text:
10 tháng 3
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ngày 10 tháng 3 là ngày thứ 69 (70 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 296 ngày trong năm.
Sự kiện[sửa | sửa mã nguồn]
- 1814 – Napoléon Bonaparte bị quân đội Liên minh thứ sáu đánh bại tại trận Laon.
- 1905 – Chelsea F.C. được thành lập tại Luân Đôn, nay là một trong các câu lạc bộ hàng đầu của bóng đá Anh.
- 1870 – Chính phủ Phổ cấp phép hoạt động cho Deutsche Bank, nay nằm trong các ngân hàng có ảnh hưởng nhất trên thế giới.
- 1909 – Hiệp ước Anh-Xiêm được ký kết, theo đó Xiêm từ bỏ chủ quyền đối với các quốc gia Mã Lai Kedah, Kelantan, Perlis và Terengganu, các khu vực này trở thành lãnh thổ bảo hộ của Anh.
- 1912 – Trung Quốc trở thành nước Cộng hoà sau khi nhà Thanh bị lật đổ.
- 1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Các máy bay B-29 của Hoa Kỳ oanh tạc thủ đô Tokyo của Nhật Bản khiến hơn 100.000 dân thường thiệt mạng.
- 1975 – Chiến tranh Việt Nam: Quân Giải phóng bắt đầu tiến đánh Buôn Ma Thuột trong Chiến dịch Tây Nguyên, và chiếm lĩnh thị xã vào hôm sau.
- 1978 – Nguyên mẫu oanh tạc cơ Mirage 2000, do hãng Dassault Aviation của Pháp thiết kế và chế tạo, thực hiện chuyến bay đầu tiên.
Sinh[sửa | sửa mã nguồn]
- 1503 - Ferdinand I, hoàng đế Đế quốc La Mã Thần thánh (m. 1564)
- 1628 - Marcello Malpighi, thầy thuốc người Ý (m. 1694)
- 1709 - Georg Steller, nhà tự nhiên học người Đức (m. 1746)
- 1749 - Lorenzo da Ponte, Librettist người Ý (m. 1838)
- 1772 - Friedrich von Schlegel, nhà thẩm mĩ học người Đức (m. 1829)
- 1787 - William Etty, họa sĩ người Anh (m. 1849)
- 1788 - Joseph von Eichendorff, nhà văn người Đức (m. 1857)
- 1810 - Samuel Ferguson, nhà thơ người Ireland (m. 1886)
- 1842 - Mykola Lysenko, nhà soạn nhạc người Ukraina (m. 1912)
- 1844 - Pablo de Sarasate, nghệ sĩ vĩ cầm người Tây Ban Nha (m. 1908)
- 1850 - Spencer Gore, vận động viên quần vợt, cầu thủ cricket người Anh (m. 1906)
- 1880 - Broncho Billy Anderson, diễn viên người Mỹ (m. 1971)
- 1888 - Barry Fitzgerald, diễn viên người Ireland (m. 1961)
- 1892 - Arthur Honegger, Thụy Sĩ nhà soạn nhạc người Pháp (m. 1955)
- 1892 - Gregory La Cava, người đạo diễn người Mỹ (m. 1952)
- 1903 - Bix Beiderbecke, nhạc sĩ người Mỹ (m. 1931)
- 1905 - Richard Haydn, diễn viên người Anh (m. 1985)
- 1915 - Harry Bertoia, nghệ sĩ người Ý (m. 1978)
- 1919 - Marion Hutton, ca sĩ người Mỹ (m. 1987)
- 1920 - Boris Vian, nhà văn, nhạc sĩ người Pháp (m. 1959)
- 1925 - Manolis Anagnostakis, nhà thơ người Hy Lạp (m. 2005)
- 1928 - James Earl Ray, kẻ ám sát người Mỹ (m. 1998)
- 1928 - Sara Montiel, nữ diễn viên, ca sĩ người Tây Ban Nha
- 1931 - Georges Dor, tác gia, nhà soạn kịch, ca sĩ, người sáng tác bài hát Quebec (m. 2001)
- 1937 - Joe Viterelli, diễn viên người Mỹ (m. 2004)
- 1938 - Marina Vlady, nữ diễn viên người Pháp
- 1945 - Birgitta Sellén, chính khách người Thụy Điển
- 1946 - Jim Valvano, bóng rổ huấn luyện viên người Mỹ (m. 1993)
- 1946 - Mike Hollands, họa sĩ phim hoạt hình người Úc
- 1946 - Hiroshi Fushida, người đua xe người Nhật Bản
- 1947 - Kim Campbell, thủ tướng Canada thứ 19
- 1947 - Bob Greene, nhà báo người Mỹ
- 1952 - Morgan Tsvangirai, chính khách người Zimbabwe
- 1953 - Paul Haggis, đạo diễn phim người Canada
- 1955 - Youssra, nữ diễn viên, ca sĩ Ai Cập
- 1955 - Toshio Suzuki, người đua xe người Nhật Bản
- 1957 - Matt Knudsen, diễn viên người Mỹ
- 1957 - Shannon Tweed, nữ diễn viên, người mẫu, người Canada
- 1957 - Osama bin Laden: Trùm khủng bố nổi tiếng nhất thế giới
- 1958 - Steve Howe, vận động viên bóng chày người Mỹ (m. 2006)
- 1958 - Sharon Stone, nữ diễn viên người Mỹ
- 1960 - Anne MacKenzie, phát thanh viên truyền thanh nhà báo
- 1961 - Laurel Clark, nhà du hành vũ trụ thầy thuốc (m. 2003)
- 1961 - Mitch Gaylord, vận động viên thể dục người Mỹ
- 1961 - Bobby Petrino, bóng đá huấn luyện viên người Mỹ
- 1962 - Seiko Matsuda, nhạc pop ca sĩ người Nhật Bản
- 1964 - Neneh Cherry, nhạc sĩ người Thụy Điển
- 1964 - Jasmine Guy, nữ diễn viên người Mỹ
- 1965 - Rod Woodson, cầu thủ bóng đá người Mỹ
- 1966 - Edie Brickell, ca sĩ người Mỹ
- 1966 - Gráinne Mulvey, nhà soạn nhạc người Ireland
- 1966 - Mike Timlin, vận động viên bóng chày người Mỹ
- 1968 - Felice Arena, tác gia trẻ em người Úc
- 1968 - Shoichi Funaki, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Nhật Bản
- 1969 - Paget Brewster, nữ diễn viên người Mỹ
- 1971 - Steve Arnold, người đua xe người Anh
- 1971 - Jon Hamm, diễn viên người Mỹ
- 1971 - Timbaland, ca sĩ nhạc Rapp người Mỹ
- 1972 - Matt Kenseth, người lái xe đua người Mỹ
- 1973 - Eva Herzigova, người mẫu, người Séc
- 1973 - Chris Sutton, cầu thủ bóng đá người Anh
- 1973 - Mauricio Taricco, cầu thủ bóng đá người Argentina
- 1973 - John LeCompt, nghệ sĩ đàn ghita người Mỹ
- 1976 - Haifa Wehbe, nữ diễn viên, người mẫu, ca sĩ người Liban
- 1976 - Kisaki, nhạc sĩ người Nhật Bản
- 1977 - Peter Enckelman, cầu thủ bóng đá người Phần Lan
- 1977 - Bree Turner, diễn viên múa, nữ diễn viên người Mỹ
- 1977 - Robin Thicke, ca sĩ người Mỹ
- 1981 - Samuel Eto'o, cầu thủ bóng đá người Cameroon
- 1981 - Efthimios Kouloucheris, cầu thủ bóng đá người Hy Lạp
- 1981 - Steven Reid, cầu thủ bóng đá người Anh
- 1982 - Timo Glock, người lái xe đua người Đức
- 1982 - Katharine Isabelle, nữ diễn viên người Canada
- 1983 - Carrie Underwood, nhạc country ca sĩ người Mỹ
- 1983 - Rafe Spall, diễn viên người Anh
- 1984 - Ben May, cầu thủ bóng đá người Anh
- 1984 - Olivia Wilde, nữ diễn viên người Mỹ
- 1985 - Lassana Diarra, cầu thủ bóng đá người Pháp
- 1985 - Kim Leclerc, chính khách người Canada
- 1988 - Ivan Rakitić, cầu thủ bóng đá người Croatia
- 1992 - Emily Osment, nữ diễn viên, ca sĩ người Mỹ
Mất[sửa | sửa mã nguồn]
- 1510 - Johann Geiler von Kaisersberg, người thuyết giáo Thụy Sĩ (s. 1445)
- 1584 - Thomas Norton, chính khách, nhà văn người Anh (s. 1532)
- 1588 - Theodor Zwinger, học giả Thụy Sĩ (s. 1533)
- 1669 - John Denham, nhà thơ người Anh (s. 1615)
- 1670 - Johann Rudolf Glauber, nhà hóa học người Đức (s. 1604)
- 1776 - Élie Catherine Fréron, nhà phê bình người Pháp (s. 1719)
- 1776 - Niclas Sahlgren, lái buôn, người làm việc thiện người Thụy Điển (s. 1701)
- 1832 - Muzio Clementi, nhà soạn nhạc người Ý (s. 1752)
- 1861 - Taras Shevchenko, nhà thơ người Ukraina (s. 1814)
- 1872 - Giuseppe Mazzini, chính khách người Ý (s. 1805)
- 1895 - Charles Frederick Worth, người may y phục nữ người Anh (s. 1826)
- 1910 - Carl Reinecke, nghệ sĩ dương cầm, người chỉ huy dàn nhạc, nhà soạn nhạc người Đức (s. 1824)
- 1937 - Yevgeny Zamyatin, nhà văn người Nga (s. 1884)
- 1940 - Mikhaïl Boulgakov, nhà văn người Nga (s. 1891)
- 1942 - William Henry Bragg, nhà vật lí, giải thưởng Nobel người Anh (s. 1862)
- 1949 - James Rector, vận động viên người Mỹ (s. 1884)
- 1950 - Marguerite De La Motte, nữ diễn viên người Mỹ (s. 1902)
- 1951 - Kijūrō Shidehara, thủ tướng người Nhật Bản (s. 1872)
- 1966 - Frits Zernike, nhà vật lí, giải thưởng Nobel người Đức (s. 1888)
- 1967 - Yiorgos Batis, nhà soạn nhạc, nhạc sĩ người Hy Lạp (s. 1885)
- 1970 - Vasilis Avlonitis, diễn viên người Hy Lạp (s. 1904)
- 1977 - E. Power Biggs, Mỹ người chơi đàn organ người Anh (s. 1906)
- 1984 - June Marlowe, nữ diễn viên người Mỹ (s. 1903)
- 1985 - Konstantin Chernenko, người Liên Xô tổng thư kí đảng cộng sản (s. 1911)
- 1985 - Bob Nieman, vận động viên bóng chày người Mỹ (s. 1927)
- 1986 - Ray Milland, diễn viên người Anh (s. 1905)
- 1988 - Andy Gibb, ca sĩ người Anh (s. 1958)
- 1988 – Phạm Hùng, Thủ tướng Việt Nam (1987-1988) (s. 1912)
- 1992 - Giorgos Zampetas, nhà soạn nhạc, nhạc sĩ người Hy Lạp (s. 1925)
- 1996 - Ross Hunter, nhà sản xuất phim người Mỹ (s. 1920)
- 1996 – Hoàng Xuân Hãn, giáo sư, kĩ sư, nhà Việt Nam học Việt Nam (s. 1908)
- 1997 - La Vern Baker, ca sĩ người Mỹ (s. 1929)
- 1998 - Lloyd Bridges, diễn viên người Mỹ (s. 1913)
- 2005 - Dave Allen, diễn viên hài người Ireland (s. 1936)
- 2006 - Anna Moffo, ca sĩ soprano người Mỹ (s. 1932)
- 2007 - Richard Jeni, diễn viên hài người Mỹ (s. 1957)
- 2007 - Ernie Ladd, cầu thủ bóng đá, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Mỹ (s. 1938)
Ngày lễ và kỷ niệm[sửa | sửa mã nguồn]
Dương lịch[sửa | sửa mã nguồn]
Âm lịch[sửa | sửa mã nguồn]
- Giỗ tổ Hùng Vương - Một ngày lễ trong văn hóa của người Việt Nam.

markdown:
# 10 tháng 3
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ngày
**10 tháng 3** là ngày thứ 69 (70 trong [năm nhuận](/wiki/N%C4%83m_nhu%E1%BA%ADn)) trong [lịch Gregory](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory). Còn 296 ngày trong năm.
|
|[1](/wiki/1_th%C3%A1ng_3) [2](/wiki/2_th%C3%A1ng_3) [3](/wiki/3_th%C3%A1ng_3) [4](/wiki/4_th%C3%A1ng_3) [5](/wiki/5_th%C3%A1ng_3) [6](/wiki/6_th%C3%A1ng_3) [7](/wiki/7_th%C3%A1ng_3) [8](/wiki/8_th%C3%A1ng_3) [9](/wiki/9_th%C3%A1ng_3) **10** [11](/wiki/11_th%C3%A1ng_3) [12](/wiki/12_th%C3%A1ng_3) [13](/wiki/13_th%C3%A1ng_3) [14](/wiki/14_th%C3%A1ng_3) [15](/wiki/15_th%C3%A1ng_3) [16](/wiki/16_th%C3%A1ng_3) [17](/wiki/17_th%C3%A1ng_3) [18](/wiki/18_th%C3%A1ng_3) [19](/wiki/19_th%C3%A1ng_3) [20](/wiki/20_th%C3%A1ng_3) [21](/wiki/21_th%C3%A1ng_3) [22](/wiki/22_th%C3%A1ng_3) [23](/wiki/23_th%C3%A1ng_3) [24](/wiki/24_th%C3%A1ng_3) [25](/wiki/25_th%C3%A1ng_3) [26](/wiki/26_th%C3%A1ng_3) [27](/wiki/27_th%C3%A1ng_3) [28](/wiki/28_th%C3%A1ng_3) [29](/wiki/29_th%C3%A1ng_3) [30](/wiki/30_th%C3%A1ng_3) [31](/wiki/31_th%C3%A1ng_3)
## Sự kiện[
[sửa](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&action=edit§ion=1)] [1814](/wiki/1814)– [Napoléon Bonaparte](/wiki/Napol%C3%A9on_Bonaparte)bị quân đội [Liên minh thứ sáu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_th%E1%BB%A9_s%C3%A1u)đánh bại tại [trận Laon](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Laon_(1814)). [1905](/wiki/1905) – [Chelsea F.C.](/wiki/Chelsea_F.C.)được thành lập tại [Luân Đôn](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n), nay là một trong các câu lạc bộ hàng đầu của bóng đá Anh. [1870](/wiki/1870)– Chính phủ [Phổ](/wiki/Ph%E1%BB%95_(qu%E1%BB%91c_gia))cấp phép hoạt động cho [Deutsche Bank](/wiki/Deutsche_Bank), nay nằm trong các ngân hàng có ảnh hưởng nhất trên thế giới. [1909](/wiki/1909)– [Hiệp ước Anh-Xiêm](/wiki/Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Anh-Xi%C3%AAm_n%C4%83m_1909)được ký kết, theo đó [Xiêm](/wiki/Xi%C3%AAm)từ bỏ chủ quyền đối với các quốc gia Mã Lai [Kedah](/wiki/Kedah), [Kelantan](/wiki/Kelantan), [Perlis](/wiki/Perlis)và [Terengganu](/wiki/Terengganu), các khu vực này trở thành lãnh thổ [bảo hộ](/wiki/B%E1%BA%A3o_h%E1%BB%99)của [Anh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Anh). [1912](/wiki/1912)– [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)trở thành nước [Cộng hoà](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Hoa_D%C3%A2n_Qu%E1%BB%91c)sau khi [nhà Thanh](/wiki/Nh%C3%A0_Thanh)bị lật đổ. [1945](/wiki/1945)– [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai): Các máy bay [B-29](/wiki/B-29_Superfortress)của Hoa Kỳ [oanh tạc](/wiki/Oanh_t%E1%BA%A1c_Tokyo)thủ đô [Tokyo](/wiki/Tokyo)của Nhật Bản khiến hơn 100.000 dân thường thiệt mạng. [1975](/wiki/1975)– [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam): Quân Giải phóng bắt đầu tiến đánh [Buôn Ma Thuột](/wiki/Bu%C3%B4n_Ma_Thu%E1%BB%99t)trong [Chiến dịch Tây Nguyên](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn), và chiếm lĩnh thị xã vào hôm sau. [1978](/wiki/1978)– Nguyên mẫu oanh tạc cơ [Mirage 2000](/wiki/Dassault_Mirage_2000), do hãng [Dassault Aviation](/wiki/Dassault_Aviation)của Pháp thiết kế và chế tạo, thực hiện chuyến bay đầu tiên.
## Sinh[
[sửa](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&action=edit§ion=2)] [1503](/wiki/1503)- [Ferdinand I](/w/index.php?title=Ferdinand_I&action=edit&redlink=1), hoàng đế [Đế quốc La Mã Thần thánh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3_Th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh)(m. [1564](/wiki/1564)) [1628](/wiki/1628)- [Marcello Malpighi](/wiki/Marcello_Malpighi), thầy thuốc người [Ý](/wiki/%C3%9D)(m. [1694](/wiki/1694)) [1709](/wiki/1709)- [Georg Steller](/w/index.php?title=Georg_Steller&action=edit&redlink=1), nhà tự nhiên học người [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)(m. [1746](/wiki/1746)) [1749](/wiki/1749)- [Lorenzo da Ponte](/wiki/Lorenzo_da_Ponte), Librettist người [Ý](/wiki/%C3%9D)(m. [1838](/wiki/1838)) [1772](/wiki/1772)- [Friedrich von Schlegel](/w/index.php?title=Friedrich_von_Schlegel&action=edit&redlink=1), nhà thẩm mĩ học người [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)(m. [1829](/wiki/1829)) [1787](/wiki/1787)- [William Etty](/w/index.php?title=William_Etty&action=edit&redlink=1), họa sĩ người [Anh](/wiki/Anh)(m. [1849](/wiki/1849)) [1788](/wiki/1788)- [Joseph von Eichendorff](/w/index.php?title=Joseph_von_Eichendorff&action=edit&redlink=1), nhà văn người [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)(m. [1857](/wiki/1857)) [1810](/wiki/1810)- [Samuel Ferguson](/w/index.php?title=Samuel_Ferguson&action=edit&redlink=1), nhà thơ người [Ireland](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ireland)(m. [1886](/wiki/1886)) [1842](/wiki/1842)- [Mykola Lysenko](/w/index.php?title=Mykola_Lysenko&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc người [Ukraina](/wiki/Ukraina)(m. [1912](/wiki/1912)) [1844](/wiki/1844)- [Pablo de Sarasate](/wiki/Pablo_de_Sarasate), nghệ sĩ vĩ cầm người [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha)(m. [1908](/wiki/1908)) [1850](/wiki/1850)- [Spencer Gore](/w/index.php?title=Spencer_Gore&action=edit&redlink=1), vận động viên quần vợt, cầu thủ cricket người [Anh](/wiki/Anh)(m. [1906](/wiki/1906)) [1880](/wiki/1880)- [Broncho Billy Anderson](/w/index.php?title=Broncho_Billy_Anderson&action=edit&redlink=1), diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(m. [1971](/wiki/1971)) [1888](/wiki/1888)- [Barry Fitzgerald](/w/index.php?title=Barry_Fitzgerald&action=edit&redlink=1), diễn viên người [Ireland](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ireland)(m. [1961](/wiki/1961)) [1892](/wiki/1892)- [Arthur Honegger](/wiki/Arthur_Honegger), [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9)nhà soạn nhạc người [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)(m. [1955](/wiki/1955)) [1892](/wiki/1892)- [Gregory La Cava](/w/index.php?title=Gregory_La_Cava&action=edit&redlink=1), người đạo diễn người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(m. [1952](/wiki/1952)) [1903](/wiki/1903)- [Bix Beiderbecke](/w/index.php?title=Bix_Beiderbecke&action=edit&redlink=1), nhạc sĩ người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(m. [1931](/wiki/1931)) [1905](/wiki/1905)- [Richard Haydn](/w/index.php?title=Richard_Haydn&action=edit&redlink=1), diễn viên người [Anh](/wiki/Anh)(m. [1985](/wiki/1985)) [1915](/wiki/1915)- [Harry Bertoia](/w/index.php?title=Harry_Bertoia&action=edit&redlink=1), nghệ sĩ người [Ý](/wiki/%C3%9D)(m. [1978](/wiki/1978)) [1919](/wiki/1919)- [Marion Hutton](/w/index.php?title=Marion_Hutton&action=edit&redlink=1), ca sĩ người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(m. [1987](/wiki/1987)) [1920](/wiki/1920)- [Boris Vian](/w/index.php?title=Boris_Vian&action=edit&redlink=1), nhà văn, nhạc sĩ người [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)(m. [1959](/wiki/1959)) [1925](/wiki/1925)- [Manolis Anagnostakis](/w/index.php?title=Manolis_Anagnostakis&action=edit&redlink=1), nhà thơ người [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p)(m. [2005](/wiki/2005)) [1928](/wiki/1928)- [James Earl Ray](/w/index.php?title=James_Earl_Ray&action=edit&redlink=1), kẻ ám sát người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(m. [1998](/wiki/1998)) [1928](/wiki/1928)- [Sara Montiel](/w/index.php?title=Sara_Montiel&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên, ca sĩ người [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha) [1931](/wiki/1931)- [Georges Dor](/w/index.php?title=Georges_Dor&action=edit&redlink=1), tác gia, nhà soạn kịch, ca sĩ, người sáng tác bài hát Quebec (m. [2001](/wiki/2001)) [1937](/wiki/1937)- [Joe Viterelli](/w/index.php?title=Joe_Viterelli&action=edit&redlink=1), diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(m. [2004](/wiki/2004)) [1938](/wiki/1938)- [Marina Vlady](/w/index.php?title=Marina_Vlady&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên người [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [1945](/wiki/1945)- [Birgitta Sellén](/w/index.php?title=Birgitta_Sell%C3%A9n&action=edit&redlink=1), chính khách người [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) [1946](/wiki/1946)- [Jim Valvano](/w/index.php?title=Jim_Valvano&action=edit&redlink=1), bóng rổ huấn luyện viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(m. [1993](/wiki/1993)) [1946](/wiki/1946)- [Mike Hollands](/w/index.php?title=Mike_Hollands&action=edit&redlink=1), họa sĩ phim hoạt hình người [Úc](/wiki/%C3%9Ac) [1946](/wiki/1946)- [Hiroshi Fushida](/w/index.php?title=Hiroshi_Fushida&action=edit&redlink=1), người đua xe người [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [1947](/wiki/1947)- [Kim Campbell](/wiki/Kim_Campbell), thủ tướng [Canada](/wiki/Canada)thứ 19 [1947](/wiki/1947)- [Bob Greene](/w/index.php?title=Bob_Greene&action=edit&redlink=1), nhà báo người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1952](/wiki/1952)- [Morgan Tsvangirai](/wiki/Morgan_Tsvangirai), chính khách người [Zimbabwe](/wiki/Zimbabwe) [1953](/wiki/1953)- [Paul Haggis](/w/index.php?title=Paul_Haggis&action=edit&redlink=1), đạo diễn phim người [Canada](/wiki/Canada) [1955](/wiki/1955)- [Youssra](/w/index.php?title=Youssra&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên, ca sĩ [Ai Cập](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp) [1955](/wiki/1955)- [Toshio Suzuki](/wiki/Toshio_Suzuki), người đua xe người [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [1957](/wiki/1957)- [Matt Knudsen](/w/index.php?title=Matt_Knudsen&action=edit&redlink=1), diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1957](/wiki/1957)- [Shannon Tweed](/wiki/Shannon_Tweed), nữ diễn viên, người mẫu, người [Canada](/wiki/Canada) [1957](/wiki/1957)- [Osama bin Laden](/wiki/Osama_bin_Laden): Trùm khủng bố nổi tiếng nhất thế giới [1958](/wiki/1958)- [Steve Howe](/w/index.php?title=Steve_Howe&action=edit&redlink=1), vận động viên bóng chày người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(m. [2006](/wiki/2006)) [1958](/wiki/1958)- [Sharon Stone](/wiki/Sharon_Stone), nữ diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1960](/wiki/1960)- [Anne MacKenzie](/w/index.php?title=Anne_MacKenzie&action=edit&redlink=1), phát thanh viên truyền thanh nhà báo [1961](/wiki/1961)- [Laurel Clark](/w/index.php?title=Laurel_Clark&action=edit&redlink=1), nhà du hành vũ trụ thầy thuốc (m. [2003](/wiki/2003)) [1961](/wiki/1961)- [Mitch Gaylord](/w/index.php?title=Mitch_Gaylord&action=edit&redlink=1), vận động viên thể dục người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1961](/wiki/1961)- [Bobby Petrino](/w/index.php?title=Bobby_Petrino&action=edit&redlink=1), bóng đá huấn luyện viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1962](/wiki/1962)- [Seiko Matsuda](/w/index.php?title=Seiko_Matsuda&action=edit&redlink=1), nhạc pop ca sĩ người [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [1964](/wiki/1964)- [Neneh Cherry](/w/index.php?title=Neneh_Cherry&action=edit&redlink=1), nhạc sĩ người [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) [1964](/wiki/1964)- [Jasmine Guy](/w/index.php?title=Jasmine_Guy&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1965](/wiki/1965)- [Rod Woodson](/w/index.php?title=Rod_Woodson&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1966](/wiki/1966)- [Edie Brickell](/w/index.php?title=Edie_Brickell&action=edit&redlink=1), ca sĩ người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1966](/wiki/1966)- [Gráinne Mulvey](/w/index.php?title=Gr%C3%A1inne_Mulvey&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc người [Ireland](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ireland) [1966](/wiki/1966)- [Mike Timlin](/w/index.php?title=Mike_Timlin&action=edit&redlink=1), vận động viên bóng chày người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1968](/wiki/1968)- [Felice Arena](/w/index.php?title=Felice_Arena&action=edit&redlink=1), tác gia trẻ em người [Úc](/wiki/%C3%9Ac) [1968](/wiki/1968)- [Shoichi Funaki](/w/index.php?title=Shoichi_Funaki&action=edit&redlink=1), đô vật Wrestling chuyên nghiệp người [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [1969](/wiki/1969)- [Paget Brewster](/w/index.php?title=Paget_Brewster&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1971](/wiki/1971)- [Steve Arnold](/w/index.php?title=Steve_Arnold&action=edit&redlink=1), người đua xe người [Anh](/wiki/Anh) [1971](/wiki/1971)- [Jon Hamm](/w/index.php?title=Jon_Hamm&action=edit&redlink=1), diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1971](/wiki/1971)- [Timbaland](/wiki/Timbaland), ca sĩ nhạc Rapp người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1972](/wiki/1972)- [Matt Kenseth](/w/index.php?title=Matt_Kenseth&action=edit&redlink=1), người lái xe đua người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1973](/wiki/1973)- [Eva Herzigova](/w/index.php?title=Eva_Herzigova&action=edit&redlink=1), người mẫu, người [Séc](/wiki/S%C3%A9c) [1973](/wiki/1973)- [Chris Sutton](/wiki/Chris_Sutton), cầu thủ bóng đá người [Anh](/wiki/Anh) [1973](/wiki/1973)- [Mauricio Taricco](/w/index.php?title=Mauricio_Taricco&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá người [Argentina](/wiki/Argentina) [1973](/wiki/1973)- [John LeCompt](/w/index.php?title=John_LeCompt&action=edit&redlink=1), nghệ sĩ đàn ghita người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1976](/wiki/1976)- [Haifa Wehbe](/w/index.php?title=Haifa_Wehbe&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên, người mẫu, ca sĩ người [Liban](/wiki/Liban) [1976](/wiki/1976)- [Kisaki](/w/index.php?title=Kisaki&action=edit&redlink=1), nhạc sĩ người [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [1977](/wiki/1977)- [Peter Enckelman](/w/index.php?title=Peter_Enckelman&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá người [Phần Lan](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_Lan) [1977](/wiki/1977)- [Bree Turner](/w/index.php?title=Bree_Turner&action=edit&redlink=1), diễn viên múa, nữ diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1977](/wiki/1977)- [Robin Thicke](/w/index.php?title=Robin_Thicke&action=edit&redlink=1), ca sĩ người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1981](/wiki/1981)- [Samuel Eto'o](/wiki/Samuel_Eto%27o), cầu thủ bóng đá người [Cameroon](/wiki/Cameroon) [1981](/wiki/1981)- [Efthimios Kouloucheris](/w/index.php?title=Efthimios_Kouloucheris&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá người [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p) [1981](/wiki/1981)- [Steven Reid](/w/index.php?title=Steven_Reid&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá người [Anh](/wiki/Anh) [1982](/wiki/1982)- [Timo Glock](/w/index.php?title=Timo_Glock&action=edit&redlink=1), người lái xe đua người [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [1982](/wiki/1982)- [Katharine Isabelle](/w/index.php?title=Katharine_Isabelle&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên người [Canada](/wiki/Canada) [1983](/wiki/1983)- [Carrie Underwood](/wiki/Carrie_Underwood), nhạc country ca sĩ người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1983](/wiki/1983)- [Rafe Spall](/w/index.php?title=Rafe_Spall&action=edit&redlink=1), diễn viên người [Anh](/wiki/Anh) [1984](/wiki/1984)- [Ben May](/w/index.php?title=Ben_May&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá người [Anh](/wiki/Anh) [1984](/wiki/1984)- [Olivia Wilde](/w/index.php?title=Olivia_Wilde&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [1985](/wiki/1985)- [Lassana Diarra](/wiki/Lassana_Diarra), cầu thủ bóng đá người [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [1985](/wiki/1985)- [Kim Leclerc](/w/index.php?title=Kim_Leclerc&action=edit&redlink=1), chính khách người [Canada](/wiki/Canada) [1988](/wiki/1988)- [Ivan Rakitić](/wiki/Ivan_Rakiti%C4%87), cầu thủ bóng đá người [Croatia](/wiki/Croatia) [1992](/wiki/1992)- [Emily Osment](/wiki/Emily_Osment), nữ diễn viên, ca sĩ người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)
## Mất[
[sửa](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&action=edit§ion=3)] [1510](/wiki/1510)- [Johann Geiler von Kaisersberg](/w/index.php?title=Johann_Geiler_von_Kaisersberg&action=edit&redlink=1), người thuyết giáo [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9)(s. [1445](/wiki/1445)) [1584](/wiki/1584)- [Thomas Norton](/w/index.php?title=Thomas_Norton&action=edit&redlink=1), chính khách, nhà văn người [Anh](/wiki/Anh)(s. [1532](/wiki/1532)) [1588](/wiki/1588)- [Theodor Zwinger](/w/index.php?title=Theodor_Zwinger&action=edit&redlink=1), học giả [Thụy Sĩ](/wiki/Th%E1%BB%A5y_S%C4%A9)(s. [1533](/wiki/1533)) [1669](/wiki/1669)- [John Denham](/w/index.php?title=John_Denham&action=edit&redlink=1), nhà thơ người [Anh](/wiki/Anh)(s. [1615](/wiki/1615)) [1670](/wiki/1670)- [Johann Rudolf Glauber](/wiki/Johann_Rudolf_Glauber), nhà hóa học người [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)(s. [1604](/wiki/1604)) [1776](/wiki/1776)- [Élie Catherine Fréron](/w/index.php?title=%C3%89lie_Catherine_Fr%C3%A9ron&action=edit&redlink=1), nhà phê bình người [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)(s. [1719](/wiki/1719)) [1776](/wiki/1776)- [Niclas Sahlgren](/w/index.php?title=Niclas_Sahlgren&action=edit&redlink=1), lái buôn, người làm việc thiện người [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n)(s. [1701](/wiki/1701)) [1832](/wiki/1832)- [Muzio Clementi](/w/index.php?title=Muzio_Clementi&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc người [Ý](/wiki/%C3%9D)(s. [1752](/wiki/1752)) [1861](/wiki/1861)- [Taras Shevchenko](/wiki/Taras_Hryhorovych_Shevchenko), nhà thơ người [Ukraina](/wiki/Ukraina)(s. [1814](/wiki/1814)) [1872](/wiki/1872)- [Giuseppe Mazzini](/w/index.php?title=Giuseppe_Mazzini&action=edit&redlink=1), chính khách người [Ý](/wiki/%C3%9D)(s. [1805](/wiki/1805)) [1895](/wiki/1895)- [Charles Frederick Worth](/w/index.php?title=Charles_Frederick_Worth&action=edit&redlink=1), người may y phục nữ người [Anh](/wiki/Anh)(s. [1826](/wiki/1826)) [1910](/wiki/1910)- [Carl Reinecke](/w/index.php?title=Carl_Reinecke&action=edit&redlink=1), nghệ sĩ dương cầm, người chỉ huy dàn nhạc, nhà soạn nhạc người [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)(s. [1824](/wiki/1824)) [1937](/wiki/1937)- [Yevgeny Zamyatin](/w/index.php?title=Yevgeny_Zamyatin&action=edit&redlink=1), nhà văn người [Nga](/wiki/Nga)(s. [1884](/wiki/1884)) [1940](/wiki/1940)- [Mikhaïl Boulgakov](/w/index.php?title=Mikha%C3%AFl_Boulgakov&action=edit&redlink=1), nhà văn người [Nga](/wiki/Nga)(s. [1891](/wiki/1891)) [1942](/wiki/1942)- [William Henry Bragg](/wiki/William_Henry_Bragg), nhà vật lí, [giải thưởng Nobel](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel)người [Anh](/wiki/Anh)(s. [1862](/wiki/1862)) [1949](/wiki/1949)- [James Rector](/w/index.php?title=James_Rector&action=edit&redlink=1), vận động viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(s. [1884](/wiki/1884)) [1950](/wiki/1950)- [Marguerite De La Motte](/w/index.php?title=Marguerite_De_La_Motte&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(s. [1902](/wiki/1902)) [1951](/wiki/1951)- [Kijūrō Shidehara](/w/index.php?title=Kij%C5%ABr%C5%8D_Shidehara&action=edit&redlink=1), thủ tướng người [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)(s. [1872](/wiki/1872)) [1966](/wiki/1966)- [Frits Zernike](/wiki/Frits_Zernike), nhà vật lí, [giải thưởng Nobel](/wiki/Gi%E1%BA%A3i_Nobel)người [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c)(s. [1888](/wiki/1888)) [1967](/wiki/1967)- [Yiorgos Batis](/w/index.php?title=Yiorgos_Batis&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc, nhạc sĩ người [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p)(s. [1885](/wiki/1885)) [1970](/wiki/1970)- [Vasilis Avlonitis](/w/index.php?title=Vasilis_Avlonitis&action=edit&redlink=1), diễn viên người [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p)(s. [1904](/wiki/1904)) [1977](/wiki/1977)- [E. Power Biggs](/w/index.php?title=E._Power_Biggs&action=edit&redlink=1), [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)người chơi đàn organ người [Anh](/wiki/Anh)(s. [1906](/wiki/1906)) [1984](/wiki/1984)- [June Marlowe](/w/index.php?title=June_Marlowe&action=edit&redlink=1), nữ diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(s. [1903](/wiki/1903)) [1985](/wiki/1985)- [Konstantin Chernenko](/wiki/Konstantin_Ustinovich_Chernenko), người [Liên Xô](/wiki/Li%C3%AAn_X%C3%B4)tổng thư kí đảng cộng sản (s. [1911](/wiki/1911)) [1985](/wiki/1985)- [Bob Nieman](/w/index.php?title=Bob_Nieman&action=edit&redlink=1), vận động viên bóng chày người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(s. [1927](/wiki/1927)) [1986](/wiki/1986)- [Ray Milland](/w/index.php?title=Ray_Milland&action=edit&redlink=1), diễn viên người [Anh](/wiki/Anh)(s. [1905](/wiki/1905)) [1988](/wiki/1988)- [Andy Gibb](/w/index.php?title=Andy_Gibb&action=edit&redlink=1), ca sĩ người [Anh](/wiki/Anh)(s. [1958](/wiki/1958)) [1988](/wiki/1988)– [Phạm Hùng](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_H%C3%B9ng), Thủ tướng [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)(1987-1988) (s. [1912](/wiki/1912)) [1992](/wiki/1992)- [Giorgos Zampetas](/w/index.php?title=Giorgos_Zampetas&action=edit&redlink=1), nhà soạn nhạc, nhạc sĩ người [Hy Lạp](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p)(s. [1925](/wiki/1925)) [1996](/wiki/1996)- [Ross Hunter](/w/index.php?title=Ross_Hunter&action=edit&redlink=1), nhà sản xuất phim người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(s. [1920](/wiki/1920)) [1996](/wiki/1996)– [Hoàng Xuân Hãn](/wiki/Ho%C3%A0ng_Xu%C3%A2n_H%C3%A3n), giáo sư, kĩ sư, nhà Việt Nam học [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)(s. [1908](/wiki/1908)) [1997](/wiki/1997)- [La Vern Baker](/w/index.php?title=La_Vern_Baker&action=edit&redlink=1), ca sĩ người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(s. [1929](/wiki/1929)) [1998](/wiki/1998)- [Lloyd Bridges](/w/index.php?title=Lloyd_Bridges&action=edit&redlink=1), diễn viên người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(s. [1913](/wiki/1913)) [2005](/wiki/2005)- [Dave Allen](/w/index.php?title=Dave_Allen&action=edit&redlink=1), diễn viên hài người [Ireland](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ireland)(s. [1936](/wiki/1936)) [2006](/wiki/2006)- [Anna Moffo](/w/index.php?title=Anna_Moffo&action=edit&redlink=1), ca sĩ soprano người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(s. [1932](/wiki/1932)) [2007](/wiki/2007)- [Richard Jeni](/w/index.php?title=Richard_Jeni&action=edit&redlink=1), diễn viên hài người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(s. [1957](/wiki/1957)) [2007](/wiki/2007)- [Ernie Ladd](/w/index.php?title=Ernie_Ladd&action=edit&redlink=1), cầu thủ bóng đá, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người [Mỹ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)(s. [1938](/wiki/1938))
## Ngày lễ và kỷ niệm[
[sửa](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&action=edit§ion=4)]
### Dương lịch[
[sửa](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&action=edit§ion=5)]
### Âm lịch[
[sửa](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&action=edit§ion=6)] [Giỗ tổ Hùng Vương](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_H%C3%B9ng#L.E1.BB.85_h.E1.BB.99i_.C4.91.E1.BB.81n_H.C3.B9ng)- Một ngày lễ trong văn hóa của người [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam).
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=10_th%C3%A1ng_3&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-Cache: cp1067 miss, cp1065 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes


text:
13 tháng 11
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ngày 13 tháng 11 là ngày thứ 317 trong mỗi năm thường (ngày thứ 318 trong mỗi năm nhuận). Còn 48 ngày nữa trong năm.
Mục lục
Sự kiện[sửa | sửa mã nguồn]
Thế kỷ 10[sửa | sửa mã nguồn]
- 926 – Vũ Uy tiết độ sứ-Đồng bình chương sự Vương Diên Hàn tự xưng là Đại Mân quốc vương, tiến hành lập cung điện, dựng bá quan, tức ngày Kỉ Sửu (6) tháng 10 năm Bính Tuất.
Thế kỷ 11[sửa | sửa mã nguồn]
- 1002 – Quốc vương Anh Ethelred ra lệnh giết tất cả mọi người Đan Mạch ở nước Anh, trong sự kiện ngày nay được gọi là cuộc Tàn sát Lễ Thánh Brice.
Thế kỷ 18[sửa | sửa mã nguồn]
- 1775 – Cách mạng Hoa Kỳ: Lính cách mạng dưới Đại tá Ethan Allen tấn công Montreal, đang khi Tướng Anh Guy Carleton bảo vệ thành phố. Lính Allen thiếu tổ chức và bị thua nặng.
Thế kỷ 19[sửa | sửa mã nguồn]
- 1805 – Johann Georg Lahner sáng tạo bánh hot dog.
- 1841 – James Braid chứng kiến hiện tượng từ thứ vật lần đầu tiên, làm ông nghiên cứu thôi miên.
- 1851 – Nhóm Denny vào đất liền tại Mũi Alki, họ trở thành thực dân đầu tiên của Seattle, Washington ngày nay.
- 1887 – Người biểu tình đấu với cảnh sát vào phố Luân Đôn, trong Chủ nhật đẫm máu.
Thế kỷ 20[sửa | sửa mã nguồn]
- 1908 – Andrew Fisher được trở thành Thủ tướng Úc thứ 5.
- 1909 – Vụ Ballinger-Pinchot bắt đầu: Tập chí Collier's kết tội Bộ trưởng nội vụ Hoa Kỳ Richard Ballinger có quan hệ đáng ngờ về những vùng mỏ than tại Alaska.
- 1916 – Thủ tướng Úc William Morris Hughes bị đuổi ra khỏi đảng Lao động về vụ ủng hộ chế độ cưỡng bách tòng quân.
- 1940 – Phim hoạt họa Fantasia được phát hành.
- 1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Tàu sân bây HMS Ark Royal bị tàu phóng ngư lôi U 81 bắn, tàu Ark Royal chìm vào ngày 14 tháng 11.
- 1942 – Trận Guadalcanal, Chiến tranh thế giới thứ hai: Những phi công của USS Enterprise chìm tàu chiến nhanh Nhật Hiei.
- 1950 – Tướng Carlos Delgado Chalbaud bị ám sát tại Caracas (Venezuela).
- 1954 – Vương quốc Anh thắng Pháp để đoạt Giải Bóng bầu dục Quốc tế ở Paris trước vào khoảng 30.000 người có mặt.
- 1956 – Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ tuyên bố là những luật của Alabama và Montgomery bắt xe buýt phải chia riêng theo màu da không hợp pháp; quyết định này kết thúc cuộc Tẩy chay Xe buýt ở Montgomery.
- 1960 – Sammy Davis, Jr. đám cưới nữ diễn viên Thụy Điển May Britt. Hôn nhân giữa chủng tộc vẫn không hợp pháp ở 31 tiểu bang Mỹ.
- 1960 – Nhà coi phim ở Amude Syria bị đốt cháy, giết 152 người.
- 1961 – Vladimir Yefimovich Semichastny tiếp theo Aleksandr Nikolayevich Shelepin là chủ tịch của KGB.
- 1965 – Tàu SS Yarmouth Castle bị cháy và chìm cách Nassau 60 dặm, 90 người bị mất.
- 1969 – Chiến tranh Việt Nam: Những người chống chiến tranh tại Washington, DC biểu tình trong cuộc "Hành quân chống sự chết" tượng trưng.
- 1970 – Bão Bhola: cơn bão 190 km/h đổ bộ vào miền đông người châu thổ sông Hằng của Đông Pakistan (Bangladesh ngày nay), giết vào khoảng 500.000 người ban đêm. Bão Bhola được gọi là một trong những thảm họa tự nhiên nặng nhất trong thế kỷ 20.
- 1971 – Tàu thăm dò vũ trụ Mariner 9 được trở thành tàu vũ trụ đầu tiên đi vào quỹ đạo của hành tinh khác, nó quay trung quanh Hỏa Tinh không có sao.
- 1974 – Nhà hoạt động chính trị hạt nhân Karen Silkwood bị mất khi đâm xe, bà đang đi phỏng vấn nhà báo David Burnham của tờ báo The New York Times. Những tờ giấy của bà bị mất; sau đó, FBI giải quyết là những tờ giấy bị mất tình cờ, nhưng nhiều người nghi ngờ về tính công bằng của điều tra đó.
- 1974 – Chủ tịch PLO Yasser Arafat đưa bài diễn văn quan trọng đằng trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.
- 1981 – Những người lái xe mô tô tổ chức Friday the 13th lần đầu tiên ở Cảng Dover, Ontario, Canada.
- 1982 – Cuộc thi quyền thuật chơi ở Las Vegas, Nevada kết thúc khi Ray Mancini thắng Kim Duk Koo. Ông Kim bị mất vào ngày 17 tháng 11, làm thể thảo phải thay đổi nhiều.
- 1982 – Đài kỷ niệm Chiến tranh Việt Nam được khánh thành ở Washington, DC sau hàng ngàn cựu chiến binh trong Chiến tranh Việt Nam hành quân tới đấy.
- 1985 – Núi lửa Nevado del Ruiz phun lửa và tan ra một sông băng, làm lahar (đất chảy trên núi lửa) chôn thành phố Armero, Colombia, giết vào khoảng 23.000 người.
- 1985 – Xavier Suarez được tấn phong là thị trưởng Miami đầu tiên sinh từ Cuba.
- 1990 – Trang web đầu tiên được xuất bản trên World Wide Web.
- 1994 – Dân Thụy Điển bỏ phiếu gia nhập Liên minh Âu Châu trong cuộc trưng cầu dân ý.
Thế kỷ 21[sửa | sửa mã nguồn]
- 2001 – Kỳ Doha: Tổ chức thương mại thế giới kết thúc hội nghị 4 ngày ở Doha, Qatar.
- 2001 – Chiến tranh chống khủng bố: Lần đầu tiên như vậy sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush ký lệnh thiết lập tòa án quân đội để xét xử người nước ngoài nào bị nghi ngờ có liên hệ với kế hoạch khủng bố tại Hoa Kỳ.
- 2002 – Vụ giảm quân bị Iraq: Iraq nhận những điều khoản của Nghị quyết Hội đồng Bảo an LHQ 1441.
- 2002 – Tàu chở dầu Prestige chìm vào bờ biển Galicia và làm nhiều dầu chảy.
- 2010 Aung San Suu Kyi được nhà cầm quyền Myanma trả tự do sau 21 năm giam cầm tại gia
- 2015 Khủng bố IS xả súng và nổ bom tự sát tại Paris làm hơn 120 người bị thương.(Đây là vụ xả súng đẫm máu lớn nhất tại Pháp sau Chiến tranh thế giới thứ hai)
Sinh[sửa | sửa mã nguồn]
- 1874 - Winston Churchill, nhà chính trị người Anh, nổi tiếng nhất với cương vị Thủ tướng Anh trong thời Chiến tranh thế giới thứ hai.
- 1891 - Erwin Rommel, vị tướng nổi tiếng của Đức Quốc xã trong thế chiến thứ hai.

markdown:
# 13 tháng 11
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Ngày 13 tháng 11** là ngày thứ 317 trong mỗi năm thường (ngày thứ 318 trong mỗi [năm nhuận](/wiki/N%C4%83m_nhu%E1%BA%ADn)). Còn 48 ngày nữa trong năm.
|
|[1](/wiki/1_th%C3%A1ng_11) [2](/wiki/2_th%C3%A1ng_11) [3](/wiki/3_th%C3%A1ng_11) [4](/wiki/4_th%C3%A1ng_11) [5](/wiki/5_th%C3%A1ng_11) [6](/wiki/6_th%C3%A1ng_11) [7](/wiki/7_th%C3%A1ng_11) [8](/wiki/8_th%C3%A1ng_11) [9](/wiki/9_th%C3%A1ng_11) [10](/wiki/10_th%C3%A1ng_11) [11](/wiki/11_th%C3%A1ng_11) [12](/wiki/12_th%C3%A1ng_11) **13** [14](/wiki/14_th%C3%A1ng_11) [15](/wiki/15_th%C3%A1ng_11) [16](/wiki/16_th%C3%A1ng_11) [17](/wiki/17_th%C3%A1ng_11) [18](/wiki/18_th%C3%A1ng_11) [19](/wiki/19_th%C3%A1ng_11) [20](/wiki/20_th%C3%A1ng_11) [21](/wiki/21_th%C3%A1ng_11) [22](/wiki/22_th%C3%A1ng_11) [23](/wiki/23_th%C3%A1ng_11) [24](/wiki/24_th%C3%A1ng_11) [25](/wiki/25_th%C3%A1ng_11) [26](/wiki/26_th%C3%A1ng_11) [27](/wiki/27_th%C3%A1ng_11) [28](/wiki/28_th%C3%A1ng_11) [29](/wiki/29_th%C3%A1ng_11) [30](/wiki/30_th%C3%A1ng_11)
## Mục lục
## Sự kiện[
[sửa](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&action=edit§ion=1)]
### Thế kỷ 10[
[sửa](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&action=edit§ion=2)] [926](/wiki/926)– Vũ Uy tiết độ sứ-Đồng bình chương sự [Vương Diên Hàn](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Di%C3%AAn_H%C3%A0n)tự xưng là [Đại Mân](/wiki/M%C3%A2n_(Th%E1%BA%ADp_qu%E1%BB%91c))quốc vương, tiến hành lập cung điện, dựng bá quan, tức ngày Kỉ Sửu (6) tháng 10 năm Bính Tuất.
### Thế kỷ 11[
[sửa](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&action=edit§ion=3)] [1002](/wiki/1002)– Quốc vương Anh [Ethelred](/w/index.php?title=Ethelred_II_c%E1%BB%A7a_England&action=edit&redlink=1)ra lệnh giết tất cả mọi [người Đan Mạch](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%90an_M%E1%BA%A1ch)ở nước Anh, trong sự kiện ngày nay được gọi là cuộc [Tàn sát Lễ Thánh Brice](/w/index.php?title=T%C3%A0n_s%C3%A1t_L%E1%BB%85_Th%C3%A1nh_Brice&action=edit&redlink=1).
### Thế kỷ 18[
[sửa](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&action=edit§ion=4)] [1775](/wiki/1775)– [Cách mạng Hoa Kỳ](/wiki/C%C3%A1ch_m%E1%BA%A1ng_M%E1%BB%B9): Lính cách mạng dưới Đại tá [Ethan Allen](/w/index.php?title=Ethan_Allen&action=edit&redlink=1)tấn công [Montreal](/w/index.php?title=Montreal,_Qu%C3%A9bec&action=edit&redlink=1), đang khi Tướng Anh [Guy Carleton](/w/index.php?title=Guy_Carleton,_Nam_t%C6%B0%E1%BB%9Bc_c%E1%BB%A7a_Dorchestor_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1)bảo vệ thành phố. Lính Allen thiếu tổ chức và bị thua nặng.
### Thế kỷ 19[
[sửa](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&action=edit§ion=5)] [1805](/wiki/1805)– [Johann Georg Lahner](/w/index.php?title=Johann_Georg_Lahner&action=edit&redlink=1)sáng tạo bánh [hot dog](/wiki/Hot_dog). [1841](/wiki/1841)– [James Braid](/w/index.php?title=James_Braid_(b%C3%A1c_s%C4%A9)&action=edit&redlink=1)chứng kiến *hiện tượng từ thứ vật*lần đầu tiên, làm ông nghiên cứu *.* [thôi miên](/wiki/Th%C3%B4i_mi%C3%AAn) [1851](/wiki/1851)– [Nhóm Denny](/w/index.php?title=Nh%C3%B3m_Denny&action=edit&redlink=1)vào đất liền tại [Mũi Alki](/w/index.php?title=Alki,_Seattle,_Washington&action=edit&redlink=1), họ trở thành thực dân đầu tiên của [Seattle, Washington](/wiki/Seattle)ngày nay. [1887](/wiki/1887)– Người biểu tình đấu với cảnh sát vào phố [Luân Đôn](/wiki/Lu%C3%A2n_%C4%90%C3%B4n), trong [Chủ nhật đẫm máu](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%A7_nh%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BA%ABm_m%C3%A1u_(1887)&action=edit&redlink=1).
### Thế kỷ 20[
[sửa](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&action=edit§ion=6)] [1908](/wiki/1908)– [Andrew Fisher](/wiki/Andrew_Fisher)được trở thành [Thủ tướng Úc](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C3%9Ac)thứ 5. [1909](/wiki/1909)– [Vụ Ballinger-Pinchot](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_Ballinger-Pinchot&action=edit&redlink=1)bắt đầu: *kết tội Bộ trưởng nội vụ Hoa Kỳ* [Tập chí Collier's](/w/index.php?title=T%E1%BA%ADp_ch%C3%AD_Collier%27s&action=edit&redlink=1) [Richard Ballinger](/w/index.php?title=Richard_Ballinger&action=edit&redlink=1)có quan hệ đáng ngờ về những vùng mỏ than tại [Alaska](/wiki/Alaska). [1916](/wiki/1916)– Thủ tướng Úc [William Morris Hughes](/wiki/William_Morris_Hughes)bị đuổi ra khỏi [đảng Lao động](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_Lao_%C4%91%E1%BB%99ng_%C3%9Ac)về vụ ủng hộ chế độ [cưỡng bách tòng quân](/w/index.php?title=C%C6%B0%E1%BB%A1ng_b%C3%A1ch_t%C3%B2ng_qu%C3%A2n&action=edit&redlink=1). [1940](/wiki/1940)– Phim hoạt họa *được phát hành.* [Fantasia](/w/index.php?title=Fantasia_(phim)&action=edit&redlink=1) [1941](/wiki/1941)– [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai): [Tàu sân bây](/w/index.php?title=T%C3%A0u_s%C3%A2n_b%C3%A2y&action=edit&redlink=1) [HMS](/wiki/HMS_Ark_Royal_(91))bị tàu phóng ngư lôi *Ark Royal* [U 81](/w/index.php?title=Unterseeboot_81&action=edit&redlink=1)bắn, tàu *Ark Royal*chìm vào ngày [14 tháng 11](/wiki/14_th%C3%A1ng_11). [1942](/wiki/1942)– [Trận Guadalcanal](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_Guadalcanal), Chiến tranh thế giới thứ hai: Những phi công của [USS](/wiki/USS_Enterprise_(CV-6))chìm tàu chiến nhanh *Enterprise* [Nhật](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [Hiei](/w/index.php?title=Hiei_(t%C3%A0u_chi%E1%BA%BFn)&action=edit&redlink=1). [1950](/wiki/1950)– Tướng [Carlos Delgado Chalbaud](/w/index.php?title=Carlos_Delgado_Chalbaud&action=edit&redlink=1)bị ám sát tại [Caracas](/wiki/Caracas)( [Venezuela](/wiki/Venezuela)). [1954](/wiki/1954)– [Vương quốc Anh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99i_b%C3%B3ng_b%E1%BA%A7u_d%E1%BB%A5c_qu%E1%BB%91c_gia_Anh&action=edit&redlink=1)thắng [Pháp](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99i_b%C3%B3ng_b%E1%BA%A7u_d%E1%BB%A5c_qu%E1%BB%91c_gia_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1)để đoạt [Giải Bóng bầu dục Quốc tế](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_B%C3%B3ng_b%E1%BA%A7u_d%E1%BB%A5c_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1)ở [Paris](/wiki/Paris)trước vào khoảng 30.000 người có mặt. [1956](/wiki/1956)– [Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ](/wiki/T%E1%BB%91i_cao_Ph%C3%A1p_vi%E1%BB%87n_Hoa_K%E1%BB%B3)tuyên bố là những luật của [Alabama](/wiki/Alabama)và [Montgomery](/wiki/Montgomery,_Alabama)bắt xe buýt phải chia riêng theo màu da không hợp pháp; quyết định này kết thúc cuộc [Tẩy chay Xe buýt ở Montgomery](/w/index.php?title=T%E1%BA%A9y_chay_Xe_bu%C3%BDt_%E1%BB%9F_Montgomery&action=edit&redlink=1). [1960](/wiki/1960)– [Sammy Davis, Jr.](/w/index.php?title=Sammy_Davis,_Jr.&action=edit&redlink=1)đám cưới nữ diễn viên Thụy Điển [May Britt](/w/index.php?title=May_Britt&action=edit&redlink=1). [Hôn nhân giữa chủng tộc](/w/index.php?title=H%C3%B4n_nh%C3%A2n_gi%E1%BB%AFa_ch%E1%BB%A7ng_t%E1%BB%99c&action=edit&redlink=1)vẫn không hợp pháp ở 31 [tiểu bang Mỹ](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3).
- 1960 – Nhà coi phim ở Amude
[Syria](/wiki/Syria)bị đốt cháy, giết 152 người. [1961](/wiki/1961)– [Vladimir Yefimovich Semichastny](/w/index.php?title=Vladimir_Yefimovich_Semichastny&action=edit&redlink=1)tiếp theo [Aleksandr Nikolayevich Shelepin](/w/index.php?title=Aleksandr_Nikolayevich_Shelepin&action=edit&redlink=1)là chủ tịch của [KGB](/wiki/KGB). [1965](/wiki/1965)– Tàu [SS](/w/index.php?title=SS_Yarmouth_Castle&action=edit&redlink=1)bị cháy và chìm cách *Yarmouth Castle* [Nassau](/w/index.php?title=Nassau,_Bahama&action=edit&redlink=1)60 dặm, 90 người bị mất. [1969](/wiki/1969)– [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam): Những người chống chiến tranh tại [Washington, DC](/wiki/Washington,_D.C.)biểu tình trong cuộc " [Hành quân chống sự chết](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_qu%C3%A2n_ch%E1%BB%91ng_s%E1%BB%B1_ch%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1)" tượng trưng. [1970](/wiki/1970)– [Bão Bhola](/wiki/B%C3%A3o_Bhola_(1970)): [cơn bão](/w/index.php?title=C%C6%A1n_b%C3%A3o&action=edit&redlink=1)190 km/h đổ bộ vào miền đông người [châu thổ sông Hằng](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_th%E1%BB%95_s%C3%B4ng_H%E1%BA%B1ng&action=edit&redlink=1)của [Đông Pakistan](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Pakistan)( [Bangladesh](/wiki/Bangladesh)ngày nay), giết vào khoảng 500.000 người ban đêm. Bão Bhola được gọi là một trong những thảm họa tự nhiên nặng nhất trong [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20). [1971](/wiki/1971)– Tàu thăm dò vũ trụ *được trở thành tàu vũ trụ đầu tiên đi vào quỹ đạo của hành tinh khác, nó quay trung quanh* [Mariner 9](/w/index.php?title=Mariner_9&action=edit&redlink=1) [Hỏa Tinh](/wiki/Sao_H%E1%BB%8Fa)không có sao. [1974](/wiki/1974)– Nhà hoạt động chính trị hạt nhân [Karen Silkwood](/w/index.php?title=Karen_Silkwood&action=edit&redlink=1)bị mất khi đâm xe, bà đang đi phỏng vấn nhà báo [David Burnham](/w/index.php?title=David_Burnham&action=edit&redlink=1)của tờ báo *. Những tờ giấy của bà bị mất; sau đó,* [The New York Times](/wiki/The_New_York_Times) [FBI](/wiki/C%E1%BB%A5c_%C4%90i%E1%BB%81u_tra_Li%C3%AAn_bang)giải quyết là những tờ giấy bị mất tình cờ, nhưng nhiều người nghi ngờ về tính công bằng của điều tra đó.
- 1974 – Chủ tịch
[PLO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Palestine) [Yasser Arafat](/wiki/Yasser_Arafat)đưa bài diễn văn quan trọng đằng trước [Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c). [1981](/wiki/1981)– Những người lái [xe mô tô](/wiki/M%C3%B4_t%C3%B4)tổ chức [Friday the 13th](/w/index.php?title=Friday_the_13th&action=edit&redlink=1)lần đầu tiên ở [Cảng Dover](/w/index.php?title=C%E1%BA%A3ng_Dover&action=edit&redlink=1), [Ontario](/wiki/Ontario), [Canada](/wiki/Canada). [1982](/wiki/1982)– Cuộc thi [quyền thuật](/wiki/Quy%E1%BB%81n_thu%E1%BA%ADt)chơi ở [Las Vegas, Nevada](/wiki/Las_Vegas,_Nevada)kết thúc khi [Ray Mancini](/w/index.php?title=Ray_Mancini&action=edit&redlink=1)thắng [Kim Duk Koo](/w/index.php?title=Duk_Koo_Kim&action=edit&redlink=1). Ông Kim bị mất vào ngày [17 tháng 11](/wiki/17_th%C3%A1ng_11), làm thể thảo phải thay đổi nhiều.
- 1982 –
[Đài kỷ niệm Chiến tranh Việt Nam](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_k%E1%BB%B7_ni%E1%BB%87m_Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1)được khánh thành ở [Washington, DC](/wiki/Washington,_D.C.)sau hàng ngàn cựu chiến binh trong [Chiến tranh Việt Nam](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%BB%87t_Nam)hành quân tới đấy. [1985](/wiki/1985)– Núi lửa [Nevado del Ruiz](/w/index.php?title=Nevado_del_Ruiz&action=edit&redlink=1)phun lửa và tan ra một [sông băng](/wiki/S%C3%B4ng_b%C4%83ng), làm [lahar](/wiki/Lahar)(đất chảy trên núi lửa) chôn thành phố [Armero, Colombia](/w/index.php?title=Armero,_Colombia&action=edit&redlink=1), giết vào khoảng 23.000 người.
- 1985 –
[Xavier Suarez](/w/index.php?title=Xavier_Suarez&action=edit&redlink=1)được tấn phong là thị trưởng [Miami](/wiki/Miami,_Florida)đầu tiên sinh từ [Cuba](/wiki/Cuba). [1990](/wiki/1990)– [Trang web](/wiki/Website)đầu tiên được xuất bản trên [World Wide Web](/wiki/World_Wide_Web). [1994](/wiki/1994)– Dân [Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n)bỏ phiếu gia nhập [Liên minh Âu Châu](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u)trong cuộc [trưng cầu dân ý](/wiki/Tr%C6%B0ng_c%E1%BA%A7u_d%C3%A2n_%C3%BD).
### Thế kỷ 21[
[sửa](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&action=edit§ion=7)] [2001](/wiki/2001)– [Kỳ Doha](/w/index.php?title=K%E1%BB%B3_Doha&action=edit&redlink=1): [Tổ chức thương mại thế giới](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)kết thúc hội nghị 4 ngày ở [Doha](/wiki/Doha), [Qatar](/wiki/Qatar).
- 2001 –
[Chiến tranh chống khủng bố](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_ch%E1%BB%91ng_kh%E1%BB%A7ng_b%E1%BB%91): Lần đầu tiên như vậy sau [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), [Tổng thống Hoa Kỳ](/wiki/T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Hoa_K%E1%BB%B3) [George W. Bush](/wiki/George_W._Bush)ký lệnh thiết lập [tòa án quân đội](/w/index.php?title=T%C3%B2a_%C3%A1n_qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1)để xét xử người nước ngoài nào bị nghi ngờ có liên hệ với kế hoạch khủng bố tại [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). [2002](/wiki/2002)– [Vụ giảm quân bị Iraq](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_gi%E1%BA%A3m_qu%C3%A2n_b%E1%BB%8B_Iraq&action=edit&redlink=1): [Iraq](/wiki/Iraq)nhận những điều khoản của [Nghị quyết Hội đồng Bảo an LHQ 1441](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%8B_quy%E1%BA%BFt_H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_B%E1%BA%A3o_an_LHQ_1441&action=edit&redlink=1).
- 2002 – Tàu chở dầu
*chìm vào bờ biển* [Prestige](/w/index.php?title=Prestige_(t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1) [Galicia](/wiki/Galicia_(T%C3%A2y_Ban_Nha))và làm nhiều [dầu chảy](/w/index.php?title=D%E1%BA%A7u_ch%E1%BA%A3y&action=edit&redlink=1).
- 2010
[Aung San Suu Kyi](/wiki/Aung_San_Suu_Kyi)được nhà cầm quyền Myanma trả tự do sau 21 năm giam cầm tại gia [2015](/wiki/2015) [Khủng bố](/wiki/Kh%E1%BB%A7ng_b%E1%BB%91) [IS](/wiki/Nh%C3%A0_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_Iraq_v%C3%A0_Levant)xả súng và nổ bom tự sát tại [Paris](/wiki/Paris)làm hơn 120 người bị thương.(Đây là vụ xả súng đẫm máu lớn nhất tại [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p)sau [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai))
## Sinh[
[sửa](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=13_th%C3%A1ng_11&action=edit§ion=8)] [1874](/wiki/1874)- [Winston Churchill](/wiki/Winston_Churchill), [nhà chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_kh%C3%A1ch)người [Anh](/wiki/Anh), nổi tiếng nhất với cương vị [Thủ tướng Anh](/wiki/Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Anh)trong thời [Chiến tranh thế giới thứ hai](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai). [1891](/wiki/1891)- [Erwin Rommel](/wiki/Erwin_Rommel), vị [tướng](/w/index.php?title=T%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit&redlink=1)nổi tiếng của [Đức Quốc xã](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c_Qu%E1%BB%91c_x%C3%A3)trong thế chiến thứ hai.
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Cache-Status: hit

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1053 hit/1, cp1065 miss

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
CD
- Để hiểu những khái niệm cơ bản về đĩa quang, xin xem bài đĩa quang
Đĩa CD (tiếng Anh: Compact Disc) là một trong các loại đĩa quang, chúng thường chế tạo bằng chất dẻo, đường kính 4,75 inch, dùng phương pháp ghi quang học để lưu trữ khoảng 80 phút âm thanh hoặc 700 MB dữ liệu máy tính đã được mã hóa theo kỹ thuật số.
Mục lục
- 1 Lịch sử phát triển
- 2 Công nghệ
- 3 Các loại định dạng của đĩa CD
- 4 Chú thích
- 5 Tham khảo
Lịch sử phát triển[sửa | sửa mã nguồn]
Đĩa CD bắt đầu được phát triển từ những năm 1979 bởi hai hãng: Sony và Philips để ghi âm thanh. Ban đầu mỗi hãng phát triển theo một hướng riêng, đến năm 1980 chúng được hợp nhất thành một chuẩn đĩa CD chứa âm thanh (thông dụng cho đến ngày nay).
Để đánh dấu sự phát triển và đưa ra các tiêu chuẩn chung cho việc phát triển loại đĩa này các hãng đã cùng xuất bản một cuốn "Sách Đỏ" (Red Book) mà trong đó nêu rõ từng bằng sáng chế công nghệ của từng hãng.
Phiên bản gần nhất của cuốn sách này vào tháng 5 năm 1999.
Tiếp sau đó, hai hãng Sony và Philips và một số hãng khác dần cho ra các định dạng đĩa mới và được phát triển cho đến ngày nay (Xem phần Các loại định dạng của đĩa CD)
Công nghệ[sửa | sửa mã nguồn]
Hầu hết tất cả các đĩa CD đều làm việc cùng với một thông số như nhau (chỉ ngoại trừ trường hợp miniCD có kích thước khác biệt một chút hoặc với một số định dạng cá biệt khác, còn lại các dạng đĩa CD còn lại có các kích thước điểm, đường...đều như nhau).
Đĩa CD sử dụng công nghệ quang học để đọc và ghi dữ liệu: Một cách đơn giản nhất chúng dùng tia lade chiếu vào bề mặt đĩa để nhận lại các phản xạ ánh sáng (hoặc không) tương ứng với các dạng tín hiệu nhị phân (0 và 1).
Thông số[sửa | sửa mã nguồn]
Thông số hai loại đĩa CD thông dụng[1].
Các loại định dạng của đĩa CD[sửa | sửa mã nguồn]
CD-DA[sửa | sửa mã nguồn]
CD-DA (Compact Disc-Digital Audio) được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1980 bởi hai hãng Sony và Philips. Định dạng CD này là một dạng chuẩn cho các loại thiết bị giải trí dân dụng đọc đĩa CD thông thường. CD-DA là loại đĩa CD chỉ chứa các dữ liệu âm thanh, chúng đơn thuần chứa nội dung các bài hát, bản nhạc mà không chứa bất kỳ một loại dữ liệu nào khác.
- Bởi định dạng (format) đĩa này tuân theo các tiêu chuẩn trong quốn "Red Book" nên có thể được gọi là đĩa CD "Red Book"
5.1 Music Disc[sửa | sửa mã nguồn]
5.1 Music Disc hay còn có các tên khác là: DTS-CD, DTS Audio CD: Là loại đĩa CD audio chứa âm thanh được định dạng ở loại lập thể (surround) mà có thể phát đầy đủ 6 đường tiếng cho các bộ thiết bị âm thanh giải trí gia đình hoặc trên các máy tính cá nhân (Xem thêm phần loa 5.1 trong bài loa máy tính).
5.1 Music Disc là những thể loại đĩa chứa âm thanh lập thể đầu tiên trước khi ra đời loại đĩa DVD audio.
SACD[sửa | sửa mã nguồn]
SACD (Super Audio CD) là đĩa CD âm thanh có chất lượng cao hơn loại đĩa CD-DA thông thường. Nó được hãng Sony và Philips giới thiệu vào năm 1999.
CD-Text[sửa | sửa mã nguồn]
CD-Text là dạng mở rộng của CD-DA mà trên đó có thể chứa một số dữ liệu dạng văn bản (text) để chứa một số nội dung hoặc thông tin của đĩa CD đó (ví dụ như: Tên album, tên các bài hát, tác giả, ca sĩ...), những dữ liệu text này được chứa tại vùng lead-in của đĩa CD.
CD-ROM[sửa | sửa mã nguồn]
CD-ROM (Compact Disc Read Only Memory) là loại đĩa CD chứa dữ liệu chỉ đọc. CD-ROM được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1983 bởi hai hãng Sony và Philips. Chúng không giống như các đĩa CD-DA phát triển trong thời gian đầu (chỉ chứa nội dung về âm thanh) mà mở rộng chứa các loại dữ liệu khác của máy tính.
Loại đĩa này thường được ghi dữ liệu bằng các thiết bị ghi đĩa chuyên dụng (có thể sản xuất nhiều đĩa trong một thời gian ngắn). Người sử dụng không thể ghi thêm dữ liệu vào các loại đĩa này.
Tốc độ đọc và truyền dữ liệu đĩa CD-ROM[2]
CD-i[sửa | sửa mã nguồn]
CD-i (Compact Disc-interactive) được Sony và Philips giới thiệu năm 1986. Nó bao gồm sự cải tiến: Chứa bao gồm cả âm thanh và các đoạn phim (tiếng+hình).
CD-i không được sử dụng thông dụng. Chúng còn không sử dụng được với các máy tính thông thường.
- CD-i tuân theo định dạng Greed Book.
CD-ROM EA[sửa | sửa mã nguồn]
CD-ROM EA (Extended Architecture) được giới thiệu năm 1989 bởi Sony, Philips và Microsoft. Chúng kết hợp hai loại CD-ROM và CD-i để có thể cho phép máy tính phát được các đĩa ca nhạc có hình (tiếng + video).
CD-i Bridge[sửa | sửa mã nguồn]
CD-i Bridge được giới thiệu bởi hai hãng Sony và Philips phát hành dựa trên sự kết hợp của CD-i và CD-ROM XA. Chúng phát được cả trên các máy phát CD-i và cả trên các PC thông thường.
CD-R[sửa | sửa mã nguồn]
Loại này bao gồm CD-R (recordable) và CD-RW (rewritable) được giới thiệu vào những năm 1989 và 1996 bởi các hãng Sony và Philips.
CD-P[sửa | sửa mã nguồn]
CD-P (hoặc tên khác là Photo-CD) được giới thiệu năm 1990 bởi các hãng Philips và Kodad là sự kết hợp của CD-ROM XA với loại CD-R để có thể chứa thêm các bức ảnh vào đĩa chứa âm thanh và hình ảnh. Đây là một chuẩn để chứa các bức ảnh trên các đĩa CD-R.
Video CD[sửa | sửa mã nguồn]
Video CD (hoặc viết tắt là VCD) được giới thiệu năm 1993 bởi các hãng: Philips, JVC, Matsushita, và Sony trên cơ sở của CD-i và CD-ROM XA. Đĩa này chứa khoảng 74 phút video theo định dạng MPEG-1 (hoặc chứa âm thanh kỹ thuật số dạng ADPCM)
SVCD[sửa | sửa mã nguồn]
SVCD (Super Video Compact Disc) là một định dạng chứa video ở độ phân giải cao hơn so với chuẩn Video CD.
CD EXTRA[sửa | sửa mã nguồn]
CD EXTRA được giới thiệu năm 1995 bởi các hãng Sony và Philips.
CD Double-Density[sửa | sửa mã nguồn]
Được giới thiệu năm 2000 bởi các hãng Philips và Sony.
CD+G[sửa | sửa mã nguồn]
CD+G (CD+Graphics) là loại đĩa CD chứa nội dung âm thanh nhưng được lưu thêm các nội dung về đồ hoạ, chúng có thể được phát âm thanh bình thường trên các thiết bị phát âm thanh thông thường, tuy nhiên nếu phát (play) trên các thiết bị đặc biệt (như trên máy tính với các phần mềm riêng, trên các đầu phát đặc biệt được kết nối với màn hình hoặc tivi) chúng có thể hiển thị đồ hoạ hoặc có thể hát karaoke.
MiniCD[sửa | sửa mã nguồn]
MiniCD là loại đĩa CD thông thường nhưng kích thước đường kính ngoài của nó chỉ là 80 mm, dung lượng nhỏ hơn đĩa CD đường kính chuẩn 120 mm.
MiniCD có đầy đủ các loại như đĩa CD thông thường (CD-DA, CD-ROM, CD-R...).

markdown:
# CD
*Để hiểu những khái niệm cơ bản về đĩa quang, xin xem bài* [đĩa quang](/wiki/%C4%90%C4%A9a_quang)
|
|
|
|
|
|
|
|
CD
|
|![]()
![ Compact disc.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Compact_disc.svg/240px-Compact_disc.svg.png)
![ Compact disc.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Compact_disc.svg/240px-Compact_disc.svg.png)
[Đĩa quang](/wiki/%C4%90%C4%A9a_quang) [MB](/wiki/Megabyte) [Philips](/wiki/Philips)& [Sony](/wiki/Sony) **Đĩa CD** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): **Compact Disc**) là một trong các loại [đĩa quang](/wiki/%C4%90%C4%A9a_quang), chúng thường chế tạo bằng chất dẻo, đường kính 4,75 [inch](/wiki/Inch), dùng phương pháp ghi quang học để lưu trữ khoảng 80 phút âm thanh hoặc 700 MB dữ liệu máy tính đã được mã hóa theo [kỹ thuật số](/wiki/K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_s%E1%BB%91).
## Mục lục
[1 Lịch sử phát triển](#L.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD_ph.C3.A1t_tri.E1.BB.83n) [2 Công nghệ](#C.C3.B4ng_ngh.E1.BB.87) [3 Các loại định dạng của đĩa CD](#C.C3.A1c_lo.E1.BA.A1i_.C4.91.E1.BB.8Bnh_d.E1.BA.A1ng_c.E1.BB.A7a_.C4.91.C4.A9a_CD) [4 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [5 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## Lịch sử phát triển[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=1)]
Đĩa CD bắt đầu được phát triển từ những năm 1979 bởi hai hãng:
[Sony](/wiki/Sony) và [Philips](/wiki/Philips) để ghi âm thanh. Ban đầu mỗi hãng phát triển theo một hướng riêng, đến năm 1980 chúng được hợp nhất thành một chuẩn đĩa CD chứa âm thanh (thông dụng cho đến ngày nay).
Để đánh dấu sự phát triển và đưa ra các tiêu chuẩn chung cho việc phát triển loại đĩa này các hãng đã cùng xuất bản một cuốn "Sách Đỏ" (
*Red Book*) mà trong đó nêu rõ từng bằng sáng chế công nghệ của từng hãng.
Phiên bản gần nhất của cuốn sách này vào tháng 5 năm 1999.
Tiếp sau đó, hai hãng
[Sony](/wiki/Sony) và [Philips](/wiki/Philips) và một số hãng khác dần cho ra các định dạng đĩa mới và được phát triển cho đến ngày nay *(Xem phần Các loại định dạng của đĩa CD)*
## Công nghệ[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=2)]
Hầu hết tất cả các đĩa CD đều làm việc cùng với một thông số như nhau (chỉ ngoại trừ trường hợp miniCD có kích thước khác biệt một chút hoặc với một số định dạng cá biệt khác, còn lại các dạng đĩa CD còn lại có các kích thước điểm, đường...đều như nhau).
Đĩa CD sử dụng công nghệ quang học để đọc và ghi dữ liệu: Một cách đơn giản nhất chúng dùng tia
[lade](/wiki/Laser) chiếu vào bề mặt đĩa để nhận lại các phản xạ ánh sáng (hoặc không) tương ứng với các dạng tín hiệu nhị phân (0 và 1).
### Thông số[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=3)]
Thông số hai loại đĩa CD thông dụng
. [1]
|
||
||
|
|Dung lượng theo âm thanh (phút)||74||80|
|Dung lượng theo dữ liệu (MB)||650||700|
|Tốc độ đọc ở 1X (m/s)||1.3||1,3|
|Bước sóng
|*(Numerical aperture) (lens)* *(Media refractive index)* *Track (turn) spacing (μm)* *Turns per mm* *Turns per inch* *track (m)* *track (foot)* *track (miles)* *(μm)* *(μm)* *(μm)* *(μm)* *Lead-in* *(mm)* *(data zone)*- trong *(mm)* *(mm)* *Lead-out*- ngoài *(mm)* *track*dữ liệu *(mm)* *track (total track area width)*(mm) *(rpm)* *(rpm)* *(data zone)* *track*
## Các loại định dạng của đĩa CD[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=4)]
### CD-DA[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=5)]
CD-DA (
*Compact Disc-Digital Audio*) được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1980 bởi hai hãng [Sony](/wiki/Sony) và Philips. Định dạng CD này là một dạng chuẩn cho các loại thiết bị giải trí dân dụng đọc đĩa CD thông thường. CD-DA là loại đĩa CD chỉ chứa các dữ liệu âm thanh, chúng đơn thuần chứa nội dung các bài hát, bản nhạc mà không chứa bất kỳ một loại dữ liệu nào khác. *Bởi định dạng (format) đĩa này tuân theo các tiêu chuẩn trong quốn "Red Book" nên có thể được gọi là đĩa CD "Red Book"*
### 5.1 Music Disc[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=6)] **5.1 Music Disc** hay còn có các tên khác là: DTS-CD, DTS Audio CD: Là loại đĩa CD audio chứa âm thanh được định dạng ở loại lập thể (surround) mà có thể phát đầy đủ 6 đường tiếng cho các bộ thiết bị âm thanh giải trí gia đình hoặc trên các máy tính cá nhân *(Xem thêm phần loa 5.1 trong bài loa máy tính)*.
5.1 Music Disc là những thể loại đĩa chứa âm thanh lập thể đầu tiên trước khi ra đời loại đĩa DVD audio.
### SACD[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=7)] **SACD** (Super Audio CD) là đĩa CD âm thanh có chất lượng cao hơn loại đĩa CD-DA thông thường. Nó được hãng [Sony](/wiki/Sony) và [Philips](/wiki/Philips) giới thiệu vào năm 1999.
### CD-Text[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=8)] **CD-Text** là dạng mở rộng của CD-DA mà trên đó có thể chứa một số dữ liệu dạng văn bản ( *text*) để chứa một số nội dung hoặc thông tin của đĩa CD đó (ví dụ như: Tên album, tên các bài hát, [tác giả](/w/index.php?title=T%C3%A1c_gi%E1%BA%A3&action=edit&redlink=1), [ca sĩ](/wiki/Ca_s%C4%A9)...), những dữ liệu text này được chứa tại vùng *lead-in* của đĩa CD.
### CD-ROM[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=9)] **CD-ROM** ( *Compact Disc Read Only Memory*) là loại đĩa CD chứa dữ liệu chỉ đọc. CD-ROM được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1983 bởi hai hãng [Sony](/wiki/Sony) và Philips. Chúng không giống như các đĩa CD-DA phát triển trong thời gian đầu (chỉ chứa nội dung về âm thanh) mà mở rộng chứa các loại [dữ liệu](/wiki/D%E1%BB%AF_li%E1%BB%87u) khác của [máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh).
Loại đĩa này thường được ghi dữ liệu bằng các thiết bị ghi đĩa chuyên dụng (có thể sản xuất nhiều đĩa trong một thời gian ngắn). Người sử dụng không thể ghi thêm dữ liệu vào các loại đĩa này.
Tốc độ đọc và truyền dữ liệu đĩa CD-ROM
[[2]](#cite_note-2)
|Tốc độ theo nhãn (Max. nếu CAV)||Thời gian để đọc đĩa 74 phút (nếu CLV)||Thời gian để đọc đĩa 80 phút (nếu CLV)||Tốc độ truyền dữ liệu (Max. nếu CAV)||Tốc độ CD-ROM thực tế (Min. nếu CAV)||Tốc độ truyền thấp nhất nếu CAV||Tốc độ CD-ROM trung bình (nếu CAV)||Tốc độ truyền trung bình (nếu CAV)||Vận tốc dài lớn nhất||Vận tốc dài lớn nhất||Tốc dộ quay (Min. nếu CLV Max. nếu CAV)||Tốc độ quay lớn nhất nếu CLV|
|
|X |
|(phút) |
|(phút) |
|(Bps) |
|(X) |
|(Bps) |
|X |
|(Bps) |
|(m/giây) |
|(mph) |
|(rpm) |
|(rpm)
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
||
|
|
|Chú thích: CAV (Constant Angular Velocity): Vận tốc góc không thay đổi. CLV: (Constant Linear Velocity): Vận tốc dài không thay đổi
### CD-i[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=10)] **CD-i** (Compact Disc-interactive) được [Sony](/wiki/Sony) và [Philips](/wiki/Philips) giới thiệu năm 1986. Nó bao gồm sự cải tiến: Chứa bao gồm cả âm thanh và các đoạn phim (tiếng+hình).
CD-i không được sử dụng thông dụng. Chúng còn không sử dụng được với các
[máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh) thông thường. *CD-i tuân theo định dạng Greed Book.*
### CD-ROM EA[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=11)] **CD-ROM EA** ( *Extended Architecture*) được giới thiệu năm 1989 bởi Sony, [Philips](/wiki/Philips) và Microsoft. Chúng kết hợp hai loại CD-ROM và CD-i để có thể cho phép máy tính phát được các đĩa ca nhạc có hình (tiếng + video).
### CD-i Bridge[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=12)]
CD-i Bridge được giới thiệu bởi hai hãng Sony và Philips phát hành dựa trên sự kết hợp của CD-i và CD-ROM XA. Chúng phát được cả trên các máy phát CD-i và cả trên các PC thông thường.
### CD-R[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=13)]
Loại này bao gồm CD-R (recordable) và CD-RW (rewritable) được giới thiệu vào những năm 1989 và 1996 bởi các hãng
[Sony](/wiki/Sony) và Philips.
### CD-P[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=14)]
CD-P (hoặc tên khác là Photo-CD) được giới thiệu năm 1990 bởi các hãng
[Philips](/wiki/Philips) và [Kodad](/w/index.php?title=Kodad&action=edit&redlink=1) là sự kết hợp của CD-ROM XA với loại CD-R để có thể chứa thêm các bức ảnh vào đĩa chứa [âm thanh](/wiki/%C3%82m_thanh) và hình ảnh. Đây là một chuẩn để chứa các bức ảnh trên các đĩa CD-R.
### Video CD[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=15)] **Video CD** (hoặc viết tắt là VCD) được giới thiệu năm 1993 bởi các hãng: [Philips](/wiki/Philips), [JVC](/wiki/JVC), [Matsushita](/wiki/Matsushita), và [Sony](/wiki/Sony) trên cơ sở của CD-i và CD-ROM XA. Đĩa này chứa khoảng 74 phút video theo định dạng MPEG-1 (hoặc chứa âm thanh kỹ thuật số dạng ADPCM)
### SVCD[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=16)] **SVCD** (Super Video Compact Disc) là một định dạng chứa video ở độ phân giải cao hơn so với chuẩn Video CD.
### CD EXTRA[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=17)] **CD EXTRA** được giới thiệu năm [1995](/wiki/1995) bởi các hãng [Sony](/wiki/Sony) và [Philips](/wiki/Philips).
### CD Double-Density[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=18)]
Được giới thiệu năm 2000 bởi các hãng
[Philips](/wiki/Philips) và [Sony](/wiki/Sony).
### CD+G[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=19)] **CD+G** (CD+Graphics) là loại đĩa CD chứa nội dung âm thanh nhưng được lưu thêm các nội dung về đồ hoạ, chúng có thể được phát âm thanh bình thường trên các thiết bị phát âm thanh thông thường, tuy nhiên nếu phát ( *play*) trên các thiết bị đặc biệt (như trên [máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh) với các [phần mềm](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_m%E1%BB%81m) riêng, trên các đầu phát đặc biệt được kết nối với [màn hình](/wiki/M%C3%A0n_h%C3%ACnh_m%C3%A1y_t%C3%ADnh) hoặc [tivi](/wiki/Truy%E1%BB%81n_h%C3%ACnh)) chúng có thể hiển thị đồ hoạ hoặc có thể hát [karaoke](/wiki/Karaoke).
### MiniCD[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=20)]
MiniCD là loại đĩa CD thông thường nhưng kích thước đường kính ngoài của nó chỉ là 80 mm, dung lượng nhỏ hơn đĩa CD đường kính chuẩn 120 mm.
MiniCD có đầy đủ các loại như đĩa CD thông thường (CD-DA, CD-ROM, CD-R...).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=21)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=CD&veaction=edit§ion=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=CD&action=edit§ion=22)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1054 hit/2, cp1065 miss


text:
De Havilland Mosquito
de Havilland DH.98 Mosquito là một loại máy bay chiến đấu đa năng của Anh, với tổ lái hai người, nó đã tham chiến trong Chiến tranh thế giới II và sau chiến tranh. Mosquito là một trong vài chiếc máy bay hoạt động ở tiền tuyến, được chế tạo gần như hoàn toàn bằng gỗ, nên nó có biệt danh là "The Wooden Wonder".[3] Nó còn được các phi công gọi một cách trìu mến là "Mossie".[4] Ban đầu người ta coi nó là một máy bay ném bom vận tốc cao không được vũ trang, Mosquito được sử dụng trong nhiều vai trò trong không chiến, gồm: máy bay ném bom bay ngày tầng trung, máy bay ném bom bay đêm tầng cao, máy bay tìm đường, máy bay tiêm kích bay ngày hoặc đêm, máy bay tiêm kích-bom, máy bay xâm nhập, cường kích trên biển, và trinh sát không ảnh. Nó còn được sử dụng bởi British Overseas Airways Corporation (BOAC) làm máy bay vận tải.[5]
Mục lục
Quốc gia sử dụng[sửa | sửa mã nguồn]
Tính năng kỹ chiến thuật (DH.98 Mosquito B Mk XVI)[sửa | sửa mã nguồn]
Jane's Fighting Aircraft of World War II[6] and World War II Warbirds[7]
Đặc điểm riêng[sửa | sửa mã nguồn]
- Tổ lái: 2 (phi công, sĩ quan vũ khí/hoa tiêu)
- Chiều dài: 44 ft 6 in (13,57 m)
- Sải cánh: 54 ft 2 in (16,52 m)
- Chiều cao: 17 ft 5 in (5,3 m)
- Diện tích cánh: 454 ft² (42,18 m²)
- Trọng lượng rỗng: 14.300 lb (6.490 kg)
- Trọng lượng có tải: 18.100 lb (8.210 kg)
- Trọng lượng cất cánh tối đa: 25.000 lb (11.000 kg)
- Động cơ: 2 × Rolls-Royce Merlin 76/77 (trái/phải), 1.710 hp (1.280 kW) mỗi chiếc
Hiệu suất bay[sửa | sửa mã nguồn]
- Vận tốc cực đại: 361 kn (415 mph, 668 km/h)
- Tầm bay: 1.300 nmi (1.500 mi, 2.400 km)
- Trần bay: 37.000 ft (11.000 m)
- Vận tốc lên cao: 2.850 ft/phút (14,5 m/s)
- Lực nâng của cánh: 39,9 lb/ft² (195 kg/m²)
- Lực đẩy/trọng lượng: 0,189 hp/lb (311 W/kg)
Vũ khí[sửa | sửa mã nguồn]
- Bom: 4.000 lb (1.800 kg)
- Súng máy Vickers V 7.7mm x 4.
Hệ thống điện tử[sửa | sửa mã nguồn]
- Thiết bị dẫn đường vô tuyến GEE
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Máy bay có sự phát triển liên quan
- Máy bay có tính năng tương đương
- Bristol Beaufighter
- Douglas A-26 Invader
- FMA I.Ae. 24 Calquin
- Focke-Wulf Ta 154
- Heinkel He 219
- Junkers Ju 88
- Messerschmitt Me 410
- Northrop P-61 Black Widow
- Petlyakov Pe-2
- Danh sách khác
- Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
- Danh sách máy bay tiêm kích
- Danh sách máy bay của Vương quốc Anh trong Chiến tranh thế giới II
- Danh sách máy bay ném bom
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Bowman 2005, p. 8.
- ^ Bowman 2005, p. 163.
- ^ Price 2009, p. 3.
- ^ Hanson, Dave. "deHavilland DH 98 Mosquito." warbirdalley.com. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2011.
- ^ Sharp and Bowyer 1971, p. 338.
- ^ Bridgman 1946, pp. 115–117.
- ^ La Bonné, Frans. "The de Havilland Mosquito." World War II Warbirds, ngày 9 tháng 2 năm 2001. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2006.
Tài liệu[sửa | sửa mã nguồn]
- Batchelor, John and Malcolm Low. de Havilland Mosquito Manual (Plane Essentials). Victoria, Australia: Publishing Solutions, 2008. ISBN 978-1-906589-00-4.
- Birtles, Philip. Mosquito: A Pictorial History of the DH98. London: Jane's Publishing Company Ltd., 1980. ISBN 0-531-03714-2.
- Bishop, Edward. The Wooden Wonder. Shrewsbury, UK: Airlife Publishing Ltd., 3rd edition 1995. ISBN 1-85310-708-5.
- Bowman, Martin. de Havilland Mosquito (Crowood Aviation series). Ramsbury, Marlborough, Wiltshire, UK: The Crowood Press, 2005. ISBN 1-86126-736-3.
- Bowman, Martin. Mosquito Bomber/Fighter-bomber Units 1942-45. Oxford, UK: Osprey Publishing, 1997. ISBN 1-85532-690-6.
- Bowman, Martin. Mosquito Fighter/Fighter-bomber Units of World War 2. Oxford, UK: Osprey Publishing, 1998. ISBN 1-85532-731-7.
- Bowman, Martin. Mosquito Photo-Reconnaissance Units of World War 2. Oxford, UK: Osprey Publishing, 1999. ISBN 1-85532-891-7.
- Bowyer, Chaz. Mosquito at War. Shepperton, Surrey, UK: Ian Allan Ltd., 4th impression 1979. ISBN 0-7110-0474-9.
- Bowyer, Michael J.F., Bryan Philpott and Stuart Howe. Mosquito (Classic Aircraft No. 7: Their History and How to Model Them). Cambridge, UK: Patrick Stephens Ltd., 1980. ISBN 0-85059-432-4.
- Bridgman, Leonard, ed. "The D.H.98 Mosquito." Jane’s Fighting Aircraft of World War II. London: Studio, 1946. ISBN 1-85170-493-0.
- Buttler, Tony. British Secret Projects: Fighters & Bombers 1935-1950. Hinckley, UK: Midland Publishing, 2004. ISBN 1-85780-179-2.
- Cole, Roger. High Wycombe - Local History Series. Stoud, Gloucestershire, UK: Tempus Publishing Ltd., 2001. ISBN 0-7524-2290-1.
- Gilman J.D. and J. Clive. KG 200. London: Pan Books Ltd., 1978. ISBN 0-85177-819-4.
- Hardy, M.J. The de Havilland Mosquito. Devon, UK/New York: David & Charles (Publishers) Ltd./Arco Publishing, 1977. ISBN 0-7153-7367-6, (David & Charles) ISBN 0-668-04051-3 (Arco).
- Hinchcliffe, Peter. The Other Battle: Luftwaffe Night Aces vs Bomber Command. London: Zenith Press, 1996. ISBN 0-7603-0265-0.
- Holliday, Joe. Mosquito! The Wooden Wonder Aircraft of World War II. Toronto: Doubleday, 1970. ISBN 0-7701-0138-0.
- Hotson, Fred. The De Havilland Canada Story. Toronto: CANAV Books, 1983. ISBN 0-9690703-2-2.
- Howe, Stuart. Mosquito Portfolio. London: Ian Allan Ltd., 1984. ISBN 0-7110-1406-X.
- Jackson, Robert. de Havilland Mosquito (Combat Legend). Shrewsbury, UK: Airlife Publishing Ltd., 2003. ISBN 1-84037-358-X.
- Jones, R.C. de Havilland Mosquito: RAF Northern Europe 1936-45. London: Ducimus Books Ltd., 1970.
- Mason, Francis K. and Richard Ward. De Havilland Mosquito in RAF-FAA-RAAF-SAAF-RNZAF-RCAF-USAAF-French & Foreign Service. Canterbury, Kent, UK: Osprey Publishing Ltd., 1972. ISBN 0-85045-043-8.
- McKee, Alexander. The Mosquito Log. London: Souvenir Press Ltd., 1988. ISBN 0-285-62838-0.
- Miracle, Daniel B. and Steven L. Donaldson. ASM Handbook: Composites. Cleveland, Ohio: ASM International, 2001. ISBN 0-87170-703-9.
- Morgan, Hugh and John Weal. German Jet Aces of World War 2. London: Osprey Publishing Ltd, 1998. ISBN 1-85532-634-5.
- Mujumdar, A. S. Drying '92: Proceedings of the 8th International Drying Symposium. Toronto: Elsevier, 1992. ISBN 0-444-89393-8.
- Pilot's Notes For Mosquito FB 6. London: Air Ministry. 1945. ISBN 978-0-85979-020-8.
- Pilot's Notes For Mosquito NF 38. London: Air Council. 1945. ISBN 978-0-85979-075-8.
- Price, Nigel (ed.). "Mosquito: A Celebration of de Havilland's 'Wooden Wonder'." FlyPast Special. Stamford, Lincolnshire, UK: Key Publishing Ltd., 2009.
- Radinger, Will and Walter Schick. Me262 (German lang. ed.), Berlin: Avantic Verlag GmbH, 1996. ISBN 3-925505-21-0.
- Rhodes, Tom. Stress Without Tears. Jacobs Publishing, 1st edition ngày 1 tháng 12 năm 2008. ISBN 978-1-4392-0717-8.
- Sasbye, Kjeld Mahler. Operation Carthage. Copenhagen: Den Danske Luftfartsskole, 1994. ISBN 87-985141-0-5.
- Scholefield, R.A. Manchester Airport. Stroud, UK: Sutton Publishing, 1998. ISBN 0-7509-1954-X.
- Scutts, Jerry. Mosquito in Action, Part 1. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 1993. ISBN 0-89747-285-3.
- Scutts, Jerry. Mosquito in Action, Part 2. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 1993. ISBN 0-89747-303-5.
- Shacklady, Edward. De Havilland Mosquito (Classic WWII Aviation, Volume 6). Bristol, UK: Cerberus Publishing Ltd., 2003. ISBN 1-84145-108-8.
- Sharp, C. Martin and Michael J.F. Bowyer. Mosquito. London: Faber & Faber, 1971. ISBN 0-571-04750-5.
- Sharp, C. Martin and Michael J.F. Bowyer. Mosquito (2nd ed.). Manchester, UK: Crécy Books Ltd, 1995. ISBN 0-947554-41-6.
- Stanley, Colonel Roy M. II, USAF (Ret). V-Weapons Hunt: Defeating German Secret Weapons. Barnsley, South Yorkshire, UK: Pen & Sword, 2010. ISBN 978-1-84884-259-5.
- Streetly, Martin. "The Aircraft of 100 Group: Part 14. DH Mosquito, Internal Detail". Scale Models, Volume 12, Issue 139, April 1981.
- Sweetman, Bill and Rikyu Watanabe. Mosquito. London: Jane's Publishing Company Ltd., 1981. ISBN 0-7106-0131-X.
- Thirsk, Ian.de Havilland Mosquito: An Illustrated History Volume 2. Manchester, UK: Crécy Publishing Limited, 2006. ISBN 0-85979-115-7.
- Thomas, Geoffrey J. and Barry Ketely. KG 200: The Luftwaffe's Most Secret Unit. Tokyo: Hikoki Publications, 2003. ISBN 1-902109-33-3.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Manual: (1950) AP 2019E-P.N. Pilot's Notes Mosquito FB6
- The Mosquito Page at Mossie.org
- de Havilland Aircraft Heritage Centre aka Mosquito Aircraft Museum
- Calgary Mosquito Aircraft Preservation Association
- Victoria Air Maintenance Ltd. Restoring a Mosquito to flying condition
- de Havilland Mosquito magazine articles and publications
- Data at Warbirdregistry.org
- Mosquito restoration project New Zealand (633 Squadron theme) Retrieved: ngày 3 tháng 1 năm 2012.
- Wartime film of the construction of the Mosquito in Australia Retrieved: ngày 3 tháng 1 năm 2012.
- "Flying Plywood With A Sting": Popular Science article, December 1943
- U-Tube footage of Coastal Command Mosquito XVIIIs Retrieved: ngày 3 tháng 1 năm 2012.
- A close-up picture of the nose of a Tsetse Mosquito FB Mk XVIII showing the Molins 57mm gun muzzle
- A photograph of the Tsetse Mosquito FB Mk XVIII NT225
- "Mosquito Wars on U-Boats With 6-pound Shells.": Popular Mechanics article, February 1945, p. 39.
- Mosquito Pathfinders, Pathfinder Museum
- 627 Squadron RAF Mosquito Pathfinders Based at RAF Woodall Spa
- Air Accidents Investigation Branch (AAIB) report on the crash of FB.VI G-ASKH, 1996
- IWM Image of Mosquito PR34 RG241, which holds the twin piston-engine Atlantic crossing record.
- "America Reports On Aid To Allies etc. (1942)." Universal Newsreel.

markdown:
# De Havilland Mosquito
|DH.98 Mosquito|
|
|![]()
*DK338* [Máy bay tiêm kích-bom](/wiki/M%C3%A1y_bay_c%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%ADch)/Tiêm kích bay đêm/Trinh sát không ảnh [Hãng sản xuất](/wiki/H%C3%A3ng_ch%E1%BA%BF_t%E1%BA%A1o_h%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5) [de Havilland Aircraft Company](/w/index.php?title=De_Havilland&action=edit&redlink=1) [25 tháng 11](/wiki/25_th%C3%A1ng_11)- [1940](/wiki/H%C3%A0ng_kh%C3%B4ng_n%C4%83m_1940) [[1]](#cite_note-Bowman_2005.2C_p._8.-1) ![ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/23px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
![ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/23px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
[Không quân Hoàng gia](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Anh) ![ Úc](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Flag_of_Australia.svg/23px-Flag_of_Australia.svg.png)
![ Úc](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Flag_of_Australia.svg/23px-Flag_of_Australia.svg.png)
[Không quân Hoàng gia Australia](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Australia&action=edit&redlink=1) ![ Canada](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Canadian_Red_Ensign_1921-1957.svg/23px-Canadian_Red_Ensign_1921-1957.svg.png)
![ Canada](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Canadian_Red_Ensign_1921-1957.svg/23px-Canadian_Red_Ensign_1921-1957.svg.png)
[Không quân Hoàng gia Canada](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Canada&action=edit&redlink=1) ![ Hoa Kỳ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
![ Hoa Kỳ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
[Không quân Lục quân Hoa Kỳ](/w/index.php?title=Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_L%E1%BB%A5c_qu%C3%A2n_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) [[2]](#cite_note-Bowman_2005.2C_p._163.-2) ** là một loại máy bay chiến đấu đa năng của Anh, với tổ lái hai người, nó đã tham chiến trong de Havilland DH.98 Mosquito** [Chiến tranh thế giới II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai)và sau chiến tranh. Mosquito là một trong vài chiếc máy bay hoạt động ở tiền tuyến, được chế tạo gần như hoàn toàn bằng gỗ, nên nó có biệt danh là "The Wooden Wonder". Nó còn được các phi công gọi một cách trìu mến là "Mossie". [[3]](#cite_note-3) Ban đầu người ta coi nó là một máy bay ném bom vận tốc cao không được vũ trang, Mosquito được sử dụng trong nhiều vai trò trong không chiến, gồm: máy bay ném bom bay ngày tầng trung, máy bay ném bom bay đêm tầng cao, máy bay tìm đường, máy bay tiêm kích bay ngày hoặc đêm, máy bay tiêm kích-bom, máy bay xâm nhập, cường kích trên biển, và trinh sát không ảnh. Nó còn được sử dụng bởi [[4]](#cite_note-4) [British Overseas Airways Corporation](/wiki/British_Overseas_Airways_Corporation)(BOAC) làm máy bay vận tải. [[5]](#cite_note-5)
## Mục lục
## Quốc gia sử dụng[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=1)]
## Tính năng kỹ chiến thuật (DH.98 Mosquito B Mk XVI)[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=2)]
Jane's Fighting Aircraft of World War II
and World War II Warbirds [6] [[7]](#cite_note-ww2war-7)
### Đặc điểm riêng[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=3)] **Tổ lái**: 2 (phi công, sĩ quan vũ khí/hoa tiêu) **Chiều dài**: 44 ft 6 in (13,57 m) **: 54 ft 2 in (16,52 m)** [Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh) **Chiều cao**: 17 ft 5 in (5,3 m) **Diện tích cánh**: 454 ft² (42,18 m²) **Trọng lượng rỗng**: 14.300 lb (6.490 kg) **Trọng lượng có tải**: 18.100 lb (8.210 kg) **: 25.000 lb (11.000 kg)** [Trọng lượng cất cánh tối đa](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%E1%BA%A5t_c%C3%A1nh_t%E1%BB%91i_%C4%91a&action=edit&redlink=1) **Động cơ**: 2 × [Rolls-Royce Merlin](/w/index.php?title=Rolls-Royce_Merlin&action=edit&redlink=1)76/77 (trái/phải), 1.710 hp (1.280 kW) mỗi chiếc
### Hiệu suất bay[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=4)] **: 361 kn (415 mph, 668 km/h)** [Vận tốc cực đại](/wiki/V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_V) **: 1.300 nmi (1.500 mi, 2.400 km)** [Tầm bay](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7m_bay&action=edit&redlink=1) **: 37.000 ft (11.000 m)** [Trần bay](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_bay&action=edit&redlink=1) **: 2.850 ft/phút (14,5 m/s)** [Vận tốc lên cao](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_l%C3%AAn_cao&action=edit&redlink=1) **: 39,9 lb/ft² (195 kg/m²)** [Lực nâng của cánh](/w/index.php?title=L%E1%BB%B1c_n%C3%A2ng_c%E1%BB%A7a_c%C3%A1nh&action=edit&redlink=1) **: 0,189 hp/lb (311 W/kg)** [Lực đẩy/trọng lượng](/w/index.php?title=T%E1%BB%B7_l%E1%BB%87_l%E1%BB%B1c_%C4%91%E1%BA%A9y-tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng&action=edit&redlink=1)
### Vũ khí[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=5)]
- Bom: 4.000 lb (1.800 kg)
- Súng máy Vickers V 7.7mm x 4.
### Hệ thống điện tử[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=6)]
- Thiết bị dẫn đường vô tuyến GEE
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=7)]
- Máy bay có sự phát triển liên quan
- Máy bay có tính năng tương đương
[Bristol Beaufighter](/wiki/Bristol_Beaufighter) [Douglas A-26 Invader](/wiki/Douglas_A-26_Invader) [FMA I.Ae. 24 Calquin](/wiki/I.Ae._24_Calquin) [Focke-Wulf Ta 154](/wiki/Focke-Wulf_Ta_154) [Heinkel He 219](/wiki/Heinkel_He_219) [Junkers Ju 88](/wiki/Junkers_Ju_88) [Messerschmitt Me 410](/wiki/Messerschmitt_Me_410) [Northrop P-61 Black Widow](/wiki/Northrop_P-61_Black_Widow) [Petlyakov Pe-2](/wiki/Petlyakov_Pe-2)
- Danh sách khác
[Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay_trong_Chi%E1%BA%BFn_tranh_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_II) [Danh sách máy bay tiêm kích](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay_ti%C3%AAm_k%C3%ADch) [Danh sách máy bay của Vương quốc Anh trong Chiến tranh thế giới II](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay_c%E1%BB%A7a_V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh_trong_Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_II&action=edit&redlink=1) [Danh sách máy bay ném bom](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A1y_bay_n%C3%A9m_bom)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=8)]
### Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=9)]
### Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=10)] **Bowman 2005, p. 8.** [^](#cite_ref-Bowman_2005.2C_p._8._1-0) **Bowman 2005, p. 163.** [^](#cite_ref-Bowman_2005.2C_p._163._2-0) **Price 2009, p. 3.** [^](#cite_ref-3) **Hanson, Dave.** [^](#cite_ref-4) ["deHavilland DH 98 Mosquito."](http://www.warbirdalley.com/mossie.htm) *warbirdalley.com*. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2011. **Sharp and Bowyer 1971, p. 338.** [^](#cite_ref-5) **Bridgman 1946, pp. 115–117.** [^](#cite_ref-jane_6-0) **La Bonné, Frans.** [^](#cite_ref-ww2war_7-0) ["The de Havilland Mosquito."](http://web.archive.org/20030503213413/www.xs4all.nl/~fbonne/warbirds/ww2htmls/dehamosqbfn.html) *World War II Warbirds*, ngày 9 tháng 2 năm 2001. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2006.
### Tài liệu[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=11)]
- Batchelor, John and Malcolm Low.
*de Havilland Mosquito Manual*(Plane Essentials). Victoria, Australia: Publishing Solutions, 2008. [ISBN 978-1-906589-00-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781906589004).
- Birtles, Philip.
*Mosquito: A Pictorial History of the DH98*. London: Jane's Publishing Company Ltd., 1980. [ISBN 0-531-03714-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0531037142).
- Bishop, Edward.
*The Wooden Wonder*. Shrewsbury, UK: Airlife Publishing Ltd., 3rd edition 1995. [ISBN 1-85310-708-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1853107085).
- Bowman, Martin.
*de Havilland Mosquito*(Crowood Aviation series). Ramsbury, Marlborough, Wiltshire, UK: The Crowood Press, 2005. [ISBN 1-86126-736-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1861267363).
- Bowman, Martin.
*Mosquito Bomber/Fighter-bomber Units 1942-45*. Oxford, UK: Osprey Publishing, 1997. [ISBN 1-85532-690-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1855326906).
- Bowman, Martin.
*Mosquito Fighter/Fighter-bomber Units of World War 2*. Oxford, UK: Osprey Publishing, 1998. [ISBN 1-85532-731-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1855327317).
- Bowman, Martin.
*Mosquito Photo-Reconnaissance Units of World War 2*. Oxford, UK: Osprey Publishing, 1999. [ISBN 1-85532-891-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1855328917).
- Bowyer, Chaz.
*Mosquito at War*. Shepperton, Surrey, UK: Ian Allan Ltd., 4th impression 1979. [ISBN 0-7110-0474-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0711004749).
- Bowyer, Michael J.F., Bryan Philpott and Stuart Howe.
*Mosquito (Classic Aircraft No. 7: Their History and How to Model Them)*. Cambridge, UK: Patrick Stephens Ltd., 1980. [ISBN 0-85059-432-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0850594324).
- Bridgman, Leonard, ed. "The D.H.98 Mosquito."
*Jane’s Fighting Aircraft of World War II*. London: Studio, 1946. [ISBN 1-85170-493-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1851704930).
- Buttler, Tony.
*British Secret Projects: Fighters & Bombers 1935-1950*. Hinckley, UK: Midland Publishing, 2004. [ISBN 1-85780-179-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1857801792).
- Cole, Roger.
*High Wycombe - Local History Series*. Stoud, Gloucestershire, UK: Tempus Publishing Ltd., 2001. [ISBN 0-7524-2290-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0752422901).
- Gilman J.D. and J. Clive.
*KG 200*. London: Pan Books Ltd., 1978. [ISBN 0-85177-819-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0851778194).
- Hardy, M.J.
*The de Havilland Mosquito*. Devon, UK/New York: David & Charles (Publishers) Ltd./Arco Publishing, 1977. [ISBN 0-7153-7367-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0715373676), (David & Charles) [ISBN 0-668-04051-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0668040513)(Arco).
- Hinchcliffe, Peter.
*The Other Battle: Luftwaffe Night Aces vs Bomber Command*. London: Zenith Press, 1996. [ISBN 0-7603-0265-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0760302650).
- Holliday, Joe.
*Mosquito! The Wooden Wonder Aircraft of World War II*. Toronto: Doubleday, 1970. [ISBN 0-7701-0138-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0770101380).
- Hotson, Fred.
*The De Havilland Canada Story*. Toronto: CANAV Books, 1983. [ISBN 0-9690703-2-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0969070322).
- Howe, Stuart.
*Mosquito Portfolio*. London: Ian Allan Ltd., 1984. [ISBN 0-7110-1406-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/071101406X).
- Jackson, Robert.
*de Havilland Mosquito*(Combat Legend). Shrewsbury, UK: Airlife Publishing Ltd., 2003. [ISBN 1-84037-358-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/184037358X).
- Jones, R.C.
*de Havilland Mosquito: RAF Northern Europe 1936-45*. London: Ducimus Books Ltd., 1970.
- Mason, Francis K. and Richard Ward.
*De Havilland Mosquito in RAF-FAA-RAAF-SAAF-RNZAF-RCAF-USAAF-French & Foreign Service*. Canterbury, Kent, UK: Osprey Publishing Ltd., 1972. [ISBN 0-85045-043-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0850450438).
- McKee, Alexander.
*The Mosquito Log*. London: Souvenir Press Ltd., 1988. [ISBN 0-285-62838-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0285628380).
- Miracle, Daniel B. and Steven L. Donaldson.
*ASM Handbook: Composites*. Cleveland, Ohio: ASM International, 2001. [ISBN 0-87170-703-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0871707039).
- Morgan, Hugh and John Weal.
*German Jet Aces of World War 2*. London: Osprey Publishing Ltd, 1998. [ISBN 1-85532-634-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1855326345).
- Mujumdar, A. S.
*Drying '92: Proceedings of the 8th International Drying Symposium*. Toronto: Elsevier, 1992. [ISBN 0-444-89393-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0444893938). *Pilot's Notes For Mosquito FB 6*. London: Air Ministry. 1945. [ISBN 978-0-85979-020-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780859790208). *Pilot's Notes For Mosquito NF 38*. London: Air Council. 1945. [ISBN 978-0-85979-075-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780859790758).
- Price, Nigel (ed.). "Mosquito: A Celebration of de Havilland's 'Wooden Wonder'."
[FlyPast Special](http://www.flypast.com/). Stamford, Lincolnshire, UK: Key Publishing Ltd., 2009.
- Radinger, Will and Walter Schick.
*Me262*(German lang. ed.), Berlin: Avantic Verlag GmbH, 1996. [ISBN 3-925505-21-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/3925505210).
- Rhodes, Tom.
*Stress Without Tears*. Jacobs Publishing, 1st edition ngày 1 tháng 12 năm 2008. [ISBN 978-1-4392-0717-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781439207178).
- Sasbye, Kjeld Mahler.
*Operation Carthage*. Copenhagen: Den Danske Luftfartsskole, 1994. [ISBN 87-985141-0-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/8798514105).
- Scholefield, R.A.
*Manchester Airport*. Stroud, UK: Sutton Publishing, 1998. [ISBN 0-7509-1954-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/075091954X).
- Scutts, Jerry.
*Mosquito in Action, Part 1*. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 1993. [ISBN 0-89747-285-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0897472853).
- Scutts, Jerry.
*Mosquito in Action, Part 2*. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications Inc., 1993. [ISBN 0-89747-303-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0897473035).
- Shacklady, Edward.
*De Havilland Mosquito (Classic WWII Aviation, Volume 6)*. Bristol, UK: Cerberus Publishing Ltd., 2003. [ISBN 1-84145-108-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1841451088).
- Sharp, C. Martin and Michael J.F. Bowyer.
*Mosquito*. London: Faber & Faber, 1971. [ISBN 0-571-04750-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0571047505).
- Sharp, C. Martin and Michael J.F. Bowyer.
*Mosquito (2nd ed.)*. Manchester, UK: Crécy Books Ltd, 1995. [ISBN 0-947554-41-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0947554416).
- Stanley, Colonel Roy M. II, USAF (Ret).
*V-Weapons Hunt: Defeating German Secret Weapons.*Barnsley, South Yorkshire, UK: Pen & Sword, 2010. [ISBN 978-1-84884-259-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781848842595).
- Streetly, Martin. "The Aircraft of 100 Group: Part 14. DH Mosquito, Internal Detail".
*Scale Models*, Volume 12, Issue 139, April 1981.
- Sweetman, Bill and Rikyu Watanabe.
*Mosquito*. London: Jane's Publishing Company Ltd., 1981. [ISBN 0-7106-0131-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/071060131X).
- Thirsk, Ian.
*de Havilland Mosquito: An Illustrated History Volume 2*. Manchester, UK: Crécy Publishing Limited, 2006. [ISBN 0-85979-115-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0859791157).
- Thomas, Geoffrey J. and Barry Ketely.
*KG 200: The Luftwaffe's Most Secret Unit*. Tokyo: Hikoki Publications, 2003. [ISBN 1-902109-33-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1902109333).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=De_Havilland_Mosquito&action=edit§ion=12)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Manual: (1950) AP 2019E-P.N. Pilot's Notes Mosquito FB6](http://www.scribd.com/doc/46334495) [The Mosquito Page at Mossie.org](http://www.mossie.org/) [de Havilland Aircraft Heritage Centre aka Mosquito Aircraft Museum](http://www.dehavillandmuseum.co.uk/) [Calgary Mosquito Aircraft Preservation Association](http://www.calgarymosquitosociety.com) [Victoria Air Maintenance Ltd. Restoring a Mosquito to flying condition](http://www.vicair.net) [de Havilland Mosquito magazine articles and publications](http://www.theaviationindex.com/aircraft-types/de-havilland-mosquito) [Data at Warbirdregistry.org](http://warbirdregistry.org/mossieregistry/mossieregistry.html) [Mosquito restoration project New Zealand (633 Squadron theme)](http://www.youtube.com/watch?v=DDPkwI5-dhM)Retrieved: ngày 3 tháng 1 năm 2012. [Wartime film of the construction of the Mosquito in Australia](http://www.youtube.com/watch?v=c7cVvYdLeek)Retrieved: ngày 3 tháng 1 năm 2012. ["Flying Plywood With A Sting":](http://books.google.com/books?id=fScDAAAAMBAJ&pg=PA100&dq=popular+science+1943+there%27s+one+thrill+no+soldier&hl=en&ei=NlvOTJj2EIPMnAeRwYT-Dw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q&f=true) *Popular Science*article, December 1943 [U-Tube footage of Coastal Command Mosquito XVIIIs](http://www.youtube.com/watch?v=M00f5RxhxLY&feature=related)Retrieved: ngày 3 tháng 1 năm 2012. [A close-up picture of the nose of a Tsetse Mosquito FB Mk XVIII showing the Molins 57mm gun muzzle](http://www.ww2aircraft.net/forum/album/showphoto.php?photo=4925&size=big&cat=) [A photograph of the Tsetse Mosquito FB Mk XVIII](http://1000aircraftphotos.com/Contributions/PippinBill/6297.htm) *NT225* ["Mosquito Wars on U-Boats With 6-pound Shells.":](http://books.google.com/books?id=h98DAAAAMBAJ&pg=PA39&dq=Popular+Science+1930+plane+%22Popular+Mechanics%22&hl=en&ei=eQ6ITrr5C-Xv0gGm0M3lDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CEYQ6AEwBjgo#v=onepage&q&f=true) *Popular Mechanics*article, February 1945, p. 39. [Mosquito Pathfinders, Pathfinder Museum](http://www.raf.mod.uk/rafbramptonwytonhenlow/rafcms/mediafiles/9818FCBF_1143_EC82_2ED93F5D8312A0C6.pdf) [627 Squadron RAF Mosquito Pathfinders Based at RAF Woodall Spa](http://www.627squadron.co.uk/) [Air Accidents Investigation Branch (AAIB) report on the crash of FB.VI G-ASKH, 1996](http://www.aaib.gov.uk/cms_resources/dft_avsafety_pdf_501355.pdf) [IWM Image of Mosquito PR34](http://www.iwm.org.uk/collections/item/object/205210758) *RG241*, which holds the twin piston-engine Atlantic crossing record. ["America Reports On Aid To Allies etc. (1942)."](http://www.archive.org/details/gov.archives.arc.38937) [Universal Newsreel](/w/index.php?title=Universal_Newsreel&action=edit&redlink=1).
|
|
|
|
[Bản mẫu:RAF WWII Strategic Bombing](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:RAF_WWII_Strategic_Bombing&action=edit&redlink=1)
|
|
|
|
|
|

X-Cache: cp1054 hit/1, cp1065 miss