text:
Lê (chi thực vật)
Lê là tên gọi chung của một nhóm thực vật, chứa các loài cây ăn quả thuộc chi có danh pháp khoa học Pyrus. Các loài lê được phân loại trong phân tông Pyrinae trong phạm vi tông Pyreae. Các loài cây này là cây lâu năm.
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Việc gieo trồng lê tại các khu vực có khí hậu ôn đới đã có từ thời tiền sử, và có chứng cứ cho thấy quả của nó được sử dụng làm thức ăn kể từ thời kỳ đó. Nhiều dấu vết của điều này đã được tìm thấy tại các khu nhà sàn ven hồ tại Thụy Sĩ. Dựa vào tên gọi của lê trong các ngôn ngữ phương Tây, Alphonse de Candolle đã suy đoán về việc gieo trồng loại cây này từ thời cổ đại xa xưa trong khu vực từ vùng bờ biển Caspi tới khu vực bờ biển ven Địa Trung Hải.
Lê được trồng trong vườn cây ăn quả hùng vĩ của Alcinous, được đề cập trong Odyssey vii: "Tại đó người ta trồng những cây lê và thạch lựu và táo cao và sum sê với quả tươi màu của chúng, và những cây vả ngọt ngào và những cây ô liu sum sê. Với những cây này, cho dù đó là mùa đông hay mùa hè thì quả không lúc nào ngớt, mà kéo dài trong suốt cả năm".
Lê cũng được người La Mã cổ đại gieo trồng. Naturalis Historia (Lịch sử tự nhiên) của Pliny Già khuyến cáo hầm nó với mật ong và ghi chép khoảng 30 giống lê. Sách dạy nấu ăn của người La Mã, cuốn De re coquinaria, được coi là do Apicius viết, có một công thức làm món lê ướp gia vị hầm, gọi là patina, hay soufflé (IV.2.35).
Một chủng lê nhất định, với lông trắng tại mặt dưới lá của nó, được cho là có nguồn gốc từ loài P. nivalis, và quả của nó chủ yếu được sử dụng tại Pháp để sản xuất rượu lê (xem thêm rượu trái cây). Một loại lê quả nhỏ khác, với tính chín sớm và quả giống như táo tây, có thể quy cho loài P. cordata, một loài tìm thấy trong tự nhiên tại miền tây Pháp, Devonshire và Cornwall. Lê cũng đã được trồng tại Trung Quốc vào khoảng 3.000 năm gần đây.
Chi này được coi là có nguồn gốc tại khu vực ngày nay là miền tây Trung Quốc, trong khu vực chân núi Thiên Sơn, một dãy núi nằm ở Trung Á, và đã lan tỏa về phía bắc và phía nam, dọc theo các dãy núi, tiến hóa thành một nhóm đa dạng khoảng trên 20 loài cơ bản được công nhận rộng khắp [cần dẫn nguồn]. Vô số chủng và giống của loài lê châu Âu được gieo trồng (Pyrus communis subsp. communis), chắc chắn đã sinh ra từ một hay hai phân loài hoang dã (P. communis subsp. pyraster và P. communis subsp. caucasica), phân bố rộng khắp châu Âu, và đôi khi tạo thành một phần của thảm thực vật tự nhiên trong các khu rừng.
Các loài và loại cây lai ghép nguồn gốc châu Á với quả ăn được có kích thước từ trung bình tới lớn bao gồm P. pyrifolia, P. ussuriensis, P. bretschneideri, P. sinkiangensis và P. pashia. Các loài quả nhỏ khác thường được sử dụng làm gốc ghép cho các dạng gieo trồng.
Đặc điểm[sửa | sửa mã nguồn]
Lê là các loài cây bản địa của khu vực duyên hải và các khu vực có khí hậu ôn hòa tại Cựu thế giới, từ miền tây châu Âu và miền bắc châu Phi kéo dài về phía đông ngang qua châu Á. Chúng là các cây gỗ có kích thước vừa phải, cao tới 10–17 m, thường với tán lá cao và hẹp; một vài loài là dạng cây bụi. Lá của chúng mọc so le, lá đơn, dài 2–12 cm, màu xanh lục bóng ở một số loài, ở các loài khác có lông tơ màu trắng bạc mọc rậm; hình dáng lá từ hình ô van rộng bản tới hình mác hẹp. Phần lớn thuộc loại lá sớm rụng, nhưng 1-2 loài ở Đông Nam Á là thường xanh. Phần lớn các loài chịu lạnh tốt, sống được khi nhiệt độ hạ xuống tới khoảng từ −25 °C tới −40 °C trong mùa đông, ngoại trừ các loài thường xanh, là các loài chỉ chịu được lạnh tới khoảng −15 °C.
Hoa của chúng thường màu trắng, hiếm khi nhuốm màu vàng hay hồng, đường kính 2–4 cm, và có 5 cánh hoa, 5 lá đài và nhiều nhị[2]. Giống như các loài táo tây có quan hệ họ hàng gần, quả lê là dạng quả táo, ở phần lớn các loài hoang dã có đường kính 1–4 cm, nhưng một số dạng gieo trồng thì chiều dài lên tới 18 cm và chiều rộng lên tới 8 cm; hình dáng quả thay đổi tùy theo loài, từ hình cầu dẹt tới hình cầu cho tới dạng quả lê kinh điển ('hình lê') của lê châu Âu với phần sát cuống thuôn dài và phần cuối quả dạng củ hành.
Quả (theo nghĩa 'ẩm thực') của lê là dạng quả táo, một loại quả giả, thực chất là sự phình to của đế hoa (hay ống đài). Nằm bên trong lớp cùi thịt của nó mới là quả thật sự (quả theo nghĩa 'thực vật học'), hình thành từ 5 lá noãn dạng sụn, trong ẩm thực nó bị gọi chung là "lõi".
Lê tương tự như táo tây trong gieo trồng, nhân giống và thụ phấn. Lê và táo tây cũng có quan hệ họ hàng gần với mộc qua Kavkaz.
Lê và táo tây không phải luôn luôn có thể phân biệt bằng hình dạng quả; một số giống lê cho quả trông rất giống như quả táo tây. Một khác biệt chính là ở chỗ cùi thịt của quả lê chứa thạch bào (còn gọi là "sạn"). Cây lê và cây táo tây cũng có một vài khác biệt thấy được.
Theo Ủy ban lê vùng tây bắc Hoa Kỳ (Pear Bureau Northwest) thì có khoảng 3.000 giống lê đã biết được gieo trồng khắp thế giới[3]. Tại Hoa Kỳ chỉ có khoảng 10 giống được công nhận rộng khắp, bao gồm: Green Bartlett, Red Bartlett, Bosc, Green Anjou, Red Anjou, Comice, Forelle, Seckel, Concorde, Starkrimson[3].
Các loài và lai ghép[sửa | sửa mã nguồn]
Danh sách dưới đây lấy theo GRIN[4]
- Đoạn Pashia
- Pyrus armeniacifolia — lê lá hạnh
- Pyrus betulifolia — đỗ lê
- Pyrus × bretschneideri — lê trắng, bạch lê, đôi khi coi là phân loài của Pyrus pyrifolia.
- Pyrus calleryana — đậu lê, lê Callery
- Pyrus calleryana var. calleryana
- Pyrus calleryana var. koehnei (đồng nghĩa: Pyrus koehnei)—đậu lê lá nêm, lê thường xanh ở Hoa Nam và Đài Loan.
- Pyrus cossonii — lê Algeri
- Pyrus dimorphophylla
- Pyrus fauriei
- Pyrus hondoensis
- Pyrus × hopeiensis — lê Hà Bắc (Trung Quốc)
- Pyrus koehnei
- Pyrus pashia — lê Afghan, lê Tứ Xuyên
- Pyrus pashia var. pashia
- Pyrus × phaeocarpa — cát lê
- Pyrus pseudopashia — lê Vân Nam
- Pyrus pyrifolia — lê Nashi, sa lê
- Pyrus pyrifolia var. culta
- Pyrus pyrifolia var. pyrifolia
- Pyrus × serrulata — ma lê
- Pyrus × sinkiangensis — lê Tân Cương, một số tác giả coi là lai ghép liên loài giữa Pyrus bretschneideri và Pyrus communis
- Pyrus taiwanensis
- Pyrus ussuriensis — lê Siberi, thu tử lê
- Pyrus ×uyematsuana = P. dimorphophylla × P. hondoensis
- Pyrus xerophila — mộc lê
- Đoạn Pyrus
- Pyrus boissieriana
- Pyrus × canescens
- Pyrus communis (đồng nghĩa: Pyrus bourgaeana) — lê châu Âu
- Pyrus communis subsp. caucasica (đồng nghĩa: Pyrus caucasica) —lê Kavkaz
- Pyrus communis subsp. communis (các giống gieo trồng như Beurre d'Anjou, Bartlett và Beurre Bosc).
- Pyrus communis subsp. pyraster (đồng nghĩa: Pyrus pyraster) — lê rừng châu Âu, lê dại châu Âu
- Pyrus × complexa
- Pyrus cordata — lê Plymouth
- Pyrus elaeagnifolia — lê lá nhót
- Pyrus elaeagrifolia subsp. elaeagrifolia
- Pyrus elaeagrifolia subsp. kotschyana (đồng nghĩa: Pyrus kotschyana)
- Pyrus gharbiana
- Pyrus glabra
- Pyrus korshinskyi
- Pyrus korshinskyi subsp. bucharica
- Pyrus × lecontei = P. communis × P. pyrifolia
- Pyrus mamorensis
- Pyrus × michauxii = ? P. amygdaliformis × P. ×nivalis
- Pyrus × nivalis = P. communis × P. elaeagrifolia — lê tuyết
- Pyrus regelii
- Pyrus sachokiana
- Pyrus salicifolia — lê lá liễu
- Pyrus spinosa (đồng nghĩa: Pyrus amygdaliformis)
- Pyrus syriaca
- Pyrus turcomanica
Sinh thái học[sửa | sửa mã nguồn]
Ở trạng thái sống hoang dã trong tự nhiên tại châu Âu, lê phổ biến tới gần vĩ độ 60°. Phía trên ranh giới phía bắc này thì hiếm thấy lê. Năm 2006, nhờ kết quả của việc chọn giống thành công các giống chịu giá rét, người ta đã có thể trồng lê thành công trong các khu vườn nằm tại Ural và Tây Siberi tới vĩ độ 55°.
Trong tự nhiên, một số loài lê như lê Iberia được phát tán nhờ thú và một số loài chim[5]
Gieo trồng[sửa | sửa mã nguồn]
Lê được trồng bằng cách gieo hạt của các giống cây trồng thông thường hay của các loại cây hoang dã, chúng tạo thành các gốc ghép để các nhà chọn giống thực hiện việc ghép gốc. Các gốc ghép của cả mộc qua Kavkaz lẫn lê sản sinh theo dòng vô tính đều được sử dụng cho các vườn trồng lê ăn quả thuộc loài Pyrus communis. Người ta có thể thực hiện việc thụ phấn chéo để duy trì hay kết hợp các đặc điểm mong muốn.
Ba loài lê chiếm phần lớn sản lượng lê ăn quả là lê châu Âu (Pyrus communis subsp. communis) được gieo trồng chủ yếu ở châu Âu và Bắc Mỹ, bạch lê hay lê trắng Trung Quốc (Pyrus bretschneideri), và lê Nashi hay sa lê, lê táo hoặc lê châu Á (Pyrus pyrifolia), với 2 loài này chủ yếu được gieo trồng tại Đông Á. Có hàng nghìn giống lê của ba loài này. Các loài khác như lê Tân Cương (P. sinkiangensis) và lê Afghan hay lê Tứ Xuyên (P. pashia), được gieo trồng tại miền tây và miền nam Trung Quốc và khu vực Nam Á ở quy mô nhỏ hơn.
Các loài lê khác nói chung được trồng làm gốc ghép cho lê châu Âu và lê châu Á cũng như làm cây cảnh. Lê Siberi (Pyrus ussuriensis) với quả không ngon đã được lai ghép chéo với Pyrus communis để tạo ra các giống lê chịu lạnh tốt hơn. Lê Bradford (Pyrus calleryana 'Bradford') được trồng rộng khắp ở Bắc Mỹ làm cây cảnh hay gốc ghép kháng rệp vừng (gây bệnh tàn rụi) cho các vườn lê ăn quả trồng các giống của loài Pyrus communis. Lê lá liễu (Pyrus salicifolia) được trồng vì các lá thanh mảnh, rậm lông màu trắng bạc rất đẹp của nó.
Mùa vụ[sửa | sửa mã nguồn]
Các giống lê với quả chín trong mùa hè và mùa thu của loài Pyrus communis là các giống có tốc độ hô hấp cao khi quả chín nên được thu hái trước khi chúng chín nẫu, khi chúng vẫn còn xanh nhưng gãy khi nhấc lên. Trong trường hợp của 'Passe Crassane', một giống lê mùa đông tại Pháp, mùa vụ được thu hoạch theo truyền thống vào 3 khoảng thời gian khác nhau: lần một khoảng 2 tuần trước khi lê chín, lần hai khoảng 1 tuần hay 10 ngày sau khi lê chín, và lần ba khi lê chín nẫu. Những quả lê thu hoạch lần một sẽ được ăn cuối cùng, và vì thế vụ lê có thể kéo dài đáng kể. Riêng lê Nashi có thể để chín trên cây.
Bệnh tật và dịch hại[sửa | sửa mã nguồn]
Sản xuất[sửa | sửa mã nguồn]
Lưu trữ, bảo quản[sửa | sửa mã nguồn]
Quả lê có thể lưu trữ ở nhiệt độ phòng cho tới khi chín[6]. Lê được coi là chín khi lớp cùi thịt xung quanh cuống lún xuống khi ép nhẹ[6]. Các quả lê chín được lưu giữ tốt nhất trong khu vực được làm lạnh ở nhiệt độ khoảng 4 °C, xếp thành lớp mỏng không che đậy, nơi chúng có thể giữ được phẩm chất tốt trong vòng 2-3 ngày[6].
Sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]
Quả lê được tiêu thụ ở dạng quả tươi, đóng hộp, quả khô cũng như nước ép quả lê. Nước ép quả lê có thể dùng làm thạch hay mứt trái cây, thường được kết hợp với các loại trái quả khác. Nước ps trái lê lên men được dùng sản xuất rượu lê.
Lê chín ở nhiệt độ phòng, nhưng sẽ chín nhanh hơn nếu xếp cạnh chuối hay táo tây trong túi đựng quả[7]. Việc làm lạnh sẽ làm chậm tốc độ chín. Ủy ban lê tây bắc (Pear Bureau Northwest) đưa ra lời khuyên về độ chín và cách thức đánh giá độ chín của lê như sau: Mặc dù lớp vỏ các quả lê Bartlett thay đổi từ xanh sang vàng khi chúng chín, nhưng phần lớn các giống lại ít thể hiện sự thay đổi màu sắc khi chúng chín. Do lê chín từ trong ra ngoài nên cách tốt nhất để đánh giá độ chín là "kiểm tra cổ". Để kiểm tra cổ nhằm xác định độ chín, áp ngón tay cái nhẹ vào cổ (tức phần sát cuống quả). Nếu nó lõm xuống khi ép nhẹ thì lê đã chín, ngọt và nhiều nước. Nếu không lõm xuống thì lê còn xanh, để nó ở nhiệt độ phòng và kiểm tra cổ mỗi ngày[8].
Lê dùng làm thực phẩm là lê xanh, khô và cứng, chỉ có thể ăn được sau vài giờ nấu nướng. Hai giống lê làm thực phẩm của Hà Lan là "Gieser Wildeman" và "Saint Remy". Theo truyền thống quả của chúng được hầm trong rượu với gia vị và được ăn nóng lẫn ăn nguội[9]
Gỗ lê là một trong những vật liệu được ưa chuộng nhất trong sản xuất các nhạc cụ hơi làm bằng gỗ có chất lượng cao cũng như làm đồ nội thất. Nó cũng được sử dụng trong sản xuất các đồ gỗ chạm khắc, hay dùng làm củi sinh ra khói có hương thơm để xông khói cho thịt hay thuốc lá. Gỗ lê cũng có giá trị trong sản xuất thìa, muôi và que cời nhà bếp, do nó không làm ô nhiễm thức ăn bằng mùi vị, màu sắc và không bị cong vênh hay vỡ vụn mặc cho việc rửa ráy và sấy khô nhiều lần. Lincoln miêu tả nó là "loại gỗ khá cứng, rất ổn định... (được sử dụng để) chạm khắc... cán bút vẽ, cán ô, các dụng cụ đo đạc như ê ke và thước chữ T (thước chữ đinh)... dụng cụ ghi... bàn phím đàn violin và ghi ta và phím đàn piano... lớp gỗ mặt trang trí". Nó là tương tự như gỗ của họ hàng của nó, cây táo [tây], (Pyrus malus [còn gọi là Malus domestica]) và được sử dụng cho nhiều mục đích tương tự như vậy[10].
Lá lê được sử dụng làm thuốc hút tại châu Âu trước khi có sự du nhập của thuốc lá[11][12].
Lợi ích sức khỏe[sửa | sửa mã nguồn]
Lê là nguồn cung cấp xơ dinh dưỡng tuyệt hảo và là nguồn cung cấp nhiều vitamin C. Theo quy định của FDA ngày 25 tháng 7 năm 2006 trong "Food Labeling; Guidelines for Voluntary Nutrition Labeling of Raw Fruits, Vegetables, and Fish" thì giá trị dinh dưỡng của quả lê tươi kích thước trung bình cân nặng 166 g (5,9 oz) là như sau:
Quả lê ít gây dị ứng hơn nhiều loại quả khác, và vì thế nước ép quả lê đôi khi được sử dụng như là loại nước quả lần đầu tiên cho trẻ sơ sinh uống[13]. Tuy nhiên, nên thận trọng khi cho trẻ sơ sinh uống nước quả ép do các nghiên cứu đã gợi ý về mối liên quan giữa việc dùng nhiều nước trái cây ép với sự suy giảm hấp thụ dinh dưỡng cũng như xu hướng béo phì[14]. Lê chứa ít các salicylat và benzoat và vì thế được khuyến cáo trong khẩu phần ăn kiêng dành cho những người dễ bị dị ứng[15]. Cùng với thịt cừu và gạo, lê có thể là một phần trong khẩu phần ăn kiêng chặt chẽ của những người dễ bị dị ứng[16]
Lê có thể là hữu ích trong điều trị viêm nhiễm màng nhầy, viêm ruột kết, các rối loạn túi mật kinh niên, viêm khớp và bệnh gút. Lê cũng có thể có lợi trong việc hạ huyết áp cao, kiểm soát nồng độ cholesterol trong máu và tăng tính axít của nước tiểu. Tại Hy Lạp cổ đại, lê được dùng để điều trị nôn mửa.
Phần lớn các chất xơ là không hòa tan và như thế lê có tác dụng nhuận tràng. Các sợi có sạn có thể làm giảm số lượng polip ruột kết có khả năng chuyển thành ung thư. Phần lớn vitamin C cũng như xơ dinh dưỡng nằm trong lớp vỏ quả[17].
Thư viện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
-
-
Những quả lê Bartlett (giống châu Âu) chín.
-
-
-
-
Lê Vicar of Winkfield, một giống lê đặc sản không còn thấy phổ biến nữa. Ảnh chụp tại British Columbia, Canada.
-
-
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Potter, D. et al. (2007). “Phylogeny and classification of Rosaceae”. Plant Systematics and Evolution 266 (1–2): 5–43. doi:10.1007/s00606-007-0539-9.
- ^ [1]
- ^ a ă Pear Varieties. Usapears.com. Tra cứu 8-6-2011.
- ^ GRIN Species Records of Pyrus
- ^ Fedriani J. M., Delibes M., 2009. Seed dispersal in the Iberian pear, Pyrus bourgaeana: A role for infrequent mutualists. Ecoscience 16(3): 311-321,
- ^ a ă â Canadian Produce Marketing Association (CPMA): Home Storage Guide for Fresh Fruits & Vegetables. Tra cứu 8-6-2011.
- ^ Northwest Gardening – OSU Extension Service, How to ripen winter pears to perfection. Tra cứu ngày 8-6-2011.
- ^ Pear Bureau Northwest: Produce Guide - Pears
- ^ Dutch stewed pears. Davesgarden.com. Tra cứu 8-6-2011.
- ^ Lincoln William (1986). World Woods in Color. Fresno, California, USA: Linden Publishing Co. Inc.. Trang 33, 207. ISBN 0-941936-20-1.
- ^ Info Tabac: histoire du tabac (Info Tabac: lịch sử thuốc lá) (tiếng Pháp), tra cứu 8-6-2011]
- ^ Bertrand Dautzenberg, Epidémiologie des maladies liées au tabac (Dịch tễ học các bệnh liên quan tới thuốc lá) (tiếng Pháp), tra cứu 8-6-2011.
- ^ “The wonder of pears”. FreeDiets.
- ^ Patricia Queen Samour; Kathy King Helm; Carol E. Lang (1999). Handbook of Pediatric Nutrition. Jones & Bartlett Learning. tr. 89. ISBN 9780763733056. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2011.
- ^ Gibson, A. R.; Clancy, R. L. (1978). “An Australian exclusion diet”. The Medical Journal of Australia 1 (5): 290–292. PMID 661687.
- ^ A. Morris, 2008, A Guide to Suspected Food Allergy, Surrey Allergy Clinic, Vương quốc Anh.
- ^ Phyllis A. Balch (13 tháng 5 năm 2003). Prescription for Dietary Wellness. Penguin. tr. 67. ISBN 9781583331477. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2011.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- California Pear Recipes – Chứa trên 100 công thức làm món ăn từ California Pear.
- Các giống lê châu Âu, miêu tả về lê thương phẩm tại Australia.
- Fruit in mythology – Tính biểu tượng của lê
- Handbook of Practical Gardening – Thông tin làm vườn liên quan tới lê.
- "The Pear in History, Literature, Popular Culture, and Art" (Lê trong lịch sử, văn học, văn hóa dân gian và nghệ thuật)
- Pear Panache - Tập hợp các công thức chế biến món lê cho đầu bếp
- Công thức chế biến món lê - tập hợp các công thức chế biến món lê từ Ủy ban lê tây bắc (Pear Bureau Northwest)
- Các giống lê – Thông tin về các giống lê trồng tại California.
- Trang về lê của Đại học Georgia — Lịch sử gieo trồng và thương mại.
- USA Pears — Miêu tả các giống lê.
- Lê dại (Pyrus pyraster) Hình ảnh chẩn đoán, các mẫu cây trong vườn ươm cây Morton.

markdown:
# Lê (chi thực vật)
[Lê](/wiki/L%C3%AA).
|Lê|
|
|![]()
[lê châu Âu](/w/index.php?title=L%C3%AA_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1)với quả [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Rosids](/wiki/Nh%C3%A1nh_hoa_H%E1%BB%93ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Rosales](/wiki/B%E1%BB%99_Hoa_h%E1%BB%93ng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Rosaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Hoa_h%E1%BB%93ng) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Maloideae](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_H%E1%BA%A3i_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng)hay [Spiraeoideae](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_M%C6%A1_tr%C3%A2n_ch%C3%A2u) [[1]](#cite_note-Potter-1) [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *tribus*) [Pyreae](/w/index.php?title=Pyreae&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-Potter-1) [Phân tông](/wiki/Ph%C3%A2n_t%C3%B4ng)( *subtribus*) [Pyrinae](/w/index.php?title=Pyrinae&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-Potter-1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Pyrus** [L.](/wiki/Carl_von_Linn%C3%A9), 1753 [văn bản](#C.C3.A1c_lo.C3.A0i_v.C3.A0_lai_gh.C3.A9p). **Lê** là tên gọi chung của một nhóm thực vật, chứa các loài cây ăn quả thuộc chi có danh pháp khoa học *. Các loài lê được phân loại trong phân tông Pyrus* [Pyrinae](/w/index.php?title=Pyrinae&action=edit&redlink=1)trong phạm vi tông [Pyreae](/w/index.php?title=Pyreae&action=edit&redlink=1). Các loài cây này là cây lâu năm.
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=1)]
Việc gieo trồng lê tại các khu vực có khí hậu ôn đới đã có từ thời tiền sử, và có chứng cứ cho thấy quả của nó được sử dụng làm thức ăn kể từ thời kỳ đó. Nhiều dấu vết của điều này đã được tìm thấy tại các khu nhà sàn ven hồ tại Thụy Sĩ. Dựa vào tên gọi của lê trong các ngôn ngữ phương Tây,
[Alphonse de Candolle](/w/index.php?title=Alphonse_de_Candolle&action=edit&redlink=1) đã suy đoán về việc gieo trồng loại cây này từ thời cổ đại xa xưa trong khu vực từ vùng bờ biển [Caspi](/wiki/Bi%E1%BB%83n_Caspi) tới khu vực bờ biển ven [Địa Trung Hải](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_Trung_H%E1%BA%A3i).
Lê được trồng trong vườn cây ăn quả hùng vĩ của
[Alcinous](/w/index.php?title=Alcinous&action=edit&redlink=1), được đề cập trong * vii: "Tại đó người ta trồng những cây lê và Odyssey* [thạch lựu](/wiki/L%E1%BB%B1u)và [táo](/wiki/T%C3%A1o_t%C3%A2y)cao và sum sê với quả tươi màu của chúng, và những cây [vả](/wiki/Ficus)ngọt ngào và những cây [ô liu](/w/index.php?title=Chi_%C3%94_liu&action=edit&redlink=1)sum sê. Với những cây này, cho dù đó là mùa đông hay mùa hè thì quả không lúc nào ngớt, mà kéo dài trong suốt cả năm".
Lê cũng được người La Mã cổ đại gieo trồng.
*Naturalis Historia* (Lịch sử tự nhiên) của [Pliny Già](/wiki/Pliny_Gi%C3%A0) khuyến cáo hầm nó với mật ong và ghi chép khoảng 30 giống lê. Sách dạy nấu ăn của người La Mã, cuốn *, được coi là do De re coquinaria* [Apicius](/w/index.php?title=Apicius&action=edit&redlink=1)viết, có một công thức làm món lê ướp gia vị hầm, gọi là *patina*, hay soufflé (IV.2.35).
Một chủng lê nhất định, với lông trắng tại mặt dưới lá của nó, được cho là có nguồn gốc từ loài
*P. nivalis*, và quả của nó chủ yếu được sử dụng tại Pháp để sản xuất [rượu lê](/w/index.php?title=R%C6%B0%E1%BB%A3u_l%C3%AA&action=edit&redlink=1) (xem thêm [rượu trái cây](/wiki/R%C6%B0%E1%BB%A3u_tr%C3%A1i_c%C3%A2y)). Một loại lê quả nhỏ khác, với tính chín sớm và quả giống như táo tây, có thể quy cho loài *P. cordata*, một loài tìm thấy trong tự nhiên tại miền tây [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), [Devonshire](/w/index.php?title=Devonshire&action=edit&redlink=1) và [Cornwall](/wiki/Cornwall). Lê cũng đã được trồng tại Trung Quốc vào khoảng 3.000 năm gần đây.
Chi này được coi là có nguồn gốc tại khu vực ngày nay là miền tây Trung Quốc, trong khu vực chân núi
[Thiên Sơn](/wiki/Thi%C3%AAn_S%C6%A1n), một dãy núi nằm ở [Trung Á](/wiki/Trung_%C3%81), và đã lan tỏa về phía bắc và phía nam, dọc theo các dãy núi, tiến hóa thành một nhóm đa dạng khoảng trên 20 loài cơ bản được công nhận rộng khắp [. Vô số chủng và giống của loài [cần dẫn nguồn](/wiki/Wikipedia:Ch%C3%BA_th%C3%ADch_ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c)] [lê châu Âu](/w/index.php?title=L%C3%AA_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1)được gieo trồng ( *Pyrus communis*subsp. *communis*), chắc chắn đã sinh ra từ một hay hai phân loài hoang dã ( *P. communis*subsp. *pyraster*và *P. communis*subsp. *caucasica*), phân bố rộng khắp châu Âu, và đôi khi tạo thành một phần của thảm thực vật tự nhiên trong các khu rừng.
Các loài và loại cây lai ghép nguồn gốc châu Á với quả ăn được có kích thước từ trung bình tới lớn bao gồm
*P. pyrifolia*, *P. ussuriensis*, *P. bretschneideri*, *P. sinkiangensis* và *P. pashia*. Các loài quả nhỏ khác thường được sử dụng làm [gốc ghép](/w/index.php?title=G%E1%BB%91c_gh%C3%A9p&action=edit&redlink=1) cho các dạng gieo trồng.
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=2)]
Lê là các loài cây bản địa của khu vực duyên hải và các khu vực có khí hậu ôn hòa tại
[Cựu thế giới](/wiki/C%E1%BB%B1u_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi), từ miền tây [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) và miền bắc [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) kéo dài về phía đông ngang qua [châu Á](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%81). Chúng là các cây gỗ có kích thước vừa phải, cao tới 10–17 m, thường với tán lá cao và hẹp; một vài loài là dạng cây bụi. Lá của chúng mọc so le, lá đơn, dài 2–12 cm, màu xanh lục bóng ở một số loài, ở các loài khác có lông tơ màu trắng bạc mọc rậm; hình dáng lá từ hình ô van rộng bản tới hình mác hẹp. Phần lớn thuộc loại lá sớm rụng, nhưng 1-2 loài ở Đông Nam Á là thường xanh. Phần lớn các loài chịu lạnh tốt, sống được khi nhiệt độ hạ xuống tới khoảng từ −25 °C tới −40 °C trong mùa đông, ngoại trừ các loài thường xanh, là các loài chỉ chịu được lạnh tới khoảng −15 °C.
Hoa của chúng thường màu trắng, hiếm khi nhuốm màu vàng hay hồng, đường kính 2–4 cm, và có 5 cánh hoa, 5 lá đài và nhiều nhị
. Giống như các loài [2] [táo tây](/wiki/Chi_H%E1%BA%A3i_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng)có quan hệ họ hàng gần, quả lê là dạng [quả táo](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3_t%C3%A1o_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1), ở phần lớn các loài hoang dã có đường kính 1–4 cm, nhưng một số dạng gieo trồng thì chiều dài lên tới 18 cm và chiều rộng lên tới 8 cm; hình dáng quả thay đổi tùy theo loài, từ hình cầu dẹt tới hình cầu cho tới dạng quả lê kinh điển ('hình lê') của [lê châu Âu](/w/index.php?title=L%C3%AA_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1)với phần sát cuống thuôn dài và phần cuối quả dạng củ hành.
Quả (theo nghĩa 'ẩm thực') của lê là dạng
[quả táo](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3_t%C3%A1o_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)&action=edit&redlink=1), một loại [quả giả](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A3_gi%E1%BA%A3_(th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit&redlink=1), thực chất là sự phình to của đế hoa (hay [ống đài](/wiki/L%C3%A1_%C4%91%C3%A0i)). Nằm bên trong lớp cùi thịt của nó mới là quả thật sự (quả theo nghĩa 'thực vật học'), hình thành từ 5 [lá noãn](/w/index.php?title=L%C3%A1_no%C3%A3n&action=edit&redlink=1) dạng sụn, trong ẩm thực nó bị gọi chung là "lõi".
Lê tương tự như
[táo tây](/wiki/T%C3%A1o_t%C3%A2y) trong gieo trồng, nhân giống và thụ phấn. Lê và táo tây cũng có quan hệ họ hàng gần với [mộc qua Kavkaz](/wiki/M%E1%BB%99c_qua_Kavkaz).
Lê và táo tây không phải luôn luôn có thể phân biệt bằng hình dạng quả; một số giống lê cho quả trông rất giống như quả táo tây. Một khác biệt chính là ở chỗ cùi thịt của quả lê chứa
[thạch bào](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A1ch_b%C3%A0o&action=edit&redlink=1) (còn gọi là "sạn"). Cây lê và cây táo tây cũng có một vài khác biệt thấy được.
Theo Ủy ban lê vùng tây bắc Hoa Kỳ (Pear Bureau Northwest) thì có khoảng 3.000 giống lê đã biết được gieo trồng khắp thế giới
. Tại Hoa Kỳ chỉ có khoảng 10 giống được công nhận rộng khắp, bao gồm: Green Bartlett, Red Bartlett, Bosc, Green Anjou, Red Anjou, Comice, Forelle, Seckel, Concorde, Starkrimson [3] . [[3]](#cite_note-USAPear-3)
### Các loài và lai ghép[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=3)]
Danh sách dưới đây lấy theo GRIN
[[4]](#cite_note-GRIN-4)
- Đoạn
**Pashia** *— lê lá hạnh* [Pyrus armeniacifolia](/wiki/Pyrus_armeniacifolia) *— đỗ lê* [Pyrus betulifolia](/wiki/Pyrus_betulifolia) *— lê trắng, bạch lê, đôi khi coi là phân loài của* [Pyrus × bretschneideri](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97_bretschneideri&action=edit&redlink=1) *Pyrus pyrifolia*. *— đậu lê, lê Callery* [Pyrus calleryana](/wiki/Pyrus_calleryana) *Pyrus calleryana*var. *calleryana* *Pyrus calleryana*var. *koehnei*(đồng nghĩa: *Pyrus koehnei*)—đậu lê lá nêm, lê thường xanh ở Hoa Nam và Đài Loan.
-
*— lê Algeri* [Pyrus cossonii](/w/index.php?title=Pyrus_cossonii&action=edit&redlink=1) [Pyrus dimorphophylla](/w/index.php?title=Pyrus_dimorphophylla&action=edit&redlink=1) [Pyrus fauriei](/w/index.php?title=Pyrus_fauriei&action=edit&redlink=1) [Pyrus hondoensis](/w/index.php?title=Pyrus_hondoensis&action=edit&redlink=1) *— lê Hà Bắc (Trung Quốc)* [Pyrus × hopeiensis](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97_hopeiensis&action=edit&redlink=1) [Pyrus koehnei](/w/index.php?title=Pyrus_koehnei&action=edit&redlink=1) *— lê Afghan, lê Tứ Xuyên* [Pyrus pashia](/wiki/Pyrus_pashia) *Pyrus pashia*var. *pashia*
-
*— cát lê* [Pyrus × phaeocarpa](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97_phaeocarpa&action=edit&redlink=1) *— lê Vân Nam* [Pyrus pseudopashia](/wiki/Pyrus_pseudopashia) *— lê Nashi, sa lê* [Pyrus pyrifolia](/wiki/Pyrus_pyrifolia) *Pyrus pyrifolia*var. *culta* *Pyrus pyrifolia*var. *pyrifolia*
-
*— ma lê* [Pyrus × serrulata](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97_serrulata&action=edit&redlink=1) *— lê Tân Cương, một số tác giả coi là lai ghép liên loài giữa* [Pyrus × sinkiangensis](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97_sinkiangensis&action=edit&redlink=1) *Pyrus bretschneideri*và *Pyrus communis* [Pyrus taiwanensis](/wiki/Pyrus_taiwanensis) *— lê Siberi, thu tử lê* [Pyrus ussuriensis](/wiki/Pyrus_ussuriensis) *=* [Pyrus ×uyematsuana](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97uyematsuana&action=edit&redlink=1) *P. dimorphophylla*× *P. hondoensis* *— mộc lê* [Pyrus xerophila](/wiki/Pyrus_xerophila)
-
- Đoạn
**Pyrus** [Pyrus boissieriana](/w/index.php?title=Pyrus_boissieriana&action=edit&redlink=1) [Pyrus × canescens](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97_canescens&action=edit&redlink=1) *(đồng nghĩa:* [Pyrus communis](/wiki/Pyrus_communis) *Pyrus bourgaeana*) — lê châu Âu *Pyrus communis*subsp. *caucasica*(đồng nghĩa: *) —lê Kavkaz* [Pyrus caucasica](/wiki/Pyrus_caucasica) *Pyrus communis*subsp. *communis*(các giống gieo trồng như [Beurre d'Anjou](/w/index.php?title=D%27Anjou&action=edit&redlink=1), [Bartlett](/w/index.php?title=L%C3%AA_Williams&action=edit&redlink=1)và [Beurre Bosc](/w/index.php?title=L%C3%AA_Bosc&action=edit&redlink=1)). *Pyrus communis*subsp. *pyraster*(đồng nghĩa: *) — lê rừng châu Âu, lê dại châu Âu* [Pyrus pyraster](/wiki/Pyrus_pyraster)
-
[Pyrus × complexa](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97_complexa&action=edit&redlink=1) *— lê Plymouth* [Pyrus cordata](/w/index.php?title=Pyrus_cordata&action=edit&redlink=1) *— lê lá nhót* [Pyrus elaeagnifolia](/w/index.php?title=Pyrus_elaeagnifolia&action=edit&redlink=1) *Pyrus elaeagrifolia*subsp. *elaeagrifolia* *Pyrus elaeagrifolia*subsp. *kotschyana*(đồng nghĩa: *)* [Pyrus kotschyana](/wiki/Pyrus_kotschyana)
-
[Pyrus gharbiana](/w/index.php?title=Pyrus_gharbiana&action=edit&redlink=1) [Pyrus glabra](/w/index.php?title=Pyrus_glabra&action=edit&redlink=1) [Pyrus korshinskyi](/wiki/Pyrus_korshinskyi) *Pyrus korshinskyi*subsp. *bucharica*
-
*=* [Pyrus × lecontei](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97_lecontei&action=edit&redlink=1) *P. communis*× *P. pyrifolia* [Pyrus mamorensis](/w/index.php?title=Pyrus_mamorensis&action=edit&redlink=1) *= ?* [Pyrus × michauxii](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97_michauxii&action=edit&redlink=1) *P. amygdaliformis*× *P. ×nivalis* *=* [Pyrus × nivalis](/w/index.php?title=Pyrus_%C3%97_nivalis&action=edit&redlink=1) *P. communis*× *P. elaeagrifolia*— lê tuyết [Pyrus regelii](/w/index.php?title=Pyrus_regelii&action=edit&redlink=1) [Pyrus sachokiana](/w/index.php?title=Pyrus_sachokiana&action=edit&redlink=1) *— lê lá liễu* [Pyrus salicifolia](/w/index.php?title=Pyrus_salicifolia&action=edit&redlink=1) *(đồng nghĩa:* [Pyrus spinosa](/w/index.php?title=Pyrus_spinosa&action=edit&redlink=1) *Pyrus amygdaliformis*) [Pyrus syriaca](/w/index.php?title=Pyrus_syriaca&action=edit&redlink=1) [Pyrus turcomanica](/w/index.php?title=Pyrus_turcomanica&action=edit&redlink=1)
-
## Sinh thái học[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=4)]
Ở trạng thái sống hoang dã trong tự nhiên tại châu Âu, lê phổ biến tới gần vĩ độ 60°. Phía trên ranh giới phía bắc này thì hiếm thấy lê. Năm 2006, nhờ kết quả của việc chọn giống thành công các giống chịu giá rét, người ta đã có thể trồng lê thành công trong các khu vườn nằm tại Ural và Tây Siberi tới vĩ độ 55°.
Trong tự nhiên, một số loài lê như lê Iberia được phát tán nhờ thú và một số loài chim
[[5]](#cite_note-5)
## Gieo trồng[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=5)]
Lê được trồng bằng cách gieo hạt của các giống cây trồng thông thường hay của các loại cây hoang dã, chúng tạo thành các gốc ghép để các nhà chọn giống thực hiện việc ghép gốc. Các gốc ghép của cả mộc qua Kavkaz lẫn lê sản sinh theo dòng vô tính đều được sử dụng cho các vườn trồng lê ăn quả thuộc loài
*Pyrus communis*. Người ta có thể thực hiện việc thụ phấn chéo để duy trì hay kết hợp các đặc điểm mong muốn.
Ba loài lê chiếm phần lớn sản lượng lê ăn quả là
[lê châu Âu](/w/index.php?title=L%C3%AA_ch%C3%A2u_%C3%82u&action=edit&redlink=1) ( *Pyrus communis* subsp. *communis*) được gieo trồng chủ yếu ở châu Âu và [Bắc Mỹ](/wiki/B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9), [bạch lê](/w/index.php?title=B%E1%BA%A1ch_l%C3%AA&action=edit&redlink=1) hay lê trắng Trung Quốc ( *Pyrus bretschneideri*), và [lê Nashi](/w/index.php?title=L%C3%AA_Nashi&action=edit&redlink=1) hay sa lê, lê táo hoặc lê châu Á ( *Pyrus pyrifolia*), với 2 loài này chủ yếu được gieo trồng tại Đông Á. Có hàng nghìn giống lê của ba loài này. Các loài khác như [lê Tân Cương](/w/index.php?title=L%C3%AA_T%C3%A2n_C%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) ( *P. sinkiangensis*) và [lê Afghan](/w/index.php?title=L%C3%AA_Afghan&action=edit&redlink=1) hay lê Tứ Xuyên ( *P. pashia*), được gieo trồng tại miền tây và miền nam Trung Quốc và khu vực Nam Á ở quy mô nhỏ hơn.
Các loài lê khác nói chung được trồng làm gốc ghép cho lê châu Âu và lê châu Á cũng như làm cây cảnh.
[Lê Siberi](/w/index.php?title=L%C3%AA_Siberi&action=edit&redlink=1) ( *Pyrus ussuriensis*) với quả không ngon đã được lai ghép chéo với *Pyrus communis* để tạo ra các giống lê chịu lạnh tốt hơn. [Lê Bradford](/w/index.php?title=L%C3%AA_Callery&action=edit&redlink=1) ( *Pyrus calleryana* 'Bradford') được trồng rộng khắp ở Bắc Mỹ làm cây cảnh hay gốc ghép kháng rệp vừng (gây bệnh tàn rụi) cho các vườn lê ăn quả trồng các giống của loài *Pyrus communis*. [Lê lá liễu](/w/index.php?title=L%C3%AA_l%C3%A1_li%E1%BB%85u&action=edit&redlink=1) ( *Pyrus salicifolia*) được trồng vì các lá thanh mảnh, rậm lông màu trắng bạc rất đẹp của nó.
### Mùa vụ[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=6)]
Các giống lê với quả chín trong mùa hè và mùa thu của loài
*Pyrus communis* là các giống có tốc độ hô hấp cao khi quả chín nên được thu hái trước khi chúng chín nẫu, khi chúng vẫn còn xanh nhưng gãy khi nhấc lên. Trong trường hợp của 'Passe Crassane', một giống lê mùa đông tại [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p), mùa vụ được thu hoạch theo truyền thống vào 3 khoảng thời gian khác nhau: lần một khoảng 2 tuần trước khi lê chín, lần hai khoảng 1 tuần hay 10 ngày sau khi lê chín, và lần ba khi lê chín nẫu. Những quả lê thu hoạch lần một sẽ được ăn cuối cùng, và vì thế vụ lê có thể kéo dài đáng kể. Riêng lê Nashi có thể để chín trên cây.
### Bệnh tật và dịch hại[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=7)]
### Sản xuất[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=8)]
|Mười nước sản xuất hàng đầu — 2009|
|Quốc gia||Sản lượng (
| ![ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
![ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/22px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
[Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) ![Cờ Hoa Kỳ Cờ Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/22px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) ![ Flag of Italy.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Flag_of_Italy.svg/22px-Flag_of_Italy.svg.png)
![ Flag of Italy.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Flag_of_Italy.svg/22px-Flag_of_Italy.svg.png)
[Ý](/wiki/%C3%9D) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Flag_of_Argentina.svg/22px-Flag_of_Argentina.svg.png)
[Argentina](/wiki/Argentina) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Flag_of_South_Korea.svg/22px-Flag_of_South_Korea.svg.png)
[Hàn Quốc](/wiki/H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Flag_of_Spain.svg/22px-Flag_of_Spain.svg.png)
[Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Flag_of_Turkey.svg/22px-Flag_of_Turkey.svg.png)
[Thổ Nhĩ Kỳ](/wiki/Th%E1%BB%95_Nh%C4%A9_K%E1%BB%B3) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Flag_of_Japan.svg/22px-Flag_of_Japan.svg.png)
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) ![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Flag_of_South_Africa.svg/22px-Flag_of_South_Africa.svg.png)
[Nam Phi](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nam_Phi) ![ Flag of India.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Flag_of_India.svg/22px-Flag_of_India.svg.png)
![ Flag of India.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Flag_of_India.svg/22px-Flag_of_India.svg.png)
[Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) **Thế giới** **22.460.529** **A**
Nguồn:
[FAO](http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor)
## Lưu trữ, bảo quản[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=9)]
Quả lê có thể lưu trữ ở nhiệt độ phòng cho tới khi chín
. Lê được coi là chín khi lớp cùi thịt xung quanh cuống lún xuống khi ép nhẹ [6] . Các quả lê chín được lưu giữ tốt nhất trong khu vực được làm lạnh ở nhiệt độ khoảng 4 °C, xếp thành lớp mỏng không che đậy, nơi chúng có thể giữ được phẩm chất tốt trong vòng 2-3 ngày [[6]](#cite_note-cpma-6) . [[6]](#cite_note-cpma-6)
## Sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=10)]
Quả lê được tiêu thụ ở dạng quả tươi, đóng hộp, quả khô cũng như nước ép quả lê. Nước ép quả lê có thể dùng làm thạch hay mứt trái cây, thường được kết hợp với các loại trái quả khác. Nước ps trái lê lên men được dùng sản xuất
[rượu lê](/w/index.php?title=R%C6%B0%E1%BB%A3u_l%C3%AA&action=edit&redlink=1).
Lê chín ở nhiệt độ phòng, nhưng sẽ chín nhanh hơn nếu xếp cạnh
[chuối](/wiki/Chu%E1%BB%91i) hay táo tây trong túi đựng quả . Việc làm lạnh sẽ làm chậm tốc độ chín. Ủy ban lê tây bắc (Pear Bureau Northwest) đưa ra lời khuyên về độ chín và cách thức đánh giá độ chín của lê như sau: Mặc dù lớp vỏ các quả lê Bartlett thay đổi từ xanh sang vàng khi chúng chín, nhưng phần lớn các giống lại ít thể hiện sự thay đổi màu sắc khi chúng chín. Do lê chín từ trong ra ngoài nên cách tốt nhất để đánh giá độ chín là "kiểm tra cổ". Để kiểm tra cổ nhằm xác định độ chín, áp ngón tay cái nhẹ vào cổ (tức phần sát cuống quả). Nếu nó lõm xuống khi ép nhẹ thì lê đã chín, ngọt và nhiều nước. Nếu không lõm xuống thì lê còn xanh, để nó ở nhiệt độ phòng và kiểm tra cổ mỗi ngày [7] . [[8]](#cite_note-8)
Lê dùng làm thực phẩm là lê xanh, khô và cứng, chỉ có thể ăn được sau vài giờ nấu nướng. Hai giống lê làm thực phẩm của Hà Lan là "Gieser Wildeman" và "Saint Remy". Theo truyền thống quả của chúng được hầm trong rượu với gia vị và được ăn nóng lẫn ăn nguội
[[9]](#cite_note-9)
Gỗ lê là một trong những vật liệu được ưa chuộng nhất trong sản xuất các nhạc cụ hơi làm bằng gỗ có chất lượng cao cũng như làm đồ nội thất. Nó cũng được sử dụng trong sản xuất các đồ gỗ chạm khắc, hay dùng làm củi sinh ra khói có hương thơm để xông khói cho thịt hay thuốc lá. Gỗ lê cũng có giá trị trong sản xuất thìa, muôi và que cời nhà bếp, do nó không làm ô nhiễm thức ăn bằng mùi vị, màu sắc và không bị cong vênh hay vỡ vụn mặc cho việc rửa ráy và sấy khô nhiều lần. Lincoln miêu tả nó là "loại gỗ khá cứng, rất ổn định... (được sử dụng để) chạm khắc... cán bút vẽ, cán ô, các dụng cụ đo đạc như ê ke và thước chữ T (thước chữ đinh)... dụng cụ ghi... bàn phím đàn
[violin](/wiki/V%C4%A9_c%E1%BA%A7m) và [ghi ta](/wiki/Ghi-ta) và phím đàn piano... lớp gỗ mặt trang trí". Nó là tương tự như gỗ của họ hàng của nó, cây táo [tây], ( *Pyrus malus* [còn gọi là *]) và được sử dụng cho nhiều mục đích tương tự như vậy Malus domestica* . [[10]](#cite_note-10)
Lá lê được sử dụng làm thuốc hút tại châu Âu trước khi có sự du nhập của thuốc lá
[[11]](#cite_note-11) . [12]
## Lợi ích sức khỏe[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=11)]
|Giá trị dinh dưỡng 100 g (3,5 oz)|
|
|[Cacbohydrat](/wiki/Cacbohydrat) [Chất xơ thực phẩm](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_x%C6%A1_th%E1%BB%B1c_ph%E1%BA%A9m) [Chất béo](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_b%C3%A9o) [Protein](/wiki/Protein) [Thiamin](/wiki/Thiamin)(Vit. B 1) [Riboflavin](/wiki/Riboflavin)(Vit. B 2) [Niacin](/wiki/Niacin)(Vit. B 3) [Axit pantothenic](/wiki/Axit_pantothenic)(Vit. B 5) [Vitamin B](/wiki/Vitamin_B6) 6 [Axit folic](/wiki/Axit_folic)(Vit. B 9) [Vitamin C](/wiki/Vitamin_C) [Canxi](/wiki/Canxi) [Sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt) [Magie](/wiki/Magie) [Phospho](/wiki/Phospho) [Kali](/wiki/Kali) [Kẽm](/wiki/K%E1%BA%BDm) [lượng hấp thụ hàng ngày](/w/index.php?title=L%C6%B0%E1%BB%A3ng_h%E1%BA%A5p_th%E1%BB%A5_h%C3%A0ng_ng%C3%A0y&action=edit&redlink=1)của người lớn.
Nguồn:
[Cơ sở dữ liệu USDA](http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/search/)
Lê là nguồn cung cấp
[xơ dinh dưỡng](/w/index.php?title=X%C6%A1_dinh_d%C6%B0%E1%BB%A1ng&action=edit&redlink=1) tuyệt hảo và là nguồn cung cấp nhiều [vitamin C](/wiki/Vitamin_C). Theo quy định của FDA ngày 25 tháng 7 năm 2006 trong "Food Labeling; Guidelines for Voluntary Nutrition Labeling of Raw Fruits, Vegetables, and Fish" thì giá trị dinh dưỡng của quả lê tươi kích thước trung bình cân nặng 166 g (5,9 oz) là như sau:
|Calo||100|
|Calo từ chất béo:||0|
|Tổng chất béo:||0 g/0%|
|Chất béo bão hòa:||0 g/0%|
|Chất béo trans:||0 g/0%|
|Cholesterol:||0 mg/0%|
|Natri:||0 mg/0%|
|Kali:||190 mg/5%|
|Tổng cacbohydrat:||26 mg/9%|
|Xơ dinh dưỡng:||6 g/24%|
|Đường:||16 g|
|Protein:||1 g|
|Vitamin A:||0%|
|Vitamin C:||10%|
|Canxi:||2%|
|Sắt:||0%|
Quả lê ít gây dị ứng hơn nhiều loại quả khác, và vì thế nước ép quả lê đôi khi được sử dụng như là loại nước quả lần đầu tiên cho trẻ sơ sinh uống
. Tuy nhiên, nên thận trọng khi cho trẻ sơ sinh uống nước quả ép do các nghiên cứu đã gợi ý về mối liên quan giữa việc dùng nhiều nước trái cây ép với sự suy giảm hấp thụ dinh dưỡng cũng như xu hướng béo phì [13] . Lê chứa ít các [[14]](#cite_note-14) [salicylat](/w/index.php?title=Salicylat&action=edit&redlink=1)và [benzoat](/w/index.php?title=Benzoat&action=edit&redlink=1)và vì thế được khuyến cáo trong khẩu phần ăn kiêng dành cho những người dễ bị dị ứng . Cùng với [[15]](#cite_note-15) [thịt cừu](/wiki/C%E1%BB%ABu_nh%C3%A0)và [gạo](/wiki/G%E1%BA%A1o), lê có thể là một phần trong khẩu phần ăn kiêng chặt chẽ của những người dễ bị dị ứng [[16]](#cite_note-16)
Lê có thể là hữu ích trong điều trị viêm nhiễm
[màng nhầy](/w/index.php?title=M%C3%A0ng_nh%E1%BA%A7y&action=edit&redlink=1), [viêm ruột kết](/w/index.php?title=Vi%C3%AAm_ru%E1%BB%99t_k%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1), các rối loạn túi mật kinh niên, [viêm khớp](/w/index.php?title=Vi%C3%AAm_kh%E1%BB%9Bp&action=edit&redlink=1) và [bệnh gút](/wiki/B%E1%BB%87nh_g%C3%BAt). Lê cũng có thể có lợi trong việc hạ [huyết áp cao](/w/index.php?title=Cao_huy%E1%BA%BFt_%C3%A1p_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)&action=edit&redlink=1), kiểm soát nồng độ [cholesterol](/wiki/Cholesterol) trong máu và tăng tính axít của nước tiểu. Tại Hy Lạp cổ đại, lê được dùng để điều trị nôn mửa.
Phần lớn các chất xơ là không hòa tan và như thế lê có tác dụng nhuận tràng. Các sợi có sạn có thể làm giảm số lượng
[polip ruột kết](/w/index.php?title=Polip_ru%E1%BB%99t_k%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) có khả năng chuyển thành ung thư. Phần lớn [vitamin C](/wiki/Vitamin_C) cũng như xơ dinh dưỡng nằm trong lớp vỏ quả . [17]
## Thư viện ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=12)]
-
-
Những quả
[lê Bartlett](/w/index.php?title=L%C3%AA_Bartlett&action=edit&redlink=1)(giống châu Âu) chín.
-
-
-
-
Lê Vicar of Winkfield, một giống lê đặc sản không còn thấy phổ biến nữa. Ảnh chụp tại
[British Columbia](/wiki/British_Columbia), [Canada](/wiki/Canada).
-
-
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=13)]
- ^
**a** **ă** [Potter, D.](#cite_ref-Potter_1-2) **â** *et al.*(2007). “Phylogeny and classification of Rosaceae”. *Plant Systematics and Evolution* **266**(1–2): 5–43. [doi](/wiki/DOI): [10.1007/s00606-007-0539-9](http://dx.doi.org/10.1007%2Fs00606-007-0539-9). [^](#cite_ref-pearfruit_2-0) [[1]](http://www.bouquetoffruits.com/fruit-facts/pear-facts.html)
- ^
**a** **ă** [Pear Varieties](http://usapears.com/Recipes%20And%20Lifestyle/Now%20Serving/Pears%20and%20Varieties.aspx). Usapears.com. Tra cứu 8-6-2011. [^](#cite_ref-GRIN_4-0) [GRIN Species Records of Pyrus](http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/exsplist.pl) **Fedriani J. M., Delibes M., 2009.** [^](#cite_ref-5) [Seed dispersal in the Iberian pear,](http://www.bioone.org/doi/abs/10.2980/16-3-3253?journalCode=ecos). *Pyrus bourgaeana*: A role for infrequent mutualists *Ecoscience*16(3): 311-321,
- ^
**a** **ă** **â** [Canadian Produce Marketing Association (CPMA): Home Storage Guide for Fresh Fruits & Vegetables](http://www.cpma.ca/Files/CPMA.HomeStorageGuide.English.pdf). Tra cứu 8-6-2011. **Northwest Gardening – OSU Extension Service,** [^](#cite_ref-7) [How to ripen winter pears to perfection](http://extension.oregonstate.edu/news/story.php?S_No=392&storyType=garden). Tra cứu ngày 8-6-2011. [^](#cite_ref-8) [Pear Bureau Northwest: Produce Guide - Pears](http://www.usapears.org/Recipes%20And%20Lifestyle/Culinary%20Corner/Produce-Guide.aspx) [^](#cite_ref-9) [Dutch stewed pears](http://davesgarden.com/guides/articles/view/566/). Davesgarden.com. Tra cứu 8-6-2011. **Lincoln William (1986). World Woods in Color. Fresno, California, USA: Linden Publishing Co. Inc.. Trang 33, 207.** [^](#cite_ref-10) [ISBN 0-941936-20-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0941936201). [^](#cite_ref-11) [Info Tabac: histoire du tabac (Info Tabac: lịch sử thuốc lá)](http://info-tabac.noname.fr/histoire-du-tabac.html)(tiếng Pháp), tra cứu 8-6-2011] **Bertrand Dautzenberg,** [^](#cite_ref-12) [Epidémiologie des maladies liées au tabac (Dịch tễ học các bệnh liên quan tới thuốc lá)](http://tabac-net.aphp.fr/tab-connaitre/tc-article/tc-art-histoire.html)(tiếng Pháp), tra cứu 8-6-2011. [^](#cite_ref-13) [“The wonder of pears”](http://www.freediets.com/fruits-vegetables/the-wonder-of-pears). FreeDiets. **Patricia Queen Samour; Kathy King Helm; Carol E. Lang (1999).** [^](#cite_ref-14) [. Jones & Bartlett Learning. tr. 89.](http://books.google.com/books?id=1j_Tn-iXbMwC&pg=PA89) *Handbook of Pediatric Nutrition* [ISBN](/wiki/ISBN) [9780763733056](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780763733056). Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2011. **Gibson, A. R.; Clancy, R. L. (1978).** [^](#cite_ref-15) [“An Australian exclusion diet”](http://www.sswahs.nsw.gov.au/rpa/allergy/research/excldiet.pdf). *The Medical Journal of Australia* **1**(5): 290–292. [PMID](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Bnh_danh_PubMed) [661687](//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/661687). **A. Morris, 2008,** [^](#cite_ref-16) [, Surrey Allergy Clinic, Vương quốc Anh.](http://www.allergy-clinic.co.uk/food_allergy_for_public.htm) *A Guide to Suspected Food Allergy* **Phyllis A. Balch (13 tháng 5 năm 2003).** [^](#cite_ref-17) [. Penguin. tr. 67.](http://books.google.com/books?id=Z_kueEFK0f0C&pg=PA67) *Prescription for Dietary Wellness* [ISBN](/wiki/ISBN) [9781583331477](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781583331477). Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2011.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)&action=edit§ion=14)]
|
|![]()
*trong từ điển mở tiếng Việt* [lê (chi thực vật)](//vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Search/l%C3%AA_(chi_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)) [Wiktionary](/wiki/Wiktionary)
|
|![]()
[Lê](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pears?uselang=vi) [Sách nấu ăn Wikibooks](//vi.wikibooks.org/wiki/Ch%E1%BB%A7_%C4%91%E1%BB%81:%E1%BA%A8m_th%E1%BB%B1c)có bài về
|
|![]()
**có thông tin sinh học về** [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Lê (chi thực vật)](//species.wikimedia.org/wiki/Pyrus?uselang=vi) [California Pear Recipes](http://www.calpear.com/recipes/default.aspx)– Chứa trên 100 công thức làm món ăn từ California Pear. [Các giống lê châu Âu](http://www.dpi.nsw.gov.au/agriculture/horticulture/pomes/euro-varieties), miêu tả về lê thương phẩm tại Australia. [Fruit in mythology](http://www.mythencyclopedia.com/Fi-Go/Fruit-in-Mythology.html)– Tính biểu tượng của lê [Handbook of Practical Gardening](http://botany.metalibrary.net/books/bartrum/pearsandplums)– Thông tin làm vườn liên quan tới lê. ["The Pear in History, Literature, Popular Culture, and Art"](http://www.hort.purdue.edu/newcrop/pearinhistory.pdf)(Lê trong lịch sử, văn học, văn hóa dân gian và nghệ thuật) [Pear Panache](http://www.pearpanache.com)- Tập hợp các công thức chế biến món lê cho đầu bếp [Công thức chế biến món lê](http://www.usapears.org/Recipes%20And%20Lifestyle/Now%20Serving/Recipes.aspx)- tập hợp các công thức chế biến món lê từ Ủy ban lê tây bắc (Pear Bureau Northwest) [Các giống lê](http://www.calpear.com/our-fruit/varieties-availability.aspx)– Thông tin về các giống lê trồng tại California. [Trang về lê](http://www.uga.edu/fruit/pear.html)của Đại học Georgia — Lịch sử gieo trồng và thương mại. [USA Pears](http://www.usapears.com/en/Recipes%20And%20Lifestyle/Now%20Serving/Pears%20and%20Varieties.aspx)— Miêu tả các giống lê. [Lê dại (](http://www.cirrusimage.com/tree_wild_pear.htm)Hình ảnh chẩn đoán, các mẫu cây trong *Pyrus pyraster*) [vườn ươm cây Morton](/w/index.php?title=V%C6%B0%E1%BB%9Dn_%C6%B0%C6%A1m_c%C3%A2y_Morton&action=edit&redlink=1).
|
|

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1067 frontend hit (1)


text:
Lều tuyết
Lều tuyết hay igloo (tiếng Inuit: iglu, âm tự Inuktitut: ᐃᒡᓗ, có nghĩa là "nhà"), đôi khi cũng có thể gọi là nhà tuyết, là một nơi để trú thân được xây bằng các tảng tuyết, thông thường có dạng như một mái vòm. Mặc dù lều tuyết thường có liên hệ với tất cả người Inuit nhưng phần nhiều chúng được xây bởi những người vùng Trung Bắc Cực của Canada và vùng Thule của Greenland. Các dân Inuit khác có chiều hướng dùng tuyết để cách nhiệt nhà làm bằng xương cá voi và da thú. Việc sử dụng tuyết là vì trong thực tế tuyết là một chất cách nhiệt (vì mật độ thấp của nó). Bên ngoài, nhiệt độ có thể thấp đến -45 °C (-49 °F), nhưng nhiệt độ bên trong có thể từ khoảng -7 °C (19 °F) đến 16 °C (61 °F) khi chỉ cần được thân nhiệt làm ấm lên[1].
Mục lục
Các loại lều tuyết[sửa | sửa mã nguồn]
Có ba loại lều tuyết, tất cả đều có khổ lớn nhỏ khác nhau và được dùng trong các mục đích khác nhau.
Loại nhỏ nhất trong ba loại được xây để làm nơi tạm trú. Các thợ săn trong lúc đi trên vùng đất hoặc vùng biển đóng băng cắm trại trong một lều tuyết như thế một hoặc hai đêm.
Khổ lớn kế tiếp là loại bán thường trú là nơi cư trú gia đình có khổ trung. Thường thường lều tuyết loại này là một nơi cư trú có một phòng đơn làm nhà cho một hoặc hai gia đình. Có chừng vài lều tuyết loại này trong một vùng nhỏ tạo thành một "làng Inuit".
Loại khổ lớn nhất thông thường được xây theo nhóm gồm hai lều tuyết. Một trong hai lều tuyết như vậy là nhà lều tuyết tạm, được xây cho một dịp gì đó đặc biệt và một nhà lều tuyết khác được xây bên cạnh để ở. Lều tuyết khổ này được xây cả bằng cách nới rộng một lều tuyết nhỏ hoặc xây mới hoàn toàn. Những lều tuyết loại khổ lớn này có thể có đến năm phòng và chứa đến 20 người. Một lều tuyết lớn có thể được xây từ nhiều lều tuyết nhỏ thông qua nhau bằng các đường hầm và có lối chung dẫn ra bên ngoài. Những nhà lều loại này được dùng để tổ chức những buổi lễ, tiệc cộng đồng, những buổi nhảy múa truyền thống (xem âm nhạc Inuit).
Xây lều tuyết[sửa | sửa mã nguồn]
Tuyết dùng để xây một lều tuyết phải có đủ sức chịu đựng kết cấu để bị cắt ra và xếp chồng đúng cách. Tuyết tốt nhất để dùng cho mục đích này là tuyết đã bị gió thổi bay. Gió có thể giúp kết chặt lại các tinh thể đá. Đôi khi, một đường hầm ngắn được xây ở lối vào để giảm gió và giảm sự mất nhiệt khi mở cửa. Vì đặc tính cách nhiệt tốt của tuyết, các lều tuyết dùng để ở thật đáng ngạc nhiên là rất dễ chịu ở bên trong. Trong vài trường hợp, một tảng nước đá được gắn vào để cho ánh sáng bên ngoài có thể lọt vào trong lều tuyết.
Về phương diện kiến trúc mà nói thì lều tuyết là một mái vòm có một không hai. Nó có thể được xây cao lên bằng các tảng (khối) độc lập dựa vào nhau và có thể được mài phẳng để nằm gọn vào nhau mà không cần có một cấu trúc nâng đỡ phụ nào trong lúc xây dựng. Lều tuyết, nếu xây đúng cách, sẽ chịu nổi sức nặng của một người đứng trên nóc. Cũng nói thêm, trong lều tuyết truyền thống của người Inuit, nhiệt tỏa ra từ kulliq (đèn đá) làm tuyết bên trong tan ra chút ít. Việc nóng chảy và rồi đóng băng lại tạo nên một lớp băng và góp phần làm cho lều tuyết thêm chắc chắn.
Khu để ngủ được nâng lên cao so với nơi có lối vào lều tuyết. Vì không khí nóng bốc lên cao trong khi không khí lạnh hơn chìm xuống nên khu lối vào đóng vai trò như một cái bẫy giữ không khí lạnh trong khi khu để ngủ giữ nhiệt được tạo ra bởi đốt đèn, nấu ăn hay thân nhiệt của người.
Cải tiến[sửa | sửa mã nguồn]
Người Inuit miền Trung, đặc biệt là những người sống quanh vùng Davis Strait, gắn da thú vào nơi ngh ngơi để tăng nhiệt độ bên trong từ khoảng 2 °C (36 °F) đến 10-20 °C (50-68 °F).
Huy hiệu[sửa | sửa mã nguồn]
Lều tuyết xuất hiện phía trên đỉnh của huy hiệu của Nunavut, ngay dưới vương miện của Nữ hoàng.
Những loại nhà tuyết khác[sửa | sửa mã nguồn]
Để giải trí hoặc cắm trại mùa đông và những mục đích sinh tồn, người ta có thể xây một loại chòi che bằng tuyết đơn giản nhưng tương tự (một vài nơi gọi là quinzhee) bằng cách xây lên một đống tuyết lớn và rồi đào khoét bên trong. Tuyết không cần phải là cùng chất lượng như dùng để xây lều tuyết, và việc xây dựng cũng dễ dàng hơn. Những chòi che như thế thông thường không vững chắc và lâu bền như các lều tuyết xây đúng cách. Sau khi tuyết được gom thành đống, chúng cần được nén nhỏ lại bắng cách vỗ chúng lại bằng tay hoặc bằng một cái xẻng bởi vì một đống tuyết mới gom lại có thể không ổn định.
Trước khi đào bới vào trong, người ta có thể để cây trên mái và tường khoảng 10 in (25 cm) sâu bên trong để làm dấu khi đào khoét vào bên trong. Một mẹo vặt dùng để xây nhà tuyết nhanh và ít tốn công sức là trước tiên làm một cái hộp giấy cứng và rồi đổ tuyết lên cái hộp đó. Sau đó cắt một cái cửa và lôi cái hộp giấy ra. Điều này có nghĩa là người ta dùng ít tuyết hoặc có thể xây một nhà tuyết lớn hơn nhiều.
Để cho nhà tuyết vững chắc hơn, người ta nên đổ nước trên nhà tuyết sau khi cắt cửa vào cho nó. Việc này làm cho nhà tuyết chắc hơn và kiên cố hơn; hơn nữa vì nó trơn trợt nên làm những người muốn trèo lên mái nhà nản lòng. Người ta leo lên mái nhà là lý do chính tại sao nhà tuyết bị sụp. Nhà tuyết bị sụp thì rất nguy hiểm cho ai bị kẹt bên trong. Giống như đang kẹt trong một vụ tuyết lở, sức nặng của tuyết thường làm cho việc đào bới giải thoát nạn nhân ra là không thể nào. Ngạt thở có thể xảy ra nếu như người bên trong không được giải thoát kịp thời.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Richard G. Condon, Julia Ogina and the Holman Elders, The Northern Copper Inuit (ISBN 0-8020-0849-6)
- Igloo -- the Traditional Arctic Snow Dome

markdown:
# Lều tuyết
**Lều tuyết** hay **igloo** ( [tiếng Inuit](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Inuit&action=edit&redlink=1): *iglu*, [âm tự Inuktitut](/w/index.php?title=%C3%82m_t%E1%BB%B1_Inuktitut&action=edit&redlink=1): ᐃᒡᓗ, có nghĩa là "nhà"), đôi khi cũng có thể gọi là **nhà tuyết**, là một nơi để trú thân được xây bằng các tảng [tuyết](/wiki/Tuy%E1%BA%BFt), thông thường có dạng như một [mái vòm](/w/index.php?title=M%C3%A1i_v%C3%B2m&action=edit&redlink=1). Mặc dù lều tuyết thường có liên hệ với tất cả [người Inuit](/wiki/Inuit) nhưng phần nhiều chúng được xây bởi những người vùng Trung Bắc Cực của [Canada](/wiki/Canada) và vùng [Thule](/w/index.php?title=Qaanaaq&action=edit&redlink=1) của [Greenland](/wiki/Greenland). Các dân Inuit khác có chiều hướng dùng tuyết để cách nhiệt nhà làm bằng xương cá voi và da thú. Việc sử dụng tuyết là vì trong thực tế tuyết là một [chất cách nhiệt](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_c%C3%A1ch_nhi%E1%BB%87t&action=edit&redlink=1) (vì mật độ thấp của nó). Bên ngoài, nhiệt độ có thể thấp đến -45 [°C](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_Celsius) (-49 [°F](/wiki/%C4%90%E1%BB%99_Fahrenheit)), nhưng nhiệt độ bên trong có thể từ khoảng -7 °C (19 °F) đến 16 °C (61 °F) khi chỉ cần được thân nhiệt làm ấm lên . [1]
## Mục lục
## Các loại lều tuyết[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&action=edit§ion=1)]
Có ba loại lều tuyết, tất cả đều có khổ lớn nhỏ khác nhau và được dùng trong các mục đích khác nhau.
Loại nhỏ nhất trong ba loại được xây để làm nơi tạm trú. Các thợ săn trong lúc đi trên vùng đất hoặc vùng biển đóng băng cắm trại trong một lều tuyết như thế một hoặc hai đêm.
Khổ lớn kế tiếp là loại bán thường trú là nơi cư trú gia đình có khổ trung. Thường thường lều tuyết loại này là một nơi cư trú có một phòng đơn làm nhà cho một hoặc hai gia đình. Có chừng vài lều tuyết loại này trong một vùng nhỏ tạo thành một "làng Inuit".
Loại khổ lớn nhất thông thường được xây theo nhóm gồm hai lều tuyết. Một trong hai lều tuyết như vậy là nhà lều tuyết tạm, được xây cho một dịp gì đó đặc biệt và một nhà lều tuyết khác được xây bên cạnh để ở. Lều tuyết khổ này được xây cả bằng cách nới rộng một lều tuyết nhỏ hoặc xây mới hoàn toàn. Những lều tuyết loại khổ lớn này có thể có đến năm phòng và chứa đến 20 người. Một lều tuyết lớn có thể được xây từ nhiều lều tuyết nhỏ thông qua nhau bằng các đường hầm và có lối chung dẫn ra bên ngoài. Những nhà lều loại này được dùng để tổ chức những buổi lễ, tiệc cộng đồng, những buổi nhảy múa truyền thống (xem
[âm nhạc Inuit](/w/index.php?title=%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_Inuit&action=edit&redlink=1)).
## Xây lều tuyết[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&action=edit§ion=2)]
Tuyết dùng để xây một lều tuyết phải có đủ sức chịu đựng kết cấu để bị cắt ra và xếp chồng đúng cách. Tuyết tốt nhất để dùng cho mục đích này là tuyết đã bị gió thổi bay. Gió có thể giúp kết chặt lại các
[tinh thể](/wiki/Tinh_th%E1%BB%83) đá. Đôi khi, một đường hầm ngắn được xây ở lối vào để giảm gió và giảm sự mất nhiệt khi mở cửa. Vì đặc tính cách nhiệt tốt của tuyết, các lều tuyết dùng để ở thật đáng ngạc nhiên là rất dễ chịu ở bên trong. Trong vài trường hợp, một tảng nước đá được gắn vào để cho ánh sáng bên ngoài có thể lọt vào trong lều tuyết.
Về phương diện
[kiến trúc](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc) mà nói thì lều tuyết là một mái vòm có một không hai. Nó có thể được xây cao lên bằng các tảng (khối) độc lập dựa vào nhau và có thể được mài phẳng để nằm gọn vào nhau mà không cần có một cấu trúc nâng đỡ phụ nào trong lúc xây dựng. Lều tuyết, nếu xây đúng cách, sẽ chịu nổi sức nặng của một người đứng trên nóc. Cũng nói thêm, trong lều tuyết truyền thống của người Inuit, nhiệt tỏa ra từ *kulliq* (đèn đá) làm tuyết bên trong tan ra chút ít. Việc nóng chảy và rồi đóng băng lại tạo nên một lớp băng và góp phần làm cho lều tuyết thêm chắc chắn.
Khu để ngủ được nâng lên cao so với nơi có lối vào lều tuyết. Vì không khí nóng bốc lên cao trong khi không khí lạnh hơn chìm xuống nên khu lối vào đóng vai trò như một cái bẫy giữ không khí lạnh trong khi khu để ngủ giữ nhiệt được tạo ra bởi đốt đèn, nấu ăn hay thân nhiệt của người.
## Cải tiến[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&action=edit§ion=3)]
Người Inuit miền Trung, đặc biệt là những người sống quanh vùng
[Davis Strait](/w/index.php?title=Davis_Strait&action=edit&redlink=1), gắn da thú vào nơi ngh ngơi để tăng nhiệt độ bên trong từ khoảng 2 °C (36 °F) đến 10-20 °C (50-68 °F).
## Huy hiệu[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&action=edit§ion=4)]
Lều tuyết xuất hiện phía trên đỉnh của huy hiệu của
[Nunavut](/wiki/Nunavut), ngay dưới vương miện của Nữ hoàng.
## Những loại nhà tuyết khác[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&action=edit§ion=5)]
Để giải trí hoặc cắm trại
[mùa đông](/wiki/M%C3%B9a_%C4%91%C3%B4ng) và những mục đích sinh tồn, người ta có thể xây một loại chòi che bằng tuyết đơn giản nhưng tương tự (một vài nơi gọi là [quinzhee](/w/index.php?title=Quinzhee&action=edit&redlink=1)) bằng cách xây lên một đống tuyết lớn và rồi đào khoét bên trong. Tuyết không cần phải là cùng chất lượng như dùng để xây lều tuyết, và việc xây dựng cũng dễ dàng hơn. Những chòi che như thế thông thường không vững chắc và lâu bền như các lều tuyết xây đúng cách. Sau khi tuyết được gom thành đống, chúng cần được nén nhỏ lại bắng cách vỗ chúng lại bằng tay hoặc bằng một cái xẻng bởi vì một đống tuyết mới gom lại có thể không ổn định.
Trước khi đào bới vào trong, người ta có thể để cây trên mái và tường khoảng 10 in (25 cm) sâu bên trong để làm dấu khi đào khoét vào bên trong. Một mẹo vặt dùng để xây nhà tuyết nhanh và ít tốn công sức là trước tiên làm một cái hộp giấy cứng và rồi đổ tuyết lên cái hộp đó. Sau đó cắt một cái cửa và lôi cái hộp giấy ra. Điều này có nghĩa là người ta dùng ít tuyết hoặc có thể xây một nhà tuyết lớn hơn nhiều.
Để cho nhà tuyết vững chắc hơn, người ta nên đổ nước trên nhà tuyết sau khi cắt cửa vào cho nó. Việc này làm cho nhà tuyết chắc hơn và kiên cố hơn; hơn nữa vì nó trơn trợt nên làm những người muốn trèo lên mái nhà nản lòng. Người ta leo lên mái nhà là lý do chính tại sao nhà tuyết bị sụp. Nhà tuyết bị sụp thì rất nguy hiểm cho ai bị kẹt bên trong. Giống như đang kẹt trong một vụ
[tuyết lở](/wiki/Tuy%E1%BA%BFt_l%E1%BB%9F), sức nặng của tuyết thường làm cho việc đào bới giải thoát nạn nhân ra là không thể nào. Ngạt thở có thể xảy ra nếu như người bên trong không được giải thoát kịp thời.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&action=edit§ion=6)]
|
|![]()
[Lều tuyết](//commons.wikimedia.org/wiki/Igloo?uselang=vi)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&action=edit§ion=7)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%E1%BB%81u_tuy%E1%BA%BFt&action=edit§ion=8)]
- Richard G. Condon, Julia Ogina and the
[Holman Elders](/w/index.php?title=Ulukhaktok,_Northwest_Territories&action=edit&redlink=1), *The Northern Copper Inuit*( [ISBN 0-8020-0849-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0802008496)) [Igloo -- the Traditional Arctic Snow Dome](http://www.kstrom.net/isk/maps/houses/igloo.html)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1053 hit (1), cp1067 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=30-Aug-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Thu, 01 Oct 2015 00:00:00 GMT


text:
agricultural
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Tính từ[sửa]
agricultural /ˌæ.ɡrɪ.ˈkəl.tʃə.rəl/
- (Thuộc) Nông nghiệp.
- agricultural products — sản phẩm nông nghiệp
- agricultural engineer — kỹ sư nông nghiệp
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# agricultural
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **agricultural** [/ˌæ.ɡrɪ.ˈkəl.tʃə.rəl/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- (
*Thuộc*) [Nông nghiệp](/wiki/n%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p). *— sản phẩm nông nghiệp* **agricultural**products *— kỹ sư nông nghiệp* **agricultural**engineer
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Thông báo về các vấn đề của diễn đàn hiện tại và giải pháp đề xuất
vozForums
>
Máy tính để bàn
>
Phần cứng chung
Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
User Name
Remember Me?
Password
FAQ
Social Groups
Calendar
Mark Forums Read
Page 1 of 2
1
2
>
Thread Tools
#
1
01-11-2009, 21:49
Danmaulanh
Junior Member
Join Date: 11-2009
Posts: 20
Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
May tính em mua về được 1 thời gian tự nhiên dở chứng mạng bị chập chờn
. Nhiều lúc bật máy lên ko có mạng.Rút dây mạng ra cắm lại thì nó lại có mạng.Nhiều lúc phải rút ra cắm lại nhiều lần mới lcó mạng rất là bực mình
.Trong khi đó thằng bạn cùng phòng máy tính nó mạng chạy vù vù ko làm sao cả.Chắc chắn không phải do modem.Mà máy của em khi tắt máy thì đèn mạng tắt còn máy bạn em đèn mạng vẫn sáng trưng khi tắt máy rồi.Cho em hỏi máy tắt rồi thì đèn mạng phải tắt hay vẫn sáng.Liệu máy của em co bi hư card mạng ko các bro.Hay là bị hư cái j khác vậy ???? Các bro giúp em với. Thanks các bro trước
Danmaulanh
View Public Profile
Send a private message to Danmaulanh
Find all posts by Danmaulanh
#
2
01-11-2009, 22:33
Danmaulanh
Junior Member
Join Date: 11-2009
Posts: 20
Re: Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
À mà quên ko kể bệnh chi tiết.Máy em rất là củ chuối. Máy đang có mạng mà restart cái lại mất mạng.Rút dây mạng ra cắm lại thì lại có mạng.Nhiều lúc rút dây mạng ra cắm lại mãi nó ko lên tức qúa ngồi chơi game ofline thì khoảng 30 phút đến 1h thì nó lại có mạng.Em đã mang đi bảo hành.Ra đấy ng ta cắm vào thì mạng chạy vù vù.Restart các kiểu vẫn có mạng.Em mang máy về nhà được hôm trước hôm sau lại bật máy lai mất mạng.Máy có mạng restart lại mất mạng.Chán chẳng buồn đi bảo hành nữa. Ai giúp em với !!!!!!!!!!!
Danmaulanh
View Public Profile
Send a private message to Danmaulanh
Find all posts by Danmaulanh
#
3
01-11-2009, 22:42
Mana_Sama
Senior Member
Join Date: 07-2008
Location: space somophere
Posts: 1,095
Re: Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
Quote:
Originally Posted by
Danmaulanh
May tính em mua về được 1 thời gian tự nhiên dở chứng mạng bị chập chờn
. Nhiều lúc bật máy lên ko có mạng.Rút dây mạng ra cắm lại thì nó lại có mạng.Nhiều lúc phải rút ra cắm lại nhiều lần mới lcó mạng rất là bực mình
.Trong khi đó thằng bạn cùng phòng máy tính nó mạng chạy vù vù ko làm sao cả.Chắc chắn không phải do modem.Mà máy của em khi tắt máy thì đèn mạng tắt còn máy bạn em đèn mạng vẫn sáng trưng khi tắt máy rồi.Cho em hỏi máy tắt rồi thì đèn mạng phải tắt hay vẫn sáng.Liệu máy của em co bi hư card mạng ko các bro.Hay là bị hư cái j khác vậy ???? Các bro giúp em với. Thanks các bro trước
Tôi cũng hay bị thế
, chắc do modem thôi bạn đừng lo .. còn cái vụ tắt máy mà đèn vẫn sáng thì bạn tắt nốt điện nguồn đi là xong .
Mana_Sama
View Public Profile
Send a private message to Mana_Sama
Find all posts by Mana_Sama
#
4
01-11-2009, 23:06
user2009
Senior Member
Join Date: 09-2009
Posts: 1,135
Re: Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
Quote:
Originally Posted by
Danmaulanh
À mà quên ko kể bệnh chi tiết.Máy em rất là củ chuối. Máy đang có mạng mà restart cái lại mất mạng.Rút dây mạng ra cắm lại thì lại có mạng.Nhiều lúc rút dây mạng ra cắm lại mãi nó ko lên tức qúa ngồi chơi game ofline thì khoảng 30 phút đến 1h thì nó lại có mạng.Em đã mang đi bảo hành.Ra đấy ng ta cắm vào thì mạng chạy vù vù.Restart các kiểu vẫn có mạng.Em mang máy về nhà được hôm trước hôm sau lại bật máy lai mất mạng.Máy có mạng restart lại mất mạng.Chán chẳng buồn đi bảo hành nữa. Ai giúp em với !!!!!!!!!!!
check sợi cáp mạng chưa ?
user2009
View Public Profile
Send a private message to user2009
Find all posts by user2009
#
5
01-11-2009, 23:14
chifu
Senior Member
Join Date: 12-2008
Location: Chỗ mà ai cũng biết là đâu đấy...
Posts: 152
Re: Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
lỗi modem đấy.Bác rút dây mạng chỗ modem ra.nếu có switch thì rút switch.Tắt modem 5 phút sau mở lên và cắm dây mạng.Sẽ hết...
chifu
View Public Profile
Send a private message to chifu
Find all posts by chifu
#
6
01-11-2009, 23:52
daiphong_net
Senior Member
Join Date: 10-2009
Location: Hà Nội
Posts: 616
Re: Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
Kiểm tra lại sợi dây mạng đê! Dây ko vấn đề j thì thử đổi lỗ cắm trên Modem xem được ko!
Tốt nhất là lấy luôn sợi dây thằng bạn đang dùng, mượn nó cắm thử vào máy tí!
daiphong_net
View Public Profile
Send a private message to daiphong_net
Visit daiphong_net's homepage!
Find all posts by daiphong_net
#
7
02-11-2009, 10:28
Danmaulanh
Junior Member
Join Date: 11-2009
Posts: 20
Re: Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
Ban đầu em tưởng do dây mạng em lởm nên lấy dây thằng bạn cắm vào nhưng vẫn thế.Thế mới po tay. Có bro nào ra tay nghĩa hiệp giúp em vụ này với.Mà chính xác là máy tính shut down thì đèn mạng phải sáng hay phải tắt mới tốt vậy.Máy bạn em shut down đèn mạng với đèn chuột vẫn sáng trong khi của em tắt hết. Bọn em dùng chuột quang. Mà mỗi khi nhà em mất mạng thì biểu tượng Local Area Connection của em bi lỗi Limited or No Connectivity luôn còn máy bạn em thì không làm sao cả.Đến lúc có mạng lại thì máy bạn em mạng chạy vù vù máy em thì vẫn bị lỗi Limited or No Connectivity phải rút dây mạng ra cắm lại mới được.Như thế là bị làm sao vậy????
Danmaulanh
View Public Profile
Send a private message to Danmaulanh
Find all posts by Danmaulanh
#
8
02-11-2009, 10:30
Danmaulanh
Junior Member
Join Date: 11-2009
Posts: 20
Re: Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
Mà còn cái bệnh máy đang có mạng restart thì mất mạng có ai biết nguyên nhân tại sao ko vậy
Danmaulanh
View Public Profile
Send a private message to Danmaulanh
Find all posts by Danmaulanh
#
9
02-11-2009, 10:31
batcongqua
K.I.A
Join Date: 10-2009
Posts: 206
Re: Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
tại mạng ko phải tại máy dau
batcongqua
View Public Profile
Find all posts by batcongqua
#
10
02-11-2009, 10:47
Danmaulanh
Junior Member
Join Date: 11-2009
Posts: 20
Re: Tại sao mạng bị chập chờn Help me :(
Nhưng lần nào restart nó cũng mất mạng chứ không chỉ 1,2 lần.Trong khi đó máy bạn em dùng chung mạng đấy restart không làm sao cả
Danmaulanh
View Public Profile
Send a private message to Danmaulanh
Find all posts by Danmaulanh
Page 1 of 2
1
2
>
«
Previous Thread
|
Next Thread
»
Thread Tools
Show Printable Version
Email this Page
Posting Rules
You
may not
post new threads
You
may not
post replies
You
may not
post attachments
You
may not
edit your posts
BB code
is
On
Smilies
are
On
[IMG]
code is
On
HTML code is
Off
Forum Rules
Forum Jump
User Control Panel
Private Messages
Subscriptions
Who's Online
Search Forums
Forums Home
Đại sảnh
Thông báo
Thắc mắc & Góp ý
Thread post sai mục
Tin tức iNet
Review sản phẩm
Máy tính để bàn
Overclocking & Cooling
Modding
AMD
Intel
Mainboard & Memory
Đồ họa máy tính
Phần cứng chung
Thiết bị ngoại vi & Phụ kiện
Game máy tính
MMO -- Game Online
Liên Minh Huyền Thoại
Phần mềm
Download
Phát triển Phần mềm
Trường đua
Sản phẩm công nghệ
Máy tính xách tay
Tất tần tật thông tin về Dell anh em cần biết
Các sản phẩm Apple
Máy tính chuyên dụng
Thiết bị di động
Đồ điện tử & Thiết bị gia dụng
Multimedia
HDmedia
Online Events
Thế giới game mobile đỉnh cao
9K Truyền Kỳ
Tạo playlist rinh điện thoại khủng
Thật Sảng Khoái hội
Chinh phục bức tường hổ
Giao lưu Doanh nghiệp & Người dùng (theo Alphabet)
AMD VIETNAM
Anh Đức JSC - Supermicro - NVIDIA Quadro
DELL - Thông tin sản phẩm và dịch vụ chính hãng
DiDong.Net - Game Mobile
Genius - Thiết bị ngoại vi cho máy tính
Công ty TNHH thiết bị kỹ thuật tin học Hải Anh
Hoanghamobile.com
Business & Home Networking Linksys VietNam
Công ty TNHH Tin học Mai Hoàng
MSI Gaming Notebook Việt Nam
Công ty TNHH Thương mại – Dịch vụ Tân Doanh
Công ty TNHH Thương mại Quốc tế Thủy Linh
Công ty cổ phần máy tính Vĩnh Xuân
WD - Thương hiệu ổ cứng tin cây, dịch vụ hỗ trợ tốt nhất
We can do
ZOTAC Việt Nam - Công ty Công nghệ Đạt Khang
Khu vui chơi giải trí
Chuyện trò linh tinh™
Superthreads
From f17 with Love
Offline
Các món ăn chơi
Trưng cầu dân ý
Khu thương mại - Mua và Bán
Máy tính để bàn
Máy tính xách tay
Điện thoại di động
Các thiết bị công nghệ khác
All times are GMT +7. The time now is
08:35
.
Contact Us
-
vozExpress
-
Archive
-
Top
Steam Powered by vBulletin® 0.1 pre-alpha
Copyright ©2000 - 2015, Jelsoft Enterprises Ltd.

Set-Cookie: vflastactivity=0; expires=Mon, 29-Aug-2016 01:35:11 GMT; path=/; domain=vozforums.com

Cache-Control: private, post-check=0, pre-check=0, max-age=0

Pragma: no-cache

Via: 1.1 varnish


text:
Tìm kiếm bài viết theo id
Cách nhắn tin từ VN sang singapor
Thảo luận trong 'Chuyện trò' bắt đầu bởi vitcon308, 25/7/09.
Chia sẻ trang này
Tình hình diễn đàn
- rtk,
- Quang 2015,
- hoangnhimgia,
- hd.bquoc,
- namkhanh68,
- hungtphcm,
- vanmai,
- kehanhkhat,
- Soyeon,
- ShopCameraOnline,
- tu-anhmobile,
- brandon,
- Đoàn Bảo Trung,
- vic_cường,
- chimthisg,
- boykoolsock,
- tommyteosg,
- lovefriends,
- chuyen nho,
- thanhlydocu2,
- Bi_Timbaland,
- phuong_0505,
- wakin,
- tudiep_27,
- ahmaybe,
- Nguyễn Bá Kỳ,
- Hoạ Bì 5s,
- kerdi,
- Nytshop,
- mr.hieu_87,
- simcuulong,
- NhatDangQuang,
- cncviet,
- Hangsuutap168,
- GALAXY S,
- locsi,
- kenboy1987,
- fives,
- dienthoai03,
- over68,
- sò lông hấp xả,
- sim79,
- MKA,
- congly0787,
- Ladolce Vita,
- Hào Sữa Thái Bình Dương,
- vitconmd,
- nguyen_khanh727,
- dangcanh1968,
- anhhien1986
- ... and 431 more
Tổng: 2,282 (Thành viên: 492, Khách: 1,731, Robots: 59)

markdown:
### Tìm kiếm bài viết theo id
# Cách nhắn tin từ VN sang singapor
Thảo luận trong '
[Chuyện trò](forums/chuyen-tro.13/)' bắt đầu bởi [vitcon308](members/vitcon308.37216/), [25/7/09](threads/cach-nhan-tin-tu-vn-sang-singapor.1085876/).
### Chia sẻ trang này
###
[Tình hình diễn đàn](online/)
-
[rtk](members/rtk.101325081/),
-
[Quang 2015](members/quang-2015.101683196/),
-
[hoangnhimgia](members/hoangnhimgia.25935/),
-
[hd.bquoc](members/hd-bquoc.100315906/),
-
[namkhanh68](members/namkhanh68.100322817/),
-
[hungtphcm](members/hungtphcm.100371232/),
-
[vanmai](members/vanmai.100456088/),
-
[kehanhkhat](members/kehanhkhat.100480401/),
-
[Soyeon](members/soyeon.101144564/),
-
[ShopCameraOnline](members/shopcameraonline.101560017/),
-
[tu-anhmobile](members/tu-anhmobile.101575879/),
-
[brandon](members/brandon.8736/),
-
[Đoàn Bảo Trung](members/doan-bao-trung.101692464/),
-
[vic_cường](members/vic_cuong.41082/),
-
[chimthisg](members/chimthisg.101220659/),
-
[boykoolsock](members/boykoolsock.101332116/),
-
[tommyteosg](members/tommyteosg.101611423/),
-
[lovefriends](members/lovefriends.41905/),
-
[chuyen nho](members/chuyen-nho.100007413/),
-
[thanhlydocu2](members/thanhlydocu2.100789054/),
-
[Bi_Timbaland](members/bi_timbaland.100062143/),
-
[phuong_0505](members/phuong_0505.100174966/),
-
[wakin](members/wakin.100365539/),
-
[tudiep_27](members/tudiep_27.101012926/),
-
[ahmaybe](members/ahmaybe.101173900/),
-
[Nguyễn Bá Kỳ](members/nguyen-ba-ky.101670526/),
-
[Hoạ Bì 5s](members/hoa-bi-5s.101649600/),
-
[kerdi](members/kerdi.100086919/),
-
[Nytshop](members/nytshop.101046721/),
-
[mr.hieu_87](members/mr-hieu_87.101125681/),
-
[simcuulong](members/simcuulong.100729706/),
-
[NhatDangQuang](members/nhatdangquang.101572793/),
-
[cncviet](members/cncviet.101639539/),
-
[Hangsuutap168](members/hangsuutap168.101508807/),
-
[GALAXY S](members/galaxy-s.100932234/),
-
[locsi](members/locsi.100042433/),
-
[kenboy1987](members/kenboy1987.101097715/),
-
[fives](members/fives.101324386/),
-
[dienthoai03](members/dienthoai03.101682979/),
-
[over68](members/over68.100954231/),
-
[sò lông hấp xả](members/so-long-hap-xa.101585042/),
-
[sim79](members/sim79.34713/),
-
[MKA](members/mka.100010151/),
-
[congly0787](members/congly0787.37356/),
-
[Ladolce Vita](members/ladolce-vita.101642055/),
-
[Hào Sữa Thái Bình Dương](members/hao-sua-thai-binh-duong.101680024/),
-
[vitconmd](members/vitconmd.101052076/),
-
[nguyen_khanh727](members/nguyen_khanh727.101118003/),
-
[dangcanh1968](members/dangcanh1968.100974349/),
-
[anhhien1986](members/anhhien1986.101683304/)
- ...
[and 431 more](online/)
Tổng: 2,282 (Thành viên: 492, Khách: 1,731, Robots: 59)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: 5s_session=7ba9405230fcfa578703f8f2bd9a7a82; path=/; domain=www.5giay.vn; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Powered-By: nhatnguyet-


text:
Tìm kiếm bài viết theo id
Máy ảnh - List Máy chụp hình kỷ thuật số Cũ giá từ 500k-5T. siêu rẻ bán phá Gía Sài Gòn Luôn
Thảo luận trong 'Máy ảnh,Ống kính' bắt đầu bởi VõLâm9X, 19/11/12.
Trang 1 của 64 trang
Trang 1 của 64 trang
Chia sẻ trang này
Tình hình diễn đàn
- tungmanh,
- tienmobile79,
- Karon Sky,
- công,
- 0933.238.832,
- khunglongcon81,
- thichweb5giay,
- locsi,
- hd.bquoc,
- shi_shi,
- tuchuogndi,
- meoconlazy,
- cncviet,
- vansinh95,
- kenboy1987,
- saudaytanphu,
- voxephucthao.com,
- phanthicamthy94,
- dominico_ph,
- chaunguyen9192,
- tuanit30,
- LY MANH,,
- boykoolsock,
- brandon,
- cunninger,
- ductrungit,
- đoàntrung9x,
- Dattall,
- jetstar_nd,
- zopipus,
- muabancongnghe,
- bboy_chabong,
- kehanhkhat,
- vitconmd,
- phuong_0505,
- 01222564477,
- Skyshort,
- Detache,
- ceodangit,
- coi,
- 0902513038,
- hoangnhimgia,
- phanhung0603,
- anhquanpiano,
- rongxanh113,
- mr.hieu_87,
- mayi7,
- baochi810,
- ly_huu_an,
- hung_002003
- ... and 427 more
Tổng: 2,318 (Thành viên: 486, Khách: 1,766, Robots: 66)

markdown:
### Tìm kiếm bài viết theo id
# Máy ảnh - List Máy chụp hình kỷ thuật số Cũ giá từ 500k-5T. siêu rẻ bán phá Gía Sài Gòn Luôn
Thảo luận trong '
[Máy ảnh,Ống kính](forums/may-anh-ong-kinh.24/)' bắt đầu bởi [VõLâm9X](members/volam9x.100439738/), [19/11/12](threads/list-may-chup-hinh-ky-thuat-so-cu-gia-tu-500k-5t-sieu-re-ban-pha-gia-sai-gon-luon.6117822/).
Trang 1 của 64 trang
Trang 1 của 64 trang
### Chia sẻ trang này
###
[Tình hình diễn đàn](online/)
-
[tungmanh](members/tungmanh.100909828/),
-
[tienmobile79](members/tienmobile79.101321542/),
-
[Karon Sky](members/karon-sky.101632794/),
-
[công](members/cong.101639775/),
-
[0933.238.832](members/0933-238-832.100695338/),
-
[khunglongcon81](members/khunglongcon81.101334031/),
-
[thichweb5giay](members/thichweb5giay.101435466/),
-
[locsi](members/locsi.100042433/),
-
[hd.bquoc](members/hd-bquoc.100315906/),
-
[shi_shi](members/shi_shi.100554389/),
-
[tuchuogndi](members/tuchuogndi.101685935/),
-
[meoconlazy](members/meoconlazy.100378321/),
-
[cncviet](members/cncviet.101639539/),
-
[vansinh95](members/vansinh95.101691623/),
-
[kenboy1987](members/kenboy1987.101097715/),
-
[saudaytanphu](members/saudaytanphu.101245523/),
-
[voxephucthao.com](members/voxephucthao-com.101624455/),
-
[phanthicamthy94](members/phanthicamthy94.101668167/),
-
[dominico_ph](members/dominico_ph.100963831/),
-
[chaunguyen9192](members/chaunguyen9192.101486230/),
-
[tuanit30](members/tuanit30.100103980/),
-
[LY MANH,](members/ly-manh.101093310/),
-
[boykoolsock](members/boykoolsock.101332116/),
-
[brandon](members/brandon.8736/),
-
[cunninger](members/cunninger.100014383/),
-
[ductrungit](members/ductrungit.100951591/),
-
[đoàntrung9x](members/doantrung9x.101097580/),
-
[Dattall](members/dattall.101652031/),
-
[jetstar_nd](members/jetstar_nd.100745772/),
-
[zopipus](members/zopipus.101034067/),
-
[muabancongnghe](members/muabancongnghe.101123484/),
-
[bboy_chabong](members/bboy_chabong.9079/),
-
[kehanhkhat](members/kehanhkhat.100480401/),
-
[vitconmd](members/vitconmd.101052076/),
-
[phuong_0505](members/phuong_0505.100174966/),
-
[01222564477](members/01222564477.101683047/),
-
[Skyshort](members/skyshort.100207508/),
-
[Detache](members/detache.100407594/),
-
[ceodangit](members/ceodangit.101411136/),
-
[coi](members/coi.100027897/),
-
[0902513038](members/0902513038.101278572/),
-
[hoangnhimgia](members/hoangnhimgia.25935/),
-
[phanhung0603](members/phanhung0603.101099578/),
-
[anhquanpiano](members/anhquanpiano.101486289/),
-
[rongxanh113](members/rongxanh113.100894688/),
-
[mr.hieu_87](members/mr-hieu_87.101125681/),
-
[mayi7](members/mayi7.101100731/),
-
[baochi810](members/baochi810.101691001/),
-
[ly_huu_an](members/ly_huu_an.38450/),
-
[hung_002003](members/hung_002003.100268037/)
- ...
[and 427 more](online/)
Tổng: 2,318 (Thành viên: 486, Khách: 1,766, Robots: 66)

Set-Cookie: 5s_session=6bcc072ec44e5529d175fd0dd5e82de9; path=/; domain=www.5giay.vn; secure; httponly