text:
Không biết chuyện cổ tích Tấm Cám có từ bao giờ nhưng cách đây nghìn năm tôi đã thấy có nhiều bản khác nhau về số phận cô Tấm ra khỏi cung vua lần cuối cùng và biến thành quả thị.
Đoạn kết câu chuyện Tấm Cám tôi nghe trong hoàn cảnh sau: Một mùa thu xa, tôi cùng các bạn học và anh ngược dòng sông nước đỏ về mạn trên, nơi phát tích vua tổ. Đấy là vùng đất trù phú, người dân gieo hạt gì cũng nảy mầm, hoa mọc kín đất hắt màu, toả mùi hương quyến rũ vào bầu trời trong xanh. Chúng tôi đốt lửa trại, diễn những bài ca trong trang phục cổ xưa, trống nổi lên, cối giã cốm thậm thình cùng với người dân nơi đó đón tết ngày mùa vui thôn trang.
Hôm sau anh đưa tôi vào thăm sơn trại, đến nhà một cụ già nhất vùng, tóc cụ trắng như mây, con mắt vẫn trẻ như chúng tôi, răng chắc, trông như tiên. Chúng tôi ở đó một ngày, anh ra sông câu cá. Con nhà Bến Mơ này cứ thấy nước là muốn câu con dưới nước. Tôi giúp bà làm vườn, làm cơm,… và được cụ kể đoạn kết chuyện Tấm-Cám, có nhiều nét khác với bản kể ở Kinh thành. Sau này tôi kể lại, anh thích lắm, khen tôi:
- Anh yêu em- Anh trả lời như cướp và ôm tôi ngay, ôm sâu lắm, áp má yêu lắm nhưng anh không hôn môi thì tôi vẫn không hiểu được là sao?
Có lẽ đây là lần duy nhất anh nói với tôi "anh yêu em". Lời yêu thương ngắn gọn bao thế hệ đàn bà con gái muốn đàn ông, con trai nói với mình và sống với mình theo câu nói đó. Bây giờ tôi nhớ lại, cảm thấy hạnh phúc, và đoạn kết chuyện Tấm Cám như sau:
Tấm trong quả thị còn trẻ và non lắm nhưng cố gắng làm việc lúc bà vắng nhà. Hàng ngày cô từ quả thị bước ra quét dọn nhà cửa, giặt rũ và nấu cơm dẻo canh ngọt cho bà rồi lại chui vào thị đợi đủ ngày mới nở như trứng gà, vịt được mẹ ấp.
Hôm nay bà đi chợ sớm hơn, một lúc bà quay lại rình và thấy Tấm xinh đẹp bước ra từ quả thị với những bước như em bé tập đi sau nhanh dần. Bà lại đi chợ và nghĩ xé vỏ thị để “cứu” Tấm. Song bà thấy cô còn non trẻ quá. Quả trứng được ấp đến ngày nó sẽ nở chứ mổ trích đẻ non thì khổ gà vịt con. Bà không xé vỏ thị.
Tấm đã làm được nhiều việc như tưới rau, bắt sâu, nuôi gà,.. bà thích lắm nhưng sao thị chậm nở thế?
Về đến nhà bà luôn nựng thị, thơm lên vỏ: Thị ơi thị nở ra đi! Có oan ức gì thị nói bà nghe. Tấm nghe thấy, cô buồn lắm nhưng nếu ra hẳn Tấm sẽ phải chia tay cuộc sống thần tiên.
Trong quả thị, những giấc mơ thiên thần đến với Tấm, cô mơ thấy mẹ ngày nào gánh rau đi chợ, mua về những phần quà xinh xinh. Trong giấc mơ bay bổng trên cánh đồng quê hương với cánh cò chớp trắng, tiếng sáo diều vi vu, hương lúa đầu mùa thơm thảo, cô thấy bạn bè, thấy cả Cám hiền lành không nanh nọc và Cám gọi “Chị Tấm ơi,…” dễ thương lắm. Cô mơ thấy được cắp sách đến trường, rồi gặp hoàng tử tí hon trong cổ tích,… và cô sợ chia tay giấc mơ .
Sang mùa đông bà yếu, ít đi chợ, rồi đến bữa bà chỉ ăn nửa phần cơm bà bảo: Già để phần cơm cho con để con chóng lớn sống với già hàng ngày.
Một sáng trước khi đi chợ bà ôm thị, quả thị nóng ấm cựa mình,… đến lúc thành cô Tấm xinh đẹp. Hai mẹ con ôm nhau khóc cười.
Bà ngày một già, Tấm ngày một trẻ xinh lên, cô không đi chợ mà ở nhà bán nước vối, nhân trần mát, kẹo lạc thơm cho người qua đường để chăm sóc mẹ.
Một hôm Hoàng tử đi săn vào thăm quán nước. Từ xa Tấm nhận thấy chồng, cô trốn vào nhà, nhìn qua kẽ liếp:
Hoàng tử xơi trầu, chàng nhận ra vị trầu riêng biệt như thuở Tấm ở trong cung vẫn têm mời chàng những đêm giá lạnh. Hình dáng không khác những miếng trầu cung đình do những người phụ nữ có nghề gia truyền đi têm trầu đình đám. Khác biệt vị trầu do Tấm têm có lẽ chỉ Hoàng tử nhận ra, đó là vị "cay ghen", vị thơm tình ấm áp là nét riêng của mỗi người đàn bà con gái muốn giữ chồng, giữ người tình nên họ đã tạo ra bằng tình yêu, vẻ đẹp, hương vị chính thân thể mình?,… và không ai truyền cho ai.
Bà già bán hàng quà nước, sống một mình không biết sợ cướp, quán của bà cũng từng là nơi thảo khấu xuống núi, bà thường nói với chúng: "các con trộm cắp đồ ăn thức uống, hạt giống về rừng mà trồng, đừng đốt nhà, hại người, cướp người. Đứa nào muốn lấy vợ thì về làng mà ở, làm ăn lương thiện". Nay nghe Hoàng tử nhận được hương vị trầu khiến bà lo sợ mất con gái.
Hoàng tử buồn, chào bà già rồi về. Từ hôm đó, bà già không cho cô Tấm ra trông hàng, không cho têm trầu nữa, cô chỉ dọn hàng, làm vườn.
Mấy bữa sau Hoàng tử vi hành cùng lính hầu dưới dạng người đi săn bằng đồ săn dân giã, đi đốn củi trông rất khổ sở, tiều tụy, áo mới phải xé rách ra,…và chàng đã nhận ra cô Tấm vợ của mình đang tưới rau, bắt sâu ở vườn gần đó, chàng không dám gặp ngay, định bụng sẽ đến rước Tấm với nghi lễ truyền thống.
Hoàng tử đã chậm, dù chàng vất vả, thủy chung với tình yêu. Bọn lục lâm, thảo khấu xuống núi nhanh hơn và đã ra tay cướp Tấm về làm vợ tướng cướp.
Về trại, tướng cướp ra chào Tấm. Họ nhận ra nhau. Anh Cướp đã xa Tấm 15 năm, xa làng quê, biệt tích sau buổi học cuối cùng anh phản đối thầy câu ca "Con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa lại quét lá đa". Anh ta bảo sẽ làm thay đổi câu đó.
***
Năm xưa, có cô gái đâu đó ôm đứa bé đến ngôi chùa ở ven sông quê Tấm, xin trú ngụ. Mẹ con cô được làng cho phép quét chùa, ăn oản. Mấy năm sau bọn gian tặc đã cướp mất mẹ để lại thằng bé la hét trong đêm. Người làng thương tình bắt nó về nuôi, quen miệng gọi tên nó là Cướp.
Cái tên đã ám ép đời nó, nỗi khổ của đứa bé không mẹ cha bơ vơ trong xóm quê Tấm khiến nhiều người vừa thương vừa sợ. Tấm, dù sao cũng có dì ghẻ, có em Cám cùng cha, cô nhìn thằng Cướp thấy số phận mình chưa đến đáy. Thằng Cướp sống chủ yếu bằng trèo cây thuê từ khi còn ít tuổi sau đó lại xuống phụ thuyền, nó đã nếm tất cả những trái cây trong vườn quê Tấm ngay từ mùa quả đầu tiên đến mức người ta đã phải hỏi nó khi chọn giống nhãn, vải, mãng cầu, lê, táo,…và nó nếm đòn gần như của cả làng vì nó ăn trộm hoa trái, người ta đánh nó như đánh những đứa trẻ hư. Nó đã bắt, và chỉ chỗ có có nhiều cua cá cho chị em Tấm Cám và bạn bè, bởi nó đã đi hết ruộng đồng, khắp triền sông quê hương để lùa tôm cá, đáp lại tấm lòng người cha nuôi nó.
Cha nuôi tốt bụng, cho nó đi học cùng chị em Tấm Cám. Chỉ còn vài buổi nữa là vỡ hết mặt chữ thì nó dám bác bỏ câu ca truyền đời khiến thày mắng nó tội "bất kính". Nó chào lớp học, chào bố nuôi, thắp hương ngôi chùa nhỏ, ôm gói đồ lặng lẽ ra đi. Không ai giữ được, vì nó bảo đi tìm mẹ.
Thằng Cướp đã theo bọn lục lâm, hơn 10 năm sau thành tướng cướp. Nó không còn đường về, nhưng đám cướp do nó làm tướng đã lập sơn trại, không giết người, không đốt phá nên Triều đình không truy bứt. Chúng nó đi lập trại xa, nhớ quê hương, nhớ đàn bà con gái lại mò xuống thăm hỏi, đổi chác đắt rẻ đồ rừng, đồ trại lấy đồ nhà, đồ ruộng, dụ người sa cơ lỡ bước lên non.
Tướng cướp im lặng ngắm cô Tấm, nét mặt, ánh mắt nó dịu dàng, thân thiện của người xa quê nay gặp người thân quen muốn nhìn nhau để hồi tưởng kỷ niệm đẹp ngày xưa. Tấm sốt ruột, cô cúi đầu, rồi ngẩng lên nhìn thẳng mặt tướng cướp, thách thức thì gặp câu trả lời:
- Tôi chưa gây tội ác đến mức Tấm phải dọa nạt. Biết Tấm đã bị vùi rập và có thể bị vùi rập nữa, tôi muốn cứu Tấm. Chúng ta là những đứa bé bất hạnh ngay từ lúc mới biết đi, chúng ta tìm cuộc sống tốt hơn. Cuộc sống từ ngày tôi bỏ làng ra đi đến nay dù có vất vưởng, khổ ải nơi rừng sâu, đầu đường xó chợ nhưng không gặp thói ghen ghét, tâm ghẻ lạnh, tính tàn nhẫn. Tôi không ép Tấm làm vợ, không bao giờ, nhưng muốn Tấm ở lại đây, mai xem sơn trại, hy vọng Tấm sẽ giúp chúng tôi những con người bất hạnh đang chờ đợi tấm lòng cô Tấm. Tôi biết Hoàng tử mới lên ngôi vua hơn hẳn tiền triều về lòng nhân ái, vị tha, Tấm sống với Hoàng tử đã biết điều đó, nên không thể có sự trừng phạt. Chúng tôi thu xếp chỗ ở cho Tấm, dẫu không lầu son gác tía nhưng dễ chịu hơn nhiều nơi.
Người hầu gái đưa Tấm đến ngôi nhà khá khang trang chắc chắn, có phong cảnh gần như ở quê hương nhưng xa Kinh thành, xa quán nước của mẹ già cả ngày đường ngựa. Đó là thung lũng trong rừng với nhiều chòm xóm nhỏ, chiều buông có tiếng trâu bò đi trong hoàng hôn tím biếc, khói xanh lơ nhẹ nhàng lan tỏa, có tiếng trẻ khóc trong đêm, sáng có tiếng gà gáy gọi ban mai.
Hôm sau, Tướng cướp dẫn cô Tấm đi thăm trại. Đây là ngôi làng cho những người tha phương vì nhiều lý do đời tư, vì những ghẻ lạnh ở đời. Tướng cướp đến trú ngụ và được tôn vinh làm trại trưởng, sau là trưởng thôn nhằm chống lại bọn thảo khấu nơi khác đến quấy phá, dần dà trại phát triển phải làm ăn, giao lưu với các vùng đông dân thông qua sản phẩm làm ra.
Còn một chòm xóm nữa, Tướng cướp không muốn cho cô Tấm đến ngay. Tấm đòi thăm và được chấp nhận. Đó là trại của những đứa trẻ mồ côi, đứa trẻ bệnh tật đủ loại, người ta gán đồ, biếu thêm khi người của Trại xuống núi làm ăn, buôn bán. Tướng cướp cho nhận trẻ và nhận người nuôi dưỡng. Trong trại không thiếu đồ ăn, thứ mặc do họ trồng lúa, chăn nuôi, nuôi tằm, se sợi dệt vải. Cái thiếu nhất là cần cô giáo- tình mẹ dạy gần 50 đứa trẻ nên người để chúng hòa nhập với cuộc đời, không mang danh con Tướng cướp, mà mang tên con mẹ lúa, bưởi, lụa, táo, đào, gạo, tấm, khoai,…
Cô Tấm hiểu điều đó và chấp nhận ở lại với việc trông nom, bảo ban các cô chăm nuôi và dạy chữ cho 50 cháu xa mẹ. Tướng cướp thấm thía đời mồ côi, đã tìm được mẹ hiền cho các cháu.
Hoàng tử biết chuyện này nhưng chàng không truy lùng bọn hảo hán, vì thấy cô Tấm đã tự nguyện bỏ đi. Chàng chẳng thiết gì cô Cám béo mập, nết na không khá hơn. Dưới sức ép của hoàng triều chàng lấy thêm vài vợ nữa. Gái đẹp ngoan thời nào, lúc nào cũng sẵn, đâu chỉ có cô Tấm!
Nhưng rồi những người buôn bán, chợ búa vẫn định kỳ mang trầu têm cánh phượng với hương vị tình yêu của Tấm gửi Hoàng tử. Cả triều không ai biết chuyện này, không ai được nếm trầu này! Hoàng tử gửi đồ cho riêng Tấm và các cô, các cháu trong trại.
Hoàng tử và cô Tấm sống với nhau như thế. Sau này Hoàng tử thư từ cho cô giáo Tấm và trưởng thôn, ra đặc ân của vua cho sơn trại và lớp học tình thương yêu, Hoàng tử mong trại trưởng và cô Tấm thành vợ chồng. Tướng cướp biết chuyện đó, nói với cô Tấm:
- Lúc đầu do cấp thiết phải dạy học ở trại, chúng tôi làm điều không phải, em đã tự nguyện ở lại ngay từ ngày hôm sau, đã giúp những đứa trẻ vơi đi nỗi đau mà tuổi trẻ, tuổi thơ chúng mình từng chịu đựng. Bây giờ vua đã đồng ý trại tồn tại, vua yêu mến, thủy chung với tình yêu, vẫn ăn trầu Tấm têm, em có thể về với tình yêu chân hài năm xưa. Nên thế, để tôi không phải mắc tội "cướp vợ, đoạt tình" .
- Anh tưởng chỉ anh, chỉ riêng anh biết sống nhân ái còn thiên hạ "tàn nhẫn vô tâm"? Em ở lại đây, Hoàng tử đã là vua, có nhiều vợ, anh bảo em về làm Bà hoàng ư? Có lẽ anh nên về quê chuộc lỗi, đi tìm mẹ, nếu bà còn sống năm nay cũng chỉ bằng tuổi dì em (mẹ Cám). Đấy là việc báo hiếu, anh còn nợ, sau đó anh lấy vợ, ở sơn trại này anh đã "là vua", anh đi tuyển chọn ở đâu cũng được vợ đẹp!
Tướng cướp rầu rĩ đưa tay che hai mắt, gương mặt sắt đá, lạnh lùng có phần nào mềm ra. Hắn im lặng, lúc sau buông tay ra thì cô Tấm đã bỏ đi rồi.
Cuộc sống của họ vẫn thế. Bà già hứng thị không ở quán nữa, bà về làng với con cháu. Trộm đạo cũng bớt hẳn. Vua cũng già, mẹ con Cám chán ở cung cấm, xin hồi hương với lưng vốn do vua cấp.
Cuộc sống êm đềm trôi theo thời gian.Nếu đau buồn lúc nào cũng như "xé vỏ thị, chặt cây, đốt khung cửi, giết chim" thì làm sao sống được, làm sao có những hội chèo, trống, võ, vật xuân - hạ - thu - đông cho lớp con em của Tấm - Cám - Cướp - Hoàng tử vui đùa, hy vọng tìm được chiếc hài chân trái của mình.
Riêng miếng trầu héo cuối cùng còn sót lại khi vua băng hà thì người ta không biết nó được têm tẩm như thế nào?Tôi thắc mắc sao bà cụ biết vị thật của miếng trầu cánh phượng mà kể ra, nhưng không dám hỏi.http://cogaigacrung.blogspot.com/Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám (Lê Xuân Chiến)I. Mở đầu
Trong nhiều quy luật đời sống, quy luật nhân quả bao trùm tất cả mọi quy luật. Từ triết học cổ đại như Bà-la-môn giáo, Phật giáo, Đạo giáo đến triết học Mac-Lê-nin đều thừa nhận quy luật nhân quả. Quy luật này chi phối mọi hoạt động đời sống, có nhân ắt có quả. Ngay trong lĩnh vực tự nhiên cũng tuân theo quy luật này. Lomonosov trong định luật bảo toàn năng lượng đã phát biểu: Năng lượng không tự sinh ra cũng không tự mất đi mà chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác hay chuyền từ vật này sang vật khác. Trong văn học, ở thể loại truyện cổ tích, triết lý nhân quả là bộ xương sống xuyên suốt, chi phối kết cấu, nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của truyện. Mỗi câu chuyện trong truyện cổ tích là một bài học đầy ý nghĩa, mang đậm tính triết lý nhân sinh. Truyện cổ tích Tấm Cám là một trong những tác phẩm tiêu biểu của tuyện cổ tích, mang triết lý nhân quả sâu sắc.
II. Giới thuyết thuật ngữ
Để đi vào vấn đề nghiên cứu, trước hết cần làm rõ một số thuật ngữ trong đề tài này.
"Triết lý" là một thuật ngữcó nguồn gốc từ tiếng Hy lạp cổ là philosophia, nghĩa là con đường, hướng đi. Martin Heidegger, nhà triết học Đức định nghĩa triết lý là suy lý, suy tưởng. Còn theo Từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê, Từ điển bách khoa, 2010), triết lý có nghĩa là lý luận. Triết lý, theo nghĩa rộng là quan điểm, phương hướng tư duy của con người về một đối tượng, vấn đề nào đó.
"Nhân quả", theo nghĩa chiết tự, nhân là hạt (hột), quả là trái. Nghĩa khái quát, nhân quả là cặp phạm trù chỉ mối quan hệ sản sinh của các sự vật hiện tượng, hiện tượng trong hiện thực khách quan, chỉ mối liên hệ tất yếu, phổ biến giữa các sự vật, hiện tượng. Trong đó, cái sản sinh là nguyên nhân, cái được sản sinh là kết quả.
Truyện cổ tích:một thể loại của văn học dân gian, phản ảnh mâu thuẫn trong xã hội có có cấp, thông qua xung đột giữa cái thiện và cái ác. Qua đó, phản ánh khát vọng dân chủ, công bằng, hạnh phúc của nhân dân lao động.
"Tấm Cám" là một truyện cổ tích thần kỳ, tiêu biểu cho thể loại cổ tích*, mang đậm đặc trưng của thể loại cổ tích. Nét đặc biệt ở Tấm Cám là triết lý nhân quả biểu hiện rất sâu sắc, vừa mang nét chung của truyện cổ tích, vừa có nét độc đáo, sáng tạo riêng.
III. Thực trạng vấn đề triết lý nhân quả trong truyện cổ tích
Truyện cổ tích gắn bó máu thịt với đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân, được lưu truyền qua bao thế hệ. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử với bao biến đổi thăng trầm, truyện cổ tích được sàng lọc qua sự thử thách khắc nghiệt của thời gian. Những giá trị của truyện cổ tích được lưu truyền đến ngày nay đã khẳng định sức sống lâu bền của nó trong dòng lịch sử dân tộc. Vậy điều gì đã tạo nên sức sống bất diệt của truyện cổ tích ? Phải chăng đó là giá trị nhận thức, giá trị giáo dục và giá trị thẩm mỹ của nó. Những giá trị đó lồng giá trị văn hóa, ẩn trong tiềm thức, thấm trong máu thịt của con người trong đối nhân xử thế nhau hằng ngày. Tất cả các truyện cổ tích đều cùng một bản chất, chung một quy luật, đó là nhân quả. Đọc truyện cổ tích mà không thấy được bài học nhân quả, đó là điều thật đáng tiếc. Do sống trong thời "bão mạng", thiếu niên ngày nay ít đọc sách, truyện cổ tích càng ít đọc. Trong chương trình Văn học ở trường phổ thông, một số truyện cổ tích được chọn lọc để đưa vào giảng dạy, tuy nhiên cách tiếp cận của giáo viên đâu đó còn hời hợt, chưa khái quát được đặc điểm quy luật của truyện cổ tích qua các tác phẩm. Trong khi đó, học sinh chỉ tiếp nhận những đơn vị kiến thức rời rạc, thiếu hệ thống, không rút ra được bài học ứng xử cần thiết của mình trong cuộc sống, đó là quy luật nhân quả. Nhiều người nghĩ nhân quả là duy tâm, thực ra nó hoàn toàn khoa học. Trộm cắp, bạo lực, giết hại, lừa gạt, giả dối, tàn phá môi trường ... đều do mơ hồ, "vô minh" về nhân quả mà gây ra. Đừng nói "xưa như cổ tích". Bài học nhân quả trong truyện cổ tích nói chung, truyện cổ tích "Tấm Cám" nói riêng, ngày nay cần thiết được nhận thức hơn bao giờ hết.
IV. Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích nói chung
Triết lý nhân quả chi phối toàn bộ quá trình hình thành và phát triển của truyện cổ tích về nhiều mặt : đề tài, chủ đề, xây dựng cốt truyện, nhân vật ... Nếu thiếu nó thì truyện cổ tích thần kỳ không đứng vững hoặc không còn là nó nữa.
Theo quan niệm dân gian, triết lý nhân quả chính là triết lý "Ở hiền gặp lành", "Ở ác gặp dữ", đây là niềm tin và mơ ước của nhân dân về lẽ công bình. Đối với các nhân vật chính diện như Sọ Dừa, Thạch Sanh, người em trong truyện "Cây khế" tác giả dân gian không chỉ dừng lại ở sự phản ánh và cảm thông với với nỗi đau khổ, đắng cay, oan ức của họ mà còn đặc biệt quan tâm, tìm cách để tìm đường giải thoát cho họ, để họ được đền bù xứng đáng. Nhờ vậy mà nhân vật chính diện trong truyện cổ tích được đổi đời, làm cho người kể lẫn người nghe đều hả hê, sung sướng (Sọ Dừa thi đỗ trạng nguyên và lấy được con gái phú ông, Thạch Sanh lấy công chúa và lên làm vua...).
Đối với các nhân vật phản diện (Lý Thông, người anh tham lam trong truyện Cây khế ...) thì tác giả dân gian không chỉ phản ánh, tố cáo, lên án sự tham lam, ích kỷ, độc ác, dã man của chúng mà còn tìm cách loại trừ, tiêu diệt chúng để cho người lương thiện được sống yên vui. Vì thế hầu hết các nhân vật phản diện trong truyện cổ tích đều dẫn đến kết cục bi thảm và bị trừng phạt đích đáng.
Mức độ thưởng, phạt (quả) đối với các nhân vật được thực hiện có phân biệt, tương ứng với tài đức, tội trạng (nhân) của từng nhân vật. Thạch sanh có tài năng, đức độ, có nhiều công tích được lấy công chúa và làm vua, Sọ Dừa thì đỗ trạng. Người em (trong truyện Cây khế) là người nghèo khổ, hiền lành, thật thà nhưng không có tài năng, công tích gì đặc biệt nên chỉ được chim thần cho vàng (vừa đầy túi ba gang) để trở thành giàu có mà thôi. Đối với các nhân vật phản diện, sự trừng phạt cũng có sự phân biệt rõ rệt, Lý Thông tham của, tham sắc, tham danh vọng, địa vị, vong ân bội nghĩa, lợi dụng, lừa gạt, cướp công và hãm hại Thạch Sanh thì bị trời đánh hóa thành kiếp bọ hung, đời đời chui rúc nơi hôi hám. Người anh trong truyện cây khế ích kỷ tham lam thì chim thần cũng chiều theo tham vọng của hắn để cho hắn phải tự chuốc lấy cái chết nhục nhã.
Vậy, sự thưởng phạt trong truyện cổ tích đối với các nhân vật tuân theo triết lý nhân quả : nhân nào quả ấy. Triết lý nhân quả có mục đích giáo dục đạo lý làm người, khẳng định niềm tin và ước mơ của nhân dân vào công lý, chính nghĩa. Về phương diện nghệ thuật, triết lý nhân quả có vai trò tạo nên mạch logic để xây dựng cốt truyện, cũng như có tác dụng liên kết các tình tiết, sự việc trong truyện cổ tích.
V. Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám
Truyện cổ tích Tấm Cám có sự kết hợp, hòa trộn giữa niềm tin và triết lý truyền thống "Ở hiền gặp lành" của nhân dân và thuyết luân hồi quả báo (thiện giả thiện báo, ác giả ác báo) của đạo Phật. Vì vậy triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám có sự đặc biệt hơn với nhiều truyện cổ tích khác.
1/ Quan hệ nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám
1.1/ Tấm hiền lành, lương thiện nên được Bụt giúp đỡ đắc lực :
Bản chất của Tấm là hiền lành, thật thà, chăm chỉ, chịu thương chịu khó, hiếu thảo. Đây là cái "nhân" tốt để Tấm nhận "quả" lành. Điều này thật rõ ràng và dễ dàng nhận thấy qua việc Tấm luôn nhận được sự giúp đỡ của Bụt trong những hoàn cảnh khó khăn, đau khổ, bế tắc. Tại sao Bụt giúp Tấm ? Vì Tấm hiền lành, lương thiện nhưng bị mẹ con dì ghẻ chèn ép, đày đọa. Bụt đứng về cái thiện, bênh vực, ủng hộ cái thiện nên Bụt giúp đỡ Tấm trong bất kỳ tình huống khó khăn, đau khổ, bế tắc nào. Bụt xuất hiện rất nhanh, bất ngờ, đúng lúc và giúp đỡ Tấm một cách hoàn toàn vô tư, sẵn lòng - điều mà Tấm không ngờ tới, không nghĩ đến chuyện cầu cứu ở Bụt. Tấm bị Cám lừa trút mất giỏ tôm tép, Bụt cho Tấm con cá bống (và thần chú) để Tấm có người bạn an ủi. Mẹ con Cám giết bống ăn thịt, Bụt bày cho Tấm cách chôn xương bống, chứa đựng phép màu mà Tấm không ngờ tới. Mụ dì ghẻ bày việc trộn chung một đấu gạo và một đấu thóc rồi bắt Tấm nhặt để không cho Tấm đi xem hội, Bụt sai chim sẻ giúp Tấm.
1.2/ Tấm biết vực dậy đấu tranh đến cùng để chống lại cái ác, cái xấu nên Tấm mới có được hạnh phúc đích thực và bền vững :
Trong truyện cổ tích, nhân vật thần kỳ có vai trò "mở nút" cho sự bế tắc của nhân vật chính. Nếu không có nhân vật thần kỳ, nhân vật chính - người hiền lành, lương thiện mà yếu đuối, thân cô thế cô - sẽ hoàn toàn bế tắc, không có lối thoát. Nếu thế, câu chuyện sẽ không được tiếp tục phát triển, đi đến kết thúc nhanh chóng, không có kịch tính, thiếu hấp dẫn và mối quan hệ nhân quả sẽ không xảy ra.
Truyện Tấm Cám vừa tuân theo đặc điểm thi pháp này, vừa có sự dị biệt so với những truyện cổ tích khác (Thạch Sanh, Sọ Dừa, Cây khế...) ở chỗ nhân vật thần kỳ chỉ có vai trò hỗ trợ chứ không có vai trò quyết định. Không thể phủ nhận vai trò rất quan trọng của Bụt trong truyện Tấm Cám, nhưng ở truyện này Bụt không quyết định được sự đổi thay cuộc đời, số phận, hạnh phúc của Tấm.
Trong thời kỳ sống chung với mẹ con Cám, Tấm hiền lành tới mức yếu đuối, cam chịu và hoàn toàn thụ động - Tấm chỉ biết khóc, khóc và khóc trước sự đối xử bất công, tàn nhẫn của mẹ con Cám. Bị Cám lừa trút hết giỏ tôm tép, Tấm ngồi khóc. Khi biết mẹ con Cám giết bống ăn thịt, Tấm "ôm mặt khóc rưng rức". Bị mụ dì ghẻ tìm cớ không cho đi xem hội, Tấm lại khóc. Quần áo rách rưới, không thể đi xem hội, Tấm cũng chỉ biết khóc.
Khi trở thành hoàng hậu, Tấm vẫn thể hiện bản chất của mình. Tấm không quên ngày giỗ cha. Khi dì ghẻ bảo Tấm trèo hái cau để cúng cha, Tấm vâng lời ngay. Mụ dì ghẻ chặt gốc cau để hại Tấm, Tấm hỏi, mụ bảo đập kiến để khỏi cắn Tấm, Tấm cũng tin, không một chút mảy may nghi ngờ hành động của dì ghẻ.
Nhưng từ khi bị mẹ con Cám giết hại (chặt gốc cau để Tấm ngã xuống ao chết), từ một cô Tấm yếu đuối, cam chịu, thụ động, Tấm đã biết vực dậy để đấu tranh cho chính mình. Khi là chim vàng anh, Tấm cảnh báo với Cám sự có mặt của mình với lời lẽ cứng cỏi : "Phơi áo chồng tao, phơi lao phơi sào, chớ phơi bờ rào, rách áo chồng tao". Khi biến thành khung cửi, Tấm nguyền rủa và đe dọa Cám : "Cót ca cót két, lấy tranh chồng chị, chị khoét mắt ra". Khi Tấm trở lại kiếp người, Cám thấy Tấm trở về trẻ đẹp như xưa, Cám hỏi Tấm "làm thế nào mà đẹp thế ?", nhân cơ hội này Tấm đã trả thù Cám. Cái chết của Cám kéo theo cái chết của mụ dì ghẻ độc ác đã kết thúc quá trình đấu tranh quyết liệt, không khoan nhượng của Tấm đối kẻ thù để giành lấy hạnh phúc chính đáng của bản thân.
Như vậy, để đòi lại công bằng, giành lại hạnh phúc, Tấm phải tự mình đấu tranh với mẹ con Cám. Ở chặng này, Bụt không xuất hiện nữa, còn việc Tấm hóa từ kiếp này sang kiếp khác chẳng qua là sự hiện thân của Tấm, tức là sự hiện thân của cái thiện - không bao giờ bị tiêu diệt, không bao giờ chịu đầu hàng trước cái ác, cái xấu.
1.3/ Mẹ con Cám độc ác, tàn nhẫn nên cuối cùng chịu kết cục thê thảm
Trước hết là hành động Cám lừa trút hết giỏ tôm tép của Tấm :
Từ chỗ lười biếng, ỷ lại được mẹ cưng chiều, Cám lừa trút hết giỏ tôm tép của Tấm. Hành động này của Cám là hành động cướp công, cướp sức lao động của người khác. Mụ dì ghẻ không nhúng tay vào việc này, nhưng mụ đã tiếp tay cho Cám, tạo nên sự bất công giữa con đẻ và con chồng.
Hành động lừa Tấm đi chăn trâu đồng xa để ở nhà giết bống ăn thịt của mẹ con Cám là hành động tàn nhẫn. Họ đã cướp đi "người bạn" của Tấm, lấy đi niềm vui, niềm an ủi tinh thần duy nhất của Tấm.
Nếu hai hành động trên mang tính lừa lọc, che đậy thì hành động trộn chung một đấu gạo và một đấu thóc rồi bắt Tấm nhặt của mụ dì ghẻ là hành động trắng trợn, hành hạ, dày dọa Tấm. Hành động này vừa độc ác vừa tàn nhẫn.
Khi Tấm trở thành hoàng hậu, mẹ con mụ dì ghẻ càng ganh ghét, đó kỵ với Tấm. Cùng với đó là lòng tham, muốn Cám, con đẻ của mình trở thành hoàng hậu, nên mụ dì ghẻ đã dã tâm giết Tấm trong ngày giỗ cha Tấm. Thậm chí khi biết Tấm chết, hóa thân thành kiếp những khác nhau, rất nhỏ bé, yếu đuối và vô hại như chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửi, Cám cũng không chịu buông tha cho Tấm. Tất cả vì lòng ganh ghét, đố kỵ và độc ác của Cám.
Điều này giải thích vì sao Tấm trả thù Cám một cách quyết liệt, mạnh mẽ đến như vậy (Tấm sai quân hầu đào một hố sâu, Tấm lừa Cám xuống đó, rồi sai quân hầu dội nước sôi vào hố cho Cám chết). Sở dĩ Tấm phải hành động mạnh mẽ như vậy vì mẹ con dì ghẻ quá tàn nhẫn và độc ác, họ không từ bỏ một dã tâm nào để hãm hại Tấm, quyết hãm hại Tấm đến cùng. Ngày nào họ còn tồn tại thì ngày đó họ còn hãm hại Tấm, họ dồn Tấm vào đường cùng. Chính vì thế Tấm không có sự lựa chọn nào khác. Có ý kiến cho rằng, hành động trả thù của Tấm là khác lạ với bản chất hiền lành của cô, nhưng đa số ý kiến cho rằng Tấm hành động như vậy là hợp lý và cũng là cách duy nhất để bảo vệ mình.
Cách kết thúc của truyện Tấm Cám khác với cách kết thúc trong những truyện cổ tích khác. Thông thường trong truyện cổ tích, nhân vật chính diện không trực tiếp trả thù nhân vật phản diện. Thạch Sanh hoàn toàn tha bổng cho mẹ con Lý Thông; người em trong truyện Cây khế không hề phàn nàn, oán trách người anh tham lam; Sọ Dừa và vợ chàng không hề đả động gì đến tội trạng của hai người chị gái (con phú ông)... Việc trừng phạt các nhân vật phản diện trong cổ tích phần lớn do các nhân vật thần kỳ (trời, Phật, thần linh...) thực hiện, hoặc do bản thân các nhân vật phản diện tự chuốc lấy. Trái lại, ở truyện cổ tích Tấm Cám, tác giả dân gian để cho Tấm trả thù và trả thù một cách quyết liệt, dữ dội. Truyện Tấm Cám dù kết thúc không có hậu, nhưng nó vẫn tuân theo đúng quan niệm dân gian trong các thành ngữ "Tức nước vớ bờ", "Con giun xéo lắm cũng quằn". Còn về mối quan hệ nhân - quả, tất nhiên là quá rõ ràng, nhân nào quả ấy, "gieo gió gặt bão", "ác giả ác báo", kết cục thê thảm của mẹ con Cám tương xứng với tội ác của mẹ con mụ hành xử với Cám.
2. Ý nghĩa của triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám
2.1/ Thể hiện niềm tin, ước mơ công lý của nhân dân vào lẽ công bằng, vào cuộc đấu tranh và chiến thắng của cái thiện đối với cái xấu, cái ác
Cũng như truyện cổ tích nói chung, truyện Tấm Cám phản ánh sự xung đột giữa cái thiện và cái ác. Đó là cuộc đấu tranh gay gắt, quyết liệt, nói theo ngôn ngữ triết học là không thể điều hòa mâu thuẫn. Cái thiện và cái ác là hai đối cực. Cái ác không có lý do để tồn tại vì tính phi nhân đạo, phản nhân văn của nó, vì thế, muốn tồn tại nó phải tìm mọi cách, mọi thủ đoạn để triệt tiêu cái thiện. Truyện Tấm Cám thể hiện rất rõ điều này qua hành vi độc ác, tàn nhẫn của mẹ con Cám. Sự tấn công của cái ác vào cái thiện bao giờ cũng chủ động, lấn lướt, trấn áp, nhất là đối với cái thiện (nhân vật lương thiện) bị thân cô, thế cô, bất hạnh (người mồ côi, người em út, người nghèo khổ, người có ngoại hình xấu xí...). Trong hoàn cảnh ấy, cái thiện yếu đuối vô cùng, vì vậy truyện cổ tích mới có nhân vật thần kỳ (tiên Bụt, thần, thánh...) hoặc vật thần kỳ (chim thần, sách ước, đàn thần...) để bảo vệ, bênh vực cho cái thiện. Ở truyện Tấm Cám, nhân vật Bụt nhiều lần xuất hiện để giúp đỡ Tấm vượt qua những bế tắc, đó chính là ước mơ cái thiện được bảo vệ, được ủng hộ của nhân dân ta xưa, vì mỗi khi xã hội còn bất công, người hiền không dễ gì sống yên ổn với điều lành, thậm chí có nơi có lúc cái thiện, cái đúng, cái lẽ phải bị cô lập, bơ vơ trước phường "giá áo túi cơm" cơ hội, thực dụng, xu thời hoặc trước hạng người an phận thủ thường, ích kỷ, thấy đúng không dám bảo vệ, thấy sai không dám đấu tranh.
Sự chiến thắng của Tấm đối với mẹ con Cám thể hiện niềm tin vào công lý, vào lẽ công bằng của nhân dân ta. Một cô Tấm hiền lành, chịu thương chịu khó, đẹp người, đẹp nết hoàn toàn xứng đáng trở thành hoàng hậu, sống hạnh phúc. Hai mẹ con mụ dì ghẻ vô lương, tàn độc, ích kỷ hại nhân nên cuối cùng đi đến kết cục bi thảm. Nhân dân ta gửi gắm niềm tin vào cuộc đấu tranh và chiến thắng của cái thiện đối với cái xấu, cái ác rất sâu sắc qua truyện cổ tích Tấm Cám.
2.2/ Khẳng định triết lý nhân quả "Ở hiền gặp lành", "Gieo gió gặt bão" của nhân dân ta
Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cámkhông chỉ thể hiện niềm tin, ước mơ của nhân dân vào công lý, mà còn khẳng định triết lý nhân - quả như một quy luật trong cuộc đời. Người "ở hiền" sẽ "gặp lành", kẻ "gieo gió" ắt "gặt bão" - nhân dân ta luôn khẳng định điều đó như một lẽ tất yếu. Đấy không phải là tư tưởng duy tâm, siêu hình mà là quy luật thực sự. Từ triết học Bà-la-môn giáo, Phật giáo, Khổng giáo đến triết học Mác-Lênin đều khẳng định quan hệ nhân - quả mang tính quy luật.
Bằng hình tượng nhân vật chính diện và phản diện sinh động, tác giả dân gian truyện cổ tích Tấm Cám đã khẳng định chân lý nhân - quả đó. Nhân vật Tấm biết bao nhiêu lần bị mẹ con Cám hãm hại, biết bao nhiêu lần Tấm đau khổ, bế tắc nhưng cuối cùng Tấm đã giành chiến thắng. Mẹ con mụ dì ghẻ không từ bỏ một dã tâm nào để bóc lột, đày đọa, hành hạ, tiêu diệt Tấm nhưng cuối cùng kẻ thất bại thê thảm chính là họ. Vậy thất bại của cái thiện chỉ là cái nhất thời, thất bại của cái ác mới là tất yếu. Do đó, có thể nói, "Ở hiền gặp lành", "Gieo gió gặt bão" là sự khẳng định của nhân dân ta về triết lý nhân quả.
2.3/ Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám có ý nghĩa giáo dục đạo đức con người vô cùng sâu sắc
Phật giáo khẳng định rằng : nhân - quả là chân lý, sớm muộn gì cũng xảy ra. Đừng vì lý do mau chậm của quả mà vội vàng hấp tấp, mà cho rằng cái luật nhân quả không hoàn toàn đúng, khi thấy có những cái nhân chưa phát sinh ra quả. Luật nhân quả chi phối tất cả vũ trụ vạn vật, không có một vật gì, sự gì thoát ra ngoài luật nhân quả được.
Triết lý dân gian Việt Nam chắc chắn chịu ảnh hưởng của thuyết luân hồi, quả báo (thiện giả thiện báo, ác giả ác báo) của Phật giáo, nhưng nó không cao siêu, lý luận trừu tượng mà rất cụ thể, sinh động. Ông cha ta xưa sáng tạo nên những câu chuyện cổ tích với triết lý nhân quả "Ở hiền gặp lành"như truyện Tấm Cám để giáo dục đạo đức, đạo lý làm người một cách tự nhiên, nhẹ nhàng mà vô cùng sâu sắc. Những câu chuyện cổ tích hồn nhiên, hấp dẫn, đẹp nên thơ như cô Tấm bước ra từ quả thị thơm tho sẽ in đậm dấu ấn khó phai mờ trong tâm hồn trẻ thơ. Để rồi từ đó cùng với nền nếp gia phong, luân lý xã hội, giáo dục của nhà trường, các em lớn lên trở thành những công dân tốt, những con người hiền lành lương thiện, biết tin vào cái thiện và điều nhân nghĩa.
2.4/ Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám là bài học đấu tranh để bảo vệ cái thiện, cái chính nghĩa
Nét độc đáo, sáng tạo trong truyện cổ tích Tấm Cám, là bài học đấu tranh. Nhân vật chính diện phải đấu tranh trực diện, không khoan nhượng với kẻ thù để tự bảo vệ hạnh phúc của chính mình. Nhân vật thần kỳ chỉ xuất hiện ở nửa đầu truyện với vai trò phụ trợ. Nửa sau tác phẩm (từ khi Tấm trở thành hoàng hậu), nhân vật Bụt không xuất hiện nữa, dù tồn tại dưới nhiều hình thức biến hóa nhưng Tấm luôn chủ động đấu tranh với Cám để giành lấy hạnh phúc. Vậy, ý nghĩa của triết lý nhân quả trong đấu tranh là : trong cuộc đấu tranh với cái ác, cái thiện không thể cam chịu, thụ động ngồi chờ sự trợ giúp nào bên ngoài mà phải tự mình đứng lên đấu tranh. Có ý chí đấu tranh (tư tưởng), hành động đấu tranh và phương pháp đấu tranh (nhân) thì mới có thắng lợi (quả). Ngược lại, chỉ tin rằng thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà mà không đấu tranh (cam chịu hoặc thỏa hiệp) thì thắng lợi chỉ là ảo tưởng, khi đó triết lý nhân - quả chỉ là duy tâm, siêu hình. Cuộc đấu tranh với cái ác, cái xấu có tính mất còn nên cái thiện, cái tốt phải kiên trì, quyết liệt đấu tranh đến cùng. Vì sao ? Vì cái ác, cái xấu có bao giờ chịu nhường bước, nhượng bộ cái thiện, cái tốt đâu ! Hành động xấu xa, độc ác của mẹ con Cám đối với Tấm là minh chứng cụ thể và sinh động cho điều đó.
VI. Kết luận
Maxim Gorki từng nói "Văn học là nhân học". Văn học góp phần phát triển nhân cách con người. Văn học xuất phát từ con người, dù nó sâu xa, thăng hoa đến đâu cũng hướng đến con người. Trách nhiệm của người giáo viên dạy văn là qua những bài giảng phải làm cho học sinh thấy được ý nghĩa, lợi ích, giá trị đích thực của việc học văn. Theo tôi, một trong những hướng đi đó là qua mỗi bài học học sinh phải rút ra được ý nghĩa tác phẩm và biết liên hệ bài học đối với bản thân. Nói cách khác, học sinh phải rèn luyện được kỹ năng tự nhận thức. Học văn cũng là một hình thức "học sống".
Maxim Gorki từng nói "Văn học là nhân học". Văn học góp phần phát triển nhân cách con người. Văn học xuất phát từ con người, dù nó sâu xa, thăng hoa đến đâu cũng hướng đến con người. Trách nhiệm của người giáo viên dạy văn là qua những bài giảng phải làm cho học sinh thấy được ý nghĩa, lợi ích, giá trị đích thực của việc học văn. Theo tôi, một trong những hướng đi đó là qua mỗi bài học học sinh phải rút ra được ý nghĩa tác phẩm và biết liên hệ bài học đối với bản thân. Nói cách khác, học sinh phải rèn luyện được kỹ năng tự nhận thức. Học văn cũng là một hình thức "học sống".
Tài liệu "Giáo dục kỹ năng sống trong môn Ngữ Văn ở trường trung học phổ thông" đã định hướng những kỹ năng sống cơ bản mà học sinh rèn luyện qua bài Tấm Cám là : Tự nhận thức, xác định giá trị của cái tốt, cái thiện và có ý thức đấu tranh bảo vệ cái tốt, cái thiện, chống cái, cái xấu trong cuộc sống ...
Vận dụng đề tài nghiên cứu trên vào bài dạy sẽ giúp học sinh nhận thức được rằng "Ở hiền gặp lành", "Gieo gió gặt bão", "Ác giả ác báo" không phải là chuyện chỉ có trong cổ tích hay "xưa như cổ tích" (ngoài đời làm gì có; ai cũng biết, không có gì để nói). Triết học Phật giáo cũng như triết học Mác - Lê-nin đều khẳng định mối quan hệ nhân - quả là quy luật có tính tất yếu, tức nó là chân lý của cuộc sống. Không có nhân nào không sinh ra quả, và không có quả nào không do nhân nào đó tạo thành. Nhân - quả mang tính biện chứng. Không tin vào nhân - quả là tư tưởng hết sức chủ quan, phi logic, phi khoa học. Đề cập đến triết lý nhân quả trong trường hợp này sẽ giúp học sinh củng cố niềm tin (tức kỹ năng thể hiện sự tự tin) thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà khi mà ngoài đời các em thấy cái thiện, sự chính nghĩa có lúc thua thiệt, bị cái ác, cái phi nghĩa lấn lướt. Khi hiểu được tính nhân - quả, các em sẽ thấy điều đó chỉ là nhất thời, không đánh mất niềm tin trước giá trị của cái tốt, cái thiện.
Mặt khác, như đã phân tích ở trên "Tấm Cám" là bài học đấu tranh để bảo vệ cái thiện, cái chính nghĩa. Bảo vệ cái tốt, cái thiện là phải đấu tranh chống cái ác, cái xấu, chứ không phải thụ động ngồi chờ, không phải chỉ tin là được. Nếu chỉ dừng lại ở nhận thức và niềm tin mà không hành động thì "nhân - quả" dễ rơi vào duy tâm, siêu hình, không mang tính tích_cực.
Từ bài học lớn đối với học sinh là kỹ năng tự nhận thức và kỹ năng tự điều chỉnh hành vi. Không chỉ trong cuộc đấu tranh giữa cái thiện - cái ác mới có quan hệ nhân - quả, mà quan hệ nhân - quả có mặt khắp trong cuộc sống chúng ta. Mỗi khi suy nghĩ, hành động nếu nghĩ đến mối quan hệ nhân - quả, ta sẽ điều chỉnh, kiểm soát được hành vi của mình, tránh được lối nghĩ bừa, làm ẩu - nguyên nhân của kết cục xấu. Vậy, với nhận thức về mối quan hệ nhân quả (qua truyện cổ tích Tấm Cám), học sinh sẽ biết hành động theo hướng tạo nhân tốt, tích cực để có quả tốt đẹp; tránh gieo nhân xấu, tiêu cực để khỏi rơi vào kết cục xấu, thất bại. Bài học này đơn giản mà sâu sắc, là "hành trang" đầy ý nghĩa theo suốt cuộc đời các em, nếu các em biết ý thức về nó./.
LÊ XUÂN CHIẾN (Quảng Nam)
* Truyện cổ tích được các nhà nghiên cứu chia thành 3 loại : truyện cổ tích về loài vật, truyện cổ tích sinh hoạt, truyện cổ tích thần kỳ.
No comments:
Post a Comment

markdown:
Không biết chuyện cổ tích Tấm Cám có từ bao giờ nhưng cách đây nghìn năm tôi đã thấy có nhiều bản khác nhau về số phận cô Tấm ra khỏi cung vua lần cuối cùng và biến thành quả thị.
[Đoạn kết câu chuyện Tấm Cám tôi nghe trong hoàn cảnh sau: Một mùa thu xa, tôi cùng các bạn học và anh ngược dòng sông nước đỏ về mạn trên, nơi phát tích vua tổ. Đấy là vùng đất trù phú, người dân gieo hạt gì cũng nảy mầm, hoa mọc kín đất hắt màu, toả mùi hương quyến rũ vào bầu trời trong xanh. Chúng tôi đốt lửa trại, diễn những bài ca trong trang phục cổ xưa, trống nổi lên, cối giã cốm thậm thình cùng với người dân nơi đó đón tết ngày mùa vui thôn trang.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Hôm sau anh đưa tôi vào thăm sơn trại, đến nhà một cụ già nhất vùng, tóc cụ trắng như mây, con mắt vẫn trẻ như chúng tôi, răng chắc, trông như tiên. Chúng tôi ở đó một ngày, anh ra sông câu cá. Con nhà Bến Mơ này cứ thấy nước là muốn câu con dưới nước. Tôi giúp bà làm vườn, làm cơm,… và được cụ kể đoạn kết chuyện Tấm-Cám, có nhiều nét khác với bản kể ở Kinh thành. Sau này tôi kể lại, anh thích lắm, khen tôi:](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [- Anh yêu em- Anh trả lời như cướp và ôm tôi ngay, ôm sâu lắm, áp má yêu lắm nhưng anh không hôn môi thì tôi vẫn không hiểu được là sao?](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Có lẽ đây là lần duy nhất anh nói với tôi "anh yêu em". Lời yêu thương ngắn gọn bao thế hệ đàn bà con gái muốn đàn ông, con trai nói với mình và sống với mình theo câu nói đó. Bây giờ tôi nhớ lại, cảm thấy hạnh phúc, và đoạn kết chuyện Tấm Cám như sau:](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Tấm trong quả thị còn trẻ và non lắm nhưng cố gắng làm việc lúc bà vắng nhà. Hàng ngày cô từ quả thị bước ra quét dọn nhà cửa, giặt rũ và nấu cơm dẻo canh ngọt cho bà rồi lại chui vào thị đợi đủ ngày mới nở như trứng gà, vịt được mẹ ấp.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Hôm nay bà đi chợ sớm hơn, một lúc bà quay lại rình và thấy Tấm xinh đẹp bước ra từ quả thị với những bước như em bé tập đi sau nhanh dần. Bà lại đi chợ và nghĩ xé vỏ thị để “cứu” Tấm. Song bà thấy cô còn non trẻ quá. Quả trứng được ấp đến ngày nó sẽ nở chứ mổ trích đẻ non thì khổ gà vịt con. Bà không xé vỏ thị.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Tấm đã làm được nhiều việc như tưới rau, bắt sâu, nuôi gà,.. bà thích lắm nhưng sao thị chậm nở thế?](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Về đến nhà bà luôn nựng thị, thơm lên vỏ: Thị ơi thị nở ra đi! Có oan ức gì thị nói bà nghe. Tấm nghe thấy, cô buồn lắm nhưng nếu ra hẳn Tấm sẽ phải chia tay cuộc sống thần tiên.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Trong quả thị, những giấc mơ thiên thần đến với Tấm, cô mơ thấy mẹ ngày nào gánh rau đi chợ, mua về những phần quà xinh xinh. Trong giấc mơ bay bổng trên cánh đồng quê hương với cánh cò chớp trắng, tiếng sáo diều vi vu, hương lúa đầu mùa thơm thảo, cô thấy bạn bè, thấy cả Cám hiền lành không nanh nọc và Cám gọi “Chị Tấm ơi,…” dễ thương lắm. Cô mơ thấy được cắp sách đến trường, rồi gặp hoàng tử tí hon trong cổ tích,… và cô sợ chia tay giấc mơ .](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Sang mùa đông bà yếu, ít đi chợ, rồi đến bữa bà chỉ ăn nửa phần cơm bà bảo: Già để phần cơm cho con để con chóng lớn sống với già hàng ngày.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Một sáng trước khi đi chợ bà ôm thị, quả thị nóng ấm cựa mình,… đến lúc thành cô Tấm xinh đẹp. Hai mẹ con ôm nhau khóc cười.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Bà ngày một già, Tấm ngày một trẻ xinh lên, cô không đi chợ mà ở nhà bán nước vối, nhân trần mát, kẹo lạc thơm cho người qua đường để chăm sóc mẹ](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044). [Một hôm Hoàng tử đi săn vào thăm quán nước. Từ xa Tấm nhận thấy chồng, cô trốn vào nhà, nhìn qua kẽ liếp:](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Hoàng tử xơi trầu, chàng nhận ra vị trầu riêng biệt như thuở Tấm ở trong cung vẫn têm mời chàng những đêm giá lạnh. Hình dáng không khác những miếng trầu cung đình do những người phụ nữ có nghề gia truyền đi têm trầu đình đám. Khác biệt vị trầu do Tấm têm có lẽ chỉ Hoàng tử nhận ra, đó là vị "cay ghen", vị thơm tình ấm áp là nét riêng của mỗi người đàn bà con gái muốn giữ chồng, giữ người tình nên họ đã tạo ra bằng tình yêu, vẻ đẹp, hương vị chính thân thể mình?,… và không ai truyền cho ai.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Bà già bán hàng quà nước, sống một mình không biết sợ cướp, quán của bà cũng từng là nơi thảo khấu xuống núi, bà thường nói với chúng: "các con trộm cắp đồ ăn thức uống, hạt giống về rừng mà trồng, đừng đốt nhà, hại người, cướp người. Đứa nào muốn lấy vợ thì về làng mà ở, làm ăn lương thiện". Nay nghe Hoàng tử nhận được hương vị trầu khiến bà lo sợ mất con gái.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Hoàng tử buồn, chào bà già rồi về. Từ hôm đó, bà già không cho cô Tấm ra trông hàng, không cho têm trầu nữa, cô chỉ dọn hàng, làm vườn.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Mấy bữa sau Hoàng tử vi hành cùng lính hầu dưới dạng người đi săn bằng đồ săn dân giã, đi đốn củi trông rất khổ sở, tiều tụy, áo mới phải xé rách ra,…và chàng đã nhận ra cô Tấm vợ của mình đang tưới rau, bắt sâu ở vườn gần đó, chàng không dám gặp ngay, định bụng sẽ đến rước Tấm với nghi lễ truyền thống.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Hoàng tử đã chậm, dù chàng vất vả, thủy chung với tình yêu. Bọn lục lâm, thảo khấu xuống núi nhanh hơn và đã ra tay cướp Tấm về làm vợ tướng cướp.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Về trại, tướng cướp ra chào Tấm. Họ nhận ra nhau. Anh Cướp đã xa Tấm 15 năm, xa làng quê, biệt tích sau buổi học cuối cùng anh phản đối thầy câu ca "](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa lại quét lá đa". Anh ta bảo sẽ làm thay đổi câu đó.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044)
***
[Năm xưa, có cô gái đâu đó ôm đứa bé đến ngôi chùa ở ven sông quê Tấm, xin trú ngụ. Mẹ con cô được làng cho phép quét chùa, ăn oản. Mấy năm sau bọn gian tặc đã cướp mất mẹ để lại thằng bé la hét trong đêm. Người làng thương tình bắt nó về nuôi, quen miệng gọi tên nó là Cướp.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Cái tên đã ám ép đời nó, nỗi khổ của đứa bé không mẹ cha bơ vơ trong xóm quê Tấm khiến nhiều người vừa thương vừa sợ. Tấm, dù sao cũng có dì ghẻ, có em Cám cùng cha, cô nhìn thằng Cướp thấy số phận mình chưa đến đáy. Thằng](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044)Cướp sống chủ yếu bằng trèo cây thuê từ khi còn ít tuổi sau đó lại xuống phụ thuyền, nó đã nếm tất cả những trái cây trong vườn quê Tấm ngay từ mùa quả đầu tiên đến mức người ta đã phải hỏi nó khi chọn giống nhãn, vải, mãng cầu, lê, táo,…và nó nếm đòn gần như của cả làng vì nó ăn trộm hoa trái, người ta đánh nó như đánh những đứa trẻ hư. Nó đã bắt, và chỉ chỗ có có nhiều cua cá cho chị em Tấm Cám và bạn bè, bởi nó đã đi hết ruộng đồng, khắp triền sông quê hương để lùa tôm cá, đáp lại tấm lòng người cha nuôi nó. [Cha nuôi tốt bụng, cho nó đi học cùng chị em Tấm Cám. Chỉ còn vài buổi nữa là vỡ hết mặt chữ thì nó dám bác bỏ câu ca truyền đời khiến thày mắng nó tội "bất kính". Nó chào lớp học, chào bố nuôi, thắp hương ngôi chùa nhỏ, ôm gói đồ lặng lẽ ra đi. Không ai giữ được, vì nó bảo đi tìm mẹ.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Thằng Cướp đã theo bọn lục lâm, hơn 10 năm sau thành tướng cướp. Nó không còn đường về, nhưng đám cướp do nó làm tướng đã lập sơn trại, không giết người, không đốt phá nên Triều đình không truy bứt. Chúng nó đi lập trại xa, nhớ quê hương, nhớ đàn bà con gái lại mò xuống thăm hỏi, đổi chác đắt rẻ đồ rừng, đồ trại lấy đồ nhà, đồ ruộng, dụ người sa cơ lỡ bước lên non.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Tướng cướp im lặng ngắm cô Tấm, nét mặt, ánh mắt nó dịu dàng, thân thiện của người xa quê nay gặp người thân quen muốn nhìn nhau để hồi tưởng kỷ niệm đẹp ngày xưa. Tấm sốt ruột, cô cúi đầu, rồi ngẩng lên nhìn thẳng mặt tướng cướp, thách thức thì gặp câu trả lời:](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [- Tôi chưa gây tội ác đến mức Tấm phải dọa nạt. Biết Tấm đã bị vùi rập và có thể bị vùi rập nữa, tôi muốn cứu Tấm. Chúng ta là những đứa bé bất hạnh ngay từ lúc mới biết đi, chúng ta tìm cuộc sống tốt hơn. Cuộc sống từ ngày tôi bỏ làng ra đi đến nay dù có vất vưởng, khổ ải nơi rừng sâu, đầu đường xó chợ nhưng không gặp thói ghen ghét, tâm ghẻ lạnh, tính tàn nhẫn. Tôi không ép Tấm làm vợ, không bao giờ, nhưng muốn Tấm ở lại đây, mai xem sơn trại, hy vọng Tấm sẽ giúp chúng tôi những con người bất hạnh đang chờ đợi tấm lòng cô Tấm. Tôi biết Hoàng tử mới lên ngôi vua hơn hẳn tiền triều về lòng nhân ái, vị tha, Tấm sống với Hoàng tử đã biết điều đó, nên không thể có sự trừng phạt. Chúng tôi thu xếp chỗ ở cho Tấm, dẫu không lầu son gác tía nhưng dễ chịu hơn nhiều nơi.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Người hầu gái đưa Tấm đến ngôi nhà khá khang trang chắc chắn, có phong cảnh gần như ở quê hương nhưng xa Kinh thành, xa quán nước của mẹ già cả ngày đường ngựa. Đó là thung lũng trong rừng với nhiều chòm xóm nhỏ, chiều buông](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [có tiếng trâu bò đi trong hoàng hôn tím biếc, khói xanh lơ nhẹ nhàng lan tỏa, có tiếng trẻ khóc trong đêm, sáng có tiếng gà gáy gọi ban mai.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Hôm sau, Tướng cướp dẫn cô Tấm đi thăm trại. Đây là ngôi làng cho những người tha phương vì nhiều lý do đời tư, vì những ghẻ lạnh ở đời. Tướng cướp đến trú ngụ và được tôn vinh làm trại trưởng, sau là trưởng thôn nhằm chống lại bọn thảo khấu nơi khác đến quấy phá, dần dà trại phát triển phải làm ăn, giao lưu với các vùng đông dân thông qua sản phẩm làm ra.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Còn một chòm xóm nữa, Tướng cướp không muốn cho cô Tấm đến ngay. Tấm đòi thăm và được chấp nhận. Đó là trại của những đứa trẻ mồ côi, đứa trẻ](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044)bệnh tật đủ loại, người ta gán đồ, biếu thêm khi người của Trại xuống núi làm ăn, buôn bán. Tướng cướp cho nhận trẻ và nhận người nuôi dưỡng. Trong trại không thiếu đồ ăn, thứ mặc do họ trồng lúa, chăn nuôi, nuôi tằm, se sợi dệt vải. Cái thiếu nhất là cần cô giáo- tình mẹ dạy gần 50 đứa trẻ nên người để chúng hòa nhập với cuộc đời, không mang danh con Tướng cướp, mà mang tên con mẹ lúa, bưởi, lụa, táo, đào, gạo, tấm, khoai,… [Cô Tấm hiểu điều đó và chấp nhận ở lại với việc trông nom, bảo ban các cô chăm nuôi và dạy chữ cho 50 cháu xa mẹ. Tướng cướp thấm thía đời mồ côi, đã tìm được mẹ hiền cho các cháu.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Hoàng tử biết chuyện này nhưng chàng không truy lùng bọn hảo hán, vì thấy cô Tấm đã tự nguyện bỏ đi. Chàng chẳng thiết gì cô Cám béo mập, nết na không khá hơn. Dưới sức ép của hoàng triều chàng lấy thêm vài vợ nữa. Gái đẹp ngoan thời nào, lúc nào cũng sẵn, đâu chỉ có cô Tấm!](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Nhưng rồi những người buôn bán, chợ búa vẫn định kỳ mang trầu têm cánh phượng với hương vị tình yêu của Tấm gửi Hoàng tử. Cả triều không ai biết chuyện này, không ai được nếm trầu này! Hoàng tử gửi đồ cho riêng Tấm và các cô, các cháu trong trại.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Hoàng tử và cô Tấm sống với nhau như thế. Sau này Hoàng tử thư từ cho cô giáo Tấm và trưởng thôn, ra đặc ân của vua cho sơn trại và lớp học tình thương yêu, Hoàng tử mong trại trưởng và cô Tấm thành vợ chồng. Tướng cướp biết chuyện đó, nói với cô Tấm:](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [- Lúc đầu do cấp thiết phải dạy học ở trại, chúng tôi làm điều không phải, em đã tự nguyện ở lại ngay từ ngày hôm sau, đã giúp những đứa trẻ vơi đi nỗi đau mà tuổi trẻ, tuổi thơ chúng mình từng chịu đựng. Bây giờ vua đã đồng ý trại tồn tại, vua yêu mến, thủy chung với tình yêu, vẫn ăn trầu Tấm têm, em có thể về với tình yêu chân hài năm xưa. Nên thế, để tôi không phải mắc tội "cướp vợ, đoạt tình" .](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [- Anh tưởng chỉ anh, chỉ riêng anh biết sống nhân ái còn thiên hạ "tàn nhẫn vô tâm"? Em ở lại đây, Hoàng tử đã là vua, có nhiều vợ, anh bảo em về làm Bà hoàng ư? Có lẽ anh nên về quê chuộc lỗi, đi tìm mẹ, nếu bà còn sống năm nay cũng chỉ bằng tuổi dì em (mẹ Cám). Đấy là việc báo hiếu, anh còn nợ, sau đó anh lấy vợ, ở sơn trại này anh đã "là vua", anh đi tuyển chọn ở đâu cũng được vợ đẹp!](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Tướng cướp rầu rĩ đưa tay che hai mắt, gương mặt sắt đá, lạnh lùng có phần nào mềm ra. Hắn im lặng, lúc sau buông tay ra thì cô Tấm đã bỏ đi rồi.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Cuộc sống của họ vẫn thế. Bà già hứng thị không ở quán nữa, bà về làng với con cháu. Trộm đạo cũng bớt hẳn. Vua cũng già, mẹ con Cám chán ở cung cấm, xin hồi hương với lưng vốn do vua cấp.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Cuộc sống êm đềm trôi theo thời gian.Nếu đau buồn lúc nào cũng như "xé vỏ thị, chặt cây, đốt khung cửi, giết chim" thì làm sao sống được, làm sao có những hội chèo, trống, võ, vật xuân - hạ - thu - đông cho lớp con em của Tấm - Cám - Cướp - Hoàng tử vui đùa, hy vọng tìm được chiếc hài chân trái của mình.](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) [Riêng miếng trầu héo cuối cùng còn sót lại khi vua băng hà thì người ta không biết nó được têm tẩm như thế nào?](http://www.blogger.com/blogger.g?blogID=5117613013837768044) ![](http://thegioitretho.letrada.vn/wp-content/uploads/2015/07/truyen-co-tich-tam-cam-1280x768.jpg)
Trong nhiều quy luật đời sống, quy luật nhân quả bao trùm tất cả mọi quy luật. Từ triết học cổ đại như Bà-la-môn giáo, Phật giáo, Đạo giáo đến triết học Mac-Lê-nin đều thừa nhận quy luật nhân quả. Quy luật này chi phối mọi hoạt động đời sống, có nhân ắt có quả. Ngay trong lĩnh vực tự nhiên cũng tuân theo quy luật này. Lomonosov trong định luật bảo toàn năng lượng đã phát biểu:
*Năng lượng không tự sinh ra cũng không tự mất đi mà chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác hay chuyền từ vật này sang vật khác.*Trong văn học, ở thể loại truyện cổ tích, triết lý nhân quả là bộ xương sống xuyên suốt, chi phối kết cấu, nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa của truyện. Mỗi câu chuyện trong truyện cổ tích là một bài học đầy ý nghĩa, mang đậm tính triết lý nhân sinh. Truyện cổ tích Tấm Cám là một trong những tác phẩm tiêu biểu của tuyện cổ tích, mang triết lý nhân quả sâu sắc.
II. Giới thuyết thuật ngữ
Để đi vào vấn đề nghiên cứu, trước hết cần làm rõ một số thuật ngữ trong đề tài này.
"Triết lý" là một thuật ngữcó nguồn gốc từ tiếng Hy lạp cổ là
*philosophia*, nghĩa là con đường, hướng đi. Martin Heidegger, nhà triết học Đức định nghĩa triết lý là suy lý, suy tưởng. Còn theo Từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê, Từ điển bách khoa, 2010), triết lý có nghĩa là lý luận. *Triết lý*, theo nghĩa rộng là quan điểm, phương hướng tư duy của con người về một đối tượng, vấn đề nào đó.
"Nhân quả", theo nghĩa chiết tự, nhân là hạt (hột), quả là trái. Nghĩa khái quát, nhân quả là cặp phạm trù chỉ mối quan hệ sản sinh của các sự vật hiện tượng, hiện tượng trong hiện thực khách quan, chỉ mối liên hệ tất yếu, phổ biến giữa các sự vật, hiện tượng. Trong đó, cái sản sinh là nguyên nhân, cái được sản sinh là kết quả.
Truyện cổ tích:một thể loại của văn học dân gian, phản ảnh mâu thuẫn trong xã hội có có cấp, thông qua xung đột giữa cái thiện và cái ác. Qua đó, phản ánh khát vọng dân chủ, công bằng, hạnh phúc của nhân dân lao động.
"Tấm Cám" là một truyện cổ tích thần kỳ, tiêu biểu cho thể loại cổ tích
[*](http://phamngochien.com/view/triet-ly-nhan-qua-trong-truyen-co-tich-tam-cam-le-xuan-chien-quang-nam/1966#_ftn1), mang đậm đặc trưng của thể loại cổ tích. Nét đặc biệt ở Tấm Cám là triết lý nhân quả biểu hiện rất sâu sắc, vừa mang nét chung của truyện cổ tích, vừa có nét độc đáo, sáng tạo riêng.
III. Thực trạng vấn đề triết lý nhân quả trong truyện cổ tích
Truyện cổ tích gắn bó máu thịt với đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân, được lưu truyền qua bao thế hệ. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử với bao biến đổi thăng trầm, truyện cổ tích được sàng lọc qua sự thử thách khắc nghiệt của thời gian. Những giá trị của truyện cổ tích được lưu truyền đến ngày nay đã khẳng định sức sống lâu bền của nó trong dòng lịch sử dân tộc. Vậy điều gì đã tạo nên sức sống bất diệt của truyện cổ tích ? Phải chăng đó là giá trị nhận thức, giá trị giáo dục và giá trị thẩm mỹ của nó. Những giá trị đó lồng giá trị văn hóa, ẩn trong tiềm thức, thấm trong máu thịt của con người trong đối nhân xử thế nhau hằng ngày. Tất cả các truyện cổ tích đều cùng một bản chất, chung một quy luật, đó là nhân quả. Đọc truyện cổ tích mà không thấy được bài học nhân quả, đó là điều thật đáng tiếc. Do sống trong thời "bão mạng", thiếu niên ngày nay ít đọc sách, truyện cổ tích càng ít đọc. Trong chương trình Văn học ở trường phổ thông, một số truyện cổ tích được chọn lọc để đưa vào giảng dạy, tuy nhiên cách tiếp cận của giáo viên đâu đó còn hời hợt, chưa khái quát được đặc điểm quy luật của truyện cổ tích qua các tác phẩm. Trong khi đó, học sinh chỉ tiếp nhận những đơn vị kiến thức rời rạc, thiếu hệ thống, không rút ra được bài học ứng xử cần thiết của mình trong cuộc sống, đó là quy luật nhân quả. Nhiều người nghĩ nhân quả là duy tâm, thực ra nó hoàn toàn khoa học. Trộm cắp, bạo lực, giết hại, lừa gạt, giả dối, tàn phá môi trường ... đều do mơ hồ, "vô minh" về nhân quả mà gây ra. Đừng nói "xưa như cổ tích". Bài học nhân quả trong truyện cổ tích nói chung, truyện cổ tích "Tấm Cám" nói riêng, ngày nay cần thiết được nhận thức hơn bao giờ hết.
IV. Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích nói chung
Triết lý nhân quả chi phối toàn bộ quá trình hình thành và phát triển của truyện cổ tích về nhiều mặt : đề tài, chủ đề, xây dựng cốt truyện, nhân vật ... Nếu thiếu nó thì truyện cổ tích thần kỳ không đứng vững hoặc không còn là nó nữa.
Theo quan niệm dân gian, triết lý nhân quả chính là triết lý "Ở hiền gặp lành", "Ở ác gặp dữ", đây là niềm tin và mơ ước của nhân dân về lẽ công bình. Đối với các nhân vật chính diện như Sọ Dừa, Thạch Sanh, người em trong truyện "Cây khế" tác giả dân gian không chỉ dừng lại ở sự phản ánh và cảm thông với với nỗi đau khổ, đắng cay, oan ức của họ mà còn đặc biệt quan tâm, tìm cách để tìm đường giải thoát cho họ, để họ được đền bù xứng đáng. Nhờ vậy mà nhân vật chính diện trong truyện cổ tích được đổi đời, làm cho người kể lẫn người nghe đều hả hê, sung sướng (Sọ Dừa thi đỗ trạng nguyên và lấy được con gái phú ông, Thạch Sanh lấy công chúa và lên làm vua...).
Đối với các nhân vật phản diện (Lý Thông, người anh tham lam trong truyện
*Cây khế*...) thì tác giả dân gian không chỉ phản ánh, tố cáo, lên án sự tham lam, ích kỷ, độc ác, dã man của chúng mà còn tìm cách loại trừ, tiêu diệt chúng để cho người lương thiện được sống yên vui. Vì thế hầu hết các nhân vật phản diện trong truyện cổ tích đều dẫn đến kết cục bi thảm và bị trừng phạt đích đáng.
Mức độ
*thưởng, phạt*(quả) đối với các nhân vật được thực hiện có phân biệt, tương ứng với *tài đức, tội trạng*(nhân) của từng nhân vật. Thạch sanh có tài năng, đức độ, có nhiều công tích được lấy công chúa và làm vua, Sọ Dừa thì đỗ trạng. Người em (trong truyện *Cây khế*) là người nghèo khổ, hiền lành, thật thà nhưng không có tài năng, công tích gì đặc biệt nên chỉ được chim thần cho vàng (vừa đầy túi ba gang) để trở thành giàu có mà thôi. Đối với các nhân vật phản diện, sự trừng phạt cũng có sự phân biệt rõ rệt, Lý Thông tham của, tham sắc, tham danh vọng, địa vị, vong ân bội nghĩa, lợi dụng, lừa gạt, cướp công và hãm hại Thạch Sanh thì bị trời đánh hóa thành kiếp bọ hung, đời đời chui rúc nơi hôi hám. Người anh trong truyện cây khế ích kỷ tham lam thì chim thần cũng chiều theo tham vọng của hắn để cho hắn phải tự chuốc lấy cái chết nhục nhã.
Vậy, sự thưởng phạt trong truyện cổ tích đối với các nhân vật tuân theo triết lý nhân quả : nhân nào quả ấy. Triết lý nhân quả có mục đích giáo dục đạo lý làm người, khẳng định niềm tin và ước mơ của nhân dân vào công lý, chính nghĩa. Về phương diện nghệ thuật, triết lý nhân quả có vai trò tạo nên mạch logic để xây dựng cốt truyện, cũng như có tác dụng liên kết các tình tiết, sự việc trong truyện cổ tích.
V. Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám
Truyện cổ tích Tấm Cám có sự kết hợp, hòa trộn giữa niềm tin và triết lý truyền thống "Ở hiền gặp lành" của nhân dân và thuyết luân hồi quả báo (thiện giả thiện báo, ác giả ác báo) của đạo Phật. Vì vậy triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám có sự đặc biệt hơn với nhiều truyện cổ tích khác.
*1/ Quan hệ nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám* *1.1/ Tấm hiền lành, lương thiện nên được Bụt giúp đỡ đắc lực :*
Bản chất của Tấm là hiền lành, thật thà, chăm chỉ, chịu thương chịu khó, hiếu thảo. Đây là cái "nhân" tốt để Tấm nhận "quả" lành. Điều này thật rõ ràng và dễ dàng nhận thấy qua việc Tấm luôn nhận được sự giúp đỡ của Bụt trong những hoàn cảnh khó khăn, đau khổ, bế tắc. Tại sao Bụt giúp Tấm ? Vì Tấm
*hiền lành, lương thiện*nhưng bị mẹ con dì ghẻ *chèn ép, đày đọa.*Bụt đứng về cái thiện, bênh vực, ủng hộ cái thiện nên Bụt giúp đỡ Tấm trong bất kỳ tình huống khó khăn, đau khổ, bế tắc nào. Bụt xuất hiện rất nhanh, bất ngờ, đúng lúc và giúp đỡ Tấm một cách hoàn toàn vô tư, sẵn lòng - điều mà Tấm không ngờ tới, không nghĩ đến chuyện cầu cứu ở Bụt. Tấm bị Cám lừa trút mất giỏ tôm tép, Bụt cho Tấm con cá bống (và thần chú) để Tấm có người bạn an ủi. Mẹ con Cám giết bống ăn thịt, Bụt bày cho Tấm cách chôn xương bống, chứa đựng phép màu mà Tấm không ngờ tới. Mụ dì ghẻ bày việc trộn chung một đấu gạo và một đấu thóc rồi bắt Tấm nhặt để không cho Tấm đi xem hội, Bụt sai chim sẻ giúp Tấm. *1.2/ Tấm biết vực dậy đấu tranh đến cùng để chống lại cái ác, cái xấu nên Tấm mới có được hạnh phúc đích thực và bền vững :*
Trong truyện cổ tích, nhân vật thần kỳ có vai trò "mở nút" cho sự bế tắc của nhân vật chính. Nếu không có nhân vật thần kỳ, nhân vật chính - người hiền lành, lương thiện mà yếu đuối, thân cô thế cô - sẽ hoàn toàn bế tắc, không có lối thoát. Nếu thế, câu chuyện sẽ không được tiếp tục phát triển, đi đến kết thúc nhanh chóng, không có kịch tính, thiếu hấp dẫn và mối quan hệ nhân quả sẽ không xảy ra.
Truyện Tấm Cám vừa tuân theo đặc điểm thi pháp này, vừa có sự dị biệt so với những truyện cổ tích khác (Thạch Sanh, Sọ Dừa, Cây khế...) ở chỗ nhân vật thần kỳ chỉ có vai trò hỗ trợ chứ không có vai trò quyết định. Không thể phủ nhận vai trò rất quan trọng của Bụt trong truyện Tấm Cám, nhưng ở truyện này Bụt không quyết định được sự đổi thay cuộc đời, số phận, hạnh phúc của Tấm.
Trong thời kỳ sống chung với mẹ con Cám, Tấm hiền lành tới mức yếu đuối, cam chịu và hoàn toàn thụ động - Tấm chỉ biết khóc, khóc và khóc trước sự đối xử bất công, tàn nhẫn của mẹ con Cám. Bị Cám lừa trút hết giỏ tôm tép, Tấm ngồi khóc. Khi biết mẹ con Cám giết bống ăn thịt, Tấm "ôm mặt khóc rưng rức". Bị mụ dì ghẻ tìm cớ không cho đi xem hội, Tấm lại khóc. Quần áo rách rưới, không thể đi xem hội, Tấm cũng chỉ biết khóc.
Khi trở thành hoàng hậu, Tấm vẫn thể hiện bản chất của mình. Tấm không quên ngày giỗ cha. Khi dì ghẻ bảo Tấm trèo hái cau để cúng cha, Tấm vâng lời ngay. Mụ dì ghẻ chặt gốc cau để hại Tấm, Tấm hỏi, mụ bảo đập kiến để khỏi cắn Tấm, Tấm cũng tin, không một chút mảy may nghi ngờ hành động của dì ghẻ.
Nhưng từ khi bị mẹ con Cám giết hại (chặt gốc cau để Tấm ngã xuống ao chết), từ một cô Tấm yếu đuối, cam chịu, thụ động, Tấm đã biết vực dậy để đấu tranh cho chính mình. Khi là chim vàng anh, Tấm cảnh báo với Cám sự có mặt của mình với lời lẽ cứng cỏi :
*"Phơi áo chồng tao, phơi lao phơi sào, chớ phơi bờ rào, rách áo chồng tao"*. Khi biến thành khung cửi, Tấm nguyền rủa và đe dọa Cám : *"Cót ca cót két, lấy tranh chồng chị, chị khoét mắt ra"*. Khi Tấm trở lại kiếp người, Cám thấy Tấm trở về trẻ đẹp như xưa, Cám hỏi Tấm "làm thế nào mà đẹp thế ?", nhân cơ hội này Tấm đã trả thù Cám. Cái chết của Cám kéo theo cái chết của mụ dì ghẻ độc ác đã kết thúc quá trình đấu tranh quyết liệt, không khoan nhượng của Tấm đối kẻ thù để giành lấy hạnh phúc chính đáng của bản thân. *Như vậy, để đòi lại công bằng, giành lại hạnh phúc, Tấm phải tự mình đấu tranh với mẹ con Cám. Ở chặng này, Bụt không xuất hiện nữa, còn việc Tấm hóa từ kiếp này sang kiếp khác chẳng qua là sự hiện thân của Tấm, tức là sự hiện thân của cái thiện - không bao giờ bị tiêu diệt, không bao giờ chịu đầu hàng trước cái ác, cái xấu.* *1.3/ Mẹ con Cám độc ác, tàn nhẫn nên cuối cùng chịu kết cục thê thảm*
Trước hết là hành động Cám lừa trút hết giỏ tôm tép của Tấm :
Từ chỗ lười biếng, ỷ lại được mẹ cưng chiều, Cám lừa trút hết giỏ tôm tép của Tấm. Hành động này của Cám là hành động cướp công, cướp sức lao động của người khác. Mụ dì ghẻ không nhúng tay vào việc này, nhưng mụ đã tiếp tay cho Cám, tạo nên sự bất công giữa con đẻ và con chồng.
Hành động lừa Tấm đi chăn trâu đồng xa để ở nhà giết bống ăn thịt của mẹ con Cám là hành động tàn nhẫn. Họ đã cướp đi "người bạn" của Tấm, lấy đi niềm vui, niềm an ủi tinh thần duy nhất của Tấm.
Nếu hai hành động trên mang tính lừa lọc, che đậy thì hành động
*trộn chung một đấu gạo và một đấu thóc rồi bắt Tấm nhặt*của mụ dì ghẻ là hành động trắng trợn, hành hạ, dày dọa Tấm. Hành động này vừa độc ác vừa tàn nhẫn.
Khi Tấm trở thành hoàng hậu, mẹ con mụ dì ghẻ càng ganh ghét, đó kỵ với Tấm. Cùng với đó là lòng tham, muốn Cám, con đẻ của mình trở thành hoàng hậu, nên mụ dì ghẻ đã dã tâm giết Tấm trong ngày giỗ cha Tấm. Thậm chí khi biết Tấm chết, hóa thân thành kiếp những khác nhau, rất nhỏ bé, yếu đuối và vô hại như chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửi, Cám cũng không chịu buông tha cho Tấm. Tất cả vì lòng ganh ghét, đố kỵ và độc ác của Cám.
Điều này giải thích vì sao Tấm trả thù Cám một cách quyết liệt, mạnh mẽ đến như vậy (Tấm sai quân hầu đào một hố sâu, Tấm lừa Cám xuống đó, rồi sai quân hầu dội nước sôi vào hố cho Cám chết). Sở dĩ Tấm phải hành động mạnh mẽ như vậy vì mẹ con dì ghẻ quá tàn nhẫn và độc ác, họ không từ bỏ một dã tâm nào để hãm hại Tấm, quyết hãm hại Tấm đến cùng. Ngày nào họ còn tồn tại thì ngày đó họ còn hãm hại Tấm, họ dồn Tấm vào đường cùng. Chính vì thế Tấm không có sự lựa chọn nào khác. Có ý kiến cho rằng, hành động trả thù của Tấm là khác lạ với bản chất hiền lành của cô, nhưng đa số ý kiến cho rằng Tấm hành động như vậy là hợp lý và cũng là cách duy nhất để bảo vệ mình.
Cách kết thúc của truyện Tấm Cám khác với cách kết thúc trong những truyện cổ tích khác. Thông thường trong truyện cổ tích, nhân vật chính diện không trực tiếp trả thù nhân vật phản diện. Thạch Sanh hoàn toàn tha bổng cho mẹ con Lý Thông; người em trong truyện
*Cây khế*không hề phàn nàn, oán trách người anh tham lam; Sọ Dừa và vợ chàng không hề đả động gì đến tội trạng của hai người chị gái (con phú ông)... Việc trừng phạt các nhân vật phản diện trong cổ tích phần lớn do các nhân vật thần kỳ (trời, Phật, thần linh...) thực hiện, hoặc do bản thân các nhân vật phản diện tự chuốc lấy. Trái lại, ở truyện cổ tích Tấm Cám, tác giả dân gian để cho Tấm trả thù và trả thù một cách quyết liệt, dữ dội. Truyện Tấm Cám dù kết thúc không có hậu, nhưng nó vẫn tuân theo đúng quan niệm dân gian trong các thành ngữ "Tức nước vớ bờ", "Con giun xéo lắm cũng quằn". Còn về mối quan hệ nhân - quả, tất nhiên là quá rõ ràng, nhân nào quả ấy, "gieo gió gặt bão", "ác giả ác báo", kết cục thê thảm của mẹ con Cám tương xứng với tội ác của mẹ con mụ hành xử với Cám. *2. Ý nghĩa của triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám*
2
*.1/ Thể hiện niềm tin, ước mơ công lý của nhân dân vào lẽ công bằng, vào cuộc đấu tranh và chiến thắng của cái thiện đối với cái xấu, cái ác*
Cũng như truyện cổ tích nói chung, truyện Tấm Cám phản ánh sự xung đột giữa cái thiện và cái ác. Đó là cuộc đấu tranh gay gắt, quyết liệt, nói theo ngôn ngữ triết học là không thể điều hòa mâu thuẫn. Cái thiện và cái ác là hai đối cực. Cái ác không có lý do để tồn tại vì tính phi nhân đạo, phản nhân văn của nó, vì thế, muốn tồn tại nó phải tìm mọi cách, mọi thủ đoạn để triệt tiêu cái thiện. Truyện Tấm Cám thể hiện rất rõ điều này qua hành vi độc ác, tàn nhẫn của mẹ con Cám. Sự tấn công của cái ác vào cái thiện bao giờ cũng chủ động, lấn lướt, trấn áp, nhất là đối với cái thiện (nhân vật lương thiện) bị thân cô, thế cô, bất hạnh (người mồ côi, người em út, người nghèo khổ, người có ngoại hình xấu xí...). Trong hoàn cảnh ấy, cái thiện yếu đuối vô cùng, vì vậy truyện cổ tích mới có nhân vật thần kỳ (tiên Bụt, thần, thánh...) hoặc vật thần kỳ (chim thần, sách ước, đàn thần...) để bảo vệ, bênh vực cho cái thiện. Ở truyện Tấm Cám, nhân vật Bụt nhiều lần xuất hiện để giúp đỡ Tấm vượt qua những bế tắc, đó chính là ước mơ cái thiện được bảo vệ, được ủng hộ của nhân dân ta xưa, vì mỗi khi xã hội còn bất công, người hiền không dễ gì sống yên ổn với điều lành, thậm chí có nơi có lúc cái thiện, cái đúng, cái lẽ phải bị cô lập, bơ vơ trước phường "giá áo túi cơm" cơ hội, thực dụng, xu thời hoặc trước hạng người an phận thủ thường, ích kỷ, thấy đúng không dám bảo vệ, thấy sai không dám đấu tranh.
Sự chiến thắng của Tấm đối với mẹ con Cám thể hiện niềm tin vào công lý, vào lẽ công bằng của nhân dân ta. Một cô Tấm hiền lành, chịu thương chịu khó, đẹp người, đẹp nết hoàn toàn xứng đáng trở thành hoàng hậu, sống hạnh phúc. Hai mẹ con mụ dì ghẻ vô lương, tàn độc, ích kỷ hại nhân nên cuối cùng đi đến kết cục bi thảm. Nhân dân ta gửi gắm niềm tin vào cuộc đấu tranh và chiến thắng của cái thiện đối với cái xấu, cái ác rất sâu sắc qua truyện cổ tích Tấm Cám.
*2.2/ Khẳng định triết lý nhân quả "Ở hiền gặp lành", "Gieo gió gặt bão" của nhân dân ta*
Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cámkhông chỉ thể hiện niềm tin, ước mơ của nhân dân vào công lý, mà còn khẳng định
*triết lý nhân - quả*như một quy luật trong cuộc đời. Người "ở hiền" sẽ "gặp lành", kẻ "gieo gió" ắt "gặt bão" - nhân dân ta luôn khẳng định điều đó như một lẽ tất yếu. Đấy không phải là tư tưởng duy tâm, siêu hình mà là quy luật thực sự. Từ triết học Bà-la-môn giáo, Phật giáo, Khổng giáo đến triết học Mác-Lênin đều khẳng định quan hệ nhân - quả mang tính quy luật.
Bằng hình tượng nhân vật chính diện và phản diện sinh động, tác giả dân gian truyện cổ tích Tấm Cám đã khẳng định chân lý nhân - quả đó. Nhân vật Tấm biết bao nhiêu lần bị mẹ con Cám hãm hại, biết bao nhiêu lần Tấm đau khổ, bế tắc nhưng cuối cùng Tấm đã giành chiến thắng. Mẹ con mụ dì ghẻ không từ bỏ một dã tâm nào để bóc lột, đày đọa, hành hạ, tiêu diệt Tấm nhưng cuối cùng kẻ thất bại thê thảm chính là họ. Vậy thất bại của cái thiện chỉ là cái nhất thời, thất bại của cái ác mới là tất yếu. Do đó, có thể nói, "Ở hiền gặp lành", "Gieo gió gặt bão" là sự khẳng định của nhân dân ta về triết lý nhân quả.
*2.3/ Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám có ý nghĩa giáo dục đạo đức con người vô cùng sâu sắc* *Phật giáo khẳng định rằng : nhân - quả là chân lý, sớm muộn gì cũng xảy ra. Đừng vì lý do mau chậm của quả mà vội vàng hấp tấp, mà cho rằng cái luật nhân quả không hoàn toàn đúng, khi thấy có những cái nhân chưa phát sinh ra quả. Luật nhân quả chi phối tất cả vũ trụ vạn vật, không có một vật gì, sự gì thoát ra ngoài luật nhân quả được.*
Triết lý dân gian Việt Nam chắc chắn chịu ảnh hưởng của thuyết luân hồi, quả báo (thiện giả thiện báo, ác giả ác báo) của Phật giáo, nhưng nó không cao siêu, lý luận trừu tượng mà rất cụ thể, sinh động. Ông cha ta xưa sáng tạo nên những câu chuyện cổ tích với triết lý nhân quả "Ở hiền gặp lành"như truyện Tấm Cám để giáo dục đạo đức, đạo lý làm người một cách tự nhiên, nhẹ nhàng mà vô cùng sâu sắc. Những câu chuyện cổ tích hồn nhiên, hấp dẫn, đẹp nên thơ như cô Tấm bước ra từ quả thị thơm tho sẽ in đậm dấu ấn khó phai mờ trong tâm hồn trẻ thơ. Để rồi từ đó cùng với nền nếp gia phong, luân lý xã hội, giáo dục của nhà trường, các em lớn lên trở thành những công dân tốt, những con người hiền lành lương thiện, biết tin vào cái thiện và điều nhân nghĩa.
*2.4/ Triết lý nhân quả trong truyện cổ tích Tấm Cám là bài học đấu tranh để bảo vệ cái thiện, cái chính nghĩa*
Nét độc đáo, sáng tạo trong truyện cổ tích Tấm Cám,
*là bài học đấu tranh.*Nhân vật chính diện phải đấu tranh trực diện, không khoan nhượng với kẻ thù để tự bảo vệ hạnh phúc của chính mình. Nhân vật thần kỳ chỉ xuất hiện ở nửa đầu truyện với vai trò phụ trợ. Nửa sau tác phẩm (từ khi Tấm trở thành hoàng hậu), nhân vật Bụt không xuất hiện nữa, dù tồn tại dưới nhiều hình thức biến hóa nhưng Tấm luôn chủ động đấu tranh với Cám để giành lấy hạnh phúc. Vậy, ý nghĩa của triết lý nhân quả trong đấu tranh là : trong cuộc đấu tranh với cái ác, cái thiện không thể cam chịu, thụ động ngồi chờ sự trợ giúp nào bên ngoài mà phải tự mình đứng lên đấu tranh. Có ý chí đấu tranh (tư tưởng), hành động đấu tranh và phương pháp đấu tranh (nhân) thì mới có thắng lợi (quả). Ngược lại, chỉ tin rằng thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà mà không đấu tranh (cam chịu hoặc thỏa hiệp) thì thắng lợi chỉ là ảo tưởng, khi đó triết lý nhân - quả chỉ là duy tâm, siêu hình. Cuộc đấu tranh với cái ác, cái xấu có tính mất còn nên cái thiện, cái tốt phải kiên trì, quyết liệt đấu tranh đến cùng. Vì sao ? Vì cái ác, cái xấu có bao giờ chịu nhường bước, nhượng bộ cái thiện, cái tốt đâu ! Hành động xấu xa, độc ác của mẹ con Cám đối với Tấm là minh chứng cụ thể và sinh động cho điều đó.
VI. Kết luận
Maxim Gorki từng nói "Văn học là nhân học". Văn học góp phần phát triển nhân cách con người. Văn học xuất phát từ con người, dù nó sâu xa, thăng hoa đến đâu cũng hướng đến con người. Trách nhiệm của người giáo viên dạy văn là qua những bài giảng phải làm cho học sinh thấy được ý nghĩa, lợi ích, giá trị đích thực của việc học văn. Theo tôi, một trong những hướng đi đó là qua mỗi bài học học sinh phải rút ra được ý nghĩa tác phẩm và biết liên hệ bài học đối với bản thân. Nói cách khác, học sinh phải rèn luyện được kỹ năng tự nhận thức. Học văn cũng là một hình thức "học sống".
Maxim Gorki từng nói "Văn học là nhân học". Văn học góp phần phát triển nhân cách con người. Văn học xuất phát từ con người, dù nó sâu xa, thăng hoa đến đâu cũng hướng đến con người. Trách nhiệm của người giáo viên dạy văn là qua những bài giảng phải làm cho học sinh thấy được ý nghĩa, lợi ích, giá trị đích thực của việc học văn. Theo tôi, một trong những hướng đi đó là qua mỗi bài học học sinh phải rút ra được ý nghĩa tác phẩm và biết liên hệ bài học đối với bản thân. Nói cách khác, học sinh phải rèn luyện được kỹ năng tự nhận thức. Học văn cũng là một hình thức "học sống".
Tài liệu "Giáo dục kỹ năng sống trong môn Ngữ Văn ở trường trung học phổ thông" đã định hướng những kỹ năng sống cơ bản mà học sinh rèn luyện qua bài Tấm Cám là :
*Tự nhận thức, xác định giá trị của cái tốt, cái thiện và có ý thức đấu tranh bảo vệ cái tốt, cái thiện, chống cái, cái xấu trong cuộc sống ...*
Vận dụng đề tài nghiên cứu trên vào bài dạy sẽ giúp học sinh nhận thức được rằng "Ở hiền gặp lành", "Gieo gió gặt bão", "Ác giả ác báo"
*không phải*là chuyện chỉ có trong cổ tích hay "xưa như cổ tích" (ngoài đời làm gì có; ai cũng biết, không có gì để nói). Triết học Phật giáo cũng như triết học Mác - Lê-nin đều khẳng định mối quan hệ nhân - quả là quy luật có tính tất yếu, tức nó là chân lý của cuộc sống. Không có nhân nào không sinh ra quả, và không có quả nào không do nhân nào đó tạo thành. Nhân - quả mang tính biện chứng. Không tin vào nhân - quả là tư tưởng hết sức chủ quan, phi logic, phi khoa học. Đề cập đến triết lý nhân quả trong trường hợp này sẽ giúp học sinh củng cố niềm tin (tức kỹ năng thể hiện sự tự tin) *thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian tà*khi mà ngoài đời các em thấy cái thiện, sự chính nghĩa có lúc thua thiệt, bị cái ác, cái phi nghĩa lấn lướt. Khi hiểu được tính nhân - quả, các em sẽ thấy điều đó chỉ là nhất thời, không đánh mất niềm tin trước giá trị của cái tốt, cái thiện.
Mặt khác, như đã phân tích ở trên "Tấm Cám"
*là bài học đấu tranh để bảo vệ cái thiện, cái chính nghĩa.*Bảo vệ cái tốt, cái thiện là phải đấu tranh chống cái ác, cái xấu, chứ không phải thụ động ngồi chờ, không phải chỉ tin là được. Nếu chỉ dừng lại ở nhận thức và niềm tin mà không hành động thì "nhân - quả" dễ rơi vào duy tâm, siêu hình, không mang tính tích_cực.
Từ bài học lớn đối với học sinh là kỹ năng tự nhận thức và kỹ năng tự điều chỉnh hành vi. Không chỉ trong cuộc đấu tranh giữa cái thiện - cái ác mới có quan hệ nhân - quả, mà quan hệ nhân - quả có mặt khắp trong cuộc sống chúng ta. Mỗi khi suy nghĩ, hành động nếu nghĩ đến mối quan hệ nhân - quả, ta sẽ điều chỉnh, kiểm soát được hành vi của mình, tránh được lối nghĩ bừa, làm ẩu - nguyên nhân của kết cục xấu. Vậy, với nhận thức về mối quan hệ nhân quả (qua truyện cổ tích Tấm Cám), học sinh sẽ biết
*hành* *động*theo hướng *tạo nhân tốt*, tích cực để có *quả tốt đẹp*; *tránh gieo nhân xấu*, tiêu cực để *khỏi rơi vào kết cục xấu, thất bại*. Bài học này đơn giản mà sâu sắc, là "hành trang" đầy ý nghĩa theo suốt cuộc đời các em, nếu các em biết ý thức về nó./.
LÊ XUÂN CHIẾN (Quảng Nam)
[*](http://phamngochien.com/view/triet-ly-nhan-qua-trong-truyen-co-tich-tam-cam-le-xuan-chien-quang-nam/1966#_ftnref1)Truyện cổ tích được các nhà nghiên cứu chia thành 3 loại : truyện cổ tích về loài vật, truyện cổ tích sinh hoạt, truyện cổ tích thần kỳ. ![ ](https://i.ytimg.com/vi/0x02DLxvTI0/maxresdefault.jpg)
## No comments:
## Post a Comment


text:
Tiếng Việt
English
Español
Português
Français
Italiano
Deutsch
العربية
हिन्दी
Русский
中文
日本語
עברית
Català
Bahasa Melayu
Türkçe
Български
Hrvatski
Česky
Dansk
Suomi
Română
Svenska
한국어
Norsk
ไทย
>>
Chattwenty
Mã nguồn
Trò chuyện nhiều
Các phòng chat
Chat theo vùng
Trò chuyện
Trò chuyện Tabatinga (Amazonas)
Tweet
Đối tác
Glossous
Whatschat
Mô tả
Chào mừng bạn đến
Trò chuyện Tabatinga (Amazonas)
Có vui vẻ trò chuyện với những người từ khắp nơi trên Tabatinga (Amazonas). Miễn phí
Trò chuyện Tabatinga (Amazonas)
, trong đó bạn có thể làm những điều sau đây:
- Chat miễn phí với tất cả các loại của người dân từ Tabatinga (Amazonas). Để xác định nó, đi đến 'Settings'.
- Chat với webcam ở chế độ 'video'.
- Gặp gỡ tình yêu của cuộc sống của bạn hoặc một người bạn tốt nhất tại mỗi nhấp chuột.
- Chat trang nặc danh không có vi mô và không có video ở chế độ "văn bản".
- Spy những người khác chat video nặc danh nếu bạn được phép.
- Gặp gỡ những người mới chỉ với một cú nhấp chuột.
- Nếu bạn không muốn bị theo dõi thay đổi nó trong 'Cài đặt'.
Để bắt đầu nhấn "F2" hoặc nhấp vào 'bắt đầu'.
Khu vực
Tất cả các quốc gia
|
Trò chuyện Brazil
Danh sách các thành phố trong Tabatinga (Amazonas):
Tất cả các thành phố
Các trang:
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
Tiếp theo
Ábidos
Acará
Alexandria
Alto Longá
Altos
Alvarães
Alvorada
Amarante
Amarante do Maranhão
Anajatuba
Angicos
Anori
Araioses
Arari
Armação de Búzios
Augusto Corrêa
Autazes
Baião
Barcarena
Barcelos
Barra de Santo Antônio
Barras
Barreirinha
Belém
Belmonte
Beneditinos
Bequimão
Boca do Acre
Bom Jardim
Bom Jesus
Boqueirão (1)
Brasiléia
Brejo
Bujaru
Buriti Bravo
Buriti dos Lopes
Cajazeiras
Cametá
Canindé de São Francisco
Cantanhede
Các trang:
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
Tiếp theo
Sau đây cho thấy các tùy chọn để bắt đầu. Đặc biệt là hai lựa chọn: lựa chọn đầu tiên của tất cả các tùy chọn cho phép bạn Gặp gỡ những người mới và tùy chọn thứ hai cho phép bạn xem nhiều cuộc hội thoại.
• Để bắt đầu, chọn một trong hai tùy chọn:
Lựa chọn 2
Lựa chọn 1
Quan sát (F3)
Bắt đầu (F2)
Không phải mỗi ngày bạn có cơ hội để pha những người bất cứ nơi nào trên thế giới. Vì vậy, đừng để cơ hội này bị mất ưu thế và trò chuyện với bây giờ.
chattwenty.com © Copyright |
Điều khoản và Điều kiện
|
Liên hệ
|
<> Phát triển bởi
mini-webs.org

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; Charset=utf-8

Connection: close


text:
Tiếng Việt
English
Español
Português
Français
Italiano
Deutsch
العربية
हिन्दी
Русский
中文
日本語
עברית
Català
Bahasa Melayu
Türkçe
Български
Hrvatski
Česky
Dansk
Suomi
Română
Svenska
한국어
Norsk
ไทย
Xem thêm >>
Goomegle
Mã nguồn
Omegle Trò chuyện Nhiều
Omegle Chat Rooms
Omegle theo vùng
Omegle
Omegle Annaba
Tweet
Đối tác
Glossous
Whatschat
Mô tả
Chào mừng bạn đến
Omegle Annaba
Goomegle là Chatroulette tốt nhất và
Omegle Annaba
thay thế. Hãy vui vẻ trò chuyện với mọi người từ khắp nơi trên thế giới. Trò chuyện miễn phí mà bạn có thể làm những điều sau đây
- Chat miễn phí với tất cả các loại của người dân. Để xác định nó, hãy vào "Settings".
- Chat với webcam trong 'video' chế độ.
- Gặp gỡ một tình yêu thực sự hoặc một người bạn tốt nhất cho tất cả các cuộc sống tại mỗi nhấp chuột.
- Chat nặc danh không có vi mô và không có video trong 'văn bản' chế độ.
- Spy những người khác chat video nặc danh nếu bạn được phép.
- Gặp gỡ những người tuyệt vời từ trên thế giới.
- Nếu bạn không muốn bị theo dõi thay đổi nó trong "Settings".
Để bắt đầu bấm "F2" hoặc bấm vào 'bắt đầu'.
Khu vực
Tất cả các quốc gia
|
Omegle Algeria
Danh sách các thành phố trong Annaba:
Tất cả các thành phố
Annaba
Berrahal
Drean
El Hadjar
Sau đây cho thấy các tùy chọn để bắt đầu. Đặc biệt là hai lựa chọn: lựa chọn đầu tiên của tất cả các tùy chọn cho phép bạn Gặp gỡ những người mới và tùy chọn thứ hai cho phép bạn xem nhiều cuộc hội thoại.
• Để bắt đầu, chọn một trong hai tùy chọn:
Lựa chọn 2
Lựa chọn 1
Quan sát (F3)
Bắt đầu (F2)
Đây là một cơ hội không thể bỏ qua. Gặp gỡ những người mới từ bất cứ nơi nào trên hành tinh chưa bao giờ được dễ dàng như vậy. Một bạn còn chờ? nhập vào trang web của chúng tôi.
goomegle.com © Copyright |
Điều khoản và Điều kiện
|
Liên hệ
|
<> Phát triển bởi
mini-webs.org

Pragma: no-cache


text:
Tiếng Việt
English
Español
Português
Français
Italiano
Deutsch
العربية
हिन्दी
Русский
中文
日本語
עברית
Català
Bahasa Melayu
Türkçe
Български
Hrvatski
Česky
Dansk
Suomi
Română
Svenska
한국어
Norsk
ไทย
Xem thêm >>
Theomegle
Mã nguồn
Omegle nhiều
Omegle phòng
Omegle theo vùng
Omegle
Omegle Los Rios
Tweet
Đối tác
Glossous
Whatschat
Mô tả
Chào mừng bạn đến
Omegle Los Rios
Gặp lê người trên thế giới.
Omegle Los Rios
, trong đó bạn có thể làm những điều sau đây:
- Việc thay thế tốt nhất để Los Rios.
- Chat miễn phí với tất cả các loại của người dân. để xác định nó phải đi "Settings".
- Chat với webcam trong 'video' chế độ.
- Có vui vẻ trong khi bạn nhấp vào 'Next' để tìm một người nào đó thú vị.
- Chat nặc danh không có vi mô và không có video trong 'văn bản' chế độ.
- Spy những người khác chat video nặc danh nếu bạn được phép.
- Gặp gỡ những người bạn vui từ khắp nơi trên.
- Không thể tìm thấy những người thú vị trên đường phố? Nhập vào đây và bắt đầu gặp gỡ những người thú vị.
- Nếu bạn không muốn bị theo dõi thay đổi nó trong "Settings".
Để bắt đầu bấm "F2" hoặc bấm vào 'bắt đầu'.
Khu vực
Tất cả các quốc gia
|
Omegle Ecuador
Danh sách các thành phố trong Los Rios:
Tất cả các thành phố
Babahoyo
Catarama
Montalvo
Palenque
Quevedo
Ventanas
Vinces
Sau đây cho thấy các tùy chọn để bắt đầu. Đặc biệt là hai lựa chọn: lựa chọn đầu tiên của tất cả các tùy chọn cho phép bạn Gặp gỡ những người mới và tùy chọn thứ hai cho phép bạn xem nhiều cuộc hội thoại.
• Để bắt đầu, chọn một trong hai tùy chọn:
Lựa chọn 2
Lựa chọn 1
Quan sát (F3)
Bắt đầu (F2)
Đừng bỏ lỡ cơ hội tuyệt vời này mà bạn có thể trò chuyện với hàng ngàn người trên toàn thế giới một cách ngẫu nhiên. thưởng thức và vui chơi!
theomegle.com © Copyright |
Điều khoản và Điều kiện
|
Liên hệ
|
<> Phát triển bởi
mini-webs.org


text:
Tiếng Việt
English
Español
Português
Français
Italiano
Deutsch
العربية
हिन्दी
Русский
中文
日本語
עברית
Català
Bahasa Melayu
Türkçe
Български
Hrvatski
Česky
Dansk
Suomi
Română
Svenska
한국어
Norsk
ไทย
Xem thêm >>
Videochat20
Mã nguồn
nhiều
Phòng
Tìm theo khu vực
Trang chủ
Trò chuyện video Các thành phố khác trong Entre Ríos (Argentina)
Tweet
Đối tác
Glossous
Whatschat
Mô tả
Chào mừng bạn đến
chat video Các thành phố khác trong Entre Ríos
Gặp xào folks về hành tinh. Miễn phí
chat video Các thành phố khác trong Entre Ríos
, trong đó bạn có thể làm các mục sau đây:
- Nói cho hoàn toàn miễn phí với tất cả các loại của người dân. để xác định nó phải đi "Settings".
- Nói chuyện với webcam ở chế độ "máy ảnh".
- Có thú vị ngay cả khi bạn nhấp vào 'Next' để xác định vị trí một người thú vị.
- Có một cuộc trò chuyện nặc danh không có micro và không có webcam ở chế độ "văn bản".
- Spy cuộc trò chuyện của người khác Video nặc danh nếu bạn được phép.
- Nhờ chat video Các thành phố khác trong Entre Ríos bạn có thể gặp gỡ bạn bè vui từ tất cả hơn hành tinh.
- Nếu bạn không muốn bị theo dõi thay đổi nó trong "Settings".
Để bắt đầu bấm "F2" hoặc bấm vào 'bắt đầu'
Khu vực
Tất cả các quốc gia
|
Chat video Argentina
Danh sách các thành phố trong Các thành phố khác trong Entre Ríos:
Tất cả các thành phố
Các trang:
1
|
2
|
Tiếp theo
Aldea San Antonio
Aranguren
Bovril
Caseros
Ceibas
Colonia Elía
Conscripto Bernardi
Crespo
Diamante
Domínguez
Federación
Federal
General Campos
General Galarza
General Ramírez
Gobernador Mansilla
Hasenkamp
Hernández
Herrera
La Criolla
Larroque
Los Charrúas
Los Conquistadores
Lucas González
Maciá
Oro Verde
Piedras Blancas
Pronunciamiento
Puerto Ibicuy
Puerto Yeruá
Rosario del Tala
San Benito
San Gustavo
San José de Feliciano
San Justo
Santa Ana
Santa Anita
Santa Elena
Sauce de Luna
Seguí
Các trang:
1
|
2
|
Tiếp theo
Sau đây là cách lựa chọn để bắt đầu. Cụ thể là hai lựa chọn: tùy chọn ban đầu của tất cả các lựa chọn cho phép bạn Gặp gỡ những con người mới và người phụ nữ và sự lựa chọn thứ hai cho phép bạn xem nhiều các cuộc hội thoại
• Để bắt đầu, chọn một trong hai tùy chọn:
Lựa chọn 2
Lựa chọn 1
Quan sát (F3)
Bắt đầu (F2)
Đây là một cơ hội không thể bỏ lỡ. Gặp người mới từ bất cứ nơi nào trên hành tinh này chưa bao giờ được dễ dàng như vậy. A đang chờ đợi cho bạn? nhập vào trang web của chúng tôi
videochat20.com © Copyright |
Điều khoản và Điều kiện
|
Liên hệ
|
<> Phát triển bởi
mini-webs.org


text:
- Thứ sáu, 24/02/2017 | 02:22 GMT +7
- Hà Nội 20 oCHôm nay20 oC
Mây Âm U
Nhiệt độ từ 14 oC đến 17 oC
Bình minh: 06:23
Hoàng hôn: 17:56
Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 112°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
12 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
62%
Áp suất:
1020 mbHôm nay26 oC
Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24 oC đến 34 oC
Bình minh: 06:12
Hoàng hôn: 18:00
Hướng gió:
Đông Nam
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 140°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
22 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
78%
Áp suất:
1012 mbHôm nay15 oC
Trời Âm U
Nhiệt độ từ 14 oC đến 17 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Bắc Đông Bắc
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 20°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
15 oC
Tầm nhìn:
4.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1020 mbHôm nay24 oC
Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24 oC đến 33 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 21 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng:
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
23 oC
Tầm nhìn:
10 Km
Độ ẩm:
94
Áp suất:
1013.3 mbHôm nay25 oC
Có Mây Rải Rác
Nhiệt độ từ 21 oC đến 26 oC
Bình minh: 06:10
Hoàng hôn: 17:50
Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 80°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
24 oC
Tầm nhìn:
5.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1016 mbHôm nay24 oC
Mây Âm U
Nhiệt độ từ 20 oC đến 24 oC
Bình minh: 06:12
Hoàng hôn: 17:52
Hướng gió:
Gió thay đổi!
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Hue
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
24 oC
Tầm nhìn:
5.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1016 mbHôm nay25 oC
Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 22 oC đến 30 oC
Bình minh: 06:03
Hoàng hôn: 17:49
Hướng gió:
Tây Tây Bắc
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 300°Trạm khí tượng: Cam Ranh Bay
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
23 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
89%
Áp suất:
1015 mb
- Đặt làm trang chủ
- Quảng cáo
- Liên hệ
- Rss
-

markdown:
*Thứ sáu, 24/02/2017 | 02:22 GMT +7*
-
[Hà Nội](http://vietbao.vn/vn/thoitiet/Ha-Noi/) *20* oC **Hôm nay**
20
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 14
oC đến 17 oC
Bình minh: 06:23
Hoàng hôn: 17:56
##### Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 112°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
12
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
62%
Áp suất:
1020 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24
oC đến 34 oC
Bình minh: 06:12
Hoàng hôn: 18:00
##### Hướng gió:
Đông Nam
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 140°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
22
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
78%
Áp suất:
1012 mb
**Hôm nay**
15
oC
#### Trời Âm U
Nhiệt độ từ 14
oC đến 17 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Bắc Đông Bắc
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 20°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
15
oC
Tầm nhìn:
4.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1020 mb
**Hôm nay**
24
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24
oC đến 33 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 21 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng:
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
23
oC
Tầm nhìn:
10 Km
Độ ẩm:
94
Áp suất:
1013.3 mb
**Hôm nay**
25
oC
#### Có Mây Rải Rác
Nhiệt độ từ 21
oC đến 26 oC
Bình minh: 06:10
Hoàng hôn: 17:50
##### Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 80°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
5.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1016 mb
**Hôm nay**
24
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 20
oC đến 24 oC
Bình minh: 06:12
Hoàng hôn: 17:52
##### Hướng gió:
Gió thay đổi!
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Hue
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
5.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1016 mb
**Hôm nay**
25
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 22
oC đến 30 oC
Bình minh: 06:03
Hoàng hôn: 17:49
##### Hướng gió:
Tây Tây Bắc
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 300°Trạm khí tượng: Cam Ranh Bay
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
23
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
89%
Áp suất:
1015 mb
[Đặt làm trang chủ](#) [Quảng cáo](http://vietbao.vn/vn/quang-cao/) [Liên hệ](http://vietbao.vn/vn/contact/) [Rss](http://vietbao.vn/vn/rss/)
-
| |
| |
| |28/01 (âm lịch)
Ngày: nhâm ngọ, Hắc Đạo
Tốt cho các việc giao dịch, buôn bán, làm chuồng lục súc, thi ơn huệ.
Tuổi xung: Giáp Tý, Canh Tý, Bính Tuất, Bính Thìn

WARC-Truncated: length

Vary: Accept-Encoding

X-Cache-Status: MISS

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
- Thứ sáu, 24/02/2017 | 02:48 GMT +7
- Hà Nội 20 oCHôm nay20 oC
Mây Âm U
Nhiệt độ từ 14 oC đến 17 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 121°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
12 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
62%
Áp suất:
1020 mbHôm nay26 oC
Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24 oC đến 34 oC
Bình minh: 06:12
Hoàng hôn: 18:00
Hướng gió:
Đông Nam
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 130°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
23 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
83%
Áp suất:
1012 mbHôm nay15 oC
Trời Âm U
Nhiệt độ từ 14 oC đến 17 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Bắc Đông Bắc
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 20°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
15 oC
Tầm nhìn:
4.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1020 mbHôm nay24 oC
Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24 oC đến 33 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 21 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng:
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
23 oC
Tầm nhìn:
8 Km
Độ ẩm:
95
Áp suất:
1013.1 mbHôm nay25 oC
Có Mây Rải Rác
Nhiệt độ từ 21 oC đến 26 oC
Bình minh: 06:10
Hoàng hôn: 17:50
Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 110°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
24 oC
Tầm nhìn:
5.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1015 mbHôm nay25 oC
Mây Âm U
Nhiệt độ từ 20 oC đến 24 oC
Bình minh: 06:12
Hoàng hôn: 17:52
Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 110°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
24 oC
Tầm nhìn:
5.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1015 mbHôm nay25 oC
Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 22 oC đến 31 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Tây Tây Bắc
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 300°Trạm khí tượng: Cam Ranh Bay
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
23 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
89%
Áp suất:
1015 mb
- Đặt làm trang chủ
- Quảng cáo
- Liên hệ
- Rss
-

markdown:
*Thứ sáu, 24/02/2017 | 02:48 GMT +7*
-
[Hà Nội](http://vietbao.vn/vn/thoitiet/Ha-Noi/) *20* oC **Hôm nay**
20
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 14
oC đến 17 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 121°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
12
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
62%
Áp suất:
1020 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24
oC đến 34 oC
Bình minh: 06:12
Hoàng hôn: 18:00
##### Hướng gió:
Đông Nam
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 130°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
23
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
83%
Áp suất:
1012 mb
**Hôm nay**
15
oC
#### Trời Âm U
Nhiệt độ từ 14
oC đến 17 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Bắc Đông Bắc
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 20°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
15
oC
Tầm nhìn:
4.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1020 mb
**Hôm nay**
24
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24
oC đến 33 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Đông
Tốc độ: 21 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng:
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
23
oC
Tầm nhìn:
8 Km
Độ ẩm:
95
Áp suất:
1013.1 mb
**Hôm nay**
25
oC
#### Có Mây Rải Rác
Nhiệt độ từ 21
oC đến 26 oC
Bình minh: 06:10
Hoàng hôn: 17:50
##### Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 110°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
5.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1015 mb
**Hôm nay**
25
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 20
oC đến 24 oC
Bình minh: 06:12
Hoàng hôn: 17:52
##### Hướng gió:
Đông Đông Nam
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 110°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
5.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1015 mb
**Hôm nay**
25
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 22
oC đến 31 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Tây Tây Bắc
Tốc độ: 14 Km/h
Hướng gió: 300°Trạm khí tượng: Cam Ranh Bay
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
23
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
89%
Áp suất:
1015 mb
[Đặt làm trang chủ](#) [Quảng cáo](http://vietbao.vn/vn/quang-cao/) [Liên hệ](http://vietbao.vn/vn/contact/) [Rss](http://vietbao.vn/vn/rss/)
-
| |
| |
| |28/01 (âm lịch)
Ngày: nhâm ngọ, Hắc Đạo
Tốt cho các việc giao dịch, buôn bán, làm chuồng lục súc, thi ơn huệ.
Tuổi xung: Giáp Tý, Canh Tý, Bính Tuất, Bính Thìn


text:
Trong những ngày gần đây, TS nhận được nhiều thư bạn đọc hỏi xung quanh vấn đề bảo hiểm y tế tự nguyện. Về vấn đề này Thông tư liên tịch số 06/2007/TTLT-BYT-BTC giữa Bộ Y tế và Bộ Tài chính đã hướng dẫn nêu rõ:
Nhằm đảm bảo quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện, Bộ Y tế, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư liên tịch số 06/2007/TTLT-BYT-BTC hướng dẫn thực hiện bảo hiểm y tế tự nguyện. Theo đó, bảo hiểm y tế tự nguyện (BHYTTN) được áp dụng với mọi công dân Việt Nam (trừ những người có thẻ bảo hiểm y tế bắt buộc và trẻ em dưới 6 tuổi).
Đối với thành viên gia đình khu vực thành thị, mức đóng bảo hiểm y tế tự nguyện từ 160.000 – 320.000đ/người/năm; khu vực nông thôn từ 120.000 – 240.000đ/người/năm.
Học sinh, sinh viên khu vực thành thị là 60.000 – 120.000đ/người/năm; khu vực nông thôn là 50.000 – 100.000đ/người/năm.
Nếu gia đình có đông thành viên tham gia BHYTTN sẽ được giảm mức đóng. Cụ thể như sau: Hộ gia đình có từ 3 thành viên trở lên tham gia BHYTTN thì thành viên thứ ba được giảm 10% mức đóng theo quy định; từ thành viên thứ tư trở đi, mỗi thành viên được giảm 20% mức đóng theo quy định.
Người có thẻ BHYTTN được hưởng các quyền lợi theo quy định sau 30 ngày được cấp thẻ, trừ các trường hợp sử dụng dịch vụ kỹ thuật cao, chi phí lớn; được hưởng các quyền lợi khi sử dụng các dịch vụ kỹ thuật cao, chi phí lớn sau 180 ngày kể từ ngày đóng BHYTTN; hưởng các quyền lợi về chăm sóc thai sản, sinh đẻ sau 270 ngày kể từ ngày đóng BHYT đối với trường hợp tham gia BHYTTN lần đầu hoặc tham gia sau một thời gian gián đoạn vì bất kỳ lý do gì.
Người bệnh có thẻ BHYT có thời gian tham gia liên tục đủ 36 tháng, từ tháng thứ 37 trở đi, khi sử dụng các thuốc điều trị ung thư, thuốc chống thải ghép ngoài danh mục của Bộ Y tế nhưng được phép lưu hành tại Việt Nam thì được cơ quan bảo hiểm xã hội thanh toán 50% chi phí của thuốc này.
Cũng theo Thông tư này, người có thẻ BHYT khi khám chữa bệnh ngoại trú, nội trú tại các cơ sở công lập và ngoài công lập có hợp đồng khám chữa bệnh BHYT với cơ quan bảo hiểm xã hội thì được thanh toán chi phí khi sử dụng các dịch vụ: xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng; thuốc dịch truyền do Bộ Y tế quy định; máu và các chế phẩm của máu...
Người có thẻ BHYT được thanh toán 80% chi phí khám chữa bệnh nội trú, ngoại trú khi có chi phí từ 100.000 đồng trở lên.
Trong trường hợp sử dụng dịch vụ kỹ thuật cao, có chi phí lớn được cơ quan bảo hiểm thanh toán 80% nhưng không quá 20.000.000 đồng cho một lần sử dụng dịch vụ kỹ thuật đó.
Đối với học sinh, sinh viên khi tham gia BHYTTN còn được hưởng thêm quyền lợi về chăm sóc sức khỏe ban đầu tại y tế trường học theo quy định hiện hành. Trường hợp tử vong được trợ cấp 1.000.000 đồng.
(Theo website Chính phủ)

markdown:
**Trong những ngày gần đây, TS nhận được nhiều thư bạn đọc hỏi xung quanh vấn đề bảo hiểm y tế tự nguyện. Về vấn đề này Thông tư liên tịch số 06/2007/TTLT-BYT-BTC giữa Bộ Y tế và Bộ Tài chính đã hướng dẫn nêu rõ:** *Nhằm đảm bảo quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện, Bộ Y tế, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư liên tịch số 06/2007/TTLT-BYT-BTC hướng dẫn thực hiện bảo hiểm y tế tự nguyện. Theo đó, bảo hiểm y tế tự nguyện (BHYTTN) được áp dụng với mọi công dân Việt Nam (trừ những người có thẻ bảo hiểm y tế bắt buộc và trẻ em dưới 6 tuổi).*
| |![]()
| |
Người có thẻ BHYT được thanh toán 80% chi phí khám chữa bệnh nội trú, ngoại trú khi có chi phí từ 100.000 đồng trở lên.
Đối với thành viên gia đình khu vực thành thị, mức đóng bảo hiểm y tế tự nguyện từ 160.000 – 320.000đ/người/năm; khu vực nông thôn từ 120.000 – 240.000đ/người/năm.
Học sinh, sinh viên khu vực thành thị là 60.000 – 120.000đ/người/năm; khu vực nông thôn là 50.000 – 100.000đ/người/năm.
Nếu gia đình có đông thành viên tham gia BHYTTN sẽ được giảm mức đóng. Cụ thể như sau: Hộ gia đình có từ 3 thành viên trở lên tham gia BHYTTN thì thành viên thứ ba được giảm 10% mức đóng theo quy định; từ thành viên thứ tư trở đi, mỗi thành viên được giảm 20% mức đóng theo quy định.
Người có thẻ BHYTTN được hưởng các quyền lợi theo quy định sau 30 ngày được cấp thẻ, trừ các trường hợp sử dụng dịch vụ kỹ thuật cao, chi phí lớn; được hưởng các quyền lợi khi sử dụng các dịch vụ kỹ thuật cao, chi phí lớn sau 180 ngày kể từ ngày đóng BHYTTN; hưởng các quyền lợi về chăm sóc thai sản, sinh đẻ sau 270 ngày kể từ ngày đóng BHYT đối với trường hợp tham gia BHYTTN lần đầu hoặc tham gia sau một thời gian gián đoạn vì bất kỳ lý do gì.
Người bệnh có thẻ BHYT có thời gian tham gia liên tục đủ 36 tháng, từ tháng thứ 37 trở đi, khi sử dụng các thuốc điều trị ung thư, thuốc chống thải ghép ngoài danh mục của Bộ Y tế nhưng được phép lưu hành tại Việt Nam thì được cơ quan bảo hiểm xã hội thanh toán 50% chi phí của thuốc này.
Cũng theo Thông tư này, người có thẻ BHYT khi khám chữa bệnh ngoại trú, nội trú tại các cơ sở công lập và ngoài công lập có hợp đồng khám chữa bệnh BHYT với cơ quan bảo hiểm xã hội thì được thanh toán chi phí khi sử dụng các dịch vụ: xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, thăm dò chức năng; thuốc dịch truyền do Bộ Y tế quy định; máu và các chế phẩm của máu...
Người có thẻ BHYT được thanh toán 80% chi phí khám chữa bệnh nội trú, ngoại trú khi có chi phí từ 100.000 đồng trở lên.
Trong trường hợp sử dụng dịch vụ kỹ thuật cao, có chi phí lớn được cơ quan bảo hiểm thanh toán 80% nhưng không quá 20.000.000 đồng cho một lần sử dụng dịch vụ kỹ thuật đó.
Đối với học sinh, sinh viên khi tham gia BHYTTN còn được hưởng thêm quyền lợi về chăm sóc sức khỏe ban đầu tại y tế trường học theo quy định hiện hành. Trường hợp tử vong được trợ cấp 1.000.000 đồng.
*(Theo website Chính phủ)*

Cache-Control: public