markdown:
# Yamato (lớp thiết giáp hạm)
|
|![]()
Bản vẽ thiết giáp hạm
*như nó hiện hữu năm 1945* [Yamato](/wiki/Yamato_(thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_Nh%E1%BA%ADt)) *Yamato* [Xưởng hải quân Kure](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Kure&action=edit&redlink=1) [Xưởng hải quân Yokosuka](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Fng_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Yokosuka&action=edit&redlink=1)
Hãng tàu Mitsubishi Nagasaki
![ Naval Ensign of Japan.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Naval_Ensign_of_Japan.svg/50px-Naval_Ensign_of_Japan.svg.png)
![ Naval Ensign of Japan.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Naval_Ensign_of_Japan.svg/50px-Naval_Ensign_of_Japan.svg.png)
[Hải quân Đế quốc Nhật Bản](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Nagato](/wiki/Nagato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)) [Dự án](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFt_k%E1%BA%BF_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_A-150&action=edit&redlink=1) *A-150* *Shinano* [[1]](#cite_note-1) [1937](/wiki/1937)– [1942](/wiki/1942) [Thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m) [Trọng tải choán nước](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_t%E1%BA%A3i_cho%C3%A1n_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1):
69.988 tấn (tiêu chuẩn)
[[2]](#cite_note-jackson74-2)
72.000 tấn (đầy tải)
[[2]](#cite_note-jackson74-2) [Độ dài](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_d%C3%A0i_t%E1%BB%95ng_c%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1): [[3]](#cite_note-jacksonjentschura-3)
263 m (863 ft) (chung)
[[3]](#cite_note-jacksonjentschura-3) [Sườn ngang](/w/index.php?title=S%C6%B0%E1%BB%9Dn_ngang_(t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1): [[3]](#cite_note-jacksonjentschura-3) [Mớn nước](/w/index.php?title=M%E1%BB%9Bn_n%C6%B0%E1%BB%9Bc&action=edit&redlink=1):
12 × nồi hơi Kampon
4 × trục,
chân vịt ba cánh đường kính 6 m (19 ft 8 in)
công suất 150.000 mã lực (110 MW)
[[3]](#cite_note-jacksonjentschura-3) [[3]](#cite_note-jacksonjentschura-3)
(7.200 hải lý ở tốc độ 16 knot)
[[3]](#cite_note-jacksonjentschura-3)
đầy đủ:
[[4]](#cite_note-Schom.2C_p._270-4) [460 mm (18,1 inch)](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_460_mm/45_Ki%E1%BB%83u_94&action=edit&redlink=1)(3×3) [[2]](#cite_note-jackson74-2)
6 × pháo 155 mm (6.1 inch) (2×3)
[[2]](#cite_note-jackson74-2)
12 × pháo 127 mm (5 inch) (6×2)
[[2]](#cite_note-jackson74-2)
24 × súng phòng không 25 mm (8×3)
41 × súng phòng không 13,2 mm (2×2)
[[5]](#cite_note-combinedfleetyamatostats-5) [[5]](#cite_note-combinedfleetyamatostats-5)
410 mm (16 in) vỏ giáp hông (400 mm trên chiếc
*Musashi*), nghiêng 20 độ [[5]](#cite_note-combinedfleetyamatostats-5)
200 mm (8 in) sàn tàu trung tâm (75%)
[[5]](#cite_note-combinedfleetyamatostats-5)
230 mm (9 in) sàn tàu phía ngoài (25%)
[[5]](#cite_note-combinedfleetyamatostats-5) *Yamato*, *Musashi*)
47 × máy bay (
*Shinano*) *Yamato*, *Musashi*) **Lớp thiết giáp hạm Yamato** ( [tiếng Nhật](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Nh%E1%BA%ADt): 大和型戦艦; [rōmaji](/wiki/R%C5%8Dmaji): *Yamato-gata senkan*; [phiên âm Hán-Việt](/wiki/Phi%C3%AAn_%C3%A2m_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): *Đại Hòa hình chiến hạm*) là những [thiết giáp hạm](/wiki/Thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)của [Hải quân Đế quốc Nhật Bản](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)được chế tạo và hoạt động trong [Thế chiến thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). Với trọng lượng rẽ nước khi đầy tải lên đến 72.000 tấn, những con tàu thuộc lớp này là những chiến hạm lớn nhất, nặng nhất và trang bị vũ khí mạnh nhất từng được chế tạo. Lớp này mang [hải pháo](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o&action=edit&redlink=1)lớn nhất từng được trang bị trên một tàu chiến: chín khẩu pháo [460 mm (18,1 inch)](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_460_mm/45_Ki%E1%BB%83u_94&action=edit&redlink=1), mỗi chiếc có thể bắn đạn pháo nặng 1.360 kg (2.998 lb) đi một khoảng cách 42 km (26 dặm). Hai thiết giáp hạm thuộc lớp này *và* [Yamato](/wiki/Yamato_(thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_Nh%E1%BA%ADt)) *được hoàn tất, trong khi chiếc thứ ba* [Musashi](/wiki/Musashi_(thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_Nh%E1%BA%ADt)) *được cải biến thành một* [Shinano](/wiki/Shinano_(t%C3%A0u_s%C3%A2n_bay_Nh%E1%BA%ADt)) [tàu sân bay](/wiki/T%C3%A0u_s%C3%A2n_bay)đang khi được chế tạo.
Do mối đe dọa của tàu ngầm và tàu sân bay Mỹ, cả
*Yamato* lẫn *Musashi* đều trải qua hầu hết thời gian hoạt động của nó tại các căn cứ hải quân ở [Brunei](/wiki/Brunei), [Truk](/w/index.php?title=Truk&action=edit&redlink=1) và [Kure](/wiki/Kure), nhiều lần được huy động để đối phó các cuộc không kích của Mỹ xuống các căn cứ Nhật Bản, trước khi tham gia [Hải chiến vịnh Leyte](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_v%E1%BB%8Bnh_Leyte), trong thành phần Lực lượng Trung tâm của Đô đốc Kurita. *Musashi* bị đánh chìm trên đường đi đến chiến trường bởi máy bay từ các tàu sân bay Mỹ. *Shinano* bị đánh chìm mười ngày sau khi được đưa vào hoạt động vào [tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t) năm [1944](/wiki/1944) bởi tàu ngầm Mỹ *, trong khi Archer-Fish* *Yamato*bị đánh chìm vào [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0)năm [1945](/wiki/1945)trong [Cuộc hành quân Ten-Go](/wiki/Cu%E1%BB%99c_h%C3%A0nh_qu%C3%A2n_Ten-Go).
Vào lúc Đồng Minh sắp
[chiếm đóng Nhật Bản](/wiki/Chi%E1%BA%BFm_%C4%91%C3%B3ng_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), các sĩ quan đặc vụ của Hải quân Đế quốc Nhật Bản đã tiêu hủy hầu như toàn bộ các ghi chép, bản vẽ và hình ảnh trực tiếp hoặc có liên quan đến lớp thiết giáp hạm *Yamato*, chỉ để lại một phần những ghi chép về đặc tính thiết kế và các vấn đề kỹ thuật khác. Việc tiêu hủy các tài liệu này hiệu quả tới mức cho đến năm [1948](/wiki/1948), những hình ảnh duy nhất có được của *Yamato* và *Musashi* chỉ là những tấm được chụp bởi máy bay của [Hải quân Hoa Kỳ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3) tham gia tấn công hai chiếc thiết giáp hạm trên. Cho dù có những hình ảnh và thông tin trong các tài liệu không bị tiêu hủy dần dần được đưa ra ánh sáng trong những năm gần đây, việc mất mát hầu hết các tài liệu ghi chép đã khiến cho việc nghiên cứu một cách sâu rộng lớp *Yamato* trở nên khó khăn. [[6]](#cite_note-6) Do không có các tài liệu ghi chép, thông tin về lớp tàu này chủ yếu thu lượm qua việc phỏng vấn các quan chức và sĩ quan hải quân sau khi Nhật Bản đầu hàng. [7] [[8]](#cite_note-8)
## Mục lục
## Thiết kế[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=1)]
Việc thiết kế lớp thiết giáp hạm
*Yamato* được hình thành do xu hướng bành trướng của chính phủ Nhật Bản, các thế lực công nghiệp Nhật Bản, và nhu cầu về một hạm đội đủ mạnh để đe dọa các lực lượng chống đối có thể có. [[9]](#cite_note-johnston123-9)
Trong những năm
[1930](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930), giới cầm quyền Nhật Bản bắt đầu chuyển sang chủ nghĩa [quốc gia cực đoan](/w/index.php?title=Qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BB%B1c_%C4%91oan&action=edit&redlink=1) kiểu quân phiệt. Họ cổ súy cho việc mở rộng [10] [Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n), bao gồm cả [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng)và [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81). Việc duy trì một đế chế như vậy, trải dài 4.800 km (3.000 dặm) từ [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)đến [đảo Midway](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_san_h%C3%B4_v%C3%B2ng_Midway), quy định một lực lượng hạm đội đáng kể có khả năng duy trì sự kiểm soát toàn bộ lãnh thổ của Đế quốc Nhật. Cho dù mọi chiếc thiết giáp hạm của Nhật Bản trước lớp [[11]](#cite_note-11) *Yamato*đều được chế tạo trước năm [1921](/wiki/1921), tất cả chúng đều được tái cấu trúc hay hiện đại hóa đáng kể, hoặc cả hai, trong những năm [1930](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1930). Cùng với những đặc tính mới khác, việc này cho phép chúng có tốc độ và hỏa lực được tăng cường, điều mà Nhật Bản dự tính sử dụng trong việc chinh phục và duy trì đế chế họ hằng khao khát. [[12]](#cite_note-12) Khi Nhật Bản rút khỏi [[13]](#cite_note-13) [Hiệp ước Hải quân London](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_London&action=edit&redlink=1)vào năm [1934](/wiki/1934), nó không còn phải thiết kế tàu chiến trong những giới hạn của những hiệp định trước đây, và vì vậy được tự do chế tạo tàu chiến lớn hơn các thế lực hải quân chủ yếu khác. [[14]](#cite_note-14)
Khi Nhật Bản cần phải duy trì các thuộc địa cung cấp các nguyên liệu thiết yếu dẫn đến khả năng phải đối đầu với Hoa Kỳ,
quốc gia này trở thành đối thủ tiềm tàng chủ yếu của Nhật. Tuy nhiên, Mỹ lại sở hữu một tiềm năng công nghiệp lớn hơn đáng kể so với Nhật Bản, chiếm 32,2% sản lượng công nghiệp toàn thế giới so với 3,5% của Nhật Bản. [15] Hơn nữa, nhiều nhà lãnh đạo trong [[16]](#cite_note-16) [Quốc hội Mỹ](/wiki/Qu%E1%BB%91c_h%E1%BB%99i_Hoa_K%E1%BB%B3)tuyên bố "sẽ áp đảo Nhật Bản bằng sức mạnh gấp ba lần trong cuộc chạy đua vũ trang hải quân". Vì vậy, nền công nghiệp Nhật Bản không thể nào hy vọng sẽ cạnh tranh lại được khả năng công nghiệp của Hoa Kỳ, [[17]](#cite_note-17) nên các đòi hỏi về thiết kế quy định rằng từng chiếc thiết giáp hạm mới sẽ vượt trội hơn hẳn so với đối thủ tương đương bên [[9]](#cite_note-johnston123-9) [Hải quân Mỹ](/wiki/H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3). Mỗi chiếc trong số tàu được hoạch định có khả năng tiếp chiến với nhiều tàu chiến chủ lực đối phương cùng một lúc, làm giảm bớt nhu cầu sử dụng nguồn lực công nghiệp vào việc chế tạo tàu chiến như của Hoa Kỳ. [[18]](#cite_note-18) Nhiều người trong Bộ tư lệnh Quân đội và Hải quân Nhật hy vọng những con tàu như vậy sẽ đe dọa và thuyết phục Mỹ nhân nhượng cho vấn đề Nhật Bản bành trướng tại khu vực Thái Bình Dương. [[9]](#cite_note-johnston123-9) [[19]](#cite_note-19)
Các nghiên cứu ban đầu về một lớp thiết giáp hạm mới bắt đầu được tiến hành sau khi Nhật Bản rút khỏi
[Hội Quốc Liên](/wiki/H%E1%BB%99i_Qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn) và từ bỏ các cam kết trong các hiệp ước hải quân [Washington](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Washington&action=edit&redlink=1) và [London](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_London&action=edit&redlink=1); từ năm [1934](/wiki/1934) đến năm [1936](/wiki/1936), 24 đề án sơ thảo đã được đưa ra. Các đề án ban đầu này khác nhau đáng kể về vũ khí, động lực, tầm hoạt động và vỏ giáp. Cỡ pháo chính dao động giữa 460 mm (18,1 inch) và 410 mm (16,1 inch), trong khi dàn pháo hạng hai kết hợp những số lượng khác nhau của các cỡ pháo 155 mm (6,1 inch), 127 mm (5 inch) và 25 mm. Trong hầu hết các bản thiết kế, động lực được lựa chọn là sự kết hợp lai giữa [diesel](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_Diesel)- [turbine hơi nước](/wiki/Tu%E1%BB%91c_bin_h%C6%A1i_n%C6%B0%E1%BB%9Bc), chỉ có một phương án sử dụng động cơ diesel thuần túy và một thiết kế nữa chỉ dùng turbine. Tầm hoạt động được đề nghị thấp nhất là 11.000 km (6.000 hải lý) ở thiết kế A-140-J 2 cho đến cao nhất là 17.000 km (9.200 hải lý) trong thiết kế A-140A và A-140-B 2 ở tốc độ 33,3 km/h (18 knot). Độ dày lớp vỏ giáp cũng thay đổi cho phép bảo vệ con tàu chống lại hỏa lực của hải pháo từ 410 mm cho đến 460 mm. [[20]](#cite_note-20)
Sau khi tất cả các đề án được xem xét, hai trong số chúng được cho là có khả năng hiện thực, A-140-F
3 và A-140-F 4. Khác biệt chủ yếu của chúng là ở tầm hoạt động 9.075 km (4.900 hải lý) so với 13.300 km (7.200 hải lý) ở vận tốc 29,6 km/h (16 knot), chúng được sử dụng trong việc nghiên cứu sơ bộ cuối cùng, vốn được hoàn tất vào ngày [20 tháng 7](/wiki/20_th%C3%A1ng_7) năm [1936](/wiki/1936). Bản thiết kế cuối cùng được hoàn tất vào [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) năm [1937](/wiki/1937), và được Chuẩn Đô đốc [21] [Fukuda Keiji](/w/index.php?title=Fukuda_Keiji&action=edit&redlink=1)chấp thuận cho tiến hành. Trong thiết kế sau cùng này, tầm hoạt động lên đến 7.200 hải lý cuối cùng được chọn, và kiểu động lực lai diesel-turbine hơi nước bị loại bỏ để chọn turbine hơi nước. Động cơ diesel bị loại bỏ khỏi thiết kế do những vấn đề liên quan đến động cơ trên [[22]](#cite_note-cfrecord-22) [lớp tàu tiếp liệu tàu ngầm](/w/index.php?title=Taigei_(l%E1%BB%9Bp_t%C3%A0u_ti%E1%BA%BFp_li%E1%BB%87u_t%C3%A0u_ng%E1%BA%A7m)&action=edit&redlink=1). *Taigei* Động cơ của chúng, vốn tương tự như kiểu sẽ được lắp trên những chiếc thiết giáp hạm mới, do "lỗi thiết kế căn bản", đòi hỏi "những nỗ lực sửa chữa và bảo trì đáng kể" [[21]](#cite_note-Garzke49-50-21) mới giữ cho chúng hoạt động được. [[23]](#cite_note-Garzke49-23) Hơn nữa, nếu động cơ bị hỏng hoàn toàn, lớp vỏ giáp dày đến 200 mm (8 inch) bảo vệ khu vực hầm máy sẽ ngăn trở đáng kể các nỗ lực thay thế chúng. [[23]](#cite_note-Garzke49-23) [[24]](#cite_note-24)
Thiết kế cuối cùng có một trọng lượng rẽ nước tiêu chuẩn 64.000 tấn và trọng lượng rẽ nước khi đầy tải là 69.988 tấn,
làm cho chúng trở thành những thiết giáp hạm lớn nhất từng được thiết kế, và cũng là thiết giáp hạm lớn nhất từng được chế tạo. Vũ khí trang bị cho dàn pháo chính gồm chín khẩu [25] [hải pháo](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_ph%C3%A1o&action=edit&redlink=1)460 mm (18 inch) gắn trên ba tháp pháo ba nòng, mỗi chiếc còn nặng hơn cả một [tàu khu trục](/wiki/T%C3%A0u_khu_tr%E1%BB%A5c)của những năm 1930. Các thiết kế này được cấp chỉ huy tối cao của Hải quân Nhật chấp thuận, [[22]](#cite_note-cfrecord-22) cho dù có nhiều sự phản đối từ các phi công hải quân, những người đã đòi hỏi phải chế tạo những [[26]](#cite_note-johnston122-26) [tàu sân bay](/wiki/T%C3%A0u_s%C3%A2n_bay)hơn là thiết giáp hạm. [[27]](#cite_note-27) Có tổng cộng năm chiếc thiết giáp hạm lớp [[28]](#cite_note-28) *Yamato*được lên kế hoạch. [[9]](#cite_note-johnston123-9)
## Các con tàu[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=2)]
Mặc dù có năm chiếc tàu thuộc lớp
*Yamato* được vạch kế hoạch vào năm [1937](/wiki/1937), chỉ có ba chiếc – hai thiết giáp hạm và một tàu sân bay – được hoàn tất. Do các nguồn lực về hải quân bị thu hẹp, thân của chiếc tàu thứ tư, vốn chỉ hoàn tất được 30%, bị tháo dỡ vào năm [1942](/wiki/1942); vật liệu tháo ra được sử dụng nhằm cải biến hai chiếc thiết giáp hạm * và Ise* *thành những thiết giáp hạm lai tàu sân bay.* [Hyūga](/wiki/Hy%C5%ABga_(thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_Nh%E1%BA%ADt)) [[29]](#cite_note-29) [[30]](#cite_note-Johnston124-30) Chiếc thứ năm chưa bao giờ được đặt lườn. [[31]](#cite_note-31) Cả ba chiếc đều được chế tạo trong điều kiện tối mật nhằm ngăn ngừa các viên chức tình báo Mỹ biết được sự hiện hữu và đặc tính của chúng. [[30]](#cite_note-Johnston124-30) Quả thực vậy, [[9]](#cite_note-johnston123-9) [Cục tình báo Hải quân](/w/index.php?title=C%E1%BB%A5c_t%C3%ACnh_b%C3%A1o_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1)Hoa Kỳ chỉ biết đến *Yamato*và *Musashi*qua tên của nó vào cuối năm [1942](/wiki/1942). Trong giai đoạn đầu, những dự đoán của họ về đặc tính của lớp tàu này còn cách rất xa so với thực tế; trong khi họ nói đúng về chiều dài, lớp tàu này được cho là có mạn thuyền rộng 33,5 m (110 ft) (trong thực tế, nó ở vào khoảng 38,7 m/127 ft) và trọng lượng rẽ nước là 40.000–57.000 tấn (thực tế, 69.000 tấn). Thêm vào đó, cho đến tháng 7 năm 1945, bốn tháng sau khi chiếc *Yamato*bị đánh chìm, người ta vẫn còn cho là vũ khí chính của lớp *Yamato*gồm chín khẩu pháo 406 mm (16 inch). [[32]](#cite_note-32) Cả tạp chí [[33]](#cite_note-Johnston128-33) *lẫn giới báo chí phương Tây đều báo cáo sai về đặc tính của con tàu. Vào* [Jane's Fighting Ships](/w/index.php?title=Jane%27s_Fighting_Ships&action=edit&redlink=1) [tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn)năm [1944](/wiki/1944), *Jane's Fighting Ships*liệt kê trọng lượng rẽ nước của cả *Yamato*lẫn *Musashi*là 45.000 tấn. Tương tự như vậy, cả tờ [[34]](#cite_note-34) *lẫn hãng thông tấn* [New York Times](/wiki/The_New_York_Times) [Associated Press](/wiki/Associated_Press)đều cho là con tàu có lượng rẽ nước 45.000 tấn và đạt tốc độ 54 km/h (30 knot); ngay cả sau khi [[35]](#cite_note-35) *Yamato*bị đánh chìm vào [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0)năm [1945](/wiki/1945), *ở London tiếp tục gán cho nó trọng lượng rẽ nước 45.000 tấn.* [The Times](/wiki/The_Times) Dù sao, sự hiện hữu của những con tàu này, và các đặc tính được dự đoán, đã ảnh hưởng lớn đến các kỹ sư hải quân Mỹ trong việc thiết kế [[36]](#cite_note-36) [lớp thiết giáp hạm](/w/index.php?title=Montana_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit&redlink=1), khi cả năm chiếc đều được chế tạo để nhằm đối phó lại hỏa lực của lớp *Montana* *Yamato*. [[37]](#cite_note-37)
*Yamato*[ [sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=3)] [Thiết giáp hạm Yamato](/wiki/Yamato_(thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_Nh%E1%BA%ADt)) được đặt hàng vào [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba)năm [1937](/wiki/1937), được đặt lườn vào ngày [4 tháng 11](/wiki/4_th%C3%A1ng_11)năm [1937](/wiki/1937), được hạ thủy vào ngày [8 tháng 8](/wiki/8_th%C3%A1ng_8)năm [1940](/wiki/1940), và được đưa vào hoạt động ngày [16 tháng 12](/wiki/16_th%C3%A1ng_12)năm [1941](/wiki/1941). Nó trải qua các đợt thực thực tập huấn luyện cho đến ngày [[22]](#cite_note-cfrecord-22) [27 tháng 5](/wiki/27_th%C3%A1ng_5)năm [1942](/wiki/1942), khi Đô đốc [Isoroku Yamamoto](/wiki/Yamamoto_Isoroku)công bố con tàu ở vào chế độ "sẵn sàng chiến đấu". Gia nhập Hải đội Thiết giáp hạm 1, [[22]](#cite_note-cfrecord-22) *Yamato*phục vụ như là [soái hạm](/wiki/So%C3%A1i_h%E1%BA%A1m)của [Hạm đội Liên hợp Nhật Bản](/wiki/H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Li%C3%AAn_h%E1%BB%A3p)trong [trận Midway](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Midway)vào [tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u)năm [1942](/wiki/1942), nhưng chưa có dịp đọ súng cùng lực lượng đối phương trong trận này. Trong hai năm tiếp theo sau, nó di chuyển qua lại giữa các căn cứ hải quân [[38]](#cite_note-38) [Truk](/w/index.php?title=Truk&action=edit&redlink=1)và [Kure](/wiki/Kure), nhưng vai trò soái hạm của Hạm đội Liên hợp được chuyển cho con tàu chị em với nó là chiếc *Musashi*. Trong thời kỳ này, [[22]](#cite_note-cfrecord-22) *Yamato*, như là thành phần của Hải đội Thiết giáp hạm 1, được bố trí trong nhiều dịp nhằm phản công các đợt không kích của Mỹ vào các hòn đảo căn cứ Nhật. Ngày [25 tháng 12](/wiki/25_th%C3%A1ng_12)năm [1943](/wiki/1943), nó bị hư hỏng nghiêm trọng sau cuộc tấn công bằng ngư lôi bởi tàu ngầm *, và bị buộc phải quay về Kure để sửa chữa và nâng cấp cấu trúc.* [Skate](/w/index.php?title=USS_Skate_(SS-305)&action=edit&redlink=1) [[22]](#cite_note-cfrecord-22)
Năm
[1944](/wiki/1944), sau khi được nâng cấp rộng rãi dàn pháo hạng hai và pháo phòng không, *Yamato* gia nhập Hạm đội 2 trong [Trận chiến biển Philippine](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_bi%E1%BB%83n_Philippines), hoạt động hộ tống cho lực lượng tàu sân bay Nhật. Trong trận [39] [Hải chiến vịnh Leyte](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_v%E1%BB%8Bnh_Leyte)vào [tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di)năm [1944](/wiki/1944), lần đầu tiên nhưng cũng là lần duy nhất, nó sử dụng dàn pháo chính nhắm vào tàu chiến đối phương, và đã đánh chìm tàu sân bay hộ tống *và tàu khu trục hộ tống* [Gambier Bay](/wiki/USS_Gambier_Bay_(CVE-73)) *trước khi Lực lượng Trung tâm của Phó Đô đốc Kurita rút lui khỏi chiến trường.* [Johnston](/wiki/USS_Johnston_(DD-557)) Bị thiệt hại nhẹ tại Kure trong [[40]](#cite_note-40) [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba)năm [1945](/wiki/1945), con tàu được tái cấu trúc lần nữa qua việc nâng cấp hỏa lực phòng không. [[22]](#cite_note-cfrecord-22) *Yamato*bị đánh chìm vào ngày [7 tháng 4](/wiki/7_th%C3%A1ng_4)năm [1945](/wiki/1945)bởi máy bay từ các tàu sân bay Mỹ trong [Cuộc hành quân Ten-Go](/wiki/Cu%E1%BB%99c_h%C3%A0nh_qu%C3%A2n_Ten-Go)sau khi trúng phải ít nhất 10 quả ngư lôi và 7 quả bom, trước khi bị lật úp. 2.498 người trong số 2.700 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng, kể cả Phó Đô đốc [Seiichi Itō](/wiki/It%C5%8D_Seiichi). Việc đánh chìm chiếc [[33]](#cite_note-Johnston128-33) *Yamato*được xem là một chiến thắng lớn của Mỹ, và biên tập viên quân sự [Hanson W. Baldwin](/w/index.php?title=Hanson_W._Baldwin&action=edit&redlink=1)của tờ *đã viết rằng: "Sự kiện đánh chìm chiếc thiết giáp hạm mới Yamato của Nhật... là một bằng chứng... nếu thật sự cần đến, là đã đánh đúng vào điểm yếu chết người của người Nhật trên bầu trời và trên mặt biển".* [New York Times](/wiki/The_New_York_Times) [[41]](#cite_note-41)
*Musashi*[ [sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=4)] * được đặt hàng vào Musashi* [tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba)năm [1937](/wiki/1937), được đặt lườn ngày [29 tháng 3](/wiki/29_th%C3%A1ng_3)năm [1938](/wiki/1938), hạ thủy ngày [1 tháng 11](/wiki/1_th%C3%A1ng_11)năm [1940](/wiki/1940), và được đưa vào hoạt động ngày [5 tháng 8](/wiki/5_th%C3%A1ng_8)năm [1942](/wiki/1942). Từ [tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn)đến [tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai)năm [1942](/wiki/1942), nó tham gia các cuộc thực tập huấn luyện trên biển và phòng không tại [Hashirajima](/w/index.php?title=Hashirajima&action=edit&redlink=1). Ngày [11 tháng 2](/wiki/11_th%C3%A1ng_2)năm [1943](/wiki/1943), *Musashi*thay thế chiếc tàu chị em với nó *Yamato*làm soái hạm cho [Hạm đội Liên hợp Nhật Bản](/wiki/H%E1%BA%A1m_%C4%91%E1%BB%99i_Li%C3%AAn_h%E1%BB%A3p). Cho đến [tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y)năm [1944](/wiki/1944), *Musashi*di chuyển qua lại giữa các căn cứ hải quân Truk, Yokosuka, Brunei và Kure. Ngày [29 tháng 3](/wiki/29_th%C3%A1ng_3)năm [1944](/wiki/1944), chiếc thiết giáp hạm trúng phải một quả ngư lôi bắn ra từ tàu ngầm Mỹ *và bị hư hại đáng kể gần mũi tàu. Sau khi sửa chữa và tái trang bị suốt* [Tunny](/w/index.php?title=USS_Tunny_(SS-282)&action=edit&redlink=1) [tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0)năm [1944](/wiki/1944), *Musashi*gia nhập Hải đội Thiết giáp hạm 1 tại Okinawa. [[42]](#cite_note-cfrecord2-42)
Trong thành phần của Hạm đội 2, vào
[tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u) năm [1944](/wiki/1944), *Musashi* hộ tống các tàu sân bay Nhật trong [Trận chiến biển Philippine](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_bi%E1%BB%83n_Philippines). [[42]](#cite_note-cfrecord2-42) [Tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di) năm [1944](/wiki/1944), chiếc thiết giáp hạm rời Brunei trong đội hình Lực lượng Trung tâm của Đô đốc [Takeo Kurita](/w/index.php?title=Takeo_Kurita&action=edit&redlink=1) tham gia [Trận chiến vịnh Leyte](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_v%E1%BB%8Bnh_Leyte). [[43]](#cite_note-43) *Musashi* bị đánh chìm ngày [24 tháng 10](/wiki/24_th%C3%A1ng_10) trong quá trình [trận chiến biển Sibuyan](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_v%E1%BB%8Bnh_Leyte#Tr.E1.BA.ADn_chi.E1.BA.BFn_bi.E1.BB.83n_Sibuyan.2824_th.C3.A1ng_10.29), trúng phải 17 quả bom và 19 quả ngư lôi, tổn thất 1.023 người trong số 2.399 thành viên thủy thủ đoàn. [[44]](#cite_note-44)
*Shinano*[ [sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=5)]
Vào
[tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u) năm [1942](/wiki/1942), sau thất bại của Nhật tại Midway, việc chế tạo chiếc thiết giáp hạm thứ ba của lớp *Yamato* được tạm ngưng, thân tàu được chuyển dần sang chế tạo một chiếc tàu sân bay. Được đặt tên là [45] *, nó được thiết kế như một tàu hỗ trợ với tải trọng 64.800 tấn, có khả năng chuyên chở, sửa chữa và tái trang bị máy bay cho các liên đội máy bay trên các tàu sân bay khác.* [Shinano](/wiki/Shinano_(t%C3%A0u_s%C3%A2n_bay_Nh%E1%BA%ADt)) [[46]](#cite_note-Reynolds61-46) Cho dù ban đầu con tàu được dự định sẽ đưa ra hoạt động vào đầu năm [[47]](#cite_note-47) [1945](/wiki/1945), việc chế tạo [[48]](#cite_note-48) *Shinano*được đẩy nhanh sau thất bại trong Trận chiến biển Philippine; kết quả là con tàu được hạ thủy ngày [[49]](#cite_note-Reynolds284-49) [5 tháng 10](/wiki/5_th%C3%A1ng_10)năm [1944](/wiki/1944)và được đưa vào hoạt động khoảng hơn một tháng sau, [19 tháng 11](/wiki/19_th%C3%A1ng_11). Chín ngày sau, *Shinano*rời Yokosuka di chuyển đến Kure. Và đang khi trên đường đi vào sáng sớm ngày [29 tháng 11](/wiki/29_th%C3%A1ng_11), *Shinano*trúng phải bốn quả ngư lôi từ tàu ngầm Mỹ *.* [Archer-Fish](/w/index.php?title=USS_Archer-Fish_(SS-311)&action=edit&redlink=1) Cho dù các hư hại xem ra có thể kiểm soát được, việc ngập nước các khoang bên dưới khiến con tàu bị nghiêng qua mạn phải. Lúc quá trưa, con tàu bị lật nghiêng và chìm, mang theo 1.435 người trong tổng số 2.400 thành viên thủy thủ đoàn. [[45]](#cite_note-cfrecord3-45) Cho đến tận ngày nay, [[45]](#cite_note-cfrecord3-45) *Shinano*là chiếc tàu hải quân lớn nhất từng bị một tàu ngầm đánh chìm. [[50]](#cite_note-50) [[51]](#cite_note-51)
## Đặc tính[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=6)]
### Vũ khí[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=7)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Yamato_model_AA_guns.jpg/220px-Yamato_model_AA_guns.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Yamato_model_AA_guns.jpg/220px-Yamato_model_AA_guns.jpg)
*Yamato*, như được mô phỏng bằng mô hình của con tàu tại [Bảo tàng Yamato](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Yamato&action=edit&redlink=1)ở Kure.
Cho dù dàn pháo chính của lớp
*Yamato* ban đầu được chỉ định là pháo [40 cm/45 caliber (15,9 in) Kiểu 94](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_40_cm/45_caliber_(15,9_in)_Ki%E1%BB%83u_94&action=edit&redlink=1), trong thực tế những chiếc tàu chiến được trang bị chín khẩu pháo [52] [460 mm (18,1 in)/45 caliber](/w/index.php?title=40_cm/45_caliber_Ki%E1%BB%83u_94&action=edit&redlink=1), cỡ pháo lớn nhất từng được trang bị trên tàu chiến, được bố trí trên ba tháp pháo ba nòng, mỗi chiếc nặng đến 2.774 tấn. [[9]](#cite_note-johnston123-9) Mỗi khẩu pháo dài 21,13 m (69 ft 4 in), nặng 147,3 tấn, [[53]](#cite_note-jackson75-53) có khả năng bắn đầu đạn miểng hay đạn xuyên thép xa 42 km (26 dặm/22,6 hải lý) ở tốc độ 1½ đến 2 quả mỗi phút. [[54]](#cite_note-54) [[9]](#cite_note-johnston123-9) Các khẩu pháo chính còn có thể bắn ra các quả đạn phòng không đặc biệt nặng 1.360 kg (3.000 lb) tên gọi [[52]](#cite_note-navweaps_18.1-52) *("Kiểu 3 Chung").* [3 Shiki tsûjôdan](/w/index.php?title=Beehive_(%C4%91%E1%BA%A1n)&action=edit&redlink=1) [[55]](#cite_note-55) Một kíp nổ định thời gian được sử dụng để định khoảng cách bao xa trước khi quả đạn sẽ phát nổ, và chúng thường được đặt để cho nổ ở khoảng cách 1.000 m. Khi được kích nổ, mỗi quả đạn sẽ cho bung ra khoảng 900 ống chứa đầy chất cháy trong một chóp hình nón 20° hướng về phía máy bay đối phương; một khối thuốc nổ sẽ được sử dụng để phá vỡ bản thân vỏ đạn tạo ra thêm nhiều mảnh thép, và rồi các ống được kích nổ. Ống sẽ được đốt cháy trong năm giây ở nhiệt độ 3.000 °C (5.400 °F) khởi sự một vệt lửa kéo dài 5 m (16 ft 4 in). Cho dù chúng chiếm đến 40% tổng cơ số đạn pháo chính vào năm [[56]](#cite_note-56) [1944](/wiki/1944), đạn [[52]](#cite_note-navweaps_18.1-52) *3 Shiki tsûjôdan*hiếm khi được sử dụng trong chiến đấu đối phó lại máy bay đối phương do tổn hại nghiêm trọng mà loại đạn này gây ra trên nòng các khẩu pháo chính; thực ra, một quả đạn loại này có thể đã phát nổ sớm và làm tê liệt một khẩu pháo trên chiếc [[57]](#cite_note-steinberg54-57) *Musashi*trong [trận chiến biển Sibuyan](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_v%E1%BB%8Bnh_Leyte#Tr.E1.BA.ADn_chi.E1.BA.BFn_bi.E1.BB.83n_Sibuyan.2824_th.C3.A1ng_10.29). Những quả đạn này được dự định tạo ra một bức màn hỏa lực ngăn chặn mọi chiếc máy bay tấn công tìm cách xuyên qua. Tuy nhiên, phi công Mỹ chỉ xem loại vũ khí này như là một kiểu [[52]](#cite_note-navweaps_18.1-52) [pháo hoa](/wiki/Ph%C3%A1o_hoa)để trình diễn hơn là một vũ khí phòng không có khả năng. [[52]](#cite_note-navweaps_18.1-52)
Trong thiết kế ban đầu, dàn hỏa lực hạng hai của lớp
*Yamato* bao gồm 12 khẩu pháo 155 mm (6.1 inch) bố trí trên bốn tháp súng ba nòng (một ở phía trước, một phía sau và hai ở giữa tàu), và 12 khẩu pháo 127 mm (5 inch) trên sáu tháp súng đôi (ba tháp súng mỗi bên hông ở giữa tàu). [53] Thêm vào đó, lớp [[53]](#cite_note-jackson75-53) *Yamato*ban đầu được trang bị 24 súng phòng không 25 mm (1 inch), thoạt tiên được bố trí ở giữa tàu. Đến năm [[53]](#cite_note-jackson75-53) [1944](/wiki/1944), những chiếc thiết giáp hạm trong lớp được nâng cấp hỏa lực phòng không một cách đáng kể, với cấu hình pháo hạng hai trên chiếc *Yamato*được đổi thành sáu khẩu pháo 155 mm (6.1 inch), 24 khẩu pháo 127 mm (5 inch), [[58]](#cite_note-johnston180-58) và 162 súng phòng không 25 mm (1 inch) [[58]](#cite_note-johnston180-58) ; trên chiếc [[58]](#cite_note-johnston180-58) *Musashi*là sáu khẩu 155 mm (6.1 inch), 12 khẩu 127 mm (5 inch), [[9]](#cite_note-johnston123-9) và 130 súng phòng không 25 mm (1 inch) [[9]](#cite_note-johnston123-9) nhằm chuẩn bị cho trận hải chiến quyết định tại vịnh Leyte. [[9]](#cite_note-johnston123-9) [[59]](#cite_note-jackson128-59)
Vũ khí trang bị cho
*Shinano* khác biệt đáng kể so với những chiếc tàu chị em với nó do việc cải biến. Vì chiếc tàu sân bay được thiết kế nhằm vai trò hỗ trợ, hỏa lực phòng không của nó được tăng cường một cách đáng kể: 16 khẩu 127 mm (5 inch), 125 súng phòng không 25 mm (1 inch), [60] và 336 ống phóng rocket phòng không 127 mm (5 inch) được bố trí thành 12 dàn, mỗi dàn có 28 ống phóng. [[60]](#cite_note-cfshinano-60) Tuy nhiên, dàn hỏa lực trên chưa từng được sử dụng chống lại tàu chiến hay máy bay đối phương. [[61]](#cite_note-preston84-61) [[61]](#cite_note-preston84-61)
### Vỏ giáp[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=8)]
Được thiết kế để tiếp chiến đồng thời nhiều tàu đối phương,
lớp [4] *Yamato*được trang bị vỏ giáp rất dày. Đai giáp chính dọc theo thân tàu dày 410 mm (16 inch), với các vách ngăn bổ sung dày 355 mm (14 inch) phía sau đai giáp chính. [[9]](#cite_note-johnston123-9) Hơn nữa, cấu trúc thân tàu bên trên rất tiên tiến, dạng hông tàu uốn lượn cách kỳ dị đã giúp vỏ giáp bảo vệ tối đa hiệu quả, cấu trúc vững chắc trong khi tối ưu hóa trọng lượng. Vỏ giáp trên tháp pháo còn vượt quá đai giáp chính với độ dày đến 650 mm (25,5 inch). [[9]](#cite_note-johnston123-9) Các tấm vỏ giáp trên đai giáp chính và tháp súng được làm từ Vickers Hardened, một loại thép tấm được gia cố bề mặt. [[9]](#cite_note-johnston123-9) Vỏ giáp sàn tàu dày 75 mm (3 inch) làm từ một loại hợp kim nickel-chromium-molybdenum. Các thử nghiệm đạn đạo tại bãi thử ở Kamegabuki cho thấy vỏ giáp sàn tàu bằng hợp kim tốt hơn thép tấm Vicker đồng nhất khoảng 10-15%. [[62]](#cite_note-Garzke96-62) Các tấm thép bổ sung được thiết kế bằng cách chế biến thành phần của chromium và nickel trong hợp kim. Hàm lượng nickel cao hơn cho phép thép tấm có thể cuộn và uốn mà không tạo ra sự rạn nứt. [[62]](#cite_note-Garzke96-62) [[62]](#cite_note-Garzke96-62)
Kỹ thuật
[hàn hồ quang](/w/index.php?title=H%C3%A0n_h%E1%BB%93_quang&action=edit&redlink=1) tương đối mới vào thời đó đã được áp dụng một cách rộng rãi suốt con tàu, giúp tăng cường độ bền của lớp vỏ giáp. Bằng kỹ thuật này, đai giáp bên dưới, vốn được trang bị cho các con tàu sau các thử nghiệm tác xạ trên lớp thiết giáp hạm [63] *cùng ngư lôi mới Nhật Bản Kiểu 91 có thể di chuyển một quãng đường dài dưới nước,* [Tosa](/w/index.php?title=Tosa_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit&redlink=1) được sử dụng để gia cố cấu trúc của toàn bộ thân tàu. [[64]](#cite_note-Garzke94-64) Tổng cộng, những tàu chiến lớp [[63]](#cite_note-fitzsimons2609-63) *Yamato*có 1.147 ngăn kín nước, trong đó 1.065 ngăn bên dưới sàn tàu bọc thép. [[63]](#cite_note-fitzsimons2609-63) [[63]](#cite_note-fitzsimons2609-63)
Tuy vậy, vỏ giáp của lớp
*Yamato* vẫn còn nhiều chỗ thiếu sót, một số đã tỏ ra chết người trong những năm [1944](/wiki/1944)– [1945](/wiki/1945). Đặc biệt đáng kể là sự liên kết yếu kém giữa hai lớp đai giáp trên và dưới tạo ra một điểm yếu ngay bên dưới mực nước, khiến cho lớp tàu này dễ bị thiệt hại do ngư lôi ném từ trên không. [65] Những điểm yếu về cấu trúc khác hiện diện gần mũi tàu, nơi lớp vỏ giáp nói chung mỏng hơn. [[57]](#cite_note-steinberg54-57) Thân chiếc [[57]](#cite_note-steinberg54-57) *Shinano*còn chịu nhiều khiếm khuyết về cấu trúc hơn nữa, chỉ được trang bị vỏ giáp tối thiểu và không có các ngăn kín nước vào lúc nó bị đánh chìm. [[60]](#cite_note-cfshinano-60)
### Động lực[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=9)]
Lớp
*Yamato* được trang bị 12 nồi hơi Kanpon và bốn turbine hơi nước, dẫn động bốn chân vịt có đường kính 6 m (19 ft 8 in). Với công suất tổng cộng 147.948 mã lực, [2] động lực này cho phép lớp [[9]](#cite_note-johnston123-9) *Yamato*chỉ đạt được tốc độ tối đa 50 km/h (27 knot), nên khả năng hoạt động cùng các tàu sân bay nhanh cũng phần nào bị hạn chế. Thêm vào đó, lượng nhiên liệu tiêu thụ của cả hai con tàu đều ở mức rất cao. [[9]](#cite_note-johnston123-9) Kết quả là cả hai chiếc thiết giáp hạm đều không được huy động vào [[59]](#cite_note-jackson128-59) [Chiến dịch quần đảo Solomon](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Solomon&action=edit&redlink=1)hay những trận đánh nhỏ "nhảy cóc" giữa các hòn đảo trong giai đoạn năm [1943](/wiki/1943)và đầu năm [1944](/wiki/1944). Hệ thống động lực trên chiếc [[59]](#cite_note-jackson128-59) *Shinano*được cải tiến đôi chút, cho phép chiếc tàu sân bay đạt được tốc độ tối đa 52 km/h (28 knot). [[61]](#cite_note-preston84-61)
## Lớp thiết giáp hạm "Siêu Yamato"[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=10)]
Hai chiếc thiết giáp hạm thuộc về một lớp được thiết kế hoàn toàn mới và lớn hơn đã được vạch kế hoạch trong chương trình bổ sung hạm đội năm 1942. Được đặt tên là
[Thiết kế A-150](/w/index.php?title=Thi%E1%BA%BFt_k%E1%BA%BF_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m_A-150&action=edit&redlink=1) và hai chiếc có tên gọi Tàu chiến số 178 và 179, kế hoạch được bắt đầu ngay sau khi việc thiết kế lớp *Yamato* vừa hoàn tất, có lẽ trong khoảng năm [1938](/wiki/1938)– [1939](/wiki/1939). Mọi thứ cần thiết đã hoàn tất vào một lúc nào đó trong năm [1941](/wiki/1941), nhưng do nguy cơ chiến tranh đã đến gần, công việc cho những chiếc thiết giáp hạm được tạm ngưng nhằm dồn nỗ lực cho những lớp tàu chiến khác cũng đang rất cần thiết như tàu sân bay và tàu tuần dương. Việc Nhật Bản thất bại trong [trận Midway](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Midway) với bốn tàu sân bay bị đánh chìm (trong tổng số mười chiếc của toàn bộ hải quân), khiến cho công việc trên những chiếc tàu chiến này hầu như không thể tiếp tục.
Nếu được chế tạo, đây sẽ là "những thiết giáp hạm mạnh nhất trong lịch sử" với dàn pháo chính có cỡ nòng 510 mm (20 inch) và vũ khí phòng không được trang bị rộng rãi.
[[66]](#cite_note-Conway.27s-66) Giống như số phận của những tài liệu liên quan đến lớp [67] *Yamato*, đa số tài liệu và mọi kế hoạch liên quan đến dự án này đều bị tiêu hủy vào giai đoạn hoang mang lúc kết thúc chiến tranh. Người ta chỉ được biết rằng thiết kế cuối cùng của những tàu chiến này có hỏa lực và kích thước lớn hơn cả lớp *Yamato*, dàn pháo chính gồm sáu khẩu 510 mm (20 inch) bố trí trên ba tháp pháo đôi, trong khi pháo hạng hai gồm "nhiều" khẩu 100 mm (4 inch). Lượng rẽ nước của con tàu có lẽ tương đương với *Yamato*, trong khi đai giáp hông của con tàu được hoạch định dày 460 mm (18,1 inch). [[66]](#cite_note-Conway.27s-66) [[67]](#cite_note-Garzke-67)
## Tầm ảnh hưởng văn hóa[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=11)]
Từ lúc lớp tàu này được chế tạo cho đến ngày nay,
*Yamato* và *Musashi* đã có mặt đáng kể trong văn hóa Nhật Bản, đặc biệt là chiếc *Yamato*. Sau khi hoàn tất, những chiếc thiết giáp hạm này trở thành hình ảnh tiêu biểu cho kỹ thuật hàng hải của Đế quốc Nhật Bản. Hơn nữa, hai chiếc tàu chiến này, do kích cỡ, tốc độ và hỏa lực siêu hạng, trở nên hiện thân rõ ràng cho quyết tâm và sự sẵn sàng của Nhật trong việc bảo vệ lợi ích của họ chống lại các thế lực phương Tây, đặc biệt là Hoa Kỳ. [Shigeru Fukudome](/w/index.php?title=Shigeru_Fukudome&action=edit&redlink=1), Trưởng phòng Tác chiến [Bộ tham mưu Hải quân Nhật](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_tham_m%C6%B0u_H%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n&action=edit&redlink=1), đã mô tả hai chiếc tàu này như là "những biểu trưng của sức mạnh hải quân, đem đến cho cả sĩ quan cũng như thủy thủ một niềm tin sâu sắc vào sự hùng mạnh của họ." [[68]](#cite_note-68) *Yamato*, và đặc biệt là câu chuyện về sự đánh chìm nó, đã xuất hiện trên nhiều trong văn hóa đại chúng Nhật, ví dụ như [phim hoạt hình](/wiki/Phim_ho%E1%BA%A1t_h%C3%ACnh) * và bộ phim Space Battleship Yamato* *năm 2005.* [Yamato](/w/index.php?title=Yamato_(phim)&action=edit&redlink=1) [[69]](#cite_note-69) Sự hiện diện trong văn hóa đại chúng thường trình bày chuyến đi hành động cuối cùng của con tàu như là nỗ lực dũng cảm, quên mình nhưng vô ích và có tính tượng trưng của những thủy thủ Nhật Bản xả thân bảo vệ quê hương họ. Một trong những lý do khiến chiếc tàu chiến có ảnh hưởng lớn đến như thế là do chữ " [[70]](#cite_note-70) [Yamato](/wiki/Yamato)" (Đại Hòa) thường được sử dụng như một tên thơ ca của Nhật Bản. Do đó, sự kết liễu chiếc thiết giáp hạm *Yamato*là một ẩn dụ cho sự kết thúc của [Đế quốc Nhật Bản](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n). [[71]](#cite_note-71) [[72]](#cite_note-72)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=12)]
### Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=13)] **Kwiatkowska, K. B.; Skwiot, M. Z. “Geneza budowy japońskich pancerników typu Yamato”.** [^](#cite_ref-1) *Morza Statki i Okręty*(bằng tiếng Polish) (Warsaw: Magnum-X) **2006**(1): 74–81. [ISSN](/wiki/ISSN) [1426-529X](//www.worldcat.org/issn/1426-529X). [OCLC](/wiki/OCLC) [68738127](//www.worldcat.org/oclc/68738127).
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Jackson, trang 74](#cite_ref-jackson74_2-5) **d**
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** [Jackson, trang 74; Jentschura et al., trang 38](#cite_ref-jacksonjentschura_3-5) **d**
- ^
**a** [Schom, trang 270](#cite_ref-Schom.2C_p._270_4-1) **ă**
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Hackett, Robert; Kingsepp, Sander; Ahlberg, Lars.](#cite_ref-combinedfleetyamatostats_5-4) **c** [“Yamato-class Battleship”](http://www.combinedfleet.com/yamato_c.htm). *Combined Fleet*. CombinedFleet.com. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2009. **Muir, Micheal (tháng 10 1990).** [^](#cite_ref-6) [“Rearming in a Vacuum: United States Navy Intelligence and the Japanese Capital Ship Threat, 1936–1945”](http://www.jstor.org/pss/1986067#journalInfo)( [JSTOR](/wiki/JSTOR)access required). *The Journal of Military History*(Society for Military History) **54**(4): 485. [ISSN](/wiki/ISSN) [1543-7795](//www.worldcat.org/issn/1543-7795). [OCLC](/wiki/OCLC) [37032245](//www.worldcat.org/oclc/37032245). Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2009. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date)) **Skulski, trang 8** [^](#cite_ref-7) **“Warships of the World”.** [^](#cite_ref-8) *The Times*. Ngày 5 tháng 11 năm 1948. tr. 2D.
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** **đ** **e** **ê** **g** **h** **i** **k** **l** [Johnston and McAuley, trang 123 Lỗi chú thích: Thẻ](#cite_ref-johnston123_9-14) **m**
<ref>không hợp lệ: tên “johnston123” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
**Willmott, trang 32** [^](#cite_ref-10) **Schom, trang 42** [^](#cite_ref-11) **Willmott, trang 34; Gardiner and Gray, trang 229** [^](#cite_ref-12) **Gardiner and Gray, trang 229–231, 234** [^](#cite_ref-13) **Willmott, trang 35** [^](#cite_ref-14) **Schom, trang 43** [^](#cite_ref-15) **Willmott, trang 22** [^](#cite_ref-16) **Thurston, Elliott (ngày 2 tháng 1 năm 1935). “Fear is the Real Cause of Navy Treaty End”.** [^](#cite_ref-17) *The Washington Post*. tr. 7. **Garzke and Dulin, trang 45** [^](#cite_ref-18) **Willmott, trang 45** [^](#cite_ref-19) **Garzke and Dulin, trang 45-51** [^](#cite_ref-20)
- ^
**a** [Garzke and Dulin, trang 49-50](#cite_ref-Garzke49-50_21-1) **ă**
- ^
**a** **ă** **â** **b** **c** **d** [Hackett, Robert; Kingsepp, Sander (ngày 6 tháng 6 năm 2006).](#cite_ref-cfrecord_22-6) **đ** [“IJN YAMATO: Tabular Record of Movement”](http://combinedfleet.com/yamato.htm). *Combined Fleet*. CombinedFleet.com. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2009.
- ^
**a** [Garzke and Dulin, trang 49](#cite_ref-Garzke49_23-1) **ă** **Garzke and Dulin, trang 50** [^](#cite_ref-24) **Garzke and Dulin, trang 53** [^](#cite_ref-Garzke53_25-0) **Johnston and McAuley, trang 122** [^](#cite_ref-johnston122_26-0) **Reynolds, trang 5–6** [^](#cite_ref-27) **Ghi chú: Ngay từ năm** [^](#cite_ref-28) [1933](/wiki/1933), các phi công trong Hải quân Đế quốc Nhật Bản, bao gồm Đô đốc [Isoroku Yamamoto](/wiki/Yamamoto_Isoroku), đã tranh luận rằng cách tốt nhất để phòng thủ chống lại các cuộc tấn công của tàu sân bay Mỹ phải là một hạm đội tàu sân bay của chính mình chứ không phải là một hạm đội thiết giáp hạm. Tuy nhiên, "khi cuộc tranh luận được đưa ra, các đô đốc lớn tuổi và bảo thủ đã cố giữ quan điểm truyền thống cho rằng thiết giáp hạm là tàu chiến chủ lực của hạm đội bằng cách ủng hộ cho việc chế tạo... những chiếc siêu thiết giáp hạm thuộc lớp *Yamato*." Xem: Reynolds, trang 5–6 **Garzke and Dulin, trang 84** [^](#cite_ref-29)
- ^
**a** [Johnston and McAuley, trang 124](#cite_ref-Johnston124_30-1) **ă** **Ghi chú: Cho dù thành tàu được tháo dỡ, đáy tàu gồm hai lớp không bị tháo dỡ, mà sau đó việc chế tạo "bốn tàu ngầm cỡ lớn" được thực hiện bên trên đáy tàu này. Xem: Garzke and Dulin, trang 84. Các nguồn hiện có không cho biết đáy tàu hai lớp được tháo dỡ vào khi nào.** [^](#cite_ref-31) **Friedman, trang 308** [^](#cite_ref-32)
- ^
**a** [Johnston and McAuley, trang 128](#cite_ref-Johnston128_33-1) **ă** **Tobin, Richard (ngày 1 tháng 10 năm 1944). “U.S. Navy Outnumbers Jap 10 to 1”.** [^](#cite_ref-34) *The Washington Post*. tr. B1. **Horneby, George (ngày 30 tháng 10 năm 1944). “4 Carriers Sunk”.** [^](#cite_ref-35) *The New York Times*. tr. 1. **“Japan's Biggest Warship Sunk”.** [^](#cite_ref-36) *The Times*. Ngày 9 tháng 4 năm 1945. tr. 3C. **W. D. Puleston,** [^](#cite_ref-37) *The Armed Forces of the Pacific: A Comparison of the Military and Naval Power of the United States and Japan*(New Haven: Yale University Press, 1941), trang 208–211. **Willmott, trang 93** [^](#cite_ref-38) **Willmott, trang 146** [^](#cite_ref-39) **Reynolds, trang 156** [^](#cite_ref-40) **Baldwin, Hanson (ngày 9 tháng 4 năm 1945). “Okinawa's Fate Sealed: Sinking of Yamato Shows Japan's Fatal Air and Sea Weakness”.** [^](#cite_ref-41) *The New York Times*. tr. 12.
- ^
**a** [Hackett, Robert; Kingsepp, Sander (ngày 6 tháng 6 năm 2006).](#cite_ref-cfrecord2_42-1) **ă** [“IJN MUSASHI: Tabular Record of Movement”](http://combinedfleet.com/musashi.htm). *Combined Fleet*. CombinedFleet.com. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2009. **Johnston and McAuley, trang 125** [^](#cite_ref-43) **Steinberg, trang 56** [^](#cite_ref-44)
- ^
**a** **ă** [Tully, Anthony P. (ngày 7 tháng 5 năm 2001).](#cite_ref-cfrecord3_45-2) **â** [“IJN Shinano: Tabular Record of Movement”](http://combinedfleet.com/Shinano.htm). *Combined Fleet*. CombinedFleet.com. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2009. **Reynolds, trang 61** [^](#cite_ref-Reynolds61_46-0) **Preston, trang 91** [^](#cite_ref-47) **Reynolds, trang 219** [^](#cite_ref-48) **Reynolds, trang 284** [^](#cite_ref-Reynolds284_49-0) **Wheeler, trang 185** [^](#cite_ref-50) **Garzke and Dulin, trang 99** [^](#cite_ref-51)
- ^
**a** **ă** **â** [Jackson, trang 75](#cite_ref-jackson75_53-3) **b** **Johnston and McAuley, trang 123; mỗi tháp pháo trong tổng số ba chiếc nặng ngang bằng một chiếc tàu khu trục cỡ vừa.** [^](#cite_ref-54) **Những quả đạn này có thể đã được gọi tên lóng là "Beehive" (tổ ong) trong quá trình sử dụng.** [^](#cite_ref-55) **DiGiulian, Tony (năm ngày 23 tháng 4 năm 2007).** [^](#cite_ref-56) [“Japanese 40 cm/45 (18.1") Type 94, 46 cm/45 (18.1") Type 94”](http://www.navweaps.com/Weapons/WNJAP_18-45_t94.htm). Navweaps.com. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2009. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong:
|date=(
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#bad_date))
- ^
**a** **ă** [Steinberg, trang 54](#cite_ref-steinberg54_57-2) **â**
- ^
**a** **ă** [Johnston and McAuley, trang 180](#cite_ref-johnston180_58-2) **â**
- ^
**a** **ă** [Jackson, trang 128](#cite_ref-jackson128_59-2) **â**
- ^
**a** **ă** [Tully, Anthony P.](#cite_ref-cfshinano_60-2) **â** [“Shinano”](http://combinedfleet.com/ship.php?q=shinan_c.htm). *Combined Fleet*. CombinedFleet.com. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2009.
- ^
**a** **ă** [Preston, trang 84](#cite_ref-preston84_61-2) **â**
- ^
**a** **ă** [Garzke and Dulin, trang 65](#cite_ref-Garzke96_62-2) **â**
- ^
**a** **ă** **â** [Fitzsimons, Volume 24, trang 2609](#cite_ref-fitzsimons2609_63-3) **b** **Garzke and Dulin, trang 94** [^](#cite_ref-Garzke94_64-0) [^](#cite_ref-underwaterarmour_65-0) [“Best Battleship: Underwater Protection”](http://www.combinedfleet.com/b_underw.htm). *Combined Fleet*. CombinedFleet.com. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2009.
- ^
**a** [Gardiner and Chesneau, p. 178](#cite_ref-Conway.27s_66-1) **ă**
- ^
**a** [Garzake and Dulin, pp. 85–86](#cite_ref-Garzke_67-1) **ă** **Evans and Peattie, trang 298, 378** [^](#cite_ref-68) [^](#cite_ref-69) [“Uchû senkan Yamato”](http://www.imdb.com/title/tt0140644/). [Internet Movie Database](/wiki/Internet_Movie_Database). Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2009. [^](#cite_ref-70) [“Otoko-tachi no Yamato”](http://www.imdb.com/title/tt0451845/). [Internet Movie Database](/wiki/Internet_Movie_Database). Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2009. **Yoshida and Minear, trang xvii; Evans and Peattie, trang 378** [^](#cite_ref-71) **Skulski, trang 7** [^](#cite_ref-72)
### Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=14)]
- Evans, David C.; Peattie, Mark R. (1997).
*Kaigun: Strategy, Tactics, and Technology in the Imperial Japanese Navy, 1887–1941*. [Annapolis, Maryland](/wiki/Annapolis,_Maryland): [Naval Institute Press](/w/index.php?title=Naval_Institute_Press&action=edit&redlink=1). [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-192-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-192-7). [OCLC](/wiki/OCLC) [36621876](//www.worldcat.org/oclc/36621876).
- Fitzsimons, Bernard biên tập (1977).
*The Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare*. London: Phoebus. [OCLC](/wiki/OCLC) [18501210](//www.worldcat.org/oclc/18501210).
- Friedman, Norman (1985).
*U.S. Battleships: An Illustrated Design History*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-715-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-715-1). [OCLC](/wiki/OCLC) [12214729](//www.worldcat.org/oclc/12214729).
- Garzke, William H.; Dulin, Robert O. (1985).
*Battleships: Axis and Neutral Battleships in World War II*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-101-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-101-3). [OCLC](/wiki/OCLC) [12613723](//www.worldcat.org/oclc/12613723).
- Gardiner, Robert; Chesneau, Robert biên tập (1980).
*Conway's All the World's Fighting Ships, 1922–1946*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-913-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-913-8). [OCLC](/wiki/OCLC) [18121784](//www.worldcat.org/oclc/18121784).
- Gardiner, Robert; Gray, Randal biên tập (1984).
*Conway's All the World's Fighting Ships, 1906–1921*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-907-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-907-3). [OCLC](/wiki/OCLC) [12119866](//www.worldcat.org/oclc/12119866).
- Jackson, Robert (2000).
*The World's Great Battleships*. London: Brown Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-89788-460-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-89788-460-5). [OCLC](/wiki/OCLC) [45796134](//www.worldcat.org/oclc/45796134).
- Jentschura, Hansgeorg; Jung, Dieter; Mickel, Peter (1977).
*Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869-1945*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-893-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-893-X). [OCLC](/wiki/OCLC) [3273325](//www.worldcat.org/oclc/3273325).
- Johnston, Ian; McAuley, Rob (2000).
*The Battleships*. [Osceola, Wisconsin](/w/index.php?title=Osceola,_Wisconsin&action=edit&redlink=1): MBI Pub. Co. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7603-1018-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7603-1018-1). [OCLC](/wiki/OCLC) [45329103](//www.worldcat.org/oclc/45329103).
- Preston, Anthony (1999).
*The World's Great Aircraft Carriers: From World War I to the Present*. London: Brown Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-89788-458-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-89788-458-3). [OCLC](/wiki/OCLC) [52800756](//www.worldcat.org/oclc/52800756).
- Reynolds, Clark G. (1968).
*The Fast Carriers: The Forging of an Air Navy*. New York: [McGraw-Hill](/wiki/McGraw-Hill). [OCLC](/wiki/OCLC) [448578](//www.worldcat.org/oclc/448578).
- Schom, Alan (2004).
*The Eagle and the Rising Sun: The Japanese-American War, 1941–1943, Pearl Harbor through Guadalcanal*. New York: [W. W. Norton](/w/index.php?title=W._W._Norton&action=edit&redlink=1). [ISBN](/wiki/ISBN) [0-393-04924-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-393-04924-8). [OCLC](/wiki/OCLC) [50737498](//www.worldcat.org/oclc/50737498).
- Skulski, Janusz (1989).
[. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press.](http://books.google.com/books?id=mw0GLSCmfCQC) *The Battleship Yamato* [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87021-019-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87021-019-X). [OCLC](/wiki/OCLC) [19299680](//www.worldcat.org/oclc/19299680).
- Steinberg, Rafael (1980).
*Return to the Philippines*. New York: [Time-Life Books](/w/index.php?title=Time-Life_Books&action=edit&redlink=1). [ISBN](/wiki/ISBN) [0-80942-516-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-80942-516-5). [OCLC](/wiki/OCLC) [4494158](//www.worldcat.org/oclc/4494158).
- Wheeler, Keith (1980).
*War Under the Pacific*. New York: [Time-Life Books](/w/index.php?title=Time-Life_Books&action=edit&redlink=1). [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8094-3376-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8094-3376-1). [Yoshida, Mitsuru](/w/index.php?title=Mitsuru_Yoshida&action=edit&redlink=1); Minear, Richard H. (1999) [1985]. *Requiem for Battleship Yamato*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-55750-544-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-55750-544-6). [OCLC](/wiki/OCLC) [40542935](//www.worldcat.org/oclc/40542935).
- Yoshimura, Akira (2008).
*Battleship Musashi: The Making and Sinking of the World's Biggest Battleship*. Tokyo: [Kodansha International](/w/index.php?title=Kodansha_International&action=edit&redlink=1). [ISBN](/wiki/ISBN) [4-7700-2400-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/4-7700-2400-2). [OCLC](/wiki/OCLC) [43303944](//www.worldcat.org/oclc/43303944).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Yamato_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)&action=edit§ion=15)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Yamato-class Battleship](http://combinedfleet.com/ship.php?q=yamato_c.htm)trên trang Combined Fleet
|
|
|
|
Hải quân:
hạng Nhất:
Otsu)
|
|[Tàu hộ tống](/wiki/T%C3%A0u_h%E1%BB%99_t%E1%BB%91ng) D- Chiếc duy nhất trong lớp • C- Kiểu tàu được cải biến • N- Xếp lớp tàu tuần dương hạng nhẹ theo [Hiệp ước hải quân Washington](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_h%E1%BA%A3i_qu%C3%A2n_Washington&action=edit&redlink=1)cho đến năm 1939 • H- Chưa hoàn tất vào lúc chiến tranh kết thúc

X-Cache-Status: hit

X-Cache: cp1055 hit/1, cp1054 miss


markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
- Hương vị thơm ngon, bổ dưỡng
- Đóng gói nhỏ gọn, tiện dụng
- Sản phẩm nhập khẩu đảm bảo an toàn vệ sinh
|
|Hướng dẫn bảo quản |Nơi khô ráo thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp|
|
|Hương vị |Cay|
|
|Khối lượng |36g|
|
|Hướng dẫn sử dụng |Dùng trực tiếp|
|
|Quy cách đóng gói |Gói|
|
|Thành phần nguyên liệu |Tảo biển, dầu cọ, ớt, tiêu, muối, hương vị|
|
|Hạn sử dụng |15 (tháng)|
|
|Xuất xứ |Thái Lan|
Hương vị thơm ngon, bổ dưỡng
Bánh snack rong biển vị cay Taokaenoi được làm từ rong biển nguyên chất, có hương vị đặc trưng, giòn tan, thơm ngon. Rong biển có giá trị dinh dưỡng rất cao, chứa nhiều vitamin và khoáng chất tốt cho cơ thể. Ăn rong biển còn có tác dụng dưỡng da, giảm béo, không gây tăng cân, phù hợp cho mọi đối tượng.
Đóng gói nhỏ gọn, tiện dụng
Rong biển được sấy giòn và cắt miếng vừa ăn. Thiết kế gói nhỏ gọn, thuận tiện, có thể mang theo dễ dàng trong những chuyến đi chơi, picnic để làm món ăn nhẹ.
Sản phẩm nhập khẩu đảm bảo an toàn vệ sinh
Được sản xuất và đóng gói trên dây chuyền hiện đại, khép kín, phương pháp sấy chân không nên Bánh snack rong biển vị cay Taokaenoi vẫn giữ được đặc tính tự nhiên, đặc biệt là các dưỡng chất được bảo tồn. Sản phẩm nhập khẩu từ Thái Lan, đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.
## Đánh giá & Bình luận

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Connection: close


markdown:
![](https://static6-a.akamaihd.net/assets/images/spinner.gif?75fe8ecc)
|
|
## Ha-ba-cúc 3New Vietnamese Bible (NVB)
## Lời Cầu Nguyện Của Tiên Tri Ha-ba-cúc
3 Đây là lời cầu nguyện của tiên tri Ha-ba-cúc.
## Lời Cầu Nguyện
## Khải Tượng Về Đức Chúa Trời Toàn Thắng
9 Ngài lột trần cây cung,
Mũi tên là lời thề Ngài phán.
Sê-la
Ngài dùng sông ngòi xẻ đất.
10 Núi đồi rung chuyển khi thấy Ngài;
Mưa trút xuống ào ào như thác đổ.
Vực sâu gào thét,
Ngọn sóng dâng cao.
11 Mặt trời, mặt trăng dừng lại nơi chúng ở,
Khi mũi tên Ngài lướt ngang sáng chói,
Khi ngọn giáo Ngài lóe lên như chớp.
12 Trong cơn giận, Ngài rảo quanh cõi đất,
Trong cơn phẫn nộ, Ngài chà đạp các dân tộc.
13 Ngài ra đi giải cứu dân mình,
Đem sự cứu chuộc đến cho người được Ngài xức dầu.
Ngài đập nát đầu bọn gian ác,
Phơi trần chúng từ cổ đến chân.
Sê-la
14 Ngài dùng tên của các chiến sĩ bắn thủng đầu bọn chúng,
Khi chúng ập tới như vũ bão để đánh chúng tôi tan tác,
Khi chúng reo mừng
Như sẵn sàng ăn nuốt người nghèo trong nơi kín.
15 Ngài cưỡi ngựa đạp trên biển cả,
Khiến sóng to dậy lên, nổi bọt.
## Vững Lòng Tin
## Chú Thích Sau Cùng
Gởi cho nhạc trưởng, dùng với đàn dây.
## Footnotes:
New Vietnamese Bible. Used by permission of VBI (
You'll get this book and many others when you join Bible Gateway Plus.
[Learn more](/plus?utm_source=bg&utm_medium=sidebar&utm_campaign=bgplus_learnmore_preview-0)

WARC-Truncated: length

Server: Tengine

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Vary: Accept-Encoding

Set-Cookie: bg_id=d2938a5e8ec98a0692a96033702ded35; path=/; domain=.biblegateway.com; secure


markdown:
Thông tin
[ lương cao Việc Làm Khách Sạn](https://hotelcareers.vn/)
# Bếp điện từ Romal loại nào tiết kiệm điện?
Thảo luận trong '
[Rao vặt linh tinh](forums/rao-vat-linh-tinh.736.html)'
-
#### 9/3/16
-
[hoangtuyetnehob](members/hoangtuyetnehob.55760.html)
-
[9/3/16]
-
[hoangtuyetnehob](members/hoangtuyetnehob.55760.html)
-
#### 0
-
#### 102
-
#### 0
-
Thông tin
[ lương cao Việc Làm Khách Sạn](https://hotelcareers.vn/)
Thảo luận trong '
[Rao vặt linh tinh](forums/rao-vat-linh-tinh.736.html)'

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: xf_session=e99b9cd6d5de04c387a1ee2f1565a3dc; path=/; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding,User-Agent


markdown:
![ ](/img/detail/baby-name/img-1.png)
## Công cụ Đặt tên cho bé
Trong quan niệm truyền thống của người phương Đông, việc chọn một cái tên để gửi gắm niềm mong đợi, niềm hy vọng cho con yêu của mình là điều rất được coi trọng. Cái tên được cho rằng sẽ gắn liền với tuổi thơ và tương lai, quyết định phần lớn đến cuộc sống sau này của con.
Hiểu được điều đó, CLB HUGGIES
® hân hạnh mang đến cho bạn kho dữ liệu danh sách những “Tên hay cho bé” để cha mẹ có thể tham khảo và lựa chọn tên đi kèm các chữ đệm cho con yêu của mình. Với những cái tên đẹp và đầy ý nghĩa nói trên, hi vọng bạn sẽ chọn được một cái tên đẹp nhất, vừa ý nhất cho bé yêu nhà mình.
### Ý nghĩa tên:
**Dĩnh**
Nghĩa Hán Việt là ngòi bút, sự thông minh hơn người.
### Các tên gần giống
Công là cái chung, công việc. Công Dĩnh là ngòi bút cho công việc, được hiểu như sự mong đợi của cha mẹ, con sẽ là người trí tuệ xuất sắc, tài năng quảng đại.
Đăng là ngọn đèn. Đăng Dĩnh được hiểu là tố chất của ngọn đèn, thể hiện trí tuệ thông minh, ánh sáng tư chất.
- Từ khóa:

X-UA-Compatible: IE=edge


markdown:
CSKH: 1900 1870
Khác: (08) 3930 8290
Từ 7h30 - 21h hằng ngày
DKKD: 0312788481, Ngày cấp: 21/05/2014, Sở kế hoạch đầu tư thành phố Hồ Chí Minh
HCM: Lầu 7, Tòa nhà Anh Đăng, 215 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7, Quận 3, Tp. Hồ Chí Minh
(Xem bản đồ)
HN: Lầu 9, 70-72 Bà Triệu, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội
(Xem bản đồ)

Server: Microsoft IIS 6.0 - Setup and config by duocnt.tech@gmail.com

Cache-Control: private, no-cache="Set-Cookie"

Access-Control-Allow-Methods: GET, PUT, POST, DELETE, OPTIONS

X-Cache: MISS from DuocNguyen

X-Cache-Lookup: MISS from DuocNguyen:82


markdown:
Cô gái Mãn Châu - Hồi 62
Theo bạn chọn tình
Ngày đăng 05-04-2012
Tổng cộng 92 hồi
Đánh giá 8.5/10 với 288735 lượt xem
Câu nói của Mông Bất Danh làm cho Tổ Tài Thần xạm mặt, nhưng Tổ Thiên Hương vội rước nói :
- Đa tạ Mông lão, tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, không nghe lời cha mẹ là bất hiếu, nếu quả thật gia phụ muốn gả tiểu nữ cho một tên nào trong bọn Lý Tự Thành thì vì chữ hiếu, tiểu nữ cũng gật đầu mà không bao giờ do dự.
Tổ Tài Thần vụt ngời ánh mắt và Mông Bất Danh gật gật đầu :
- Cô bé, cô quả là một hiếu tử, cũng mong lòng hiếu của cô sẽ động đến trời cao.
Tổ Thiên Hương cúi mình :
- Đa tạ Mông lão bá.
Mông Bất Danh đưa tay :
- Thôi, theo cha đi cô bé, ta không đưa...
Tổ Thiên Hương nói :
- Không dám, Mông lão bá, lão bá là ân nhân xin nhận tiểu nữ một lạy này...
Nàng giật khỏi tay Tổ Tài Thần bước lên hai bước xụp lạy Mông Bất Danh và nói nhỏ :
- Đi thật nhanh...
Mông Bất Danh lật đật vòng tay :
- Cô bé, đứng dậy đi...
Tổ Thiên Hương đứng lên lùi lại nói với Tổ Tài Thần :
- Đi cha.
Tổ Tài Thần lừ mắt vào mặt Mông Bất Danh, tia mắt đầy sát khí...
Mông Bất Danh cười :
- Tổ lão, đừng có như vậy chớ, ta là con người tuyệt tự mà ta còn phải giữ đức, lão tài phú có đứa con hiếu đạo như thế, thì nên vì con mà suy nghĩ chớ.
Tổ Tài Thần xạm mặt, nhưng không nói một lời, ông ta kéo tay Thiên Hương bỏ đi ra...
Mông Bất Danh nói với :
- Cô bé, rán mà bảo trọng.
Thiên Hương nghiêng mặt lại :
- Đa tạ, lão bá cũng bảo trọng và xin chiếu cố Triệu cô nương.
* * * * *
Đám họ Tổ đến thật nhanh mà kéo đi cũng thật nhanh.
Chỉ trong nháy mắt, trước sân Tấn Từ chỉ còn lại một mình Mông Bất Danh, ông ta đứng sững sờ như kẻ mất hồn...
Khóe mắt nhăn nheo của lão già chưa từng bộc lệ tình trước mặt ai, bỗng nhiên hai giọt nước mắt lăn dài trên má...
Trước sân đề không khí như đọng lại, khung cảnh vắng lặng đến thảm thương.
Mẫn Tuệ nhè nhẹ bước ra lên tiếng :
- Mông lão gia...
Mông Bất Danh nói mà không quay lại :
- Tổ Thiên Hương bảo ta đi thật nhanh.
Mẫn Tuệ nói :
- Tôi thấy, tôi thấy nàng nói với lão gia.
Mông Bất Danh nói :
- Biết cha, không ai bằng con. Xem tình hình này chắc Tổ Tài Thần không khi nào biết tỉnh ngộ.
Mẫn Tuệ nói :
- Ông ta đã đối không phải với con.
Mông Bất Danh nói :
- Hắn không phải là một người cha.
Mẫn Tuệ băn khoăn :
- Mông lão gia, không biết Thiên Hương thư thư...
Mông Bất Danh nói :
- Không có gì chắc cả, nhưng ta biết cô bé sẽ tìm cách trở lại với chúng ta trong một ngày nào đó...
Mẫn Tuệ buồn buồn :
- Tôi tức vì lỡ sanh con gái của một đại quan của triều đình, nếu không tôi sẽ ra mặt trận cho thỏa lòng căm tức.
Mông Bất Danh nói :
- Ta có thể lắm, nhưng khi có mặt Thiên Hương ta không đành lòng...
Mẫn Tuệ hình như muốn nói một việc gì, nhưng rồi nàng lại mím miệng làm thinh...
Nghê Thường từ trước đến sau cứ cúi mặt, âm thầm không nói một tiếng nào...
Mông Bất Danh nói :
- Đi, nàng để cho ta đi nhanh khỏi nơi này, ta đừng phụ lòng cô bé.
* * * * *
Cỗ xe lại lao vào đêm tối.
Đêm thật vắng, nhưng tiếng chân ngựa, tiếng bánh xe không khua lớn vì Mông Bất Danh đã rẽ ngựa vào đồng cỏ, tránh không chạy ngoài đường.
Ông ta không sợ phiền phức, ông ta chỉ sợ khó khăn cho Mẫn Tuệ, người mà Thiên Hương quyết hy sinh bảo vệ.
Ông ta không muốn làm cho sự hy sinh của nàng vô ích.
Phải yên ổn lìa khỏi nơi đây cho Thiên Hương được thỏa lòng.
Trong xe, không khí thật nặng nề, mặc dù bây giờ họ đã vén cả rèm lên, hay ít nhất là vì không khí bên ngoài không sáng sủa...
- Không biết chị Thiên Hương bây giờ ra sao...
Có tiếng nho nhỏ của Mẫn Tuệ, hình như nàng hỏi mà cũng hình như nàng tự nói với mình.
Cũng như không khí bên ngoài và cả trong xe, Mông Bất Danh nghe tâm tình nặng nề khó thở, lần thứ nhất trong đời ngang dọc, không lụy vì ai, không để phiền ai, lão già khó tính bỗng nghe lòng mình ray rứt...
Cho dầu Thiên Hương là con gái Tổ Tài Thần nhưng nàng không giống cha một chút nào, nàng là người con gái rất khó tìm nhất là trong thời loạn lạc, người con gái như nàng thật xứng đáng được gọi là “kỳ nữ tử”.
Đã trên khoảng đường dài cùng nhau chia bớt lo âu, chia sớt nhọc nhằn, phước cùng hưởng, họa cùng chia, bây giờ thì hai ngả trái nghịch nhau, kẻ xuôi người ngược.
Là một lão già bên ngoài xem như chẳng có gì đáng làm cho ông ta lưu ý, con người luôn luôn có vẻ ngạo nghễ, trào lộng với mọi người và luôn cả chính mình, con người như không có gì có thể làm xao động thế nhưng Mông Bất Danh chính là con người nhiều nhiệt huyết, nhiều tình cảm hơn ai hết...
Nhất là trong chuyến đi này, lão đã xem ba cô gái như con ruột mình, bây giờ bỗng mất đi một đưa, bảo sao lòng lão không thê thảm.
Mông lão vun vút ngọn roi và nói lẩm nhẩm như để trả lời cho Mẫn Tuệ mà cũng như để trấn an chính lòng mình :
- Không sao, chắc không sao, hổ dữ cũng không nỡ ăn thịt con mà...
Mẫn Tuệ nói :
- Tổ Tài Thần có thể không làm gì con ông nhưng bọn giặc cướp hung hăng dâm loạn ấy chắc gì để yên được cho nàng...
Mông Bất Danh thở ra :
- Biết làm sao bây giờ...
Mẫn Tuệ nói :
- Tổ Tài Thần lại là một con người chỉ biết có lợi, có danh, ngày trước vì để cấu kết với Mãn Châu, ông ta ép gả con gái mình, bây giờ đầu về với Lý Tự Thành, biết đâu lại không dụng nhan sắc con mình để làm vui, để mua lòng bọn giặc...
Mông Bất Danh nói :
- Nếu hắn còn chút nhân tính thì lòng hiếu của Tổ Thiên Hương may ra sẽ làm cho hắn cảm động...
Mẫn Tuệ hỏi :
- Mông lão thấy có thể thế không?
Mông Bất Danh nói :
- Đúng ra thì như thế, vì con người làm gì cũng phải có chút ít nhân tính nhất là lão chỉ có một đứa con gái, đứa con lại chí hiếu, ta không muốn tin Tổ Tài Thần lại đem quăng hết nhân tính của mình...
Mẫn Tuệ nói :
- Mong rằng được như vậy...
Nàng ngưng lại và bỗng hớt hải kêu lên :
- Mông lão gia, Nghê Thường...
Như linh tính có chuyện bất thường, Mông Bất Danh hỏi nhanh :
- Cái gì? Nghê Thường sao?
Mẫn Tuệ run giọng :
- Nghê Thường muội muội đâu rồi?
Mông Bất Danh hoảng hốt quay đầu nhìn lại, trong xe chỉ có mỗi một mình Mẫn Tuệ, còn Nghê Thường thì không thấy.
Mông Bất Danh ghì cương ngựa dừng lại, ông ta nhìn bốn phía...
Bóng tối trầm trầm, sương mù dầy đặc, không có một tiếng động, không có một bóng người.
Mông Bất Danh dậm chân thiếu điều gẫy gọng xe :
- Nó sợ Thiên Hương lâm nạn... nhưng tại sao đi lại không chịu nói một lời... Hừ, con ơi là con!
Nước mắt lão lại ứa ra.
Mẫn Tuệ kinh nghi :
- Nhưng tại sao mới ngồi với tôi đây mà...
Mông Bất Danh cười méo xẹo :
- Cô nương quên rồi, nó ra từ Bạch Liên giáo, không nhớ nó làm cho Nam Cung Nguyệt xính vính đó hay sao?
Mẫn Tuệ thật thà :
- Nhưng cô ấy đã bảo là không dùng nữa cơ mà!
Đang buồn nhưng Mông Bất Danh cũng bật cười :
- Đã nói không làm cái chuyện ấy để hại người, chớ khi mà nó đem ra có lợi cho người lành thì tại sao lại không?
Ông ta lại thở ra :
- Đầu đuôi có bốn người, bây giờ chỉ còn lại hai, thật không biết bao giờ cho hết cái chuyện tang thương...
Mẫn Tuệ cau mày :
- Mông lão gia, chúng ta theo kiếm...
Mông Bất Danh hỏi lại :
- Kiếm ai? La Hán hay Đức Uy?
Mẫn Tuệ nói :
- Nghê Thường muội muội còn không đi tìm La Hán trong lúc này thì làm sao tôi lại phải đi kiếm Đức Uy?
Mông Bất Danh nói :
- Ai cũng được cả, ai cũng có thể xông vào hang ổ giặc để giết cho sướng tay, nhưng chỉ riêng cô là không được.
Mẫn Tuệ nói :
- Sao lại không? Cha tôi đã bị hại rồi, không còn ai có thể bức bách ai được nữa, mà cho dầu cha tôi còn tại thế, chúng cũng không dễ gì mang tôi ra để bức bách được người đâu.
Mông Bất Danh nói :
- Nhưng còn triều đình...
Mẫn Tuệ lắc đầu :
- Không, chúng không thể đem tôi ra để bức bách triều đình, giá như cứ đem con gái của một đại thần ra bức bách được triều đình thì chúng đâu có phải tốn sức công thành đoạt quách.
Mông Bất Danh thở ra :
- Ta muốn nói tránh đi nhưng cô lại cứ buộc ta phải nói, chúng đem cô ra để bức bách Đức Uy, chúng không thể bức Đức Uy hàng nhưng chúng sẽ đưa Đức Uy vào hiểm địa. Cô có nhớ hắn đã mấy lần suýt chết khi đi tìm Dương đô đốc không?
Mẫn Tuệ cúi đầu, thật lâu nàng nói :
- Đã đành có thể, nhưng tôi nghĩ Đức Uy sẽ phân biệt được đâu là tình riêng, đâu là chuyện quan hệ triều đình...
Mông Bất Danh nói :
- Hắn không vì riêng hay chung gì cả, hắn chỉ đặt vấn đề cứu người và giết giặc nhất là nếu cô ở trong tay giặc, sự chiến đấu của hắ? sẽ bị hạn chế rất nhiều.
Mẫn Tuệ trầm ngâm :
- Mông lão, nhưng tại sao lại cứ phải sợ tôi lọt vào tay giặc, mình không biết chiến đầu hay sao?
Mông Bất Danh nói :
- Bất cứ một vấn đề nào, chúng ta cũng đều phải đề phòng.
Mẫn Tuệ tặc lưỡi :
- Tại sao phải như vậy? Tại sao? Không lẽ bây giờ tôi cứ ngồi một chỗ, không lẽ không nghĩ đến ai hết hay sao? Tôi thấy làm như thế thật không ích gì cả, cũng không bằng một cái chết.
Mông Bất Danh khoát tay :
- Thôi thôi... được rồi, ta sẽ đem cái mạng già này mà giữ lấy cô. Đi cứ đi.
Ngọn roi vút tron trót, cỗ xe lao tới như bay.
Mẫn Tuệ thở dài, nàng muốn nói nhưng rồi lại làm thinh...
* * * * *
Trời mới vào xuân, hơi hám mùa đông như chưa tan hẳn.
Mặt trời lên cao nhưng khí lạnh hãy còn tê người.
Đức Uy chấp tay sau đít đi bách bộ, không ai làm sao có thể đoán được gì trong lòng hắn, hình như bao nhiêu năm ẩn trong thảo lư với người nghĩa phụ, hắn đã luyện được một phong thái trầm tĩnh đến lạ lùng.
Tay phải chồng lên bàn tay trái và cũng thói quen, hắn vo vo cây quạt.
Một gã hành khất trung niên đi xăm xăm lại gần cúi mình :
- Thiếu hiệp, Tổng đường đã có thư, cho hay rằng Tào Hóa Thuần luôn ở trong kinh thành không hề đi đâu cả.
Đức Uy liếc nhanh và gật đầu :
- Đa tạ.
Tên trung niên hành khất quay đi, Đức Uy cứ đi về đằng trước.
Một chập sau, lại một trung niên hành khất đi lại vòng tay :
- Thiếu hiệp, Sấm Vương Lý Tự Thành không nghe tin tức, chỉ biết một tên kiện tướng của hắn hiện cách đây trong vòng trăm dặm với một lực lượng khá đông.
Đức Uy nhướng mắt :
- Chủ lực của Sấm tặc ở đâu?
Gã trung niên hành khất đáp :
- Chủ lực của hắn vốn ngược lên hướng bắc, nhưng không hiểu sao lại thình lình chuyển sang tây.
Đức Uy nói :
- Có thể dương Đông kích Tây đó, hắn quyết định đầu tháng này sẽ công hãm Kinh sư.
Tên trung niên hành khất nói :
- Hắn nói là nói, làm được hay không là chuyện khác, các tướng trấn thủ yếu khẩu của triều đình cũng đâu phải là hạng bất tài.
Đức Uy gật đầu :
- Điều đó tôi biết, thế nhưng không thể không phòng và nhất là trước khi hết tháng hai này phải tìm cho được hắn.
Gã hành khất nói :
- Thiếu hiệp, Sấm tặc tưởng chắc cũng biết điều đó lắm, tả hữu của hắn có nhiều mưu sỹ và tự nhiên trong khu chủ lực của hắn không nhất định là có hắn.
Đức Uy mím miệng gật đầu :
- Đó là cao kiến, đa tạ. Bây giờ trừ được tên nào cứ trừ, chúng đóng quân nơi nào, phải đi về hướng nào là gặp?
Gã hành khất nói :
- Thiếu hiệp đi về hướng Đông, trong vòng mười dặm sẽ có người thông báo.
Đức Uy gật đầu :
- Đa tạ.
Hắn quay mình về hướng Đông.
Hắn gia tăng cước lực, dáng cách tuy vẫn ung dung, nhưng bây giờ hắn bước khá nhanh.
Chỉ đi một hơi, hắn đã nuốt khoảng đường hơn sáu dặm và chợt có bóng người xăm xăm đi tới khá nhanh.
Một tên thanh nhiên hành khất bước nhanh lên trước hắn, cúi mình :
- Thiếu hiệp, rẽ về Đông Bắc khoảng năm mươi dặm, trong một tòa trang viện rộng lớn, Trương Tam Dõng, tên thuộc hạ đắc lực của Sấm tặc đóng quân ở đó.
Đức Uy hỏi :
- Bố trí ra sao?
Gã kia nói :
- Chức phận hắn khá cao, chung quanh trong vòng ba dặm khó đến gần.
Đức Uy gật đầu :
- Đa tạ.
Tên hành khất cúi mình phi thân đi thẳng.
* * * * *
Một gian phòng thanh khiết, khoáng thoát.
Bàn ghế tuy không rộng nhưng được làm từ danh mộc, trên bàn một ngọn đèn lưu ly ánh sáng dịu dàng.
Không giống phòng ngủ, cũng không giống phòng khách, hình như đó là một thư phòng. Tổ Thiên Hương đang ngồi trong thư phòng đó.
Nàng ngồi trước án thư, một tay chống bên má, nàng nhìn ánh đèn, đôi mắt nàng sáng long lanh, đôi mắt ướt u buồn cùng gian phòng quạnh hiu.
Gian phòng thanh khiết đến lạ lùng, không khí có thể thay đổi, nếu con người ở trong một tâm tình khác hẳn.
Gian phòng trở thành hiu quạnh, Thiên Hương chỉ có một mình, một mình mang tâm trạng gần như nát tan, chết lặng.
Thời gian ở đây chậm quá, ít ra đối với Thiên Hương thời gian thật nặng nề, nàng không biết nàng ngồi như thế đã bao lâu và còn đến bao lâu.
Hình như nàng không nghe không thấy gì cả, bất luận bên ngoài có tiếng động, tiếng động đó là tiếng ngựa phi, tiếng quát tháo, bất luận là tiếng động gì, nàng đều không nghe thấy. Nàng chỉ có mỗi việc đó là tiếng động của tâm tư.
Tâm tư ray rứt nặng nề.
Tuy nàng lật từng trang sách, không ai biết được nàng có đọc hay không, chính nàng cũng không biết nàng lật sách để làm gì.
Nhưng thình lình, tay nàng ngưng lật, quyển sách trải ra trước mắt bất động, tay nàng bất động.
Mắt nàng đăm đăm vào trang sách nhưng nàng không đọc sách, nàng đang nhìn mảnh hoa tiên gặp trong trang sách cũ.
Không biết mảnh hoa tiên nằm trong đó đã bao lâu, hơi hương hãy còn phảng phất, nét chữ thanh tú, đó là mảnh giấy chép bài phú “Võ Xuân Từ”và dưới bài phú có hai chữ “Tích Hương”.
Nét chữ vốn là của con gái, nét chữ thật mạnh dạng, nhưng cái tên, tên hay là bút hiệu?
Nét chữ như còn tươm dấu mực, trong thơ phòng này chỉ có một mình nàng, trừ người của Tổ gia ra, bên ngoài toàn là bọn giặc cướp Lý Tự Thành mà Tổ gia thì cũng chỉ có mỗi một mình nàng là gái, bây giờ trên dọc đường hành quân, nàng đâu còn có nữ tỳ như khi ở Trường An?
Vậy thì ai? Ai viết mảnh giấy này?
Bài phú chép trên mảnh hoa tiên là bài phú cổ, có thể đó chỉ là cái cớ, hai chữ Tích Hương mới đáng kể...
Hai chữ Tích Hương có quá nhiều ý nghĩa.
Thiên Hương nghĩ đến tên mình, đồng thời nhớ lại trong quyển truyện xa xưa có chuyện hẹn hò mà người đề thư ghi là “Tích Việt” tự nhiên, người ta hiểu ngay hai chữ ấy có nghĩa là hẹn hò gặp nhau, rủ nhau đi trốn, còn nàng trong hoàn cảnh hiện tại của nàng có ai muốn gặp nàng không, nếu có thì người ấy là ai?
Người con gái? Nét chữ của người con gái...
Thiên Hương đứng dậy, nàng đi ra bằng dáng cánh khoan thai.
Bên ngoài cửa, có một tên đại hán áo đen.
Hắn đeo đao đứng canh ngoài cửa.
Hắn khom mình xuống khi thấy Thiên Hương bước ra, hắn nói :
- Tham kiến tiểu thư, chẳng hay tiểu thư định đi đâu?
Thiên Hương lạnh lùng :
- Ta định ra ngoài cho khoan khoái.
Tên áo đen lại khom mình :
- Thuộc hạ được lão chủ nhân căn dặn rằng nơi đây đang lúc binh hoang mã loạn nên đừng cho tiểu thư ra ngoài.
Thiên Hương cau mặt :
- Giam ta nơi đây có phải không?
Tên áo đen xanh mặt, hắn cúi đầu :
- Thuộc hạ không dám, đó là lệnh của lão chủ nhân.
Giọng của Thiên Hương hơi dịu lại, khi nàng cảm thấy dáng cách đáng thương của tên thuộc hạ, nàng nói :
- Ta đã về đây thì ta không đi nữa, nhưng lúc ta cần đi thì không ai có thể cản ta.
Ta muốn gặp lão chủ nhân.
Tên áo đen nói :
- Kính thưa tiểu thư, lão chủ nhân hiện đang uống rượu với Trương tướng quân.
Thiên Hương nói :
- Uống rượu không phải là chuyện quan trọng, ngươi hãy đến thưa với lão chủ nhân rằng ta muốn gặp người, thỉnh người đến đây...
Tên áo đen tỏ vẻ khốn đốn :
- Tiểu thư, xin minh giám... không có lệnh của chủ nhân, thuộc hạ không dám lìa bỏ nơi đây...
Thiên Hương nói :
- Ngươi sợ ta chạy mất phải không? Ngươi hãy yên tâm, ta đã về đây thì ta không chạy đâu mà sợ, nhưng nếu thật sự ta muốn đi thì ngươi cũng không thể ngăn chặn được ta và nhất là nếu ta không chịu ở đây thì ta đâu có theo lão chủ nhân đến đây.
Tên áo đen nói :
- Điều đó thuộc hạ biết, chỉ có điều không có lệnh của lão chủ nhân thuộc hạ không dám.
Thiên Hương trầm ngâm :
- Nghĩ vì ngươi là người chỉ biết phụng mạng hành sự, nên ta cũng không trách chi, vậy nếu ở đây còn có người, ngươi hãy cho đi thông báo với lão chủ nhân.
Tên áo đen vòng tay :
- Thuộc hạ xin tuân mạng.
Hắn vừa quay lưng thì Thiên Hương gọi lại :
- Khoan...
Tên áo đen hỏi :
- Tiểu thư còn căn dặn chuyền gì nữa?
Thiên Hương hỏi :
- Ta đến đây mà quên hỏi, chỗ này gọi là gì?
Tên áo đen đáp :
- Thuộc hạ theo chủ nhân đến đây, chỗ này người lạ nên không biết rõ. Chỉ nghe người ta gọi đây là Từ Trang.
Thiên Hương cau mặt :
- Sao lại gọi là Từ Trang? Chủ nhân ở đây là họ Từ sao?
Tên áo đen đáp :
- Điều đó thuộc hạ thật tình không biết.
Thiên Hương nói :
- Ngươi theo lão chủ nhân đến đây thì lúc ấy nơi này có ai không?
Tên áo đen hơi do dự?
- Điều đó... thuộc hạ không biết rõ...
Thiên Hương cau mặt :
- Không biết? Ngươi không phải điếc cũng không phải mù, đến đây hoàn cảnh như thế nào có ngươi hay không biết là sao?
Tên áo đen cúi đầu?
- Bẩm tiểu thư, thuộc hạ quả tình là không biết!
Thiên Hương nhìn hắn bằng đôi mắt khó chịu :
- Không biết thì thôi, đi đi.
Tên áo đen vừa quay đi thì bỗng trở lại ngay, hắn nói :
- May quá, lão chủ nhân đã tới.
Hắn cúi mình và lui trở ra ngoài.
Thiên Hương nghe thấy tiếng bước chân của cha mình.
Sau lưng Tổ Tài Thần là Cung Thần Kim Nguyên Bá.
Kim Nguyên Bá ăn vận vẫn luôn có vẻ sang trọng, trong khi Tổ Tài Thần vẫn cứ với bộ áo vải nhà quê.
Thật không ai biết ông ta tiết kiệm hay là cố giấu cái giàu sang của mình.
Thiên Hương đứng yên một chỗ gần như bất động, mãi đến lúc Tổ Tài Thần đến gần, nàng mới nghiêng mình thi lễ.
Kim Nguyên Bá cung kính vòng tay :
- Tham kiến cô nương.
Thiên Hương làm thinh mà cũng không buồn nhìn vào mặt hắn.
Tổ Tài Thần cười nói với con :
- Sao? Thiên Hương con vẫn chưa ngủ à?
Thiên Hương đáp :
- Thưa cha, hãy còn sớm. Ở đây buồn quá, con định ra ngoài đón gió, xem cảnh sắc về đêm ở đây, vừa ra đến cửa thì bị chặn lại. Nghe nói cha có dặn ở đây loạn lắm, nên không cho con ra ngoài.
Tổ Tài Thần gật đầu :
- Chứ sao con, con không thấy ngay cửa phòng của con cha đã phái người phòng vệ đó sao? Thiên Hương, con nên biết ở đây đã loạn mà lại còn phức tạp lắm, thêm vào đó, chỉ có mỗi mình con là gái, thuộc hạ của Sấm Vương người nào cũng quen tính tự do phóng túng, cho nên cha phải giữ gìn.
Tổ Thiên Hương hỏi :
- Đã thế thì tại sao cha lại đưa con đến đây làm gì?
Tổ Tài Thần ngập ngừng :
- Điều đó... thật thì hãy giữ chỗ nào cũng thế thôi, giờ loạn lắm không chỗ nào được yên.
Thiên Hương nói :
- Nơi nhà mình cũng có thể gọi là chỗ an toàn chứ.
Tổ Tài Thần lắc đầu :
- Nếu an toàn thì cha đâu có đi như thế này.
Nói đến đây thì hai người đã đến trước phòng. Kim Nguyên Bá bước tránh ra ngoài, Tổ Tài Thần đi thẳng vào trong.
Liếc qua khắp nơi và hỏi :
- Con vẫn còn đọc sách đó à?
Thiên Hương đáp :
- Ở không chẳng có chuyện gì, con tìm quyển sách đọc cho vui. Ở đây sách có nhiều, hình như trước kia của vị tiểu thư nào đó phải không cha?
Nàng vừa trả lời vừa hỏi, nàng muốn tìm xem bức hoa tiên chép bài phú cổ có đề hai chữ Tích Hương mà nàng vừa bắt gặp khi nãy.
Không ngờ Tổ Tài Thần hình như không chú ý về chuyện sách ở đây, ông ta lơ đãng ngồi xuống và nói :
- Ngồi đi con, cha nói chuyện cho vui.
Thấy cha mình không chú ý về câu hỏi, Thiên Hương cũng không hỏi lại, nàng khép nép ngồi xuống ghế bên.
Tổ Tài Thần trầm ngâm :
- Thiên Hương, lúc lên ba tuổi thì con đã mất mẹ rồi. Một mình cha lo chiếu cố cho con khôn lớn, phần thì phải lo sự nghiệp của nhà họ Tổ khắp nơi thật khó khăn hết sức.
Thiên Hương nói :
- Cha đã phải chịu cực khổ nuôi dưỡng con khôn lớn điều đó con đã rõ, ân đức của cha, trọn đời con không làm sao báo đáp cho xong.
Tổ Tài Thần cười cười :
- Khắp trong thiên hạ ai lại không có nuôi dưỡng cho con từ đời này sang đời khác cũng đều như thế. Đó là trách nhiêm, là nghĩa vụ, đâu có thể nói đến chuyện ân đức, chuyện báo đáp. Chỉ có điều ngày nay con đã lớn rồi, trong khi loạn lạc không biết đến bao giờ mới được yên, nên lòng cha cảm thấy bồi hồi, tùy tiện mà nói chuyện thế thôi.
Thiên Hương cúi đầu làm thinh...
Hiểu cha không ai bằng con, Thiên Hương biết không phải như cha nàng vừa nói, không phải tùy tiện như thế đâu...

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html