt vừa thấy lộng địa giống như đứng ở bọn họ bên này, âm thầm đồng ý hắn ba ba bị đánh giống nhau, nhưng bị hắn như vậy một tá đoạn, chính mình tụ trong lòng đầu đích kia khẩu khí lập tức tan, nghĩ muốn nhắc lại đứng lên thật sự không lớn dễ dàng.
Nông gia nhạc tiểu lão bản 197-202- Sài Mễ Du Diêm
695 3 0

markdown:
197, đệ 197 chương
Loại đừng: khoa học viễn tưởng trò chơi tác giả: củi gạo du diêm thư danh: nông gia nhạc tiểu lão bản
Bảo tồn
197, đệ 197 chương
Kỳ thật Trần An Tu này hội vào cũng không tính quá sớm, bởi vì tại đây phía trước Lục Giang Viễn đã muốn kết rắn chắc thực địa đã trúng không ít hạ. Lão gia tử là cái yêu thể diện đích nhân, cho dù giận tới cực điểm cũng không hướng bên ngoài thượng có thể xem tới được đích địa phương tiếp đón, Lục Giang Viễn cũng kiên cường, mày cũng chưa mặt nhăn một chút, cho nên vừa mới bắt đầu Trần An Tu còn tưởng rằng đây là vừa mới bắt đầu, còn may mắn lỗ mãng tỉnh lại đích đúng lúc, làm cho bọn họ vượt qua , bất quá hắn rất nhanh liền chú ý tới tiểu cữu tay phải trên lưng có câu hồng dấu, một lóng tay khoan, đã muốn thũng đi lên.
Nhưng nhìn xem ngồi ở kháng duyên nhân thượng đích hai vị lão nhân, một cái tức giận đến cả người còn tại run rẩy, một cái hốc mắt phiếm hồng, Trần An Tu chỉ có thể làm bộ như không thấy được hai vị phụ thân đích chật vật, miễn cưỡng giơ lên khuôn mặt tươi cười, ôm lỗ mãng phóng tới hai vị lão nhân trung gian, "Bà ngoại, ông ngoại, lỗ mãng giữa trưa không cơm, hiện tại đói bụng, trong nhà còn có cái gì ăn đích không?"
Lão nhân đều đau lòng đứa nhỏ, lão thái thái mạt mạt khóe mắt, lập tức đã nghĩ hạ kháng, "Trứng chim, thịt, sữa, trong nhà đều có, lỗ mãng có phải hay không muốn uống sữa bột, ta đi trên đường đích siêu dặm cho hắn mua gói to đi, lỗ mãng muốn uống cái dạng gì đích?"
Trần An Tu vội vàng đem nhân ngăn lại, "Không cần, không cần bà ngoại, sữa bột và vân vân đều mang theo đâu, ta đợi liền cho hắn xông lên, bất quá hắn cũng không có thể quang uống sữa bột, có thịt trong lời nói, ta cho hắn làm điểm hàm thịt chúc uống, chính là tứ ca cùng tấn tấn còn tại bên kia ngủ. . . . . ."
Lão thái thái hiểu được ý tứ của hắn, "Ta đã biết, vậy ngươi đi thôi, đem lỗ mãng đặt ở nơi này là được."
Trần an thân thiện hữu hảo giống không cảm nhận được này trong phòng đích khẩn trương không khí giống nhau, thuận thuận lỗ mãng đích chíp bông, ngữ khí nhẹ nhàng địa cùng hắn nói, "Lỗ mãng ở trong này ngoan ngoãn đích, nghe rất bà ngoại cùng rất ông ngoại trong lời nói, ba ba cho ngươi hướng nãi uống."
Lỗ mãng ngửa đầu a một tiếng, cũng không biết là nghe hiểu vẫn là không có nghe đổng, Trần An Tu coi như làm hắn nghe hiểu , nhấc chân bước đi, một câu vi hai cái phụ thân biện bạch trong lời nói đều không có.
Điều này làm cho lão gia tử trong lòng có loại thoáng thiểm như vậy một chút đích tiểu buồn bực, này tráng tráng quỷ tinh quỷ tinh đích, ngay cả cái mượn đề tài để nói chuyện của mình đích cơ hội cũng không cho hắn, giả ngu sung lăng theo sát cái không có việc gì nhân nhân giống nhau, chợt vừa thấy lộng địa giống như đứng ở bọn họ bên này, âm thầm đồng ý hắn ba ba bị đánh giống nhau, nhưng bị hắn như vậy một tá đoạn, chính mình tụ trong lòng đầu đích kia khẩu khí lập tức tan, nghĩ muốn nhắc lại đứng lên thật sự không lớn dễ dàng.
## Nông gia nhạc tiểu lão bản 197-202- Sài Mễ Du Diêm
695 3

WARC-Truncated: length

Set-Cookie: laravel_session=eHtyPxplMk8ygimJlgEEMs3TCOcNJYO5uKcqsZNE; expires=Sun, 25-Sep-2016 06:29:10 GMT; Max-Age=3600; path=/; HttpOnly

X-Powered-By: wp

Server: cloudflare-nginx

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8