text:
Campuchia Dân chủ
Campuchia Dân chủ là một nhà nước ở Đông Nam Á từ năm 1975 đến năm 1979. Được thành lập ngay sau khi lực lượng Khmer Đỏ đánh bại Cộng hòa Khmer của Lon Nol. Sau khi bị Quân đội Nhân dân Việt Nam tấn công và giành quyền kiểm soát hầu hết khắp đất nước,thì Chính quyền Khmer vẫn tồn tại như một Nhà nước tàn dư được Phương Tây và Trung Quốc hỗ trợ. Năm 1982 Khmer Đỏ thành lập Liên minh Chính phủ Kampuchea Dân chủ với 2 phe là Đảng Funcinpec và Mặt trận Giải phóng Quốc gia Nhân dân Khmer (KPNLF). Năm 1990 đổi tên thành Campuchia để tham gia đoàn đàm phán tại Hội nghị Hòa bình Paris được tổ chức vào năm 1991.
Khmer Đỏ đã chịu ảnh hưởng bởi chủ nghĩa Mao, Đảng Cộng sản Pháp và các tác phẩm của Marx và Lenin,với ý tưởng rằng người Khmer là chủng tộc ưu việt. Điều này dẫn đến các cuộc thanh chừng để tạo ra cả một dân tộc thuần túy và xã hội không giai cấp Khmer, theo một số học giả Khmer Đỏ gợi nhớ lại các cuộc thanh chừng của Chủ nghĩa Cộng sản,Chủ nghĩa Quốc gia và Chủ nghĩa Phát xít.Những người khác bác bỏ quan điểm cho rằng chế độ là chủ nghĩa phát xít trên cơ sở rằng Khmer Đỏ không bảo vệ cho tư hữu.Cơ quan quản lý được gọi là "Angkar Loeu" (Khmer: អង្គការ លើ). Đảng Cộng sản Campuchia (CPK) lãnh đạo tự coi mình là "Angkar Padevat" trong giai đoạn này. Hiến pháp được định nghĩa "nhà nước của nhân dân, công nhân, nông dân, và tất cả người lao động Kampuchea khác".
Mục tiêu của chế độ là đại tu hệ thống xã hội và khôi phục nền kinh tế quốc gia. Chiến lược là phát triển nông nghiệp mạnh mẽ, được hỗ trợ bởi công nghiệp nhẹ địa phương và thủ công mỹ nghệ. Chính sách tự lực của họ sẽ được tiếp tục trong thời bình. Chính sách này có nghĩa chính phủ tổ chức toàn bộ dân số thành các nhóm lao động cưỡng bức làm việc trên cánh đồng và đất khác nhằm đạt tự túc lương thực. Ngay sau khi nắm quyền, Khmer Đỏ đã tổ chức cưỡng bức dân cư từ thành thị về nông thôn, bởi nhu cầu cấp thiết khôi phục lại kinh tế bị tàn phá trong chiến tranh và thù địch của những người nông dân Khmer Đỏ với các thành phố. Họ xem là cần thiết để "cách mạng hóa" và "thanh lọc" cư dân đô thị và tiêu diệt Phnom Penh mà "nông dân coi là vệ tinh của nước ngoài, đầu tiên là Pháp, sau đó là Mỹ, và đã được xây dựng bằng mồ hôi của họ mà không mang lại bất cứ cái gì trong trao đổi". Chỉ những người làm việc trong các lĩnh vực dịch vụ công cộng thiết yếu như điện và nước là không phải rời thành phố. Họ tuyên bố không có phương tiện vận tải để cung cấp lương thực cho người dân và do đó điều hợp lý để họ có thực phẩm là di dân để họ làm việc trên các cánh đồng trồng lúa.
Trong khi Khmer Đỏ ưu tiên cho nông nghiệp, họ bỏ rơi công nghiệp. Chủ trương của họ là củng cố các nhà máy hiện tại chứ không phải xây mới. Cuộc cách mạng kinh tế mang tính cấp tiến và nhiều tham vọng hơn hẳn các quốc gia cộng sản khác. Nhà nước hoặc hợp tác xã sở hữu tất cả đất đai, không có đất tư như ở Trung Quốc hay Liên Xô. Hiến pháp thông qua tháng 12/1975 tuyên bố tất cả phương tiện sản xuất thuộc sở hữu tập thể của nhà nước. Chính phủ bãi bỏ sở hữu tư nhân về đất đai, Khmer Đỏ tin rằng dưới chính phủ mới, Campuchia phải là một xã hội không giai cấp, hòa hợp hoàn hảo, và cho sở hữu tư nhân là nguồn gốc của ích kỷ và bất công xã hội. Campuchia không dùng tiền mặt, các cửa hàng đóng cửa và người lao động nhận thu nhập của họ dưới hình thức khẩu phần lương thực, vì không có tiền trong lưu thông. Lãnh đạo của họ tuyên bố rằng, trong vòng một hai năm, Campuchia sẽ được cũng cấp đầy đủ lương thực và xuất khẩu một phần. Để đạt được mục tiêu này trong thời gian ngắn kỷ lục, họ thay hợp tác xã làng bằng công xã lớn. Khẩu hiệu được đưa ra là "Nếu chúng ta có đê điều, chúng ta sẽ có nước, nếu chúng ta có nước, chúng ta sẽ có gạo, nếu chúng ta có gạo, chúng ta sẽ hoàn toàn có thể có tất cả mọi thứ". Nhà nước phân công lao động tùy theo đối tượng, và thường phải làm từ 11 đến 12 giờ/ngày.
Pol Pot tuyên bố "toàn dân chúng ta, quân đội cách mạng của chúng ta và tất cả cán bộ của chúng ta sống dưới chế độ tập thể và thông qua một hệ thống hỗ trợ cộng đồng" "mặc dù chưa đạt diểm sung túc, tiêu chuẩn sống của chúng ta đạt đến mức độ đảm bảo cơ bản tất cả nhu cầu trong tất cả các lĩnh vực ". Phnom Penh là một thị trấn ma với không quá 10.000 người, không cửa hàng, bưu điện, điện thoại, thiếu điện thiếu nước và chính quyền cấm di chuyển tới các tỉnh, trừ xe phân phối gạo và nhiên liệu. Điều kiện sống ở các hợp tác xã không giống nhau. Campuchia đạt được tiến bộ trong cải thiện hệ thống thủy lợi, mở rộng diện tích canh tác lúa, tuy nhiên sản xuất và phân phối gạo được báo cáo là không đạt yêu cầu. Lũ lụt năm 1975 và 1978 gây thiệt hại, nhưng các năm 1976 và 1977 khá hơn thì phân phối gạo là bất bình đẳng và chính phủ không đạt được mức phân phối 570 gram mỗi người mỗi ngày. Lãnh đạo đảng, cán bộ, chiến sỹ, công nhân nhà máy được ăn tốt nhưng trẻ em, người cao tuổi, người bệnh là đói và suy dinh dưỡng. Cũng có thông tin là chính phủ dự trữ gạo để chuẩn bị chiến tranh với Việt Nam và xuất sang Trung Quốc để đổi lấy nguồn cung cấp quân sự. Khi quân Việt Nam vào Campuchia cuối 1978, kinh tế bị gián đoạn và sản xuất nông nghiệp bị tai nạn lớn, dẫn đến khủng hoảng trầm trọng lương thực năm 1979 (theo dữ liệu tháng 12 năm 1987 của monggabay.com).
Dưới sự lãnh đạo của Pol Pot, thành phố bị bỏ hoang, các tổ chức tôn giáo bị bãi bỏ, sở hữu tư nhân, tiền bạc và thị trường bị loại bỏ. Một chiến dịch diệt chủng chưa từng có xảy ra sau đó đã dẫn đến khoảng 25% dân số đất nước bị giết, với phần lớn bị giết bởi tư tưởng của Khmer Đỏ kêu gọi " trả thù không cân xứng " chống lại những kẻ giàu và những kẻ áp bức. Nạn nhân là kẻ thù của giai cấp như tư bản, các chuyên gia, trí thức, cảnh sát và nhân viên chính phủ (hầu hết thuộc chính quyền Lon Nol), cùng với các dân tộc thiểu số như Trung Quốc, Việt, Lào, và Chăm.
Nạn diệt chủng cơ bản dừng lại sau năm 1979 bởi cuộc tấn công của Mặt trận Cứu quốc Kampuchea và Quân đội Nhân dân Việt Nam, sau đó Cộng hòa Nhân dân Campuchia (PRK) đã thành lập. Cộng hòa Nhân dân Campuchia là một chính phủ thân Liên Xô, bắt đầu hồi sinh lại đất nước sau khi bị tàn phá hoàn toàn. Quá trình này bị cản trở bởi lực lượng Khmer Đỏ, trong đó tập hợp dọc biên giới Thái Lan và giữ lại chính quyền của Campuchia Dân chủ trong khu vực kiểm soát. Tình hình càng trầm trọng hơn bởi Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc ủng hộ lớn nhất cho Khmer Đỏ, và hầu hết nước phương Tây tiếp tục công nhận Kampuchea Dân chủ là chính phủ hợp pháp của đất nước.
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 1970, Thủ tướng Lon Nol phế truất Norodom Sihanouk là người đứng đầu nhà nước. Sihanouk phản đối chính phủ mới, tham gia với Khmer Đỏ chống lại. Lợi dụng việc chiếm đóng của Việt Nam ở phía đông Campuchia, nước Mỹ rải thảm nhiều vùng rộng lớn khác nhau trên khắp đất nước, và Sihanouk,Khmer Đỏ đã đại diện cho một liên minh hòa bình đại diện cho đa số người dân.
Với sự ủng hộ của người dân tại vùng nông thôn,Khmer Đỏ đã chiếm được thành phố Phnom Penh vào ngày 17 tháng 4 1975. Và tiếp tục sử dụng Sihanouk như người bù nhìn cho Chính phủ cho đến 2 tháng 4 năm 1976 khi Sihanouk từ chức cương vị lãnh đạo Nhà nước. Sihanouk vẫn được thoải mái, nhưng không an toàn, bị quản thúc tại gia ở Phnom Penh, cho đến cuối cuộc chiến tranh với Việt Nam, ông sang Hoa Kỳ, nơi ông vận động cho Kampuchea Dân chủ trước Hội đồng Bảo an. Cuối cùng ông chuyển tới Trung Quốc.
Vào tháng 1 năm 1976 Đảng Cộng sản Campuchia (CPK) ban hành "Hiến pháp của Kampuchea Dân chủ". Hiến pháp quy định một " Hội đồng đại biểu Nhân dân Kampuchea "(" KPRA ") được bầu bằng cách bỏ phiếu kín trong cuộc tổng tuyển cử trực tiếp và một Ủy ban Thường vụ Nhà nước được lựa chọn và bổ nhiệm với nhiệm kỳ năm năm. Hội đồng chỉ họp một lần vào tháng 4 năm 1976. Các thành viên của Hội đồng không bao giờ được bầu; Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Campuchia bổ nhiệm Chủ tịch và các quan chức cấp cao khác và cả Ủy ban Thường vụ Nhà nước. Kế hoạch bầu cử được diễn ra, nhưng 250 thành viên của Hội đồng thực tế được bổ nhiệm bởi Đảng Cộng sản Campuchia.
Trên thực tế tất cả các quyền lực thuộc về Ủy ban Thường vụ Đảng Cộng sản Campuchia, các thành viên trong số đó bao gồm Tổng Bí thư Thủ tướng Pol Pot, Phó Tổng Bí thư Nuon Chea và bảy người khác. Công việc hàng ngày được điều hành từ Văn phòng 870 tại Phnom Penh. Văn phòng 870 và Uỷ ban thường vụ cũng đã được biết đến như là "Trung tâm", "Tổ chức," hoặc " Angkar ".
Khmer Đỏ loại bỏ cấu trúc pháp luật,tư pháp của nước Cộng hòa Khmer. Không có tòa án, thẩm phán, luật hoặc các phiên tòa trong thời kỳ Kampuchea Dân chủ. Các "tòa án nhân dân" quy định tại Điều 9 của Hiến pháp không bao giờ được thiết lập. Các cấu trúc pháp lý cũ được thay thế bằng việc cải tạo, thẩm vấn và an ninh trung tâm nơi người ủng hộ Chính quyền Cộng hoà Khmer trước kia, cũng như người khác, bị giam giữ và thi hành.
Sau khi giành chiến thắng, Đảng Cộng sản Campuchia (CPK) ra lệnh sơ tán dân ra khỏi tất cả các thành phố và thị trấn, đưa những người dân thành thị tới những vùng nông thôn để làm việc như những nông dân, bởi vì CPK đang muốn tái lập lại xã hội thành một hình thức mà Pol Pot đang thai nghén.
Sau khi Phnom Penh bị chiếm,Khmer Đỏ đã lan truyền tin đồn rằng quân Mỹ đang lên kế hoạch đánh bom thành phố. Những con đường ra khỏi thành phố đã bị tắc do người đi sơ tán. Dân số Phnom Penh với số lượng 2,5 triệu người, nhưng 1,5 triệu người đã tị nạn,trung tâm đô thị gần như bỏ hoang. Sơ tán cũng tương tự xảy ra tại Battambang, Kampong Cham, Siem Reap, Kampong Thom, và ở các thị trấn khác.
Hàng nghìn người đã chết đói và chết vì bệnh tật trước khi Đảng Cộng sản Campuchia giành được chính quyền. Hàng nghìn người chết đói hay chết vì bệnh tật trong thời gian tản cư sau đó và vì những hậu quả của nó. Nhiều người trong số đó bị buộc phải rời khỏi các thành phố và định cư tại những ngôi làng mới được lập nên, thiếu lương thực, dụng cụ lao động và chăm sóc y tế. Nhiều người từng sống trong các thành phố và đã đánh mất khả năng tự kiếm sống để tồn tại trong môi trường nông nghiệp. Hàng nghìn người chết đói trước khi mùa màng được thu hoạch. Thiếu ăn và suy dinh dưỡng - ở bờ vực của nạn đói – là điều xảy ra liên tục trong nhiều năm. Đa số các lãnh đạo quân sự và dân sự của chế độ cũ, những người không thể che giấu được nhân thân của mình đã bị hành quyết.
Chính phủ mới tìm cách tái cơ cấu hoàn toàn lại xã hội Campuchia. Những tàn tích của xã hội cũ bị xoá bỏ và tôn giáo bị đàn áp, đặc biệt là Phật giáo và Thiên chúa giáo. Nông nghiệp được hợp tác hoá, và những gì còn sót lại của một cơ sở công nghiệp bị vứt bỏ hay bị đưa vào dưới quyền kiểm soát của nhà nước. Campuchia không có hệ thống tiền tệ cũng như hệ thống ngân hàng.
Cuộc sống ở nước 'Campuchia dân chủ' rất ngặt nghèo và bạo tàn. Ở nhiều vùng trong nước, người dân bị bố ráp và bị hành quyết vì tội nói tiếng nước ngoài, đeo kính, bới rác kiếm thức ăn, thậm chí là than khóc khi có người thân qua đời. Những nhà doanh nghiệp thời trước và các quan chức bị săn đuổi một cách tàn nhẫn và bị giết chết cùng toàn bộ gia đình họ. Khmer đỏ sợ rằng những người đó có lòng tin là họ có thể sẽ đứng lên phản đối lại chế độ của chúng. Một số kẻ trung thành với Khmer đỏ thậm chí còn bị giết vì tội không thể kiếm đủ số ‘phản cách mạng’ để hành quyết.
Những ước tính chính xác về số lượng người đã chết trong giai đoạn 1975 và 1979 vẫn chưa có được, nhưng có lẽ hàng trăm ngàn người đã bị hành quyết tàn nhẫn bởi chế độ đó. Hàng trăm ngàn người chết vì đói và bệnh tật (cả dưới thời Khmer đỏ và thời kì từ năm 1978). Một số ước tính về số người chết trong khoảng từ 1 đến 3 triệu người, trong tổng số dân năm 1975 của nước này là 7,3 triệu. CIA ước tính 50.000-100.000 đã bị hành quyết từ 1975 đến 1979.
Các quan hệ của nước Campuchia dân chủ với Việt Nam và Thái Lan trở nên xấu đi nhanh chóng và gây ra các cuộc xung đột biên giới và những khác biệt về ý thức hệ. Trong khi là cộng sản thì CPK cũng là người Campuchia từ gốc rễ, và đa số các thành viên từng sống tại Việt Nam của đảng này đã bị thanh trừng. Campuchia dân chủ thiết lập những mối quan hệ chặt chẽ với Cộng hoà nhân dân Trung Hoa, và xung đột Campuchia-Việt Nam đã trở thành một phần của sự đối đầu giữa Trung Hoa-Sô viết với sự hỗ trợ của Moscow cho Việt Nam. Các cuộc xung đột biên giới ngày càng tệ hại khi Campuchia dân chủ tấn công quân sự vào các làng bên trong Việt Nam. Campuchia chấm dứt quan hệ với Hà Nội vào tháng 12 năm 1977. Giữa năm 1978, các lực lượng Việt Nam tấn công Campuchia, tiến sâu khoảng 30 km trước khi mùa mưa diễn ra.
Lý do để Trung Quốc ủng hộ CPK là vì họ muốn ngăn chặn phong trào liên kết toàn thể Đông Dương, và giữ vững ưu thế quân sự Trung Quốc trong vùng. Liên bang xô viết ủng hộ mạnh mẽ cho Việt Nam để giữ một mặt trận thứ hai chống lại Trung Quốc trong trường hợp xảy ra xung đột giữa họ với Trung Quốc và ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc. Từ khi Stalin qua đời, các quan hệ giữa nước Trung Quốc của Mao Trạch Đông và Liên bang xô viết trở nên lạnh nhạt hơn bao giờ hết. Cuối thập niên 1970 và đầu 1980, giữa Trung Quốc và Việt Nam đã xảy ra một cuộc chiến tranh ngắn (Chiến tranh Trung-Việt) về vấn đề này.
Tháng 12, 1978, Việt Nam thông báo thành lập Mặt trận Campuchia thống nhất bảo vệ quốc gia (KUFNS) dưới sự lãnh đạo của Heng Samrin, một cựu chỉ huy trong quân đội Campuchia dân chủ. Mặt trận này bao gồm những người Khmer cộng sản còn ở lại Việt Nam sau năm 1975 và các viên chức ở khu vực phía đông – như Heng Samrin và Hun Sen – người từng chạy sang Việt Nam từ Campuchia năm 1978. Cuối tháng 12, 1978, các lực lượng Việt Nam tấn công tổng lực vào Campuchia, chiếm Phnom Penh ngày 7 tháng 1, và đuổi những tàn quân của nước Campuchia dân chủ chạy về phía tây sang Thái Lan.

markdown:
# Campuchia Dân chủ
|
|![]()
|
|Thông tin trong bài này hoặc đoạn này không
Xin bạn hãy
|
|
Ngôn ngữ |Nhà nước
|| - 1975–1976
|
(as
| - 1976–1982
|| - 1982–1992
|| - 1975–1976
|| - 1976
|| - 1976–1982
|| - 1982–1992
|Thời đại lịch sử | -
||1967–1975
|| -
|| -
||7 tháng 01, 1979
|| -
||22 tháng 06, 1982
|| - Việt Nam rút quân
|| - Đổi tên lại thành Cambodia
|| - Paris Peace Accords
||tháng 10, 1991
|| -
||Không, vì tiền tệ bị hủy bỏ
|
|
|
|
|
|
|[Chân Lạp](/wiki/Ch%C3%A2n_L%E1%BA%A1p)(550-802) [Đế quốc Khmer](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Khmer)(802-1432) [Thời kỳ hậu Angkor](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Campuchia_(1431-1863))(1432-1863) [Campuchia thuộc Pháp](/wiki/Campuchia_thu%E1%BB%99c_Ph%C3%A1p)(1863-1946) [Campuchia thuộc Nhật](/wiki/Campuchia_thu%E1%BB%99c_Nh%E1%BA%ADt)(1945) [Vương quốc Campuchia](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Campuchia_(1946-53))(1946-1953) [Vương quốc Campuchia](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Campuchia_(1953-70))(1953-1970) [Cộng hòa Khmer](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Khmer)(1970-1975) **Campuchia Dân chủ**(1975-1979) [CHND Campuchia](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Campuchia)(1979-1993) [Vương quốc Campuchia](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Campuchia)(1993-nay)
|
|![]()
|
|Bài hoặc đoạn này cần được
Xin hãy giúp
**Campuchia Dân chủ** là một nhà nước ở [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) từ năm 1975 đến năm 1979. Được thành lập ngay sau khi lực lượng [Khmer Đỏ](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F) đánh bại [Cộng hòa Khmer](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Khmer) của [Lon Nol](/wiki/Lon_Nol). Sau khi bị Quân đội Nhân dân Việt Nam tấn công và giành quyền kiểm soát hầu hết khắp đất nước,thì Chính quyền Khmer vẫn tồn tại như một Nhà nước tàn dư được Phương Tây và Trung Quốc hỗ trợ. Năm 1982 Khmer Đỏ thành lập Liên minh Chính phủ Kampuchea Dân chủ với 2 phe là [Đảng Funcinpec](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_Funcinpec) và [Mặt trận Giải phóng Quốc gia Nhân dân Khmer](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Qu%E1%BB%91c_gia_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Khmer&action=edit&redlink=1) (KPNLF). Năm 1990 đổi tên thành Campuchia để tham gia đoàn đàm phán tại Hội nghị Hòa bình Paris được tổ chức vào năm 1991.
Khmer Đỏ đã chịu ảnh hưởng bởi
[chủ nghĩa Mao](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Mao), [Đảng Cộng sản Pháp](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n_Ph%C3%A1p) và các tác phẩm của [Marx](/wiki/Marx) và [Lenin](/wiki/Lenin),với ý tưởng rằng người Khmer là chủng tộc ưu việt. Điều này dẫn đến các cuộc thanh chừng để tạo ra cả một dân tộc thuần túy và xã hội không giai cấp Khmer, theo một số học giả Khmer Đỏ gợi nhớ lại các cuộc thanh chừng của [Chủ nghĩa Cộng sản](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_C%E1%BB%99ng_s%E1%BA%A3n), [Chủ nghĩa Quốc gia](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Qu%E1%BB%91c_gia) và [Chủ nghĩa Phát xít](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_Ph%C3%A1t_x%C3%ADt).Những người khác bác bỏ quan điểm cho rằng chế độ là chủ nghĩa phát xít trên cơ sở rằng Khmer Đỏ không bảo vệ cho tư hữu.Cơ quan quản lý được gọi là "Angkar Loeu" (Khmer: អង្គការ លើ). Đảng Cộng sản Campuchia (CPK) lãnh đạo tự coi mình là "Angkar Padevat" trong giai đoạn này. Hiến pháp được định nghĩa "nhà nước của nhân dân, công nhân, nông dân, và tất cả người lao động Kampuchea khác".
Mục tiêu của chế độ là đại tu hệ thống xã hội và khôi phục nền kinh tế quốc gia. Chiến lược là phát triển nông nghiệp mạnh mẽ, được hỗ trợ bởi công nghiệp nhẹ địa phương và thủ công mỹ nghệ. Chính sách tự lực của họ sẽ được tiếp tục trong thời bình. Chính sách này có nghĩa chính phủ tổ chức toàn bộ dân số thành các nhóm lao động cưỡng bức làm việc trên cánh đồng và đất khác nhằm đạt tự túc lương thực. Ngay sau khi nắm quyền, Khmer Đỏ đã tổ chức cưỡng bức dân cư từ thành thị về nông thôn, bởi nhu cầu cấp thiết khôi phục lại kinh tế bị tàn phá trong chiến tranh và thù địch của những người nông dân Khmer Đỏ với các thành phố. Họ xem là cần thiết để "cách mạng hóa" và "thanh lọc" cư dân đô thị và tiêu diệt Phnom Penh mà "nông dân coi là vệ tinh của nước ngoài, đầu tiên là Pháp, sau đó là Mỹ, và đã được xây dựng bằng mồ hôi của họ mà không mang lại bất cứ cái gì trong trao đổi". Chỉ những người làm việc trong các lĩnh vực dịch vụ công cộng thiết yếu như điện và nước là không phải rời thành phố. Họ tuyên bố không có phương tiện vận tải để cung cấp lương thực cho người dân và do đó điều hợp lý để họ có thực phẩm là di dân để họ làm việc trên các cánh đồng trồng lúa.
Trong khi Khmer Đỏ ưu tiên cho nông nghiệp, họ bỏ rơi công nghiệp. Chủ trương của họ là củng cố các nhà máy hiện tại chứ không phải xây mới. Cuộc cách mạng kinh tế mang tính cấp tiến và nhiều tham vọng hơn hẳn các quốc gia cộng sản khác. Nhà nước hoặc hợp tác xã sở hữu tất cả đất đai, không có đất tư như ở Trung Quốc hay Liên Xô. Hiến pháp thông qua tháng 12/1975 tuyên bố tất cả phương tiện sản xuất thuộc sở hữu tập thể của nhà nước. Chính phủ bãi bỏ sở hữu tư nhân về đất đai, Khmer Đỏ tin rằng dưới chính phủ mới, Campuchia phải là một xã hội không giai cấp, hòa hợp hoàn hảo, và cho sở hữu tư nhân là nguồn gốc của ích kỷ và bất công xã hội. Campuchia không dùng tiền mặt, các cửa hàng đóng cửa và người lao động nhận thu nhập của họ dưới hình thức khẩu phần lương thực, vì không có tiền trong lưu thông. Lãnh đạo của họ tuyên bố rằng, trong vòng một hai năm, Campuchia sẽ được cũng cấp đầy đủ lương thực và xuất khẩu một phần. Để đạt được mục tiêu này trong thời gian ngắn kỷ lục, họ thay hợp tác xã làng bằng công xã lớn. Khẩu hiệu được đưa ra là "Nếu chúng ta có đê điều, chúng ta sẽ có nước, nếu chúng ta có nước, chúng ta sẽ có gạo, nếu chúng ta có gạo, chúng ta sẽ hoàn toàn có thể có tất cả mọi thứ". Nhà nước phân công lao động tùy theo đối tượng, và thường phải làm từ 11 đến 12 giờ/ngày.
Pol Pot tuyên bố "toàn dân chúng ta, quân đội cách mạng của chúng ta và tất cả cán bộ của chúng ta sống dưới chế độ tập thể và thông qua một hệ thống hỗ trợ cộng đồng" "mặc dù chưa đạt diểm sung túc, tiêu chuẩn sống của chúng ta đạt đến mức độ đảm bảo cơ bản tất cả nhu cầu trong tất cả các lĩnh vực ". Phnom Penh là một thị trấn ma với không quá 10.000 người, không cửa hàng, bưu điện, điện thoại, thiếu điện thiếu nước và chính quyền cấm di chuyển tới các tỉnh, trừ xe phân phối gạo và nhiên liệu. Điều kiện sống ở các hợp tác xã không giống nhau. Campuchia đạt được tiến bộ trong cải thiện hệ thống thủy lợi, mở rộng diện tích canh tác lúa, tuy nhiên sản xuất và phân phối gạo được báo cáo là không đạt yêu cầu. Lũ lụt năm 1975 và 1978 gây thiệt hại, nhưng các năm 1976 và 1977 khá hơn thì phân phối gạo là bất bình đẳng và chính phủ không đạt được mức phân phối 570 gram mỗi người mỗi ngày. Lãnh đạo đảng, cán bộ, chiến sỹ, công nhân nhà máy được ăn tốt nhưng trẻ em, người cao tuổi, người bệnh là đói và suy dinh dưỡng. Cũng có thông tin là chính phủ dự trữ gạo để chuẩn bị chiến tranh với Việt Nam và xuất sang Trung Quốc để đổi lấy nguồn cung cấp quân sự. Khi quân Việt Nam vào Campuchia cuối 1978, kinh tế bị gián đoạn và sản xuất nông nghiệp bị tai nạn lớn, dẫn đến khủng hoảng trầm trọng lương thực năm 1979 (theo dữ liệu tháng 12 năm 1987 của monggabay.com).
Dưới sự lãnh đạo của
[Pol Pot](/wiki/Pol_Pot), thành phố bị bỏ hoang, các tổ chức tôn giáo bị bãi bỏ, sở hữu tư nhân, tiền bạc và thị trường bị loại bỏ. Một [chiến dịch diệt chủng](/wiki/Di%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng) chưa từng có xảy ra sau đó đã dẫn đến khoảng 25% dân số đất nước bị giết, với phần lớn bị giết bởi tư tưởng của Khmer Đỏ kêu gọi " trả thù không cân xứng " chống lại những kẻ giàu và những kẻ áp bức. Nạn nhân là kẻ thù của giai cấp như tư bản, các chuyên gia, trí thức, cảnh sát và nhân viên chính phủ (hầu hết thuộc chính quyền Lon Nol), cùng với các dân tộc thiểu số như Trung Quốc, Việt, Lào, và Chăm.
Nạn diệt chủng cơ bản dừng lại sau năm 1979 bởi cuộc tấn công của
[Mặt trận Cứu quốc Kampuchea](/w/index.php?title=M%E1%BA%B7t_tr%E1%BA%ADn_C%E1%BB%A9u_qu%E1%BB%91c_Kampuchea&action=edit&redlink=1) và [Quân đội Nhân dân Việt Nam](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Vi%E1%BB%87t_Nam), sau đó [Cộng hòa Nhân dân Campuchia](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Campuchia) (PRK) đã thành lập. Cộng hòa Nhân dân Campuchia là một chính phủ thân [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4), bắt đầu hồi sinh lại đất nước sau khi bị tàn phá hoàn toàn. Quá trình này bị cản trở bởi lực lượng Khmer Đỏ, trong đó tập hợp dọc biên giới Thái Lan và giữ lại chính quyền của Campuchia Dân chủ trong khu vực kiểm soát. Tình hình càng trầm trọng hơn bởi [Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Qu%E1%BB%91c) ủng hộ lớn nhất cho Khmer Đỏ, và hầu hết nước phương Tây tiếp tục công nhận Kampuchea Dân chủ là chính phủ hợp pháp của đất nước.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Campuchia_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Campuchia_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7&action=edit§ion=1)]
Năm 1970, Thủ tướng Lon Nol phế truất Norodom Sihanouk là người đứng đầu nhà nước. Sihanouk phản đối chính phủ mới, tham gia với Khmer Đỏ chống lại. Lợi dụng việc chiếm đóng của Việt Nam ở phía đông Campuchia, nước Mỹ rải thảm nhiều vùng rộng lớn khác nhau trên khắp đất nước, và Sihanouk,Khmer Đỏ đã đại diện cho một liên minh hòa bình đại diện cho đa số người dân.
Với sự ủng hộ của người dân tại vùng nông thôn,Khmer Đỏ đã chiếm được thành phố Phnom Penh vào ngày 17 tháng 4 1975. Và tiếp tục sử dụng Sihanouk như người bù nhìn cho Chính phủ cho đến 2 tháng 4 năm 1976 khi Sihanouk từ chức cương vị lãnh đạo Nhà nước. Sihanouk vẫn được thoải mái, nhưng không an toàn, bị quản thúc tại gia ở Phnom Penh, cho đến cuối cuộc chiến tranh với Việt Nam, ông sang Hoa Kỳ, nơi ông vận động cho Kampuchea Dân chủ trước Hội đồng Bảo an. Cuối cùng ông chuyển tới Trung Quốc.
Vào tháng 1 năm 1976 Đảng Cộng sản Campuchia (CPK) ban hành "Hiến pháp của Kampuchea Dân chủ". Hiến pháp quy định một " Hội đồng đại biểu Nhân dân Kampuchea "(" KPRA ") được bầu bằng cách bỏ phiếu kín trong cuộc tổng tuyển cử trực tiếp và một Ủy ban Thường vụ Nhà nước được lựa chọn và bổ nhiệm với nhiệm kỳ năm năm. Hội đồng chỉ họp một lần vào tháng 4 năm 1976. Các thành viên của Hội đồng không bao giờ được bầu; Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Campuchia bổ nhiệm Chủ tịch và các quan chức cấp cao khác và cả Ủy ban Thường vụ Nhà nước. Kế hoạch bầu cử được diễn ra, nhưng 250 thành viên của Hội đồng thực tế được bổ nhiệm bởi Đảng Cộng sản Campuchia.
Trên thực tế tất cả các quyền lực thuộc về Ủy ban Thường vụ Đảng Cộng sản Campuchia, các thành viên trong số đó bao gồm Tổng Bí thư Thủ tướng
[Pol Pot](/wiki/Pol_Pot), Phó Tổng Bí thư [Nuon Chea](/wiki/Nuon_Chea) và bảy người khác. Công việc hàng ngày được điều hành từ Văn phòng 870 tại Phnom Penh. Văn phòng 870 và Uỷ ban thường vụ cũng đã được biết đến như là "Trung tâm", "Tổ chức," hoặc " Angkar ".
Khmer Đỏ loại bỏ cấu trúc pháp luật,tư pháp của nước Cộng hòa Khmer. Không có tòa án, thẩm phán, luật hoặc các phiên tòa trong thời kỳ Kampuchea Dân chủ. Các "tòa án nhân dân" quy định tại Điều 9 của Hiến pháp không bao giờ được thiết lập. Các cấu trúc pháp lý cũ được thay thế bằng việc cải tạo, thẩm vấn và an ninh trung tâm nơi người ủng hộ Chính quyền Cộng hoà Khmer trước kia, cũng như người khác, bị giam giữ và thi hành.
Sau khi giành chiến thắng,
[Đảng Cộng sản Campuchia](/wiki/Khmer_%C4%90%E1%BB%8F) (CPK) ra lệnh sơ tán dân ra khỏi tất cả các thành phố và thị trấn, đưa những người dân thành thị tới những vùng nông thôn để làm việc như những nông dân, bởi vì CPK đang muốn tái lập lại xã hội thành một hình thức mà Pol Pot đang thai nghén.
Sau khi
[Phnom Penh](/wiki/Phnom_Penh) bị chiếm,Khmer Đỏ đã lan truyền tin đồn rằng quân Mỹ đang lên kế hoạch đánh bom thành phố. Những con đường ra khỏi thành phố đã bị tắc do người đi sơ tán. Dân số Phnom Penh với số lượng 2,5 triệu người, nhưng 1,5 triệu người đã tị nạn,trung tâm đô thị gần như bỏ hoang. Sơ tán cũng tương tự xảy ra tại [Battambang](/wiki/Battambang), [Kampong Cham](/wiki/Kampong_Cham), [Siem Reap](/wiki/Siem_Reap), [Kampong Thom](/wiki/Kampong_Thom), và ở các thị trấn khác.
Hàng nghìn người đã chết đói và chết vì bệnh tật trước khi Đảng Cộng sản Campuchia giành được chính quyền. Hàng nghìn người chết đói hay chết vì bệnh tật trong thời gian tản cư sau đó và vì những hậu quả của nó. Nhiều người trong số đó bị buộc phải rời khỏi các thành phố và định cư tại những ngôi làng mới được lập nên, thiếu lương thực, dụng cụ lao động và chăm sóc y tế. Nhiều người từng sống trong các thành phố và đã đánh mất khả năng tự kiếm sống để tồn tại trong môi trường nông nghiệp. Hàng nghìn người chết đói trước khi mùa màng được thu hoạch. Thiếu ăn và suy dinh dưỡng - ở bờ vực của nạn đói – là điều xảy ra liên tục trong nhiều năm. Đa số các lãnh đạo quân sự và dân sự của chế độ cũ, những người không thể che giấu được nhân thân của mình đã bị hành quyết.
Chính phủ mới tìm cách tái cơ cấu hoàn toàn lại xã hội Campuchia. Những tàn tích của xã hội cũ bị xoá bỏ và tôn giáo bị đàn áp, đặc biệt là
[Phật giáo](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) và [Thiên chúa giáo](/wiki/Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_gi%C3%A1o). Nông nghiệp được hợp tác hoá, và những gì còn sót lại của một cơ sở công nghiệp bị vứt bỏ hay bị đưa vào dưới quyền kiểm soát của nhà nước. [Campuchia](/wiki/Campuchia) không có hệ thống tiền tệ cũng như hệ thống ngân hàng.
Cuộc sống ở nước 'Campuchia dân chủ' rất ngặt nghèo và bạo tàn. Ở nhiều vùng trong nước, người dân bị bố ráp và bị hành quyết vì tội nói tiếng nước ngoài, đeo kính, bới rác kiếm thức ăn, thậm chí là than khóc khi có người thân qua đời. Những nhà doanh nghiệp thời trước và các quan chức bị săn đuổi một cách tàn nhẫn và bị giết chết cùng toàn bộ gia đình họ. Khmer đỏ sợ rằng những người đó có lòng tin là họ có thể sẽ đứng lên phản đối lại chế độ của chúng. Một số kẻ trung thành với Khmer đỏ thậm chí còn bị giết vì tội không thể kiếm đủ số ‘phản cách mạng’ để hành quyết.
Những ước tính chính xác về số lượng người đã chết trong giai đoạn 1975 và 1979 vẫn chưa có được, nhưng có lẽ hàng trăm ngàn người đã bị hành quyết tàn nhẫn bởi chế độ đó. Hàng trăm ngàn người chết vì đói và bệnh tật (cả dưới thời Khmer đỏ và thời kì từ năm 1978). Một số ước tính về số người chết trong khoảng từ 1 đến 3 triệu người, trong tổng số dân năm 1975 của nước này là 7,3 triệu. CIA ước tính 50.000-100.000 đã bị hành quyết từ 1975 đến 1979.
Các quan hệ của nước Campuchia dân chủ với
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) và [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) trở nên xấu đi nhanh chóng và gây ra các cuộc xung đột biên giới và những khác biệt về ý thức hệ. Trong khi là cộng sản thì CPK cũng là người Campuchia từ gốc rễ, và đa số các thành viên từng sống tại Việt Nam của đảng này đã bị thanh trừng. Campuchia dân chủ thiết lập những mối quan hệ chặt chẽ với [Cộng hoà nhân dân Trung Hoa](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa), và xung đột Campuchia-Việt Nam đã trở thành một phần của sự đối đầu giữa Trung Hoa- [Sô viết](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4) với sự hỗ trợ của Moscow cho Việt Nam. Các cuộc xung đột biên giới ngày càng tệ hại khi Campuchia dân chủ tấn công quân sự vào các làng bên trong Việt Nam. Campuchia chấm dứt quan hệ với Hà Nội vào tháng 12 năm 1977. Giữa năm 1978, các lực lượng Việt Nam tấn công Campuchia, tiến sâu khoảng 30 km trước khi mùa mưa diễn ra.
Lý do để Trung Quốc ủng hộ CPK là vì họ muốn ngăn chặn phong trào liên kết toàn thể Đông Dương, và giữ vững ưu thế quân sự Trung Quốc trong vùng. Liên bang xô viết ủng hộ mạnh mẽ cho Việt Nam để giữ một mặt trận thứ hai chống lại Trung Quốc trong trường hợp xảy ra xung đột giữa họ với Trung Quốc và ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc. Từ khi Stalin qua đời, các quan hệ giữa nước Trung Quốc của Mao Trạch Đông và Liên bang xô viết trở nên lạnh nhạt hơn bao giờ hết. Cuối thập niên 1970 và đầu 1980, giữa Trung Quốc và Việt Nam đã xảy ra một cuộc chiến tranh ngắn (
[Chiến tranh Trung-Việt](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_bi%C3%AAn_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t-Trung,_1979)) về vấn đề này.
Tháng 12, 1978, Việt Nam thông báo thành lập Mặt trận Campuchia thống nhất bảo vệ quốc gia (KUFNS) dưới sự lãnh đạo của
[Heng Samrin](/wiki/Heng_Samrin), một cựu chỉ huy trong quân đội Campuchia dân chủ. Mặt trận này bao gồm những người Khmer cộng sản còn ở lại Việt Nam sau năm 1975 và các viên chức ở khu vực phía đông – như Heng Samrin và Hun Sen – người từng chạy sang Việt Nam từ Campuchia năm 1978. Cuối tháng 12, 1978, các lực lượng Việt Nam tấn công tổng lực vào Campuchia, chiếm Phnom Penh ngày 7 tháng 1, và đuổi những tàn quân của nước Campuchia dân chủ chạy về phía tây sang Thái Lan.


text:
Các em thân mến!
Chỉ còn mấy tháng nữa là đến kì thi HSK , cô up đề thi thử HSK mới từ cấp 4 đến cấp 6 để các em ở nhà tự làm xem khả năng của mình đến đâu và có phương pháp học tập, ôn luyện hợp lí đạt điểm cao trong kì thi sắp tới nhé!
Chúc các em học tốt!
TRUNG TÂM TIẾNG TRUNG VUI VẺ
Địa chỉ học và đăng kí : Số 28, Ngõ 260/28 Cầu Giấy.
Liên hệ : 0984.413.615 ( cô Thu) hoặc 098.5158.419 ( cô Thoan )
Email: tiengtrungvuive@gmail.com
website: http://www.tiengtrungvuive.com
Gửi phản hồi

markdown:
Các em thân mến!
Chỉ còn mấy tháng nữa là đến kì thi HSK , cô up đề thi thử HSK mới từ cấp 4 đến cấp 6 để các em ở nhà tự làm xem khả năng của mình đến đâu và có phương pháp học tập, ôn luyện hợp lí đạt điểm cao trong kì thi sắp tới nhé!
Chúc các em học tốt!
TRUNG TÂM TIẾNG TRUNG VUI VẺ
Địa chỉ học và đăng kí :
**Số 28, Ngõ 260/28 Cầu Giấy.**
Liên hệ : 0984.413.615 ( cô Thu) hoặc 098.5158.419 ( cô Thoan )
**Email: tiengtrungvuive@gmail.com**
website:
[ http://www.tiengtrungvuive.com](http://www.tiengtrungvuive.com/)
## Gửi phản hồi Hủy trả lời

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

Vary: User-Agent,Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Nghi Xương
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nghi Xương (tiếng Trung: 宜昌市, bính âm: Yíchāng Shì, âm Hán-Việt: Nghi Xương thị) là địa cấp thị lớn thứ hai tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc.
Nghi Xương nằm ở phía tây tỉnh Hồ Bắc, chắn cửa phía đông của đập Tam Hiệp. Tên gọi trước đây là Di Lăng.
Phân chia hành chính[sửa | sửa mã nguồn]
Địa cấp thị Nghi Xương chia ra thành 5 quận nội thành (khu), 3 huyện cấp thị, 3 huyện và 2 huyện tự trị.
- Quận:
- Tây Lăng (西陵)
- Ngũ Gia Cương (伍家岗)
- Điểm Quân khu (点军)
- Khiêu Đình khu (猇亭)
- Di Lăng khu (夷陵)
- Huyện cấp thị
- Chi Giang (枝江)
- Nghi Đô (宜都)
- Đương Dương (当阳)
- Huyện
- Huyện tự trị
- Huyện tự trị người Thổ Gia Trường Dương (长阳土家族自治县)
- Huyện tự trị người Thổ Gia Ngũ Phong (五峰土家族自治县)

markdown:
# Nghi Xương
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Nghi Xương
|—
| —
|
|Chuyển tự
| -
|[Bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF) [Hồ Bắc](/wiki/H%E1%BB%93_B%E1%BA%AFc) [30°42′30″B 111°16′49″Đ / 30,70833°B 111,28028°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Nghi_X%C6%B0%C6%A1ng¶ms=30_42_30_N_111_16_49_E_type:city(4150000)_region:) [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [Hồ Bắc](/wiki/H%E1%BB%93_B%E1%BA%AFc) [Tây Lăng](/wiki/T%C3%A2y_L%C4%83ng) [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [km²](/wiki/Ki-l%C3%B4-m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)(8.140,6 [mi²](/wiki/D%E1%BA%B7m_vu%C3%B4ng)) **Dân số**(2000) [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [Chuẩn Trung Quốc](/w/index.php?title=M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)( [UTC+8](/wiki/UTC%2B8)) [Thành phố kết nghĩa](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_k%E1%BA%BFt_ngh%C4%A9a&action=edit&redlink=1) [Zaporizhia](/wiki/Zaporizhia), [Metz](/wiki/Metz) **Website:** [http://www.yichang.gov.cn/](http://www.yichang.gov.cn/) **Nghi Xương** ( [tiếng Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c): 宜昌市, [bính âm](/wiki/B%C3%ADnh_%C3%A2m_H%C3%A1n_ng%E1%BB%AF): Yíchāng Shì, âm [Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *Nghi Xương thị*) là [địa cấp thị](/wiki/%C4%90%E1%BB%8Ba_c%E1%BA%A5p_th%E1%BB%8B) lớn thứ hai tại [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Trung_Qu%E1%BB%91c)) [Hồ Bắc](/wiki/H%E1%BB%93_B%E1%BA%AFc), [Trung Quốc](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nh%C3%A2n_d%C3%A2n_Trung_Hoa).
Nghi Xương nằm ở phía tây tỉnh Hồ Bắc, chắn cửa phía đông của
[đập Tam Hiệp](/wiki/%C4%90%E1%BA%ADp_Tam_Hi%E1%BB%87p). Tên gọi trước đây là Di Lăng.
## Phân chia hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=Nghi_X%C6%B0%C6%A1ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nghi_X%C6%B0%C6%A1ng&action=edit§ion=1)]
Địa cấp thị Nghi Xương chia ra thành 5 quận nội thành (khu), 3 huyện cấp thị, 3 huyện và 2 huyện tự trị.
- Quận:
[Tây Lăng](/wiki/T%C3%A2y_L%C4%83ng)(西陵) [Ngũ Gia Cương](/wiki/Ng%C5%A9_Gia_C%C6%B0%C6%A1ng)(伍家岗) [Điểm Quân](/wiki/%C4%90i%E1%BB%83m_Qu%C3%A2n)khu (点军) [Khiêu Đình](/wiki/Khi%C3%AAu_%C4%90%C3%ACnh)khu (猇亭) [Di Lăng](/wiki/Di_L%C4%83ng)khu (夷陵)
-
- Huyện cấp thị
[Chi Giang](/wiki/Chi_Giang)(枝江) [Nghi Đô](/wiki/Nghi_%C4%90%C3%B4)(宜都) [Đương Dương](/wiki/%C4%90%C6%B0%C6%A1ng_D%C6%B0%C6%A1ng)(当阳)
-
- Huyện
- Huyện tự trị
- Huyện tự trị người Thổ Gia
[Trường Dương](/wiki/Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_D%C6%B0%C6%A1ng)(长阳土家族自治县)
- Huyện tự trị người Thổ Gia
[Ngũ Phong](/wiki/Ng%C5%A9_Phong)(五峰土家族自治县)
- Huyện tự trị người Thổ Gia
|
|
Nghi Xương |Khu vực cấp huyện
|
trực thuộc tỉnh
Xem thêm:
|
|![]()

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1053 hit (1), cp1052 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Trận Phụng Thiên
Trận Phụng Thiên (Tiếng Nga: Мукденское сражение, Tiếng Nhật: 奉天会戦 Hōten kaisen) là một trận đánh lớn trên bộ cuối cùng trong Chiến tranh Nga-Nhật, diễn ra từ ngày 20 tháng 2 tới 10 tháng 3 năm 1905 giữa quân đội hai nước Đế quốc Nga và Đế quốc Nhật Bản. Quân Nhật đã chiến đấu gan dạ và đại thắng trong trận này.[1] Trong trận này, 33 vạn quân Nga[8] do đại tướng Alexei Nikolajevich Kuropatkin chỉ huy đã đối đầu với 27 vạn quân Nhật của nguyên soái Ōyama Iwao.[3] Sau trận chiến này, quân đội Nhật Bản đã chiếm được Phụng Thiên (奉天)[9], đẩy quân đội Nga ra khỏi Mãn Châu. Trong trận đánh này, khoảng 7 vạn quân Nhật chết và bị thương, còn quân Nga thì phải hứng chịu tổn thất khoảng 9 vạn binh sĩ. Quân Nga, vốn luôn được tiếp tế, rút quân về phòng tuyến mới.[10] Tuy nhiên, quân Nhật sẽ còn đạt thêm chiến thắng trong cuộc chiến tranh, và thắng lợi tại Phụng Thiên này cũng góp phần đến việc nước Nga phải giảng hòa và toàn bại.[11] Thế nên, sau đại thắng Phụng Thiên, phong trào phản chiến của những người cấp tiến ở Nhật chẳng thể lan rộng.[12]
Mục lục
Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Sau trận Liêu Dương (diễn ra từ ngày 24 tháng 8 đến 4 tháng 9 năm 1904), quân đội Nga rút lui về sông Sa phía nam Phụng Thiên tập hợp lại lực lượng. Từ ngày 5 đến ngày 17 tháng 10 năm 1904, trong trận sông Sa, quân Nga phản công bất thành nhưng đã hãm bớt được đà tiến của quân đội Nhật. Cuộc phản công thứ hai sau đó của quân Nga trong trận Sandepu từ ngày 25 đến ngày 29 tháng 1 năm 1905 suýt nữa đã thành công nhưng điều kiện mùa đông khắc nghiệt ở Mãn Châu đã khiến người Nga mất cơ hội.
Sau khi chiếm được cảng Lữ Thuận vào tháng 1 năm 1905, quân đội Nhật Bản tại Mãn Châu đã được tăng cường bằng các lực lượng của Tập đoàn quân thứ 3 do Tướng Nogi Maresuke chỉ huy tiến từ phía nam lên. Đến tháng 2 năm 1905, toàn bộ lực lượng dự bị của quân đội Nhật Bản đã cạn kiệt. Toàn bộ lục quân Nhật giờ đây tập trung tại Phụng Thiên. Thương vong ngày càng cao, điều kiện thời tiết khắc nghiệt cộng với việc Hạm đội Baltic Nga đang tiến đến gây ra áp lực cho nguyên soái Ōyama Iwao phải tiêu diệt toàn bộ quân đội Nga tại Mãn Châu trước khi quân tiếp viện Nga đến qua tuyến đường sắt xuyên Xibia.
Bố trí lực lượng hai bên[sửa | sửa mã nguồn]
Phòng tuyến của quân Nga tại phía nam Phụng Thiên dài 140 km (90 dặm), với chiều sâu không nhiều và lực lượng dự bị ở trung tâm. Ở phía cánh phải là Tập đoàn quân số 1 Mãn Châu do Đại tướng Nam tước von Kaulbars chỉ huy (thay thế tướng Oskar-Ferdinand Kazimirovich Grippenberg). Ở trung tâm, bảo vệ tuyến đường sắt và đường bộ là Tập đoàn quân số 3 Mãn Châu của tướng Bildering. Vùng đồi núi cánh phía đông được trấn giữ bởi Tập đoàn quân số 1 Mãn Châu của tướng Nikolai Linevich. Cánh này còn được yểm trợ bằng 2/3 lực lượng kỵ binh Nga, do Tướng Paul von Rennenkampf chỉ huy. Tướng Kuropatkin đã bố trí quân lực theo một thế trận phòng thủ đơn thuần và do đó hầu như không thể thực hiện một cuộc phản công nếu không tạo một khoảng trống lớn trong phòng tuyến.
Về phía quân Nhật, Tập đoàn quân số 1 của tướng Kuroki Tamemoto và Tập đoàn quân số 4 của tướng Nozu Michitsura tiến về phía đông tuyến đường sắt, và tập đoàn quân số 2 của tướng Yasukata Oku tiến về phía tây. Tập đoàn quân số 3 của tướng Nogi Maresuke được bố trí phía sau tập đoàn quân số 2 cho đến khi trận đánh bắt đầu. Tập đoàn quân số 5 mới vừa thành lập của tướng Kawamura Kageaki làm nhiệm vụ nghi binh cánh phía đông của quân Nga. Lực lượng của tập đoàn quân này là thiếu hụt nhiều nhất, chỉ có sư đoàn 11 (từ cảng Lữ Thuận) và quân dự bị.
Tướng Kuropatkin tin rằng cuộc tấn công của quân Nhật sẽ đến từ vùng đồi núi phía đông, nơi mà địa hình thuận lợi cho họ. Sự có mặt của sư đoàn 11 là những cựu binh của Tập đoàn quân số 3 càng củng cố lòng tin đó của ông. Trong khi đó, kế hoạch của Nguyên soái Ōyama là triển khai 5 tập đoàn quân của ông thành một hình lưỡi liềm bao vây Phụng Thiên, chặn đứng mọi đường rút lui của quân Nga. Mệnh lệnh dành cho ông là tránh một cuộc giao chiến bên trong thành phố Phụng Thiên. Trong suốt cuộc chiến tranh này, người Nhật đã theo đuổi một chính sách trong đó hạn chế tối đa thương vong dân thường và giữ cho người Trung Quốc đứng về phía họ - đây là một chính sách khác hẳn với Chiến tranh Thanh-Nhật trước đó và Chiến tranh Trung-Nhật sau này.
Diễn biến[sửa | sửa mã nguồn]
Trận đánh mở đầu khi Tập đoàn quân số 5 Nhật Bản bắt đầu tấn công cánh trái quân Nga vào ngày 20 tháng 2. Ngày 27 tháng 2, đến lượt Tập đoàn quân số 4 tấn công cánh trái, trong khi các lực lượng còn lại của Quân đội Nhật Bản tấn công thẳng vào trung tâm phòng tuyến. Cũng trong ngày này, Tập đoàn quân số 3 mới bắt đầu tiến quân dọc phía tây bắc Phụng Thiên.
Từ ngày 1 tháng 3 năm 1905, chiến sự tại phòng tuyến phía đông và trung tâm diễn ra vô cùng ác liệt. Quân Nhật tiến lên không được bao nhiêu nhưng chịu thương vong vô cùng to lớn. Tuy nhiên, đến ngày 7 tháng 3, tướng Kuropatkin quyết định điều quân từ phòng tuyến phía đông lên chặn đứng Tập đoàn quân số 3 Nhật Bản đang ở phía tây Phụng Thiên vì quá lo lắng trước những động thái di chuyển của tập đoàn quân này. Việc chuyển quân từ phía đông sang phía tây không được điều phối tốt đã khiến cho Tập đoàn quân Mãn Châu số 1 và số 3 rơi vào tình trạng hỗn loạn. Điều này đưa đến cơ hội mà nguyên soái Ōyama đã chờ đợi từ lâu. Ông ra lệnh chuyển sang "truy kích và tiêu diệt" thay cho lệnh "tấn công" lúc trước. May mắn đã đến với người Nhật khi con sông Hung vẫn còn đóng băng và không gây trở ngại cho cuộc tấn công.
Bị bao vây và không còn cơ hội giành chiến thắng, tướng Kuropatkin đã ra lệnh rút lui về phía bắc vào lúc 18 giờ 45 phút ngày 9 tháng 3. Cuộc rút lui của quân Nga càng thêm hỗn loạn khi tướng Nozu của Nhật Bản chọc thủng được phía sau phòng tuyến Nga trên sông Hung. Tàn quân Nga rút chạy về phía Thiết Lĩnh đã bỏ lại những người đồng đội bị thương của họ, vũ khí và tiếp liệu trên đường đi của mình.
Lúc 10 giờ sáng ngày 10 tháng 3, Quân đội Nhật Bản đã chiếm lĩnh được Phụng Thiên và trận đánh kết thúc. Sau khi hay tin, Thiên hoàng Minh Trị đã khen ngợi quân lực của ông về cuộc chiến đấu anh dũng và đại thắng ở Phụng Thiên[1].
Kết quả[sửa | sửa mã nguồn]
Thương vong của quân Nga trong trận này ước tính gần 90.000.[5][6] Người Nga còn mất hầu hết số quân nhu cũng như pháo và súng máy hạng nặng. Lo sợ trước đà tiến của quân Nhật, đại tướng Kuropatkin lệnh cho quân Nga rút về Thiết Lĩnh tiếp tục rút sâu hơn về phía bắc. Cuộc rút lui kéo dài trong 10 ngày, đến phòng tuyến mới tại Hspingkai (ngày nay là Tứ Bình, tỉnh Cát Lâm). Thương vong của quân Nhật là 75.000[5][6] với tỉ lệ chết và bị thương cao hơn phía quân Nga.
Tuy chiến thắng Phụng Thiên vang dội nhưng sau trận này, quân đội Nhật Bản gần như kiệt lực về nhân lực cũng như về đạn dược.[13] Quân Nga rút lui có trật tự, và quân Nhật cũng không truy kích. Tuy nhiên, tinh thần của người Nga bị tổn thương nặng nề với trận đại bại tại Phụng Thiên.[14] Trận Phụng Thiên là trận đánh trên bộ cuối cùng của Chiến tranh Nga-Nhật (1904 – 1905). Đây cũng là trận đánh trên bộ lớn nhất trong cuộc chiến tranh này đồng thời là một trong những trận đánh lâu dài nhất trong lịch sử quân sự cận - hiện đại.[14]
Sau này, Hải quân Đế quốc Nhật Bản sẽ còn đại phá Hải quân Đế quốc Nga trong trận hải chiến Tsushima. Những chiến thắng của Lục quân và Hải quân Nhật Bản tại Phụng Thiên và Tsushima, cùng với việc cảng Lữ Thuận thất thủ, đã khiến cho nước Nga phải giảng hòa, và cuộc chiến tranh kết thúc với chiến thắng của đất nước Nhật Bản.[11] Vì vậy, sau đại thắng Phụng Thiên, phong trào phản chiến của những người cấp tiến ở Nhật chẳng thể nào lan rộng.[12]
Sau này[sửa | sửa mã nguồn]
Trong tác phẩm Đội quân Doraemon của Nhật Bản, tác giả có để cập tới một khoảng thời gian Dora-nikov xuất hiện tại trận Phụng Thiên, thất vọng trong đau lòng khi tướng Kuropatkin và quân Nga liên tục tháo chạy trong khi bỏ lại một khối vũ khí lớn cho quân Nhật.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ a ă â Donald Keene, Emperor of Japan: Meiji and his world, 1852-1912, các trang 612-621.
- ^ Martin, trang 193
- ^ a ă â Menning, trang 187
- ^ Martin, trang 189
- ^ a ă â Menning, trang 194
- ^ a ă â Martin, trang 207
- ^ Báo cáo chính thức của uỷ ban quân y Nga (Glavnoe Voenno-Sanitarnoe Upravlenie), 1914.
- ^ Menning, Bruce W. Bayonets before Battle: The Imperial Russian Army, 1861-1914. Indiana University ISBN 0-253-21380-0
- ^ Phụng Thiên nay là thành phố Thẩm Dương thuộc tỉnh Liêu Ninh.
- ^ Esmé Cecil Wingfield-Stratford, They that take the sword, trang 314
- ^ a ă Roger Parkinson, The encyclopedia of modern war, trang 276
- ^ a ă Donald Keene, Emperor of Japan: Meiji and his world, 1852-1912, trang 688
- ^ Vĩnh Sính, Nhật Bản cận đại, trang 166
- ^ a ă David Wells, Sandra Wilson, The Russo-Japanese war in cultural perspective, 1904-05, trang 11
Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Connaughton, Richard (2003). Rising Sun and Tumbling Bear. Cassell. ISBN 0-304-36657-9
- Kowner, Rotem (2006). Historical Dictionary of the Russo-Japanese War. Scarecrow. ISBN 0-8108-4927-5
- David Wells, Sandra Wilson, The Russo-Japanese war in cultural perspective, 1904-05, Palgrave Macmillan, 1999. ISBN 0312221614.
- Esmé Cecil Wingfield-Stratford (1931). They that take the sword. W. Morrow & company.
- Donald Keene, Emperor of Japan: Meiji and his world, 1852-1912, Columbia University Press, 2002. ISBN 0231123418.
- Martin, Chirstopher. The Russo-Japanese War. Abelard Schuman. ISBN 0-200-71498-8
- Menning, Bruce W. Bayonets before Battle: The Imperial Russian Army, 1861-1914. Indiana University ISBN 0-253-21380-0
- Nish, Ian (1985). The Origins of the Russo-Japanese War. Longman. ISBN 0-582-49114-2
- Parkinson, Roger (1979). The encyclopedia of modern war. Taylor & Francis, 1979. ISBN 0586083219.
- Sedwick, F.R. (1909). The Russo-Japanese War. Macmillan.
- Vĩnh Sính (1991). Nhật Bản cận đại. Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh - Khoa Sử trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Bản đồ hình động minh hoạ trận Phụng Thiên thực hiện bởi Jonathan Webb

markdown:
# Trận Phụng Thiên
|
|
|.
|
Địa điểm |Phía nam
|Kết quả |Tham chiến
|![]()
|
|![]()
[Đế quốc Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga) [Nguyên soái](/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:Naval_Ensign_of_Japan.svg) ![ Naval Ensign of Japan.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Naval_Ensign_of_Japan.svg/22px-Naval_Ensign_of_Japan.svg.png)
![ Naval Ensign of Japan.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Naval_Ensign_of_Japan.svg/22px-Naval_Ensign_of_Japan.svg.png)
[Ōyama Iwao](/wiki/%C5%8Cyama_Iwao) [Tướng](/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:Naval_Ensign_of_Russia.svg) ![ Naval Ensign of Russia.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Naval_Ensign_of_Russia.svg/22px-Naval_Ensign_of_Russia.svg.png)
![ Naval Ensign of Russia.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Naval_Ensign_of_Russia.svg/22px-Naval_Ensign_of_Russia.svg.png)
[Alexei Kuropatkin](/wiki/Alexei_Kuropatkin) -27 vạn [[2]](#cite_note-2) [[3]](#cite_note-Menning_p.187-3)
500 khẩu pháo
-33 vạn [[4]](#cite_note-4) [[3]](#cite_note-Menning_p.187-3)
800 khẩu pháo
59.612 người bị thương
[[5]](#cite_note-Menning_p.194-5) [[6]](#cite_note-Martin_p.207-6)
51.438 người bị thương
28.209 người mất tích
22.000 bị cầm tù [[7]](#cite_note-7)
|
|
**Trận Phụng Thiên** ( [Tiếng Nga](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nga): Мукденское сражение, [Tiếng Nhật](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nh%E1%BA%ADt): 奉天会戦 *Hōten kaisen*) là một trận đánh lớn trên bộ cuối cùng trong [Chiến tranh Nga-Nhật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Nga-Nh%E1%BA%ADt), diễn ra từ ngày [20 tháng 2](/wiki/20_th%C3%A1ng_2) tới [10 tháng 3](/wiki/10_th%C3%A1ng_3) năm [1905](/wiki/1905) giữa [quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i) hai nước [Đế quốc Nga](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nga) và [Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n). Quân Nhật đã chiến đấu gan dạ và đại thắng trong trận này. Trong trận này, 33 vạn quân Nga [1] do đại tướng [[8]](#cite_note-8) [Alexei Nikolajevich Kuropatkin](/w/index.php?title=Alexei_Nikolajevich_Kuropatkin&action=edit&redlink=1)chỉ huy đã đối đầu với 27 vạn quân Nhật của nguyên soái [Ōyama Iwao](/wiki/%C5%8Cyama_Iwao). Sau trận chiến này, quân đội Nhật Bản đã chiếm được Phụng Thiên (奉天) [[3]](#cite_note-Menning_p.187-3) , đẩy quân đội Nga ra khỏi [[9]](#cite_note-9) [Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u). Trong trận đánh này, khoảng 7 vạn quân Nhật chết và bị thương, còn quân Nga thì phải hứng chịu tổn thất khoảng 9 vạn binh sĩ. Quân Nga, vốn luôn được tiếp tế, rút quân về phòng tuyến mới. Tuy nhiên, quân Nhật sẽ còn đạt thêm chiến thắng trong cuộc chiến tranh, và thắng lợi tại Phụng Thiên này cũng góp phần đến việc nước Nga phải giảng hòa và toàn bại. [[10]](#cite_note-10) Thế nên, sau đại thắng Phụng Thiên, phong trào phản chiến của những người cấp tiến ở Nhật chẳng thể lan rộng. [[11]](#cite_note-encyclopeadia276-11) [[12]](#cite_note-donald688-12)
## Mục lục
## Bối cảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=1)]
Sau
[trận Liêu Dương](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Li%C3%AAu_D%C6%B0%C6%A1ng) (diễn ra từ ngày [24 tháng 8](/wiki/24_th%C3%A1ng_8) đến [4 tháng 9](/wiki/4_th%C3%A1ng_9) năm [1904](/wiki/1904)), quân đội Nga rút lui về [sông Sa](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Sa&action=edit&redlink=1) phía nam [Phụng Thiên](/wiki/Th%E1%BA%A9m_D%C6%B0%C6%A1ng) tập hợp lại lực lượng. Từ ngày 5 đến ngày 17 tháng 10 năm 1904, trong [trận sông Sa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_s%C3%B4ng_Sa&action=edit&redlink=1), quân Nga phản công bất thành nhưng đã hãm bớt được đà tiến của quân đội Nhật. Cuộc phản công thứ hai sau đó của quân Nga trong [trận Sandepu](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Sandepu&action=edit&redlink=1) từ ngày 25 đến ngày 29 tháng 1 năm 1905 suýt nữa đã thành công nhưng điều kiện mùa đông khắc nghiệt ở [Mãn Châu](/wiki/M%C3%A3n_Ch%C3%A2u) đã khiến người Nga mất cơ hội.
Sau khi chiếm được
[cảng Lữ Thuận](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_L%E1%BB%AF_Thu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) vào tháng 1 năm [1905](/wiki/1905), quân đội Nhật Bản tại Mãn Châu đã được tăng cường bằng các lực lượng của Tập đoàn quân thứ 3 do Tướng [Nogi Maresuke](/wiki/Nogi_Maresuke) chỉ huy tiến từ phía nam lên. Đến tháng 2 năm 1905, toàn bộ lực lượng dự bị của quân đội Nhật Bản đã cạn kiệt. Toàn bộ lục quân Nhật giờ đây tập trung tại Phụng Thiên. Thương vong ngày càng cao, điều kiện thời tiết khắc nghiệt cộng với việc [Hạm đội Baltic Nga](/w/index.php?title=H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Baltic_Nga&action=edit&redlink=1) đang tiến đến gây ra áp lực cho nguyên soái [Ōyama Iwao](/wiki/%C5%8Cyama_Iwao) phải tiêu diệt toàn bộ quân đội Nga tại Mãn Châu trước khi quân tiếp viện Nga đến qua tuyến [đường sắt xuyên Xibia](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_s%E1%BA%AFt_xuy%C3%AAn_Siberi).
## Bố trí lực lượng hai bên[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=2)]
Phòng tuyến của quân Nga tại phía nam Phụng Thiên dài 140 km (90 dặm), với chiều sâu không nhiều và lực lượng dự bị ở trung tâm. Ở phía cánh phải là Tập đoàn quân số 1 Mãn Châu do Đại tướng Nam tước von Kaulbars chỉ huy (thay thế tướng
[Oskar-Ferdinand Kazimirovich Grippenberg](/w/index.php?title=Oskar-Ferdinand_Kazimirovich_Grippenberg&action=edit&redlink=1)). Ở trung tâm, bảo vệ tuyến đường sắt và đường bộ là Tập đoàn quân số 3 Mãn Châu của tướng Bildering. Vùng đồi núi cánh phía đông được trấn giữ bởi Tập đoàn quân số 1 Mãn Châu của tướng [Nikolai Linevich](/wiki/Nikolai_Linevich). Cánh này còn được yểm trợ bằng 2/3 lực lượng [kỵ binh](/wiki/K%E1%BB%B5_binh) Nga, do Tướng [Paul von Rennenkampf](/wiki/Paul_von_Rennenkampf) chỉ huy. Tướng Kuropatkin đã bố trí quân lực theo một thế trận phòng thủ đơn thuần và do đó hầu như không thể thực hiện một cuộc phản công nếu không tạo một khoảng trống lớn trong phòng tuyến.
Về phía quân Nhật, Tập đoàn quân số 1 của tướng
[Kuroki Tamemoto](/wiki/Kuroki_Tamemoto) và Tập đoàn quân số 4 của tướng [Nozu Michitsura](/wiki/Nozu_Michitsura) tiến về phía đông tuyến đường sắt, và tập đoàn quân số 2 của tướng [Yasukata Oku](/wiki/Oku_Yasukata) tiến về phía tây. Tập đoàn quân số 3 của tướng [Nogi Maresuke](/wiki/Nogi_Maresuke) được bố trí phía sau tập đoàn quân số 2 cho đến khi trận đánh bắt đầu. Tập đoàn quân số 5 mới vừa thành lập của tướng [Kawamura Kageaki](/wiki/Kawamura_Kageaki) làm nhiệm vụ nghi binh cánh phía đông của quân Nga. Lực lượng của tập đoàn quân này là thiếu hụt nhiều nhất, chỉ có sư đoàn 11 (từ [cảng Lữ Thuận](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_L%E1%BB%AF_Thu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1)) và quân dự bị.
Tướng Kuropatkin tin rằng cuộc tấn công của quân Nhật sẽ đến từ vùng đồi núi phía đông, nơi mà địa hình thuận lợi cho họ. Sự có mặt của sư đoàn 11 là những cựu binh của Tập đoàn quân số 3 càng củng cố lòng tin đó của ông. Trong khi đó, kế hoạch của Nguyên soái Ōyama là triển khai 5 tập đoàn quân của ông thành một hình lưỡi liềm bao vây Phụng Thiên, chặn đứng mọi đường rút lui của quân Nga. Mệnh lệnh dành cho ông là tránh một cuộc giao chiến bên trong thành phố Phụng Thiên. Trong suốt cuộc chiến tranh này, người Nhật đã theo đuổi một chính sách trong đó hạn chế tối đa thương vong dân thường và giữ cho người Trung Quốc đứng về phía họ - đây là một chính sách khác hẳn với
[Chiến tranh Thanh-Nhật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Thanh-Nh%E1%BA%ADt) trước đó và [Chiến tranh Trung-Nhật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Trung-Nh%E1%BA%ADt) sau này.
## Diễn biến[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=3)]
Trận đánh mở đầu khi Tập đoàn quân số 5 Nhật Bản bắt đầu tấn công cánh trái quân Nga vào ngày
[20 tháng 2](/wiki/20_th%C3%A1ng_2). Ngày [27 tháng 2](/wiki/27_th%C3%A1ng_2), đến lượt Tập đoàn quân số 4 tấn công cánh trái, trong khi các lực lượng còn lại của Quân đội Nhật Bản tấn công thẳng vào trung tâm phòng tuyến. Cũng trong ngày này, Tập đoàn quân số 3 mới bắt đầu tiến quân dọc phía tây bắc Phụng Thiên.
Từ ngày
[1 tháng 3](/wiki/1_th%C3%A1ng_3) năm 1905, chiến sự tại phòng tuyến phía đông và trung tâm diễn ra vô cùng ác liệt. Quân Nhật tiến lên không được bao nhiêu nhưng chịu thương vong vô cùng to lớn. Tuy nhiên, đến ngày [7 tháng 3](/wiki/7_th%C3%A1ng_3), tướng Kuropatkin quyết định điều quân từ phòng tuyến phía đông lên chặn đứng Tập đoàn quân số 3 Nhật Bản đang ở phía tây Phụng Thiên vì quá lo lắng trước những động thái di chuyển của tập đoàn quân này. Việc chuyển quân từ phía đông sang phía tây không được điều phối tốt đã khiến cho Tập đoàn quân Mãn Châu số 1 và số 3 rơi vào tình trạng hỗn loạn. Điều này đưa đến cơ hội mà nguyên soái Ōyama đã chờ đợi từ lâu. Ông ra lệnh chuyển sang "truy kích và tiêu diệt" thay cho lệnh "tấn công" lúc trước. May mắn đã đến với người Nhật khi con sông Hung vẫn còn đóng băng và không gây trở ngại cho cuộc tấn công.
Bị bao vây và không còn cơ hội giành chiến thắng, tướng Kuropatkin đã ra lệnh rút lui về phía bắc vào lúc 18 giờ 45 phút ngày
[9 tháng 3](/wiki/9_th%C3%A1ng_3). Cuộc rút lui của quân Nga càng thêm hỗn loạn khi tướng Nozu của Nhật Bản chọc thủng được phía sau phòng tuyến Nga trên sông Hung. Tàn quân Nga rút chạy về phía [Thiết Lĩnh](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_L%C4%A9nh) đã bỏ lại những người đồng đội bị thương của họ, vũ khí và tiếp liệu trên đường đi của mình.
Lúc 10 giờ sáng ngày
[10 tháng 3](/wiki/10_th%C3%A1ng_3), Quân đội Nhật Bản đã chiếm lĩnh được Phụng Thiên và trận đánh kết thúc. Sau khi hay tin, [Thiên hoàng Minh Trị](/wiki/Thi%C3%AAn_ho%C3%A0ng_Minh_Tr%E1%BB%8B) đã khen ngợi quân lực của ông về cuộc chiến đấu anh dũng và đại thắng ở Phụng Thiên . [1]
## Kết quả[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=4)]
Thương vong của quân Nga trong trận này ước tính gần 90.000.
[[5]](#cite_note-Menning_p.194-5) Người Nga còn mất hầu hết số quân nhu cũng như [6] [pháo](/wiki/Ph%C3%A1o)và [súng máy hạng nặng](/wiki/S%C3%BAng_m%C3%A1y_h%E1%BA%A1ng_n%E1%BA%B7ng). Lo sợ trước đà tiến của quân Nhật, đại tướng Kuropatkin lệnh cho quân Nga rút về [Thiết Lĩnh](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_L%C4%A9nh)tiếp tục rút sâu hơn về phía bắc. Cuộc rút lui kéo dài trong 10 ngày, đến phòng tuyến mới tại Hspingkai (ngày nay là [Tứ Bình](/wiki/T%E1%BB%A9_B%C3%ACnh), [tỉnh Cát Lâm](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_C%C3%A1t_L%C3%A2m&action=edit&redlink=1)). Thương vong của quân Nhật là 75.000 [[5]](#cite_note-Menning_p.194-5) với tỉ lệ chết và bị thương cao hơn phía quân Nga. [[6]](#cite_note-Martin_p.207-6)
Tuy chiến thắng Phụng Thiên vang dội nhưng sau trận này, quân đội Nhật Bản gần như kiệt lực về nhân lực cũng như về đạn dược.
Quân Nga rút lui có trật tự, và quân Nhật cũng không truy kích. Tuy nhiên, tinh thần của người Nga bị tổn thương nặng nề với trận đại bại tại Phụng Thiên. [13] Trận Phụng Thiên là trận đánh trên bộ cuối cùng của [[14]](#cite_note-SandraWilson11-14) [Chiến tranh Nga-Nhật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Nga-Nh%E1%BA%ADt)(1904 – 1905). Đây cũng là trận đánh trên bộ lớn nhất trong cuộc chiến tranh này đồng thời là một trong những trận đánh lâu dài nhất trong lịch sử quân sự cận - hiện đại. [[14]](#cite_note-SandraWilson11-14)
Sau này,
[Hải quân Đế quốc Nhật Bản](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) sẽ còn đại phá Hải quân Đế quốc Nga trong trận [hải chiến Tsushima](/wiki/H%E1%BA%A3i_chi%E1%BA%BFn_Tsushima). Những chiến thắng của Lục quân và Hải quân Nhật Bản tại Phụng Thiên và Tsushima, cùng với việc cảng Lữ Thuận thất thủ, đã khiến cho nước Nga phải giảng hòa, và cuộc chiến tranh kết thúc với chiến thắng của đất nước Nhật Bản. Vì vậy, sau đại thắng Phụng Thiên, phong trào phản chiến của những người cấp tiến ở Nhật chẳng thể nào lan rộng. [11] [[12]](#cite_note-donald688-12)
## Sau này[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=5)]
Trong tác phẩm
[Đội quân Doraemon](/wiki/%C4%90%E1%BB%99i_qu%C3%A2n_Doraemon) của [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), tác giả có để cập tới một khoảng thời gian Dora-nikov xuất hiện tại trận Phụng Thiên, thất vọng trong đau lòng khi tướng Kuropatkin và quân Nga liên tục tháo chạy trong khi bỏ lại một khối vũ khí lớn cho quân Nhật.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=6)]
- ^
**a** **ă** [Donald Keene,](#cite_ref-keeper612_1-2) **â** *Emperor of Japan: Meiji and his world, 1852-1912*, các trang 612-621. **Martin, trang 193** [^](#cite_ref-2)
- ^
**a** **ă** [Menning, trang 187](#cite_ref-Menning_p.187_3-2) **â** **Martin, trang 189** [^](#cite_ref-4)
- ^
**a** **ă** [Menning, trang 194](#cite_ref-Menning_p.194_5-2) **â**
- ^
**a** **ă** [Martin, trang 207](#cite_ref-Martin_p.207_6-2) **â** **Báo cáo chính thức của uỷ ban quân y Nga (** [^](#cite_ref-7) *Glavnoe Voenno-Sanitarnoe Upravlenie*), 1914. **Menning, Bruce W. Bayonets before Battle: The Imperial Russian Army, 1861-1914. Indiana University** [^](#cite_ref-8) [ISBN 0-253-21380-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0253213800) **Phụng Thiên nay là thành phố Thẩm Dương thuộc tỉnh Liêu Ninh.** [^](#cite_ref-9) **Esmé Cecil Wingfield-Stratford,** [^](#cite_ref-10) *They that take the sword*, trang 314
- ^
**a** [Roger Parkinson,](#cite_ref-encyclopeadia276_11-1) **ă** *The encyclopedia of modern war*, trang 276
- ^
**a** [Donald Keene,](#cite_ref-donald688_12-1) **ă** *Emperor of Japan: Meiji and his world, 1852-1912*, trang 688 **Vĩnh Sính,** [^](#cite_ref-13) *Nhật Bản cận đại*, trang 166
- ^
**a** [David Wells, Sandra Wilson,](#cite_ref-SandraWilson11_14-1) **ă** *The Russo-Japanese war in cultural perspective, 1904-05*, trang 11
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
[Trận Phụng Thiên](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Battle_of_Mukden?uselang=vi)
- Connaughton, Richard (2003).
*Rising Sun and Tumbling Bear*. Cassell. [ISBN 0-304-36657-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0304366579)
- Kowner, Rotem (2006).
*Historical Dictionary of the Russo-Japanese War*. Scarecrow. [ISBN 0-8108-4927-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0810849275)
- David Wells, Sandra Wilson,
[, Palgrave Macmillan, 1999.](http://books.google.com.vn/books?id=0uUNoB76s_8C&pg=PA11&dq=%22MUKden#v=onepage&q=%22MUKden&f=false) *The Russo-Japanese war in cultural perspective, 1904-05* [ISBN 0312221614](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0312221614).
- Esmé Cecil Wingfield-Stratford (1931).
[. W. Morrow & company.](http://books.google.com.vn/books?id=CXhDAAAAIAAJ&q=%22Mukden) *They that take the sword*
- Donald Keene,
*Emperor of Japan: Meiji and his world, 1852-1912*, Columbia University Press, [2002](/wiki/2002). [ISBN 0231123418](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0231123418).
- Martin, Chirstopher.
*The Russo-Japanese War*. Abelard Schuman. [ISBN 0-200-71498-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0200714988)
- Menning, Bruce W.
*Bayonets before Battle: The Imperial Russian Army, 1861-1914*. Indiana University [ISBN 0-253-21380-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0253213800)
- Nish, Ian (1985).
*The Origins of the Russo-Japanese War*. Longman. [ISBN 0-582-49114-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0582491142)
- Parkinson, Roger (1979).
[. Taylor & Francis, 1979.](http://books.google.com.vn/books?id=LH49AAAAIAAJ&pg=PA276&dq=%22Mukden#v=onepage&q=%22Mukden&f=false) *The encyclopedia of modern war* [ISBN 0586083219](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0586083219).
- Sedwick, F.R. (1909).
*The Russo-Japanese War*. Macmillan.
- Vĩnh Sính (1991).
*Nhật Bản cận đại*. Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh - Khoa Sử trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Ph%E1%BB%A5ng_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=8)] [Bản đồ hình động minh hoạ trận Phụng Thiên](http://www.theartofbattle.com/battle-of-mukden-1905.htm)thực hiện bởi Jonathan Webb

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1068 frontend miss (0)


text:
Giá vàng tiếp tục tăng gần 1% trong phiên Thứ năm, khi thị trường thêm hy vọng về chính sách nới lỏng tiền tệ, sau khi Ngân hàng Trung ương châu Âu cam kết sẽ làm bất cứ điều gì cần thiết để bảo vệ khu vực đồng euro khỏi sự sụp đổ.
>> Vàng tăng lên mức cao nhất trong 1 tháng
Vàng đã tăng gần 1% do lực tăng của chứng khoán phố Wall, sau khi bài phát biểu của chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Mario Draghi trấn an được tâm lý các nhà đầu tư, những người đã hy vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ có gói nới lỏng tiền tệ thứ 3 để thúc đẩy nền kinh tế đang khá chậm chạp của Mỹ.
Các hoạt động mua từ các hợp đồng tùy chọn trên sàn Comex khi loại kỳ hạn tháng 8 hết hạn vào phiên giao dịch thứ Năm cũng hỗ trợ cho lực tăng của vàng. Bên cạnh đó, vàng cũng tăng nhờ đồng USD cũng giảm gần 1% so với đồng euro sau các ý kiến của Draghi.
Kết thúc phiên giao dịch New york, Mỹ đêm qua (giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay đã tăng 0,7% lên 1.615,44 USD/ounce. Vàng kỳ hạn giao tháng 8 tăng 7 USD lên 1.615,1 USD/ounce.
Một số nhà phân tích cho rằng, giá vàng được cải thiện nhờ ý kiến của Draghi. Nếu có việc in thêm tiền, có nghĩa là vàng sẽ tăng cao hơn.
Theo ông Adam Sarhan, giám đốc điều hành của Sarhan Capital dự đoán, vàng đang tiếp cận điểm then chốt 1.660 USD/ounce.
Các nhà phân tích của CitiFX cho biết, vàng được củng cố bởi mô hình hai đáy tăng và mục tiêu tiếp theo của vàng là gần 1.800 USD/ounce sau khi phá vỡ mốc kháng cự 1.688 USD/ounce.
Nhà phân tích James Steel của ngân hàng HSBC, cho rằng hiện các nhà đầu tư vàng đã mua trước khi có dữ liệu GDP quý hai của Mỹ vào thứ Sáu. Vàng có thể tiếp tục tăng cao hơn dựa trên những kỳ vọng Fed sẽ có chính sách kích thích kinh tế và sự chuyển động của đồng đô la Mỹ , cũng như thị trường chứng khoán sau khi có những chỉ số kinh tế.
Tuy nhiên, nhu cầu đầu tư cũng như nhu cầu sử dụng vàng vẫn còn tiếp tục ảm đạm. Sức mua vàng từ Ấn Độ, một trong những nước có người tiêu dùng vàng lớn trên thế giới, vẫn còn khá yếu do đồng rupee thấp kỳ lục.
Giá vàng trong nước trong phiên ngày hôm qua đã chính thức quay trở lại mốc 42 triệu đồng, khi vàng thế giới vượt mốc 1.600 USD/ounce.
Tính đến cuối phiên giao dịch ngày hôm qua vàng SJC lại sụt nhẹ xuống dưới 42 triệu đồng, giá vàng SJC tại thị trường Hà Nội, mua vào – bán ở mức 41,92 -41,99 triệu đồng/lượng. Tại thị trường Tp.HCM, vàng SJC mua vào - bán ra ở mức 41,83 -41,98 triệu đồng/lượng.
Đinh Bách
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vàng đang hướng tới mốc 1.800 USD/ounce bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vang dang huong toi moc 1800 USDounce ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vàng đang hướng tới mốc 1.800 USD/ounce ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thị Trường của chuyên mục Kinh Tế.
Yellow markers are heading towards $ 1,800 / ounce
Vietnam , Mario Draghi , the European Central Bank , Federal Reserve , the euro area , trading , investment , economy , the fall , after , in August , the market , Thursday , currency, price
gold prices continue to rise nearly 1 % in the session Thursday , as the market hopes of easing monetary policy , following when the European Central Bank pledged to do whatever necessary to protect the euro zone from collapse . Gold rose ... u003eu003e
'Trực thăng chao đảo rồi chúi xuống đất'; Bắt băng trộm xăng máy bay cực lớn ở TP.HCM; 20 xác linh trưởng khô bốc mùi trên xe khách; Lời khai rúng động của học sinh giết nam ca sĩ; Trung úy cảnh sát bị nghi phạm buôn ma túy bắn chết... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/1.
22 người vào quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Trực thăng rơi ở TP.HCM, 4 phi công hy sinh; Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Hung thủ 15 tuổi giết hại nam ca sĩ ở Sài Gòn; Bắt lô ma túy 20 tỷ ở sân bay...
Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...
Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.
Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...
Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.
Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu
Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..
Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
2014 là năm của tai nạn, hỏa hoạn với hàng trăm vụ cháy lớn trên phạm vi toàn quốc với những hậu quả thảm khốc về cả tài sản và tính mạng con người.
Sơn Tùng M-TP, FB Boiz “đạo nhạc” hay lùm xùm tiền bản quyền show diễn Khánh Ly… đều là những vấn đề nóng của làng nhạc trong năm 2014.
Giới chuyên gia cho rằng: “Năm qua kinh tế toàn cầu phục hồi phục chậm chạp và không vững chắc”.
Bộ Y tế mở đường dây nóng, 146 trẻ tử vong do sởi, nghi án quan chức nhận hối lộ, 3 trẻ chết sau phẫu thuật từ thiện… là những sự kiện đáng chú ý của ngành y năm 2014.
Nhìn lại năm 2014, chúng ta giật mình khi thấy bức tranh toàn cầu ảm đạm với những cuộc xung đột đẫm máu, tai nạn thảm khốc, dịch bệnh đáng sợ và sự nổi lên gây kinh khiếp của khủng bố.
Viết phản hồi

markdown:
**Giá vàng tiếp tục tăng gần 1% trong phiên Thứ năm, khi thị trường thêm hy vọng về chính sách nới lỏng tiền tệ, sau khi Ngân hàng Trung ương châu Âu cam kết sẽ làm bất cứ điều gì cần thiết để bảo vệ khu vực đồng euro khỏi sự sụp đổ.**
>>
[Vàng tăng lên mức cao nhất trong 1 tháng](http://vietbao.vn/vn/trang-ngoai/http://www6.vnmedia.vn/home/NewsId_305602_Catid_13.html/vivavietnam.net/)
Vàng đã tăng gần 1% do lực tăng của chứng khoán phố Wall, sau khi bài phát biểu của chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Mario Draghi trấn an được tâm lý các nhà đầu tư, những người đã hy vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ có gói nới lỏng tiền tệ thứ 3 để thúc đẩy nền kinh tế đang khá chậm chạp của Mỹ.
Các hoạt động mua từ các hợp đồng tùy chọn trên sàn Comex khi loại kỳ hạn tháng 8 hết hạn vào phiên giao dịch thứ Năm cũng hỗ trợ cho lực tăng của vàng. Bên cạnh đó, vàng cũng tăng nhờ đồng USD cũng giảm gần 1% so với đồng euro sau các ý kiến của Draghi.
Kết thúc phiên giao dịch New york, Mỹ đêm qua (giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay đã tăng 0,7% lên 1.615,44 USD/ounce. Vàng kỳ hạn giao tháng 8 tăng 7 USD lên 1.615,1 USD/ounce.
| |![]()
| |
Giá vàng được dự đoán sẽ tăng lên 1.800 USD/ounce
Một số nhà phân tích cho rằng, giá vàng được cải thiện nhờ ý kiến của Draghi. Nếu có việc in thêm tiền, có nghĩa là vàng sẽ tăng cao hơn.
Theo ông Adam Sarhan, giám đốc điều hành của Sarhan Capital dự đoán, vàng đang tiếp cận điểm then chốt 1.660 USD/ounce.
Các nhà phân tích của CitiFX cho biết, vàng được củng cố bởi mô hình hai đáy tăng và mục tiêu tiếp theo của vàng là gần 1.800 USD/ounce sau khi phá vỡ mốc kháng cự 1.688 USD/ounce.
Nhà phân tích James Steel của ngân hàng HSBC, cho rằng hiện các nhà đầu tư vàng đã mua trước khi có dữ liệu GDP quý hai của Mỹ vào thứ Sáu. Vàng có thể tiếp tục tăng cao hơn dựa trên những kỳ vọng Fed sẽ có chính sách kích thích kinh tế và sự chuyển động của đồng đô la Mỹ , cũng như thị trường chứng khoán sau khi có những chỉ số kinh tế.
Tuy nhiên, nhu cầu đầu tư cũng như nhu cầu sử dụng vàng vẫn còn tiếp tục ảm đạm. Sức mua vàng từ Ấn Độ, một trong những nước có người tiêu dùng vàng lớn trên thế giới, vẫn còn khá yếu do đồng rupee thấp kỳ lục.
Giá vàng trong nước trong phiên ngày hôm qua đã chính thức quay trở lại mốc 42 triệu đồng, khi vàng thế giới vượt mốc 1.600 USD/ounce.
Tính đến cuối phiên giao dịch ngày hôm qua vàng SJC lại sụt nhẹ xuống dưới 42 triệu đồng, giá vàng SJC tại thị trường Hà Nội, mua vào – bán ở mức 41,92 -41,99 triệu đồng/lượng. Tại thị trường Tp.HCM, vàng SJC mua vào - bán ra ở mức 41,83 -41,98 triệu đồng/lượng.
*Đinh Bách*
|
|
TIN
![]()
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Vàng đang hướng tới mốc 1.800 USD/ounce**
'Trực thăng chao đảo rồi chúi xuống đất'; Bắt băng trộm xăng máy bay cực lớn ở TP.HCM; 20 xác linh trưởng khô bốc mùi trên xe khách; Lời khai rúng động của học sinh giết nam ca sĩ; Trung úy cảnh sát bị nghi phạm buôn ma túy bắn chết... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/1.
22 người vào quy hoạch Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Trực thăng rơi ở TP.HCM, 4 phi công hy sinh; Bắt nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Hung thủ 15 tuổi giết hại nam ca sĩ ở Sài Gòn; Bắt lô ma túy 20 tỷ ở sân bay...
Xe cứu thương bỏ mặc thai phụ tử vong giữa đường?; Nam ca sĩ tử vong trong tình trạng khỏa thân; Vụ biệt thự trong rừng Hải Vân: Tướng công an xin lỗi; Mỹ Tâm nói gì về "người tình tin đồn" 70 tuổi?...
Đà Nẵng có tân Chủ tịch UBND TP; "Nói không với nằm ghép: Dân lo bị xuất viện sớm; Nghệ An: Phát hiện xác hổ 140kg đang ướp lạnh; Không khởi tố vụ tai nạn thảm khốc 9 người chết; Bắt gần nửa tấn lòng thối đang trên đường tiêu thụ; Cựu phi công Việt Nam nói thật chuyện lương thưởng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 26/1.
Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Cục trưởng Cục Đường sắt chết trong phòng làm việc; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít...
Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.
Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu
Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..
Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn
Cùng dõi theo những hình ảnh ngày làm việc của các nữ chiến sĩ CSGT vừa được Giám đốc Công an TP Hà Nội tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc.
Những ngày qua, cộng đồng mạng liên tục chia sẻ câu chuyện về đôi vợ chồng già bán xăng chịu cho người qua đường khi khách chẳng may "cháy túi" khiến nhiều người cảm động.
Trong khi chúng ta đang có một mùa đông ấm áp cùng gia đình, bạn bè thì ở ngoài kia biết bao em thơ và cụ già đang phải chống chọi với cái lạnh cắt da cắt thịt của tiết trời miền Bắc.
Đừng bao giờ nói câu "Năm sau con sẽ về" vì biết đâu đó là cái Tết cuối cùng ta còn được ở bên cha mẹ.
Và còn rất nhiều những lá thư, những dòng cảm tưởng được viết với nhiều tâm trạng và tình cảm khác nhau gửi đến ông lang vườn, nhưng ẩn trong tất cả những dòng chữ đó là một sự biết ơn, trân trọng.
2014 là năm của tai nạn, hỏa hoạn với hàng trăm vụ cháy lớn trên phạm vi toàn quốc với những hậu quả thảm khốc về cả tài sản và tính mạng con người.
Sơn Tùng M-TP, FB Boiz “đạo nhạc” hay lùm xùm tiền bản quyền show diễn Khánh Ly… đều là những vấn đề nóng của làng nhạc trong năm 2014.
Giới chuyên gia cho rằng: “Năm qua kinh tế toàn cầu phục hồi phục chậm chạp và không vững chắc”.
Bộ Y tế mở đường dây nóng, 146 trẻ tử vong do sởi, nghi án quan chức nhận hối lộ, 3 trẻ chết sau phẫu thuật từ thiện… là những sự kiện đáng chú ý của ngành y năm 2014.
Nhìn lại năm 2014, chúng ta giật mình khi thấy bức tranh toàn cầu ảm đạm với những cuộc xung đột đẫm máu, tai nạn thảm khốc, dịch bệnh đáng sợ và sự nổi lên gây kinh khiếp của khủng bố.
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public


text:
Gian hàng bán
Rao vặt
Hỏi đáp
Thêm
Danh sách gian hàng
Tin tức từ Vatgia.com
Để kinh doanh Online thành công
Đánh giá sản phẩm
BaoKim.vn
CucRe.vn
MyTour.vn
Nhanh.vn
WebBNC.net
Hỗ trợ
Tuyển dụng
Nạp tiền
Đăng tin
Đăng sản phẩm
Đăng rao vặt
Đăng hỏi đáp
Đăng ký
Đăng ký thành viên
Đăng ký gian hàng
Đăng nhập
Tên truy cập:
Mật khẩu:
Nhớ mật khẩu
Quên mật khẩu
Tìm kiếm Rao vặt
Sản phẩm
Rao vặt
Hỏi đáp
Đánh giá
Cửa hàng
Vatgia.com
|
Sản phẩm
|
Rao vặt
|
Hỏi đáp, tư vấn tiêu dùng
|
Đánh giá (Review)
|
Lưu trữ rao vặt
|
iPhone 6
|
iPhone 6 Plus
|
iPad Air
|
Xe may
|
Dien thoai
|
Netbook
|
Máy tính laptop
|
Galaxy S5
|
Thiet bi ve sinh cao cap
|
Máy ảnh số
|
iPhone
|
Máy nghe nhạc MP3
|
Galaxy Tab
|
Tivi LCD
|
Mainboard
|
RAM
|
Màn hình LCD
|
Điều hòa
|
BlackBerry
|
Máy chấm công
|
Máy chiếu
|
Máy photocopy
|
Bat dong san
|
Can thue nha
|
Cho thue nha, nha cho thue
|
iPhone 5
|
Sách
|
San go cong nghiep
|
iPhone 5S
|
Ao cuoi
|
Sàn gỗ công nghiệp
|
Ô tô
|
O to
|
Oto
|
Xe hơi
|
Tủ rack
|
Sofa văn phòng
|
Máy trộn hạt
|
Tivi Plasma
|
Máy kinh vĩ quang cơ
|
Tiếng Nga
|
Lazang ô tô
|
Chống ẩm, khử mùi, xịt phòng các loại
|
Đàn Piano điện (Digital Pianos)
|
Máy nén khí đối lưu
|
Nhẫn cưới, nhẫn đính hôn
|
Khách sạn Quảng Bình
Giới thiệu
|
Hướng dẫn
|
Quy chế hoạt động
|
Chính sách bảo mật thông tin
Công ty Cổ phần Vật Giá Việt Nam. Số GCNDT: 011032001615, cấp ngày 21/06/2012, nơi cấp: UBND thành phố Hà Nội
Trụ sở chính: Lê Đại Hành, Hai Bà Trưng, Hà Nội - Chi nhánh Hồ Chí Minh: Đường Lữ Gia, Phường 15, Quận 11, Hồ Chí Minh

Set-Cookie: u_nologin_id=1616101119; expires=Sun, 10-May-2015 14:07:51 GMT; path=/; httponly

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding


text:
Thể loại:Marasmiaceae
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bài chính thể loại: Marasmiaceae
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
Thể loại con
Thể loại này gồm 5 thể loại con sau, trên tổng số 5 thể loại con.
C
- ► Crinipellis (2 tr.)
L
- ► Lentinula (2 tr.)
M
- ► Marasmius (3 tr.)
O
- ► Omphalotus (1 tr.)
P
- ► Pleurocybella (1 tr.)
Các trang trong thể loại “Marasmiaceae”
32 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 32 trang.

markdown:
# Thể loại:Marasmiaceae
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
*Bài chính thể loại:* [Marasmiaceae](/wiki/Marasmiaceae)
|
|![]()
[Marasmiaceae](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Marasmiaceae?uselang=vi)
|
|![]()
**có thông tin sinh học về** [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Marasmiaceae](//species.wikimedia.org/wiki/Marasmiaceae?uselang=vi)
Danh sách dưới đây được xếp theo tên khoa học của chúng.
|
|
Mục lục
## Thể loại con
Thể loại này gồm 5 thể loại con sau, trên tổng số 5 thể loại con.
### C
- ►
[Crinipellis](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Crinipellis) (2 tr.)
### L
- ►
[Lentinula](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Lentinula) (2 tr.)
### M
- ►
[Marasmius](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Marasmius) (3 tr.)
### O
- ►
[Omphalotus](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Omphalotus) (1 tr.)
### P
- ►
[Pleurocybella](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Pleurocybella) (1 tr.)
## Các trang trong thể loại “Marasmiaceae”
32 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 32 trang.
|
|
## A
## C
|
|
## C tiếp
## F
## G
## H
## L
## M
|
|
## M tiếp
## N
## P
## S

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
Tiếng Phúc Kiến Đài Loan
Tiếng Phúc Kiến Đài Loan hay Tiếng Mân Nam Đài Loan (臺灣閩南語), thường được gọi phổ biến là tiếng Đài Loan (Tâi-oân-oē 臺灣話 hay Tâi-gí 台語), là Phương ngữ Phúc Kiến của tiếng Mân Nam được 70% dân cư Đài Loan sử dụng.[3] Đây là ngôn ngữ lớn nhất tại Đài Loan, vì vậy tiếng Phúc Kiến thường được coi là ngôn ngữ thứ nhất của hòn đảo. Có sự tương đồng giữa ngôn ngữ và nguồn gốc mặc dù điều này không phải lúc nào cũng chính xác. Pe̍h-ōe-jī (POJ) là cách chuyển tự phổ biến cho ngôn ngữ này và cho cả tiếng Phúc Kiến.
Tiếng Phúc Kiến Đài Loan nói chung là tương tự như Phương ngữ Hạ Môn. Khác biệt chỉ xảy ra trong một số từ vựng. Giống như phương ngữ Hạ Môn, tiếng Phúc Kiến Đài Loan được dựa trên một sự pha trộn của cách phát âm tại Chương Châu và Tuyền Châu. Do sự phổ biến đại chúng của các phương tiện truyền thông giải trí tiếng Phúc Kiến từ Đài Loan, tiếng Phúc Kiến Đài Loan đã phát triển để trở nên có ảnh hưởng nhiều hơn tới phương ngữ Phúc Kiến của tiếng Mân Nam, đặc biệt là từ sau năm 1980. Cùng với phương ngữ Hạ Môn, phương ngữ Đài Loan được coi là "tiếng Phúc Kiến chuẩn".
Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]
Tiếng Phúc Kiến Đài Loan là một biến thể của tiếng Mân Nam, quan hệ gần gũi với phương ngữ Hạ Môn. Ngôn ngữ này thường được coi là một "phương ngôn Trung Quốc" thuộc về Nhóm ngôn ngữ Hán lớn hơn. Tuy nhiên, theo một quan điểm khác, đây có thể là một "ngôn ngữ" độc lập vì không thể hiểu lẫn nhau với Tiếng Phổ thông. Cách phát âm của từ cũng có những khác biệt, một người nói tiếng Phổ thông cần phải dùng hệ thống chữ Hán (một loại chữ tượng hình, biểu ý) để giao tiếp với người nói tiếng Phúc Kiến. Việc nó cũng như các "phương ngôn" khác tại Trung Quốc đại lục là một ngôn ngữ riêng hay là "phương ngôn" tùy thuộc vào cách nhìn nhận của mỗi người, và đôi khi phụ thuộc vào lý do chính trị.
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
-
- ^ “Ethnologue report for language code:nan”. Ethnologue.com. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2009.
- ^ 大眾運輸工具播音語言平等保障法
- ^ Ethnologue
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
-
- Center for Taiwanese Languages Testing at NCKU 國立成功大學台灣語文測驗中心
- 中華民國教育部 臺灣閩南語常用詞辭典
- 中華民國教育部 台灣客家語常用詞辭典
- 中華民國教育部 台灣原住民族歷史語言文化大辭典
- 允言Ún-giân ê臺文/華文線頂辭典 (tiếng Mân Nam)(Chữ Hán phồn thể)
- 臺語線頂字典
- 臺語/華語線頂辭典：白話字Unicode介面
- 中華民國教育部 臺灣閩南語羅馬字拼音方案
- 中華民國教育部 臺灣閩南語漢字之選用原則
- 中華民國教育部 臺灣閩南語推薦用字(第1批)
- 中華民國教育部 臺灣閩南語推薦用字(第2批)
- 中華民國教育部 臺灣閩南語推薦用字(第3批)
- 中華民國教育部 臺灣閩南語卡拉OK正字字表
- 母語學習fun輕鬆（臺灣閩南語）
Văn phạm[sửa | sửa mã nguồn]
- LỊCH SỬ VÀ NGÔN NGỮ ĐÀI LOAN
- CHÚNG TA HỌC TIẾNG ĐÀI VÀ TIẾNG VIỆT
- 閩南語典藏：歷史語言與分佈變遷資料庫
- Ethnologue Report For Chinese Min-Nan
- 線上書籍：福爾摩沙的烙印：臺灣閩南語概要
Các nguồn khác[sửa | sửa mã nguồn]
- An introduction to the Taiwanese language for English speakers
- Blog on the Taiwanese language and language education in Taiwan
- How to Forget Your Mother Tongue and Remember Your National Language, by Victor H. Mair.
- Ethnologue Report For Chinese Min-Nan (15th edition); Ethnologue Report For Chinese Min-Nan (14th edition). This report uses a classification which considers Taiwanese a dialect of Min-Nan, which is classified as a separate language from Mandarin. This view of Taiwanese is controversial for the political reasons mentioned above.
- Dictionaries
- By the Republic of China's Ministry of Education (tiếng Trung)
- Taiwanese-Mandarin on-line dictionary
- Taiwanese Hokkien Han Character Dictionary
- Taiwanese-Hakka-Mandarin on-line (tiếng Trung)
- The Maryknoll Taiwanese-English Dictionary and English-Amoy Dictionary
- Learning aids
- Taiwanese teaching material: Nursery rhymes and songs in Han characters and romanization w/ recordings in MP3
- Learn Taiwanese by James Campbell. The orthography used appears to be slightly modified pe̍h-oē-jī.
- Travlang (language resources for travellers): Hō-ló-oē
- Daiwanway: Tutorial, dictionary, and stories in Taiwanese. Uses a unique romanization system, different from Pe̍h-oē-jī. Includes sound files.[liên kết hỏng] The original appears to be offline (last checked ngày 14 tháng 11 năm 2007) but is available as a cached version via the Wayback Machine.
- Other
- Open Directory (dmoz): World: Taiwanese
- Babuza Chu. Medical knowledge published in Taiwanese by Babuza.

markdown:
# Tiếng Phúc Kiến Đài Loan
|Tiếng Phúc Kiến Đài Loan
|
臺灣閩南語
Tâi-oân Bân-lâm-gú
|Nói tại||
|49 triệu ( [[1]](#cite_note-1) [tiếng Mân Nam](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Nam)) [Ngữ hệ](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) [Hệ ngôn ngữ Hán-Tạng](/wiki/H%E1%BB%87_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_H%C3%A1n-T%E1%BA%A1ng)
- Hệ ngôn ngữ Hán
- Nhóm ngôn ngữ Hán
- Mân
- Mân Hán
[Mân Nam](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Nam) [Phương ngữ Phúc Kiến](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) **Tiếng Phúc Kiến Đài Loan**
-
-
-
- Mân Hán
- Mân
- Nhóm ngôn ngữ Hán
- —
[Chữ cái Latinh](/wiki/B%E1%BA%A3ng_ch%E1%BB%AF_c%C3%A1i_Latinh), ( [pe̍h-ōe-jī](/wiki/Pe%CC%8Dh-%C5%8De-j%C4%AB)), [Chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n) [[2]](#cite_note-2) [Quy định bởi](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_t%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_quy_%C4%91%E1%BB%8Bnh_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF) [ISO 639-1](/wiki/ISO_639-1) `zh` `chi`(B) `zho`(T) [ISO 639-3](/wiki/ISO_639-3) [nan](http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=nan) ![ Banlamgu.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Banlamgu.svg/210px-Banlamgu.svg.png)
![ Banlamgu.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Banlamgu.svg/210px-Banlamgu.svg.png)
**Tiếng Phúc Kiến Đài Loan** hay **Tiếng Mân Nam Đài Loan** ( [臺灣](//vi.wiktionary.org/wiki/%E8%87%BA%E7%81%A3) [閩南語](//vi.wiktionary.org/wiki/%E9%96%A9%E5%8D%97%E8%AA%9E)), thường được gọi phổ biến là **tiếng Đài Loan** ( *Tâi-oân-oē* [臺灣](//vi.wiktionary.org/wiki/%E8%87%BA%E7%81%A3) [話](//vi.wiktionary.org/wiki/%E8%A9%B1) hay *Tâi-gí* 台語), là [Phương ngữ Phúc Kiến](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1) của [tiếng Mân Nam](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Nam) được 70% dân cư [Đài Loan](/wiki/%C4%90%C3%A0i_Loan) sử dụng. Đây là ngôn ngữ lớn nhất tại Đài Loan, vì vậy tiếng Phúc Kiến thường được coi là ngôn ngữ thứ nhất của hòn đảo. Có sự tương đồng giữa ngôn ngữ và nguồn gốc mặc dù điều này không phải lúc nào cũng chính xác. [3] [Pe̍h-ōe-jī](/wiki/Pe%CC%8Dh-%C5%8De-j%C4%AB)(POJ) là cách chuyển tự phổ biến cho ngôn ngữ này và cho cả tiếng Phúc Kiến.
Tiếng Phúc Kiến Đài Loan nói chung là tương tự như
[Phương ngữ Hạ Môn](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_H%E1%BA%A1_M%C3%B4n&action=edit&redlink=1). Khác biệt chỉ xảy ra trong một số từ vựng. Giống như phương ngữ Hạ Môn, tiếng Phúc Kiến Đài Loan được dựa trên một sự pha trộn của cách phát âm tại [Chương Châu](/wiki/Ch%C6%B0%C6%A1ng_Ch%C3%A2u) và [Tuyền Châu](/wiki/Tuy%E1%BB%81n_Ch%C3%A2u). Do sự phổ biến đại chúng của các phương tiện truyền thông giải trí tiếng Phúc Kiến từ Đài Loan, tiếng Phúc Kiến Đài Loan đã phát triển để trở nên có ảnh hưởng nhiều hơn tới phương ngữ Phúc Kiến của [tiếng Mân Nam](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Nam), đặc biệt là từ sau năm 1980. Cùng với phương ngữ Hạ Môn, phương ngữ Đài Loan được coi là "tiếng Phúc Kiến chuẩn".
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&action=edit§ion=1)]
Tiếng Phúc Kiến Đài Loan là một biến thể của
[tiếng Mân Nam](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Nam), quan hệ gần gũi với [phương ngữ Hạ Môn](/w/index.php?title=Ph%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BB%AF_H%E1%BA%A1_M%C3%B4n&action=edit&redlink=1). Ngôn ngữ này thường được coi là một "phương ngôn Trung Quốc" thuộc về Nhóm ngôn ngữ Hán lớn hơn. Tuy nhiên, theo một quan điểm khác, đây có thể là một "ngôn ngữ" độc lập vì không thể hiểu lẫn nhau với Tiếng Phổ thông. Cách phát âm của từ cũng có những khác biệt, một người nói tiếng Phổ thông cần phải dùng hệ thống [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n) (một loại chữ tượng hình, biểu ý) để giao tiếp với người nói tiếng Phúc Kiến. Việc nó cũng như các "phương ngôn" khác tại Trung Quốc đại lục là một ngôn ngữ riêng hay là "phương ngôn" tùy thuộc vào cách nhìn nhận của mỗi người, và đôi khi phụ thuộc vào lý do chính trị.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
[Wikibooks](/wiki/Wikibooks)có một quyển sách tựa đề [臺灣話](//vi.wikibooks.org/wiki/%E8%87%BA%E7%81%A3%E8%A9%B1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&action=edit§ion=3)]
-
[^](#cite_ref-1) [“Ethnologue report for language code:nan”](http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=nan). Ethnologue.com. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2009. [^](#cite_ref-2) [大眾運輸工具播音語言平等保障法](http://zh.wikisource.org/wiki/%E5%A4%A7%E7%9C%BE%E9%81%8B%E8%BC%B8%E5%B7%A5%E5%85%B7%E6%92%AD%E9%9F%B3%E8%AA%9E%E8%A8%80%E5%B9%B3%E7%AD%89%E4%BF%9D%E9%9A%9C%E6%B3%95) [^](#cite_ref-3) [Ethnologue](http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=TW)
-
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&action=edit§ion=4)]
-
[Center for Taiwanese Languages Testing at NCKU 國立成功大學台灣語文測驗中心](http://ctlt.twl.ncku.edu.tw) [中華民國教育部 臺灣閩南語常用詞辭典](http://twblg.dict.edu.tw/tw/index.htm) [中華民國教育部 台灣客家語常用詞辭典](http://hakka.dict.edu.tw/) [中華民國教育部 台灣原住民族歷史語言文化大辭典](http://210.240.41.130/citing/) [允言Ún-giân ê臺文/華文線頂辭典](http://210.240.194.97/iug/Ungian/soannteng/chil/Taihoa.asp) **(tiếng Mân Nam)** **(Chữ Hán phồn thể)** [臺語線頂字典](http://203.64.42.21/TG/jitian/tgjt.asp) [臺語/華語線頂辭典：白話字Unicode介面](http://210.240.194.97/iug/Ungian/soannteng/chil/Taihoa.asp/) [中華民國教育部 臺灣閩南語羅馬字拼音方案](http://www.edu.tw/EDU_WEB/EDU_MGT/MANDR/EDU6300001/rules/151609.pdf?FILEID=149485&UNITID=130&CAPTION=臺灣閩南語羅馬字拼音方案) [中華民國教育部 臺灣閩南語漢字之選用原則](http://www.edu.tw/files/site_content/m0001/guantsik_960523.pdf) [中華民國教育部 臺灣閩南語推薦用字(第1批)](http://www.edu.tw/files/download/M0001/300iongji_960523.pdf) [中華民國教育部 臺灣閩南語推薦用字(第2批)](http://www.edu.tw/files/download/M0001/100iongji_970501.pdf) [中華民國教育部 臺灣閩南語推薦用字(第3批)](http://www.edu.tw/files/bulletin/MANDR/300iongji_3rd_981002.pdf) [中華民國教育部 臺灣閩南語卡拉OK正字字表](http://www.edu.tw/files/download/M0001/minkalaok_970501.pdf) [母語學習fun輕鬆（臺灣閩南語）](http://fun.moe.edu.tw/)
### Văn phạm[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&veaction=edit&vesection=5)| [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&action=edit§ion=5)] [LỊCH SỬ VÀ NGÔN NGỮ ĐÀI LOAN](http://ebook.de-han.org/lsnn/index.htm) [CHÚNG TA HỌC TIẾNG ĐÀI VÀ TIẾNG VIỆT](http://ebook.de-han.org/khan/index.htm) [閩南語典藏：歷史語言與分佈變遷資料庫](http://cls.admin.yzu.edu.tw/southernmin/) [Ethnologue Report For Chinese Min-Nan](http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=CFR) [線上書籍：福爾摩沙的烙印：臺灣閩南語概要](http://public1.ntl.gov.tw/publish/culture2/cul2_04.htm)
### Các nguồn khác[
[sửa](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&veaction=edit&vesection=6)| [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%BAc_Ki%E1%BA%BFn_%C4%90%C3%A0i_Loan&action=edit§ion=6)] [An introduction to the Taiwanese language for English speakers](http://tailingua.com/) [Blog on the Taiwanese language and language education in Taiwan](http://johangijsen.blogspot.com/) [How to Forget Your Mother Tongue and Remember Your National Language](http://pinyin.info/readings/mair/taiwanese.html), by Victor H. Mair. [Ethnologue Report For Chinese Min-Nan](http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=nan)(15th edition); [Ethnologue Report For Chinese Min-Nan](http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=CFR)(14th edition). This report uses a classification which considers Taiwanese a dialect of Min-Nan, which is classified as a separate language from Mandarin. This view of Taiwanese is controversial for the political reasons mentioned above.
- Dictionaries
[By the Republic of China's Ministry of Education](http://twblg.dict.edu.tw/) **(tiếng Trung)** [Taiwanese-Mandarin on-line dictionary](http://203.64.42.21/iug/ungian/SoannTeng/chil/taihoa.asp) [Taiwanese Hokkien Han Character Dictionary](http://iug.csie.dahan.edu.tw/TG/jitian/tgjt.asp) [Taiwanese-Hakka-Mandarin on-line](http://nlg.csie.ntu.edu.tw/systems/TWLLMT/index.html) **(tiếng Trung)** [The Maryknoll Taiwanese-English Dictionary and English-Amoy Dictionary](http://taiwanesedictionary.org/)
- Learning aids
[Taiwanese teaching material](http://edu.ocac.gov.tw/lang/taiwanese/): Nursery rhymes and songs in Han characters and romanization w/ recordings in MP3 [Learn Taiwanese](http://www.glossika.com/en/dict/taiwanese/index.php)by James Campbell. The orthography used appears to be slightly modified pe̍h-oē-jī. [Travlang (language resources for travellers): Hō-ló-oē](http://travlang.com/languages/cgi-bin/langchoice.cgi?page=main&lang1=english&lang2=holooe) [Daiwanway](http://daiwanway.dynip.com/): Tutorial, dictionary, and stories in Taiwanese. Uses a unique romanization system, different from Pe̍h-oē-jī. Includes sound files. The original appears to be offline (last checked ngày 14 tháng 11 năm 2007) but is available as a [cached version](http://web.archive.org/web/20070429232228/http://daiwanway.dynip.com/)via the [Wayback Machine](/w/index.php?title=Internet_Archive&action=edit&redlink=1).
- Other
[Open Directory (dmoz): World: Taiwanese](http://www.dmoz.org/World/Taiwanese/) [Babuza Chu](http://lmj.tw/index.php?option=com_content&task=category§ionid=4&id=4&Itemid=7). Medical knowledge published in Taiwanese by Babuza.
-
|
|–các loại
|
|Các loại chính: |
|[tiếng Mân](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n)| [tiếng Đam Châu](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_%C4%90am_Ch%C3%A2u&action=edit&redlink=1)| [tiếng Thiều Châu](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Thi%E1%BB%81u_Ch%C3%A2u)| [Hương thoại](/w/index.php?title=H%C6%B0%C6%A1ng_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) **Các loại**: [tiếng Mân](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n) [tiếng Mân Đông](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_%C4%90%C3%B4ng)| [tiếng Mân Bắc](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_B%E1%BA%AFc)| [tiếng Mân Trung](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Trung)| [tiếng Mân Phủ Tiên](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Ph%E1%BB%A7_Ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1)| [tiếng Mân Nam](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Nam)| [tiếng Mân Quỳnh Văn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_H%E1%BA%A3i_Nam)| [tiếng Thiệu Tương](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_M%C3%A2n_Thi%E1%BB%87u_T%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) *Lưu ý: Phân loại trên chỉ là một trong* [nhiều kiểu](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ki%E1%BB%83u_ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_v%C4%83n_n%C3%B3i_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1). [Danh sách đầy đủ các ngôn ngữ địa phương](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_%C4%91%E1%BB%8Ba_ph%C6%B0%C6%A1ng_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) **Các dạng được chuẩn hóa**: [Quan thoại chuẩn](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_ph%E1%BB%95_th%C3%B4ng_Trung_Qu%E1%BB%91c)| [Tiếng Quảng Đông chuẩn](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng_chu%E1%BA%A9n&action=edit&redlink=1)| **Tiếng Đài Loan** **:** [Âm vị học lịch sử](/w/index.php?title=%C3%82m_v%E1%BB%8B_h%E1%BB%8Dc_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) [tiếng Hán thượng cổ](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A1n_th%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1)| [tiếng Hán trung cổ](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A1n_trung_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1)| [tiền Mân](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_M%C3%A2n&action=edit&redlink=1)| [tiền Quan thoại](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_Quan_tho%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1)| [tiếng Hán Nhi](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_H%C3%A1n_Nhi&action=edit&redlink=1) **–các loại** [Tiếng Trung Quốc](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Trung_Qu%E1%BB%91c) [văn viết](/w/index.php?title=V%C4%83n_vi%E1%BA%BFt_Trung_Qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) **Các loại văn viết chính thức**:

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1067 frontend miss (0)


text:
TP. HCM: Dư xài bán 1 cây quạt cổ TOSHIBA 4 cánh 30cm, made in Japan chạy êm ru
Hà Nội: Bán xe hạng sang OPIRUS 2011 của kia, mầu trắng ngọc trai còn mới
TP. HCM: Em là Ngân vui tính nhiệt tình thích những điều mới và lạ
TP. HCM: Cần bán 1 xe Future Fi đời 2012, màu đỏ, xe nhà ít đi, còn rất mới
Hà Nội: Bán máy phát điện Honda công suất 2,5KVA, máy còn mới
TP. HCM: Tour Đà Lạt 2 ngày 2 đêm - khách sạn 2 sao , khởi hành tối thứ 6 hàng tuần
TP. HCM: Em gái Ngọc Nhi xinh đẹp dịu dàng,hiền lành ở quê mới lên mong làm quen với mấy anh!
Hà Nội: Em Huong cong moc, 26t, cao 1m63, trang, xinh, tim ban trai
TP. HCM: Em đang buồn quá, có ai muốn đi chơi với em không nè?
TP. HCM: Lắc tay mạ vàng 18 K đính kim cương tấm nhập khẩu từ Mỹ
Hà Nội: Bán kệ trưng bày quần áo thời trang. khung inox xước đặc bản 10x40
TP. HCM: Gia đình suất cảnh nên cần bán bộ bàn rể cây 100% cẩm lai

markdown:
**TP. HCM: **Dư xài bán 1 cây quạt cổ TOSHIBA 4 cánh 30cm, made in Japan chạy êm ru **Hà Nội: **Bán xe hạng sang OPIRUS 2011 của kia, mầu trắng ngọc trai còn mới **TP. HCM: **Em là Ngân vui tính nhiệt tình thích những điều mới và lạ **TP. HCM: **Cần bán 1 xe Future Fi đời 2012, màu đỏ, xe nhà ít đi, còn rất mới **Hà Nội: **Bán máy phát điện Honda công suất 2,5KVA, máy còn mới **TP. HCM: **Tour Đà Lạt 2 ngày 2 đêm - khách sạn 2 sao , khởi hành tối thứ 6 hàng tuần **TP. HCM: **Em gái Ngọc Nhi xinh đẹp dịu dàng,hiền lành ở quê mới lên mong làm quen với mấy anh! **Hà Nội: **Em Huong cong moc, 26t, cao 1m63, trang, xinh, tim ban trai **TP. HCM: **Em đang buồn quá, có ai muốn đi chơi với em không nè? **TP. HCM: **Lắc tay mạ vàng 18 K đính kim cương tấm nhập khẩu từ Mỹ **Hà Nội: **Bán kệ trưng bày quần áo thời trang. khung inox xước đặc bản 10x40 **TP. HCM: **Gia đình suất cảnh nên cần bán bộ bàn rể cây 100% cẩm lai
|Tiêu đề tin||Khu vực||Lượt xem||Ngày đăng||Ảnh|
|
|![]()
|
|TP. HCM: Em xinh cần tìm ban nam
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
|
|![]()
** Thành viên Quảng cáo SP tại đây
Chỉ 200k/tháng (áp dụng: 12/2013)
L. hệ : 090.555.2460**

Server: nginx admin

Content-Type: text/html

Set-Cookie: product_=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/; domain=rongbayz.com


text:
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Sign in to post new definitions, images, and sounds and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận Từ vựng của Urban mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.×

markdown:
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
[](/add.php) [](/random.php) [](/users.php)
Sign in to
**post new definitions, images, and sounds** and create lists of favorites.
Vui lòng cho biết email của bạn để nhận
**Từ vựng của Urban** mỗi sáng nhé!
Địa chỉ daily@urbandictionary.com sẽ gửi thư cho bạn. Chúng tôi cam kết sẽ không để xảy ra tình trạng gửi thư rác vào hộp mail của bạn.

Server: Cowboy

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Xss-Protection: 1; mode=block

Cache-Control: max-age=0, private, must-revalidate

Via: 1.1 varnish

X-Served-By: cache-iad2151-IAD, cache-jfk1023-JFK

X-Cache: MISS, MISS