text:
Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ nhất
Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ nhất (ngắn gọn: Bắc thuộc lần 1) trong lịch sử Việt Nam kéo dài từ năm 218 TCN hoặc 179 TCN hoặc 111 TCN đến năm 39, dưới sự cai trị của phong kiến Trung Quốc.
Mục lục
Thời điểm bắt đầu[sửa | sửa mã nguồn]
Dấu mốc xác định thời kỳ này đầu tiên chưa thống nhất giữa các sử gia, do quan niệm khác nhau về nước Nam Việt và nhà Triệu.
- Quan điểm thừa nhận nhà Triệu là triều đại chính thống của Việt Nam (Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Việt Nam sử lược) xác định rằng khi nhà Triệu bị Hán Vũ Đế diệt năm 111 TCN lúc bắt đầu thời Bắc thuộc. Theo mốc thời gian này, thời Bắc thuộc lần 1 kéo dài 150 năm. Theo quan điểm này, thời Bắc thuộc lần 1 thực chất là thời thuộc Hán.
- Quan điểm không thừa nhận nhà Triệu là triều đại chính thống của Việt Nam (Việt sử tiêu án, các sách Lịch sử Việt Nam của các sử gia hiện đại) xác định thời Bắc thuộc bắt đầu từ khi Triệu Đà diệt An Dương Vương:
-
- Sử cũ thường xác định An Dương Vương và nước Âu Lạc bị tiêu diệt năm 207 TCN. Theo mốc thời gian này, thời Bắc thuộc lần 1 kéo dài 246 năm.
- Sử hiện đại căn cứ theo ghi chép của Sử ký Tư Mã Thiên là Triệu Đà diệt[cần dẫn nguồn] phía Tây nước Âu Lạc "sau khi Lã Hậu mất", tức là khoảng năm 179 TCN. Theo mốc thời gian này, thời Bắc thuộc lần 1 kéo dài 218 năm.
Sự cai trị của nhà Triệu và nhà Hán[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi sáp nhập Âu Lạc vào Nam Việt, Triệu Đà chia lãnh thổ làm 2 quận Giao Chỉ và Cửu Chân. Trông coi 2 quận này là hai viên quan Sứ (đại diện cho triều đình Phiên Ngung), bao gồm: Điển sứ coi việc hành chính và Tả tướng coi việc quân sự.[1] Sử cũ ghi nhận Tả tướng cuối cùng thời Triệu là Hoàng Đồng.
Một chiếc ấn khối vuông bằng đồng khắc chữ "Tư Phố hầu ấn" (Ấn dành cho thủ lĩnh huyện Tư Phố) được phát hiện ở Thanh Hoá thuộc miền bắc Việt Nam trong thập niên 1930, được cho là của viên Điển sứ tước Hầu ở quận Cửu Chân thời Triệu do có sự tương đồng với những chiếc ấn được tìm thấy ở lăng mộ Triệu Văn Đế.
Theo ý kiến các sử gia, điều này chứng tỏ nhà Triệu không trực tiếp cai trị Giao Chỉ và Cửu Chân, người Âu Lạc cũ chỉ mất một triều đình độc lập do người bản địa đứng đầu, chế độ Lạc tướng cha truyền con nối vẫn được duy trì và tổ chức vùng (bộ) của người Việt vẫn chưa bị xóa bỏ[2]. Thậm chí, trong vùng đất Cổ Loa cũ của An Dương Vương còn có vương hiệu là Tây Vu Vương.
Các sử gia cũng đánh giá: việc tiếp tục chế độ Lạc tướng của người Việt là chính sách cai trị tốt của nhà Triệu, vì triều đình Nam Việt sở dĩ tồn tại được, ngoài sự phù trợ của một số người Hán còn có sự ủng hộ của các tộc trưởng địa phương người Việt[2]. Các tộc trưởng người Việt, Lạc tướng vẫn cai trị, hàng năm cống nộp cho vua Triệu thông qua hai quan Sứ. Giúp việc cho hai quan Sứ có một số quan chức cả người Nam Việt lẫn người Việt Giao Chỉ[3].
Ở quận Quế Lâm, nhà Triệu đặt một viên quan Giám để trông coi. Sử cũ ghi nhận vị quan Giám cuối cùng của quận Quế Lâm là Cư Ông (居翁).[4][5]
Nhà Triệu phong cho họ hàng tông thất được tước Vương ở đất Thương Ngô, hiệu là Thương Ngô Vương. Sử cũ cho biết Triệu Quang là Thương Ngô Vương cuối cùng.
Riêng quận Nam Hải do triều đình nhà Triệu trực tiếp cai trị và là nơi đặt kinh đô Phiên Ngung. Dưới đơn vị cấp quận là cấp huyện. Sử cũ ghi nhận vào giai đoạn cuối thời Triệu, Sử Định là quan Huyện lệnh huyện Yết Dương thuộc quận Nam Hải.
Biến cố đáng kể nhất của thời kỳ này là cuộc chiến giữa nhà Hán và nhà Triệu cuối thế kỷ 2 TCN, dẫn tới sự thay đổi chủ quyền cai trị lãnh thổ miền Bắc và Bắc Trung Bộ Việt Nam cùng đất Lưỡng Quảng từ tay nhà Triệu sang tay nhà Tây Hán. Nhân lúc nhà Triệu suy yếu, Hán Vũ Đế định dùng phương pháp ngoại giao để thu phục đất Nam Việt nhưng không thành công vì gặp sự chống đối của Thừa tướng Lữ Gia.
Hán Vũ Đế quyết định sử dụng quân sự và mở cuộc tấn công quy mô vào năm 111 TCN. Nhà Triệu đã thất bại sau khi tướng Hán là Lộ Bác Đức hạ được kinh thành Phiên Ngung của Nam Việt nhưng chưa tiến vào lãnh thổ Giao Chỉ và Cửu Chân. Thủ lĩnh người Việt ở đất Cổ Loa là Tây Vu Vương định nổi dậy chống Hán nhưng bị Tả tướng Hoàng Đồng giết chết để hàng Hán. Nước Nam Việt, trong đó bao gồm lãnh thổ miền Bắc Việt Nam bây giờ, từ đó thuộc quyền cai quản của nhà Hán.
Nhà Hán xác lập bộ máy cai trị chặt chẽ hơn so với nhà Triệu, thiết lập đơn vị cai trị cấp châu và quận. Tại các huyện, chế độ Lạc tướng cha truyền con nối của người Việt vẫn được duy trì, nhà Hán "dùng tục cũ để cai trị"[6].
Khi Vương Mãng cướp ngôi nhà Hán lập nhà Tân (năm 8), thứ sử Giao Châu là Đặng Nhượng và thái thú Tích Quang theo các thái thú ở Giang Nam, cùng nhau cát cứ chống nhà Tân. Năm 29, Hán Quang Vũ Đế cơ bản thống nhất trung nguyên. Theo lời dụ của tướng Đông Hán là Sầm Bành, Tích Quang và Đặng Nhượng cùng hàng Đông Hán.
Hành chính và dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Thời Triệu[sửa | sửa mã nguồn]
Triệu Đà chia lãnh thổ Âu Lạc cũ làm 2 quận Giao Chỉ và Cửu Chân. Bên dưới cấp quận không có đơn vị hành chính khác. Sử sách ghi nhận tại hai quận này có 40 vạn dân thời Triệu[2].
Hai quận Nam Hải và Quế Lâm về cơ bản vẫn kế thừa cương vực và hành chính thời Tần. Bên dưới cấp quận là cấp huyện. Riêng Phiên Ngung nằm dưới quận Nam Hải nhưng là kinh đô của nước Nam Việt.
Thời Hán[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà Hán đánh chiếm Nam Việt năm 111 TCN, chia lãnh thổ Nam Việt làm sáu quận là Nam Hải, Hợp Phố (Quảng Đông), Thương Ngô, Uất Lâm (Quảng Tây), Giao Chỉ, Cửu Chân (miền Bắc Việt Nam) và lập thêm 3 quận mới là Chu Nhai, Đạm Nhĩ (đảo Hải Nam), Nhật Nam.
Riêng đối với quận Nhật Nam, khi Lộ Bác Đức đánh bại nhà Triệu, lãnh thổ Nam Việt chưa bao gồm quận Nhật Nam (từ Quảng Bình tới Bình Định)[6]. Vùng đất này được nhập vào lãnh thổ chung với miền Bắc và Bắc Trung Bộ Việt Nam ngày nay lần đầu tiên sau khi các quan cai trị Giao Chỉ tiến xuống thu phục các bộ tộc phía Nam dãy Hoành Sơn trong thời thuộc Hán và hình thành quận Nhật Nam[6].
Năm 106 TCN, Hán Vũ Đế đặt cử Thạch Đái làm thái thú 7 quận ở lục địa, 2 quận ở đảo (tức đảo Hải Nam), trụ sở đặt tại Long Uyên, quận Giao Chỉ là quận lớn và quan trọng nhất[6].
Hán thư ghi nhận quận Nam Hải gồm có 6 huyện: Phiên Ngung, Trung Túc, Bác La, Long Xuyên, Tứ Hội, Yết Dương. Quận trị Nam Hải đặt tại huyện Phiên Ngung. Quận Nam Hải thời Hán có 19.613 hộ - 94.253 người.
Quận Uất Lâm gồm có 12 huyện: Bố Sơn, An Quảng, Hà Lâm, Quảng Đô, Trung Lưu, Quế Lâm, Đàm Trung, Lâm Trần, Định Chu, Lĩnh Phương, Tăng Thực, Ung Kê. Quận trị Uất Lâm đặt tại huyện Bố Sơn. Quận Uất Lâm thời Hán có 12.415 hộ - 71.162 người.
Quận Thương Ngô gồm có 10 huyện: Quảng Tín, Tạ Mộc, Cao Yếu, Phong Dương, Lâm Hạ, Đoan Khê, Phùng Thừa, Phú Xuyên, Lệ Phổ, Mãnh Lăng. Quận trị Thương Ngô đặt tại huyện Quảng Tín. Quận Thương Ngô thời Hán có 24.379 hộ - 146.160 người.
Quận Hợp Phố thời Tây Hán gồm có 5 huyện: Từ Văn, Cao Lương, Hợp Phố, Lâm Doãn, Chu Lô với 15.398 hộ - 78.980 người. Thời Đông Hán gồm 5 huyện: Hợp Phố, Từ Văn, Cao Lương, Lâm Nguyên, Chu Nhai với 23.121 hộ - 86.617 người. Quận trị Hợp Phố đặt tại huyện Từ Văn.
Quận Giao Chỉ gồm có 10 huyện: Liên Lâu, An Định, Câu Lậu, Mê Linh, Khúc Dương, Bắc Đái, Kê Tử, Tây Vu, Long Uyên, Chu Diên. Theo Hán thư, quận Giao Chỉ thời Hán có 92.440 hộ - 746.237 người[7].
Về trị sở của quận Giao Chỉ, các sách sử cũ của Trung Quốc ghi không thống nhất. Hán thư ghi huyện Liên Lâu đứng đầu, về nguyên tắc đó là quận trị. Sách Giao châu ngoại vực ký cũng chép tương tự. Sách Thủy kinh chú lại xác định quận trị Giao Chỉ là huyện Mê Linh[8].
Quận Cửu Chân gồm có 7 huyện: Tư Phố, Cư Phong, Đô Lung, Dư Phát, Hàm Hoan, Vô Thiết (hay Vô Biên), Vô Biên. Quận trị Cửu Chân đặt tại huyện Tư Phố, thời Vương Mãng đổi gọi Tư Phố là Hoan Thành. Quận Cửu Chân thời Hán có 35.743 hộ - 166.013 người[7].
Như vậy tổng số hộ tại 2 quận Giao Chỉ và Cửu Chân là 128.183 với 912.250 người. So với thời Triệu, dân số tăng gấp khoảng 2,3 lần.
Còn quận Nhật Nam do nhà Hán mới đặt sau khi đánh chiếm Nam Việt, gồm có 5 huyện: Chu Ngô, Tây Quyển, Lô Dung, Ty Ảnh và Tượng Lâm. Quận trị của Nhật Nam tại Tây Quyển. Thời nhà Tân, Vương Mãng đổi gọi là Nhật Nam đình. Nhật Nam thời thuộc Hán có 15.460 hộ và 69.485 người[7].
Thời Đông Ngô[sửa | sửa mã nguồn]
Năm 210, Ngô vương Tôn Quyền sai Bộ Chất làm Thứ sử Giao Châu[9]. Chất đến, Vương Sĩ đem thân thuộc đến chầu Ngô Vương, và có công dụ hàng các quận ở xa phụ thuộc Ngô Vương nên được thăng tới chức Vệ Tướng Quân, tước Long Biên hầu.
Đến năm 226 thì Vương Sĩ mất. Ngô Vương sai Trần Thì sang làm Thái thú, đến Hợp Phố thì nghe tin con Sĩ là Huy đã tự làm Thái thú và đem quân ra chống cự. Lữ Đại nhận chiếu vua Ngô đánh Huy. Lữ Đại dụ hàng được Huy, rồi lừa trong buổi tiệc bắt trói cả 6 anh em nhà Huy đem ra chém, lấy đầu mang về Vũ Xương.
Tháng 3 năm 263, nhà Ngô sai Đặng Tuân đến quận làm Thái thú thay cho Tôn Tư. Đặng Tuân lại bắt dân cống tiến 30 con Công đem về Kiến Nghiệp.
Đến tháng 4 năm đó, quận lại là Lữ Hưng giết cả Đặng Tuân lẫn Tôn Tư, tự xin nhà Tấn đặt làm Thái thú (do bấy giờ Ngô đã phụ thuộc vào Tấn). Nhà Tấn cho Lữ Hưng làm An Nam tướng quân đô đốc Giao Châu, cho Nam Trung giáp quân là Hoắc Dặc lãnh chức Thứ sử Giao Châu, cho được tùy nghi tuyển dụng trưởng lại.
Năm 265, vua Tấn sai Mã Dung người Ba Tây thay Lữ Hưng. Mã Dung ốm chết. Hoắc Dặc lại sai Dương Tắc người Kiện Vi làm Thái thú.
Năm 268, nhà Ngô lấy Lưu Tuấn làm Thứ sử. Lưu Tuấn giao chiến cùng với Đại đô đốc Tu Tắc và Tướng quân Cố Dung trước sau 3 lần đánh Giao Châu. Cố Dung, Tu Tắc đều chống cự và đánh tan được cả. Các quận Uất Lâm, Cửu Chân đều theo về Tu Tắc. Tu Tắc sai tướng quân là Mao Cảnh và Đổng Nguyên đánh quận Hợp Phố, giao chiến ở Cổ Thành (tức là thành quận Hợp Phố), đánh tan quân Ngô, giết Lưu Tuấn. Tu Tắc nhân đó dâng biểu cử Mao Linh làm thái thú quận Uất Lâm, Đổng Nguyên làm Thái thú quận Cửu Chân.
Tháng 10 năm 269, vua Ngô là Tôn Hạo sai Giám quân Nhu Phiếm, Uy Nam tướng quân Tiết Hủ và Thái thú quận Thương Ngô người Đan Dương là Đào Hoàng theo đường Kinh Châu sang; Giám quân Lý Đỉnh, Đốc quân Từ Tồn theo đường biển Kiến An sang, đều hội ở Hợp Phố để đánh Tu Tắc. Cuối cùng thì giết được các tướng do nhà Tấn đặt ra, quận Cửu Chân lại thuộc về Đông Ngô cho đến lúc nước Ngô mất.[10]
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Nông nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Cơ sở kinh tế thời kỳ này là nông nghiệp với nông cụ đá (rìu, cuốc đá), gỗ (mai, vồ...), nhiều công cụ đồng thau (lưỡi cuốc, cày, xẻng, rìu, hái...) và một số nông cụ sắt (có rìu sắt lưỡi xéo phỏng chế rìu đồng Đông Sơn)[11]..
Lúa nước vẫn là cây trồng chủ đạo. Bên cạnh đó, có nghề trồng dâu nuôi tằm, trồng bông, đay, gai để có cái mặc và có nhiều hoa quả như nhãn, vải, quýt, chuối...[12]. Trong chăn nuôi, người Việt có 5 giống gia súc là trâu, lợn, gà, dê, chó.
Thủ công nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]
Nền sản xuất thủ công nghiệp Giao Chỉ tiếp tục có những bước phát triển, trên cơ sở thủ công nghiệp truyền thống của Âu Lạc kết hợp với việc tiếp thu những tinh hoa của dân Nam Việt[12].
Đồ đồng Đông Sơn vẫn được sản xuất bên cạnh đồ đồng vùng Lưỡng Quảng (đỉnh, biển hồ, gươm, qua, gương đồng...). Các sản phẩm gốm gồm gốm cổ truyền còn có những sản phẩm chịu ảnh hưởng của phong cách Nam Việt (như gốm văn in hình học, bình 4-5 thân dính liền nhau) và Hán (đỉnh, bình, vò...)[12].
Người Việt có nghề dệt cửi làm vải, nổi tiếng là vải cát bá (vải bông) nhỏ sợi và rất mịn[13].
Thương mại[sửa | sửa mã nguồn]
Từ khi nhà Hán chinh phục Nam Việt, người Việt tham gia hoạt động thương mại nhiều hơn so với trước, do tác động của các thương nhân người Hán. Điểm xuất phát của các thương nhân người Hán từ phương Bắc, khi đi và về đều qua Nhật Nam mua bán thổ sản sau khi vòng qua trao đổi hàng ở các quốc gia ngoài biển.
Nhiều lái buôn người Hán đến buôn bán và trở nên giàu có. Sản vật địa phương buôn bán trao đổi bao gồm vải cát bá, đồi mồi, ngọc, voi, tê giác, vàng bạc, hoa quả...[13].
Việc buôn bán ở phương Đông thời Tây Hán đã phát triển. Do có vị trí thuận lợi và phong phú sản phẩm nhiệt đới, Giao Chỉ trở thành một trạm quan trọng về giao thông biển với các nước phía nam ngoài biển. Hán thư ghi lại tên một số quốc gia có thông thường thời kỳ đó, được xác định ở Nam Á và Đông Nam Á như Hoàng Chi, Đô Nguyên, Âp Lô Một, Sâm Ly, Phù Cam Đô Lô, Bì Tông...[14].
Văn hóa và xã hội[sửa | sửa mã nguồn]
Đến thời Bắc thuộc lần 1 là thời sơ kỳ đồ sắt Việt Nam, vẫn tồn tại cơ cấu của nền văn minh Đông Sơn với mô hình văn hóa nông nghiệp lúa nước cổ truyền. Người Việt đã chịu ảnh hưởng lối sống, văn minh – văn hóa Hán được truyền bá theo 2 cách[11]:
- Truyền bá một cách ôn hòa qua giao lưu kinh tế - văn hóa, qua di dân Trung Quốc.
- Truyền bá một cách cưỡng bức thông qua đô hộ hành chính quân sự.
Sự tồn tại của văn hóa Đông Sơn được các sử gia hiện đại đánh giá là sức sống mãnh liệt của dân tộc Việt trước sự đồng hóa của phương Bắc[15]. Có sự tồn tại song song của hai nền văn hóa được các nhà nghiên cứu xác nhận[11]:
- Trong cư trú: kiểu Đông Sơn với nhà sàn và kiểu Hán với thành quách mô hình nhà bằng đất, mô hình giếng nước, bếp lò, chuồng trại.
- Trong mộ táng: kiểu Đông Sơn với mộ táng hình thuyền và đồ tùy táng kiểu Đông Sơn; kiểu Hán với mộ đất, quách gỗ và hiện vật tùy táng kiểu Trung Quốc
- Trong sinh hoạt: vừa có đồ gốm kiểu Đường Cồ, gốm Đông Sơn, rìu lưỡi xéo, trống đồng của người Việt truyền thống bên cạnh bình, đỉnh miệng vuông, đao sắt, kiếm, gương đồng, móc đai lưng.
Đầu thế kỷ 1, Nhâm Diên được Hán Quang Vũ Đế cử sang làm thái thú quận Cửu Chân đã áp dụng lối sống Hán cải biến phong hóa người Việt từ năm 29. Những việc cưới xin tới trang phục, giáo dục nhất thiết phải theo lễ nghĩa Trung Quốc[16].
Các sử gia hiện đại cho rằng: sự pha trộn văn hóa, đời sống giữa Hán và Việt dẫn tới sự hỗn dung văn hóa cưỡng bức, theo đó quá trình năng động trên cơ tầng Việt đã vận hành theo cơ chế Hán. Đời sống văn hóa – xã hội Việt chuyển từ mô hình Đông Sơn cổ truyền sang mô hình mới: Hán - Việt[11].
Sự phản kháng của người Việt[sửa | sửa mã nguồn]
Thời Bắc thuộc lần 1, trong vòng hơn 200 năm không ghi nhận một cuộc nổi dậy chống đối đáng kể nào của người Việt. Chỉ có những việc chống đối quy mô tương đối nhỏ, giết quan lại nhà Hán, dù trong nhiều năm đã khiến nhà Hán phải điều động quân đội từ Kinh Sở (Hoa Nam) xuống trấn áp nhưng không đủ mạnh để đuổi người Hán[15].
Năm 40, do sự tàn bạo của thái thú Tô Định (trấn trị từ năm 34), hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị đã nổi dậy chống sự cai trị của nhà Hán. Tô Định bỏ chạy về Trung Quốc, Hai Bà Trưng xưng vương, xác lập quyền tự chủ của người Việt. Thời Bắc thuộc lần 1 chấm dứt.
Các quan đô hộ[sửa | sửa mã nguồn]
Sử sách ghi lại các quan đô hộ đã sang Việt Nam trong thời kỳ này, gồm một danh sách không đầy đủ, như sau:
- Thạch Đái (111 - 86 TCN)
- Chu Chương (86 - 75 TCN)
- Ngụy Lãng
- Đặng Huân
- Ích Cư Xương (? - 54 TCN)
- Đặng Nhượng (8-23)
- Nhâm Diên (29-33)
- Tô Định (34-40)
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Đại Việt sử ký toàn thư
- Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nhà xuất bản Đại học và giáo dục chuyên nghiệp
- Viện Sử học (1988), Biên niên lịch sử cổ trung đại Việt Nam
- Đào Duy Anh (2005), Đất nước Việt Nam qua các đời, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
- Đào Duy Anh (2005), Lịch sử cổ đại Việt Nam, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
- Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược.
- Quốc sử quán triều Nguyễn, Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Phạm Văn Sơn trong Việt sử toàn thư có viết: "Đà chỉ chia Âu Lạc ra thành hai quận Giao Chỉ và Cửu Chân. Có lẽ quận Giao Chỉ gồm hết địa phận Bắc Việt và một phần đất phía Nam tỉnh Quảng Tây nữa. Ở mỗi quận, Đà đặt một quan Điển sứ để coi việc chính trị, hành chính, một quan Tả tướng coi việc quân sự, còn các quý tộc bản xứ vẫn giữ được thái ấp và trị dân như cũ."
- ^ a ă â Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh, sách đã dẫn, tr 153
- ^ Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh, sách đã dẫn, tr 154
- ^ Sử ký Tư Mã Thiên, Quyển 113, mục Nam Việt liệt truyện, chép: "蒼梧王趙光者，越王同姓，聞漢兵至，及越揭陽令定自定屬漢；越桂林監居翁諭甌駱屬漢：皆得為侯。" (Thương Ngô vương Triệu Quang giả, Việt Vương đồng tính, vấn Hán binh chí, cập Việt Yết Dương lệnh Định Tự Định thuộc Hán; Việt Quế Lâm giám Cư Ông dụ Âu Lạc thuộc Hán: giai đắc vi hầu)
- ^ Hán thư, Quyển 95, mục Tây Nam Di Lưỡng Việt Triều Tiên truyện, chép: "粵桂林監居翁諭告甌駱四十余萬口降，爲湘城侯。" (Việt Quế Lâm giám Cư Ông dụ cáo Âu Lạc tứ thập dư vạn khẩu hàng vi Tương Thành hầu)
- ^ a ă â b Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh, sách đã dẫn, tr 159
- ^ a ă â Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh, sách đã dẫn, tr 158
- ^ Đào Duy Anh, Đất nước Việt Nam qua các đời, tr 62-63
- ^ Trích Đại Việt sử kí toàn thư
- ^ Trích An Nam chí lược
- ^ a ă â b Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh, sách đã dẫn, tr 161
- ^ a ă â Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh, sách đã dẫn, tr 162
- ^ a ă Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh, sách đã dẫn, tr 163
- ^ Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh, sách đã dẫn, tr 166
- ^ a ă Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh, sách đã dẫn, tr 160
- ^ Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh, sách đã dẫn, tr 171

markdown:
# Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ nhất
[Bắc thuộc lần 1](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_1&redirect=no)) [Bắc thuộc](/wiki/B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c)
|Loạt bài
||
|![]()
|
| (207 TCN - 40)
|
| (40 - 43)
|
| (43 - 541)
|
| và (541 - 602)
|
| (602 - 905)
|
| (905 - 938)
|
| (938 - 967)
|
| (968 - 980)
|
| (980 - 1009)
|
| (
|
| (
|
| (
|
| (1407 - 1427)
|
|
(
|
| (1778 - 1802)
|
| (1802 - 1945)
|
| (
|
| (
|
|**Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ nhất** (ngắn gọn: **Bắc thuộc lần 1**) trong [lịch sử Việt Nam](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Vi%E1%BB%87t_Nam) kéo dài từ năm [218 TCN](/wiki/218_TCN) hoặc [179 TCN](/wiki/179_TCN) hoặc [111 TCN](/wiki/111_TCN) đến năm [39](/wiki/39), dưới sự cai trị của [phong kiến](/wiki/Phong_ki%E1%BA%BFn) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c).
## Mục lục
## Thời điểm bắt đầu[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=1)]
Dấu mốc xác định thời kỳ này đầu tiên chưa thống nhất giữa các sử gia, do quan niệm khác nhau về nước
[Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t) và [nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u).
- Quan điểm thừa nhận
[nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u)là triều đại chính thống của Việt Nam ( [Đại Việt sử ký toàn thư](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_k%C3%BD_to%C3%A0n_th%C6%B0), [Khâm định Việt sử thông giám cương mục](/wiki/Kh%C3%A2m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_Th%C3%B4ng_gi%C3%A1m_c%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BB%A5c), [Việt Nam sử lược](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_s%E1%BB%AD_l%C6%B0%E1%BB%A3c)) xác định rằng khi [nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u)bị [Hán Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF)diệt năm 111 TCN lúc bắt đầu thời Bắc thuộc. Theo mốc thời gian này, thời Bắc thuộc lần 1 kéo dài 150 năm. Theo quan điểm này, thời Bắc thuộc lần 1 thực chất là thời **thuộc Hán**.
- Quan điểm không thừa nhận
[nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u)là triều đại chính thống của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam)( [Việt sử tiêu án](/wiki/Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_ti%C3%AAu_%C3%A1n), các sách Lịch sử Việt Nam của các sử gia hiện đại) xác định thời Bắc thuộc bắt đầu từ khi [Triệu Đà](/wiki/Tri%E1%BB%87u_%C4%90%C3%A0)diệt [An Dương Vương](/wiki/An_D%C6%B0%C6%A1ng_V%C6%B0%C6%A1ng):
-
- Sử cũ thường xác định
[An Dương Vương](/wiki/An_D%C6%B0%C6%A1ng_V%C6%B0%C6%A1ng)và nước [Âu Lạc](/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c)bị tiêu diệt năm 207 TCN. Theo mốc thời gian này, thời Bắc thuộc lần 1 kéo dài 246 năm.
- Sử hiện đại căn cứ theo ghi chép của
[Sử ký Tư Mã Thiên](/wiki/S%E1%BB%AD_k%C3%BD_T%C6%B0_M%C3%A3_Thi%C3%AAn)là [Triệu Đà](/wiki/Tri%E1%BB%87u_%C4%90%C3%A0)diệt phía Tây nước [Âu Lạc](/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c) *"sau khi*, tức là khoảng năm 179 TCN. Theo mốc thời gian này, thời Bắc thuộc lần 1 kéo dài 218 năm. [Lã Hậu](/wiki/L%C3%A3_h%E1%BA%ADu)mất"
- Sử cũ thường xác định
## Sự cai trị của nhà Triệu và nhà Hán[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=2)]
Sau khi sáp nhập
[Âu Lạc](/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c) vào Nam Việt, [Triệu Đà](/wiki/Tri%E1%BB%87u_%C4%90%C3%A0) chia lãnh thổ làm 2 quận [Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89) và [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n). Trông coi 2 quận này là hai viên *quan Sứ* (đại diện cho triều đình [Phiên Ngung](/wiki/Phi%C3%AAn_Ngung_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95))), bao gồm: Điển sứ coi việc hành chính và Tả tướng coi việc quân sự. Sử cũ ghi nhận Tả tướng cuối cùng thời [1] [Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u)là Hoàng Đồng.
Một chiếc ấn khối vuông bằng đồng khắc chữ "Tư Phố hầu ấn" (Ấn dành cho thủ lĩnh huyện
[Tư Phố](/wiki/T%C6%B0_Ph%E1%BB%91)) được phát hiện ở [Thanh Hoá](/wiki/Thanh_Ho%C3%A1) thuộc [miền bắc Việt Nam](/wiki/Mi%E1%BB%81n_b%E1%BA%AFc_Vi%E1%BB%87t_Nam) trong thập niên 1930, được cho là của viên Điển sứ tước Hầu ở quận [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) thời Triệu do có sự tương đồng với những chiếc ấn được tìm thấy ở [lăng mộ Triệu Văn Đế](/wiki/L%C4%83ng_m%E1%BB%99_Tri%E1%BB%87u_V%C4%83n_%C4%90%E1%BA%BF).
Theo ý kiến các sử gia, điều này chứng tỏ nhà Triệu không trực tiếp cai trị
[Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89) và [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n), người [Âu Lạc](/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c) cũ chỉ mất một triều đình độc lập do người bản địa đứng đầu, chế độ Lạc tướng cha truyền con nối vẫn được duy trì và tổ chức vùng (bộ) của người Việt vẫn chưa bị xóa bỏ . Thậm chí, trong vùng đất [2] [Cổ Loa](/wiki/C%E1%BB%95_Loa)cũ của [An Dương Vương](/wiki/An_D%C6%B0%C6%A1ng_V%C6%B0%C6%A1ng)còn có vương hiệu là [Tây Vu Vương](/wiki/T%C3%A2y_Vu_V%C6%B0%C6%A1ng).
Các sử gia cũng đánh giá: việc tiếp tục chế độ
[Lạc tướng](/w/index.php?title=L%E1%BA%A1c_t%C6%B0%E1%BB%9Bng&action=edit&redlink=1) của [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) là chính sách cai trị tốt của [nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u), vì triều đình Nam Việt sở dĩ tồn tại được, ngoài sự phù trợ của một số người Hán còn có sự ủng hộ của các tộc trưởng địa phương người Việt . Các tộc trưởng người Việt, Lạc tướng vẫn cai trị, hàng năm cống nộp cho vua Triệu thông qua hai quan Sứ. Giúp việc cho hai quan Sứ có một số quan chức cả [2] [người Nam Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Nam_Vi%E1%BB%87t)lẫn người Việt Giao Chỉ . [[3]](#cite_note-LSVN154-3)
Ở quận
[Quế Lâm](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%BF_L%C3%A2m_qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1), nhà Triệu đặt một viên quan Giám để trông coi. Sử cũ ghi nhận vị quan Giám cuối cùng của quận Quế Lâm là Cư Ông (居翁). [[4]](#cite_note-4) [[5]](#cite_note-5) [Nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u) phong cho họ hàng tông thất được tước Vương ở đất [Thương Ngô](/w/index.php?title=Th%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%B4_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)&action=edit&redlink=1), hiệu là [Thương Ngô Vương](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%B4_V%C6%B0%C6%A1ng). Sử cũ cho biết [Triệu Quang](/wiki/Tri%E1%BB%87u_Quang) là Thương Ngô Vương cuối cùng.
Riêng quận
[Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i_qu%E1%BA%ADn) do triều đình [nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u) trực tiếp cai trị và là nơi đặt kinh đô [Phiên Ngung](/wiki/Phi%C3%AAn_Ngung_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)). Dưới đơn vị cấp quận là cấp huyện. Sử cũ ghi nhận vào giai đoạn cuối thời [Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u), Sử Định là quan Huyện lệnh huyện Yết Dương thuộc quận [Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i_qu%E1%BA%ADn).
Biến cố đáng kể nhất của thời kỳ này là
[cuộc chiến giữa nhà Hán và nhà Triệu](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_H%C3%A1n-Nam_Vi%E1%BB%87t) cuối thế kỷ 2 TCN, dẫn tới sự thay đổi chủ quyền cai trị lãnh thổ miền Bắc và Bắc Trung Bộ Việt Nam cùng đất [Lưỡng Quảng](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_Qu%E1%BA%A3ng) từ tay [nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u) sang tay nhà [Tây Hán](/wiki/T%C3%A2y_H%C3%A1n). Nhân lúc [nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u) suy yếu, [Hán Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) định dùng phương pháp ngoại giao để thu phục đất [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t) nhưng không thành công vì gặp sự chống đối của Thừa tướng [Lữ Gia](/wiki/L%E1%BB%AF_Gia). [Hán Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) quyết định sử dụng quân sự và mở cuộc tấn công quy mô vào năm 111 TCN. [Nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u) đã thất bại sau khi tướng Hán là [Lộ Bác Đức](/wiki/L%E1%BB%99_B%C3%A1c_%C4%90%E1%BB%A9c) hạ được kinh thành [Phiên Ngung](/wiki/Phi%C3%AAn_Ngung_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)) của [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t) nhưng chưa tiến vào lãnh thổ [Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89) và [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n). Thủ lĩnh người Việt ở đất [Cổ Loa](/wiki/C%E1%BB%95_Loa) là [Tây Vu Vương](/wiki/T%C3%A2y_Vu_V%C6%B0%C6%A1ng) định nổi dậy chống Hán nhưng bị Tả tướng [Hoàng Đồng](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BB%93ng) giết chết để hàng Hán. Nước [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t), trong đó bao gồm lãnh thổ [miền Bắc Việt Nam](/wiki/Mi%E1%BB%81n_B%E1%BA%AFc_Vi%E1%BB%87t_Nam) bây giờ, từ đó thuộc quyền cai quản của [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n). [Nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) xác lập bộ máy cai trị chặt chẽ hơn so với [nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u), thiết lập đơn vị cai trị cấp châu và quận. Tại các huyện, chế độ Lạc tướng cha truyền con nối của người Việt vẫn được duy trì, [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) "dùng tục cũ để cai trị" . [6]
Khi
[Vương Mãng](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_M%C3%A3ng) cướp ngôi nhà Hán lập [nhà Tân](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%A2n) (năm 8), [thứ sử](/wiki/Th%E1%BB%A9_s%E1%BB%AD) [Giao Châu](/wiki/Giao_Ch%C3%A2u) là [Đặng Nhượng](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Nh%C6%B0%E1%BB%A3ng) và [thái thú](/wiki/Th%C3%A1i_th%C3%BA) [Tích Quang](/wiki/T%C3%ADch_Quang) theo các thái thú ở [Giang Nam](/wiki/Giang_Nam), cùng nhau cát cứ chống [nhà Tân](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%A2n). Năm 29, [Hán Quang Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_Quang_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) cơ bản thống nhất trung nguyên. Theo lời dụ của tướng Đông Hán là [Sầm Bành](/w/index.php?title=S%E1%BA%A7m_B%C3%A0nh&action=edit&redlink=1), [Tích Quang](/wiki/T%C3%ADch_Quang) và [Đặng Nhượng](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Nh%C6%B0%E1%BB%A3ng) cùng hàng [Đông Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n#S.E1.BB.B1_tr.E1.BB.97i_d.E1.BA.ADy_v.C3.A0_s.E1.BB.A5p_.C4.91.E1.BB.95_c.E1.BB.A7a_nh.C3.A0_.C4.90.C3.B4ng_H.C3.A1n).
## Hành chính và dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=3)]
### Thời Triệu[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=4)] [Triệu Đà](/wiki/Tri%E1%BB%87u_V%C5%A9_v%C6%B0%C6%A1ng) chia lãnh thổ [Âu Lạc](/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c) cũ làm 2 quận [Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89) và [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n). Bên dưới cấp quận không có đơn vị hành chính khác. Sử sách ghi nhận tại hai quận này có 40 vạn dân thời Triệu . [2]
Hai quận
[Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i_qu%E1%BA%ADn) và [Quế Lâm](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%BF_L%C3%A2m_qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) về cơ bản vẫn kế thừa cương vực và hành chính thời [Tần](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A7n). Bên dưới cấp quận là cấp huyện. Riêng [Phiên Ngung](/wiki/Phi%C3%AAn_Ngung_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)) nằm dưới quận [Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i_qu%E1%BA%ADn) nhưng là kinh đô của nước [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t).
### Thời Hán[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=5)] [Nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) đánh chiếm [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t) năm 111 TCN, chia lãnh thổ [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t) làm sáu quận là [Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i_qu%E1%BA%ADn), [Hợp Phố](/w/index.php?title=H%E1%BB%A3p_Ph%E1%BB%91_qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) ( [Quảng Đông](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_%C4%90%C3%B4ng)), [Thương Ngô](/w/index.php?title=Th%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%B4_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)&action=edit&redlink=1), [Uất Lâm](/w/index.php?title=U%E1%BA%A5t_L%C3%A2m&action=edit&redlink=1) ( [Quảng Tây](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%A2y)), [Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89), [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) (miền Bắc Việt Nam) và lập thêm 3 quận mới là Chu Nhai, Đạm Nhĩ (đảo [Hải Nam](/wiki/H%E1%BA%A3i_Nam)), [Nhật Nam](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_Nam).
Riêng đối với quận
[Nhật Nam](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_Nam), khi [Lộ Bác Đức](/wiki/L%E1%BB%99_B%C3%A1c_%C4%90%E1%BB%A9c) đánh bại [nhà Triệu](/wiki/Nh%C3%A0_Tri%E1%BB%87u), lãnh thổ [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t) chưa bao gồm quận [Nhật Nam](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_Nam) (từ [Quảng Bình](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_B%C3%ACnh) tới [Bình Định](/wiki/B%C3%ACnh_%C4%90%E1%BB%8Bnh)) . Vùng đất này được nhập vào lãnh thổ chung với miền Bắc và Bắc Trung Bộ Việt Nam ngày nay lần đầu tiên sau khi các quan cai trị [6] [Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89)tiến xuống thu phục các bộ tộc [phía Nam](/wiki/H%C6%B0%E1%BB%9Bng_Nam) [dãy Hoành Sơn](/wiki/Ho%C3%A0nh_S%C6%A1n_(d%C3%A3y_n%C3%BAi))trong thời thuộc Hán và hình thành quận [Nhật Nam](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_Nam) . [[6]](#cite_note-LSVN159-6)
Năm 106 TCN,
[Hán Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) đặt cử [Thạch Đái](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A1ch_%C4%90%C3%A1i&action=edit&redlink=1) làm thái thú 7 quận ở lục địa, 2 quận ở đảo (tức [đảo Hải Nam](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o_H%E1%BA%A3i_Nam)), trụ sở đặt tại [Long Uyên](/wiki/Long_Uy%C3%AAn), quận [Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89) là quận lớn và quan trọng nhất . [6] [Hán thư](/wiki/H%C3%A1n_th%C6%B0) ghi nhận quận [Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i_qu%E1%BA%ADn) gồm có 6 huyện: [Phiên Ngung](/wiki/Phi%C3%AAn_Ngung_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)), Trung Túc, Bác La, Long Xuyên, Tứ Hội, Yết Dương. Quận trị Nam Hải đặt tại huyện [Phiên Ngung](/wiki/Phi%C3%AAn_Ngung_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)). Quận [Nam Hải](/wiki/Nam_H%E1%BA%A3i_qu%E1%BA%ADn) thời Hán có 19.613 hộ - 94.253 người.
Quận
[Uất Lâm](/w/index.php?title=U%E1%BA%A5t_L%C3%A2m&action=edit&redlink=1) gồm có 12 huyện: [Bố Sơn](/w/index.php?title=B%E1%BB%91_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1), An Quảng, Hà Lâm, Quảng Đô, Trung Lưu, Quế Lâm, Đàm Trung, Lâm Trần, Định Chu, Lĩnh Phương, Tăng Thực, Ung Kê. Quận trị Uất Lâm đặt tại huyện [Bố Sơn](/w/index.php?title=B%E1%BB%91_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1). Quận [Uất Lâm](/w/index.php?title=U%E1%BA%A5t_L%C3%A2m&action=edit&redlink=1) thời Hán có 12.415 hộ - 71.162 người.
Quận
[Thương Ngô](/w/index.php?title=Th%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%B4_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)&action=edit&redlink=1) gồm có 10 huyện: [Quảng Tín](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%ADn_(huy%E1%BB%87n)), Tạ Mộc, Cao Yếu, Phong Dương, Lâm Hạ, Đoan Khê, Phùng Thừa, Phú Xuyên, Lệ Phổ, Mãnh Lăng. Quận trị Thương Ngô đặt tại huyện [Quảng Tín](/wiki/Qu%E1%BA%A3ng_T%C3%ADn_(huy%E1%BB%87n)). Quận [Thương Ngô](/w/index.php?title=Th%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%B4_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)&action=edit&redlink=1) thời Hán có 24.379 hộ - 146.160 người.
Quận
[Hợp Phố](/w/index.php?title=H%E1%BB%A3p_Ph%E1%BB%91_qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) thời Tây Hán gồm có 5 huyện: [Từ Văn](/wiki/T%E1%BB%AB_V%C4%83n), Cao Lương, Hợp Phố, Lâm Doãn, Chu Lô với 15.398 hộ - 78.980 người. Thời Đông Hán gồm 5 huyện: Hợp Phố, [Từ Văn](/wiki/T%E1%BB%AB_V%C4%83n), Cao Lương, Lâm Nguyên, Chu Nhai với 23.121 hộ - 86.617 người. Quận trị Hợp Phố đặt tại huyện [Từ Văn](/wiki/T%E1%BB%AB_V%C4%83n).
Quận
[Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89) gồm có 10 huyện: [Liên Lâu](/wiki/Li%C3%AAn_L%C3%A2u), [An Định](/wiki/An_%C4%90%E1%BB%8Bnh), [Câu Lậu](/w/index.php?title=C%C3%A2u_L%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1), [Mê Linh](/wiki/M%C3%AA_Linh), [Khúc Dương](/wiki/Kh%C3%BAc_D%C6%B0%C6%A1ng), [Bắc Đái](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFc_%C4%90%C3%A1i&action=edit&redlink=1), [Kê Tử](/w/index.php?title=K%C3%AA_T%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1), [Tây Vu](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Vu&action=edit&redlink=1), [Long Uyên](/wiki/Long_Uy%C3%AAn), [Chu Diên](/w/index.php?title=Chu_Di%C3%AAn&action=edit&redlink=1). Theo [Hán thư](/wiki/H%C3%A1n_th%C6%B0), quận [Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89) thời Hán có 92.440 hộ - 746.237 người . [7]
Về trị sở của quận
[Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89), các sách sử cũ của Trung Quốc ghi không thống nhất. [Hán thư](/wiki/H%C3%A1n_th%C6%B0) ghi huyện [Liên Lâu](/wiki/Li%C3%AAn_L%C3%A2u) đứng đầu, về nguyên tắc đó là quận trị. Sách [Giao châu ngoại vực ký](/w/index.php?title=Giao_ch%C3%A2u_ngo%E1%BA%A1i_v%E1%BB%B1c_k%C3%BD&action=edit&redlink=1) cũng chép tương tự. Sách [Thủy kinh chú](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7y_kinh_ch%C3%BA&action=edit&redlink=1) lại xác định quận trị Giao Chỉ là huyện [Mê Linh](/wiki/M%C3%AA_Linh) . [8]
Quận
[Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) gồm có 7 huyện: [Tư Phố](/wiki/T%C6%B0_Ph%E1%BB%91), [Cư Phong](/w/index.php?title=C%C6%B0_Phong&action=edit&redlink=1), [Đô Lung](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_Lung&action=edit&redlink=1), [Dư Phát](/w/index.php?title=D%C6%B0_Ph%C3%A1t&action=edit&redlink=1), [Hàm Hoan](/w/index.php?title=H%C3%A0m_Hoan&action=edit&redlink=1), [Vô Thiết](/w/index.php?title=V%C3%B4_Thi%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1) (hay Vô Biên), [Vô Biên](/w/index.php?title=V%C3%B4_Bi%C3%AAn&action=edit&redlink=1). Quận trị Cửu Chân đặt tại huyện [Tư Phố](/wiki/T%C6%B0_Ph%E1%BB%91), thời [Vương Mãng](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_M%C3%A3ng) đổi gọi [Tư Phố](/wiki/T%C6%B0_Ph%E1%BB%91) là [Hoan Thành](/w/index.php?title=Hoan_Th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1). Quận [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) thời Hán có 35.743 hộ - 166.013 người . [7]
Như vậy tổng số hộ tại 2 quận
[Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89) và [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) là 128.183 với 912.250 người. So với thời Triệu, dân số tăng gấp khoảng 2,3 lần.
Còn quận
[Nhật Nam](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_Nam) do [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) mới đặt sau khi đánh chiếm [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t), gồm có 5 huyện: [Chu Ngô](/w/index.php?title=Chu_Ng%C3%B4&action=edit&redlink=1), [Tây Quyển](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Quy%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1), [Lô Dung](/w/index.php?title=L%C3%B4_Dung&action=edit&redlink=1), [Ty Ảnh](/w/index.php?title=Ty_%E1%BA%A2nh&action=edit&redlink=1) và [Tượng Lâm](/wiki/T%C6%B0%E1%BB%A3ng_L%C3%A2m). Quận trị của [Nhật Nam](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_Nam) tại [Tây Quyển](/w/index.php?title=T%C3%A2y_Quy%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1). Thời [nhà Tân](/wiki/Nh%C3%A0_T%C3%A2n), [Vương Mãng](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_M%C3%A3ng) đổi gọi là **Nhật Nam đình**. [Nhật Nam](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_Nam) thời thuộc Hán có 15.460 hộ và 69.485 người . [7]
### Thời Đông Ngô[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=6)]
Năm 210,
[Ngô vương](/w/index.php?title=Ng%C3%B4_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) [Tôn Quyền](/wiki/T%C3%B4n_Quy%E1%BB%81n) sai [Bộ Chất](/wiki/B%E1%BB%99_Ch%E1%BA%A5t) làm [Thứ sử](/wiki/Th%E1%BB%A9_s%E1%BB%AD) [Giao Châu](/wiki/Giao_Ch%C3%A2u) . Chất đến, [9] [Vương Sĩ](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_S%C4%A9&action=edit&redlink=1)đem thân thuộc đến chầu Ngô Vương, và có công dụ hàng các quận ở xa phụ thuộc Ngô Vương nên được thăng tới chức Vệ Tướng Quân, tước Long Biên hầu.
Đến năm 226 thì Vương Sĩ mất. Ngô Vương sai
[Trần Thì](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_Th%C3%AC&action=edit&redlink=1) sang làm Thái thú, đến [Hợp Phố](/w/index.php?title=H%E1%BB%A3p_Ph%E1%BB%91_qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) thì nghe tin con Sĩ là Huy đã tự làm Thái thú và đem quân ra chống cự. [Lữ Đại](/w/index.php?title=L%E1%BB%AF_%C4%90%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) nhận chiếu vua Ngô đánh Huy. [Lữ Đại](/w/index.php?title=L%E1%BB%AF_%C4%90%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) dụ hàng được Huy, rồi lừa trong buổi tiệc bắt trói cả 6 anh em nhà Huy đem ra chém, lấy đầu mang về [Vũ Xương](/wiki/V%C5%A9_X%C6%B0%C6%A1ng).
Tháng 3 năm 263, nhà Ngô sai
[Đặng Tuân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Tu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) đến quận làm [Thái thú](/wiki/Th%C3%A1i_th%C3%BA) thay cho [Tôn Tư](/w/index.php?title=T%C3%B4n_T%C6%B0&action=edit&redlink=1). [Đặng Tuân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Tu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) lại bắt dân cống tiến 30 con Công đem về [Kiến Nghiệp](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_Nghi%E1%BB%87p).
Đến tháng 4 năm đó, quận lại là
[Lữ Hưng](/wiki/L%E1%BB%AF_H%C6%B0ng) giết cả [Đặng Tuân](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7ng_Tu%C3%A2n&action=edit&redlink=1) lẫn [Tôn Tư](/w/index.php?title=T%C3%B4n_T%C6%B0&action=edit&redlink=1), tự xin [nhà Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n) đặt làm Thái thú (do bấy giờ Ngô đã phụ thuộc vào Tấn). [Nhà Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n) cho [Lữ Hưng](/wiki/L%E1%BB%AF_H%C6%B0ng) làm An Nam tướng quân đô đốc Giao Châu, cho Nam Trung giáp quân là [Hoắc Dặc](/wiki/Ho%E1%BA%AFc_D%E1%BA%B7c) lãnh chức [Thứ sử](/wiki/Th%E1%BB%A9_s%E1%BB%AD) [Giao Châu](/wiki/Giao_Ch%C3%A2u), cho được tùy nghi tuyển dụng trưởng lại.
Năm 265, vua Tấn sai
[Mã Dung](/w/index.php?title=M%C3%A3_Dung&action=edit&redlink=1) người [Ba Tây](/wiki/Ba_T%C3%A2y) thay [Lữ Hưng](/wiki/L%E1%BB%AF_H%C6%B0ng). [Mã Dung](/w/index.php?title=M%C3%A3_Dung&action=edit&redlink=1) ốm chết. [Hoắc Dặc](/wiki/Ho%E1%BA%AFc_D%E1%BA%B7c) lại sai [Dương Tắc](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_T%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) người [Kiện Vi](/w/index.php?title=Ki%E1%BB%87n_Vi&action=edit&redlink=1) làm Thái thú.
Năm 268, nhà Ngô lấy
[Lưu Tuấn](/wiki/L%C6%B0u_Tu%E1%BA%A5n) làm [Thứ sử](/wiki/Th%E1%BB%A9_s%E1%BB%AD). [Lưu Tuấn](/wiki/L%C6%B0u_Tu%E1%BA%A5n) giao chiến cùng với Đại đô đốc [Tu Tắc](/w/index.php?title=Tu_T%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) và Tướng quân [Cố Dung](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_Dung&action=edit&redlink=1) trước sau 3 lần đánh [Giao Châu](/wiki/Giao_Ch%C3%A2u). Cố Dung, Tu Tắc đều chống cự và đánh tan được cả. Các quận [Uất Lâm](/w/index.php?title=U%E1%BA%A5t_L%C3%A2m&action=edit&redlink=1), [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) đều theo về [Tu Tắc](/w/index.php?title=Tu_T%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1). [Tu Tắc](/w/index.php?title=Tu_T%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) sai tướng quân là [Mao Cảnh](/w/index.php?title=Mao_C%E1%BA%A3nh&action=edit&redlink=1) và [Đổng Nguyên](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%95ng_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1) đánh quận [Hợp Phố](/w/index.php?title=H%E1%BB%A3p_Ph%E1%BB%91_qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1), giao chiến ở [Cổ Thành](/wiki/C%E1%BB%95_Th%C3%A0nh) (tức là thành quận [Hợp Phố](/w/index.php?title=H%E1%BB%A3p_Ph%E1%BB%91_qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1)), đánh tan quân Ngô, giết Lưu Tuấn. Tu Tắc nhân đó dâng biểu cử [Mao Linh](/w/index.php?title=Mao_Linh&action=edit&redlink=1) làm thái thú quận [Uất Lâm](/w/index.php?title=U%E1%BA%A5t_L%C3%A2m&action=edit&redlink=1), [Đổng Nguyên](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%95ng_Nguy%C3%AAn&action=edit&redlink=1) làm Thái thú quận [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n).
Tháng 10 năm 269, vua Ngô là
[Tôn Hạo](/wiki/T%C3%B4n_H%E1%BA%A1o) sai Giám quân [Nhu Phiếm](/w/index.php?title=Nhu_Phi%E1%BA%BFm&action=edit&redlink=1), Uy Nam tướng quân [Tiết Hủ](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFt_H%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1) và Thái thú quận [Thương Ngô](/w/index.php?title=Th%C6%B0%C6%A1ng_Ng%C3%B4_(%C4%91%E1%BB%8Ba_danh_c%E1%BB%95)&action=edit&redlink=1) người [Đan Dương](/wiki/%C4%90an_D%C6%B0%C6%A1ng) là [Đào Hoàng](/wiki/%C4%90%C3%A0o_Ho%C3%A0ng) theo đường [Kinh Châu](/wiki/Kinh_Ch%C3%A2u) sang; Giám quân [Lý Đỉnh](/w/index.php?title=L%C3%BD_%C4%90%E1%BB%89nh&action=edit&redlink=1), Đốc quân [Từ Tồn](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_T%E1%BB%93n&action=edit&redlink=1) theo đường biển [Kiến An](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_An) sang, đều hội ở [Hợp Phố](/w/index.php?title=H%E1%BB%A3p_Ph%E1%BB%91_qu%E1%BA%ADn&action=edit&redlink=1) để đánh [Tu Tắc](/w/index.php?title=Tu_T%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1). Cuối cùng thì giết được các tướng do [nhà Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n) đặt ra, quận [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) lại thuộc về [Đông Ngô](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Ng%C3%B4) cho đến lúc nước Ngô mất. [[10]](#cite_note-10)
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=7)]
### Nông nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=8)]
Cơ sở kinh tế thời kỳ này là
[nông nghiệp](/wiki/N%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p) với nông cụ đá ( [rìu](/wiki/R%C3%ACu), [cuốc](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) đá), [gỗ](/wiki/G%E1%BB%97) ( [mai](/wiki/Mai), [vồ](/w/index.php?title=V%E1%BB%93&action=edit&redlink=1)...), nhiều công cụ đồng thau (lưỡi cuốc, [cày](/wiki/C%C3%A0y), [xẻng](/wiki/X%E1%BA%BBng), rìu, hái...) và một số nông cụ sắt (có rìu sắt lưỡi xéo phỏng chế [rìu](/wiki/R%C3%ACu) [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng) Đông Sơn) .. [11] [Lúa nước](/wiki/L%C3%BAa) vẫn là cây trồng chủ đạo. Bên cạnh đó, có nghề trồng [dâu](/wiki/D%C3%A2u) nuôi [tằm](/wiki/T%E1%BA%B1m), trồng [bông](/w/index.php?title=B%C3%B4ng&action=edit&redlink=1), [đay](/w/index.php?title=%C4%90ay&action=edit&redlink=1), [gai](/w/index.php?title=Gai&action=edit&redlink=1) để có cái mặc và có nhiều hoa quả như [nhãn](/wiki/Nh%C3%A3n), [vải](/wiki/V%E1%BA%A3i_(c%C3%A2y)), [quýt](/wiki/Qu%C3%BDt), [chuối](/wiki/Chu%E1%BB%91i)... . Trong chăn nuôi, người Việt có 5 giống gia súc là [12] [trâu](/wiki/Tr%C3%A2u), [lợn](/wiki/Chi_L%E1%BB%A3n), [gà](/wiki/G%C3%A0), [dê](/wiki/D%C3%AA), [chó](/wiki/Ch%C3%B3).
### Thủ công nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=9)]
Nền sản xuất thủ công nghiệp
[Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89) tiếp tục có những bước phát triển, trên cơ sở thủ công nghiệp truyền thống của [Âu Lạc](/wiki/%C3%82u_L%E1%BA%A1c) kết hợp với việc tiếp thu những tinh hoa của dân [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t) . [12]
Đồ đồng
[Đông Sơn](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n) vẫn được sản xuất bên cạnh đồ đồng vùng [Lưỡng Quảng](/wiki/L%C6%B0%E1%BB%A1ng_Qu%E1%BA%A3ng) (đỉnh, biển hồ, gươm, qua, gương đồng...). Các sản phẩm gốm gồm gốm cổ truyền còn có những sản phẩm chịu ảnh hưởng của phong cách [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t) (như gốm văn in hình học, bình 4-5 thân dính liền nhau) và Hán (đỉnh, bình, vò...) . [12]
Người Việt có nghề dệt cửi làm vải, nổi tiếng là vải cát bá (vải bông) nhỏ sợi và rất mịn
. [13]
### Thương mại[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=10)]
Từ khi
[nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) chinh phục [Nam Việt](/wiki/Nam_Vi%E1%BB%87t), người Việt tham gia hoạt động [thương mại](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i) nhiều hơn so với trước, do tác động của các thương nhân người Hán. Điểm xuất phát của các thương nhân người Hán từ phương Bắc, khi đi và về đều qua [Nhật Nam](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_Nam) mua bán thổ sản sau khi vòng qua trao đổi hàng ở các quốc gia ngoài biển.
Nhiều lái buôn người Hán đến buôn bán và trở nên giàu có. Sản vật địa phương buôn bán trao đổi bao gồm vải cát bá,
[đồi mồi](/wiki/%C4%90%E1%BB%93i_m%E1%BB%93i), [ngọc](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc), [voi](/wiki/Voi), [tê giác](/wiki/T%C3%AA_gi%C3%A1c), [vàng](/wiki/V%C3%A0ng) [bạc](/wiki/B%E1%BA%A1c), hoa quả... . [13]
Việc buôn bán ở phương Đông thời
[Tây Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n) đã phát triển. Do có vị trí thuận lợi và phong phú sản phẩm nhiệt đới, [Giao Chỉ](/wiki/Giao_Ch%E1%BB%89) trở thành một trạm quan trọng về giao thông [biển](/wiki/Bi%E1%BB%83n) với các nước phía nam ngoài biển. [Hán thư](/wiki/H%C3%A1n_th%C6%B0) ghi lại tên một số quốc gia có thông thường thời kỳ đó, được xác định ở [Nam Á](/wiki/Nam_%C3%81) và [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) như Hoàng Chi, Đô Nguyên, Âp Lô Một, Sâm Ly, Phù Cam Đô Lô, Bì Tông... . [14]
## Văn hóa và xã hội[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=11)]
Đến thời Bắc thuộc lần 1 là thời sơ kỳ đồ
[sắt](/wiki/S%E1%BA%AFt) [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), vẫn tồn tại cơ cấu của nền [văn minh Đông Sơn](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n) với mô hình văn hóa nông nghiệp lúa nước cổ truyền. [Người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) đã chịu ảnh hưởng lối sống, [văn minh](/wiki/V%C4%83n_minh) – [văn hóa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a) Hán được truyền bá theo 2 cách : [11]
- Truyền bá một cách ôn hòa qua giao lưu
[kinh tế](/wiki/Kinh_t%E1%BA%BF)- văn hóa, qua di dân Trung Quốc.
- Truyền bá một cách cưỡng bức thông qua đô hộ
[hành chính](/w/index.php?title=H%C3%A0nh_ch%C3%ADnh&action=edit&redlink=1) [quân sự](/wiki/Qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1).
Sự tồn tại của
[văn hóa Đông Sơn](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_%C4%90%C3%B4ng_S%C6%A1n) được các sử gia hiện đại đánh giá là sức sống mãnh liệt của dân tộc Việt trước sự đồng hóa của phương Bắc . Có sự tồn tại song song của hai nền văn hóa được các nhà nghiên cứu xác nhận [15] : [[11]](#cite_note-LSVN161-11)
- Trong cư trú: kiểu Đông Sơn với nhà sàn và kiểu Hán với thành quách mô hình nhà bằng đất, mô hình
[giếng](/wiki/Gi%E1%BA%BFng)nước, [bếp](/wiki/B%E1%BA%BFp)lò, [chuồng](/w/index.php?title=Chu%E1%BB%93ng&action=edit&redlink=1) [trại](/wiki/Tr%E1%BA%A1i).
- Trong mộ táng: kiểu Đông Sơn với mộ táng hình thuyền và đồ tùy táng kiểu Đông Sơn; kiểu Hán với mộ đất, quách gỗ và hiện vật tùy táng kiểu Trung Quốc
- Trong sinh hoạt: vừa có đồ gốm kiểu Đường Cồ,
[gốm](/wiki/G%E1%BB%91m)Đông Sơn, rìu lưỡi xéo, trống đồng của người Việt truyền thống bên cạnh bình, đỉnh miệng vuông, [đao](/w/index.php?title=%C4%90ao&action=edit&redlink=1)sắt, [kiếm](/wiki/Ki%E1%BA%BFm), [gương](/wiki/G%C6%B0%C6%A1ng) [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng), móc đai lưng.
Đầu
[thế kỷ 1](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_1), [Nhâm Diên](/wiki/Nh%C3%A2m_Di%C3%AAn) được [Hán Quang Vũ Đế](/wiki/H%C3%A1n_Quang_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) cử sang làm [thái thú](/wiki/Th%C3%A1i_th%C3%BA) quận [Cửu Chân](/wiki/C%E1%BB%ADu_Ch%C3%A2n) đã áp dụng lối sống Hán cải biến phong hóa người Việt từ năm 29. Những việc cưới xin tới trang phục, giáo dục nhất thiết phải theo lễ nghĩa [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) . [16]
Các sử gia hiện đại cho rằng: sự pha trộn văn hóa, đời sống giữa Hán và Việt dẫn tới sự hỗn dung văn hóa cưỡng bức, theo đó quá trình năng động trên cơ tầng Việt đã vận hành theo cơ chế Hán. Đời sống văn hóa – xã hội Việt chuyển từ mô hình Đông Sơn cổ truyền sang mô hình mới: Hán - Việt
. [11]
## Sự phản kháng của người Việt[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=12)]
Thời Bắc thuộc lần 1, trong vòng hơn 200 năm không ghi nhận một cuộc nổi dậy chống đối đáng kể nào của
[người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t). Chỉ có những việc chống đối quy mô tương đối nhỏ, giết quan lại [nhà Hán](/wiki/Nh%C3%A0_H%C3%A1n), dù trong nhiều năm đã khiến nhà Hán phải điều động quân đội từ [Kinh Sở](/w/index.php?title=Kinh_S%E1%BB%9F&action=edit&redlink=1) ( [Hoa Nam](/wiki/Hoa_Nam)) xuống trấn áp nhưng không đủ mạnh để đuổi người Hán . [15]
Năm 40, do sự tàn bạo của thái thú
[Tô Định](/wiki/T%C3%B4_%C4%90%E1%BB%8Bnh) (trấn trị từ năm 34), hai chị em [Trưng Trắc](/wiki/Hai_B%C3%A0_Tr%C6%B0ng) và [Trưng Nhị](/wiki/Hai_B%C3%A0_Tr%C6%B0ng) đã nổi dậy chống sự cai trị của nhà Hán. Tô Định bỏ chạy về Trung Quốc, Hai Bà Trưng xưng vương, xác lập quyền tự chủ của người Việt. Thời Bắc thuộc lần 1 chấm dứt.
## Các quan đô hộ[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=13)]
Sử sách ghi lại các quan đô hộ đã sang Việt Nam trong thời kỳ này, gồm một danh sách không đầy đủ, như sau:
- Thạch Đái (111 - 86 TCN)
- Chu Chương (86 - 75 TCN)
- Ngụy Lãng
[Đặng Huân](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Hu%E1%BA%A5n)
- Ích Cư Xương (? - 54 TCN)
[Đặng Nhượng](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Nh%C6%B0%E1%BB%A3ng)(8-23) [Nhâm Diên](/wiki/Nh%C3%A2m_Di%C3%AAn)(29-33) [Tô Định](/wiki/T%C3%B4_%C4%90%E1%BB%8Bnh)(34-40)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=14)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=15)] [Đại Việt sử ký toàn thư](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_k%C3%BD_to%C3%A0n_th%C6%B0) [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh)(1991), *Lịch sử Việt Nam, tập 1*, Nhà xuất bản Đại học và giáo dục chuyên nghiệp
- Viện Sử học (1988),
*Biên niên lịch sử cổ trung đại Việt Nam*
- Đào Duy Anh (2005),
*Đất nước Việt Nam qua các đời*, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
- Đào Duy Anh (2005),
*Lịch sử cổ đại Việt Nam*, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin [Trần Trọng Kim](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Tr%E1%BB%8Dng_Kim), *.* [Việt Nam sử lược](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_s%E1%BB%AD_l%C6%B0%E1%BB%A3c)
- Quốc sử quán triều Nguyễn,
[Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục](/wiki/Kh%C3%A2m_%C4%91%E1%BB%8Bnh_Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_Th%C3%B4ng_gi%C3%A1m_c%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BB%A5c)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_B%E1%BA%AFc_thu%E1%BB%99c_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t&action=edit§ion=16)] [^](#cite_ref-1) [Phạm Văn Sơn](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_V%C4%83n_S%C6%A1n)trong *có viết: "Đà chỉ chia Âu Lạc ra thành hai quận Giao Chỉ và Cửu Chân. Có lẽ quận Giao Chỉ gồm hết địa phận Bắc Việt và một phần đất phía Nam tỉnh Quảng Tây nữa. Ở mỗi quận, Đà đặt một quan Điển sứ để coi việc chính trị, hành chính, một quan Tả tướng coi việc quân sự, còn các quý tộc bản xứ vẫn giữ được thái ấp và trị dân như cũ."* [Việt sử toàn thư](/wiki/Vi%E1%BB%87t_s%E1%BB%AD_to%C3%A0n_th%C6%B0)
- ^
**a** **ă** **â** [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh), sách đã dẫn, tr 153 [^](#cite_ref-LSVN154_3-0) [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh), sách đã dẫn, tr 154 [^](#cite_ref-4) *, Quyển 113, mục Nam Việt liệt truyện, chép: "蒼梧王趙光者，越王同姓，聞漢兵至，及越揭陽令定自定屬漢；越桂林監居翁諭甌駱屬漢：皆得為侯。" (Thương Ngô vương Triệu Quang giả, Việt Vương đồng tính, vấn Hán binh chí, cập Việt Yết Dương lệnh Định Tự Định thuộc Hán; Việt Quế Lâm giám Cư Ông dụ Âu Lạc thuộc Hán: giai đắc vi hầu)* [Sử ký Tư Mã Thiên](https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%8F%B2%E8%A8%98/%E5%8D%B7113) [^](#cite_ref-5) *, Quyển 95, mục Tây Nam Di Lưỡng Việt Triều Tiên truyện, chép: "粵桂林監居翁諭告甌駱四十余萬口降，爲湘城侯。" (Việt Quế Lâm giám Cư Ông dụ cáo Âu Lạc tứ thập dư vạn khẩu hàng vi Tương Thành hầu)* [Hán thư](https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%BC%A2%E6%9B%B8/%E5%8D%B7095)
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh), sách đã dẫn, tr 159
- ^
**a** **ă** **â** [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh), sách đã dẫn, tr 158 **Đào Duy Anh, Đất nước Việt Nam qua các đời, tr 62-63** [^](#cite_ref-8) **Trích Đại Việt sử kí toàn thư** [^](#cite_ref-9) **Trích An Nam chí lược** [^](#cite_ref-10)
- ^
**a** **ă** **â** **b** [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh), sách đã dẫn, tr 161
- ^
**a** **ă** **â** [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh), sách đã dẫn, tr 162
- ^
**a** **ă** [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh), sách đã dẫn, tr 163 [^](#cite_ref-LSVN166_14-0) [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh), sách đã dẫn, tr 166
- ^
**a** **ă** [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh), sách đã dẫn, tr 160 [^](#cite_ref-LSVN171_16-0) [Phan Huy Lê](/wiki/Phan_Huy_L%C3%AA), [Trần Quốc Vượng](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Qu%E1%BB%91c_V%C6%B0%E1%BB%A3ng), [Hà Văn Tấn](/wiki/H%C3%A0_V%C4%83n_T%E1%BA%A5n), [Lương Ninh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Ninh), sách đã dẫn, tr 171
|
|
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes


text:
Filipendula ulmaria
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Filipendula ulmaria là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được (L.) Maxim. mô tả khoa học đầu tiên năm 1879.[1]
Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ The Plant List (2010). “Filipendula ulmaria”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Phương tiện liên quan tới Filipendula ulmaria tại Wikimedia Commons
- Dữ liệu liên quan tới Filipendula ulmaria tại Wikispecies
- Vườn thực vật hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Filipendula ulmaria”. International Plant Names Index. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.

markdown:
*Filipendula ulmaria*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Filipendula ulmaria
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Rosids](/wiki/Nh%C3%A1nh_hoa_H%E1%BB%93ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Rosales](/wiki/B%E1%BB%99_Hoa_h%E1%BB%93ng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Rosaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Hoa_h%E1%BB%93ng) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Filipendula](/wiki/Filipendula) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **F. ulmaria** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Filipendula ulmaria*
(
[L.](/wiki/Carl_Linnaeus)) [Maxim.](/w/index.php?title=Carl_Maximowicz&action=edit&redlink=1) * là loài Filipendula ulmaria* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)trong [họ Hoa hồng](/wiki/H%E1%BB%8D_Hoa_h%E1%BB%93ng). Loài này được (L.) Maxim. mô tả khoa học đầu tiên năm 1879. [[1]](#cite_note-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Filipendula_ulmaria&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Filipendula_ulmaria&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Filipendula_ulmaria&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Filipendula_ulmaria&action=edit§ion=2)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-27800269). Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013. *Filipendula ulmaria*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Filipendula_ulmaria&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Filipendula_ulmaria&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[tại](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Filipendula_ulmaria) *Filipendula ulmaria* [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[tại](https://species.wikimedia.org/wiki/Filipendula_ulmaria) *Filipendula ulmaria* [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Filipendula ulmaria”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=724943-1). *. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Connection: close

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1054 miss, cp1067 miss

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Nokia 7650
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nokia 7650 là một điện thoại thông minh,thời trang và thử nghiệm series (7xxx). Chiếc điện thoại này được phát hành vào quý II năm 2002 cho khoảng 600 €.Điện thoại Nokia thông minh đầu tiên với hệ điều hành Symbian phiên bản 6.1 đầu tiên Series 60 (Bây giờ S60)) nền tảng thiết bị đầu tiên tích hợp trong máy ảnh của Nokia.
Đặc Điểm Kỹ thuật[sửa | sửa mã nguồn]
-
- Hệ điều hành: Symbian OS v6.1, Series 60 v1.0 UI
- CPU: 104 MHz ARM 9
- Kiểu dáng:Trượt
- Màn hình TFT, 4096 màu, kích thước 176 x 208 pixels
- Phím joystick điều khiển 5 chiều

markdown:
# Nokia 7650
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
[Nhà sản xuất](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_nh%C3%A0_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_di_%C4%91%E1%BB%99ng_theo_qu%E1%BB%91c_gia) [Nokia](/wiki/Nokia) [Mạng di động](/wiki/M%E1%BA%A1ng_thi%E1%BA%BFt_b%E1%BB%8B_di_%C4%91%E1%BB%99ng) [GSM 900/1800](/wiki/Li%C3%AAn_minh_ch%C3%A2u_%C3%82u) ![ Liên minh châu Âu](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Flag_of_Europe.svg/23px-Flag_of_Europe.svg.png)
![ Liên minh châu Âu](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Flag_of_Europe.svg/23px-Flag_of_Europe.svg.png)
[MHz](/wiki/Hertz) [[1]](#cite_note-mobiledia7650-1) [[1]](#cite_note-mobiledia7650-1) [Nokia 3650](/w/index.php?title=Nokia_3650&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-mobiledia7650-1) [[1]](#cite_note-mobiledia7650-1) [[1]](#cite_note-mobiledia7650-1) [Pin](/wiki/Pin) [mAh](/wiki/MAh) [[2]](#cite_note-mobiledia3650-2) [Li-ion](/w/index.php?title=Li-ion&action=edit&redlink=1) [[1]](#cite_note-mobiledia7650-1) [Máy ảnh sau](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_ch%E1%BB%A5p_h%C3%ACnh&action=edit&redlink=1) 640x480 [[1]](#cite_note-mobiledia7650-1) [VGA](/wiki/VGA) [IrDA](/w/index.php?title=IrDA&action=edit&redlink=1) [Bluetooth](/wiki/Bluetooth) [[1]](#cite_note-mobiledia7650-1) **Nokia 7650** là một điện thoại thông minh,thời trang và thử nghiệm series (7xxx). Chiếc điện thoại này được phát hành vào quý II năm 2002 cho khoảng 600 [€](/wiki/Euro).Điện thoại [Nokia](/wiki/Nokia) thông minh đầu tiên với hệ điều hành [Symbian](/wiki/Symbian) phiên bản 6.1 đầu tiên Series 60 (Bây giờ S60)) nền tảng thiết bị đầu tiên tích hợp trong máy ảnh của Nokia.
## Đặc Điểm Kỹ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=Nokia_7650&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nokia_7650&action=edit§ion=1)]
-
- Hệ điều hành: Symbian OS v6.1, Series 60 v1.0 UI
- CPU: 104 MHz ARM 9
- Kiểu dáng:Trượt
- Màn hình TFT, 4096 màu, kích thước 176 x 208 pixels
- Phím joystick điều khiển 5 chiều
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Nokia_7650&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nokia_7650&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Nokia_7650&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nokia_7650&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1065 hit/1, cp1067 miss


text:
Thể loại:Trang có chú thích thiếu ngày truy cập và URL
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Các trang trong thể loại “Trang có chú thích thiếu ngày truy cập và URL”
200 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 992 trang.(Trang trước) (Trang sau)
(Trang trước) (Trang sau)
A
- Abyss (đô vật)
- Ace Combat
- Aciagrion
- Acipenser oxyrinchus desotoi
- Admiral Graf Spee (tàu tuần dương Đức)
- Adriano Banchieri
- Aegirocassis benmoulae
- Aeneis
- Aethriamanta
- Agriocnemis
- AIR
- Akatsuki (vệ tinh)
- Albert Einstein
- Aleksandar Vučić
- Alex da Kid
- Alexander Alekhine
- Alia Sabur
- Allograpta
- Alsace (lớp thiết giáp hạm)
- Anabasis articulata
- Anaciaeschna
- Angel (bài hát của Madonna)
- Angkor Borei
- Anh Ngọc (nhà báo)
- Ankaran (khu tự quản)
- Anna (Disney)
- Anna Stepanovna Politkovskaya
- Anne Hathaway
- Antonio Gramsci
- Apex Predator – Easy Meat
- Applied and Environmental Microbiology
- Archaeophya
- Argiocnemis
- HMS Ark Royal (R09)
- Armand Traoré
- Arnold Schwarzenegger
- Arsène Wenger
- Artaxerxes III
- Aslan Aliyevich Maskhadov
- Aspirin
- Assassin's Creed Rogue
- Atlantis is Calling (S.O.S. for Love)
- Austroaeschna
- Austrogomphus
- Austropetaliidae
- Austrophlebia
- Austrosimulium
- Avatar (phim 2009)
- Avicenna
- Axion
- Axit xianhidric
- Ayşe Nur Zarakolu
Ă
B
- Bá Đa Lộc
- Bạc Hy Lai
- Bad (album)
- Bad Romance
- Bão Brian (1989)
- Bão Dan (1989)
- Bảo tàng Cung điện Quốc gia
- Bảo tàng Nghệ thuật hiện đại thành phố Paris
- Be Our Guest
- Beautiful Stranger
- Bedtime Stories (album của Madonna)
- Belle (Disney)
- Benitoit
- Benjamin Netanyahu
- Betasyrphus
- Bệnh tim
- Biển quái vật
- Biệt điện Trần Lệ Xuân
- Biểu tình Oman 2011
- Big Bang (ban nhạc Hàn Quốc)
- Binh lực hai bên trong Chiến dịch Mãn Châu (1945)
- Bình thường hóa quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ
- Birthday (bài hát của Katy Perry)
- Black Cat (bài hát)
- Black or White
- Blah Blah Blah (bài hát)
- Blonde on Blonde
- Blue Cat Blues
- Bluegrass
- Blurryface
- Bọ phấn
- Boa Hancock
- Boeing F/A-18E/F Super Hornet
- Bóng đá nữ
- Bonnie Tyler
- Borderline (bài hát)
- Born to Run
- Bộ điều khiển PID
- Bộ máy quan liêu
- Bộ trưởng Giao thông Hoa Kỳ
- Brachylophus fasciatus
- Brachylophus vitiensis
- Braula
- Breakaway (album của Kelly Clarkson)
- Breathe (bài hát của Taylor Swift)
- Bridge over Troubled Water
- Britney (album)
- Brunei
- Bút toán điều chỉnh
C
- C. C. Catch
- Cá bống dừa
- Cá dưa xám
- Cá kiếm
- Cà ri
- Cá thu ngàng
- Các bản phân phối SUSE Linux
- Các nhân vật trong StarCraft
- Các vụ cháy rừng California tháng 10 năm 2007
- Cái chết của Neda Agha-Soltan
- Calvin Klein
- Calyptra pseudobicolor
- Can't Remember to Forget You
- Candle in the Wind 1997
- Cannone da 47/32
- Cao huyết áp
- Cao nguyên Genting
- Carl Lewis
- Carrefour
- Caspase
- Castle Combe
- Cát Lâm
- Cathay Pacific
- Cắn
- Cặp đôi oan gia
- Cầu cơ
- Cầu Ghềnh
- Câu lạc bộ anime
- Cầu lông
- Cầu Rạch Cát (Biên Hòa)
- Cầu vượt ngã tư Vũng Tàu
- Cầy cọ lông vàng
- Cây Cơm cháy
- Cây đàn Mandolin của Đại úy Corelli
- Cầy mực
- Celebration: The Video Collection
- Céline Dion
- Ceriagrion
- Cetartiodactyla
- Chaebol
- Chang và Eng Bunker
- Charles Tristan, hầu tước Montholon
- Chasing Pavements
- Cheilosia albipila
- Cheo cheo Java
- Chế Bồng Nga
- Chế độ quân chủ Tây Ban Nha
- Chi Lục bình
- Chiến tranh Kosovo
- Chiến tranh La Mã-Parthia
- Chiến tranh Nhật Bản-Triều Tiên (1592-1598)
- Chiến tranh thế giới thứ nhất
- Chiều cao của Tổng thống Hoa Kỳ và các ứng cử viên tổng thống
- Chim đồ tể xám
- China Beach
- Chính trị tả–hữu
- Chồn họng vàng
- Chợ Lách (thị trấn)
- Christina Aguilera
- Christina Aguilera (album)
- Christoph Scheiner
- Chu kỳ tế bào
- Chủ nghĩa chuộng Do Thái
- Chủ nghĩa đế quốc
- Chủ nghĩa hiện thực (quan hệ quốc tế)
- Chủ nghĩa xóa và chủ nghĩa thêm trên Wikipedia
- Chùm manti
- Chương trình khuyến mãi
- Chyetverikov MDR-6
- CJ Group
- CLANNAD
- Cloud Nine (album của Kygo)
- Coacervate
- Code Geass
- Cola attiensis
- Columbia (siêu lục địa)
- Colymbothetidae
- Command & Conquer: Renegade
- Concerto cho piano số 18 (Mozart)
- Coptoclavidae
- Corazon Aquino
- Cornelia Funke
- Cowboy Bebop
- Cô gái năm ấy chúng ta cùng theo đuổi
- Công chúa Marie-Esméralda của Bỉ
- Cổng lượng tử
- Cộng sinh
- Công thức 1
- Công ty Vắc xin Pasteur Đà Lạt
- Công viên Trung tâm
- Cơ năng

markdown:
# Thể loại:Trang có chú thích thiếu ngày truy cập và URL
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
## Các trang trong thể loại “Trang có chú thích thiếu ngày truy cập và URL”
200 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 992 trang.(Trang trước) (
[Trang sau](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Trang_c%C3%B3_ch%C3%BA_th%C3%ADch_thi%E1%BA%BFu_ng%C3%A0y_truy_c%E1%BA%ADp_v%C3%A0_URL&pagefrom=Crazy+for+You+%28b%C3%A0i+h%C3%A1t%29#mw-pages))
(Trang trước) (
### A
[Abyss (đô vật)](/wiki/Abyss_(%C4%91%C3%B4_v%E1%BA%ADt)) [Ace Combat](/wiki/Ace_Combat) [Aciagrion](/wiki/Aciagrion) [Acipenser oxyrinchus desotoi](/wiki/Acipenser_oxyrinchus_desotoi) [Admiral Graf Spee (tàu tuần dương Đức)](/wiki/Admiral_Graf_Spee_(t%C3%A0u_tu%E1%BA%A7n_d%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%E1%BB%A9c)) [Adriano Banchieri](/wiki/Adriano_Banchieri) [Aegirocassis benmoulae](/wiki/Aegirocassis_benmoulae) [Aeneis](/wiki/Aeneis) [Aethriamanta](/wiki/Aethriamanta) [Agriocnemis](/wiki/Agriocnemis) [AIR](/wiki/AIR) [Akatsuki (vệ tinh)](/wiki/Akatsuki_(v%E1%BB%87_tinh)) [Albert Einstein](/wiki/Albert_Einstein) [Aleksandar Vučić](/wiki/Aleksandar_Vu%C4%8Di%C4%87) [Alex da Kid](/wiki/Alex_da_Kid) [Alexander Alekhine](/wiki/Alexander_Alekhine) [Alia Sabur](/wiki/Alia_Sabur) [Allograpta](/wiki/Allograpta) [Alsace (lớp thiết giáp hạm)](/wiki/Alsace_(l%E1%BB%9Bp_thi%E1%BA%BFt_gi%C3%A1p_h%E1%BA%A1m)) [Anabasis articulata](/wiki/Anabasis_articulata) [Anaciaeschna](/wiki/Anaciaeschna) [Angel (bài hát của Madonna)](/wiki/Angel_(b%C3%A0i_h%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Madonna)) [Angkor Borei](/wiki/Angkor_Borei) [Anh Ngọc (nhà báo)](/wiki/Anh_Ng%E1%BB%8Dc_(nh%C3%A0_b%C3%A1o)) [Ankaran (khu tự quản)](/wiki/Ankaran_(khu_t%E1%BB%B1_qu%E1%BA%A3n)) [Anna (Disney)](/wiki/Anna_(Disney)) [Anna Stepanovna Politkovskaya](/wiki/Anna_Stepanovna_Politkovskaya) [Anne Hathaway](/wiki/Anne_Hathaway) [Antonio Gramsci](/wiki/Antonio_Gramsci) [Apex Predator – Easy Meat](/wiki/Apex_Predator_%E2%80%93_Easy_Meat) [Applied and Environmental Microbiology](/wiki/Applied_and_Environmental_Microbiology) [Archaeophya](/wiki/Archaeophya) [Argiocnemis](/wiki/Argiocnemis) [HMS Ark Royal (R09)](/wiki/HMS_Ark_Royal_(R09)) [Armand Traoré](/wiki/Armand_Traor%C3%A9) [Arnold Schwarzenegger](/wiki/Arnold_Schwarzenegger) [Arsène Wenger](/wiki/Ars%C3%A8ne_Wenger) [Artaxerxes III](/wiki/Artaxerxes_III) [Aslan Aliyevich Maskhadov](/wiki/Aslan_Aliyevich_Maskhadov) [Aspirin](/wiki/Aspirin) [Assassin's Creed Rogue](/wiki/Assassin%27s_Creed_Rogue) [Atlantis is Calling (S.O.S. for Love)](/wiki/Atlantis_is_Calling_(S.O.S._for_Love)) [Austroaeschna](/wiki/Austroaeschna) [Austrogomphus](/wiki/Austrogomphus) [Austropetaliidae](/wiki/Austropetaliidae) [Austrophlebia](/wiki/Austrophlebia) [Austrosimulium](/wiki/Austrosimulium) [Avatar (phim 2009)](/wiki/Avatar_(phim_2009)) [Avicenna](/wiki/Avicenna) [Axion](/wiki/Axion) [Axit xianhidric](/wiki/Axit_xianhidric) [Ayşe Nur Zarakolu](/wiki/Ay%C5%9Fe_Nur_Zarakolu)
### Ă
### B
[Bá Đa Lộc](/wiki/B%C3%A1_%C4%90a_L%E1%BB%99c) [Bạc Hy Lai](/wiki/B%E1%BA%A1c_Hy_Lai) [Bad (album)](/wiki/Bad_(album)) [Bad Romance](/wiki/Bad_Romance) [Bão Brian (1989)](/wiki/B%C3%A3o_Brian_(1989)) [Bão Dan (1989)](/wiki/B%C3%A3o_Dan_(1989)) [Bảo tàng Cung điện Quốc gia](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Cung_%C4%91i%E1%BB%87n_Qu%E1%BB%91c_gia) [Bảo tàng Nghệ thuật hiện đại thành phố Paris](/wiki/B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt_hi%E1%BB%87n_%C4%91%E1%BA%A1i_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Paris) [Be Our Guest](/wiki/Be_Our_Guest) [Beautiful Stranger](/wiki/Beautiful_Stranger) [Bedtime Stories (album của Madonna)](/wiki/Bedtime_Stories_(album_c%E1%BB%A7a_Madonna)) [Belle (Disney)](/wiki/Belle_(Disney)) [Benitoit](/wiki/Benitoit) [Benjamin Netanyahu](/wiki/Benjamin_Netanyahu) [Betasyrphus](/wiki/Betasyrphus) [Bệnh tim](/wiki/B%E1%BB%87nh_tim) [Biển quái vật](/wiki/Bi%E1%BB%83n_qu%C3%A1i_v%E1%BA%ADt) [Biệt điện Trần Lệ Xuân](/wiki/Bi%E1%BB%87t_%C4%91i%E1%BB%87n_Tr%E1%BA%A7n_L%E1%BB%87_Xu%C3%A2n) [Biểu tình Oman 2011](/wiki/Bi%E1%BB%83u_t%C3%ACnh_Oman_2011) [Big Bang (ban nhạc Hàn Quốc)](/wiki/Big_Bang_(ban_nh%E1%BA%A1c_H%C3%A0n_Qu%E1%BB%91c)) [Binh lực hai bên trong Chiến dịch Mãn Châu (1945)](/wiki/Binh_l%E1%BB%B1c_hai_b%C3%AAn_trong_Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_M%C3%A3n_Ch%C3%A2u_(1945)) [Bình thường hóa quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ](/wiki/B%C3%ACnh_th%C6%B0%E1%BB%9Dng_h%C3%B3a_quan_h%E1%BB%87_ngo%E1%BA%A1i_giao_Vi%E1%BB%87t_Nam_-_Hoa_K%E1%BB%B3) [Birthday (bài hát của Katy Perry)](/wiki/Birthday_(b%C3%A0i_h%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Katy_Perry)) [Black Cat (bài hát)](/wiki/Black_Cat_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)) [Black or White](/wiki/Black_or_White) [Blah Blah Blah (bài hát)](/wiki/Blah_Blah_Blah_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)) [Blonde on Blonde](/wiki/Blonde_on_Blonde) [Blue Cat Blues](/wiki/Blue_Cat_Blues) [Bluegrass](/wiki/Bluegrass) [Blurryface](/wiki/Blurryface) [Bọ phấn](/wiki/B%E1%BB%8D_ph%E1%BA%A5n) [Boa Hancock](/wiki/Boa_Hancock) [Boeing F/A-18E/F Super Hornet](/wiki/Boeing_F/A-18E/F_Super_Hornet) [Bóng đá nữ](/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1_n%E1%BB%AF) [Bonnie Tyler](/wiki/Bonnie_Tyler) [Borderline (bài hát)](/wiki/Borderline_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)) [Born to Run](/wiki/Born_to_Run) [Bộ điều khiển PID](/wiki/B%E1%BB%99_%C4%91i%E1%BB%81u_khi%E1%BB%83n_PID) [Bộ máy quan liêu](/wiki/B%E1%BB%99_m%C3%A1y_quan_li%C3%AAu) [Bộ trưởng Giao thông Hoa Kỳ](/wiki/B%E1%BB%99_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng_Giao_th%C3%B4ng_Hoa_K%E1%BB%B3) [Brachylophus fasciatus](/wiki/Brachylophus_fasciatus) [Brachylophus vitiensis](/wiki/Brachylophus_vitiensis) [Braula](/wiki/Braula) [Breakaway (album của Kelly Clarkson)](/wiki/Breakaway_(album_c%E1%BB%A7a_Kelly_Clarkson)) [Breathe (bài hát của Taylor Swift)](/wiki/Breathe_(b%C3%A0i_h%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Taylor_Swift)) [Bridge over Troubled Water](/wiki/Bridge_over_Troubled_Water) [Britney (album)](/wiki/Britney_(album)) [Brunei](/wiki/Brunei) [Bút toán điều chỉnh](/wiki/B%C3%BAt_to%C3%A1n_%C4%91i%E1%BB%81u_ch%E1%BB%89nh)
### C
[C. C. Catch](/wiki/C._C._Catch) [Cá bống dừa](/wiki/C%C3%A1_b%E1%BB%91ng_d%E1%BB%ABa) [Cá dưa xám](/wiki/C%C3%A1_d%C6%B0a_x%C3%A1m) [Cá kiếm](/wiki/C%C3%A1_ki%E1%BA%BFm) [Cà ri](/wiki/C%C3%A0_ri) [Cá thu ngàng](/wiki/C%C3%A1_thu_ng%C3%A0ng) [Các bản phân phối SUSE Linux](/wiki/C%C3%A1c_b%E1%BA%A3n_ph%C3%A2n_ph%E1%BB%91i_SUSE_Linux) [Các nhân vật trong StarCraft](/wiki/C%C3%A1c_nh%C3%A2n_v%E1%BA%ADt_trong_StarCraft) [Các vụ cháy rừng California tháng 10 năm 2007](/wiki/C%C3%A1c_v%E1%BB%A5_ch%C3%A1y_r%E1%BB%ABng_California_th%C3%A1ng_10_n%C4%83m_2007) [Cái chết của Neda Agha-Soltan](/wiki/C%C3%A1i_ch%E1%BA%BFt_c%E1%BB%A7a_Neda_Agha-Soltan) [Calvin Klein](/wiki/Calvin_Klein) [Calyptra pseudobicolor](/wiki/Calyptra_pseudobicolor) [Can't Remember to Forget You](/wiki/Can%27t_Remember_to_Forget_You) [Candle in the Wind 1997](/wiki/Candle_in_the_Wind_1997) [Cannone da 47/32](/wiki/Cannone_da_47/32) [Cao huyết áp](/wiki/Cao_huy%E1%BA%BFt_%C3%A1p) [Cao nguyên Genting](/wiki/Cao_nguy%C3%AAn_Genting) [Carl Lewis](/wiki/Carl_Lewis) [Carrefour](/wiki/Carrefour) [Caspase](/wiki/Caspase) [Castle Combe](/wiki/Castle_Combe) [Cát Lâm](/wiki/C%C3%A1t_L%C3%A2m) [Cathay Pacific](/wiki/Cathay_Pacific) [Cắn](/wiki/C%E1%BA%AFn) [Cặp đôi oan gia](/wiki/C%E1%BA%B7p_%C4%91%C3%B4i_oan_gia) [Cầu cơ](/wiki/C%E1%BA%A7u_c%C6%A1) [Cầu Ghềnh](/wiki/C%E1%BA%A7u_Gh%E1%BB%81nh) [Câu lạc bộ anime](/wiki/C%C3%A2u_l%E1%BA%A1c_b%E1%BB%99_anime) [Cầu lông](/wiki/C%E1%BA%A7u_l%C3%B4ng) [Cầu Rạch Cát (Biên Hòa)](/wiki/C%E1%BA%A7u_R%E1%BA%A1ch_C%C3%A1t_(Bi%C3%AAn_H%C3%B2a)) [Cầu vượt ngã tư Vũng Tàu](/wiki/C%E1%BA%A7u_v%C6%B0%E1%BB%A3t_ng%C3%A3_t%C6%B0_V%C5%A9ng_T%C3%A0u) [Cầy cọ lông vàng](/wiki/C%E1%BA%A7y_c%E1%BB%8D_l%C3%B4ng_v%C3%A0ng) [Cây Cơm cháy](/wiki/C%C3%A2y_C%C6%A1m_ch%C3%A1y) [Cây đàn Mandolin của Đại úy Corelli](/wiki/C%C3%A2y_%C4%91%C3%A0n_Mandolin_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BA%A1i_%C3%BAy_Corelli) [Cầy mực](/wiki/C%E1%BA%A7y_m%E1%BB%B1c) [Celebration: The Video Collection](/wiki/Celebration:_The_Video_Collection) [Céline Dion](/wiki/C%C3%A9line_Dion) [Ceriagrion](/wiki/Ceriagrion) [Cetartiodactyla](/wiki/Cetartiodactyla) [Chaebol](/wiki/Chaebol) [Chang và Eng Bunker](/wiki/Chang_v%C3%A0_Eng_Bunker) [Charles Tristan, hầu tước Montholon](/wiki/Charles_Tristan,_h%E1%BA%A7u_t%C6%B0%E1%BB%9Bc_Montholon) [Chasing Pavements](/wiki/Chasing_Pavements) [Cheilosia albipila](/wiki/Cheilosia_albipila) [Cheo cheo Java](/wiki/Cheo_cheo_Java) [Chế Bồng Nga](/wiki/Ch%E1%BA%BF_B%E1%BB%93ng_Nga) [Chế độ quân chủ Tây Ban Nha](/wiki/Ch%E1%BA%BF_%C4%91%E1%BB%99_qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_T%C3%A2y_Ban_Nha) [Chi Lục bình](/wiki/Chi_L%E1%BB%A5c_b%C3%ACnh) [Chiến tranh Kosovo](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Kosovo) [Chiến tranh La Mã-Parthia](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_La_M%C3%A3-Parthia) [Chiến tranh Nhật Bản-Triều Tiên (1592-1598)](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n-Tri%E1%BB%81u_Ti%C3%AAn_(1592-1598)) [Chiến tranh thế giới thứ nhất](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t) [Chiều cao của Tổng thống Hoa Kỳ và các ứng cử viên tổng thống](/wiki/Chi%E1%BB%81u_cao_c%E1%BB%A7a_T%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng_Hoa_K%E1%BB%B3_v%C3%A0_c%C3%A1c_%E1%BB%A9ng_c%E1%BB%AD_vi%C3%AAn_t%E1%BB%95ng_th%E1%BB%91ng) [Chim đồ tể xám](/wiki/Chim_%C4%91%E1%BB%93_t%E1%BB%83_x%C3%A1m) [China Beach](/wiki/China_Beach) [Chính trị tả–hữu](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_t%E1%BA%A3%E2%80%93h%E1%BB%AFu) [Chồn họng vàng](/wiki/Ch%E1%BB%93n_h%E1%BB%8Dng_v%C3%A0ng) [Chợ Lách (thị trấn)](/wiki/Ch%E1%BB%A3_L%C3%A1ch_(th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n)) [Christina Aguilera](/wiki/Christina_Aguilera) [Christina Aguilera (album)](/wiki/Christina_Aguilera_(album)) [Christoph Scheiner](/wiki/Christoph_Scheiner) [Chu kỳ tế bào](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o) [Chủ nghĩa chuộng Do Thái](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_chu%E1%BB%99ng_Do_Th%C3%A1i) [Chủ nghĩa đế quốc](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_%C4%91%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c) [Chủ nghĩa hiện thực (quan hệ quốc tế)](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_hi%E1%BB%87n_th%E1%BB%B1c_(quan_h%E1%BB%87_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [Chủ nghĩa xóa và chủ nghĩa thêm trên Wikipedia](/wiki/Ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_x%C3%B3a_v%C3%A0_ch%E1%BB%A7_ngh%C4%A9a_th%C3%AAm_tr%C3%AAn_Wikipedia) [Chùm manti](/wiki/Ch%C3%B9m_manti) [Chương trình khuyến mãi](/wiki/Ch%C6%B0%C6%A1ng_tr%C3%ACnh_khuy%E1%BA%BFn_m%C3%A3i) [Chyetverikov MDR-6](/wiki/Chyetverikov_MDR-6) [CJ Group](/wiki/CJ_Group) [CLANNAD](/wiki/CLANNAD) [Cloud Nine (album của Kygo)](/wiki/Cloud_Nine_(album_c%E1%BB%A7a_Kygo)) [Coacervate](/wiki/Coacervate) [Code Geass](/wiki/Code_Geass) [Cola attiensis](/wiki/Cola_attiensis) [Columbia (siêu lục địa)](/wiki/Columbia_(si%C3%AAu_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba)) [Colymbothetidae](/wiki/Colymbothetidae) [Command & Conquer: Renegade](/wiki/Command_%26_Conquer:_Renegade) [Concerto cho piano số 18 (Mozart)](/wiki/Concerto_cho_piano_s%E1%BB%91_18_(Mozart)) [Coptoclavidae](/wiki/Coptoclavidae) [Corazon Aquino](/wiki/Corazon_Aquino) [Cornelia Funke](/wiki/Cornelia_Funke) [Cowboy Bebop](/wiki/Cowboy_Bebop) [Cô gái năm ấy chúng ta cùng theo đuổi](/wiki/C%C3%B4_g%C3%A1i_n%C4%83m_%E1%BA%A5y_ch%C3%BAng_ta_c%C3%B9ng_theo_%C4%91u%E1%BB%95i) [Công chúa Marie-Esméralda của Bỉ](/wiki/C%C3%B4ng_ch%C3%BAa_Marie-Esm%C3%A9ralda_c%E1%BB%A7a_B%E1%BB%89) [Cổng lượng tử](/wiki/C%E1%BB%95ng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%AD) [Cộng sinh](/wiki/C%E1%BB%99ng_sinh) [Công thức 1](/wiki/C%C3%B4ng_th%E1%BB%A9c_1) [Công ty Vắc xin Pasteur Đà Lạt](/wiki/C%C3%B4ng_ty_V%E1%BA%AFc_xin_Pasteur_%C4%90%C3%A0_L%E1%BA%A1t) [Công viên Trung tâm](/wiki/C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_Trung_t%C3%A2m) [Cơ năng](/wiki/C%C6%A1_n%C4%83ng) [Trang sau](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Trang_c%C3%B3_ch%C3%BA_th%C3%ADch_thi%E1%BA%BFu_ng%C3%A0y_truy_c%E1%BA%ADp_v%C3%A0_URL&pagefrom=Crazy+for+You+%28b%C3%A0i+h%C3%A1t%29#mw-pages))


text:
Trợ giúp
Thể loại:Xã hội Italia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Thể loại này được thay thế bằng
Thể loại:Xã hội Ý
.
Lưu ý:
Thể loại này nên để trống để tránh trùng lặp. Các bài liên quan đến chủ đề này nên cho vào
Thể loại:Xã hội Ý
.
Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Xã_hội_Italia&oldid=20876208
”
Thể loại
:
Thể loại đổi hướng
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Bài viết chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên lạc
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
Thêm liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 07:54 ngày 9 tháng 4 năm 2015.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Với việc sử dụng trang web này, bạn chấp nhận
Điều khoản Sử dụng
và
Quy định quyền riêng tư
.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Tuyên bố về cookie
Phiên bản di động

markdown:
# Thể loại:Xã hội Italia
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
**Thể loại này được thay thế bằng** [Thể loại:Xã hội Ý](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:X%C3%A3_h%E1%BB%99i_%C3%9D). **Lưu ý:**Thể loại này nên để trống để tránh trùng lặp. Các bài liên quan đến chủ đề này nên cho vào [Thể loại:Xã hội Ý](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:X%C3%A3_h%E1%BB%99i_%C3%9D). *Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.*

X-Cache: cp1055 hit/1, cp1067 miss


text:
Vương quốc Judah
Vương quốc Judah (tiếng Do Thái מַלְכוּת יְהוּדָה; chuyển tự: Malḫut Yəhuda; phát âm Tiberias: Malḵûṯ Yəhûḏāh) là một trong hai vương quốc được thành lập khi Vương quốc Israel Thống nhất phân chia, nó cũng được gọi là Vương quốc phía Nam để phân biệt với Vương quốc còn lại ở phía Bắc. Theo Kinh Thánh, Vương quốc Thống nhất tan rã theo sau sự kiện các chi tộc phương Bắc từ chối công nhận Rehoboam, thuộc nhà David của chi tộc Judah ở phương Nam, làm vua. Các chi tộc này hình thành nên một vương quốc tiếp tục lấy tên là Israel, còn được gọi là Vương quốc Samaria. Chỉ còn hai chi tộc Judah và Benjamin vẫn trung thành với Nhà David và tạo thành Vương quốc Judah. Hai vương quốc phía Bắc và phía Nam cùng tồn tại cách không hòa thuận cho tới khi Vương quốc phía Bắc bị người Assyria phá hủy khoảng năm 722/721 TCN. Vương quốc phía Nam tiếp tục tồn tại cho tới khi dần lệ thuộc vào Đế quốc Tân Babylon và biến mất khi trở thành một tỉnh của Đế quốc này vào năm 586 TCN.

markdown:
# Vương quốc Judah
[Vương quốc Giu-đa](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Giu-%C4%91a&redirect=no)) **Vương quốc Judah** ( [tiếng Do Thái](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hebrew) מַלְכוּת יְהוּדָה; chuyển tự: *Malḫut Yəhuda*; [phát âm Tiberias](/w/index.php?title=Ph%C3%A1t_%C3%A2m_Tiberias&action=edit&redlink=1): *Malḵûṯ Yəhûḏāh*) là một trong hai vương quốc được thành lập khi [Vương quốc Israel Thống nhất](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Israel_(th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t)) phân chia, nó cũng được gọi là **Vương quốc phía Nam** để phân biệt với Vương quốc còn lại ở phía Bắc. Theo [Kinh Thánh](/wiki/Kinh_Th%C3%A1nh), Vương quốc Thống nhất tan rã theo sau sự kiện các chi tộc phương Bắc từ chối công nhận [Rehoboam](/w/index.php?title=Rehoboam&action=edit&redlink=1), thuộc nhà David của chi tộc Judah ở phương Nam, làm vua. Các chi tộc này hình thành nên một vương quốc tiếp tục lấy tên là Israel, còn được gọi là [Vương quốc Samaria](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Israel_(Samaria)). Chỉ còn hai chi tộc Judah và Benjamin vẫn trung thành với Nhà David và tạo thành Vương quốc Judah. Hai vương quốc phía Bắc và phía Nam cùng tồn tại cách không hòa thuận cho tới khi Vương quốc phía Bắc bị người Assyria phá hủy khoảng năm 722/721 TCN. Vương quốc phía Nam tiếp tục tồn tại cho tới khi dần lệ thuộc vào Đế quốc Tân Babylon và biến mất khi trở thành một tỉnh của Đế quốc này vào năm 586 TCN.

X-Cache: cp1053 hit/1, cp1067 miss


text:
Vũ Thất
Bảo Bình 1
Nhạc CUNG TIẾN
Phân tích nhạc phẩm Hương Xưa của Cung Tiến:
http://ia601002.us.archive.org/14/items/ChuongTrinhAmThanhNgonTu/PhanTichNhacPhamHuongXuaCuaCungTien.mp3
Huong Xua -Cung Tien -Duy Trac -NNS
Hiện tượng Cung Tiến trong tân nhạc Việt
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến. Có dễ chính vì thế mà, có người không ngần ngại gọi hiện tượng Cung Tiến là thiên tài của bộ môn nghệ thuật này.
Nói vậy, không có nghĩa chúng ta không có nhiều nhạc sĩ (cũng như thi sĩ), bước vào sân chơi VHNT rất sớm. Thậm chí có người chỉ ở độ tuổi lên 9, lên 10…Nhưng để được đám đông biết đến hay, được những người cùng giới công nhận thì, chí ít cũng phải nhiều năm sau. Ở đây, chúng ta cũng không nên loại trừ trường hợp, nếu có những nhạc sĩ (hay thi sĩ) thành danh chỉ với một bài duy nhất thì, cũng có những người viết nhạc (làm thơ) trọn đời vẫn không được dư luận biết tới!
Hoàng hôn xuống, chiều thắm muôn hương
chiều hôm qua mình tôi bâng khuâng
Có mùa thu về, tơ vàng vương vương
Buồn hiu hắt và nhớ bâng khuâng
Lòng xa xôi và sầu mênh mông.
Có nghe lá vàng não nề rơi không
Và lá vàng rơi, khi tình thu vừa khơi
Nhặt lá vàng rơi, xem màu lá còn tươi
Nghe chừng đâu đây màu tê tái
Nhớ nhớ, buồn buồn với chán chường
Chiều hôm nay trời nhiều mây vương
Có mùa Thu Vàng bao nhiêu là hương. (2)
lá rơi cho đám cưới về
Ngày mai, người em nhỏ bé ngồi trong thuyền hoa
Có những đêm về sáng
đã vội chi men rượu nhấp đôi môi
mà phung phí đời em không tiếc nhớ
phải chăng là nước mắt người đi
Em ơi đừng dối lòng
dù sao chăng nữa không nhớ đến tình đôi ta?
Cầm bằng như không biết mà thôi
Lá thu còn lại đôi ba cánh
đành lòng cho nước cuốn hoa trôi…” (3)
Hồn Tính Đông Phương Trong Ca Khúc Cung Tiến
Từ trái: Du Tử Lê, Cung Tiến, Hoàng Công Luận, Nguyễn Mạnh Hùng, Lê Thụy, Dương Phục, Vũ Thanh Thủy (Hình dutule.com)
Mơ hồ nghe lá thu mưa
Dạt dào tựa những âm xưa
Thiết tha ngân lên lời xưa
“Quạnh hiu về thấm không gian
âm thầm như lấn vào hồn
Buổi chiều chợt nhớ cố nhân
Sương buồn lắng qua hoàng hôn
“Lòng cuồng điên vì nhớ
ôi đâu người, đâu ân tình cũ?
Chờ hoài nhau trong mơ
Nhưng có bao giờ, thấy nhau lần nữa
“Một mùa thu xa vắng
Như mơ hồ về trong đêm tối
Cố nhân xa rồi, có ai về lối xưa?
“Chờ nhau hoài cố nhân ơi!
Sương buồn che kín nguồn đời
Hẹn nhau một kiếp xa xôi,
nhớ nhau muôn đời mà thôi!” (3)
Người ơi, còn nghe mãi tiếng ru êm êm buồn trong ca dao
Còn đó tiếng khung quay tơ,
Còn đó con diều vật vờ
Còn đó, nói bao nhiêu lời thương yêu đến kiếp nào cho vừa
“Ôi, những đêm dài hồn vẫn mơ hoài một kiếp xa xôi
Buồn sớm đưa chân cuộc đời
Lời Đường Thi nghe vẫn rền trong sương mưa
Dù có bao giờ lắng men đợi chờ
Tình Nhị Hồ vẫn yêu âm xưa
Cung Nguyệt Cầm vẫn thương Cô-tô
Nên hồn tôi vẫn nghe trong mơ tiếng đàn đợi chờ mơ hồ
Vẫn thương muôn đời nàng Quỳnh Như thuở đó
“Ôi, những đêm dài hồn vẫn mơ hoài một giấc ai mơ
Dù đã quên lời hẹn hò
Thời Hoàng Kim xa quá chìm trong phôi pha
Chờ đến bao giờ tái sinh cho người
“Đời lập từ những đêm hoang sơ
Thanh bình như bóng trưa đơn sơ
Nay đời tan biến trong hư vô,
chết đầy từng mồ oán thù.
máu xương tơi bời nhiều mùa thu... (4)

markdown:
[Vũ Thất](https://vuthat.wordpress.com/)
Bảo Bình 1
## Nhạc CUNG TIẾN
**Phân tích nhạc phẩm Hương Xưa của Cung Tiến:**
###
[http://ia601002.us.archive.org/14/items/ChuongTrinhAmThanhNgonTu/PhanTichNhacPhamHuongXuaCuaCungTien.mp3](http://ia601002.us.archive.org/14/items/ChuongTrinhAmThanhNgonTu/PhanTichNhacPhamHuongXuaCuaCungTien.mp3) [http://ia601002.us.archive.org/14/items/ChuongTrinhAmThanhNgonTu/PhanTichNhacPhamHuongXuaCuaCungTien.mp3](http://ia601002.us.archive.org/14/items/ChuongTrinhAmThanhNgonTu/PhanTichNhacPhamHuongXuaCuaCungTien.mp3)
[Huong Xua -Cung Tien -Duy Trac -NNS](http://www.youtube.com/watch?v=SNxa6xj1LxU&list=PLuUrrk8zYVhMXCcyE0pFwNl7aa3uF07EV)
|
|
Preview by Yahoo
**Hiện tượng Cung Tiến trong tân nhạc Việt**
Trong lịch sử tân nhạc Việt, dường như không có một nhạc sĩ nào nổi tiếng ngay với sáng tác đầu tay, ở tuổi niên thiếu, khi chỉ mới 14, 15 tuổi, như trường hợp Cung Tiến. Có dễ chính vì thế mà, có người không ngần ngại gọi hiện tượng Cung Tiến là thiên tài của bộ môn nghệ thuật này.
*Nhạc sĩ Cung Tiến (hình Việt Báo)*
Nói vậy, không có nghĩa chúng ta không có nhiều nhạc sĩ (cũng như thi sĩ), bước vào sân chơi VHNT rất sớm. Thậm chí có người chỉ ở độ tuổi lên 9, lên 10…Nhưng để được đám đông biết đến hay, được những người cùng giới công nhận thì, chí ít cũng phải nhiều năm sau. Ở đây, chúng ta cũng không nên loại trừ trường hợp, nếu có những nhạc sĩ (hay thi sĩ) thành danh chỉ với một bài duy nhất thì, cũng có những người viết nhạc (làm thơ) trọn đời vẫn không được dư luận biết tới!
*Chiều hôm qua lang thang trên đường* *Hoàng hôn xuống, chiều thắm muôn hương* *chiều hôm qua mình tôi bâng khuâng* *Có mùa thu về, tơ vàng vương vương* *Một mình đi lang thang trên đường* *Buồn hiu hắt và nhớ bâng khuâng* *Lòng xa xôi và sầu mênh mông.* *Có nghe lá vàng não nề rơi không* *Mùa thu vàng tới là mùa lá vàng rơi* *Và lá vàng rơi, khi tình thu vừa khơi* *Nhặt lá vàng rơi, xem màu lá còn tươi* *Nghe chừng đâu đây màu tê tái* *Chiều hôm qua lang thang trên đường* *Nhớ nhớ, buồn buồn với chán chường* *Chiều hôm nay trời nhiều mây vương* *Có mùa Thu Vàng bao nhiêu là hương.*(2) *Thu đi cho lá vàng bay,* *lá rơi cho đám cưới về* *Ngày mai, người em nhỏ bé ngồi trong thuyền hoa* *tình duyên đành dứt* *Có những đêm về sáng* *đời sao buồn chi mấy cố nhân ơi* *đã vội chi men rượu nhấp đôi môi* *mà phung phí đời em không tiếc nhớ* *Lá đổ muôn chiều ôi lá úa,* *phải chăng là nước mắt người đi* *Em ơi đừng dối lòng* *dù sao chăng nữa không nhớ đến tình đôi ta?* *Thôi thế từ đây anh cố đành quên rằng có người* *Cầm bằng như không biết mà thôi* *Lá thu còn lại đôi ba cánh* *đành lòng cho nước cuốn hoa trôi…*” (3)
Hồn Tính Đông Phương Trong Ca Khúc Cung Tiến
![ ](https://i1.wp.com/www.dutule.com/images/upload/Bang_Huu/CungTien_03-content.jpg)
![ ](https://i1.wp.com/www.dutule.com/images/upload/Bang_Huu/CungTien_03-content.jpg)
*Từ trái: Du Tử Lê, Cung Tiến, Hoàng Công Luận, Nguyễn Mạnh Hùng, Lê Thụy, Dương Phục, Vũ Thanh Thủy (Hình dutule.com)* *Chiều buồn len lén tâm-tư* *Mơ hồ nghe lá thu mưa* *Dạt dào tựa những âm xưa* *Thiết tha ngân lên lời xưa*“ *Quạnh hiu về thấm không gian* *âm thầm như lấn vào hồn* *Buổi chiều chợt nhớ cố nhân* *Sương buồn lắng qua hoàng hôn*“ *Lòng cuồng điên vì nhớ* *ôi đâu người, đâu ân tình cũ?* *Chờ hoài nhau trong mơ* *Nhưng có bao giờ, thấy nhau lần nữa*“ *Một mùa thu xa vắng* *Như mơ hồ về trong đêm tối* *Cố nhân xa rồi, có ai về lối xưa?*“ *Chờ nhau hoài cố nhân ơi!* *Sương buồn che kín nguồn đời* *Hẹn nhau một kiếp xa xôi,* *nhớ nhau muôn đời mà thôi!”*(3)
*Người ơi, còn nhớ mãi trưa nào thời nào vàng bướm bên ao* *Người ơi, còn nghe mãi tiếng ru êm êm buồn trong ca dao* *Còn đó tiếng khung quay tơ,* *Còn đó con diều vật vờ* *Còn đó, nói bao nhiêu lời thương yêu đến kiếp nào cho vừa*“ *Ôi, những đêm dài hồn vẫn mơ hoài một kiếp xa xôi* *Buồn sớm đưa chân cuộc đời* *Lời Đường Thi nghe vẫn rền trong sương mưa* *Dù có bao giờ lắng men đợi chờ* *Tình Nhị Hồ vẫn yêu âm xưa* *Cung Nguyệt Cầm vẫn thương Cô-tô* *Nên hồn tôi vẫn nghe trong mơ tiếng đàn đợi chờ mơ hồ* *Vẫn thương muôn đời nàng Quỳnh Như thuở đó*“ *Ôi, những đêm dài hồn vẫn mơ hoài một giấc ai mơ* *Dù đã quên lời hẹn hò* *Thời Hoàng Kim xa quá chìm trong phôi pha* *Chờ đến bao giờ tái sinh cho người*“ *Đời lập từ những đêm hoang sơ* *Thanh bình như bóng trưa đơn sơ* *Nay đời tan biến trong hư vô,* *chết đầy từng mồ oán thù.* *máu xương tơi bời nhiều mùa thu.*.. (4) *Đôi khi anh muốn tin, đôi khi anh muốn tin ngoài đời chỉ còn trời sao đáng kể, mà bên vì sao lấp lánh đôi mắt em, và đôi mắt em lấp lánh không thôi đến ngày cuối… / Đôi khi anh muốn tin, đôi khi anh muốn tin, ngoài đời thơm thơm, cỏ hoa ươm hương dịu hiền / mà bên trái cây ngọt ngào đôi môi em, ngọt ngào đôi môi em, ngọt ngào đôi môi em … / Nguồn sữa mật khởi đầu / Đôi khi anh muốn tin ngoài đời cỏ hoa tinh khiết, mà bên cỏ hoa quyến rũ cánh tay em, vòng ân ái, vòng âu yếm / Đôi khi anh muốn tin, đôi khi anh muốn tin… / Ôi những người, ôi những* *người khóc lẻ loi một mình / Đau đớn lệ, đau đớn lệ là những viên đá xanh / Tim rũ rượi.*..” (6), (7) **Chú thích:** [http://www.dutule.com/](http://www.dutule.com/)
|
|
|
|
Preview by Yahoo

X-ac: 5.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Server: nginx

Vary: Cookie


text:
- Bộ sản phẩm gồm 1 máng đèn và 1 bóng LED
- Máng đèn thiết kế đui dạng xoay tiện dụng
- Bóng đèn tiết kiệm điện năng, độ chiếu sáng tốt
Công nghệ sản xuất hiện đại
Bộ đèn 1 bóng tube LED Bi&bil 1,2 m - 18W/4000K (Ánh sáng vàng) được sản xuất dựa trên công nghệ tiên tiến nên cho ánh sáng dịu nhẹ, ít tỏa nhiệt, không có bức xạ cực tím và hồng ngoại do đó giảm nguy cơ cháy nổ, không ảnh hưởng đến mắt khi sử dụng lâu, an toàn cho sức khỏe của bạn và gia đình.
Bóng LED cho hiệu năng cao
Bóng đèn LED thiết kế đơn giản, tiện dụng trong gia đình, được sử dụng thay thế cho các bóng đèn sợi đốt thông thường, đèn compact nhờ tính tiết kiệm điện năng. Công suất đèn chỉ 18W tiết kiệm hơn 60% điện năng so với bóng huỳnh quang truyền thống 40W. Bên cạnh đó, sản phẩm bật sáng tức thì, không nhấp nháy, ánh sáng ổn định.
Bóng LED cho hiệu năng cao
Thông số cơ bản
Chất liệu máng đèn bằng thép
Máng đèn được làm bằng thép, thiết kế đơn giản, gọn gàng nhưng vẫn đảm bảo kết cấu chắc chắn tạo dáng vẻ thanh nhã cho bộ đèn tube dùng trong nội thất. Máng được sơn tĩnh điện bằng sơn AkzoNobel 10 năm không rỉ sét, không xuống màu kể cả ở vùng biển.
Máng đèn bằng thép chắc chắn
Bảng nhiệt độ màu (Kelvin)
Thông số kỹ thuật:
Hướng dẫn sử dụng:
Cách lắp đặt: thay thế bóng huỳnh quang thông thường (tháo tắc te để sử dụng bình thường) hoặc sử dụng trực tiếp điện lưới AC220V.
* Lưu ý: không dùng với công tắc xoay (điều chỉnh độ sáng)
Bóng đèn Bi&Bil hiệu năng cao, tiết kiệm chi phí
Đánh giá & Bình luận

markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
- Bộ sản phẩm gồm 1 máng đèn và 1 bóng LED
- Máng đèn thiết kế đui dạng xoay tiện dụng
- Bóng đèn tiết kiệm điện năng, độ chiếu sáng tốt
|
|Xuất xứ |Việt Nam|
|
|Màu sắc |Ánh sáng vàng|
|
|Chất liệu |Bóng thủy tinh, máng thép|
|
|Model |AUDI-120W|
|
|Kích thước |123 x 4 x 5 (cm)|
|
|Bảo hành |12 (tháng)|
|
|Quy cách đóng gói |Bộ hoàn chỉnh gồm: 01 đèn LED tube T8 120cm, 01 máng thép cao cấp 0,45mm, phụ kiện (đui đơn, dây điện). Tem bảo hành, hướng dẫn lắp đặt.|**Công nghệ sản xuất hiện đại**
**Bộ đèn 1 bóng tube LED Bi&bil 1,2 m - 18W/4000K (Ánh sáng vàng)** được sản xuất dựa trên công nghệ tiên tiến nên cho ánh sáng dịu nhẹ, ít tỏa nhiệt, không có bức xạ cực tím và hồng ngoại do đó giảm nguy cơ cháy nổ, không ảnh hưởng đến mắt khi sử dụng lâu, an toàn cho sức khỏe của bạn và gia đình. **Bóng LED cho hiệu năng cao**
Bóng đèn LED thiết kế đơn giản, tiện dụng trong gia đình, được sử dụng thay thế cho các bóng đèn sợi đốt thông thường, đèn compact nhờ tính tiết kiệm điện năng. Công suất đèn chỉ 18W tiết kiệm hơn 60% điện năng so với bóng huỳnh quang truyền thống 40W. Bên cạnh đó, sản phẩm bật sáng tức thì, không nhấp nháy, ánh sáng ổn định.
*Bóng LED cho hiệu năng cao*
*Thông số cơ bản* **Chất liệu máng đèn bằng thép**
Máng đèn được làm bằng thép, thiết kế đơn giản, gọn gàng nhưng vẫn đảm bảo kết cấu chắc chắn tạo dáng vẻ thanh nhã cho bộ đèn tube dùng trong nội thất. Máng được sơn tĩnh điện bằng sơn AkzoNobel 10 năm không rỉ sét, không xuống màu kể cả ở vùng biển.
*Máng đèn bằng thép chắc chắn*
*Bảng nhiệt độ màu (Kelvin)* **Thông số kỹ thuật:** **Hướng dẫn sử dụng:**
Cách lắp đặt: thay thế bóng huỳnh quang thông thường (tháo tắc te để sử dụng bình thường) hoặc sử dụng trực tiếp điện lưới AC220V.
** Lưu ý: không dùng với công tắc xoay (điều chỉnh độ sáng)*
*Bóng đèn Bi&Bil hiệu năng cao, tiết kiệm chi phí*
## Đánh giá & Bình luận

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
Xuất xứ » Thái Lan
Mã hàng : QHC-116-1392
Mã hàng : QHC-116-1379
Mã hàng : QHC-116-1378
Mã hàng : QHC-116-1321
Mã hàng : QHC-116-1394
Mã hàng : QHC-116-1345
Mã hàng : QHC-116-1324
Mã hàng : QHC-116-1344
Mã hàng : QHC-116-1331
Mã hàng : QHC-116-1320

markdown:
![](/images/line.jpg)
**Xuất xứ**» Thái Lan
Mã hàng : QHC-116-1392
Mã hàng : QHC-116-1379
Mã hàng : QHC-116-1378
Mã hàng : QHC-116-1321
Mã hàng : QHC-116-1394
Mã hàng : QHC-116-1345
Mã hàng : QHC-116-1324
Mã hàng : QHC-116-1344
Mã hàng : QHC-116-1331
Mã hàng : QHC-116-1320

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


text: Chào các anh chi ! Em đang làm cái web thương mại điện tử cho tất cả các ngành hàng như thời trang nam nữ trẻ em, hàng công nghệ điện thoại máy tính, máy móc công nghiệp, dịch vụ y tế sức khỏe, nội thất... Đây là website của em http://eropi.com Mong các bác đánh giá web còn thiếu lỗi nào và cần thêm những yêu cầu gì cho web để em hoàn thiện web nhanh hơn, hỗ trợ SEO tốt hơn Cảm ơn mọi người

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: xf_session=652ef88f348a3a8b5c54254cf1f09693; path=/; secure; httponly

Server: Apache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding


text:
- Hoạt động cuối:
- 30/11/09
- Tham gia ngày:
- 30/11/09
- Số km:
- 0
- Được đổ xăng:
- 0
- Mã lực:
- 0
- Xăng dự trữ:
- 114 lít xăng
Chia sẻ trang này
diep_vtt
Tài xế O-H
- diep_vtt được nhìn thấy lần cuối:
- 30/11/09
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Tương tác
Tài xế O-H

markdown:
![ diep_vtt](https://www.oto-hui.com/styles/xenith/xenforo/avatars/avatar_l.png)
- Hoạt động cuối:
- 30/11/09
- Tham gia ngày:
- 30/11/09
- Số km:
- 0
- Được đổ xăng:
- 0
- Mã lực:
[0](members/diep_vtt.19449/trophies)
- Xăng dự trữ:
-
[114 lít xăng](bank/transfer?to=diep_vtt&rtn=ref) [$114.00](credits/transfer?receiver=diep_vtt)
### Chia sẻ trang này
# diep_vtt
Tài xế O-H
- diep_vtt được nhìn thấy lần cuối:
- 30/11/09
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Tương tác

Set-Cookie: xf_session=8fa0fbc9ed1bc94cf971bead5700ea68; path=/; secure; httponly


text:
Dãn cách tên bằng dấu phẩy(,).
Thảo luận trong 'Câu lạc bộ các ngành kỹ thuật' bắt đầu bởi duoc1508, 4/11/10.

Set-Cookie: xf_session=6b60264154623a62477d5351f823eb36; path=/; secure; httponly


text: Hiện nay mình đang làm đồ án về hệ thống lái mình đang rất cần sách : TÍNH TOÁN THIẾT KẾ Ô TÔ CỦA NGUYỄN HỮU CẨN bác nào ở Đà Nẵng or ở nơi khác có thì cho mình mượn phô tô hoặc biết ở đâu bán chỉ cho mình với, mail mình : n2vc4b@gmail.com, cảm ơn các bạn

Set-Cookie: xf_session=ce7d936c66aec6b3fd9545a2a5151715; path=/; secure; httponly