markdown:
# Điện Biên
[Điện Biên (định hướng)](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|Điện Biên|
|
| ![ Dien Bien Phu, statue.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Dien_Bien_Phu%2C_statue.jpg/280px-Dien_Bien_Phu%2C_statue.jpg)
![ Dien Bien Phu, statue.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Dien_Bien_Phu%2C_statue.jpg/280px-Dien_Bien_Phu%2C_statue.jpg)
**Tọa độ**: [21°23′00″B 103°01′00″Đ / 21,383333°B 103,016667°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn¶ms=21.383333_N_103.016667_E_region:VN_type:adm1st) [Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [21°23′00″B 103°01′00″Đ / 21,383333°B 103,016667°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn¶ms=21.383333_N_103.016667_E_region:VN_type:adm1st) [km²](/wiki/Km%C2%B2) [[1]](#cite_note-GS2011-1) [[2]](#cite_note-Di.E1.BB.87n_t.C3.ADch.2C_d.C3.A2n_s.E1.BB.91-2) [[1]](#cite_note-GS2011-1) [Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t), [Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i), [H'Mông](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%27M%C3%B4ng), [Dao](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Dao), [Giáy](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Gi%C3%A1y), [Tày](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_T%C3%A0y), [Hà Nhì](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_H%C3%A0_Nh%C3%AC), [Lào](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_L%C3%A0o), [Cống](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_C%E1%BB%91ng), [Si La](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Si_La)
|Vị trí Điện Biên trên bản đồ Việt Nam|
|
|![]()
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) [Tây Bắc](/wiki/V%C3%B9ng_T%C3%A2y_B%E1%BA%AFc_(Vi%E1%BB%87t_Nam)) [Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7) [Mùa A Sơn](/w/index.php?title=M%C3%B9a_A_S%C6%A1n&action=edit&redlink=1) [VN-71](/wiki/ISO_3166-2:VN) [38xxxx](/wiki/M%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_Vi%E1%BB%87t_Nam) [230](/wiki/M%C3%A3_%C4%91i%E1%BB%87n_tho%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam) [27](/wiki/Bi%E1%BB%83n_xe_c%C6%A1_gi%E1%BB%9Bi_Vi%E1%BB%87t_Nam) [dienbien.gov.vn](http://www.dienbien.gov.vn) **Điện Biên** là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), có tọa độ địa lý 20o54’ – 22o33’ vĩ độ Bắc và 102o10’ – 103o36’ kinh độ Đông. Nằm cách Thủ đô Hà Nội 504 km về phía Tây, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Sơn La, phía Bắc giáp tỉnh Lai Châu, phía Tây Bắc giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), phía Tây và Tây Nam giáp CHDCND Lào. Là tỉnh có chung đường biên giới với 2 quốc gia: Trung Quốc (dài 38,5 km) và Lào (dài 360 km). Trên tuyến biên giới Việt – Lào, ngoài 2 cửa khẩu đã được mở là Huổi Pôc và [Tây Trang](/wiki/C%E1%BB%ADa_kh%E1%BA%A9u_T%C3%A2y_Trang), còn 3 cặp cửa khẩu phụ khác sắp tới sẽ được mở. Trên tuyến biên giới Việt - Trung sẽ mở cặp [cửa khẩu A Pa Chải](/wiki/C%E1%BB%ADa_kh%E1%BA%A9u_A_Pa_Ch%E1%BA%A3i) - Long Phú thành cửa khẩu Quốc gia. Đặc biệt, [cửa khẩu Tây Trang](/wiki/C%E1%BB%ADa_kh%E1%BA%A9u_T%C3%A2y_Trang) từ lâu đã là cửa khẩu quan trọng của vùng Tây Bắc và cả nước, được Chính phủ hai nước thỏa thuận nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế và Khu kinh tế cửa khẩu đang được xây dựng. Đây là điều kiện và cơ hội rất lớn để Điện Biên đẩy mạnh thương mại quốc tế, tiến tới xây dựng khu vực này thành địa bàn trung chuyển chính trên tuyến đường xuyên Á phía Bắc, nối liền vùng Tây Bắc Việt Nam với khu vực Bắc Lào - Tây Nam Trung Quốc và Đông Bắc [Myanmar](/wiki/Myanmar).
## Mục lục
## Địa hình[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&action=edit§ion=1)]
Do ảnh hưởng của các hoạt động kiến tạo nên địa hình của Điện Biên rất phức tạp, chủ yếu là đồi núi dốc, hiểm trở và chia cắt mạnh. Được cấu tạo bởi những dãy núi chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam với độ cao biến đổi từ 200m đến hơn 1.800m. Địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam và nghiêng dần từ Tây sang Đông. Ở phía Bắc có các điểm cao 1.085m, 1.162 m và 1.856 m (thuộc huyện Mường Nhé), cao nhất là đỉnh Pu Đen Đinh cao 1.886m. Ở phía Tây có các điểm cao 1.127m, 1.649m, 1.860m và dãy điểm cao Mường Phăng kéo xuống Tuần Giáo. Xen lẫn các dãy núi cao là các thung lũng, sông suối nhỏ hẹp và dốc. Trong đó, đáng kể có thung lũng Mường Thanh rộng hơn 150km2, là cánh đồng lớn và nổi tiếng nhất của tỉnh và toàn vùng Tây Bắc. Núi bị bào mòn mạnh tạo nên những cao nguyên khá rộng như cao nguyên A Pa Chải (huyện Mường Nhé), cao nguyên Tả Phình (huyện Tủa Chùa). Ngoài ra còn có các dạng địa hình thung lũng, sông suối, thềm bãi bồi, nón phóng vật, sườn tích, hang động castơ,... phân bố rộng khắp trên địa bàn, nhưng diện tích nhỏ
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&action=edit§ion=2)]
Điện Biên là vùng đất cổ. Các di tích như hang Thẩm Khương, Thẩm Púa (ở
[Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o)) đã chứng minh thời thượng cổ đã có mặt người Việt cổ. Đến thế kỷ 9 - 10, người Lự ở [Mường Thanh](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Thanh) đã phát triển khá mạnh, và ảnh hưởng mạnh sang các khu vực: [Sìn Hồ](/wiki/S%C3%ACn_H%E1%BB%93), [Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lay), Tuần Giáo...
Thế kỷ 11-12, người Tày Đăm (Thái đen) theo từ Mường Ôm, Mường Ai tràn xuống chiếm Mường Lò (
[Nghĩa Lộ](/wiki/Ngh%C4%A9a_L%E1%BB%99)) và từ Mường Lò thời gian sau đó, những cư dân này theo thủ lĩnh của mình là Pú Lạng Chượng để tràn qua Than Uyên, Văn Bàn... và cuối cùng làm chủ cả một vùng từ Mường Lò (Nghĩa Lộ) qua Mường La ( [Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La)), tới Mường Thanh (Điện Biên).
Thời kỳ Bắc thuộc Điện Biên thuộc huyện Lâm Tây, quận Tân Hưng. Đời Lý đất Điện Biên nằm trong hạt châu Lâm Tây. Đời Trần Việt Nam có 15 lộ Điện Biên thuộc lộ Đà Giang, cuối Trần là trấn Thiên Hưng; thời Minh thuộc lại chia làm 2 châu Gia Hưng và Quy Hoá.
Sang tới thế kỷ 15 (năm 1463) trấn Hưng Hóa được thành lập (bao gồm ba phủ: Quý Hóa, Gia Hưng, An Tây). Mặc dù vậy, các thủ lĩnh người Lự cơ bản vẫn làm chủ Mường Thanh. Từ 1466 về sau,
[Lê Thánh Tông](/wiki/L%C3%AA_Th%C3%A1nh_T%C3%B4ng) đặt làm 12 thừa thừa tuyên, trong đó Hưng Hóa bao gồm 3 phủ, 4 huyện và 17 châu.
Năm 1831, Minh Mạng đổi thành tỉnh
[Hưng Hóa](/wiki/H%C6%B0ng_H%C3%B3a), tỉnh lị đặt ở thị trấn Hưng Hoá huyện Tam Nông (nay thuộc Phú Thọ). Thời Pháp thuộc, Hưng Hóa được chia thành các tỉnh [Hoà Bình](/wiki/Ho%C3%A0_B%C3%ACnh), [Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La), [Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u), [Lào Cai](/wiki/L%C3%A0o_Cai), [Yên Bái](/wiki/Y%C3%AAn_B%C3%A1i) và tách một số huyện nhập vào [Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D).
Tên gọi Điện Biên do
[Thiệu Trị](/wiki/Thi%E1%BB%87u_Tr%E1%BB%8B) đặt năm 1841 từ châu Ninh Biên; Điện nghĩa là vững chãi, Biên nghĩa là vùng biên giới, biên ải. Phủ Điện Biên (tức [Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7)) thời Thiệu Trị gồm 3 châu: Ninh Biên, Tuần Giáo và [Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u). Tên gọi Điện Biên hay Điện Biên Phủ xuất hiện từ đó.
Năm
[1890](/wiki/1890), [thực dân Pháp](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_th%E1%BB%B1c_d%C3%A2n_Ph%C3%A1p) mới đặt được ách cai trị ở [Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u) (bao gồm Điện Biên và [Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u) ngày nay). Lai Châu trừ [Phong Thổ](/wiki/Phong_Th%E1%BB%95) thuộc Đạo quan binh thứ Tư, trực tiếp nằm trong khu quân sự Vạn Bú.
Ngày
[28 tháng 6](/wiki/28_th%C3%A1ng_6) năm [1909](/wiki/1909), ngày [Toàn quyền Đông Dương](/wiki/To%C3%A0n_quy%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_D%C6%B0%C6%A1ng) ra Nghị định thành lập tỉnh [Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u), nay là tỉnh Điện Biên và [Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u)
Ngày
[7 tháng 5](/wiki/7_th%C3%A1ng_5) năm [1954](/wiki/1954) tỉnh Điện Biên đã làm nên chiến thắng lịch sử [Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7) được coi là "lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu", chấm dứt 80 năm nô lệ dưới ách thực dân phong kiến. Để tăng cường đoàn kết giữa các dân tộc và tạo điều kiện cho các dân tộc ở Tây Bắc tiến bộ mau chóng về mọi mặt, trung ương đã quyết định lập khu vực tự trị của các dân tộc ở Tây Bắc, gọi là [Khu tự trị Thái - Mèo](/wiki/Khu_t%E1%BB%B1_tr%E1%BB%8B_Th%C3%A1i_-_M%C3%A8o) theo Nghị quyết của Quốc hội vào ngày [29 tháng 4](/wiki/29_th%C3%A1ng_4) năm [1955](/wiki/1955). Trước đó, theo Sắc lệnh số 143-SL ngày [28 tháng 1](/wiki/28_th%C3%A1ng_1) năm [1953](/wiki/1953) của Chủ tịch nước, Khu Tây Bắc được thiết lập gồm các tỉnh [Lào Cai](/wiki/L%C3%A0o_Cai), [Yên Bái](/wiki/Y%C3%AAn_B%C3%A1i), [Sơn La](/wiki/S%C6%A1n_La) và [Lai Châu](/wiki/Lai_Ch%C3%A2u), tách khỏi Liên khu Việt Bắc.
Ngày
[27 tháng 9](/wiki/27_th%C3%A1ng_9) năm [1962](/wiki/1962), kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa II đã quyết định thành lập lại 3 tỉnh Sơn La, [Nghĩa Lộ](/wiki/Ngh%C4%A9a_L%E1%BB%99_(t%E1%BB%89nh)) và Lai Châu. Tỉnh Lai Châu lúc đó gồm 7 huyện: [Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_(huy%E1%BB%87n)), [Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o), [Tủa Chùa](/wiki/T%E1%BB%A7a_Ch%C3%B9a), [Mường Tè](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_T%C3%A8), [Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ch%C3%A0), [Sìn Hồ](/wiki/S%C3%ACn_H%E1%BB%93), [Phong Thổ](/wiki/Phong_Th%E1%BB%95) và [thị trấn Lai Châu](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lay). Khu tự trị lúc đó có diện tích 67.300 km², với số dân 438.000 người.
Từ năm
[1962](/wiki/1962) đến năm [1994](/wiki/1994), thị trấn Lai Châu sau này là [thị xã Lai Châu](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lay) là thị xã tỉnh lỵ của tỉnh Lai Châu. Sau trận lũ quét lịch sử năm [1990](/wiki/1990), do địa hình thị xã không thể mở rộng, trong khi những trận mưa lũ rải rác từ trước đó, đặc biệt là trận lũ quét lịch sử đã làm sụt lở mất từ 20 – 30% diện tích các khu quần cư.
Từ thực tiễn tình hình trên và khả năng thị xã sẽ bị ngập trong tương lai khi xây dựng thủy điện Sơn La. Theo Quyết định số 130/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng, ngày
[18 tháng 4](/wiki/18_th%C3%A1ng_4) năm [1992](/wiki/1992) đã quyết định thành lập thị xã [Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7) và di chuyển tỉnh lỵ về thị xã [Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7). [Tháng 1](/wiki/Th%C3%A1ng_1) năm [2002](/wiki/2002), huyện [Mường Nhé](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Nh%C3%A9) được thành lập trên cơ sở một phần diện tích và dân số của các huyện Mường Tè, Mường Lay. [[3]](#cite_note-LC2002-3) [Tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_9) năm [2003](/wiki/2003), [thành phố Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7) được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của thị xã Điện Biên Phủ. [[4]](#cite_note-LC2003a-4) [Tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_11) năm [2003](/wiki/2003), Quốc hội ra Nghị quyết trong đó chia tỉnh Lai Châu thành tỉnh Lai Châu (mới) và tỉnh Điện Biên. Tỉnh Điện Biên có diện tích tự nhiên là 955.409,70 ha và dân số hiện tại là 440.300 người, bao gồm: diện tích và số dân của thành phố Điện Biên Phủ, thị xã Lai Châu (trừ phưường Lê Lợi) và 6 huyện: [Mường Nhé](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Nh%C3%A9), [Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_(huy%E1%BB%87n)), [Điện Biên Đông](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_%C4%90%C3%B4ng), [Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o), [Tủa Chùa](/wiki/T%E1%BB%A7a_Ch%C3%B9a), [Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lay) (trừ: xã Pú Đao, xã Chăn Nưa, xã Nậm Hàng, bản Thành Chử thuộc xã Xá Tổng). [[5]](#cite_note-LC2003-5) [Tháng 1](/wiki/Th%C3%A1ng_1) năm [2004](/wiki/2004), địa giới hành chính huyện Mường Lay và thị xã Lai Châu được điều chỉnh lại. [[6]](#cite_note-DB2004-6) [Tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_3) năm [2005](/wiki/2005), thị xã Lai Châu được mở rộng và đổi thành thị xã Mường Lay, đổi tên huyện Mường Lay thành huyện Mường Chà, cũng đổi tên huyện lỵ Mường Lay thuộc huyện Mường Lay thành thị trấn Mường Chà. [[7]](#cite_note-DB2005-7)
Ngày
[14 tháng 11](/wiki/14_th%C3%A1ng_11) năm [2006](/wiki/2006), thành lập huyện [Mường Ảng](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_%E1%BA%A2ng) trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và dân số của huyện [Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o). [[8]](#cite_note-DB2006-8)
Ngày
[28 tháng 8](/wiki/28_th%C3%A1ng_8) năm [2012](/wiki/2012), thành lập huyện [Nậm Pồ](/wiki/N%E1%BA%ADm_P%E1%BB%93) trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và dân số của các huyện [Mường Nhé](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Nh%C3%A9) và [Mường Chà](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ch%C3%A0). [[9]](#cite_note-DB2012-9)
## Hành chính[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&action=edit§ion=3)]
Tỉnh Điện Biên gồm 1 thành phố (tỉnh lỵ), 1 thị xã và 8 huyện:
- Thành phố
[Điện Biên Phủ](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7)7 phường và 2 xã
- Thị xã
[Mường Lay](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Lay)(thị xã Lai Châu trước kia) 2 phường và 1 xã
- Huyện
[Điện Biên](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_(huy%E1%BB%87n))25 xã
- Huyện
[Điện Biên Đông](/wiki/%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_%C4%90%C3%B4ng)1 thị trấn và 13 xã
- Huyện
[Mường Ảng](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_%E1%BA%A2ng)1 thị trấn và 9 xã
- Huyện
[Mường Chà](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ch%C3%A0)1 thị trấn và 11 xã
- Huyện
[Mường Nhé](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Nh%C3%A9)1 thị trấn và11 xã
- Huyện
[Tủa Chùa](/wiki/T%E1%BB%A7a_Ch%C3%B9a)1 thị trấn và 11 xã
- Huyện
[Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o)1 thị trấn và 18 xã
- Huyện
[Nậm Pồ](/wiki/N%E1%BA%ADm_P%E1%BB%93)1 thị trấn và 15 xã
Tỉnh Điện Biên có 130 đơn vị cấp xã gồm 9 phường, 5 thị trấn và 116 xã.
## Thông tin nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&action=edit§ion=4)]
Tỉnh Điện Biên có 21 dân tộc sinh sống với tổng dân số là 491.046 người (điều tra dân số ngày 01/04/2009), chủ yếu là
[người Thái](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Th%C3%A1i) (~38%), tiếp đó là [H'Mông](/wiki/H%27M%C3%B4ng) (~30%) và [Kinh](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) (~20%).
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&action=edit§ion=5)]
Mạng lưới giao thông đường bộ:
- Từ thành phố Điện Biên Phủ tới
[Hà Nội](/wiki/H%C3%A0_N%E1%BB%99i)474 km theo quốc lộ 279 và rẽ sang quốc lộ 6.
- Quốc lộ 12: Từ thành phố Điện Biên Phủ đến
[cửa khẩu Ma Lù Thàng](/wiki/C%E1%BB%ADa_kh%E1%BA%A9u_Ma_L%C3%B9_Th%C3%A0ng)(Lai Châu) 195 km.
- Quốc lộ 279: Nối Tuần Giáo qua thành phố Điện Biên Phủ đến
[cửa khẩu Tây Trang](/wiki/C%E1%BB%ADa_kh%E1%BA%A9u_T%C3%A2y_Trang)dài 117 km.
Đường không:
[sân bay Điện Biên Phủ](/wiki/S%C3%A2n_bay_%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn_Ph%E1%BB%A7) tại thành phố Điện Biên Phủ phục vụ tuyến Hà Nội - Điện Biên Phủ - Viêng Chăn - Luông Pha Băng
## Du lịch[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&action=edit§ion=6)]
Điện Biên là tỉnh giàu tiềm năng du lịch, đặc biệt là lĩnh vực văn hoá - lịch sử. Nổi bật nhất là hệ thống di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ gồm: Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ - Mường Phăng; các cứ điểm Him Lam, Bản Kéo, Độc Lập; Các đồi A1, C1, D1, E1 và khu trung tâm tập đoàn cứ điểm của Pháp (Khu hầm Đờcát).
Quần thể di tích này là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá để phát triển du lịch không những của tỉnh Điện Biên, của Tây Bắc mà còn của cả nước.
Điện Biên còn có tiềm năng văn hóa phi vật thể, với 21 dân tộc anh em chung sống, mỗi dân tộc có sắc thái văn hóa riêng rất đa dạng, điển hình là dân tộc Thái, dân tộc H'Mông.
Bên cạnh đó Điện Biên có nhiều hang động, nguồn nước khoáng và hồ nước tạo thành nguồn tài nguyên du lịch thiên nhiên phong phú như: Rừng nguyên sinh
[Mường Nhé](/wiki/M%C6%B0%E1%BB%9Dng_Nh%C3%A9); các hang động tại Pa Thơm (Điện Biên), Thẩm Púa ( [Tuần Giáo](/wiki/Tu%E1%BA%A7n_Gi%C3%A1o)); các suối khoáng nóng Hua Pe, U Va; các hồ Pá Khoang, Pe Luông, Huổi Phạ,...
## Tiềm năng kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&action=edit§ion=7)]
Bên cạnh lợi thế du lịch, tỉnh Điện Biên có quỹ đất chưa sử dụng rất lớn (55%) - mũi nhọn để phát triển nông lâm nghiệp, đặc biệt là trồng cây công nghiệp ngắn ngày và chăn nuôi đại gia súc. Cánh đồng Mường Thanh cần được định hướng thành trung tâm sản xuất lúa chất lượng cao của vùng Tây Bắc. Nhiều vùng như Mường Nhé, Si Pa Thìn và Điện Biên có khả năng chăn nuôi gia súc tập trung theo hướng trang trại.
[[10]](#cite_note-10)
Là tỉnh duy nhất giáp với cả CHDCND Lào và CHND Trung Hoa, Điện Biên có vị trí quan trọng trong thương mại quốc tế. Tỉnh có nhiều cửa khẩu:
[Tây Trang](/wiki/C%E1%BB%ADa_kh%E1%BA%A9u_T%C3%A2y_Trang), Huổi Pôc (Lào), [A Pa Chải](/wiki/C%E1%BB%ADa_kh%E1%BA%A9u_A_Pa_Ch%E1%BA%A3i) - Long Phú (Trung Quốc)... [Cửa khẩu Tây Trang](/wiki/C%E1%BB%ADa_kh%E1%BA%A9u_T%C3%A2y_Trang) đã được chính phủ Việt Nam và Lào thống nhất nâng cấp lên cửa khẩu quốc tế gắn liền với khu kinh tế cửa khẩu. Đây là cơ hội lớn để Điện Biên phát triển thành địa bàn trung chuyển chính của tuyến đường xuyên Á phía Bắc, nối liền Tây Bắc Việt Nam với Bắc Lào, Tây Nam Trung Quốc và Đông Bắc Myanmar. [[11]](#cite_note-11)
Cuối cùng, công trình thủy điện Sơn La và đồ án mở rộng ba tuyến quốc lộ đi qua địa bàn tạo thêm thuận lợi cho quá trình sắp xếp dân lại dân cư, lao động, và đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu kinh tế.
[[12]](#cite_note-12)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&action=edit§ion=8)]
- ^
**a** **ă** [“Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2013 phân theo địa phương”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=15571). Trung tâm Tư liệu Thống kê - Tổng cục Thống kê Việt Nam. Truy cập 9 tháng 12 năm 2014. [^](#cite_ref-Di.E1.BB.87n_t.C3.ADch.2C_d.C3.A2n_s.E1.BB.91_2-0) [“Diện tích, dân số và mật độ dân số năm 2013 phân theo địa phương”](http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=15571). Tổng cục Thống kê Việt Nam. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2015. [^](#cite_ref-LC2002_3-0) [Nghị định số 08/2002/NĐ-CP](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-08-2002-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-huyen-Muong-Te-Muong-Lay-thanh-lap-Muong-Nhe-chia-tach-Phong-Tho-lap-Tam-Duong-tinh-Lai-Chau-vb7316t11.aspx)về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Mường Tè, huyện Mường Lay để thành lập huyện Mường Nhé và chia tách huyện Phong Thổ để thành lập huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu. [^](#cite_ref-LC2003a_4-0) [Nghị định số 110/2003/NĐ-CP](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-110-2003-ND-CP-thanh-lap-thanh-pho-Dien-Bien-Phu-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-mo-rong-phuong-Lai-Chau-vb51520t11.aspx)về việc thành lập thành phố Điện Biên Phủ, điều chỉnh địa giới hành chính để mở rộng và thành lập các phường thuộc thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Lai Châu. [^](#cite_ref-LC2003_5-0) [Nghị quyết số 22/2003/QH11](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet/Nghi-quyet-22-2003-QH11-chia-va-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-tinh-vb51694t13.aspx)ngày 26/11/2003 của Quốc hội về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh. [^](#cite_ref-DB2004_6-0) [Nghị định số 02/2004/NĐ-CP](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-02-2004-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-huyen-Muong-Lay-thi-xa-Lai-Chau-tinh-Dien-Bien-vb52402t11.aspx)về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Mường Lay và thị xã Lai Châu, tỉnh Điện Biên. [^](#cite_ref-DB2005_7-0) [Nghị định số 25/2005/NĐ-CP](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-25-2005-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-doi-ten-thi-xa-Lai-Chau-thanh-thi-xa-Muong-Lay-Muong-Cha-thi-tran-Muong-Cha-tinh-Dien-Bien-vb52959t11.aspx)về việc điều chỉnh địa giới hành chính và đổi tên thị xã Lai Châu thành thị xã Mường Lay, đổi tên huyện Mường Lay và thị trấn Mường Lay thành huyện Mường Chà và thị trấn Mường Chà, tỉnh Điện Biên. [^](#cite_ref-DB2006_8-0) [Nghị định 135/2006/NĐ-CP](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-dinh/Nghi-dinh-135-2006-ND-CP-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-xa-huyen-thanh-lap-xa-mo-rong-doi-ten-thi-tran-Muong-Ang-Tuan-Giao-Muong-Cha-tinh-Dien-Bien-vb15447t11.aspx)về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã, huyện; thành lập xã; mở rộng và đổi tên thị trấn Mường Ẳng thuộc huyện Tuần Giáo, huyện Mường Chà; thành lập huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên. [^](#cite_ref-DB2012_9-0) [Nghị quyết 45/NQ-CP năm 2012](http://thuvienphapluat.vn/archive/Nghi-quyet-45-NQ-CP-nam-2012-dieu-chinh-dia-gioi-hanh-chinh-de-thanh-lap-don-vi-vb146964.aspx)điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập đơn vị hành chính cấp xã, huyện thuộc tỉnh Điện Biên. [^](#cite_ref-10) ["Giới thiệu Khái quát về Tỉnh Điện Biên"](http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/cactinhvathanhpho/tinhdienbien/thongtintinhthanh?view=introduction&provinceId=1354/), Phần Giới thiệu Chung, Cổng Thông tin Điện tử Chính phủ. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2014. [^](#cite_ref-11) ["Giới thiệu Khái quát về Điều kiện Tự nhiên Tỉnh Điện Biên](http://www.dienbien.gov.vn/web/guest/chi-tiet-du-khach/-/tin-chi-tiet/C6pT/4280/3311/3311/0/), Cổng thông tin Điện tử Điện Biên. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2014. [^](#cite_ref-12) ["Rà soát Quy hoạch Phát triển KT-XH Tỉnh Điện Biên Đến Năm 2020, Tầm nhìn 2030"](http://dienbiendpi.gov.vn/News/About-Dien-Bien/Ra-soat-Quy-hoach-tong-the-phat-trien-KT-XH-tinh-Dien-Bien-giai-doan-den-nam-2020-tam-nhin-den-nam-2030-1129.html/)ngày 5/11/2014, trang 34, Sở Kế hoạch và Đầu tư Tỉnh Điện Biên.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_Bi%C3%AAn&action=edit§ion=9)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

X-Cache: cp1066 hit/8, cp1067 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization


markdown:
# Linh dương đồng cỏ Nam Phi
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Damaliscus pygargus
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Artiodactyla](/wiki/B%E1%BB%99_Gu%E1%BB%91c_ch%E1%BA%B5n) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Bovidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Tr%C3%A2u_b%C3%B2) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Damaliscus](/wiki/Damaliscus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **D. pygargus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Damaliscus pygargus*
(
[Pallas](/wiki/Peter_Simon_Pallas), [1767](/wiki/1767)) [[2]](#cite_note-msw3-2) [Phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i) *Damaliscus pygargus pygarus* *Damaliscus pygargus phillipsi* **Linh dương đồng cỏ Nam Phi** hay [3] **trâu cỏ** ( [[4]](#cite_note-4) [danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n): *) là một loài* **Damaliscus pygargus** [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong họ [Bovidae](/wiki/H%E1%BB%8D_Tr%C3%A2u_b%C3%B2), bộ [Artiodactyla](/wiki/B%E1%BB%99_Gu%E1%BB%91c_ch%E1%BA%B5n). Loài này được Pallas mô tả năm 1767. [[2]](#cite_note-msw3-2)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Linh_d%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%E1%BB%8F_Nam_Phi&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Linh_d%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%E1%BB%8F_Nam_Phi&action=edit§ion=1)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Linh_d%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%E1%BB%8F_Nam_Phi&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Linh_d%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%93ng_c%E1%BB%8F_Nam_Phi&action=edit§ion=2)] **Lloyd, P. & David, J. (2008).** [^](#cite_ref-iucn_1-0) [.](http://www.iucnredlist.org/details/30208) *Damaliscus pygargus* *2008*. [Sách đỏ IUCN](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F) [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)2008. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2009. Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern.
- ^
**a** [Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “](#cite_ref-msw3_2-1) **ă** *Damaliscus pygargus*”. [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=14200522) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494). [^](#cite_ref-3) [“Thông tư số 40/2013/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Ban hành Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã quy định trong các Phụ lục của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp”](http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=1&mode=detail&document_id=169765). Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2013. [^](#cite_ref-4) [“Thông tư Ban hành Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc quản lý của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp”](http://congbao.chinhphu.vn/tai-ve-van-ban-so-59_2010_TT-BNNPTNT-(5901)?cbid=5896). Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2013.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1065 hit/1, cp1067 miss

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


markdown:
# Linus Torvalds
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Linus Benedict Torvalds** (sinh ngày [28 tháng 12](/wiki/28_th%C3%A1ng_12), [1969](/wiki/1969)) là một nhà khoa học máy tính [người Phần Lan](/wiki/Ph%E1%BA%A7n_Lan) được biết đến trong việc phát triển [Linux](/wiki/Linux). Anh hiện đang là người điều phối chính của dự án. Linus Torvalds từng là sinh viên đại học Helsinki.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1067 hit/1, cp1067 miss


markdown:
*Podagra* (bướm đêm)
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Podagra
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Noctuidae](/wiki/Noctuidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Podagra**
Smith, 1902
* là một chi Podagra* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Noctuidae](/wiki/Noctuidae).
## Loài[
[sửa](/w/index.php?title=Podagra_(b%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Podagra_(b%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)&action=edit§ion=1)] *Smith, 1902* [Podagra crassipes](/wiki/Podagra_crassipes)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Podagra_(b%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Podagra_(b%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Podagra_(b%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Podagra_(b%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)&action=edit§ion=3)]
Dữ liệu liên quan tới
[Podagra (bướm đêm)](https://species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Podagra_(b%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm))tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Natural History Museum Lepidoptera genus database](http://www.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/butmoth/GenusList3.dsml?searchPageURL=index.dsml&SUPERFAMIL=&FAMILYqtype=starts+with&FAMILY=noctuidae&SUBFAMILYqtype=starts+with&SUBFAMILY=&TRIBEqtype=starts+with&TRIBE=&SUBTRIBEqtype=starts+with&SUBTRIBE=&GENUSqtype=starts+with&GENUS=&AUTHORqtype=starts+with&AUTHOR=&YEARqtype=equals&YEAR=&sort=GENUS) [Podagra at funet](http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/noctuoidea/noctuidae/hadeninae/podagra/index.html)

WARC-Truncated: length

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1054 miss, cp1067 miss


markdown:
# Roy Orbison
|Roy Orbison|
|
|![]()
[Vernon, Texas](/wiki/Vernon,_Texas), Mỹ [Madison, Tennessee](/w/index.php?title=Madison,_Tennessee&action=edit&redlink=1), Mỹ [Thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A1c) [Rock & roll](/wiki/Rock_and_roll), [rockabilly](/w/index.php?title=Rockabilly&action=edit&redlink=1), [nhạc đồng quê](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_%C4%91%E1%BB%93ng_qu%C3%AA) [Nhạc cụ](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%A5) [Hãng đĩa](/wiki/H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m) [Sun](/w/index.php?title=Sun_Records&action=edit&redlink=1), [Monument](/w/index.php?title=Monument_Records&action=edit&redlink=1), [MGM](/w/index.php?title=MGM_Records&action=edit&redlink=1), [London](/w/index.php?title=London_Records&action=edit&redlink=1), [Mercury](/w/index.php?title=Mercury_Records&action=edit&redlink=1)/ [PolyGram](/w/index.php?title=PolyGram_Records&action=edit&redlink=1), [Asylum](/wiki/Asylum_Records), [Virgin](/w/index.php?title=Virgin_Records&action=edit&redlink=1)/ [EMI Records](/w/index.php?title=EMI&action=edit&redlink=1) [Traveling Wilburys](/wiki/Traveling_Wilburys), Teen Kings, [The Wink Westerners](/w/index.php?title=Dick_Penner&action=edit&redlink=1), [Class of '55](/w/index.php?title=Class_of_%2755&action=edit&redlink=1) [http://www.royorbison.com](http://www.royorbison.com) [Gibson ES-335](/w/index.php?title=Gibson_ES-335&action=edit&redlink=1) [Fender Stratocaster](/w/index.php?title=Fender_Stratocaster&action=edit&redlink=1) **Roy Kelton Orbison** (sinh ngày [23 tháng 4](/wiki/23_th%C3%A1ng_4) năm [1936](/wiki/1936), mất ngày [6 tháng 12](/wiki/6_th%C3%A1ng_12) năm [1988](/wiki/1988)) là một ca sĩ, nhạc sĩ người Mỹ, được biết tới nhiều nhất qua chất giọng ấm đặc biệt cùng với đó là những sáng tác vô cùng cầu kỳ và một chất nhạc ballad đầy bi quan. Orbison sinh ra ở [Texas](/wiki/Texas) và tham gia vào một ban nhạc chơi [rockabilly](/w/index.php?title=Rockabilly&action=edit&redlink=1)/ [đồng quê](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_%C4%91%E1%BB%93ng_qu%C3%AA) ở trường trung học để rồi sau đó được hãng [Sun Records](/w/index.php?title=Sun_Records&action=edit&redlink=1) ở [Memphis](/wiki/Memphis,_Texas) ký hợp đồng. Những thành công lớn nhất tới với ông khi ông chuyển qua hợp tác với [Monument Records](/w/index.php?title=Monument_Records&action=edit&redlink=1) từ năm 1960-1964 với 20 ca khúc nằm trong Top 40 của *, trong đó có những tuyệt phẩm như " Billboard* [Only the Lonely](/w/index.php?title=Only_the_Lonely&action=edit&redlink=1)", " [Crying](/w/index.php?title=Crying_(b%C3%A0i_h%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Roy_Orbison)&action=edit&redlink=1)", và nhất là " [Oh, Pretty Woman](/wiki/Oh,_Pretty_Woman)". Sự nghiệp của Orbison có những nốt trầm trong thập niên 70, song rất nhiều bản hát lại, điển hình là ca khúc " [In Dreams](/w/index.php?title=In_Dreams&action=edit&redlink=1)" trong bộ phim *của* [Blue Velvet](/w/index.php?title=Blue_Velvet&action=edit&redlink=1) [David Lynch](/wiki/David_Lynch)đã đưa ông trở lại vào những năm 80. Năm [1988](/wiki/1988), ông tham gia vào [siêu ban nhạc](/wiki/Si%C3%AAu_nh%C3%B3m_nh%E1%BA%A1c) [Traveling Wilburys](/wiki/Traveling_Wilburys)cùng [George Harrison](/wiki/George_Harrison), [Bob Dylan](/wiki/Bob_Dylan), [Jeff Lynne](/wiki/Jeff_Lynne)và [Tom Petty](/wiki/Tom_Petty)và ra mắt 1 album tương đối thành công. Orbison đột ngột qua đời vào tháng 12 cùng năm sau một cơn đau tim, ngay khi đang ở đỉnh cao của con đường trở lại với công chúng. Cuộc đời ông là một chuỗi những bi kịch, với việc người vợ đầu tiên cũng như hai người con trai lớn nhất của ông đều qua đời bởi những vụ tai nạn khác nhau.
Roy Orbison vốn có giọng
[baritone](/wiki/Baritone), nhưng những người từng tiếp xúc với ông cho rằng ông có tận 3-4 quãng tám . Sự kết hợp giữa chất giọng của ông cùng với những giai điệu phức tạp đã khiến người hâm mộ gọi ông là " [1] [Caruso](/wiki/Enrico_Caruso)của nhạc Rock" [[2]](#cite_note-amburn97-2) . [[gc 1]](#cite_note-3) [Elvis Presley](/wiki/Elvis_Presley)và [Bono](/wiki/Bono)đều cho rằng giọng của ông là chất giọng đặc biệt và xuất sắc nhất mà họ từng biết. Trong khi hầu hết những ngôi sao của nhạc [rock 'n' roll](/wiki/Rock_and_roll)thập niên 50 và 60 đều cố gắng thể hiện sự nam tính của mình thì Orbison thường chìm đắm giai điệu trong sự ẩn dật, thất vọng. Ông cũng được biết đến khi nhiều lúc đứng yên và riêng rẽ trong khi trình diễn, mặc quần áo màu đen và kính râm để tạo nên một cung cách bí ẩn cho tính cách của mình.
Năm
[1987](/wiki/1987), Orbison có tên trong [Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_s%E1%BA%A3nh_Danh_v%E1%BB%8Dng_Rock_and_Roll) qua lời dẫn của một người hâm mộ lâu năm, [Bruce Springsteen](/wiki/Bruce_Springsteen). Cùng năm ông cũng có tên trong Đại sảnh Danh vọng của các nhạc sĩ Nashville và Đại sảnh Danh vọng của các nhạc sĩ 2 năm sau đó. Tạp chí * xếp ông ở vị trí số 37 trong danh sách Rolling Stone* *100 nghệ sĩ vĩ đại nhất*và thứ 13 trong danh sách *100 Ca sĩ vĩ đại nhất* . Năm [[3]](#cite_note-4) [2002](/wiki/2002), tạp chí *xếp ông ở vị trí số 74 trong danh sách* [Billboard](/wiki/Billboard) *600 nghệ sĩ thu âm vĩ đại nhất* . [[4]](#cite_note-whitburn524-5)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Roy_Orbison&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Roy_Orbison&action=edit§ion=1)] **O'Grady, Terence J. (February 2000).** [^](#cite_ref-1) ["Orbison, Roy"](http://www.anb.org/articles/18/18-02294.html;), American National Biography Online. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2009 **Amburn, p. 97.** [^](#cite_ref-amburn97_2-0) [^](#cite_ref-4) [100 Greatest Singers of All Time: Roy Orbison](http://www.rollingstone.com/music/lists/100-greatest-singers-of-all-time-19691231), Rolling Stone website (2009). Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2011. **Whitburn (2002), p. 524.** [^](#cite_ref-whitburn524_5-0)
- Ghi chú
**Việc so sánh giọng của Orbison với giọng opera đều đã từng được** [^](#cite_ref-3) [Bob Dylan](/wiki/Bob_Dylan), [Tom Waits](/w/index.php?title=Tom_Waits&action=edit&redlink=1), và [Will Jennings](/w/index.php?title=Will_Jennings&action=edit&redlink=1)trình bày. (Lehman, p. 21.)
## Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=Roy_Orbison&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Roy_Orbison&action=edit§ion=2)]
- Amburn, Ellis (1990).
*Dark Star: The Roy Orbison Story*, Carol Publishing Group. [ISBN 0-8184-0518-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/081840518X)
- Brown, Tony; Kutner, Jon; Warwick, Neil (2000).
*Complete Book of the British Charts: Singles & Albums*, Omnibus. [ISBN 0-7119-7670-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0711976708)
- Clayson, Alan (1989).
*Only the Lonely: Roy Orbison's Life and Legacy*, St. Martin's Press. [ISBN 0-312-03961-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0312039611)
- Clayton, Lawrence and Sprecht, Joe, (eds.) (2003).
*The Roots of Texas Music*, Texas A&M University Press. [ISBN 1-58544-997-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1585449970)
- Creswell, Toby (2006).
*1001 Songs: The Greatest Songs of All Time and the Artists, Stories, and Secrets Behind Them*, Thunder's Mouth Press. [ISBN 1-56025-915-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1560259159)
- DeCurtis, Anthony; Henke, James (eds.) (1992).
*The Rolling Stone Illustrated History of Rock & Roll*, Random House. [ISBN 0-679-73728-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0679737286)
- Hoffman, Frank W., Ferstler, Howard (2005).
*Encyclopedia of Recorded Sound, Volume 1*, CRC Press. [ISBN 0-415-93835-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/041593835X)
- Lehman, Peter (2003).
*Roy Orbison: The Invention of An Alternative Rock Masculinity*, Temple University Press. [ISBN 1-59213-037-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1592130372)
- Whitburn, Joel (2004).
*The Billboard Book of Top 40 Hits*, Billboard Books. [ISBN 0-8230-7499-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0823074994)
- Wolfe, Charles K., Akenson, James (eds.) (2000).
*Country Music Annual*, Issue 1, University Press of Kentucky. [ISBN 0-8131-0989-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0813109892)
- Zak, Albin (2010). "
['Only The Lonely' – Roy Orbison's Sweet West Texas Style](http://books.google.com/books?id=eg0dpgvfVqEC&pg=PA18)", pages 18–41 in John Covach and Mark Spicer *Sounding Out Pop: Analytical Essays in Popular Music*, University of Michigan Press. [ISBN 0-472-03400-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0472034006)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Roy_Orbison&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Roy_Orbison&action=edit§ion=3)] [Website chính thức](http://www.royorbison.com) [CMT's tribute to Orbison](http://www.cmt.com/artists/az/orbison_roy/artist.jhtml)Contains a music video section that contains the entire "Diamond Career Awards" from 11-18-88, and also several rare videos "Heartbreak Radio" and "Walk On" [Roy Orbison: The Big O](http://au.lifestyle.yahoo.com/marie-claire/features/life-stories/article/-/5869871/roy-orbison-the-big-o/)life story by [Marie Claire Magazine](/w/index.php?title=Marie_Claire_Magazine&action=edit&redlink=1)Australia [1975 Roy Orbison private phone interview with Ronnie Allen (researcher for Casey Kasem)](http://www.jerseygirlssing.com/RonnieRadioPage.html) [Hugo Keesing Collection on Roy Orbison](http://hdl.handle.net/1903.1/4595)- Special Collections in Performing Arts, University of Maryland
|
|
|Album từ thiện
|Nobody's Child: Romanian Angel Appeal |Đĩa đơn
|
"
· " · " · " · " · " |Liên quan
|[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Traveling Wilburys](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Traveling_Wilburys) [Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_ghi_danh_t%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BA%A1i_s%E1%BA%A3nh_Danh_v%E1%BB%8Dng_Rock_and_Roll) [Nhạc sĩ Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%E1%BA%A1c_s%C4%A9_M%E1%BB%B9) [Sinh 1936](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1936) [Mất năm 1988](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_n%C4%83m_1988) [Người đoạt giải Grammy Thành tựu trọn đời](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Grammy_Th%C3%A0nh_t%E1%BB%B1u_tr%E1%BB%8Dn_%C4%91%E1%BB%9Di) [Tín hữu Kitô giáo Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%ADn_h%E1%BB%AFu_Kit%C3%B4_gi%C3%A1o_M%E1%BB%B9) [Nam ca sĩ Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nam_ca_s%C4%A9_M%E1%BB%B9) [Người đoạt giải Grammy](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91o%E1%BA%A1t_gi%E1%BA%A3i_Grammy) [Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ca_s%C4%A9_M%E1%BB%B9_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) [Ca sĩ nhạc rock Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ca_s%C4%A9_nh%E1%BA%A1c_rock_M%E1%BB%B9) [Nghệ sĩ của Mercury Records](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_s%C4%A9_c%E1%BB%A7a_Mercury_Records) [Nghệ sĩ của Virgin Records](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_s%C4%A9_c%E1%BB%A7a_Virgin_Records) [Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c_ghi_danh_t%E1%BA%A1i_%C4%90%E1%BA%A1i_s%E1%BA%A3nh_Danh_v%E1%BB%8Dng_Nh%E1%BA%A1c_s%C4%A9) [Nhạc sĩ Vương quốc Liên hiệp Anh thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%E1%BA%A1c_s%C4%A9_V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn_hi%E1%BB%87p_Anh_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) [Ca sĩ kiêm sáng tác nhạc đồng quê người Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ca_s%C4%A9_ki%C3%AAm_s%C3%A1ng_t%C3%A1c_nh%E1%BA%A1c_%C4%91%E1%BB%93ng_qu%C3%AA_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9) [Ca sĩ nhạc đồng quê người Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ca_s%C4%A9_nh%E1%BA%A1c_%C4%91%E1%BB%93ng_qu%C3%AA_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9) [Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nam_ca_s%C4%A9_t%E1%BB%B1_s%C3%A1ng_t%C3%A1c_M%E1%BB%B9) [Nghệ sĩ Asylum Records](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ngh%E1%BB%87_s%C4%A9_Asylum_Records) [Chôn cất tại Westwood Village Memorial Park Cemetery](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ch%C3%B4n_c%E1%BA%A5t_t%E1%BA%A1i_Westwood_Village_Memorial_Park_Cemetery)

X-Cache: cp1055 hit/3, cp1067 miss


markdown:
# Tê giác đen
|Tê giác đen|
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Perissodactyla](/wiki/B%E1%BB%99_Gu%E1%BB%91c_l%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Rhinocerotidae](/wiki/T%C3%AA_gi%C3%A1c) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) **Diceros** [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **D. bicornis** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Diceros bicornis* [Linnaeus](/wiki/Carl_von_Linn%C3%A9), 1758 ![ Bản đồ phân bổ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Leefgebied_zwarte_neushoorn.JPG/225px-Leefgebied_zwarte_neushoorn.JPG)
[Phân loài](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%C3%A0i) **Tê giác đen** ( *Diceros bicornis*) là một [loài](/wiki/Lo%C3%A0i) [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) thuộc [bộ guốc lẻ](/wiki/B%E1%BB%99_Gu%E1%BB%91c_l%E1%BA%BB) ( *Perissodactyla*) sinh sống tại các khu vực [miền đông](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Phi) và [trung](/wiki/Trung_Phi) châu [Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) bao gồm [Kenya](/wiki/Kenya), [Tanzania](/wiki/Tanzania), [Cameroon](/wiki/Cameroon), [Cộng hòa Nam Phi](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Nam_Phi), [Namibia](/wiki/Namibia) và [Zimbabwe](/wiki/Zimbabwe). Tê giác đen là loài nằm trong danh sách các động vật đang ở tình trạng cực kỳ nguy cấp do sự săn bắn trộm thái quá để lấy [sừng](/wiki/S%E1%BB%ABng) của chúng, được sử dụng chủ yếu để làm cán dao găm (như là một biểu tượng cho sự giàu có ở nhiều quốc gia). Ngược lại với ý kiến phổ biển cho rằng người ta dùng nó nhiều để làm thuốc kích thích tình dục, trên thực tế chỉ có một lượng nhỏ sừng tê giác đen được sử dụng như vậy.
## Mục lục
## Đặc trưng[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&action=edit§ion=1)]
Tê giác đen trưởng thành cao khoảng 1,5 mét (5 ft) tính từ vai và dài khoảng 3-3,65 mét (10–12 ft). Tê giác trưởng thành cân nặng khoảng 450 đến 1360 kg (1.000-3.000 lb), với con cái nhỏ và nhẹ hơn. Hai
[sừng](/wiki/S%E1%BB%ABng) trêu đầu là [keratin](/wiki/Keratin) với sừng phía trước lớn hơn và cao tới 71 cm (28 inch). Thỉnh thoảng còn có cá thể có sừng thứ ba nhỏ hơn. Màu da của chúng phụ thuộc nhiều vào các điều kiện đất đai khu vực sinh sống và thói quen đầm mình dưới nước của chúng hơn bất kỳ các điều khác, vì thế nhiều tê giác đen trên thực tế không có màu da đen.
Tê giác đen nhỏ hơn
[tê giác trắng](/wiki/T%C3%AA_gi%C3%A1c_tr%E1%BA%AFng) và có môi trên nhọn có thể cầm nắm được, được chúng dùng để ăn lá và cành non. Tê giác trắng có các môi vuông để ăn cỏ. Cũng có thể phân biệt tê giác đen với tê giác trắng theo kích thước hộp sọ. Hộp sọ, tai của tê giác đen nhỏ hơn và phần trán của chúng là rõ nét hơn. Tê giác đen cũng không có bướu trên vai dễ phân biệt như tê giác trắng.
Các cá thể trưởng thành thường sống riêng lẻ trong tự nhiên nhưng sẽ cặp đôi trong mùa giao phối, với con cái đi cùng với con của nó trong thời kỳ nuôi con nhỏ. Đôi khi, các con mẹ và các con (con cái) của chúng có thể tạo ra các nhóm nhỏ.
## Phân loài[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&action=edit§ion=2)]
Có bốn phân loài tê giác đen:
*:* [Diceros bicornis minor](/wiki/Diceros_bicornis_minor) [Tê giác đen trung nam](/wiki/T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en_trung_nam), là phân loài đông nhất về số lượng, chúng đã từng phân bổ rộng khắp từ miền trung Tanzania về phía nam tới Zambia, Zimbabwe và [Mozambique](/wiki/Mozambique)tới phía bắc và phía đông của Nam Phi. *:* [Diceros bicornis bicornis](/wiki/Diceros_bicornis_bicornis) [Tê giác đen tây nam](/wiki/T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en_t%C3%A2y_nam), là phân loài thích hợp nhất với các điều kiện khô cằn và bán khô cằn ở xavan của Namibia, miền nam [Angola](/wiki/Angola), miền tây [Botswana](/wiki/Botswana)và miền tây Nam Phi. *:* [Diceros bicornis michaeli](/wiki/Diceros_bicornis_michaeli) [Tê giác đen Đông Phi](/wiki/T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en_%C4%90%C3%B4ng_Phi), phân loài này có lịch sử phân bổ từ miền nam [Sudan](/wiki/Sudan), [Ethiopia](/wiki/Ethiopia), [Somalia](/wiki/Somalia)xuống tới Kenya và miền bắc-trung tâm Tanzania. Ngày nay, phạm vi phân bổ của chúng bị giới hạn chủ yếu trong vùng Tanzania. *:* [Diceros bicornis longipes](/wiki/Diceros_bicornis_longipes) [Tê giác đen Tây Phi](/wiki/T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en_T%C3%A2y_Phi), là phân loài hiếm và nguy cấp nhất. Trong lịch sử, chúng đã từng sinh sống ở khắp các xavan Tây Phi. Cuối cùng chỉ còn vài cá thể sống sót ở miền bắc Cameroon. Vào 10 tháng 11 năm 2011, [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)thông báo rằng phân loài này đã [tuyệt chủng](/wiki/Tuy%E1%BB%87t_ch%E1%BB%A7ng). [[1]](#cite_note-1)
## Sự thích nghi[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&action=edit§ion=3)]
Tê giác đen thích nghi với môi trường sinh sống của chúng bằng các đặc trưng sau:
- Các lớp da dày bảo vệ chúng khỏi gai và các loại cỏ, lá cây sắc.
- Bàn chân của chúng là lớp đệm dày để hấp thụ các loại sốc.
- Môi trên được thích ứng với việc nắm giữ và túm lấy các vật thể nhằm hỗ trợ việc tìm kiếm lá cây và các loại thức ăn khác.
- Tai lớn có thể xoay để định hướng nguồn âm thanh.
- Mũi to và khứu giác tốt giúp chúng phát hiện ra các kẻ thù.
- Hai chiếc sừng ghê gớm được sử dụng để phòng thủ và đe dọa.
## Thức ăn và sinh sản[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&action=edit§ion=4)]
Tê giác đen là một loài
[động vật ăn cỏ](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_%C4%83n_c%E1%BB%8F) chuyên ăn các loại lá cây, cành và chồi non, hoa quả và các loại cây bụi có gai. Thức ăn này của chúng góp phần làm giảm các loại cây thân gỗ và kết quả là tạo ra nhiều không gian cho các loại cỏ phát triển, đem lại lợi ích cho các động vật khác. Da của chúng là nơi sinh sống và ẩn náu của nhiều loại [động vật ký sinh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_k%C3%BD_sinh&action=edit&redlink=1)-là thức ăn của các loài chim như [diệc bạch](/w/index.php?title=Di%E1%BB%87c_b%E1%BA%A1ch&action=edit&redlink=1), là loài chim sống cùng với tê giác.
Con cái trưởng thành đạt độ tuổi sinh sản từ 4 đến 6 năm trong khi con đực mất nhiều thời gian hơn một chút, từ 7 đến 9 năm. Sự sinh sản không thấy có kiểu theo mùa rõ ràng nhưng tỷ lệ sinh con non còn sống cao có xu hướng diễn ra vào cuối mùa mưa ở các môi trường khô cằn hơn. Con non mới sinh cân nặng khoảng 38 kg (85 lb) sau 15-16 tháng
[mang thai](/wiki/Mang_thai), và chúng có thể chạy theo mẹ chỉ sau khoảng 3 ngày. Con non là mục tiêu săn tìm của [linh cẩu](/wiki/Linh_c%E1%BA%A9u) và [sư tử](/wiki/S%C6%B0_t%E1%BB%AD). Nói chung, khoảng thời gian giữa các lần sinh đẻ của con cái là từ 2 đến 3 năm. Tê giác đen sống từ 25 đến 40 năm nhưng trong điều kiện bị giam cầm có thể sống tới 50 năm.
## Quần thể[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&action=edit§ion=5)]
Trong phần lớn
[thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20) thì tê giác đen là loài tê giác đông đúc nhất về số lượng. Vào khoảng năm [1900](/wiki/1900) thì số lượng của chúng có thể lên tới vài chục ngàn [[1]](http://www.redlist.org/search/details.php?species=6557) con sống ở châu Phi. Trong nửa cuối thế kỷ 20 thì số lượng của chúng đã suy giảm nghiêm trọng từ con số ước tính 70.000 [[2]](http://panda.org/downloads/species/ecop13blackrhinofactsheet.pdf) vào cuối [thập niên 1960](/wiki/Th%E1%BA%ADp_ni%C3%AAn_1960) xuống chỉ còn 10.000 - 15.000 vào năm [1981](/wiki/1981). Vào đầu thập niên 1990 thì số lượng đã giảm dưới 2.500 và vào năm [1995](/wiki/1995) thì người ta thông báo chỉ còn 2.410 tê giác đen còn sống sót. Theo [Quỹ tê giác quốc tế](http://www.rhinos-irf.org/rhinoinformation/blackrhino/index.htm), quần thể tê giác đen đã được phục hồi nhẹ tới 3.610 con vào năm [2003](/wiki/2003). Tuy nhiên, chỉ còn rất ít [[3]](http://www.redlist.org/search/details.php?species=39319) [[4]](http://panda.org/downloads/species/ecop13blackrhinofactsheet.pdf) cá thể của phân loài Tây Phi còn sống ở miền bắc Cameroon.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&action=edit§ion=6)] **Zukowsky (1949).** [^](#cite_ref-1) [“Diceros bicornis ssp. longipes”](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/39319). *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2011 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%AA_gi%C3%A1c_%C4%91en&action=edit§ion=7)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|[Tê giác đen](http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?id=9805)tại trang [Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học quốc gia Hoa Kỳ](/wiki/Trung_t%C3%A2m_Th%C3%B4ng_tin_C%C3%B4ng_ngh%E1%BB%87_sinh_h%E1%BB%8Dc_qu%E1%BB%91c_gia_Hoa_K%E1%BB%B3)(NCBI). [tại](http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=625003) *Tê giác đen*625003 [Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_Th%C3%B4ng_tin_Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_T%C3%ADch_h%E1%BB%A3p)(ITIS). [tại Encyclopedia of Life](http://www.eol.org/pages/311501) *Tê giác đen*
- Linnaeus (1758).
[“Diceros bicornis”](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/6557). *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2011 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). [Trang web](http://www.panda.org/about_wwf/what_we_do/species/showspecies.cfm?SID=2&LID=2&FH=E)của [WWF](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF_B%E1%BA%A3o_v%E1%BB%87_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn)về tê giác đen. [Mục từ tê giác đen](http://www.bagheera.com/inthewild/van_anim_rhino.htm)trong website của Bagheera Endangered Earth. [Bảng dữ liệu về tê giác đen](http://www.rhinos-irf.org/rhinoinformation/blackrhino/index.htm)trong website của Quỹ tê giác quốc tế. [Bảng dữ liệu về tê giác đen](http://www.lpzoo.org/animals/FACTS/mammals/blk_rhino.html)của Vườn thú Lincoln.
|
|
(Tê giác)
(Lợn vòi)

X-Cache: cp1066 miss, cp1067 miss


markdown:
# Tháng
|
|![]()
|Tra
| trong từ điển mở tiếng Việt **Tháng** là một đơn vị đo [thời gian](/wiki/Th%E1%BB%9Di_gian), được sử dụng trong [lịch](/wiki/L%E1%BB%8Bch), với độ dài xấp xỉ như [chu kỳ](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) tự nhiên có liên quan tới chuyển động của [Mặt Trăng](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%C4%83ng). Khái niệm truyền thống phát sinh với chu kỳ của các [tuần trăng](/w/index.php?title=Tu%E1%BA%A7n_tr%C4%83ng&action=edit&redlink=1); vì thế các tháng âm lịch là các [tháng giao hội](#Th.C3.A1ng_giao_h.E1.BB.99i) và kéo dài khoảng 29,53 [ngày](/wiki/Ng%C3%A0y). Từ các [thẻ ghi nợ](/wiki/Th%E1%BA%BB_ghi_n%E1%BB%A3) đã [khai quật](/w/index.php?title=Khai_qu%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1), các nhà nghiên cứu đã suy ra rằng loài người đếm số ngày có liên quan tới các tuần trăng bắt đầu từ [thời đại đồ đá cũ](/wiki/Th%E1%BB%9Di_%C4%91%E1%BA%A1i_%C4%91%E1%BB%93_%C4%91%C3%A1_c%C5%A9). Các tháng [giao hội](/w/index.php?title=Giao_h%E1%BB%99i&action=edit&redlink=1) vẫn là nền tảng của nhiều loại lịch ngày nay và nó được dùng để phân chia [năm](/wiki/N%C4%83m).
## Mục lục
[1 Các loại tháng dựa trên Mặt Trăng](#C.C3.A1c_lo.E1.BA.A1i_th.C3.A1ng_d.E1.BB.B1a_tr.C3.AAn_M.E1.BA.B7t_Tr.C4.83ng) [2 Độ dài tháng dựa theo Mặt Trăng](#.C4.90.E1.BB.99_d.C3.A0i_th.C3.A1ng_d.E1.BB.B1a_theo_M.E1.BA.B7t_Tr.C4.83ng) [3 Hệ quả lịch pháp](#H.E1.BB.87_qu.E1.BA.A3_l.E1.BB.8Bch_ph.C3.A1p) [4 Tháng trong các loại lịch](#Th.C3.A1ng_trong_c.C3.A1c_lo.E1.BA.A1i_l.E1.BB.8Bch) [4.1 Bắt đầu của tháng âm lịch](#B.E1.BA.AFt_.C4.91.E1.BA.A7u_c.E1.BB.A7a_th.C3.A1ng_.C3.A2m_l.E1.BB.8Bch) [4.2 Lịch Julius và Gregory](#L.E1.BB.8Bch_Julius_v.C3.A0_Gregory) [4.3 Lịch Do Thái](#L.E1.BB.8Bch_Do_Th.C3.A1i) [4.4 Lịch cộng hòa Pháp](#L.E1.BB.8Bch_c.E1.BB.99ng_h.C3.B2a_Ph.C3.A1p) [4.5 Lịch Iran/Ba Tư](#L.E1.BB.8Bch_Iran.2FBa_T.C6.B0) [4.6 Lịch Hồi giáo](#L.E1.BB.8Bch_H.E1.BB.93i_gi.C3.A1o) [4.7 Lịch Hindu](#L.E1.BB.8Bch_Hindu) [4.8 Lịch Tamil](#L.E1.BB.8Bch_Tamil) [4.9 Lịch Sinhala](#L.E1.BB.8Bch_Sinhala) [4.10 Lịch cổ Iceland/Bắc Âu cổ](#L.E1.BB.8Bch_c.E1.BB.95_Iceland.2FB.E1.BA.AFc_.C3.82u_c.E1.BB.95) [4.11 Lịch Hungary cổ](#L.E1.BB.8Bch_Hungary_c.E1.BB.95) [4.12 Lịch Ai Cập cổ](#L.E1.BB.8Bch_Ai_C.E1.BA.ADp_c.E1.BB.95) [4.13 Lịch Nisga'a](#L.E1.BB.8Bch_Nisga.27a) [4.14 Lịch Ả Rập](#L.E1.BB.8Bch_.E1.BA.A2_R.E1.BA.ADp)
-
[5 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [6 Ghi chú](#Ghi_ch.C3.BA)
## Các loại tháng dựa trên Mặt Trăng[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=1)]
### Tháng thiên văn[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=2)]
Chu kỳ của quỹ đạo Mặt Trăng được xác định so với thiên cầu được gọi là tháng
*thiên văn* do nó là khoảng thời gian để Mặt Trăng quay trở lại tới vị trí đã cho trước so với các ngôi sao, tiếng La tinh gọi là sidus và nó dài khoảng 27,321661 ngày (27 ngày 7 giờ 43 phút 11,5 giây). Kiểu tháng như thế này được ghi nhận trong các nền văn hóa tại [Trung Đông](/wiki/Trung_%C4%90%C3%B4ng), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) và [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) theo cách sau: người ta chia bầu trời ra làm 27 hay 28 cung, mỗi cung được nhận dạng bằng (các) ngôi sao dễ thấy nhất trong đó.
### Tháng chí tuyến[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=3)]
Một tập quán khác là liệt kê các vị trí của các thiên thể so với
[điểm xuân phân](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_xu%C3%A2n_ph%C3%A2n&action=edit&redlink=1). Do [tiến động](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BB%99ng), điểm này chuyển dịch lùi chậm chạp dọc theo đường [hoàng đạo](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_Ho%C3%A0ng_%C4%90%E1%BA%A1o). Vì thế nó sẽ làm cho Mặt Trăng mất ít thời gian hơn để trở về kinh độ hoàng đạo 0 độ ít hơn so với cùng một điểm chốt cố định theo các định tinh. Nó kéo dài 27,321582 ngày (27 ngày 7 giờ 43 phút 4,7 giây). Chu kỳ ngắn hơn một chút này được gọi là tháng *chí tuyến*; nó là tương tự như [năm chí tuyến](/wiki/N%C4%83m_ch%C3%AD_tuy%E1%BA%BFn) của [Mặt Trời](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di).
### Tháng điểm cận địa[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=4)]
Giống như mọi quỹ đạo thiên thể khác, quỹ đạo của Mặt Trăng là một hình elip chứ không phải đường tròn. Tuy nhiên, hướng cũng như hình dáng của quỹ đạo này không cố định. Cụ thể, vị trí của các
[củng điểm](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) (bao gồm [điểm cận địa](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o#C.E1.BA.ADn_.C4.91i.E1.BB.83m_qu.E1.BB.B9_.C4.91.E1.BA.A1o) và [điểm viễn địa](/wiki/C%E1%BB%A7ng_%C4%91i%E1%BB%83m_qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o#Vi.E1.BB.85n_.C4.91i.E1.BB.83m_qu.E1.BB.B9_.C4.91.E1.BA.A1o)) tạo ra một chu trình đầy đủ ( [tiến động Mặt Trăng](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BB%99ng_M%E1%BA%B7t_Tr%C4%83ng&action=edit&redlink=1)) trong khoảng 9 năm. Nó làm cho Mặt Trăng phải mất nhiều thời gian hơn để trở về cùng một củng điểm do củng điểm đó chuyển động về phía trước trong một vòng xoay của Mặt Trăng. Chu kỳ dài hơn này gọi là tháng *điểm cận địa* và nó có độ dài trung bình khoảng 27,554551 ngày (27 ngày 13 giờ 18 phút 33,2 giây). Đường kíh biểu kiến của Mặt Trăng dao động theo chu kỳ này, và vì thếkiểu tháng này có một số sự thích đáng để dự báo các chu kỳ thực (nhật, nguyệt thực, xem thêm [chu kỳ thực Saros](/w/index.php?title=Chu_k%E1%BB%B3_th%E1%BB%B1c_Saros&action=edit&redlink=1)) mà phạm vi, độ kéo dài và biểu hiện của nó (là toàn phần hay hình khuyên) phụ thuộc vào đường kính biểu kiến của Mặt Trăng. Đường kính biểu kiến của [trăng tròn](/wiki/Tr%C4%83ng_tr%C3%B2n) dao động theo [chu kỳ trăng tròn](/w/index.php?title=Chu_k%E1%BB%B3_tr%C4%83ng_tr%C3%B2n&action=edit&redlink=1), là chu kỳ có liên quan tới tháng giao hội và tháng điểm cận địa theo công thức: = 411,78443 ngày (trong đó AM là tháng điểm cận địa còn SM là tháng giao hội), và cũng là chu kỳ mà theo đó các củng điểm hướng về phía Mặt Trời một lần nữa.
### Tháng giao điểm thăng[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=5)]
Quỹ đạo của Mặt Trăng nằm trên một mặt phẳng nghiêng so với mặt phẳng hoàng đạo. Nó có độ nghiêng bằng khoảng 5,145 độ. Giao tuyến của hai mặt phẳng này xác định hai điểm trên thiên cầu: đó là giao điểm thăng (
[La Hầu](/wiki/La_H%E1%BA%A7u)), khi bạch đạo (đường chuyển động của Mặt Trăng) vượt qua hoàng đạo để Mặt Trăng di chuyển về bắc bán cầu, và giao điểm giáng ( [Kế Đô](/wiki/K%E1%BA%BF_%C4%90%C3%B4)) khi bạch đạo vượt qua hoàng đạo để Mặt Trăng di chuyển về nam bán cầu. Tháng giao điểm thăng là độ dài thời gian trung bình giữa hai lần kế tiếp khi Mặt Trăng vượt qua giao điểm thăng (xem thêm [Giao điểm Mặt Trăng](/wiki/Giao_%C4%91i%E1%BB%83m_M%E1%BA%B7t_Tr%C4%83ng), [La Hầu](/wiki/La_H%E1%BA%A7u) và [Kế Đô](/wiki/K%E1%BA%BF_%C4%90%C3%B4)). Do lực hấp dẫn của Mặt Trời tác động vào Mặt Trăng nên quỹ đạo của nó dần dần xoay về phía tây trên trục của nó, nghĩa là các giao điểm cũng dần dần xoay xung quanh Trái Đất. Kết quả là thời gian để Mặt Trăng quay trở về cùng một giao điểm là ngắn hơn so với tháng thiên văn. Nó dài 27,212220 ngày (27 ngày 5 giờ 5 phút 35,8 giây). Mặt phẳng của quỹ đạo Mặt Trăng cũng [tiến động](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_%C4%91%E1%BB%99ng) theo một chu kỳ khoảng 18,5996 năm.
Do quỹ đạo Mặt Trăng nghiêng so với hoàng đạo nên Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng chỉ thực sự có thể nằm trên cùng một đường thẳng khi Mặt Trăng ở một trong hai giao điểm thăng hay giáng này. Khi điều đó xảy ra thì
[nhật thực](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_th%E1%BB%B1c) hay [nguyệt thực](/wiki/Nguy%E1%BB%87t_th%E1%BB%B1c) mới có thể xảy ra.Do La Hầu và Kế Đô (Rahu và Ketu trong thần thoại Hindu, được người ta cho là sống tại các giao điểm này và nuốt Mặt Trăng hay Mặt Trời khi xảy ra hiện tượng thực) có hình tượng là những vị thần hình dạng rồng/rắn nên trong một số ngôn ngữ, như tiếng Anh, tháng giao điểm thăng này được gọi là "draconic month", nghĩa là tháng rồng, là sự liên hệ với vị thần rồng huyền thoại này.
### Tháng giao hội[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=6)]
Là chu kỳ trung bình của chuyển động của Mặt Trăng so với Mặt Trời. Tháng giao hội có liên quan tới các pha của Mặt Trăng (các
[tuần trăng](/w/index.php?title=Tu%E1%BA%A7n_tr%C4%83ng&action=edit&redlink=1)), do biểu hiện bề ngoài của Mặt Trăng phụ thuộc vào vị trí của nó so với Mặt Trời khi quan sát từ Trái Đất. Trong khi Mặt Trăng chuyển động vòng quanh Trái Đất thì Trái Đất cũng di chuyển trong chuyển động vòng quanh của mình xung quanh Mặt Trời. Điều này có nghĩa là sau khi Mặt Trăng đã thực hiện xong một vòng di chuyển tương đối so với các định tinh (tháng thiên văn) thì nó vẫn phải di chuyển thêm một khoảng cách nữa để đạt tới vị trí mới sao cho khi được quan sát từ Trái Đất là nằm cùng ở vị trí so với Mặt Trời như lúc ban đầu. Chu kỳ dài hơn này được gọi là tháng *giao hội* ( [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): σὺν ὁδῴ, *sun hodō*, nghĩa là "với con đường [của Mặt Trời]"). Do các nhiễu loạn trong các quỹ đạo của Trái Đất và Mặt Trăng nên khoảng thời gian thực tế giữa các chu kỳ tuần trăng có thể dao động từ khoảng 29,27 tới khoảng 29,83 ngày. Độ dài trung bình dài hạn là khoảng 29,530589 ngày (29 ngày 12 giờ 44 phút 2,9 giây). Tháng giao hội được sử dụng trong [chu kỳ Meton](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_Meton).
## Độ dài tháng dựa theo Mặt Trăng[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=7)]
Bảng dưới đây liệt kê độ dài trung bình của các loại tháng Mặt Trăng thiên văn khác nhau
. Chúng không phải là hằng số nên sự xấp xỉ bậc nhất (tuyến tính) của các thay đổi trường kỳ cũng được kèm theo: [1]
Có giá trị cho kỷ nguyên
[J2000.0](/wiki/K%E1%BB%B7_nguy%C3%AAn_(thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc)#N.C4.83m_Julius_v.C3.A0_J2000) (1 tháng 1 năm 2000 lúc 12:00 [TT](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t)):
|Tháng điểm cận địa||27,554549878 - 0,000000010390 × y ngày|
|Tháng thiên văn||27,321661547 + 0,000000001857 × y ngày|
|Tháng chí tuyến||27,321582241 + 0,000000001506 × y ngày|
|Tháng giao điểm thăng||27,212220817 + 0,000000003833 × y ngày|
|Tháng giao hội||29,530588853 + 0,000000002162 × y ngày|*Ghi chú:* Thời gian được biểu diễn theo [thời gian thiên văn](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_gian_thi%C3%AAn_v%C4%83n&action=edit&redlink=1) (chính xác hơn là [thời gian Trái Đất](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_gian_Tr%C3%A1i_%C4%90%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1)), với một ngày dài 86.400 giây trong hệ [SI](/wiki/SI). **y** là số năm kể từ đầu kỷ nguyên (2000), được biểu diễn theo năm Julius gồm 365,25 ngày. Lưu ý rằng trong các tính toán lịch pháp, người ta có thể sử dụng ngày được đo theo thang thời gian của [thời gian vũ trụ](/w/index.php?title=Th%E1%BB%9Di_gian_v%C5%A9_tr%E1%BB%A5&action=edit&redlink=1), tuân theo sự chuyển động không thể dự báo chính xác tuyệt đối của Trái Đất và được tích lũy thành sai số so với thời gian thiê văn, gọi là [ΔT](/w/index.php?title=Delta_T&action=edit&redlink=1).
## Hệ quả lịch pháp[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=8)] *Để có thêm chi tiết về chủ đề này, xem* [âm lịch](/wiki/%C3%82m_l%E1%BB%8Bch)và [âm dương lịch](/wiki/%C3%82m_d%C6%B0%C6%A1ng_l%E1%BB%8Bch).
Ở mức đơn giản nhất, mọi âm lịch đều dựa trên độ dài xấp xỉ của 2 chu kỳ tuần trăng kéo dài 59 ngày: một tháng đủ dài 30 ngày và theo đó là một tháng thiếu dài 29 ngày — nhưng điều này chỉ có độ chính xác thấp và nhanh chóng cần có hiệu chỉnh bằng cách sử dụng các chu kỳ lớn hơn hay tương đương là bằng các
[ngày nhuận](/wiki/Nhu%E1%BA%ADn).
Thứ hai, các tháng giao hội không dễ dàng khớp với
[năm](/wiki/N%C4%83m), điều này làm cho việc tạo ra các âm dương lịch có quy tắc và chính xác là rất khó khăn. Giải pháp phổ biến nhất cho vấn đề này là [chu kỳ Meton](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_Meton), với một thực tế là 235 chu kỳ tuần trăng dài xấp xỉ khoảng 19 [năm chí tuyến](/wiki/N%C4%83m_ch%C3%AD_tuy%E1%BA%BFn) (được bù bổ sung thêm cho tròn 6.940 ngày). Tuy nhiên, lịch kiểu Meton (chẳng hạn như [lịch Do Thái](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Do_Th%C3%A1i)) sẽ bị lệch so với các mùa khoảng 1 ngày sau mỗi 200 năm.
Các vấn đề của việc tạo ra âm lịch đáng tin cậy có thể giải thích tại sao các loại
[dương lịch](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_l%E1%BB%8Bch), với các tháng không còn liên quan tới các pha của Mặt Trăng và chỉ dựa trên chuyển động của Trái Đất xung quanh Mặt Trời (hay chuyển động của Mặt Trời trên bầu trời khi quan sát từ Trái Đất), nói chung đã thay thế cho các loại âm lịch trong các mục đích dân sự tại phần lớn các quốc gia hiện nay.
## Tháng trong các loại lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=9)]
### Bắt đầu của tháng âm lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=10)]
Các loại lịch như
[lịch Hellenic](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Hellenic&action=edit&redlink=1), [âm dương lịch Do Thái](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Do_Th%C3%A1i) và [âm lịch Hồi giáo](/wiki/L%E1%BB%8Bch_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) bắt đầu tháng bằng sự xuất hiện của mảnh trăng lưỡi liềm non đầu tiên của [trăng mới](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_m%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1).
Tuy nhiên, chuyển động của Mặt Trăng trên
[quỹ đạo](/wiki/Qu%E1%BB%B9_%C4%91%E1%BA%A1o) của nó là rất phức tạp và chu kỳ của nó không phải là một hằng số. Ngày và thời gian của quan sát thực tế này phụ thuộc vào kinh độ cũng như vĩ độ địa lý của người quan sát, các điều kiện khí quyển (có hay không có mây, mưa v.v.), thị lực của người quan sát v.v. Vì thế sự bắt đầu và độ dài các tháng trong các loại lịch này không thể dự báo chính xác.
Trong khi một số người, như những người theo phong trào Do Thái giáo
[Karaite](/w/index.php?title=Karaite&action=edit&redlink=1) vẫn còn dựa trên các quan sát trăng thực tế thì phần lớn những người khác đã chuyển sang dùng [dương lịch Gregory](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory).
### Lịch Julius và Gregory[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=11)] [Lịch Gregory](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory), tương tự như [lịch Julius](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Julius) có trước nó, đều có 12 tháng: [Tháng 1](/wiki/Th%C3%A1ng_m%E1%BB%99t), 31 [ngày](/wiki/Ng%C3%A0y) [Tháng 2](/wiki/Th%C3%A1ng_hai), 28 ngày trong các năm thường hay 29 ngày trong các [năm nhuận](/wiki/N%C4%83m_nhu%E1%BA%ADn) [Tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba), 31 ngày [Tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0), 30 ngày [Tháng 5](/wiki/Th%C3%A1ng_n%C4%83m), 31 ngày [Tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u), 30 ngày [Tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y), 31 ngày [Tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m), 31 ngày [Tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn), 30 ngày [Tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di), 31 ngày [Tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t), 30 ngày [Tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai), 31 ngày
Độ dài trung bình của tháng trong lịch Gregory là 30,4167 ngày hay 4,345 tuần trong năm thường và 30,5 ngày hay 4,357 tuần trong năm nhuận, hay 30,436875 ngày trong tháng Gregory trung bình tổng thể (365,2425 ÷ 12).
Các tháng tồn tại trong
[lịch La Mã](/wiki/L%E1%BB%8Bch_La_M%C3%A3) trong quá khứ bao gồm: [Mercedonius](/w/index.php?title=Mercedonius&action=edit&redlink=1), tháng đôi khi thêm vào sau tháng 2 để tổ chức lại lịch. [Quintilis](/w/index.php?title=Quintilis&action=edit&redlink=1), đổi thành July (tháng 7) để vinh danh [Julius Caesar](/wiki/Julius_Caesar). [Sextilis](/w/index.php?title=Sextilis&action=edit&redlink=1), đổi thành August (tháng 8) để vinh danh [Augustus](/wiki/Augustus).
Phần lồi lên của các khớp của 4 ngón tay trên cả hai bàn tay (trừ ngón trỏ) và khoảng lõm xuống giữa chúng có thể sử dụng để giúp ghi nhớ độ dài các tháng. Bằng cách coi tháng 1 là phần lồi lên ở ngón út bất kỳ và sắp xếp các tháng lần lượt vào các phần lồi lên và lõm xuống trên các ngón tay này cho tới khi đạt được tới phần lồi lên của ngón trỏ trên một bàn tay (tháng 7 ở tại vị trí đó) thì chuyển ngay sang phần lồi lên của ngón trỏ tại bàn tay kia hoặc tiếp tục đặt tháng 8 lên phần lồi lên đó và tiếp tục đặt lùi dần về (qua ngón giữa, tới phần lồi lên của ngón áp út) thì tất cả các tháng nằm tại phần lồi lên sẽ có 31 ngày (gồm tháng 1, 3, 5, 7, 8, 10, 12) còn các tháng tại phần lõm xuống thì chỉ có 30 ngày (gồm tháng 4, 6, 9, 11) hoặc 28/29 ngày (tháng 2). Kiểu ghi nhớ tự nhiên này đã được dạy tại nhiều trường tiểu học trong nhiều thập niên
[[2]](#cite_note-2)
#### Kalendae, Nonae, và Idūs[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=12)]
Trong lịch La Mã có 3 khái niệm là kalendae, nonae và idūs. Idūs là ngày thứ mười ba trong tám tháng, trừ các tháng 3, 5, 7 và 10 thì nó rơi vào ngày thứ mười lăm. Idūs được cho là có nguồn gốc là ngày trăng tròn. Nonae luôn luôn là 8 ngày trước idūs, nghĩa là rơi vào ngày thứ năm hay bảy, được cho là ngày có trăng bán nguyệt kể từ đầu tháng. Kalendae luôn luôn là ngày đầu tiên của tháng và nó được cho là có nguồn gốc là ngày đầu tiên khi có trăng mới.
### Lịch Do Thái[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=13)] [Lịch Do Thái](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Do_Th%C3%A1i) có 12 hay 13 tháng. [Nisan](/w/index.php?title=Nisan&action=edit&redlink=1), 30 ngày ניסן [Iyyar](/w/index.php?title=Iyyar&action=edit&redlink=1), 29 ngày אייר [Sivan](/w/index.php?title=Sivan&action=edit&redlink=1), 30 ngày סיון [Tammuz](/w/index.php?title=Tammuz_(th%C3%A1ng)&action=edit&redlink=1), 29 ngày תמוז [Av](/w/index.php?title=Av&action=edit&redlink=1), 30 ngày אב [Elul](/w/index.php?title=Elul&action=edit&redlink=1), 29 ngày אלול [Tishri](/w/index.php?title=Tishri&action=edit&redlink=1), 30 ngày תשרי [Heshvan](/w/index.php?title=Heshvan&action=edit&redlink=1), 29/30 ngày חשון [Kislev](/w/index.php?title=Kislev&action=edit&redlink=1), 29/30 ngày כסלו [Tevet](/w/index.php?title=Tevet&action=edit&redlink=1), 29 ngày טבת [Shevat](/w/index.php?title=Shevat&action=edit&redlink=1), 30 ngày שבט [Adar 1](/w/index.php?title=Adar_1&action=edit&redlink=1), 30 ngày, tháng nhuận אדר א [Adar 2](/w/index.php?title=Adar_2&action=edit&redlink=1), 29 ngày אדר ב
Adar 1 chỉ được thêm vào có 7 lần trong 19 năm. Trong các năm thường, Adar 2 được gọi đơn giản là Adar.
### Lịch cộng hòa Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=14)]
Lịch này được đề xuất trong thời kỳ Cách mạng Pháp, và được chính quyền cộng hòa tại Pháp khi đó sử dụng trong khoảng 12 năm từ cuối năm 1793. Trong lịch này có 12 tháng, mỗi tháng 30 ngày, được gộp nhóm trong 3 tuần, mỗi tuần 10 ngày gọi là
*décades*. 5 hay 6 ngày dôi ra là cần thiết để xấp xỉ với năm chí tuyến được đặt sau các tháng vào cuối mỗi năm. Một chu kỳ bốn năm kết thúc vào ngày nhuận được gọi là *Franciade*. Nó bắt đầu từ [điểm thu phân](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%83m_thu_ph%C3%A2n&action=edit&redlink=1):
- Thu:
- Đông:
- Xuân:
- Hè:
### Lịch Iran/Ba Tư[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=15)] [Lịch Iran/Ba Tư](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Iran), hiện tại được sử dụng tại [Iran](/wiki/Iran) và [Afghanistan](/wiki/Afghanistan), cũng có 12 tháng. Các tên gọi [tiếng Ba Tư](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ba_T%C6%B0) được ghi trong ngoặc. [Farvardin](/w/index.php?title=Farvardin&action=edit&redlink=1)(فروردین), 31 ngày [Ordibehesht](/w/index.php?title=Ordibehesht&action=edit&redlink=1)(اردیبهشت), 31 ngày [Khordad](/w/index.php?title=Khordad&action=edit&redlink=1)(خرداد), 31 ngày [Tir](/w/index.php?title=Tir_(th%C3%A1ng)&action=edit&redlink=1)(تیر), 31 ngày [Mordad](/w/index.php?title=Mordad&action=edit&redlink=1)(مرداد), 31 ngày [Shahrivar](/w/index.php?title=Shahrivar&action=edit&redlink=1)(شهریور), 31 ngày [Mehr](/w/index.php?title=Mehr&action=edit&redlink=1)(مهر), 30 ngày [Aban](/w/index.php?title=Aban&action=edit&redlink=1)(آبان), 30 ngày [Azar](/w/index.php?title=Azar&action=edit&redlink=1)(آذر), 30 ngày [Dey](/w/index.php?title=Dey&action=edit&redlink=1)(دی), 30 ngày [Bahman](/wiki/Bahman)(بهمن), 30 ngày [Esfand](/w/index.php?title=Esfand&action=edit&redlink=1)(اسفند), 29 ngày hay 30 ngày trong năm nhuận
### Lịch Hồi giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=16)] [Lịch Hồi giáo](/wiki/L%E1%BB%8Bch_H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) cũng có 12 tháng. Chúng được đặt tên như sau: [Muharram ul Haram](/w/index.php?title=Muharram&action=edit&redlink=1)(hay ngắn gọn là Muharram) محرّم [Safar](/w/index.php?title=Safar&action=edit&redlink=1)صفر [Rabi`-ul-Awwal](/w/index.php?title=Rabi%60-ul-Awwal&action=edit&redlink=1)(Rabi' I) ربيع الأول [Rabi`-ul-Akhir](/w/index.php?title=Rabi%60-ul-Akhir&action=edit&redlink=1)(hay Rabi` al-Tיhaany) (Rabi' II) ربيع الآخر أو ربيع الثاني [Jumaada-ul-Awwal](/w/index.php?title=Jumaada-ul-Awwal&action=edit&redlink=1)(Jumaada I) جمادى الأول [Jumaada-ul-Akhir](/w/index.php?title=Jumaada-ul-Akhir&action=edit&redlink=1)(hay Jumaada al-Thaany) (Jumaada II) جمادى الآخر أو جمادى الثاني [Rajab](/w/index.php?title=Rajab&action=edit&redlink=1)رجب [Sha'aban](/w/index.php?title=Sha%27aban&action=edit&redlink=1)شعبان [Ramadhan](/w/index.php?title=Ramadan_(th%C3%A1ng_trong_l%E1%BB%8Bch)&action=edit&redlink=1)رمضان [Shawwal](/w/index.php?title=Shawwal&action=edit&redlink=1)شوّال [Dhul Qadah](/w/index.php?title=Dhul_Qadah&action=edit&redlink=1)(hay Thou al-Qi`dah) ذو القعدة [Dhul Hijja](/w/index.php?title=Dhul_Hijja&action=edit&redlink=1)(hay Thou al-Hijjah) ذو الحجة
### Lịch Hindu[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=17)] [Lịch Hindu](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Hindu&action=edit&redlink=1) có các hệ thống đặt tên gọi khác nhau cho các tháng. Các tháng trong âm lịch Hindu là: [Chaitra](/w/index.php?title=Chaitra&action=edit&redlink=1) [Vaishaakha](/w/index.php?title=Vaishakha&action=edit&redlink=1) [Jyaishtha](/w/index.php?title=Jyeshtha&action=edit&redlink=1) [Aashaadha](/w/index.php?title=Aashaadha&action=edit&redlink=1) [Shraavana](/w/index.php?title=Shraavana&action=edit&redlink=1) [Bhaadrapada](/w/index.php?title=Bhaadrapada&action=edit&redlink=1) [Aashvayuja](/w/index.php?title=Aashvina&action=edit&redlink=1) [Kaartika](/w/index.php?title=Kaartika&action=edit&redlink=1) [Maargashiirsha](/w/index.php?title=Maargashiirsha&action=edit&redlink=1) [Pausha](/w/index.php?title=Pausha&action=edit&redlink=1) [Maagha](/w/index.php?title=Maagha&action=edit&redlink=1) [Phaalguna](/w/index.php?title=Phaalguna&action=edit&redlink=1)
Chúng cũng là các tên gọi sử dụng trong
[lịch truyền thống Ấn Độ](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_truy%E1%BB%81n_th%E1%BB%91ng_%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) cho các tháng mới được định nghĩa lại.
Các tên gọi tháng trong dương lịch chỉ là tên gọi của các cung hoàng đạo mà Mặt Trời lần lượt đi qua
[Lịch Tamil](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Tamil&action=edit&redlink=1)[ [sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=18)]
- Chitirai
- Vaikasi
- Aani
- Aadi
- Aavani
- Purratasi
- Aiypasi
- Kaarthigai
- Maargazhi
- Thai
- Maasi
- Panguni
[Lịch Sinhala](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_Sinhala&action=edit&redlink=1)[ [sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=19)]
- Duruthu
- Nawam
- Madin
- Bak (năm mới Sihala và Hindu)
- Vesak
- Poson
- Asela
- Nikini
- Binara
- Vap
- Iil
- Unduwap
### Lịch cổ Iceland/Bắc Âu cổ[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=20)]
Lịch Iceland cổ không còn được sử dụng chính thức nữa, nhưng một số lễ hội Iceland vẫn được tính dựa trên lịch này. Nó có 12 tháng, chia ra thành 2 nhóm, mỗi nhóm 6 tháng gọi là các "tháng mùa đông" và các "tháng mùa hè". Lịch này đặc biệt ở chỗ các tháng luôn luôn bắt đầu vào cùng một
[ngày trong tuần](/wiki/Tu%E1%BA%A7n) chứ không phải vào cùng một ngày trên lịch. Vì thế [Þorri](/w/index.php?title=%C3%9Eorri&action=edit&redlink=1) luôn luôn bắt đầu vào ngày thứ sáu đôi khi nằm trong khoảng từ 19 tháng 1 tới 25 tháng 1 *( lịch Julius: 9 tháng 1 tới 15 tháng 1)*, [Góa](/w/index.php?title=G%C3%B3a&action=edit&redlink=1)luôn luôn bắt đầu vào ngày chủ nhật trong khoảng từ 18 tháng 2 tới 24 tháng 2 *(*. [lịch Julius](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Julius): 8 tháng 2 tới 14 tháng 2)
- Skammdegi ("Ngày ngắn")
[Gormánuður](/w/index.php?title=Gorm%C3%A1nu%C3%B0ur&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 10 - giữa tháng 11, "tháng giết mổ" hay "tháng [Gór](/wiki/G%C3%B3r)") [Ýlir](/w/index.php?title=%C3%9Dlir&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 11 - giữa tháng 12, "tháng [Yule](/w/index.php?title=Yule&action=edit&redlink=1)") [Mörsugur](/w/index.php?title=M%C3%B6rsugur&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 12 - giữa tháng 1, "tháng mút chất béo") [Þorri](/w/index.php?title=%C3%9Eorri&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 1 - giữa tháng 2, "tháng tuyết đóng băng") [Góa](/w/index.php?title=G%C3%B3a&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 2 - giữa tháng 3, "tháng Góa, xem [Nór](/w/index.php?title=N%C3%B3r&action=edit&redlink=1)") [Einmánuður](/w/index.php?title=Einm%C3%A1nu%C3%B0ur&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 3 - giữa tháng 4, "tháng cô độc" hay "tháng đơn lẻ")
- Náttleysi ("Ngày không có ban đêm")
[Harpa](/wiki/Harpa)(giữa tháng 4 - giữa tháng 5, Harpa là tên nữ giới, có lẽ là của vị nữ thần đã bị quên lãng, ngày đầu tiên của Harpa được kỷ niệm như là [Sumardagurinn fyrsti](/w/index.php?title=Sumardagurinn_fyrsti&action=edit&redlink=1)- ngày đầu tiên của mùa hè) [Skerpla](/w/index.php?title=Skerpla&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 5 - giữa tháng 6, một vị nữ thần bị quên lãng khác) [Sólmánuður](/w/index.php?title=S%C3%B3lm%C3%A1nu%C3%B0ur&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 6 - giữa tháng 7, "tháng [mặt trời](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di)") [Heyannir](/w/index.php?title=Heyannir&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 7 - giữa tháng 8, "tháng kinh doanh [cỏ khô](/wiki/C%E1%BB%8F_kh%C3%B4)") [Tvímánuður](/w/index.php?title=Tv%C3%ADm%C3%A1nu%C3%B0ur&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 8 - giữa tháng 9, "tháng thứ hai") [Haustmánuður](/w/index.php?title=Haustm%C3%A1nu%C3%B0ur&action=edit&redlink=1)(giữa tháng 9 - giữa tháng 10, "tháng mùa thu")
### Lịch Hungary cổ[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=21)]
Người Hungary cổ dùng lịch 12 tháng và dường như có yếu tố hoàng đạo trong bản chất
nhưng cuối cùng đã trở thành tương ứng với các tháng trong lịch Gregory như dưới đây [3] : [[4]](#cite_note-4)
- Boldogasszony hava (tháng 1, ‘tháng người đàn bà hạnh phúc/linh thiêng’)
- Böjtelő hava (tháng 2, ‘tháng ăn chay sớm/mùa chay’ hay ‘tháng trước ăn chay/mùa chay’)
- Böjtmás hava (tháng 3, ‘tháng thứ hai của ăn chay/mùa chay’)
- Szent György hava (tháng 4, ’tháng thánh George’)
- Pünkösd hava (tháng 5, ‘tháng hạ trần’)
- Szent Iván hava (tháng 6, ‘tháng thánh Ivan’)
- Szent Jakab hava (tháng 7, ‘tháng thánh James’)
- Kisasszony hava (tháng 8, ‘tháng người đàn bà trẻ [Đức Mẹ đồng trinh]’)
- Szent Mihály hava (tháng 9, ‘tháng thánh Michael’)
- Mindszent hava (tháng 10, ‘tháng các thánh’)
- Szent András hava (tháng 11, ’tháng thánh Andrew’)
- Karácsony hava (tháng 12, ‘tháng Yule/Christmas’)
### Lịch Ai Cập cổ[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=22)]
Lịch dân sự Ai Cập cổ đại có năm với 365 ngày và chia thành 12 tháng, mỗi tháng 30 ngày, cộng thêm 5 ngày dôi ra (các ngày lễ hội) vào cuối năm. Các tháng chia ra thành 3 "tuần", mỗi tuần 10 ngày. Do một năm của lịch Ai Cập cổ đại ngắn hơn gần một phần tư ngày so với năm theo Mặt Trời và các sự kiện sao "lang thang" trong lịch, nên nó được nhắc tới như là Annus Vagus hay "Năm lang thang".
- Thout
- Paopi
- Hathor
- Koiak
- Tooba
- Emshir
- Paremhat
- Paremoude
- Pashons
- Paoni
- Epip
- Mesori
### Lịch Nisga'a[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=23) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=23)]
Lịch
[Nisga'a](/w/index.php?title=Nisga%27a&action=edit&redlink=1) trùng với lịch Gregory với mỗi tháng nói tới một kiểu thu hoạch mùa màng được thực hiện trong tháng.
- K'aliiyee = Trở về phương Bắc - nói tới sự quay trở lại của Mặt Trời về vị trí thông thường của nó trên bầu trời.
- Buxwlaks = Lá kim bị thổi rụng - Tháng 2 thông thường là tháng nhiều gió trong thung lũng
[sông Nass](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Nass&action=edit&redlink=1)
- Xsaak = Ăn cá ốtme - Cá ốtme (Thaleichthys pacificus) được thu hoạch trong tháng này
- Mmaal = Canoe - Sông tan băng, vì thế các canoe được sử dụng trở lại
- Yansa'alt = Trổ lá - Thời tiết ấm đã tới và lá trên cây bắt đầu trổ
- Miso'o = Cá hồi đỏ - Phần lớn các cuộc ngược dòng của
[cá hồi đỏ](/wiki/C%C3%A1_h%E1%BB%93i_%C4%91%E1%BB%8F)bắt đầu vào tháng này
- Maa'y = Quả mọng - Mùa hái quả mọng
- Wii Hoon = Đại cá hồi - Nói tới sự dồi dào cá hồi thành từng bầy
- Genuugwwikw = Dấu vết của macmot - Macmot, chồn ecmin và các con thú giống như thế bị săn bắn
- Xlaaxw = Ăn cá hồi - Ăn cá hồi chủ yếu trong thời gian này của năm
- Gwilatkw = Che phủ - Đất bị "che phủ" bằng tuyết
- Luut'aa = Ngồi một chỗ - Mặt Trời "ngồi" tại một chỗ trong một khoảng thời gian
### Lịch Ả Rập[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=24) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=24)]
|Tháng Gregory||Tháng Ả Rập|
|
|[Tháng 2](/wiki/Th%C3%A1ng_hai) [Tháng 3](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) [Tháng 4](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0) [Tháng 5](/wiki/Th%C3%A1ng_n%C4%83m) [Tháng 6](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u) [Tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y) [Tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m) [Tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn) [Tháng 10](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di) [Tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t) [Tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=25) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=25)]
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&veaction=edit§ion=26) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng&action=edit§ion=26)] **Lấy từ ELP2000-85: M. Chapront-Touzé, J. Chapront (1991):** [^](#cite_ref-1) *Lunar tables and programs from 4000 B. C. to A. D. 8000*. Willmann-Bell, Richmond VA; [ISBN 0-943396-33-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0943396336) [^](#cite_ref-2) [Days in each month](http://www.eudesign.com/mnems/dayspcm.htm) [^](#cite_ref-3) [The Calendar by Marsigli: the ancient Hungarian Calendar](http://users.tpg.com.au/etr/rovas/marsigli.html) [^](#cite_ref-4) [Hónapok nevei](http://www.freeweb.hu/magyarcsaladok/honapok_nevei.htm)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|


markdown:
# Thể loại:Mất 534 TCN
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|[539](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_539_TCN)– [538](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_538_TCN)– [537](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_537_TCN)– [536](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_536_TCN)– [535](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_535_TCN) **534**– [533](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_533_TCN)– [532](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_532_TCN)– [531](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_531_TCN)– [530](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_530_TCN)
Thể loại này liệt kê những
**người qua đời năm 534 TCN**. Xem thêm [những người sinh năm 534 TCN](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_534_TCN). **Về đầu trang** [A](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=A) [B](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=B) [C](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=C) [D](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=D) [E](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=E) [F](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=F) [G](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=G) [H](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=H) [I](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=I) [J](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=J) [K](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=K) [L](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=L) [M](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=M) [N](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=N) [O](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=O) [P](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=P) [Q](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=Q) [R](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=R) [S](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=S) [T](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=T) [U](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=U) [V](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=V) [W](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=W) [X](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=X) [Y](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=Y) [Z](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_534_TCN&from=Z)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Mất 534 TCN”
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1055 miss, cp1067 miss


markdown:
# Xã Penn, Quận St. Joseph, Indiana
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Xã Penn
|
Penn Township
|—
|![ Hình nền trời của Xã Penn](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/St._Joseph_-_Penn.jpg/250px-St._Joseph_-_Penn.jpg)
![ Hình nền trời của Xã Penn](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/St._Joseph_-_Penn.jpg/250px-St._Joseph_-_Penn.jpg)
![ Vị trí trong Quận St. Joseph, Indiana](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Map_highlighting_Penn_Township%2C_St._Joseph_County%2C_Indiana.svg/250px-Map_highlighting_Penn_Township%2C_St._Joseph_County%2C_Indiana.svg.png)
![ Vị trí trong Quận St. Joseph, Indiana](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Map_highlighting_Penn_Township%2C_St._Joseph_County%2C_Indiana.svg/250px-Map_highlighting_Penn_Township%2C_St._Joseph_County%2C_Indiana.svg.png)
Vị trí trong
[Quận St. Joseph](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_St._Joseph,_Indiana), [Indiana](/wiki/Indiana) [Vị trí quận St. Joseph trong tiểu bang Indiana ở Hoa Kỷ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Map_of_Indiana_highlighting_St._Joseph_County.svg)
Vị trí quận St. Joseph trong tiểu bang Indiana ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Indiana](/wiki/Indiana) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Indiana&action=edit&redlink=1) [Quận St. Joseph](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_St._Joseph,_Indiana) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Xã Penn** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): *Penn Township*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận St. Joseph](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_St._Joseph,_Indiana), tiểu bang [Indiana](/wiki/Indiana), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 66.198 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Penn,_Qu%E1%BA%ADn_St._Joseph,_Indiana&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Penn,_Qu%E1%BA%ADn_St._Joseph,_Indiana&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1067 miss, cp1067 miss


markdown:
# gibet
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Pháp[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-fra-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)]
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|gibet |
|**gibet** gđ [/ʒi.bɛ/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))
|
|Số ít |
|Số nhiều
|
|gibet |
|**gibet** gđ [/ʒi.bɛ/](/wiki/Wiktionary:IPA)

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."


markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
|
|Tên gọi chung |Chuột máy tính|
|
|Model |PMW6001|
Số 72 Lê Thánh Tôn, Phường Bến Nghé, Quận 1,
Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Tầng B1, Vincom Mega Mall Thảo Điền, 159-161 Xa Lộ Hà Nội, Phường Thảo Điền, Quận 2, Thành Phố Hồ Chí Minh.
Tower 2, Times City, 458 Minh Khai, Phường Vĩnh Tuy,
Quận Hai Bà Trưng, Thành Phố Hà Nội.
Điện thoại: HN - (04) 39759568, HCM - (08) 39759568. Email:
[cskh@adayroi.com](mailto:cskh@adayroi.com).
Mã số doanh nghiệp: 0104918404 do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hà Nội cấp lần đầu ngày 20/09/2010. Đăng ký thay đổi lần thứ 30 do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh ngày 15/01/2016. Đăng ký thay đổi lần thứ 31 do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh ngày 28/09/2016.
## Đánh giá & Bình luận

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

X-XSS-Protection: 1; mode=block


markdown:
![](https://static.vingroup.net/vgh_static/assets/images/modules/line/vingroup-card.dropdown.text.gif)
- Thiết kế sang trọng, đẹp mắt
- Chất liệu nhựa bền đẹp, sạch sẽ
- Sản phẩm có tính tiện dụng cao
|
|Màu sắc |Trong suốt|
|
|Chất liệu |Nhựa PP|
|
|Xuất xứ |Nhật Bản|
|
|Dung tích |800 (ml)|
|
|Dài |15 (cm)|
|
|Rộng |8 (cm)|
|
|Cao |11 (cm)|
- Hộp đựng gia vị kèm muỗng Sanada 800ml (Trong suốt) được làm bằng chất liệu nhựa có độ bền cao, dễ vệ sinh và thân thiện với môi trường. Sản phẩm đảm bảo không sinh ra các chất gây hại cho sức khỏe của người dùng.
- Hộp có bề ngoài trong suốt nên bạn có thể dễ dàng quan sát và nhận biết được gia vị đựng trong hộp, giúp việc nêm nếm trở nên đơn giản, thuận tiện hơn.
- Sản phẩm không chỉ giúp không gian nhà bếp của gia đình bạn trở nên gọn gàng, ngăn nắp mà còn giúp các bà nội trợ tiết kiệm thời gian khi nấu nướng. Hộp có dung tích chứa 800ml, thích hợp sử dụng trong gia đình, nhà hàng, quán ăn...
Thông tin thương hiệu
Sanada là thương hiệu chuyên sản xuất đồ gia dụng tại Nhật Bản. Các sản phẩm của Sanada được sản xuất từ chất liệu cao cấp, đã được kiểm nghiệm không gây hại cho người sử dụng. Bên cạnh đó thương hiệu này còn cho ra đời những sản phẩm có thiết kế đẹp mắt mang tính tiện dụng cao, được người tiêu dùng toàn cầu tin tưởng và lựa chọn.
## Đánh giá & Bình luận


markdown:
v_line
Přihlásit se
Hledat všechny nabídky ubytování v městě La Concordia
Odjezd:
Kalendář
Garance nejnižší ceny
827 CZK
Důvody proč rezervovat s Agoda
Více než 1 175 000 hotelů po celém světě – nové hotely každý den
Důvěřuje nám více než 31 000 000 spokojených zákazníků
Garance ceny Agoda
více než 12 millionů hodnocení hotelů zákazníky Agoda
Dostupnost ve více než 58 000 městech na světě
zvláštní nabídky Agoda
včetně last minute nabídek(i v den odjezdu!)noci zdarma
navýšení kvality zdarma!
Získejte bonusy s námi!
více informací
Customer Support
Oblast: La Concordia
Zobrazit všechny nabídky ubytování v lokalitě Bucaramanga
Zpět nahoru
Veškeré materiály zde patří © 2005 – 2017 Agoda Company Pte. Ltd., všechna práva vyhrazena.
AGODA ® je registrovaná obchodní značka AGIP LLC, používaná pod licencí společností Agoda Company Pte. Ltd.
Agoda je součástí
(NASDAQ:PCLN)
Agoda je součástí Priceline Group, světového lídra v oblasti online cestování a navazujících služeb.
AS-AGWEB-3Z10

Access-Control-Allow-Methods: GET,POST

Access-Control-Allow-Credentials: true

X-Origin: ashburn

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

Vary: User-Agent, Accept-Encoding


markdown:
Kontakt
Demharter GmbH
Einsteinstr. 9
89407 Dillingen
Deutschland
Telefon: 09071-5890-0
Telefax: 09071-5890-25
Internet: www.demharter.de
E-Mail: info@demharter.de
# Tube A
**Artikelnummer:** BAO-515130-TA2-0000 **Lagerort** L0 **Lagerbestand:** 0
Leider ist dieser Artikel nicht vorrätig. Wenn Sie möchten informieren wir Sie, wenn der Artikel wieder verfügbar ist.
Bitte geben Sie dazu Ihre E-Mail-Adresse an, Sie erhalten dann eine E-Mail um die Benachrichtung zu bestätigen.
3,53 Euro
inkl. 19 % USt
[zzgl. Versandkosten](https://www.dataparts.eu/de/versandinformationen?coID=1)

Server: Apache/2.2.22 (Ubuntu)

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Vary: Accept-Encoding


markdown:
![Tổng thống Donald Trump đến tổng hành dinh CIA, chỉ trích truyền thông Mỹ Tổng thống Donald Trump đến tổng hành dinh CIA, chỉ trích truyền thông Mỹ](https://www.datviet.com/wp-content/uploads/-000//1/lead960_YBUX-795x530.jpg?x77326)
Tổng thống Donald Trump đến tổng hành dinh CIA, chỉ trích truyền thông Mỹ.
Trước khi chuyến thăm diễn ra, ông Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích CIA và các cơ quan tình báo khác về tuyên bố của họ liên quan tới vụ cáo buộc “hoạt động chống phá tin tặc do Nga”.
Ông Donald Trump cáo buộc CIA là làm lộ một hồ sơ chưa được kiểm chứng, theo đó Nga nắm trong tay những thông tin nhạy cảm do họ thu thập để có thể sử dụng để chi phối ông Trump.
Tổng thống Trump đến thăm Cơ quan Tình báo Trung ương sau khi các dân biểu Đảng Dân chủ trong quốc hội trì hoãn tới hôm thứ Hai tiến trình chấp thuận ông Mike Pompeo, người được ông Trump đề cử vào chức Giám Đốc CIA.
Các nhà lập pháp Đảng Cộng hoà lên án cố gắng của các thành viên Đảng Dân chủ, nói rằng làm như vậy khiến cho CIA lâm vào tình trạng không có lãnh đạo nội trong tuần khi ông Trump nhậm chức.
Trước khi đi đến thăm Tổng hành dinh CIA, Tổng thống Trump đã đến dự lễ cầu nguyện tại Nhà thờ Quốc gia cùng với gia đình và Phó Tổng thống Mike Pence và vợ ông Pence (bà Karen).
Báo chí Mỹ cho hay, trong khi thăm cơ sở chính của CIA ở Langley, Virginia, ngoài một số vấn đề, Tổng thống Trump đã buông lời chỉ trích với các cơ quan truyền thông Mỹ khi nói rằng các cơ quan thông tin của Mỹ đã đưa thông tin sai trái nhằm hạ thấp lễ nhậm chức của ông hôm 20/1.

X-Powered-By: W3 Total Cache/0.9.5.2

Server: cloudflare-nginx

Cf-Railgun: direct (starting new WAN connection)


markdown:
![Top 7 thực phẩm giúp bạn trẻ lâu và ngăn ngừa lão hóa Top 7 thực phẩm giúp bạn trẻ lâu và ngăn ngừa lão hóa](https://www.datviet.com/wp-content/uploads/2017/02/thuc-pham-tre-lau-va-ngan-ngua-lao-hoa_21226594.jpg?x77326)
**1. Táo và lê**
Táo và lê rất giàu chất chống ôxy hóa, vitamin và khoáng chất. Bạn nên ăn táo cả vỏ để tận dụng những lợi ích của chúng.
**2. Mật ong**
Mật ong giàu chất chống ôxy hóa, bioflavinoids, khoáng chất, protein, vitamin, khoáng chất và enzyme. Sự kết hợp độc đáo của những chất này mang đến cho mật ong sứ mệnh bảo vệ sức khỏe tuyệt vời cho bạn.
Nó cũng có hiệu quả trong việc tăng số lượng tinh trùng, tăng cường hệ miễn dịch và ngăn ngừa nhiều bệnh. Đây cũng là một trong những loại thực phẩm tốt nhất để ngăn ngừa bệnh ung thư.
|
|![]()
**3. Trái cây và rau sống**
Ăn rau sống sẽ không làm mất các chất chống ôxy hóa như khi nấu ăn bởi nhiệt phá hủy các vitamin, protein và các chất chống ôxy hóa trong các loại thực phẩm.
Trái cây và rau quả rất giàu chất chống ôxy hóa mạnh mẽ. Hãy tiêu thụ chúng bằng cách ăn trực tiếp hoặc qua món salad.
**4. Trà xanh**
Trà xanh rất giàu chất chống ôxy hóa, nhiều vitamin và khoáng chất. Không chỉ được biết đến với công dụng làm đẹp, nó còn là một thức uống chống lão hóa tuyệt vời và ngăn ngừa bệnh tật.
Hãy uống 1 ly trà xanh mỗi ngày sau bữa ăn để bạn luôn tươi trẻ.
|
|![]()
**5. Dầu ô liu**
Dầu ô liu rất giàu axit béo omega 3 và các axit béo thiết yếu khác. Nó rất tốt cho tim, làm giảm cholesterol và giúp bạn trẻ lâu, đồng thời có tác dụng chống ôxy hóa và ngăn ngừa ung thư.
**6. Sữa chua**
Sữa chua dễ tiêu hóa hơn sữa và rất giàu hàm lượng canxi. Các vi khuẩn có lợi (probiotics) hiện diện trong sữa chua giúp bảo vệ cơ thể bằng cách tổng hợp một số vitamin và chống lại nhiễm trùng.
**7. Sôcôla đen**
Sôcôla đen chứa chất flavonoid có lợi cho tim, ngăn ngừa lão hóa hiệu quả. Nó làm giảm huyết áp cao và mức cholesterol cao. Nó cũng làm giảm các triệu chứng của bệnh thận và tốt cho chứng mất trí nhớ. Bệnh nhân tiểu đường cũng nên tiêu thụ thực phẩm này.