markdown:
===
Bùi Ngọc Tấn
Chuyện kể năm 2000
Chương 29
Hình như có ai vào màn của hắn. Hắn cảm thấy như vậy và mở mắt. Ngọc. Ngọc ngồi cạnh hắn, một tay chống xuống chiếu, người hơi ngả, nhìn hắn. Tóc Ngọc xõa xuống hai má bầu bĩnh. Hắn vốn rất ưa ngắm khuôn mặt nàng lúc hơi cúi xuống này.
Hắn nắm lấy bắp tay Ngọc gầy guộc, tay kia vòng qua lưng nàng kéo nàng nằm xuống. Nàng ngoan ngoãn, nhẹ nhàng như một con mèo. Hắn rất khẽ, nhích người chnyển sang nằm nghiêng, vòng tay ôm lấy nàng. Nàng nằm im, cảm nhận điều nàng hàng mong ước, nay đã thành sự thật: Có chồng nằm bên cạnh. Nàng đang nằm bên cạnh chồng nàng. Mọi thứ ở chồng nàng đều thân thuộc với nàng, từ mùi mồ hôi, hay chỉ là cái mùi rất riêng biệt từ cơ thể hắn, từ cách hắn nắm tay nàng, cách kéo nàng nằm xuống.
Đúng. Chồng nàng đã ở cạnh nàng. Nàng sợ dây là giấc mơ. Nhưng đúng là sự thật. Cũng như hồi hắn mới bị bắt, nàng mong đấy là một giấc mơ, nhưng lại là sự thật, một sự thật tàn nhẫn, đau đớn. Công nhận nó là điều chẳng dễ dàng gì. Nàng đưa tay vuốt tóc chồng, sờ lên mặt mũi hắn, rồi khẽ đẩy hắn nằm ngửa. Nàng ngồi dậy. Nàng sờ nắn khắp mọi chỗ trên người hắn như một người mù, chủ nhân của một báu vật đã bị mất, nay có lại trong tay.
Rồi nàng gục mặt lên ngực hắn. Hắn đưa tay vuốt tóc nàng, vuốt dọc lưng nàng. Nàng nằm úp hẳn lên người hắn. Nàng nhắc thầm trong óc: Đúng là anh. Anh đã về với em.
Nước mắt nàng rỏ trên ngực hắn. Hắn đau quặn trong lòng, lấy tay vỗ về nàng.
Có một ngày, sau khi bị bắt được ít lâu hắn đã ôm lấy tên nàng mà thì thầm trò chuyện như hôm nay hắn ôm nàng bằng xương bằng thịt trong tay.
Nàng đã gửi tên nàng tới đó, tới xà lim 76. Đấy là bức thư đầu tiên nàng viết cho hắn. Bức thư chỉ có hai chữ Tuấn + Ngọc. Viết bằng mực Cửu long, phía trong gấu áo sơ - mi. Cái áo sơ-mi hắn cắt ở một hiệu may phố Hoàng Văn Thụ chưa kịp lấy thì bị bắt, phải gửi hóa đơn cho ông Lan. Hai chữ ấy chứa đựng một lượng thông tin rất lớn. Hắn biết Ngọc đã ở trường về. Ngọc đã gặp ông Lan. Ngọc đã biết cái tin khủng khiếp này. Đó là tiếng Ngọc kêu mất hắn, gọi hắn từ thế giới bên kia. Là lời Ngọc nói với hắn: Em tin anh không có tội. Em luôn ở bên anh.
Mười năm hạnh phúc và, tin tưởng, người ta đã giằng hắn ra khỏi tay Ngọc. ở bên kia trời, Ngọc gọi hắn. Tiếng gọi lặng câm mà sao hắn thấy vang động cả không gian.
Chữ Ngọc dù viết trên gấu áo sơ-mi vẫn là chữ Ngọc. Hắn vẫn nhận ra. Hắn thấy như đang được đối thoại với vợ. Đêm ấy, trong xà lim tối, đầy tiếng muỗi kêu, hắn thấy đỡ cô đơn. Vì có chữ của Ngọc. Ngọc đã gửi tên Ngọc đến để tên nàng chịu tù cùng với hắn. Và những chữ, những câu cứ tự nó đến, tự nó sắp xếp trong óc hắn:
Thấy lại em rồi! Chữ em tên chúng ta gấu áo
Hai tiếng đau vỡ hai giọt máu
Hai cuộc đời gọn hai tiếng gọi nhau
Giản dị yêu thưong trung thực tự hào.
Hôm nay xà lim anh nghe em gọi
Hai tiếng tên ta mắt con mong đợi
Hai tiếng tên ta xót lòng mẹ cha
Kỷ niệm mười năm chết một đời xa.
Mắt trong mắt nhau chiếc hôn Hà Nội
Giọt mưa xuân ấm những mái đầu
Hiện tại trắng lặng câm hai tiếng gọi
Mất cuộc đời, mất cả cái hôn đau.
Cuộc sống hôm nay tối tăm phản phúc
Niềm tin chúng ta rắn hơn sắt thép
Không được bên chồng, em gửi tên em tới xà lim
Cùng với anh, ngục tối nhốt tên em.
Cùng với anh, ngục tối nhốt tên em.
Ngục tối nhốt tên nàng cùng với hắn. Hắn thấy đỡ đi cái lạnh trong lòng, những đêm đông năm năm trước ở xà lim 76.
Đêm nay Ngọc đang khóc trên ngực hắn. Nàng khóc thổn thức. Đó là những chất chứa, dồn nén nay mới được vơi đi. Hắn chỉ biết có mỗi việc: Im lặng, vuốt ve nàng. Và thỉnh thoảng lại cố nuốt một cái gì đang làm nghẹn cổ hắn. Một lúc san, Ngọc. nín bặt, người nàng chùng lại. Nàng mệt nhọc, mềm nhũn trên ngực hắn. Nàng lại vỗ về lại hắn. Những ngón tay nàng đan vào ngón tay hắn.
Nàng khóc bởi vì cuối cùng niềm mong ước của nàng đã thành sự thật. Nàng khóc bởi vì nàng đã phải làm ra vẻ cứng rắn quá nhiều và quá lâu nữa. Việc đó thật quá sức nàng. Mười chín tuổi, nàng lấy hắn. Trinh bạch, ngây thơ, tin tưởng ở người mình yêu, tin tưởng ở đời. Rời Hà Nội, nàng theo về P. với hắn. Nàng dựa vào hắn như một cây non dựa vào cả khóm cây. Càng sống chung với hắn, nàng càng thấy yêu hắn. Càng thấy số phận mình may mắn, lấy được người chồng có tài năng, yêu vợ, yêu con và được bạn bè quý mến. Một người chồng luôn biết nàng muốn gì. Một người chồng có nghị lực, có mơ ước. Một người chồng hiểu rằng nàng đã chịu những thiệt thòi khi lấy hắn và sẵn sàng đền bù lại. Đó là những thiệt thòi nàng tự nguyện đón nhận như: Không đi học đại học ngay sau khi tốt nghiệp phổ thông, những lúc hắn miệt mài với đọc với viết để nàng nằm một minh, những đêm giao thừa hắn đến với công nhân xi- măng, công nhân cảng, những lúc bạn bè đến chật nhà mà nàng phải lo cơm nước trong khi túi tiền đã cạn...
Nàng biết chồng nàng là một cây bút nổi lên trong đám viết trẻ cả nước. Hứa hẹn một tương lai. Sáng tác của hắn được in với một số lượng lớn. Hắn đã được Thư viện Hà Nội mời lên tiếp xúc với độc giả khi hắn ba mươi tuổi. Các nhà xuất bản, các báo gửi thư về cho hắn, đặt viết... Hắn gọi viết là cày. Hắn bảo Ngọc:
- Em đi ngủ trước nhé. Anh cày đây.
Chồng nàng cày khỏe. Bạn bè đều khen sức viết, khen cái chất cuộc sống, chất thơ trong sáng tác của chồng nàng.
Hắn là chỗ dựa của nàng. Từ việc nhà đến việc kiếm tiền nuôi sống gia đình. Hắn mua hàng xe mùn ở một xí nghiệp đóng tàu nơi hắn đến viết bài. Hắn đèo nàng đi làm một ngày bốn lần đi về. Hắn tranh thủ về sớm nấu cơm, rồi đi dón nàng. Cái mơ ước mua thêm một chiếc xe đạp nữa của hai vợ chồng không biết bao giờ mới thực hiện được. Hắn kiếm khá tiền, tiền nhuận bút báo. Tiền nhuận bút sách. Tiền nhuận bút ứng trước kịch bản phim. Tiền nhuận bút tái bản, nhuận bút người ta dịch sách của hắn. Không viết mà cũng có tiền. Thật cứ như của vớ được vì nó nằm ngoài kế hoạch.
Được bao nhiêu tiền, hắn đưa cho nàng hết. Để nàng chi tiêu. Hắn chỉ giữ vài đồng tiêu vặt. Hết, hắn lại hỏi nàng. Có những lần, nàng mỉm cười ngượng nghịu:
- Anh phải đi Hà Nội thôi, anh ạ.
Hắn cười lo lắng:
- Hết tiền rồi phải không?
Thế là hắn đi. Khi mang tiền về. Khi không. Thương chồng vất vả, nàng giặt quần áo cho hắn.
Nhưng hắn gạt đi. Nàng tặng hắn cái hắn quý nhất, thích nhất: Sự ái ân. Nàng ôm hắn trong vòng tay của nàng.
Lấy hắn đã mười nằm, nàng lúc nào cũng là một cô nữ sinh Hà Nội trong suy nghĩ, lo toan. Đã có chồng nàng. Vả lại nàng cũng chẳng có thể làm được gì hơn.
Đi làm về, nàng vui đùa với con cái, nghe chồng kể những chuyện, những chi tiết hay hắn thu thập được trong cuộc sống. Nàng im lặng nhìn hắn viết, đọc những quyển truyện hắn đưa cho. Và yêu nhau. Thế rồi tất cả gánh nặng trút lên vai nàng. Còn hơn cả cái gánh hắn đã mang. Với nàng, cuộc sống không còn là màu hồng của niềm tin hạnh phúc và tuổi trẻ nữa. Cuộc sống là màu sắc của nhà tù. Là sự khắc nghiệt của tường đá caơ vút, bên trên có những hàng dây thép chạy điện. Là cái gì sâu hút thăm thẳm ở trong ấy và trong cuộc đời. Là sự vô vọng. Năm năm, Nàng không ngờ nàng đã chịu đựng được năm năm. Điều gì đã làm nên nghị lực.
Có nhiều người đã khen nàng. Nàng thầm cảm ơn người đã động viên nàng. Nhưng nghĩ: Trói lại mà đánh ai chẳng phải chịu.
Chỉ một mình nàng biết được nguồn động viên lớn nhất giúp nàng vượt qua được tất cả, chính là chồng nàng. Cứ nghĩ hắn đang ở trong ấy, cứ nghĩ đến những điều hắn đang phảỉ chịu đựng, nàng lại có thể dứng lên trước những khó khăn. Khi một thanh niên hai mươi tuổi, hết hạn tù sáu tháng từ 75 ra, mang đến cho nàng ba quyển Anna Karênina, nàng nhìn người đó mà thèm muốn được như anh ta. Anh ta từ chỗ hắn trở về. Anh ta được sống với hắn. Đã chuyện trò với hắn. Anh ta hiểu tất cả những điều ở trong ấy, những điều hắn đã chịu đựng đã trải qua. Những điều nàng chỉ tưởng tượng đến thôi.
Qua người bạn tù trẻ của hắn, nàng biết rõ hơn cuộc sống trong tù. Nàng biết hắn ở xà lim 75, xà lim 76, sang BD, rồi đi Q.N. Nàng biết hắn được anh em tù quý mến và kính trọng. Nàng cho rằng đó là lẽ tất nhiên. Chồng nàng bao giờ cũng tốt với mọi người. Chồng nàng nhìn mọi người ở gỏc độ tốt. Cái nhìn đọ lượng và nhân ái. Chồng nàng biết xử thế, dù là trong tù. Chồng nàng có bản lĩnh.
Cầm ba quyển Anna Karênina nhàu nát, nàng nghĩ: Suốt gần hai năm ngày nào hắn cũng bầu bạn với bộ truyện này, đã lật giở từng trang. Nàng không biết rằng đưa được ba quyển Anna cho anh bạn tù trẻ thật là một kỳ công. Hai người nằm xa nhau. Không thể công khai cho nhau mượn truyện trong buồng giam chung. Quản giáo biết sẽ tịch thu ngay.
Đêm ấy nàng lật từng trang quyển truyện. Trang bìa lót có chữ ký của người dịch: Tặng Tuấn - Ngọc Dương Tường. Đó là một thuở xưa và nàng càng hiểu hơn cái thực tại đắng cay. Nàng đọc bộ truyện. Nàng đã đọc Anna Karênina khi hắn còn chưa bị bắt. Khi nàng còn sống có đôi hạnh phúc. Nàng đọc lại không phải để thưởng thức văn chương của Tolstoi mà là để hiểu những gì hắn đã đọc. Nhất là những hàng chữ hắn ghi ở lề sách, những chỗ ngắt chương - những chỗ ấy có một khoảng giấy để trắng. Hắn ghi nhật ký ở đó. Rất vắn tắt vì khoảng giấy rất hẹp. Và nhợt nhạt vì cái bút Pilot của hắn hết mực, phải hút nước ở bô nước uống han gỉ vào để mực từ vét-xi, từ cựa thôi ra. Những dòng chữ quặn lòng nàng.
Ngày... Biết con Thương sáng tìm bố mà không được gặp bố. Con!
Ngày... Tiếng vợ chồng chim ríu rít mãi ngoài cửa sổ. Tiếng chim non chiêm chiếp. Những cơn chết trong lòng.
Trưa thứ 93: 93 là một tên truyện của Hugo. 93 cái bánh mỳ. 92 bữa cơm xà lim. 92 đêm. 13 chủ nhật xa con. Còn đúng 24 ngày nữa là vừa 4 tháng. Con gà gáy xa gọi mình về với mẹ cha.
Ngày... 28 Tết. Thứ sáu. Đêm qua mơ thấy Ngọc và con Nguyệt. Con Nguyệt hỏi: “Bố. Cái áo chim cò đâu? " Hai mẹ con nó ngồi bón cơm cho nhau ở trong buồng. Có cái gương to. Một con quỷ vào cắn mạt mình. Mình muốn soi gương để tìm mặt nình có vết lõm sâu. Rồi Ngọc ngã xuống hố nước lụt. Bế Ngọc lên giường. Suýt chết. Đứng ở cầu ao nói với mẹ: "Con ở trong tù chỉ nhớ cầu ao này thôi". Mình hỏi mẹ: “Đôi ngan đâu? ” “Nhốt rồi”. Mẹ bảo: "Cá to lắm. Chỉ chờ mày về thôi”. Một đêm toàn mộng mị. Bắt đầu ngày 99. Râu tóc tốt quá.
Ngày... Bước vào tháng thứ bảy. Mưa rào. 182 ngày xà lim. Sắp đến chương Kitty đẻ đây. Bao giờ vợ tôi đẻ.
Ngày... 324 ngày xà lim. 324 buổi sáng anh ngồi một mình trong màn cưới của chúng ta. Nó đã cũ rách. Một thời xưa, em ơi. Những vết muỗi no máu anh, anh giết chúng trên tường xà lim, đỏ tươi máu anh, đã đen lại. Rồi lại đỏ. Rồi lại đen. Ngày... Bao giờ chấm dứt cảnh quay mặt vào tường nhai cơm một mình.
Nàng đọc, nước mắt chảy lặng lẽ.
Nàng đã khóc nhiều. Nhưng chỉ khóc một mình. Hắn đã gửi thư ra khuyên nàng:
“Hãy cứng rắn và can đảm, em". Nàng cũng thấy cần phải như vậy. Khóc than nào có ích gì.
Thời gian còn học ở trường đại học, nàng cũng thấy cần phải như vậy. Khóc than nào có ích gì. Thời gian còn học ở trường đại học, nàng cắn răng lại mà học. Nàng hiểu nàng đã tụt xuống một nấc thang khác. Trước mắt bạn học, trước mắt thầy giáo, nàng là một phần tử không trong sạch, một người có chồng bị bắt tù vì đã chống lạí cách mạng. Trước con mắt mọi người, còn tội lỗi nào xấu xa hơn, ghê tởm hơn? Nàng đã viết nhiều thư cho hắn, nhưng chắc hắn không nhận được. Nàng ctĩng không nhận được thư hắn suốt thời gian nàng đi học. Anh em sinh viên nhiều người rất thương nàng. Mỗi lần nàng về P. thăm con, nghe ngóng tin tức của hắn, họ lại chở nàng ra bến xe. Nàng viết thư cho hắn: “Chúng mình lại sắp có con rồi, anh ạ. Con đường đi qua Vĩnh Tường ăn na, anh còn nhớ không. ".
Nàng xin phép bố mẹ chồng, đón con Thương lên Vĩnh phú để nàng đỡ buồn. Những khi nàng về P, một mình nó ở lại. Tám tuổi, nó đi be bờ tát cá, được một nồi cá diếc, kho, ăn dè phần mẹ. Nó biết cái gì đến với bố mẹ nó, anh em nó. Nó biết bố nó bị người ta bắt đi tù. Nó thương bố, thương mẹ. Có đêm thức giấc, nó thấy mẹ khóc thầm. Nó ôm lấy mẹ. Nó tự tắm giặt lấy để đỡ cho mẹ. Nó nấu nướng chờ mẹ đi học về. Nó muốn nó thật ngoan để mẹ vui.
... Vui thì nàng không vui được. Nhưng nàng đỡ được sự lo nghĩ về con cái. Để nó ở lại trường, nàng yên tâm. Nàng hiểu con Thương tám tuổi đã biết thân biết phận và điều ấy làm nhói lòng nàng.
Nàng về nghỉ đẻ mang theo cả nó về. May sao đúng dịp nghỉ hè của cả hai mẹ con.
Nàng nhận được giấy của Sở Công an gọi nàng lên thẩm vấn. Và thẩm vấn hết ngày này sang ngày khác.
Chỉ còn ba ngày nữa đẻ, nàng vẫn phải ngồi từ sáng đến trưa nghe người ta hỏi, người ta tra, người ta căn vặn. Nghe người ta giảng về đường lối chính sách, về sự trị bệnh cứu người. Và nghe người ta sỉ nhục chồng nàng. Nàng ngồi, bụng chửa vượt mặt, xảy xẩm choáng váng, máu tụ tím bầm chân, da mặt bóng và trong, tái xanh như người sốt rét. Nắng tháng Sáu như thiêu và sự căng thẳng làm mồ hôi chảy thành dòng trên người nàng.
Những điều ông Lan nói hắn là một phần tử bất mãn, chống đối, trai gái, hắn đã nhận hết tội lỗi cứ trôi tuột qua tai nàng. Nàng không hề tin chồng nàng như vậy Nàng ngơ ngác: "Sao công an lại đi làm cái việc chia rẽ vợ chồng người ta nhỉ? ”. Nàng chỉ muốn được nằm nghỉ. Nàng mệt quá. Đầu óc quay cuồng, ngồi cũng còn không nổi, nữa là nghe những diều phân tích. Họ gọi nàng liên tiếp. Như muốn tấn công vào hệ thần kinh vốn đã suy yếu của nàng. Nàng trả lời ngắn và không giấu giếm sự mệt mỏi. Nàng phẫn nộ vì người ta sỉ nhục hắn, nhưng nàng chỉ khẽ khàng:
- Thưa anh. Tôi không biết những hành vi phạm pháp của chồng tôi.
- Bây giờ nghe anh nói, tôi mới biết chồng tôi đối với tôi không tốt như vậy.
Đứa con trong bụng đạp mạnh. Nàng cố ghìm để khỏi kêu lên, cảm thấy ngây ngất như dang cùng với cái ghế từ từ chìm sâu xuống lòng đất.
Ngồi trước mặt, ông Lan mím cạp môi nghiêm khắc, nhìn nàng chăm chú như thôi miên:
- Bên an ninh chúng tôi mời chị lên đây để giúp chị thấy rõ bản chất của anh Tuấn. Chính sách của Đảng là rõ ràng. Chị cũng thấy đấy. Chồng làm chồng chịu, bố làm bố chịu, con làm con chịu. Anh Tuấn bị bắt, chị vẫn được đi học. Chế độ ta ưu việt ở chỗ ấy...
Nàng cảm thấy sắp ngất đến nơi. Nàng nhăn mặt và bíu vào ghế cho khỏi ngã. Để tĩnh trí, để đầu óc sáng suốt trở lại, nàng nghĩ đến chuyến đi của nàng với hắn lên trường gần một năm trước. Lúc đó anh ở bên em. Hai chúng mình lên tàu mà không biết xuống đâu. Chị phải cùng với bên an ninh chúng tôi giúp đỡ chồng chị tiến bộ. Chúng tôi đã có đủ bằng chứng. Chúng mình tắm với nhau ở sân kho hợp tác giữa đồng. Anh cứ ca ngợi mãi ông thủ kho. Đã bao lần em đi từ trường về qua con đường ấy. Em cũng rất cảm ơn ông ấy. Đó là một thực tế, chính anh Tuấn đã nhận như vậy. Nhà anh chị có lúc nào không nhiều khách. Mất cảnh giác trong giao du. Phát ngôn bừa bãi... Em chưa một lần nào rẽ vào kho hợp tác dể gặp lại ông ấy. ông ấy không hiểu đã cho chúng mình những gì. Ông ấy không hiểu rằng ông đã tốt như thế nào. Sao lúc ấy chúng mình còn trẻ thế. Em cảm thấy mình hoàn toàn suy sụp, mình già lắm rồi. Như một bà già đối đối mặt với cái chết. Chị với trách nhiệm làm vợ, mà chúng tôi biết chị là người vợ rất yêu chồng, phải cùng chúng tôi cứu anh ấy. Rất may là chúng tôi đã dừng anh ấy lại kịp thời. Tuổi trẻ đã chết hẳn rồi, anh ạ. Anh. Bây giờ. Giờ này. Cái lúc em đang ngồi để người ta hỏi cung này, anh ở đâu? Anh có biết em bị hành hạ thế này không? Anh đã biết chúng mình sắp có con nữa chưa? Theo tính toán của em chỉ ngày một ngày hai thôi.
Đúng như nàng dự tính. Sáng hôm sau nàng trở dạ.
Thằng Hiệp, con Thương sợ hãi nhìn mẹ vật vã, rên rỉ.
- Hiệp ơi. Sang gọi chú Bình cho mẹ...
Thằng Hiệp chạy sang cơ quan báo, đúng lúc đang họp toàn thể phóng viên. Bình xin phép Phan Lâm, tổng biên tập báo, đưa Ngọc đi bệnh viện.
Bế đứa con mới sinh, nàng nghĩ tới nỗi cô đơn, sự hãi hùng, cái nghèo túng đang vây quanh nàng. Nàng nhờ người đi mua xôi. Đẻ xong nàng đói. Đói và nghĩ rằng mình lỡ hẹn với ông Lan. Ông Lan vẫn chờ nàng để hôm nay làm việc tiếp. Nàng không thể nhờ ai đến báo cáo với ông Lan rằng nàng đã đẻ "mẹ tròn con vuông", nàng đang nằm bệnh viện, nên không thể tới để ông hỏi cung tiếp được. Rồi nàng nghĩ: Công an có mặt khắp nơi. Hẳn ông không cho là nàng nói dối.
Đợt hỏi cung dở dang ấy được tiếp tục sau khi nàng đẻ, sau khi nàng từ bệnh viện về nhà. Thấy mẹ về con Thương, thằng Hiệp mừng như chó gặp lại chủ. Gần một tuần lê chúng sống với cô đồng hồ bên cạnh. Nay mẹ đã về. Lại có thêm em bé đế chúng bồng bế, nựng niu, chuyện trò. Chúng được ăn cơm với mẹ, ngủ với mẹ. Với cả em bé. Chúng được làm vui lòng mẹ để mẹ đỡ buồn.
Vừa về nhà: Ngọc đã phải mò xuống bể (nay luôn cạn) vét nước, giặt giũ. Những người hàng xóm nhìn nàng ái ngại. Nàng tránh những cái nhìn ấy. Hai mươi ngày sau khi sinh con, nàng nhận được giấy gọi của Sở Công an. Chắc các ông ấy cũng nghĩ nàng đã hoàn toàn bình phực và phải kết thúc đợt hỏi cung đúng kế hoạch để hoàn chỉnh hồ sơ về hắn. Cũng có thể các ông ấy cho rằng nàng là người hiểu hắn nhất, đồng thời là cái mắt xích yếu nhất và dây là thời điểm thích hợp - thời điểm người phụ nữ sau khi đẻ - dễ tấn công nhất, để từ nàng mà kết thúc vụ án có vẻ như sẽ lằng nhằng này.
Nàng ngồi nghe ông Lan ân cần hỏi thăm chuyện sinh nở của nàng. Ông Lan quan tâm đến cả trọng lượng sơ sinh của đứa bé, hỏi nàng đặt tên nó là gì. Ông ân cần hỏi nhiều đến sức khỏe nàng, hoan nghênh nàng dự định vẫn tiếp tục đi học. Ông nói đến trách nhiệm của nàng với chồng, trách nhiệm làm mẹ của nàng với các con. Cả trách nhiệm làm bố của hắn. Những điều ông làm cũng chỉ vì trách nhiệm ấy. Nếu nàng muốn hăn sớm trở về...
Nàng không nhớ được ông Lan đã hỏi những gì, đã ghi chép những gì. Nàng chỉ nhớ nàng tức sữa. Nàng nghĩ đến con, đến đứa bé mới sinh mà đã chịu bão tố rồi. Thằng bé ngủ chưa. Để con chị nấu cơm.
Thằng bé đái ỉa, con chị có biết đường thay cho em không? Nàng đã dành dụm được một hộp sữa, bảo con Thương pha vào chai cho em bú. (Nàng đã tráng nước sôi chai và núm về cao-su sẵn cho nó trươc khi lên Sở Công an). Không biết nó có làm được không. Khéo thằng bé lại sặc mất thôi. Nắng tháng Bảy gay gắt, nàng ngồi im lặng, mồ hôi đẫm áo. Căng hết thần kinh để nén sự phẫn uất từng phút từng phút chực bùng lên. Căng hết thần kinh để chịu đựng. Hai bầu về tức sữa, cương lên cứng như đá, nóng rực như phát sốt. Khi sữa chảy ướt đầm áo, ngồi trong phòng hỏi cung, nàng hiểu rằng lúc đó thằng bé ở nhà đang khóc, đang đòi bú.
Mấy ngày liền như vậy.
Kết thúc cuộc hỏi cung nàng tắt hy vọng. Nàng biết những gì sẽ đến qua câu hỏi moi móc, đầy ác ý và hiểm độc của ông Lan. Qua cả những lời ông giảng giải, động viên nàng tin tưởng. Qua cả những lời bộc lộ sự thông cảm của ông đối với nàng, với các con nàng, sự đau xót của ông khi ông phải làm những việc như vậy.
Nàng đưa bé Dương lên trường tiếp tục học, dù giờ đây việc học hành khó khăn quá sức nàng. Con Thương vừa đi học vừa trông em. Không biết ý kiến của hắn, nàng tự quyết dịnh vẫn tiếp tục học. Đó là khát vọng của nàng và cũng là mong ước của hắn. Nàng tin hắn sẽ ủng hộ quyết định của nàng, không bỏ dở, không chịu lùi bước trước khó khăn. Mỗi lần nghỉ lễ, nghỉ học kỳ, nàng bế bé Dương ra bến xe. Về Hà Nội. Về nhà. Để nghe ngóng tin chồng. Để sống trong không khí đùm bọc của bố mẹ chồng, để săn sóc thằng Hiệp, con Nguyệt.
Vất vả, đau khổ, nghèo túng, nheo nhóc, nhưng nàng vẫn học. Nàng không chỉ học cho mình. Nàng còn học cho cả hắn. Khi mang bầu bé Dương. nàng ăn rở khoai lang. Giờ nàng cũng ăn thêm nhiều khoai, bởi vì tiền đâu mà đong gạo chui nấu cơm ăn sáng. Con Thương đi móc cua, nấu canh cua đồng, mẹ con cải thiện. Mùa nóng, nàng vừa thức khuya học, vừa quạt cho các con. Mùa rét, rét trên vùng núi giá băng cả không khí, cứng đơ đến từng ngọn cỏ, ba mẹ con ôm nhau đắp cái chăn một của hắn được phát hồi hắn đi thanh niên xung phong, quá cũ và mỏng. (Cái chăn bông to nàng đã gửi vào tù cho hắn). Nàng học không nợ một môn nào.
Nàng cắn răng lại mà sống, mà nuôi con, mà học. Mặc mọi người bình phẩm, khinh bỉ, xầm xì. Điều đau khổ nhất không phải là những khó khăn về vật chất, tuy nó thường xuyên là mối ám ảnh, đe dọa, nhọc nhằn, làm méo mó đi khuôn mặt nàng. Nỗi đau khổ nhất là không thể than thở cùng ai. Nó đóng cục lại trong người nàng. Nó kết lại trong tâm nàng. Nó làm nàng xa lánh mọi người, nàng cô đơn với nỗi đau quá lớn, không có ai để mà thổ lộ. Các con còn nhỏ quá. Bố mẹ chồng đã già, lại phải nuôi con cho nàng, nàng không thể hành hạ thêm các cụ. Anh em mỗi người một phận. Bè bạn, những người tốt chỉ biết nhìn nàng với cặp mắt ái ngại. Vả lại biết nói chnyện gì. Vả lại ai cũng còn phải vật lộn để sống, ai cũng mang trong lòng một nỗi lo âu.
Thanh minh là chồng nàng không có tội ư? Kêu ca khổ ư? Không được. Những điều đó bao hàm một ý chống đối. Hơn nữa chồng nàng bị bắt quá lâu rồi. Với mọi người không còn là chuyện thời sự nữa. Chỉ riêng mình nàng chuyện đó vẫn còn tươi máu.
Không. Không ai có thể hiểu được điều kinh khủng ấy. Cái điều không có một người để mà chia sẻ. Đó là sự khủng khiếp nhất trong suốt năm năm hắn đi tù Chẳng có ai hiểu được.
Tết thứ hai hắn ở trong tù, nàng vẫn chưa được gặp mặt hắn. Nàng gửi tiếp tế cho hắn. ăn Tết xong, nàng bế bé Dương mới bảy tháng và con Thương đi tàu lên trường. Mọi tính toán của nàng trong chuyến đi ấy đều sai lệch. Chỉ vì muốn ở lại thêm một ngày với bố mẹ, các con, muốn ở gần nhà giam 75 thêm một ngày, nàng đi tàu đêm lên Hà Nội.
Mười giờ tối mồng sáu tết, ba mẹ con từ ga Hàng Cỏ đến nhà anh chị Diệu. Nàng định ngủ ở đó, sáng hôm sau đáp tàu đi Vĩnh Phú. Nàng một tay bế con, một tay xách túi lần mò từng bậc thang gác tối. Con Thương không nói một lời, mang nặng không kém mẹ, theo sau. Nàng gõ cửa. Không ai trả lời. Nàng lấy tay sờ cánh cửa. Hai khóa. Nàng choáng váng và thất vọng. Bác đi vắng rồi, con ạ. Ba mẹ con lại dò dẫm xuống thang.
Đứng dưới lòng đờng, nàng suy nghĩ, rồi bảo con:
- Đi con.
- Đi đâu hở mẹ?
Con Thương mệt, nhưng nó thương mẹ nó hơn. Nàng dắt tay nó.
- Đến đền Ngọc.
- Nhà ai hở mẹ
- Bác Lê Bàn.
Lê Bàn ở đền Ngọc với cụ Từ, Nàng biết vậy vì chồng nàng vẫn nói.
Quãng đường dài như như vô tận. Qua chiếc cầu, nàng bước vào trong đền. Vắng quá. Không một ai. Mọi cửa đều đóng. Nàng gọi tên Bàn. Nàng chờ tiếng trả lời và dáng người quen thuộc của Bàn bước ra.
Nàng đi cầu may qua các khung cửa im lặng như tở. Nàng đứng nhìn mạt nước hồ thăm thẳm. Giá bây giờ có hăn ở bên, để nàng dựa vào hắn, để hắn quyết định, để hắn đưa nàng di. Bây giờ, chính nàng phải quyết định. Chính nàng là trụ cột. Nàng nhìn xuống mái tóc con Thương, nó cũng đang nhìn ra mặt hồ, không dám hỏi mẹ. Về Cửa Nam thôi, con ạ.
Nó ngoan ngoãn đi theo nàng. Người nàng rã rời. Con Thương lầm lũi, có lúc ngã chúi. Nàng xách thêm cái túi cho nó. Nhưng nó không nghe:
- Con mang được. Con chỉ buồn ngủ quá. ở Cửa Nam có ai. hở mẹ?
Nàng im lặng.
- Cửa Nam không có ai đâu, con ơi. Nhưng mẹ sẽ tìm chỗ cho con ngủ.
Nàng xông vào nhà người gác được tàu xin ngủ nhờ. Nàng chìa cho họ nhìn bé Dương bảy tháng để thêm trọng lượng cho lời cầu khẩn. Nhưng người ta không cho. Dù nàng van xin. Người ta bảo nàng ra đồn công an mà ngủ.
Nàng bơ vơ giữa thành phố Hà Nội của nàng. Thành hố những năm tháng đẹp nhất của tuổi dậy thì, tuổi con gái, tuổi yêu. Thành phố nàng cắp sách đến trường. Bè bạn ríu rít như một bầy chim, áo dài màu như một vườn hoa. Thành phố nàng đi lao động xã hội chủ nghĩa, đắp đường Thanh Niên, công viên Thống Nhất. Thành phố một thời tin tưởng. Thành phố của mối tình say đắm với hắn, của cuộc đời rộng mở mà nay không chỗ dung thân.
Mấy anh nàng đều ở tập thể và quá xa. Còn những người bạn khác thì nàng không muốn phiền vào những lúc đêm hôm khuya khoắt. ôi, lòng tự trọng của một người sa cơ thất thế. Cách xử sự của người bị dồn đến bước đường cùng. Nàng trải ni-lông nằm ở trước cửa mậu dịch Cửa Nam.
Con Thương lăn ra ngủ. Bé Dương ngậm vú.
Nàng kéo chân con Thương vào, ủ cho nó. Nàng định thức suốt đêm trông con, trông đồ đạc. Nhưng nàng không chịu được nữa. Nàng nằm xuống, lấy áo bông, lấy khăn, lấy tã đắp cho con, cho nàng. Nàng ngủ chập chờn trong nỗi lo sợ bị mất cắp, con nàng bị lạnh và trời có thể đổ mưa...
Sau này nhớ lại, nàng tự nhủ: Thật may, thời đó an ninh xã hội còn chưa đến mức như bây giờ. Chưa tệ hại như bây giờ. Nếu không chẳng biết chuyện gì sẽ đến...
Hôm sau nàng lên trường. Nàng học. Không gì cản trở được nàng học tập.
Hai năm trôi qua như vậy.
Thì có công văn từ P. gửi lên trường gọi nàng về. Nàng không được học nữa vì lý lịch xấu, có một tên chồng đi tù, phản cách mạng. Nàng bị đuổi học.
Điều ấy thật choáng váng tuy nàng đã lường trước. Nó đã đến, chấm dứt chuỗi lo lắng, nơm nớp, hồi hộp trong suốt thời gian nàng đi học. Nàng chỉ thật sự thất vọng vì cái công văn bỏ ngỏ. Cái công văn chính thức không cho nàng đi học gửi lên trường, không được dán kín, vứt ở văn thư và được chuyền tay nhau rất nhanh. Người ta đọc chỉ vì tò mò. Đề tài ấy làm vui lên được đôi chút những người sống ở vùng trung du xa xôi hẻo lánh này.
Hai lần nhục nhã, hai lần đau đớn, nàng thu xếp chăn màn, phích, chậu, nồi, quần áo, tã lót. Nàng đi trước hàng trăm con mắt như người bị gọt gáy bôi vôi.
Ba mẹ con rời trường. Lại những cảnh vạ vật bến tàu, bến xe. Con Thương hiểu tất cả. Nó chơi với em ở những chỗ nghỉ. Nó mang nặng những lúc đi đường. Thằng Dương bé bỏng nào biết gì. Nó bú, nó ngủ. Nó đái, ỉa. Nó khóc. Mặt nó đỏ bừng lên như người bị sốt vì nắng, nóng.
Ba mẹ con đi, dắt díu như người phiêu bạt.
Ba mẹ con đi, bồng bế như người chạy loạn năm nào. Nàng hiểu rằng nàng không còn hy vọng gì ở tương lai.
Nàng biết nàng đã bị bịt mọi lối, mọi con đường tiến thủ. Nàng chỉ có thể sống theo cái nghĩa tồn tại sinh vật. Tồn tại sinh vật cũng vô cùng khó khăn. Một mình nàng phải kiếm sống cho năm miệng ăn, lại phải dành dụm đi tiếp tế cho chồng. Tồn tại sinh vật với nàng cũng khó khăn, vì chính nàng cũng đã bị triệt hạ, bị đốn ngã.
Trở về cơ quan cũ, nàng được chuyển sang làm phụ kho, làm bốc vác. Những kiện vải nặng, những chồng quần áo may sẵn oằn lưng. Nàng cắn răng chịu đựng, cố gắng trong mọi việc như những người sa cơ thất thế biết mình phải làm gì và không được phép có một biểu hiện chán nản hoặc không hoàn thành nhiệm vụ. Phải đứng vững, dù thế nào chăng nữa. Phải đứng được và đừng ngã.
Nàng đã hiểu nàng chỉ được hưởng cái gì người ta cho hưởng. Bắt phong trần phải phong trần. Nàng chấp nhận và mong ước phần tối thiểu nhất: sự đoàn tụ Nhưng làm sao có được. Ông Lan đã giảng cho nàng: Chổng nàng có tội, nhưng chiếu cố đến cả hai gia đình đều có công với cách mạng, trên không đưa ra truy tố. chỉ đưa đi tập trung cải tạo. Sau nay giả dụ có phải can án nữa thì chỉ tính là có tiểu sự chứ không phải tiền án. Đó là sự nhìn nhận toàn diện, khách quan, có lý có tình: Vừa tính đến mức độ phạm tội của hắn, vừa tính đến đóng góp của gia đình với cách mạng.
Nàng không hiểu sự khác biệt giữa án và tập trung. Nhưng nàng mong chồng nàng được ra tòa. Nếu chồng nàng có tội thì hãy công bố cho mọi người, kể cả nàng và gia đình được biết những tội lỗi ấy.
Nàng cũng nghĩ không bao giờ chồng nàng lại can án, nên cái điều hắn được coi như chỉ có tiền sự chứ không phải tiền án với nàng cũng bằng thừa.
Nàng chỉ biết chồng nàng đi tù một cách hoàn toàn phi lý và dần dần nàng hiểu thực chất cái án tập trung. Nàng làm đơn đi khắp nơi. Với nỗi đau trong lòng, nàng kêu gọi công lý. Hắn cũng viết thư bí mật gửi ra cho nàng, bảo nàng làm đơn kêu oan cho hắn. Nào là Trung ương, nào là Quốc hội, nào là Thanh tra, nào là Bộ Công an, nào là Tổng Công đoàn... Nàng ghi những địa chỉ trên phong bì mà lòng lại hy vọng. Đó là những người, những nơi cả nước đặt niềm tin, những nơi quyết định tất cả. Những người sáng suốt, công minh, nhân hậu, thương dân, mong dân được hạnh phúc. Đó là Đảng của giai cấo vô sản và nhân dân lao động đã ghi trên lá cờ của mình dòng chữ: "Tất cả vì hạnh phúc của nhân dân", là một chính quyền của dân, do dân, vì dân, khác hẳn mọi chế độ thống trị trước về bản chất, đối lập nhau như nước với lửa. Vả lại nàng chỉ xin điều tối thiểu nhất, đơn giản nhất: Có công thì thưởng, có tội thì phạt. Nàng chỉ mong chồng nàng được hưởng luật pháp. Nhất định đơn của nàng sẽ được cứu xét. Nàng bảo bố chồng cũng làm đơn nhân danh một người cha già, một gia đình tham gia cách mạng trước tháng Tám năm 1945 đã được tặng bằng khen "Có công với nước".
Vừa đi làm, vừa lo về quê thăm con, lo tiếp tế cho hắn, nàng còn lo đơn từ, đánh máy gửi lên Trung ương và tìm cách đưa tận tay các ông lãnh đạo thành phố. Nhưng nàng chẳng gặp được ai. Nàng chỉ nhìn thấy những chiếc ô-tô bóng loáng từ những biệt thự sang trọng và kín đáo lao ra phố, phả bụi vào mặt nàng. Người bảo vệ nắm vai nàng, đẩy nàng về một bên:
- Đến cơ quan. Có việc gì đến cơ quan.
Đến cơ quan. Nghĩa là đơn của nàng, niềm tin của nàng, toàn bộ hy vọng của nàng bị ném vào sọt giấy.
Không một ai trả lời nàng. Không một ai hiểu được rằng đằng sau những dòng chữ đánh mấy bình thường ấy là máu, là nước mắt, là đời người, là hy vọng sống lại.
Tiếng kêu cứu của nàng rơi vào hư vô. Không một hồi âm. Nó lọt vào thăm thẳm.
Giá ông Hoàng còn làm bí thư thành ủy ở đây. Hẳn là nàng đã được gặp rồi. Ông Hoàng còn làm bí thư thì chồng nàng đã chẳng bị bắt. Nếu ông Hoàng còn làm bí thư thành ủy. Một câu nói của ông Hoàng sẽ quyết định tất cả. Sẽ trả lại cho nàng cuộc sống. Trả lại cho chồng nàng, các con nàng cuộc sống. Cất được cho bố mẹ nàng khổ đau, nhục nhã. Nhưng ông Hoàng đã về Hà Nội. Làm một phó ban gì đó của Trung ương.
Ông Hoàng rất biết hắn. Có lần sau khi đọc một loạt bài điều tra của hắn về công tác quản lý xí nghiệp, ông Hoàng đã cho mời hắn sang làm việc riêng với ông, trò chuyện rất tâm đắc.
Hắn đã kể cho nàng nghe tất cả. Hắn hớn hở bảo nàng:
- Anh vừa uống trà chỗ ông Hoàng về. Thật là một người tuyệt vời. Ông Hoàng gọi điện cho anh: "Có trà ngon sang mình uống nhé". Hoặc: ông Hoàng gọi điện hỏi anh có đi Hà Nội không? ô-tô rộng. Mai anh đi nhé. Lên Nhà Thanh Niên xem có vay thêm được ít tiền tạm ứng nào không?
Hắn tặng ông Hoàng sách của hắn, kể với ông những dự định. Rồi một hôm, Cao, phóng viên báo T, cháu ông Hoàng về công tác, đến nhà hắn nói với nàng về hắn: ông Hoàng nói với tôi: "Thằng Tuấn nó viết được tiểu thuyết lớn về công nhân đấy".
Giá ông Hoàng còn làm Bí thư thành ủy ở đây...
Nàng đến đưa đơn và xin gặp ông lãnh đạo thành phố đương nhiệm. Nhưng không thể nào gặp được.
Bình, người bạn thân nhất của hắn và giờ đây là người nàng có thể bàn định, kể lể nỗi niềm, lắc đầu bảo nàng: ông K (tên ông lãnh đạo thành phố hiện nay) là giám đốc Sở Công an chuyển sang. Ông Trần là quân của ông K. Thế nào ông K chẳng bênh ông Trần. Ông K lại mâu thuẫn với ông Hoàng. Mà Tuấn được ông Hoàng cưng. Kêu ở thành phố không ăn thua gì đâu, kêu lên Trung ương mới có hy vọng được giải quyết.
Kêu lên Trung ương. Nàng đã kêu lên Trung ương. Nàng đã kêu vào thăm thẳm.
Ba năm qua đi. đã hết lệnh đầu tiên. (Nàng đã biết cách tính thời gian tù bằng lệnh, một cách tính thật khoáng đạt, hào phóng). Hắn vẫn chưa được về. Anh Thân gặp gỡ những ông Quảng, ông Lan ở các hội nghị do thành phố tổ chức. Người ta nói với anh: Hắn chưa được về vì chưa chịu nhận tội, hắn vẫn còn chủ quan lắm. “Nhất nhật tại tù thiên thu tại ngoại” đâu phải chuyện đùa. Bắt một người đã khó. Bắt một cán bộ công nhân viên càng khó hơn. Phải cân nhắc, suy tính, đâu chúng tôi dám làm bừa. Phải có đủ tài liệu trong tay".
Vậy là hắn phải tù thêm lệnh nữa rồi. Anh Chân tìm mọi cách gặp ông Trần, người bạn cùng một cấp ủy trong những năm chống Pháp gian khổ nhất. Ông cũng bảo anh Chân là hắn đánh giá mình không đúng, chủ quan lắm. Ông Trần cũng như các ông Quảng, ông Lan không bị tù mà chỉ bắt người khác vào tù thôi, nên không hiểu để hắn ở thêm ít ngày nữa đói với hắn, đối với nàng là như thế nào. Họ đều thuộc câu nhất nhật tại tù, nhưng hẳn chẳng bao giờ nghĩ đến thực chất ghê gớm của câu nói ấy. Sao lại có thể giúp một người chữa bệnh chủ quan bằng cách cho người ta vào tù nhỉ.
Nàng lại phải chờ đợi hơn nửa nằm nữa mới được tin hắn trở về 75.
Nhưng rồi hắn lại ra đi.
Lúc hắn ngồi trên xà lim lưu dộng, đi qua đầu làng trên đường trở lại Q.N là lúc nàng đang đi làm. Cơ quan đã chuyển về thành phố. Nhận được tin khủng khiếp ấy nàng hoàn toàn gục ngã. Nàng định đi Q.N thăm hắn, nhưng chuyến đi thăm cứ bị lùi lại. Bé Dương bị viêm họng. Rồi nàng ốm. Rồi công việc cơ quan.
Rồi đến ngày 16 tháng 4, B52 rải thảm. Cả thành phố náo động. Nàng và con Nguyệt kẹt ở bến phà. Hàng nghìn người nghẽn ở bến, mắt đăm đăm nhìn lên trời chờ máy bay đến, chờ bom rơi giết chết mình. Nàng không hiểu đã lấy đâu ra sức khỏe, một tay giữ con Nguyệt để nó khỏi lạc, khỏi bị xô đẩy, tay kia giữ ghi-đông xe dạp bị kẹt cứng suốt nửa ngày ở đó.
Rồi nàng thấy mình ở giữa phà. Con Nguyệt vẫn đứng bên cạnh nàng.
Nàng đạp xe, với túi xách treo ghi-đông, túi dết khoác ngang lưng, con Nguyệt phía sau, vượt hai mươi ki-lô-mét về nhà. Bố mẹ chồng, ba đứa con chạy ra đón nàng, mừng như nàng vừa sống lại.
Hai tháng sau nàng chuẩn bị đi Q.N thăm hắn thì nhận được thư hắn: Hắn đã chuyển trại rồi. Lại một lần nữa nàng gục ngã. Nàng tự nguyền rủa mình. Vì sao khi hắn còn ở QN, nàng không đi thăm hắn? Đã đành là con ốm, công việc cơ quan, nhưng nếu quyết tâm, nàng vẫn đi được.
úp mặt trên ngực chồng, nàng nghĩ tới con đường đi Q.N, rồi con đường đi V.Q xa hàng trăm ki-lô-mét. Nàng đạp xe đạp. Phà, đò, nhiều dốc, nhiều đèo. Chiều tà vẫn một mình, với bao túi tắm, miệt mài giữa núi rừng. Nàng không ngờ trong người mình lại có ngần nấy sức lực, ngần nấy quyết tâm. Khi đi còn hăng hái vì ý nghĩ sắp được gặp chồng làm nàng thắng được mệt nhọc, vất vả. Khi về mới thật là một cực hình. Mệt mỏi, ê ẩm, rã rời và một câu hỏi: bao giờ gặp lại chồng. Nhất là khi mở khóa bước vào buồng, một mình, trống rỗng. Vĩnh biệt những con đường rừng hàm dọa nuốt chửng đời người ấy. Vĩnh biệt kiếp sống đen tối ấy. Chồng nàng đã trở về căn buồng này cùng nàng, quen thuộc, dù từ một thế giới khác, nhưng vẫn là chồng nàng, quen thuộc. Như trước đây. Như nàng vẫn nghĩ. Như nàng vẫn mong đợi.
Nàng lại nhẹ nhàng nằm xuống cạnh hắn.
hết: Chương 29, xem tiếp: Chương 30
## No comments:
Post a Comment


markdown:
Diễn đàn chính thức sinh viên Học viện Ngân Hàng
Trang chủ
Thành viên
>
sweetjolin
>
Hoạt động cuối:
11/10/11
Tham gia ngày:
11/10/11
Bài viết:
0
Đã được thích:
0
Điểm thành tích:
0
sweetjolin
New Member
sweetjolin được nhìn thấy lần cuối:
11/10/11
Tin nhắn hồ sơ
Các bài đăng
Thông tin
Hiện tại không có tin nhắn trong hồ sơ của sweetjolin.
Show Ignored Content
Đang tải...
Xem
Tương tác
Nội dung:
Tìm tất cả nội dung bởi sweetjolin
Tìm tất cả chủ đề bởi sweetjolin
Đăng nhập bằng Facebook
Đăng nhập bằng Google
Tên tài khoản hoặc địa chỉ Email:
Bạn đã có tài khoản rồi?
Tích vào đây để đăng ký
Vâng, Mật khẩu của tôi là:
Bạn đã quên mật khẩu?
Duy trì đăng nhập
Diễn đàn chính thức sinh viên Học viện Ngân Hàng
Trang chủ
Thành viên
>
sweetjolin
>
Trang chủ
Diễn đàn
Video
Video
Liên kết nhanh
Video ngẫu nhiên
Video
Playlists
Diễn đàn học tập
ĐĂNG NHẬP | ĐĂNG KÝ
Diễn đàn
Liên kết nhanh
Tìm kiếm diễn đàn
Watched Tags
Bài viết gần đây
Menu

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

Vary: Accept-Encoding

Cache-control: private, max-age=0

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vietnix-Cache: HIT from backend


markdown: Tiếp bước cho sự khởi nghiệp của bạn công ty chúng tôi - thanhlapcongtyPRO chuyên tư vấn khởi nghiệp và cung cấp dịch vụ thành lập doanh nghiệp uy tín. Đến với chúng tôi, bạn sẽ được giúp đỡ nhiệt tình từ các chuyên viên chuyên về : • Tư vấn thành lập doanh nghiệp. • Tư vấn thuế. • Tư vấn kế toán. • Tư vấn hệ thống kế toán. Chúng tôi sẽ giúp bạn an tâm hơn với các dịch vụ : • Dịch vụ thành lập doanh nghiệp: chúng tôi tạo điều kiện cho bạn tập trung với dự án kinh doanh của bạn hơn cũng như tránh được các thủ tục giấy tờ phiền phức. • Dịch vụ kế toán– Dịch vụ kế toán thuế: giải quyết dùm bạn những vấn đề liên quan đến kế toán, thuế, tránh được cho bạn những rủi ro không đáng có. • Dịch báo cáo thuế: Kê khai và nộp các loại thuế giúp công ty của bạn. • Dịch vụ báo cáo tài chánh: Kê khai các báo cáo cho công ty của bạn tránh các thất thoát không đáng có. • Song song với các dịch vụ trên công ty còn cung cấp dịch vụ đăng ký nhân sự, chúng tôi sẽ thay mặt công ty làm việc cơ quan chức năng về các mảng như bhyt, bhxh của nhân sự công ty bạn, cũng như các vấn đề phát sinh liên quan. Chúng tôi sẽ giúp bạn tránh được việc truy thu thuế và nộp phạt cho cơ quan chức năng thông qua việc hỗ trợ xây dựng hệ thống kế toán và giám sát hệ thống kế toán, hoàn thiện sổ sách kế toán, sổ sách tài chánh, số sách báo cáo thuế: tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của công ty bạn. Bên cạnh đó chúng tôi luôn hỗ trợ bạn qua các tài liệu hướng dẫn hoàn toàn miễn phí : video hướng dẫn báo cáo thuế, video hướng dẫn báo cáo tài chánh, tài liệu hướng dẫn báo cáo thuế, tài liệu hướng dẫn báo cáo tài chánh. Để kiểm chứng chất lượng phục vụ của chúng tôi mời bạn ghé thăm website thanhlapcongtypro.com với sự phân tích về các mặt • Ưu khuyết điểm của dịch vụ kế toán. • Ưu khuyết điểm của dịch vụ báo cáo thuế. Hãy đến với Làm Việc Thông Minh, chúng tôi cam kết đó sẽ là quyết định sáng suốt nhất của bạn!!!! Liên hệ làm thủ tục thành lập doanh nghiệp : • Trụ sở chính: 428 Điện Biên Phủ, P.11, Q10, TPHCM • Điện thoại: (08) 38 329.529 • Fax: (08) 38 329.579 • Website: http://www.thanhlapcongtypro.com/ • DTDĐ: 0916.298.299 (Bộ phận kinh doanh) Từ khóa : thanh lap doanh nghiep, dich vu thanh lap doanh nghiep, tu van thanh lap doanh nghiep, thanhlapdoanhnghiep, thanhlapdn, khoi nghiep, tu van khoi nghiep, tu van ke toan, tu van thue, dich vu ke toan, dich vu ke toan thue, bao cao thue, bao cao tai chinh, dich vu bao cao thue, dich vu bao cao tai chanh, he thong ke toan, tu van he thong ke toan, giam sat he thong ke toan, so sach ke toan, so sach tai chanh, so sach bao cao thue, dang ky nhan su, bhxh, bhyt, uu khuyet diem dich vu ke toan, uu khuyet diem dich vu bao cao thue, video huong dan bao cao thue, video huong dan bao cao tai chanh, tai lieu huong dan bao cao thue, tai lieu huong dan bao cao tai chanh


markdown:
# CƠ CHẾ HỖ TRỢ TÀI CHÍNH TỪ PHÍA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM
Chia sẻ: Nguyễn Kiều Trinh | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:24
lượt xem 55
download
![](http://image.tlvnimg.com/document/thumbnail/2010/20100731/daisyshop/80x100/ho_tro_dn_vua_va_nho_049.jpg)
##
CƠ CHẾ HỖ TRỢ TÀI CHÍNH TỪ PHÍA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM
[Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ](javascript:void(0);)
Download
![](http://static.tlvnimg.com/b2013az/templates/version1/default/images/down16x21.png)
Trên thực tế, việc xác định thế nào là DNNV thường được xem xét phù hợp với từng giai đoạn phát triển kinh tế, trình độ trang bị kỹ thuật, tình hình giải quyết việc làm và mục đích của việc xác định
Bình luận(0)
[Đăng nhập để gửi bình luận!](javascript:void(0);)
##
Nội dung Text: CƠ CHẾ HỖ TRỢ TÀI CHÍNH TỪ PHÍA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở VIỆT NAM
- COÂNG TRÌNH NCKH CAÁP BOÄ: CÔ CHEÁ HOÃ TRÔÏ TAØI CHÍNH TÖØ PHÍA NHAØ NÖÔÙC ÑOÁI VÔÙI DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA ÔÛ VIEÄT NAM ÑEÁN NAÊM 2010 TRONG BOÁI CAÛNH HOÄI NHAÄP QUOÁC TEÁ Chuû nhieäm ñeà taøi: GS.TS Döông Thò Bình Minh Phoù chuû nhieäm ñeà taøi: TS. Söû Ñình Thaønh Caùc thaønh vieân: TS. Ung Thò Minh Leä TS. Vuõ Thò Minh Haèng ThS. Phaïm Ñaêng Huaán ThS. Nguyeãn Thò Huyeàn ThS. Buøi Thò Mai Hoaøi TOÙM TAÉT COÂNG TRÌNH I. DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA VAØ CÔ CHEÁ HOÃ TRÔÏ TAØI CHÍNH TÖØ PHÍA NHAØ NÖÔÙC ÑOÁI VÔÙI DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA TRONG NEÀN KINH TEÁ THÒ TRÖÔØNG ÔÛ VIEÄT NAM 1.1. Khaùi quaùt veà doanh nghieäp nhoû vaø vöøa 1.1.1. Khaùi nieäm doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Doanh nghieäp nhoû vaø vöøa (vieát taét DNNV) laø loaïi doanh nghieäp ñöôïc phaân loaïi theo qui moâ. Nhìn chung, tieâu chí ñeå xaùc ñònh DNNV thoâng thöôøng laø: voán, lao ñoäng, doanh thu. Treân thöïc teá, vieäc xaùc ñònh theá naøo laø DNNV thöôøng ñöôïc xem xeùt phuø hôïp vôùi töøng giai ñoaïn phaùt trieån kinh teá, trình ñoä trang bò kyõ thuaät, tình hình giaûi quyeát vieäc laøm vaø muïc ñích cuûa vieäc xaùc ñònh. Coù nöôùc chæ duøng moät tieâu chí, nhöng cuõng coù nöôùc duøng moät soá tieâu chí ñeå xaùc ñònh DNNV. Coù nöôùc duøng tieâu chí chung cho taát caû caùc ngaønh, nhöng coù nöôùc laïi duøng tieâu chí rieâng ñeå xaùc ñònh DNNV trong töøng ngaønh. Nhö vaäy, tuøy theo tình hình thöïc tieãn, caùc nöôùc khaùc nhau coù theå coù nhöõng caùch löïa choïn tieâu chí khaùc nhau khi xaùc ñònh DNNV. ÔÛ Vieät Nam thôøi gian qua khaùi nieäm “DNNV” ñaõ ñöôïc caùc ñòa phöông, caùc ngaønh vaän duïng moät caùch khaùc nhau.
- Nhöng trong phaïm vi ñeà taøi nghieân cöùu naøy, chuùng toâi xin söû duïng tieâu chí xaùc ñònh DNNV theo tinh thaàn nghò ñònh 90/2001/NÑ-CP do Chính phuû ban haønh ngaøy 23/11/2001 (DNNV laø cô sôû saûn xuaát kinh doanh ñoäc laäp, ñaõ ñaêng kyù kinh doanh theo phaùp luaät hieän haønh, coù voán ñaêng kyù khoâng quaù 10 tyû ñoàng hoaëc soá lao ñoäng trung bình haøng naêm khoâng quaù 300 ngöôøi). Trong ñieàu kieän hieän nay cuûa Vieät Nam - nguoàn voán coù haïn, lao ñoäng doài daøo - vieäc xaùc ñònh DNNV theo coâng vaên naøy laø phuø hôïp vôùi thöïc teá khaùch quan cuûa neàn kinh teá. 1.1.2. Ñaëc ñieåm DNNV - DNNV toàn taïi vaø phaùt trieån ôû haàu heát caùc ngaønh, caùc lónh vöïc, vaø chieám tyû leä ña soá trong taát caû caùc thaønh phaàn kinh teá. - DNNV coù tính naêng ñoäng cao tröôùc nhöõng thay ñoåi cuûa thò tröôøng. - Boä maùy toå chöùc quaûn lyù ñöôïc thieát keá goïn nhe; deã phaùt huy baûn chaát hôïp taùc; thu huùt nhieàu lao ñoäng trung bình vaø thaáp. 1.1.3. Vai troø cuûa caùc DNNV trong neàn kinh teá thò tröôøng ôû Vieät Nam ÔÛ Vieät Nam, sau hôn 10 naêm ñoåi môùi, neàn kinh teá ñaõ gaët haùi ñöôïc nhieàu thaønh coâng. Toác ñoä taêng tröôûng kinh teá lieân tuïc taêng cao, möùc soáng cuûa ngöôøi daân khoâng ngöøng ñöôïc naâng cao. Ñaït ñöôïc nhöõng thaønh töïu ñoù, caùc DNNV ñaõ coù nhöõng ñoùng goùp ñaùng keå: - DNNV ñoùng vai troø quan troïng trong vieäc thuùc ñaåy kinh teá taêng tröôûng, taêng thu nhaäp quoác daân - DNNV ñoùng vai troø quan troïng trong vaán ñeà giaûi quyeát vieäc laøm cho ngöôøi lao ñoäng - DNNV cho pheùp taän duïng trieät ñeå caùc nguoàn löïc xaõ hoäi. - DNNV goùp phaàn thöïc hieän muïc tieâu chuyeån dòch cô caáu kinh teá theo höôùng coâng nghieäp hoùa 1.2. Cô cheá hoã trôï taøi chính töø phía nhaø nöôùc ñoái vôùi DNNV ôû Vieät Nam 1.2.1. Khaùi nieäm veà cô cheá hoã trôï taøi chính Cô cheá hoã trôï taøi chính laø heä thoáng caùc hình thöùc, phöông phaùp, bieän phaùp vaø caùc coâng cuï taøi chính maø Nhaø nöôùc taùc ñoäng vaøo söï vaän haønh cuûa heä thoáng taøi chính vaø caùc quan heä phaân phoái taøi chính, nhaèm ñaït tôùi nhöõng muïc tieâu hoã trôï veà maët
- taøi chính cho moät ñoái töôïng nhaát ñònh, ñöôïc xaùc ñònh bôûi vai troø kinh teá cuûa Nhaø nöôùc. 1.2.2 Cô cheá hoã trôï taøi chính töø phía Nhaø nöôùc ñoái vôùi caùc DNNV ôû Vieät Nam Ngaân saùch Nhaø nöôùc + Thueá + Chi ngaân saùch nhaø nöôùc Tín duïng Nhaø nöôùc Thò tröôøng taøi chính + Thò tröôøng tín duïng ngaân haøng + Thò tröôøng voán 1.3. Caùc chính saùch vó moâ khaùc hoã trôï caùc DNNV Chính saùch thöông maïi Chính saùch ñaát ñai Chính saùch coâng ngheä vaø ñaøo taïo 1.4. Hoã trôï taøi chính töø phía Nhaø nöôùc ñoái vôùi caùc DNNV ôû moät soá nöôùc treân theá giôùi. Do caùc DN nhoû vaø vöøa coù vai troø troïng yeáu trong tieán trình coâng nghieäp hoùa vaø phaùt trieån kinh teá, cho neân haàu heát caùc quoác gia ñeàu coù nhöõng chính saùch hoã trôï taøi chính ñeå thuùc ñaåy loaïi hình DN naøy phaùt trieån. Treân cô sôû ñeà taøi xem xeùt moät soá kinh nghieäm thöïc tieãn ôû moät soá nöôùc ñaõ ñaït ñöôïc thaønh coâng veà phaùt trieån trong nhöõng thaäp nieân qua, nhö Canada, Aùo, Nhaät baûn, Trung quoác ….vaø ruùt ra nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm thöïc tieãn thieát thöïc cho Vieät nam: Muïc tieâu cuûa chính saùch hoã trôï. Phaàn lôùn chính saùch hoã trôï cuûa caùc nöôùc taäp trung nhaèm vaøo caùc muïc tieâu cô baûn sau: + Hoã trôï ñeå chuyeån dòch cô caáu. + Hoã trôï söï môû roäng saûn xuaát kinh doanh. + Hoã trôï ñoåi môùi vaø öùng duïng coâng ngheä, naâng cao khaû naêng caïnh tranh. + Hoã trôï xuùc tieán thöông maïi vaø hoäi nhaäp vaøo thò tröôøng quoác teá. Chính saùch vaø cô cheá hoã trôï.
- + Thieát laäp chính saùch taøi chính hoã trôï tröïc tieáp töø phía nhaø nöôùc cho caùc DNNV, bao goàm: • Hình thaønh saùch thueá coù söï öu ñaõi rieâng bieät cho caùc DNNV. Trong ñoù, chính saùch thueá caàn phaûi coù söï phaân bieät nhöõng doanh nghieäp hoaït ñoäng trong vuøng kinh teá khaùc nhau; ôû nhöõng vuøng coøn coù nhieàu khoù khaên caàn khuyeán khích phaùt trieån thì chính saùch thueá coù söï öu ñaõi hôn caùc vuøng khaùc. • Thieát laäp caùc ñònh cheá taøi trung gian ñeå hoã trôï cung öùng voán cho caùc DNNV, bao goàm: ♦ Thoâng qua caùc ngaân haøng thöông maïi quoác doanh, nhaø nöôùc thöïc hieän môû roäng chính saùch hoã trôï voán cho caùc DNNV. ♦ Hình thaønh caùc ñònh cheá tín duïng, caùc coâng ty baûo laõnh chuyeân nghieäp thuoäc sôû höõu nhaø nöôùc ôû caáp chính quyeàn trung öông hoaëc ñòa phöông ñeå phuïc vuï rieâng bieät cho caùc DNNV. + Thieát laäp chính saùch hoã trôï giaùn tieáp töø phía nhaø nöôùc cho caùc DNNV, bao goàm: • Goùp voán thaønh laäp cô quan baûo hieåm tín duïng cho caùc DNNV. • Khuyeán khích caùc toå chöùc tín duïng thuoäc khu vöïc tö cung öùng voán cho caùc DNNV, thoâng qua caùc chính saùch: ♦ Lieân keát ñoàng tín duïng giöõa toå chöùc tín duïng thuoäc khu vöïc nhaø nöôùc vôùi toå chöùc tín duïng thuoäc khu vöïc tö nhaân. ♦ Nhaø nöôùc thöïc hieän chính saùch chuyeån voán cuûa ngaân saùch cho caùc toå chöùc tín duïng thuoäc khu vöïc tö ñeå qua ñoù töø caùc toå chöùc naøy hoã trôï voán cho caùc DNNV theo caùc chöông trình phaùt trieån maø nhaø nöôùc ñaõ hoaïch ñònh. ♦ Söû duïng caùc coâng cuï taøi chính vó moâ phaûi heát söùc linh hoaït, phuø hôïp vôùi cô cheá thò tröôøng, nhö laõi suaát, tyû giaù , thueá … ñeå hoã trôï vaø khuyeán khích caùc DNNV taêng cöôøng ñaàu tö, ñaåy maïnh xuaát khaåu, môû roäng thò tröôøng tieâu thuï saûn phaåm. II. THÖÏC TRAÏNG CÔ CHEÁ HOÃ TRÔÏ TAØI CHÍNH TÖØ PHÍA NHAØ NÖÔÙC ÑOÁI VÔÙI DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA TRONG CÔ CHEÁ THÒ TRÖÔØNG ÔÛ VIEÄT NAM THÔØI GIAN QUA
- 2.1. Thöïc traïng caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa ôû Vieät Nam trong boái caûnh hoäi nhaäp quoác teá ÔÛ Vieät Nam, chuû tröông phaùt trieån DNNV ñaõ ñöôïc ghi nhaän trong vaên kieän Ñaïi hoäi Ñaûng Coäng Saûn Vieät Nam laàn thöù VIII vaøo thaùng 6/1996, coâng vaên 681/CP-KTN ngaøy 20/6/1998 cuûa Chính phuû veà vieäc ñònh höôùng chieán löôïc vaø chính saùch phaùt trieån caùc DNNV, nghò ñònh 90/2001/NÑ-CP ngaøy 23/11/2001 veà vieäc trôï giuùp phaùt trieån caùc DNNV. Döôùi taùc ñoäng cuûa caùc chuû tröông vaø chính saùch trôï giuùp chuû yeáu noùi treân, caùc DNNV ñaõ coù nhöõng böôùc phaùt trieån nhaát ñònh veà maët soá löôïng. Ñeán naêm 1998, toång soá DNNV ngoaøi quoác doanh laø 26.021, taêng 70,6% so vôùi naêm 1995, trong ñoù coù: 12.753 doanh nghieäp (49%) hoaït ñoäng trong lónh vöïc thöông maïi; 5.620 doanh nghieäp (21,6%) hoaït ñoäng trong lónh vöïc saûn xuaát coâng nghieäp vaø 1.672 doanh nghieäp (6,4%) hoaït ñoäng trong lónh vöïc xaây döïng. Tuy nhieân, thaùch thöùc lôùn nhaát cuûa caùc DNNV, cuõng nhö cuûa caùc nhaø hoaïch ñònh chính saùch vaø quaûn lyù kinh teá Vieät Nam laø laøm theá naøo ñeå caùc DNNV coù theå caïnh tranh vôùi caùc coâng ty, taäp ñoaøn ña quoác gia trong boái caûnh hoäi nhaäp quoác teá, khi maø caùc doanh nghieäp naøy ñang gaëp raát nhieàu haïn cheá vaø vöôùng maéc trong quaù trình hoaït ñoäng. Sau ñaây laø phaàn trình baøy khaùi quaùt caùc khoù khaên chuû yeáu maø caùc DNNV ôû Vieät Nam ñang phaûi ñoái maët. y Veà voán Maëc duø veà maët soá löôïng, caùc DNNV chieám tyû leä lôùn (87,9%), nhöng theo Phoøng Thöông maïi vaø Coâng nghieäp Vieät Nam, caùc doanh nghieäp naøy chæ chieám khoaûng 20% toång nguoàn voán kinh doanh cuûa taát caû caùc doanh nghieäp. Voán luoân laø vaán ñeà lôùn cuûa caùc DNNV ôû nöôùc ta, coù ñeán 55% soá doanh nghieäp thieáu voán so vôùi nhu caàu thöïc teá. y Veà coâng ngheä vaø thieát bò cuûa caùc DNNV Hieän nay, trình ñoä coâng ngheä vaø thieát bò cuûa caùc DNNV ôû Vieät Nam nhìn chung raát thaáp. Taïi TP. Hoà Chí Minh - trung taâm coâng nghieäp lôùn nhaát caû nöôùc- coâng ngheä, thieát bò laïc haäu chieám tyû troïng leân ñeán 52%; coâng ngheä, thieát bò trung bình 38%; coâng ngheä, thieát bò hieän ñaïi chæ chieám 10%. Beân caïnh tình traïng laïc haäu veà coâng ngheä vaø thieát bò laø söï haïn cheá veà tyû leä ñoåi môùi trang thieát bò, chæ khoaûng 10% moãi naêm tính treân voán ñaàu tö (ôû caùc nöôùc coâng nghieäp phaùt trieån bình quaân laø 15%). yVeà thò tröôøng
- Söùc caïnh tranh cuûa caùc DNNV khoâng naèm ngoaøi tình traïng chung cuûa caùc doanh nghieäp trong phaïm vi caû nöôùc, neáu khoâng noùi laø coøn yeáu keùm hôn. Theo ñaùnh giaù cuûa Dieãn ñaøn Kinh teá theá giôùi, naêng löïc caïnh tranh cuûa haøng hoùa Vieät Nam naêm 1997 ñöùng haøng thöù 49/53 quoác gia, naêm 1998 ñöôïc caûi thieän leân 10 baäc, nhöng ñeán naêm 2001 thì thuït luøi ôû vò trí 62/75 quoác gia ñöôïc xeáp haïng. y Veà maët baèng kinh doanh Maët baèng cho saûn xuaát - kinh doanh cuûa caùc DNNV nhìn chung raát chaät heïp vaø chöa oån ñònh. Ñaát maø caùc DNNV ñang söû duïng hieän nay chuû yeáu laø cuûa chuû doanh nghieäp, thaäm chí duøng caû nhaø ôû ñeå laøm nôi saûn xuaát - kinh doanh. Soá löôïng caùc DNNV ñöôïc Nhaø nöôùc caáp ñaát hoaëc cho thueâ ñaát coøn chieám moät tyû leä chöa cao (theo ñieàu tra cuûa döï aùn US/VIE/95/004, naêm 1997 trong soá 452 döï aùn ñaàu tö môùi chæ coù 17 döï aùn thuoäc khu vöïc tö nhaân. Maëc duø nhöõng ñôn xin caáp quyeàn söû duïng ñaát hoaëc hôïp ñoàng thueâ ñaát cuûa caû 17 döï aùn naøy ñaõ ñöôïc ñeä trình, nhöng chæ coù moät döï aùn ñöôïc caáp ñaát). y Veà nguoàn nhaân löïc Nhìn chung, löïc löôïng lao ñoäng trong caû nöôùc tuy doài daøo nhöng chaát löôïng lao ñoäng thaáp, cô caáu caùc loaïi trình ñoä chöa hôïp lyù, cô caáu ngaønh ngheà phaân boå chöa caân xöùng. ÔÛ TP. Hoà Chí Minh coù ñeán 81,5% laø lao ñoäng khoâng coù chuyeân moân kyõ thuaät (lao ñoäng phoå thoâng), rieâng ôû ngoaïi thaønh tyû leä naøy (so vôùi lao ñoäng ñang laøm vieäc) leân tôùi 90,1%. Lao ñoäng coù trình ñoä ñaïi hoïc trôû leân chæ chieám 5,4%. 2.2. Thöïc traïng cô cheá hoã trôï taøi chính töø phía nhaø nöôùc ñoái vôùi doanh nghieäp nhoû vaø vöøa trong cô cheá thò tröôøng ôû Vieät Nam thôøi gian qua 2.2.1. Ngaân saùch Nhaø nöôùc 2.2.1.1. Thueá Töø naêm 1990 ñeán nay, Vieät nam ñaõ thieát laäp moät heä thoáng thueá veà cô baûn vaän haønh theo cô cheá thò tröôøng. Heä thoáng thueá ñoù ñaõ goùp phaàn ñaùng keå trong vieäc: - Huy ñoäng nguoàn thu toái ña cho NSNN. - Hoã trôï quaù trình chuyeån ñoåi kinh teá: töø cô cheá kinh teá keá hoaïch hoùa taäp trung sang cô cheá kinh teá thò tröôøng. - Hoã trôï cho kinh teá quoác doanh giöõ vò trí chuû ñaïo trong neàn kinh teá vaø thuùc ñaåy caùc thaønh phaàn kinh teá phaùt trieån.
- Maëc duø heä thoáng coù quy ñònh moät soá öu ñaõi daønh cho nhieàu ñoái töôïng: caùc nhaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi, moät soá nhaø ñaàu tö trong nöôùc, caùc nhaø xuaát khaåu, … nhöng vaãn chöa coù nhöõng qui ñònh öu ñaõi daønh rieâng cho DNNV nhaèm hoã trôï loaïi doanh nghieäp naøy phaùt trieån. 2.2.1.2. Chi ñaàu tö phaùt trieån Töø khi ñoåi môùi cho ñeán nay, chính saùch chi ñaàu tö phaùt trieån cuûa nhaø nöôùc taäp trung vaøo xaây döïng cô baûn, trong ñoù coù caùc coâng trình thuoäc cô sôû haï taàng vaät chaát raát quan troïng cuûa neàn kinh teá quoác daân: heä thoáng ñöôøng boä, thoâng tin lieân laïc, naâng caáp vaø phuïc hoài nhieàu saân bay, beán caûng, xaây döïng caùc coâng trình thuûy lôïi, thuûy ñieän … Khoâng theå phuû nhaän taùc duïng tích cöïc vaø thieát thöïc cuûa nhöõng coâng trình naøy trong vieäc taïo neân moät boä maët môùi veà cô sôû haï taàng cuûa Vieät Nam, noù giuùp caùc doanh nghieäp, coù theå tieát kieäm chi phí, naâng cao naêng suaát lao ñoäng, naâng cao chaát löôïng saûn phaåm, môû roäng thò tröôøng tieâu thuï haøng hoùa, cuõng nhö thò tröôøng cung öùng caùc yeáu toá ñaàu vaøo. Nhö vaäy, tuy khoâng coù nhöõng khoaûn ñaàu tö daønh rieâng hoã trôï cho DNNV, nhöng ñaàu tö xaây döïng cô baûn cuûa nhaø nöôùc ñaõ taïo neân nhöõng thuaän lôïi raát cô baûn cho söï phaùt trieån DNNV. 2.2.2. Tín duïng Nhaø nöôùc 2.2.2.1. Quyõ hoã trôï phaùt trieån Quyõ hoã trôï phaùt trieån ñöôïc thaønh laäp ñeå thöïc hieän chính saùch hoã trôï ñaàu tö phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc nhö tín duïng ñaàu tö phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc, tín duïng hoã trôï xuaát khaåu…vôùi muïc ñích hoã trôï caùc döï aùn ñaàu tö phaùt trieån cuûa caùc thaønh phaàn kinh teá thuoäc moät soá ngaønh, lónh vöïc, chöông trình kinh teá lôùn cuûa Nhaø nöôùc caàn khuyeán khích ñaàu tö. Caùc hình thöùc hoã trôï ñaàu tö : (1) Cho vay ñaàu tö Nhìn chung, vieäc cung caáp tín duïng treân toaøn Quyõ chuû yeáu taäp trung vaøo döï aùn nhoùm A (qui moâ döï aùn lôùn). Duø chöa coù soá lieäu chính thöùc treân caû nöôùc veà soá döï aùn cho vay ñoái vôùi DNNV, nhöng nhìn vaøo vieäc cung caáp tín duïng treân cho thaáy soá DNNV ñöôïc hoã trôï töø Quyõ hoã trôï phaùt trieån laø raát nhoû, chieám tyû troïng thaáp (coù theå thaáy qua soá lieäu cuï theå taïi Chi nhaùnh Quyõ hoã trôï phaùt trieån TPHCM, ñaây laø ñòa phöông coù soá DNNV taäp trung ñoâng nhaát caû nöôùc). Vieäc cung caáp tín duïng taïi Chi nhaùnh Quyõ hoã trôï phaùt trieån TP.HCM chuû yeáu taäp trung vaøo moät soá lónh vöïc nhö cô sôû
- haï taàng, ñaùnh baét xa bôø, giaùo duïc ñaøo taïo, cheá bieán thuûy haûi saûn xuaát khaåu…. Nhö vaäy, phaàn cho vay ñoái vôùi DNNV trong toång soá voán tín duïng taïi Chi nhaùnh chieám tyû troïng khaù thaáp (khoaûng 11%). Qua tìm hieåu thöïc teá, vaán ñeà phaùt sinh laø coù söï phaân bieät trong thuû tuïc vay voán tín duïng cuûa Nhaø nöôùc. Theo quy ñònh cuûa Nghò Ñònh 43/1999/NÑ-CP, ñoái vôùi chuû ñaàu tö laø doanh nghieäp Nhaø nöôùc, khi vay voán tín duïng ñaàu tö hoaëc khi ñöôïc baûo laõnh tín duïng ñaàu tö thì ñöôïc duøng taøi saûn hình thaønh töø nguoàn voán vay ñeå ñaûm baûo tieàn vay hoaëc ñaûm baûo cho baûo laõnh. Ñieàu naøy gaây khoù khaên cho DNNV vì voán trong DNNV coøn eo heïp, neáu hoäi ñuû caùc ñieàu kieän treân vaø ñöôïc vay thì soá voán vay khoâng ñaùng laø bao so vôùi nhu caàu voán ñeå kinh doanh. (2) Hoã trôï laõi suaát sau ñaàu tö (3) Baûo laõnh tín duïng ñaàu tö 2.2.2.2. Quyõ hoã trôï xuaát khaåu Quyõ hoã trôï xuaát khaåu ñöôïc thaønh laäp theo Quyeát Ñònh soá 195/1999/QÑ-TTg ngaøy 27/09/1999 cuûa Thuû töôùng Chính phuû nhaèm thöïc hieän vieäc hoã trôï veà taøi chính ñeå khuyeán khích caùc doanh nghieäp phaùt trieån kinh doanh xuaát khaåu (chuû yeáu laø haøng noâng saûn), tìm kieám vaø môû roäng thò tröôøng, taêng söùc caïnh tranh cuûa haøng hoùa xuaát khaåu. Vieäc hoã trôï taøi chính töø Quyõ hoã trôï xuaát khaåu khoâng phaân bieät thaønh phaàn kinh teá cuõng nhö qui moâ doanh nghieäp. 2.2.2.3. Quyõ ñaàu tö phaùt trieån ñòa phöông Hieän nay, ôû Vieät Nam coù 6 ñòa phöông coù Quyõ ñaàu tö phaùt trieån ñòa phöông laø TP.HCM, Bình Döông, Ñoàng Nai, Ñoàng Thaùp, Bình Ñònh vaø Haûi phoøng. Quyõ naøy laø moät toå chöùc taøi chính nhaø nöôùc coù tö caùch phaùp nhaân ñöôïc thaønh laäp nhaèm huy ñoäng voán ñeå thöïc hieän ñaàu tö tröïc tieáp vaø giaùn tieáp phaùt trieån cô sôû haï taàng kinh teá-xaõ hoäi, caùc döï aùn phaùt trieån kinh teá ñòa phöông, cung caáp caùc dòch vuï tö vaán ñaàu tö vaø tham gia thò tröôøng voán. Nhö vaäy, ñoái töôïng cho vay cuûa Quyõ ñaàu tö phaùt trieån ñòa phöông khoâng phaân bieät thaønh phaàn kinh teá cuõng nhö qui moâ doanh nghieäp. Neáu DNNV naøo coù döï aùn naèm trong danh muïc döï aùn ñaàu tö theo quyeát ñònh cuûa UÛy ban nhaân daân ñòa phöông thì seõ ñöôïc thaåm ñònh vaø cho vay. Tuy nhieân, do nguoàn Quyõ naøy taïi caùc ñòa phöông khoâng lôùn vì ñöôïc hình thaønh töø ngaân saùch ñòa phöông vaø danh muïc ñaàu tö chuû yeáu laø phaùt trieån cô sôû haï taàng kinh teá- xaõ hoäi neân vieäc hoã trôï taøi chính cho caùc DNNV töø Quyõ naøy haàu nhö khoâng ñaùng keå.
- 2.2.3. Tín duïng ngaân haøng ÔÛ nöôùc ta vôùi xuaát phaùt ñieåm laø moät neàn kinh teá keùm phaùt trieån, saûn xuaát nhoû phoå bieán neân caùc doanh nghieäp coù quy moâ vöøa vaø nhoû chieám moät tyû troïng ñaùng keå trong caùc loaïi hình doanh nghieäp vaø ñang trôû thaønh moät löïc löôïng kinh teá quan troïng. Baét nguoàn töø yù nghóa quan troïng ñoù, trong thôøi gian qua ngaønh ngaân haøng cuõng ñaõ töøng böôùc phaùt huy vai troø hoã trôï cho khu vöïc DNNV qua nhöõng chính saùch nhö xoùa boû söï phaân bieät laõi suaát giöõa caùc thaønh phaàn kinh teá, naâng cao daàn doanh soá cho vay. Theo baùo caùo cuûa Vuï nghieân cöùu kinh teá NHNN veà : “Chính saùch vaø chöông trình hoã trôï vôùi tín duïng cho DNNV phaùt trieån” thì hieän nay nguoàn voán tín duïng töø caùc Ngaân Haøng Thöông Maïi Quoác Doanh hoã trôï cho neàn kinh teá haèng naêm taêng bình quaân 25% - 30% trong ñoù neáu xeùt veà tæ leä % cô caáu cung öùng tín duïng thì : • Tín duïng vôùi DNNV chieám 57% (töông ñöông khoaûng 40.000 tæ ñoàng). • Tín duïng ñoái vôùi hoä saûn xuaát chieám 18%. • Tín duïng vôùi toång coâng ty chieám 25%. Ngoaøi vieäc ñaùp öùng voán tín duïng theo nhu caàu bình thöôøng, heä thoáng NHTMQD ñaõ coù nhöõng chöông trình hoã trôï cuï theå cho DNNV trong nhöõng naêm 1990 nhö sau : • Chöông trình hoã trôï voán taïo coâng aên vieäc laøm ñoâ thò do Ngaân Haøng Coâng Thöông Vieät Nam trieån khai. • Chöông trình hoã trôï ngöôøi hoài höông laäp toå hôïp, doanh nghieäp nhoû (töø 1991- 1997 ñaõ cho vay 21.672 moùn vôùi toång soá tieàn cho vay laø 22 trieäu USD). • Chöông trình cho vay phaùt trieån laøng ngheà truyeàn thoáng. • Chöông trình cho vay phaùt trieån kinh teá bieån (chuû yeáu DNNV hoaït ñoäng trong caùc lónh vöïc : thuûy saûn, dòch vuï, du lòch bieån, goùp phaàn taïo ra coâng aên vieäc laøm cho 8,5 trieäu lao ñoäng trong 10 naêm qua). • Cho vay ñoái vôùi coâng ngheä, caûi tieán kyõ thuaät ñoái vôùi doanh nghieäp Nhaø Nöôùc loaïi vöøa vaø nhoû do ngaân haøng ñaàu tö vaø phaùt trieån Vieät Nam thöïc hieän. Böôùc vaøo nhöõng naêm 2000 tröôùc nhöõng nhu caàu böùc xuùc veà nguoàn voán cuûa caùc DNNV noùi chung vaø cuûa khu vöïc kinh
- teá tö nhaân taïi Vieät Nam noùi rieâng ngaønh ngaân haøng coù haøng loaït nhöõng chöông trình hoã trôï xuùc tieán nhö : Trong thaùng 04 – 2002 Ngaân haøng Ngoaïi thöông Vieät Nam ñaõ quyeát ñònh daønh 500 tæ ñoàng thaønh laäp Quyõ cho vay ñoái vôùi DNNV. Caùc chöông trình hoã trôï DNNV coøn ñöôïc ñeán töø caùc Hieäp ñònh vay voán, töø söï quan taâm cuûa caùc toå chöùc quoác teá vaø keå caû caùc ngaân haøng nöôùc ngoaøi. 2.2.4. Thò tröôøng voán Trung taâm giao dòch chöùng khoaùn TP.HCM ñaõ ñöôïc thaønh laäp vaø chính thöùc hoaït ñoäng töø thaùng 7/2000 ñaõ môû ra moät keânh huy ñoäng voán trung vaø daøi haïn môùi, ñaùnh daáu moät böôùc quan troïng trong quaù trình xaây döïng vaø phaùt trieån thò tröôøng taøi chính, phuø hôïp vôùi quaù trình ñoåi môùi neàn kinh teá vaø xu theá hoäi nhaäp quoác teá cuûa Vieät Nam. Söï hoaït ñoäng cuûa trung taâm naøy ñaõ thu huùt ñöôïc söï quan taâm cuûa ñoâng ñaûo coâng chuùng ñaàu tö trong nöôùc. Theo Uyû ban chöùng khoaùn Nhaø nöôùc, ñeán cuoái thaùng 7/2002, coù 19 coâng ty coå phaàn vôùi toång voán ñieàu leä 1.016 tyû VND ñöôïc caáp giaáy pheùp phaùt haønh vaø ñaêng kyù nieâm yeát coå phieáu treân Trung taâm giao dòch chöùng khoaùn TP.HCM. Toång giaù trò cuûa 101,6 trieäu coå phieáu nieâm yeát hieän nay ñaït khoaûng 4.000 tyû VND vaø baèng 0,37% GDP. Rieâng ñoái vôùi caùc DNNV thì hoaøn toaøn bò loaïi khoûi “cuoäc chôi” treân Trung taâm giao dòch chöùng khoaùn TP.HCM vì khoâng ñaùp öùng ñöôïc caùc tieâu chuaån nieâm yeát, ñaëc bieät laø tieâu chuaån veà voán (theo quy ñònh cuûa Nghò ñònh 48-1998/NÑ-CP veà chöùng khoaùn vaø thò tröôøng chöùng khoaùn, moät trong nhöõng ñieàu kieän ñeå moät doanh nghieäp coù theå nieâm yeát coå phieáu, traùi phieáu cuûa mình treân Trung taâm giao dòch chöùng khoaùn TP.HCM laø voán ñieàu leä phaûi töø 10 tyû VND trôû leân). Nhö vaäy, vieäc hoã trôï cho caùc DNNV qua hoaït ñoäng cuûa thò tröôøng chöùng khoaùn hieän nay chæ ñöôïc thöïc hieän qua thò tröôøng chöùng khoaùn khoâng chính thöùc - naèm ngoaøi taàm kieåm soaùt cuûa Nhaø nöôùc. 2.3.Thöïc traïng hoã trôï qua caùc chính saùch vó moâ khaùc ñoái vôùi caùc DNNV trong neàn kinh teá thò tröôøng ôû Vieät Nam 2.3.1. Chính saùch thöông maïi Chính saùch thöông maïi cuûa Vieät Nam ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng tieán boä ñaùng keå trong suoát 14 naêm qua (keå töø 1987). Thò tröôøng trong nöôùc ñöôïc khôi thoâng, löu thoâng haøng hoùa ñöôïc môû roäng vôùi nöôùc ngoaøi. Moät böôùc tieán lôùn trong quaù trình
- töï do hoùa thöông maïi maø Vieät Nam ñaõ taïo ra cho caùc doanh nghieäp, trong ñoù coù DNNV, ñoù laø khu vöïc kinh teá tö nhaân theo quy ñònh cuûa phaùp luaät ñöôïc quyeàn xuaát khaåu taát caû caùc loaïi haøng hoùa, khoâng phuï thuoäc ngaønh ngheà, ngaønh haøng ghi trong giaáy chöùng nhaän ñaêng kyù kinh doanh, tröø haøng hoùa thuoäc danh muïc caám xuaát khaåu; vaø ñöôïc tham gia vaøo caùc hoaït ñoäng nhaäp khaåu trong phaïm vi giaáy pheùp ñaêng kyù kinh doanh. 2.3.2. Chính saùch ñaát ñai Vieäc caûi caùch chính saùch ñaát ñai coù aûnh höôûng quan troïng ñoái vôùi phaùt trieån kinh teá. Luaät ñaát ñai naêm 1993, gaàn ñaây ñaõ ñöôïc söûa ñoåi, ñaõ taïo cô sôû cho vieäc caáp quyeàn söû duïng ñaát daøi haïn. Caùc caù nhaân vaø caùc toå chöùc coù quyeàn hôïp phaùp veà söû duïng ñaát ñai. Tuy nhieân, vaán ñeà lieân quan ñeán ñaát ñai vaãn ñang laø nhöõng thaùch thöùc lôùn ñoái vôùi caùc doanh nghieäp, ñaëc bieät laø DNNV. Thöù nhaát, raát khoù coù theå coù ñöôïc ñaát duøng cho caùc muïc ñích ñaàu tö. Thöù hai, heä thoáng xeùt duyeät cuûa Chính phuû ñoái vôùi vieäc thöïc hieän caùc quyeàn söû duïng ñaát laø phöùc taïp vaø raéc roái. 2.3.3. Chính saùch coâng ngheä vaø ñaøo taïo Nhaän thöùc ñöôïc taàm quan troïng cuûa nguoàn nhaân löïc vaø trình ñoä coâng ngheä ñoái vôùi söï phaùt trieån kinh teá, Ñaûng vaø nhaø nöôùc ta ñaõ quan taâm ñaëc bieät ñeán chính saùch coâng ngheä vaø ñaøo taïo. Tuy nhieân, vieäc tieáp caän vôùi coâng ngheä hieän ñaïi cuûa caùc doanh nghieäp vaø ngöôøi lao ñoäng Vieät nam vaãn coøn moät soá haïn cheá: Thöù nhaát, do nguoàn taøi chính haïn heïp neân kinh phí daønh cho giaùo duïc ñaøo taïo noùi chung vaø ñaøo taïo höôùng nghieäp noùi rieâng ôû Vieät nam coøn töông ñoái thaáp hôn caùc nöôùc trong khu vöïc. Thöù hai, voán töï coù cuûa caùc DNNV haïn cheá, laïi ít ñöôïc tieáp caän moät caùch ñuùng möùc vôùi thò tröôøng voán trong ngoaøi nöôùc cuõng nhö caùc khoaûn tín duïng trung vaø daøi haïn ñeå ñaàu tö mua saém thieát bò, coâng ngheä môùi. Thöù ba, chính saùch vaø phaùp luaät hieän haønh cuûa Vieät nam coøn coù nhöõng trôû ngaïi nhaát ñònh ñoái vôùi vieäc chuyeån giao coâng ngheä: 2.4. Nhöõng öu ñieåm vaø haïn cheá cuûa cô cheá hoã trôï taøi chính töø phía Nhaø nöôùc ñoái vôùi DNNV trong cô cheá thò tröôøng ôû Vieät Nam thôøi gian qua
- 2.4.1. Nhöõng öu ñieåm 2.4.1.1. Ngaân saùch nhaø nöôùc 2.4.1.1.1. Thueá Cuøng vôùi vieäc ñoåi môùi cô cheá quaûn lyù taøi chính, Nhaø nöôùc ñaõ tieán haønh caûi caùch trieät ñeå chính saùch thueá. Vôùi muïc tieâu cô baûn laø thay theá chính saùch thueá cuûa cô cheá keá hoaïch hoùa taäp trung baèng moät chính saùch thueá cuûa cô cheá thò tröôøng, neân noäi dung caûi caùch chính saùch thueá ñöôïc thöïc hieän moät caùch saâu roäng, khoâng chæ döøng laïi ôû choã thay ñoåi toaøn boä heä thoáng cô caáu thueá, thueá suaát maø coøn caû cô cheá haønh thu. Chính saùch thueá ñoù ñaõ coù nhöõng öu ñieåm nhaát ñònh trong vieäc khuyeán khích caùc DNNV phaùt trieån, cuï theå: Möùc thueá suaát cuûa moät soá loaïi thueá cô baûn (thueá GTGT, TNDN) ñaõ coù söï giaûm daàn, theå hieän chính saùch khoan söùc daân cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc trong phaân phoái thu nhaäp. Thieát laäp moät heä thoáng thueá öu ñaõi haáp daãn cho caùc doanh nghieäp: + Mieãn giaûm thueá ñoái vôùi caùc doanh nghieäp coù döï aùn ñaàu tö vaøo nhöõng vuøng coù ñieàu kieän kinh teá – xaõ hoäi khoù khaên: + Mieãn giaûm thueá ñoái vôùi doanh nghieäp saûn xuaát haøng xuaát khaåu: + Mieãn thueá nhaäp khaåu ñoái vôùi nhöõng coâng ngheä maùy moùc thieát bò maø trong nöôùc chöa saûn ñöôïc. - Tính phaùp lyù cuûa thueá ngaøy ñöôïc naâng cao. Caùc bieän phaùp haønh thu thueá ñöôïc thöïc hieän theo höôùng taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho söï phaùt trieån kinh doanh, choáng thaát thu thueá, choáng gian laän thöông maïi. 2.4.1.1.2. Chi ngaân saùch Nhaø nöôùc Thôøi gian qua, chi ngaân saùch ñaõ coù nhieàu chuyeån bieán tích cöïc trong vieäc hoã trôï cho söï phaùt trieån caùc doanh nghieäp noùi chung vaø DNNV noùi rieâng, cuï theå: Hoã trôï vaø taïo ñieàu kieän thuaän lôïi veà keát caáu haï taàng cho caùc doanh nghieäp. + Xaây döïng caùc khu coâng nghieäp vôùi quy moâ nhoû vaø vöøa ôû caùc ñòa baøn coù ñieàu kieän kinh teá – xaõ hoäi khoù khaên, ñòa baøn coù ñieàu kieän kinh teá – xaõ hoäi ñaëc bieät khoù khaên ñeå caùc doanh nghieäp söû duïng maët baèng saûn xuaát kinh doanh vôùi caùc ñieàu kieän öu ñaõi.
- + Xaây döïng caùc coâng trình haï taàng ngoaøi haøng raøo khu coâng nghieäp, khu cheá xuaát ñeå taïo thuaän lôïi cho hoaït ñoäng ñaàu tö, hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh Hoã trôï voán cho Quyõ hoã trôï phaùt trieån, Quyõ tín duïng xuaát khaåu, Quyõ baûo laõnh DNNV. Thoâng qua caùc ñònh cheá naøy, nhaø nöôùc thöïc hieän hoã trôï taøi chính cho caùc doanh nghieäp döôùi caùc hình thöùc: cho vay ñaàu tö vôùi laõi suaát öu ñaõi; hoã trôï laõi suaát sau ñaàu tö; baûo laõnh tín duïng ñaàu tö. - Thaønh laäp vaø phaùt trieån Quyõ hoã trôï phaùt trieån khoa hoïc vaø coâng ngheä nhaèm hoã trôï cho caùc doanh nghieäp vay vôùi caùc ñaàu kieän thuaän lôïi, laõi suaát öu ñaõi ñeå nghieân cöùu, aùp duïng tieán boä kyõ thuaät, coâng ngheä, chuyeån giao coâng ngheä, ñoåi môùi coâng ngheä. - Thoâng qua caùc DNNN vaø caùc TCTD cuûa Nhaø nöôùc, Nhaø nöôùc hoã trôï voán cho caùc cô sôû saûn xuaát kinh doanh thuoäc caùc thaønh phaàn kinh teá ñoùng treân ñòa baøn coù ñieàu kieän kinh teá khoù khaên, treân ñòa baøn coù ñieàu kieän kinh teá xaõ hoäi ñaëc bieät khoù khaên. 2.4.1.2. Tín duïng nhaø nöôùc Töø naêm 90 ñeán nay beân caïnh vieäc ñoåi môùi chính saùch vaø cô cheá quaûn lyù NSNN, Nhaø nöôùc ñaõ thieát laäp heä thoáng caùc quyõ hoã trôï taøi chính. Trong ñieàu kieän nguoàn voán NSNN daønh cho ñaàu tö coøn coù haïn, vôùi söï ra ñôøi cuûa caùc quyõ hoã trôï taøi chính ñaõ taïo cho Nhaø nöôùc coù ñöôïc moät coâng cuï taøi chính linh hoaït, meàn deûo ñeå huy ñoäng toái ña caùc nguoàn voán cuûa xaõ hoäi, taïo neân thò tröôøng tín duïng hoã trôï cuûa Nhaø nöôùc cho söï ñaàu tö phaùt trieån cuûa caùc thaønh phaàn kinh teá. Cô cheá hoã trôï cuûa tín duïng nhaø nöôùc raát ña daïng, bao goàm hoã trôï veà tín duïng, laõi suaát, baûo laõnh vay nôï. Ñoái töôïng hoã trôï cuûa tín duïng ñaõ ñöôïc môû roäng cho caùc thaønh phaàn kinh teá, khoâng phaân bieät quy moâ kinh doanh. Ñieàu kieän öu ñaõi ñaõ coù söï thoâng thoùang, taïo ñieàu thuaän lôïi cho caùc doanh nghieäp deã daøng tieáp caän trong vieäc huy ñoäng voán, ñaëc bieät laø DNNV. 2.4.1.3. Tín duïng ngaân haøng - Naâng cao khaû naêng huy ñoäng voán: Chuyeån ñoåi sang cô cheá thò tröôøng, heä thoáng tín duïng ngaân haøng ñaõ khoâng ngöøng lôùn maïnh veà soá löôïng vaø chaát löôïng, caùc hình thöùc huy ñoäng voán cuõng ngaøy caøng ñöôïc ña daïng hoùa. Keát hôïp vôùi chính saùch laõi suaát döông, linh hoaït theo cô cheá thò tröôøng neân löôïng voán tieát kieäm nhaøn roãi cuûa xaõ hoäi ñöôïc huy ñoäng vaøo
- heä thoáng tín duïng ngaân haøng ngaøy caøng taêng leân veà quy moâ vaø tyû troïng. - Thay ñoåi cô caáu tín duïng phuø hôïp xu höôùng phaùt trieån neàn kinh teá ña thaønh phaàn: Treân cô sôû ñoù, nguoàn voán tín duïng maø heä thoáng ngaân haøng cung öùng cho söï ñaàu tö phaùt trieån cuûa caùc doanh nghieäp khoâng ngöøng taêng. Cô caáu tín duïng thay ñoåi theo höôùng phuïc vuï söï phaùt trieån kinh teá ña thaønh phaàn (naêm 1991 tyû troïng cho vay caùc DNNN chieám 90% toång soá dö nôï cuûa caùc NHTM thì ñeán naêm 2000 chæ coøn 48%, trong khi tyû troïng cho vay khu vöïc ngoaøi doanh taêng töø 10% naêm 1991 leân 52% naêm 2000). 2.4.1.4. Thò tröôøng voán Töø khi chuyeån ñoåi sang cô cheá thò tröôøng, nhu caàu voán cho ñaàu tö phaùt trieån neàn kinh teá ngaøy moät gia taêng, trong boái caûnh ñoù ñaõ daãn tôùi söï hình thaønh vaø phaùt trieån thò tröôøng taøi chính cuûa Vieät Nam, bao goàm thò tröôøng voán ngaén haïn vaø thò tröôøng voán daøi haïn. Coù theå noùi trong thôøi gian qua thò tröôøng voán cuûa Vieät Nam chuû yeáu phaûn aûnh hoaït ñoäng tín duïng qua ngaân haøng. Ñieàu naøy bieåu hieän khaù roõ trong cô caáu voán cuûa caùc doanh nghieäp, nhieàu doanh nghieäp coù ñeán 60% - 70% voán hoaït ñoäng döïa vaøo tín duïng ngaân haøng. Maëc duø coù ñoùng goùp quan troïng trong huy ñoäng voán cho ñaàu tö phaùt trieån trong thôøi gian qua, tuy nhieân vôùi nhu caàu voán ñaàu tö ngaøy caøng taêng cuûa neàn kinh teá taát yeáu seõ taïo neân aùp löïc cho hoaït ñoäng cuûa caùc NHTM. Maët khaùc, hieän nay hoaït ñoäng tín duïng ngaân haøng baét ñaàu gaëp nhöõng beá taéc töø ñaàu ra cuõng nhö tình hình nôï quaù haïn khaù cao. Do ñoù, söï ra ñôøi TTCK laø moät trong nhöõng giaûi phaùp tích cöïc ñeå giaûm bôùt gaùnh naëng huy ñoäng voán cho heä thoáng NHTM trong thôøi gian tôùi. Cuøng vôùi söï hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa thò tröôøng voán, hieän taïi neàn kinh teá Vieät Nam ñaõ xuaát hieän caùc coâng ty coå phaàn vôùi nhieàu quy moâ khaùc nhau vaø caùc coâng cuï huy ñoäng voán trung daøi haïn cuûa noù nhö: coå phieáu; traùi phieáu… Böôùc ñaàu caùc coâng cuï naøy ñaõ taïo ñieàu kieän cho caùc coâng ty, doanh nghieäp, ñaëc bieät DNNV huy ñoäng nguoàn voán ñaàu tö daøi haïn, phuïc vuï cho ñaàu tö môû roäng saûn xuaát kinh doanh. 2.4.2. Nhöõng nhöôïc ñieåm 2.4.2.1. Ngaân saùch nhaø nöôùc 2.4.2.1.1. Thueá - Heä thoáng thueá vaãn coøn phöùc taïp vaø thieáu minh baïch, cuï theå :
- + Phaân bieät ñoái xöû giöõa caùc ñoái töôïng noäp thueá. • Phaân bieät ñoái xöû giöõa caùc doanh nghieäp trong vaø ngoaøi nöôùc. • Thueá thu nhaäp caù nhaân coù phaân bieät ñoái xöû giöõa coâng daân Vieät Nam vaø coâng daân nöôùc ngoaøi. - Phöùc taïp veà thueá suaát : Thueá giaù trò gia taêng coù quaù nhieàu thueá suaát, ñoù laø chöa keå tyû leä khaáu tröø khoáng ñaàu vaøo, ñaõ khieán cho vieäc tính toaùn khaáu tröø thueá raát khoù khaên. Thueá nhaäp khaåu vôùi heä thoáng ña thueá suaát ñaõ taïo ra nhieàu keõ hôû cho gian laän thöông maïi gaây thaát thu cho NSNN. Thueá xuaát khaåu coøn khaù cao aûnh höôûng khoâng nhoû ñeán vieäc ñaåy maïnh hoaït ñoäng xuaát khaåu thu ngoaïi teä. - Thueá TNDN, thueá thu nhaäp caù nhaân coøn khaù cao so caùc nöôùc trong khu vöïc, gaây aûnh khoâng nhoû ñeán quaù trình tích tuï voán cuûa khu vöïc doanh nghieäp vaø daân cö, cuõng nhö chính saùch thu huùt voán ñaàu tö trong vaø ngoaøi nöôùc . 2.4.2.1.2. Chi ngaân saùch Nhaø nöôùc - Chi hoã trôï taøi chính cuûa ngaân saùch Nhaø nöôùc cho caùc DNNN coøn thieáu minh baïch, keùm hieäu quaû. Chi boå sung voán vaø hoã trôï cho caùc DNNN taêng nhanh, naêm 1999: 700 tyû ñoàng ( taêng gaáp hôn 3 laàn so vôùi döï toaùn) naêm 2000: 1.080 tyû ñoàng ( taêng gaáp hôn 5 laàn so vôùi döï toaùn). Trong khi ñoù, theo baùo caùo cuûa Boä Taøi chính trong soá hôn 6000 DNNN, chæ coù 40% DNNN hoaït ñoäng coù laõi, coøn laïi 60% thua loã; DNNN noäp cho NSNN khoaûng 23.000 tyû ñoàng, nhöng laïi nôï ngaân saùch hôn 24.000 tyû, tính ñeán cuoái naêm toång soá nôï chieám ñeán 33% GDP. - Chi NSNN chöa taïo ñaø vaø theá vöõng chaéc cho söï thuùc ñaåy caùc doanh nghieäp taêng cöôøng tích tuï vaø taäp trung voán ñeå ñaàu tö phaùt trieån. + Chi cho lónh vöïc giao thoâng chöa ñeán 10% toång chi trong giai ñoaïn 1991-1999. Theo ñaùnh giaù cuûa nhieàu chuyeân gia kinh teá, vôùi tình hình naøy khaû naêng ñaûm baûo voán cuûa ngaân saùch chæ ñaùp öùng vaøo khoaûng 30 - 40% nhu caàu kinh phí phaùt trieån giao thoâng. Do ñoù, heä thoáng giao thoâng ñang ôû trong tình traïng xuoáng caáp traàm troïng, aûnh höôûng khoâng nhoû ñeán söï ñaàu tö phaùt trieån cuûa caùc doanh nghieäp. + Chi NSNN cho khoa hoïc vaø coâng ngheä trong GDP chöa ñuû taàm, coøn quaù thaáp so vôùi nhu caàu, haøng naêm chæ vaøo khoaûng 1% toång chi ngaân saùch, töông ñöông 0,2% GDP. Vôùi tình traïng ñaàu tö döôùi möùc tôùi haïn, neân thöïc teá löïc löôïng khoa hoïc vaø coâng ngheä khoâng theå hieän ñöôïc söùc maïnh laø vai troø then
- choát trong vieäc hoã trôï söï phaùt trieån kinh doanh cuûa caùc doanh nghieäp. 2.4.2.2. Tín duïng Nhaø nöôùc - Chính saùch vaø cô cheá quaûn lyù caùc quyõ hoã trôï taøi chính Nhaø nöôùc coøn yeáu keùm. Ñ aàu moái quaûn lyù caùc quyõ thì mang tính phaân taùn, coù nhieàu toå chöùc tham gia thöïc hieän. Ñieàu naøy daãn ñeán tình traïng Nhaø nöôùc khoâng theå ñieàu phoái linh hoaït caùc nguoàn löïc taøi chính vaø muïc tieâu hoaït ñoäng giöõa caùc quyõ, nhieàu quyõ hoaït ñoäng yeáu keùm, gaây thaát thoùat, laõng phí, sai muïc ñích. - Caùc quyõ coøn toû ra thieáu naêng ñoäng trong vieäc huy ñoäng voán, neân tieàm naêng taøi chính khaù moûng, laøm cho chính saùch hoã trôï cuûa Nhaø nöôùc khoâng ñaùp öùng thoûa ñaùng nhu caàu ñaàu tö cuûa caùc doanh nghieäp. - ÔÛ goùc ñoä ñòa phöông, vieäc söû duïng loaïi hình quyõ hoã trôï taøi chính ñeå huy ñoäng caùc nguoàn taøi chính phuïc vuï cho söï ñaàu tö phaùt trieån cuûa caùc doanh nghieäp ñòa phöông vaãn coøn nhieàu haïn cheá. Cho ñeán nay, Nhaø nöôùc môùi thöïc hieän thí ñieåm ôû saùu ñòa phöông veà vieäc thaønh laäp quyõ ñaàu tö phaùt trieån vôùi soá voán hoaït ñoäng khaù khieâm toán vaø hoaït ñoäng coøn khaù ñôn ñieäu. 2.4.2.3. Tín duïng ngaân haøng - Ñieàu kieän thuû tuïc vay voán tín duïng laø moät trong nhöõng raøo caûn ñeå doanh nghieäp tieáp caän vôùi ngaân haøng. Vaán ñeà phaân bieät ñoái xöû caùc thaønh phaàn kinh teá vaãn toàn taïi trong hoaït ñoäng ngaân haøng. - Caùc ngaân haøng thöông maïi chöa thaät söï noã löïc trong giao tieáp vôùi khaùch haøng noùi chung vaø ñoái vôùi DNNV noùi rieâng. Do ñoù, khaû naêng ñaùp öùng nhu caàu voán tín duïng trung vaø daøi haïn cuûa ngaân haøng coøn haïn cheá. 2.4.2.4. Thò tröôøng voán Theo Nghò ñònh 48-1998/NÑ-CP veà chöùng khoaùn vaø thò tröôøng chöùng khoaùn, moät trong nhöõng ñieàu kieän ñeå moät doanh nghieäp coù theå nieâm yeát coå phieáu, traùi phieáu cuûa mình treân trung taâm giao dòch chöùng khoaùn TP.HCM laø voán ñieàu leä phaûi töø 10 tyû ñoàng trôû leân. Vôùi ñieàu kieän quy ñònh nhö vaäy, thì caùc DNNV hoaøn toaøn khoâng theå tieáp caän thò tröôøng chöùng khoaùn ñeå huy ñoäng voán. Nhö vaäy, vieäc hoã trôï cho caùc DNNV qua hoaït ñoäng cuûa thò tröôøng voán chæ coù theå thöïc hieän ñöôïc thoâng qua hoaït ñoäng cuûa thò tröôøng OTC. Theá nhöng thò tröôøng naøy chöa ñöôïc Nhaø nöôùc chính thöùc thaønh laäp. Theo khaûo saùt cuûa chuùng toâi, hieän nay haàu heát coå phieáu cuûa caùc coâng ty
- coå phaàn nhoû vaø vöøa chuû yeáu giao dòch töï phaùt treân thò tröôøng töï do, khoâng coù cô cheá kieåm soaùt. Vì vaäy, deã xaåy ra caùc tröôøng hôïp ruûi ro cho nhaø ñaàu tö nhö : cung caáp thoâng tin sai leäch, thoåi phoàng giaù trò coâng ty ñeå naâng giaù, tö vaán nhöng khoâng coù traùch nhieäm…Nhöõng ñieàu naøy laøm nhieãu quyeát ñònh cuûa ngöôøi ñaàu tö. Keát quaû laø thò tröôøng khoâng oån ñònh, ñeán löôït caùc DNNV bò aûnh höôûng. III. NHÖÕNG GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN CÔ CHEÁ HOÃ TRÔÏ TAØI CHÍNH TÖØ PHÍA NHAØ NÖÔÙC ÑOÁI VÔÙI DNNV ÔÛ VIEÄT NAM TRONG BOÁI CAÛNH HOÄI NHAÄP QUOÁC TEÁ 3.1. Ñònh höôùng phaùt trieån cuûa caùc DNNV trong boái caûnh hoäi nhaäp quoác teá Xuaát phaùt töø boái caûnh quoác teá vaø tình hình hieän taïi cuûa Vieät Nam, ñeà taøi neâu ra moät soá yù kieán veà quan ñieåm vaø ñònh höôùng phaùt trieån DNNV ôû Vieät Nam nhö sau: Moät laø, hoã trôï phaùt trieån DNNV laø moät nhieäm vuï quan troïng trong chieán löôïc phaùt trieån kinh teá –xaõ hoäi ôû nöôùc ta. Hai laø, DNNV caàn ñöôïc öu tieân phaùt trieån trong moät soá ngaønh, lónh vöïc coù löïa choïn. Ba laø, öu tieân phaùt trieån DNNV ôû noâng thoân, caû trong coâng nghieäp , thöông maïi vaø dòch vuï; coi coâng nghieäp vöøa vaø nhoû laø boä phaän quan troïng nhaát cuûa chieán löôïc coâng nghieäp hoùa- hieän ñaïi hoùa noâng nghieäp vaø noâng thoân. Boán laø, phaùt trieån DNNV trong moái lieân keát chaët cheõ vôùi caùc doanh nghieäp lôùn ñeå hình thaønh caùc taäp ñoaøn kinh teá maïnh, naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa kinh teá noäi ñòa ñoái vôùi nöôùc ngoaøi. Naêm laø, Nhaø nöôùc caàn toå chöùc caùc khu coâng nghieäp taäp trung daønh rieâng cho caùc DNNV ôû moät soá ñòa baøn troïng ñieåm, moät soá thaønh phoá. 3.2. Caùc giaûi phaùp hoaøn thieän cô cheá hoã trôï taøi chính töø phía nhaø nöôùc ñoái vôùi DNNV ôû Vieät Nam ñeán naêm 2010 trong boái caïnh hoäi nhaäp quoác teá 3.2.1. Ngaân saùch nhaø nöôùc 3.2.1.1. Thueá Quan ñieåm ñieàu chænh chính saùch thueá - Phaûi duy trì vaø tieáp tuïc phaùt huy nhöõng thaønh quaû to lôùn vaø raát cô baûn cuûa coâng cuoäc caûi caùch thueá Vieät Nam hôn 10 naêm qua: ñöôïc aùp duïng thoáng nhaát ñoái vôùi moïi thaønh phaàn
- kinh teá, taïo neân nguoàn thu lôùn cho NSNN (treân 90%), tính phaùp lyù cuûa thueá ñöôïc caûi thieän ñaùng keå so vôùi tröôùc caûi caùch,… - Khoâng vì phaûi öu ñaõi cho ñoái töôïng naøy hay ñoái töôïng khaùc maø laøm cho heä thoáng thueá noùi chung, töøng saéc thueá noùi rieâng trôû neân quaù phöùc taïp. - Öu ñaõi thueá cho DNNV nhöng khoâng kieàm haõm söï phaùt trieån cuûa caùc doanh nghieäp lôùn, khoâng laøm naûn loøng nhöõng nhaø ñaàu tö muoán ñaàu tö xaây döïng doanh nghieäp lôùn, hay nhöõng taäp ñoaøn kinh teá huøng maïnh. Moät soá giaûi phaùp Ngoaøi vieäc ñöôïc höôûng nhöõng öu ñaõi thueá TNDN (mieãn, giaûm thueá) daønh cho moïi doanh nghieäp trong moät soá tröôøng hôïp nhö: DN môùi thaønh laäp, DN ñaàu tö môû roäng SXKD, DN ñaàu tö caûi tieán kyõ thuaät, DN xuaát khaåu haøng hoùa,… nhaø nöôùc caàn thöïc hieän moät soá öu ñaõi nöõa veà thueá TNDN cho DNNV nhö sau: Chi phí hôïp lyù ñoái vôùi quaûng caùo, tieáp thò, khuyeán maõi, giao dòch ñoái ngoaïi, tieáp taân khaùnh tieát…cuûa DNNV (trong ñeà taøi naøy ñöôïc taïm goïi ngaén goïn laø chi phí quaûng caùo - CPQC). Chi phí hôïp lyù naøy hieän nay bò khoáng cheá veà soá löôïng theo moät tæ leä nhaát ñònh so vôùi caùc chi phí hôïp lyù khaùc vaø so vôùi toång chi phí hôïp lyù. Trong khi, caùc DNNV, do qui moâ nhoû neân thöôøng coù doanh thu nhoû, toång chi phí hôïp lyù nhoû, vaø nhö vaäy CPQC hôïp lyù cuõng nhoû töông öùng. Ñieàu naøy gaây trôû ngaïi cho caùc DNNV trong böôùc ñaàu xaâm nhaäp thò tröôøng baèng con ñöôøng quaûng caùo. Do vaäy, chuùng toâi cho raèng chi phí naøy khoâng chæ ñöôïc khoáng cheá möùc hôïp lyù toái ña theo tæ leä nhö hieän nay maø coøn neân xem xeùt CPQC hôïp lyù cuûa DNNV trong nhieàu naêm.. Caàn thöïc hieän giaûm thueá suaát thueá TNDN. Maët khaùc, khaû naêng noäp thueá, khaû naêng tích luõy, nhu caàu tích luõy, cuõng nhö khaû naêng söû duïng voán tích luõy cuûa caùc doanh nghieäp khoâng gioáng nhau. Ñeå taïo ñieàu kieän cho caùc DNNV hoaøn thaønh nghóa vuï thueá, vöøa coù theå ñaàu tö taùi saûn xuaát môû roäng, neân qui ñònh thueá TNDN vôùi thueá suaát luõy tieán töøng phaàn goàm 2 möùc: 25% vaø 32% tuøy theo thu nhaäp chòu thueá cuûa doanh nghieäp. Caàn ñôn giaûn hoùa vieäc mieãn, giaûm thueá TNDN. 3.2.1.2. Chi ñaàu tö phaùt trieån
- Ñaàu tö naâng caáp, hoaøn thieän nhanh choùng cô sôû haï taàng kyõ thuaät cuûa neàn kinh teá quoác daân theo hình thöùc “cuoán chieáu”, ñöa coâng trình nhanh choùng vaøo söû duïng vaø nhaø nöôùc coù theå thu hoài voán ñaàu tö baèng caùch thu phí. - Ñaëc bieät chuù yù ñaàu tö xaây döïng caùc khu coâng nghieäp taäp trung vôùi ñaày ñuû cô sôû haï taàng vaø cho thueâ vôùi giaù öu ñaõi trong moät khoaûn thôøi gian nhaát ñònh ñeå giaûi phoùng caùc doanh nghieäp saûn xuaát, haàu heát laø DNNV, vôùi maët baèng quaù chaät heïp neân thöôøng coù nguy cô cao veà oâ nhieãm moâi tröôøng, tai naïn lao ñoäng, thaäm chí hoûa hoaïn trong khu daân cö, ñoâ thò. Toå chöùc laïi vieäc ñaàu tö voán caùc cho doanh nghieäp nhaø nöôùc (DNNN): Ngoaøi caùc DNNN hoaït ñoäng coâng ích buoäc nhaø nöôùc phaûi duy trì vì nhieàu lyù do chính trò - xaõ hoäi, DNNN hoaït ñoäng kinh doanh khoâng neân duy trì vôùi qui moâ DNNV. - Ñaàu tö hoã trôï DNNV naâng cao khaû naêng ñoåi môùi coâng ngheä. - Ñaàu tö hoã trôï DNNV naâng cao khaû naêng naém baét thoâng tin. 3.2.2. Tín duïng nhaø nöôùc Quyõ hoã trôï phaùt trieån Veà quy cheá, thuû tuïc vay voán. + Xoùa boû söï phaân bieät trong thuû tuïc vay voán tín duïng cuûa Nhaø nöôùc giöõa DNNN vaø doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh. + Caàn söûa ñoåi quy cheá hoaït ñoäng cuûa hai hình thöùc naøy theo höôùng: • Giaûm vaø tieán tôùi xoùa phí baûo laõnh khi thöïc hieän baûo laõnh tín duïng ñaàu tö trong thôøi haïn nhaát ñònh ñoái vôùi DNNV. • Nhaø nöôùc caàn thieát neân aùp duïng ñoàng thôøi vöøa baûo laõnh tín duïng ñaàu tö, vöøa hoã trôï laõi suaát sau ñaàu tö, ñaëc bieät ñoái vôùi DNNV hoaït ñoäng trong nhöõng ngaønh naèm trong chöông trình muïc tieâu caàn hoã trôï. + Thôøi haïn giaûi quyeát hoà sô cung caáp tín duïng caàn ruùt ngaén ñeå taïo ñieàu kieän thoâng thoùang thuaän lôïi cho doanh nghieäp. Phaùt trieån nguoàn voán cuûa Quyõ hoã trôï phaùt trieån.
- + Quan heä hôïp taùc vôùi caùc ngaân haøng thöông maïi quoác doanh ñeå thu xeáp nguoàn voán cho vay ñoái vôùi moät döï aùn, baûo laõnh tín duïng ñaàu tö, hoã trôï laõi suaát ñaàu tö, huy ñoäng nguoàn voán cho tín duïng ñaàu tö phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc. + Cuûng coá, môû roäng vaø phaùt trieån quan heä hôïp taùc vôùi caùc toå chöùc taøi chính tín duïng quoác teá nhaèm naâng cao naêng löïc hoaït ñoäng Quyõ hoã trôï phaùt trieån. Quyõ baûo laõnh tín duïng cho DNNV Theo kinh nghieäm thöïc teá ôû nhieàu nöôùc, ñeå trieån khai hoaït ñoäng cuûa QBLTD cuûa Vieät nam trong thôøi gian tôùi ñaït hieäu quaû, theo chuùng toâi caàn phaûi chuù troïng nhöõng vaán ñeà sau : - Ñeå giaûm bôùt nhöõng ruûi ro aûnh höôûng ñeán vaán ñeà taøi chính cuûa QBLD ñoøi hoûi: ñoäi nguõ nhaân vieân cuûa Quyõ phaûi coù naêng löïc, trình ñoä ñeå vöøa coù khaû naêng thaåm ñònh, giaùm saùt caùc khoaûn vay. - Caàn coù cô cheá hoã trôï ñoái vôùi caùc doanh nghieäp moät caùch roõ raøng döïa treân nhöõng tieâu chí cuï theå nhö : qui moâ voán, ngaønh ngheà, thôøi gian hoaït ñoäng, chaát löôïng saûn phaåm, möùc ñoä uy tín … - Caàn xaùc ñònh phaïm vi quyeàn haïn cuï theå cuûa caùc caáp quaûn lyù nhaèm ñaûm baûo söï töï chuû trong hoaït ñoäng cuûa QBLTD. - Caàn hoaøn thieän khung phaùp lyù, caûi caùch thuû tuïc haønh chính ôû hai ngaønh taøi chính vaø ngaân haøng moät caùch hôïp lyù taïo ñieàu kieän hoaøn thieän veà maët thuû tuïc vay vaø baûo laõnh thuùc ñaåy moái quan heä hôïp taùc giöõa QBLTD vaø caùc nhaø taøi trôï. Quyõ hoã trôï xuaát khaåu Trong thôøi gian tôùi, khi Quyõ baûo laõnh tín duïng DNNV ñöôïc thaønh laäp ôû moät soá ñòa phöông, Quyõ baûo laõnh tín duïng DNNV seõ thöïc hieän vieäc hoã trôï boå sung ñaëc bieät laø chi phí cho hoaït ñoäng phaùt trieån thò tröôøng, ñaåy maïnh xuùc tieán thöông maïi ñoái vôùi DNNV coù hoaït ñoäng xuaát khaåu vì: • Thöù nhaát, möùc hoã trôï hieän nay theo thoâng tö 61 chöa ñuû ñeå taïo moät böôùc ñeäm coù taùc duïng cho hoaït ñoäng phaùt trieån thò tröôøng, ñaåy maïnh xuùc tieán thöông maïi. • Thöù hai, haàu heát caùc DNNV chöa coù hoaëc chöa ñuû söùc ñeå tieán haønh caùc hoaït ñoäng xuùc tieán thöông maïi ôû nöôùc ngoaøi vaø nhö theá DNNV raát khoù khaên trong vieäc thuùc ñaåy hoaït ñoäng xuaát khaåu trong ñieàu kieän hoäi nhaäp.
CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD
-
Cơ chế Nhà nước thu hồi đất và chuyển dịch đất đai tự nguyện ở Việt Nam: Phương pháp tiếp cận, định giá đất và giải quyết khiếu nại của dân
242 p |
50 |
21
-
Sách trắng doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam 2014
95 p |
29 |
11
-
Về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp sau khi cổ phần hóa - Phạm Tuấn Anh
5 p |
20 |
5
-
Sách hướng dẫn chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa
88 p |
19 |
5
-
Bài giảng Quan hệ Nhà nước - thị trường - doanh nghiệp - PGS. TS Kim Văn Chính
80 p |
31 |
3
-
Thách thức mới đối với nông nghiệp, nông thôn, nông dân Việt Nam và một số gợi ý chính sách giai đoạn 2011 - 2020
9 p |
6 |
2
-
Tài chính - Ngân sách nhà nước: Vấn đề đặt ra và khuyến nghị chính sách
11 p |
2 |
2
-
Ảnh hưởng của chính sách kinh tế vĩ mô đối với doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay
5 p |
11 |
1
-
Chính sách đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa gắn với yêu cầu phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay
8 p |
2 |
1
-
Giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trước Cộng đồng Kinh tế ASEAN
3 p |
3 |
1
-
Cơ chế giám sát tài chính, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp: Những vấn đề đặt ra
4 p |
3 |
1
-
Vai trò của Nhà nước đối với phát triển hoạt động bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa
5 p |
3 |
1
-
Phát huy vai trò của nhà nước trong phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam
10 p |
2 |
1
-
Vài nét về vai trò của viện trợ: Chính thức (ODA) không hoàn lại của Hàn Quốc đối với phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam
3 p |
7 |
1
-
Phát triển dịch vụ hỗ trợ kinh doanh nhằm thu hút các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Nhật Bản vào phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam
8 p |
6 |
0
-
Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ khi Việt Nam tham gia các Hiệp định Thương mại Tự do
6 p |
7 |
0
-
Chính sách của Nhà nước đối với nông dân: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn
8 p |
8 |
0

Set-Cookie: TLDEVNamespace=4ooql3svhspai5sluteu49umu2; path=/; domain=.tailieu.vn; HttpOnly

Server: Apache/2.2.31 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache