text:
1.1. Khái niệm
Vật liệu là một trong những yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh, tham gia thường xuyên và trực tiếp vào quá trình sản xuất sản phẩm, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lương của sản phẩm được sản xuất.
Vật liệu là đối tượng lao động nên có các đặc đIểm: tham gia vào một chu kỳ sản xuất, thay đổi hình dáng ban đầu sau quá trình sử dụng và chuyển toàn bộ giá trị vào giá trị của sản phẩm được sản xuất ra.
Thông thường trong cấu tạo của giá thành sản phẩm thì chi phí về vật liệu chiếm tỷ trọng khá lớn, nên việc sử dụng tiết kiệm vật liệu và sử dụng đúng mục đích, đúng kế hoạch có ý nghĩa quan trọng trong việc hạ thấp giá thành sản phẩm và thực hiện tốt kế hoạch sản xuất kinh doanh.
Công cụ dụng cụ là các loại tư liệu lao động được sử dụng cho các hoạt động sản xuất kinh doanh khác nhau nhưng không đủ tiêu chuẩn trở thành tàI sản cố định.
1.2 Đặc điểm
Trong các doanh nghiệp sản xuất nguyên vật liệu được coi là đối tượng lao động chủ yếu được tiến hành gia công chế biến ra sản phẩm. Nguyên vật liệu có các đặc điểm chủ yếu sau:
- Tham gia vào từng chu kỳ sản xuất để chế tạo ra sản phẩm mới thường không giữ lại hình thái vật chất ban đầu.
- Giá trị nguyên vật liệu sản xuất cũng được chuyển toàn bộ vào giá tri sản phẩm do nó chế tạo ra sản phẩm
- Nguyên vật liệu có rất nhiều chủng loạivà thường chiểm tỉ trọng lớn trong chi phí sản xuất.
- Để đảm bảo yêu cầu sản xuất doanh nghiệp phải thường xuyên tiến hành thu mua, dự trữ và quản lý chặt chẽ chúng về mặt số lượng, chủng loại, chất lượng, giá trị.
- Giá trị nguyên vật liệu dự trữ thường chiếm một tỉ trọng lớn trong tàI sản lưu động của doanh nghiệp.
Công cụ dụng cụ ở các doanh nghiệp sản xuất là những tư liệu lao động có giá trị nhỏ hoặc thời gian sử dụng ngắn. Công cụ dụng cụ có các đặc điểm sau:
- Về đặc điểm vận động thì công cụ dụng cụ cũng có thời gian sử dụng khá dài nên giá trị của chúng cũng được chuyển dần vào chi phí của đối tương sử dụng.
- Về giá trị của chúng không lớn nên để đơn giản cho công tác quản lý, theo dõi thì hoặc là tính hết giá trị của chúng vào chi phí của đối tượng sử dụng một lần hoặc là phân bổ dần trong một số kỳ nhât định.
1.3 Phân loại
Trong các doanh nghiệp sản xuất, nguyên vật liệu bao gồm nhiều loại nhiều thứ khác nhau. Mỗi loại có vai trò, công dụng, tính chất lý hoá rất khác nhau và biến động liên tục hàng ngày trong quá trình sản xuất kinh doanh. Tuỳ theo nội dung kinh tế và chức năng của nguyên vật liệu trong sản xuất kinh doanh mà nguyên vật liệu trong doanh nghiệp có sự phân chia thành các loại khác nhau:
- Nếu căn cứ vào công dụng chủ yếu của vật liệu thì vật liệu được chia thành các loại:
Nguyên vật liệu chính: là đối tượng lao động chủ yếu trong doanh nghiệp là cơ sở vật chất chủ yếu hình thành nên thực thể của sản phẩm mới.
Vật liệu phụ: là đối tượng lao động nhưng nó không phải là cơ sở vật chất chủ yếu hình thành nên thực thể của sản phẩm mà nó chỉ làm tăng chất lượng nguyên vật liệu chính, tăng chất lượng sản phẩm phục vụ cho công tác quản lý, phục vụ cho sản xuất, cho việc bảo quản, bao gồm như: dầu, mỡ bôi trơn máy móc trong sản xuất, thuốc nhuộm, dầu sơn…
Nhiên liệu: có tác dụng cung cấp nhiệt lượng cho quá trình sản xuất kinh doanh như: xăng, dầu, hơi đốt, than củi…
Phụ tùng thay thế sửa chữa: là những chi tiết, phụ tùng, máy móc thiết bị phục vụ cho việc sửa chữa hoặc thay thế những bộ phận hoặc chi tiết máy móc thiết bị: vòng bi, săm lốp, đèn pha…
Thiết bị xây dựng cơ bản: bao gồm các thiết bị, phương tiện lắp ráp vào các công trình xây dựng cơ bản cuả doanh nghiệp bao gồm cả thiết bị cần lắp, không cần lắp, công cụ, khí cụ và vật kết cấu dùng để lắp đặt các công trình xây dựng cơ bản.
Phế liệu: là các loại vật liệu loại ra trong quá trình sản xuất sản phẩm như: sắt thép đầu mẩu, vỏ bao xi măng, và những phế liệu thu hồi trong quá trình thanh lý tài sản cố định TSCD.
- Nếu căn căn cứ vào nguồn cung cấp vật liệu thì vật liệu được chia thành:
+Vật liệu mua ngoài
+Vật liệu tự sản xuất
+Vật liệu có từ nguồn gốc khác (được cấp, nhận vốn góp…)
Tuy nhiên việc phân loạivật liệu như trên vẫn man tính tổng quát mà chưa đi vào từng loại, từng thứ vật liệu cụ thể để phục vụ cho việc quản lý chặt chẽ và thống nhất trong toàn doanh nghiệp. Để phục vụ tốt cho yêu cầu quản lý chặt chẽ và thống nhất các loại vật liệu ở các bộ phận khác nhau, đặc biệt là phục vụ cho yêu cầu xử lý thông tin trên máy vi tính thì việc lập bảng (sổ) danh điểm vật liệu là hết sức cần thiết. Trên cơ sở phân loại vật liệu theo công dụng như trên, tiến hành xác lập danh đIểm theo loại, nhóm, thứ vật liệu. Cần phải quy định thống nhất tên gọi, ký hiệu, mã hiệu, quy cách, đơn vị tính và giá hạch toán của từng thứ vật liệu.
Ví dụ: TK 1521 dùng để chỉ vật liệu chính
TK152101 dùng để chỉ vật liệu chính thuộc nhóm A
TK 1520101 dùng để chỉ vật liệu chính A1 thuộc nhóm A
Công cụ dụng cụ: có nhiều loại khác nhau, để quản lý được công cụ dụng cụ ta phân loại chúng thành 3 loại :
- Công cụ dụng cụ lớn bao gồm toàn bộ các tư liệu là công cụ sản xuất hoặc những dụng cụ cho quản lý và sinh hoạt.
- Bao bì luân chuyển
- Đồ dùng cho thuê
1.4 Nhiệm vụ kế toán
Quản lý chặt chẽ tình hình cung cấp, bảo quản, dự trữ và sử dụng vậi liệu,công cụ dụng cụ là một trong những nội dung quan trọng trong công tác quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp. Để góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý vật liệu, công cụ dụng cụ kế toán vật liệu cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:
- Phản ánh chính xác, kịp thời và kiểm tra chặt chẽ tình hình cung cấp vật liệu, công cụ dụng cụ trên các mặt: Số lượng, chất lượng, chủng loại, giá trị và thời gian cung cấp.
- Đánh giá phân loại nguyên vật liệu phù hợp với nguyên tắc yêu cầu quản lý thống nhất của Nhà Nước và yêu cầu quản trị doanh nghiệp .
-Tính toán và phân bổ chính xác kịp thời trị giá vật liệu,công cụ dụng cụ xuất dùng cho các đối tượng khác nhau, kiểm tra chặt chẽ việc thực hiện mức tiêu hao vật liệu, công cụ dụng cụ phát hiện kịp thời những trường hợp sử dụng vật liệu, công cụ dụng cụ sai mục đích, lãng phí.
- Tổ chức chứng từ tài khoản kế toán. Sổ kế toán phù hợp với phương pháp kế toán hàng tồn kho áp dụng trong doanh nghiệp để ghi chép, phân loại, tổng hợp số liệu về tình hình hiện có và sự biến động tăng giảm của nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, cung cấp số liệu kịp thời để tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
- Thường xuyên kiểm tra việc thực hiện định mức dự trữ vật liệu, phát hiện kịp thời các loại vật liệu ứ đọng, kém phẩm chất, chưa cần dùng và có biện pháp giảI phóng để thu hồi vốn nhanh chóng, hạn chế thiệt hại.
- Tham gia việc phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch thu mua tình hình thanh toán với người bán người cung cấp và tình hình sử dụng vật liệu trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh.
- Thực hiện việc kiểm kê vật liệu theo yêu cầu quản lý, lập các báo cáo về vật liệu, công cụ dụng cụ.
Đánh giá nguyên vật liệu công cụ dụng cụ.
Đánh giá nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ là thước đo tiền tệ để biểu giá trị của nó theo những nguyên tắc nhất định.
Về nguyên tắc:Tất cả các nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ được sử dụng ở các doanh nghiệp đều phải tôn trọng nguyên tắc phản ảnh theo giá gốc. (bao gồm giá mua, chi phí thu mua và chi phí vận chuyển), giá gốc không kể thuế phải nộp được khấu trừ. Tuy nhiên theo chuẩn mực kế toán hàng tồn kho nếu ở thời đIểm cuối kỳ giá trị thực hiện được của nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ nếu nhỏ hơn giá gốc thì doanh nghiệp được báo các theo giá trị có thể thực hiện được trên báo cáo tài chính của mình.
+
2.1. Đánh giá vật liệu theo giá thực tế:
Tính giá vật liệu, công cụ dụng cụ có ý nghĩa quan trọng trong việc hạch toán đúng đắn tình hình tài sản cũng như chi phí sản xuất kinh doanh.
Tính giá vật liệu, công cụ dụng cụ phụ thuộc vào phương pháp quản lý và hạch toán vật liệu, công cụ dụng cụ: Phương pháp kê khai thường xuyên hoặc phương pháp kiểm kê định kỳ.
Phương pháp kê khai thường xuyên là phương pháp được áp dụng phổ biến hiện nay. Đặc điểm của phương pháp này là mọi nghiệp vụ nhập, xuất đều được kế toán theo dõi, tính toán và ghi chép một cách thường xuyên theo quá trình phát sinh.
Phương pháp kiểm kê định kỳ có đặc điểm là trong kỳ kế toán chỉ theo dõi, tính toán và ghi chép các nghiệp vụ nhập vật liệu, công cụ dụng cụ còn các giá trị vật liệu, công cụ dụng cụ xuất chỉ được xác định một lần vào cuối kỳ khi có kết quả kiểm kê vật liệu hiện còn cuối kỳ.
2.1.1 Giá thực tế vật liệu, công cụ dụng cụ nhập kho:
Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ có thể thu nhập từ nhiều nguồn khác nhau do đó giá thực tế của nguyên vật liệu, cũng được đánh giá khác nhau. Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ có thể mua ngoài, hoặc gia công chế biến, thu nhặt được từ phế liệu thu hồi.
- Đối với vật liệu, công cụ dụng cụ mua ngoài: trị giá vốn thực tế của vật liệu, công cụ dụng cụ nhập kho là giá mua trên hoá đơn cộng với các chi phí thu mua thực tế chi phí vận chuyển, bảo quản, bốc xếp, bến bãi, bảo hiểm, công tác phí của cán bộ thu mua, chi phí của bộ phận thu mua độc lập và số hao tự nhiên trong định mức (nếu có)… trừ đi khoản giảm giá (nếu có). Chi phí thu mua vật liệu,công cụ dụng cụ có thể tính trực tiếp vào giá thực tế của từng thứ vật liệu. Nếu chi phí thu mua có liên quan đến nhiều loại thì phải phân bổ cho từng thứ theo tiêu thức nhất định.
Lưu ý: Vật liệu, công cụ dụng cụ mua từ nước ngoài thì thuế nhập khẩu được tính vào giá nhập kho. Khoản thuế GTGT nộp khi mua vật liệu cũng được tính vào giá nhập nếu doanh nghiệp không thuộc diện nộp thuế theo phương pháp khấu trừ.
- Vật liệu, công cụ dụng cụ tự sản xuất : giá nhập kho là giá thành thực tế sản xuất vật liệu .
- Đối với nguyên vật liệu mua dùng vào sản xuất kinh doanh mặt hàng không chịu thuế giá trị gia tăng là tổng giá thanh toán (bao gồm cả thuế GTGT)
- Đối với vật liệu,công cụ dụng cụ thuê ngoài gia công, chế biến: giá thực tế nhập kho là giá thực tế của vật liệu xuất thuê ngoài gia công chế biến cộng với các chi phí vận chuyển, bốc dỡ đến nơi thuê gia công chế biến và từ đó doanh nghiệp cộng số tiền phải trả cho người gia công chế biến.
- Đối với vật liệu nhập từ vốn góp liên doanh thì giá thực tế vật liệu do hội đồng quản trị liên doanh thống nhất đánh giá (được sự chấp nhận của các bên có liên quan).
- Đối với vật liệu,công cụ dụng cụ doanh nghiệp tự chế biến gia công thì giá thực tế bao gồm: giá thực tế xuất kho gia công chế biến và chi phí gia công chế biến (gồm thuế giá trị gia tăng hoặc không có thuế giá trị gia tăng)
- Đối với vật liệu do nhận biếu tặng, viện trợ giá nhập kho là giá thực tế được xác định theo thời giá trên thị trường.
+ Đối với phế liệu thu hồi, giá thực tế có thể được đánh giá theo giá thực tế có thể sử dụng, tiêu thụ hoặc có thể theo giá theo giá ước tính.
Giá thực tế nguyên vật liệu có tác dụng lớn trong công tác quản lý vật liệu . Nó được dùng để hạch toán tính hình xuất nhập, tồn kho vật liệu, tính toán và phân bổ chính xác thực tế về vật liệu do tiêu hao trong quá trình sản xuất kinh doanh, đồng thời phản ánh chính xác giá trị vật liệu hiện có của doanh nghiệp.
2.1.2 Giá thực tế vật liệu, công cụ dụng cụ xuất kho.
Doanh nghiệp có thể sử dụng một trong 4 phương pháp: thực tế đích danh; nhập trước xuất trước (FIFO); nhập sau xuất trước (LIFO); và đơn giá bình quân. Khi sử dụng phương pháp tính giá phảI tuân thủ nguyên tắc nhất quán.
+ Tính theo đơn giá bình quân tồn đầu kỳ.
Giá thực tế vật liệu số lượng vật liệu đơn giá bình
xuất kho = xuất kho x quân tồn đầu kỳ
Đơn giá bình Giá thực tế vật liệu tồn đầu kỳ
=
quân tồn đầu kỳ Số lượng vật liệu tồn đầu kỳ
+ Tính theo giá bình quân gia quyền :
Giá thực tế vật liệu Số lượng VL Đơn giá bình
= x
xuất kho xuất kho quân gia truyền
Đơn giá bình giá trị VL tồn đầu kỳ + giá trị VL nhập trong kỳ
quân gia quyền SLVL tồn đầu kỳ + SL VL nhập trong kỳ.
+ Tính theo giá thực tế đích danh.
Phương pháp này được áp dụng với các loại vật liệu có giá trị cao, những loại vật tư đặc chưng.
+ Tính theo giá nhập trước, xuất trước.
Trong phương pháp này ta phải xác định được đơn giá thực tế nhập kho của từng lần nhập và vật liệu nào nhập trước thì xuất trước. Sau đó căn cứ vào số lượng xuất kho để tính ra giá thực tế xuất kho theo nguyên tắc.
Tính theo đơn giá thực tế nhập trước đối với số lượng xuất kho thuộc lần nhập trước, số còn lại được tính theo đơn giá những lần nhập sau:
Công thức:
Giá trị thực tế = Giá thực tế đơn vị của VL * Số lượng VL xuất
VL xuất dùng nhập kho theo từng lần nhập dùng thuộc từng lần nhập
+ Tính theo giá thực tế nhập sau, xuất trước.
Trong phương pháp này cũng phải xác định đơn giá thực tế của từng lần nhập kho và cũng giả thiết hàng nào nhập kho sau thì xuất trước. Sau đó căn cứ vào số lượng xuất kho để tính ra giá thực tế xuất kho theo nguyên tắc. Tính đơn giá của lần thực tế của lần nhập sau đối với lượng xuất kho thuộc lần nhập sau cùng. Số còn lại được tính theo đơn giá thực tế của các lần nhập trước đố. Như vậy giá thực tế của vật liệu tồn kho cuối kỳ lại là giá thực tế vật liệu tính theo giá của lần nhập đầu kỳ.
2.2-Đánh giá vật liệu,công cụ dụng cụ theo giá hạch toán.
Đối với những doanh nghiệp có nhiều loại vật liệu, công cụ, dụng cụ, giá cả biến động thường xuyên, việc nhập, xuất diễn ra liên tục thì việc hạch toán theo giá thực tế trở nên phức tạp, tốn nhiều công thức và có khí không thực hiện được. Do vậy việc hạch toán hàng ngày, kế toán nên sử dụng theo giá hạch toán.
Giá hạch toán là một loại giá tương đối ổn định, doanh nghiệp có thể sử dụng trong một thời gian dài để hạch toán nhập, xuất tồn kho vật liệu, CCDC trong khi chưa tính được giá thực tế của nó. Có thể sử dụng giá kế hoạch hoặc giá mua tại một thời điểm nào đó, hay giá vật liệu, CCDC bình quân tháng trước, CCDC hàng ngày hoặc giá cuối kỳ trước để làm giá hạch toán. Nhưng cuối tháng phải tính chuyển giá hạch toán của vật liệu, CCDC xuất, tồn kho theo giá thực tế. Việc tính chuyển dựa trên cơ sở hệ số giữa giá thực thế và giá hạ sử dụng giá hạch toán đơn giản, giảm bớt khối lượng cho công tác kế toán nhập, xuất vật liệu.
Giá hạch toán chỉ được dụng trong hạch toán chi tiết vật liệu, còn trong hạch toán tổng hợp vẫn phải sử dụng giá thực tế. Giá hạch toán có ưu đIểm là phản ảnh kịp thời sự biến động về giá trị của các loại vật liệu trong quá trình sản xuất kinh doanh.
Phương pháp sử dụng giá hạch toán để phản ánh vật liệu chỉ dùng trong phương pháp kê khai thường xuyên.
Giá thực tế VL Giá thực tế VL
Hệ số chênh lệch tồn kho đầu kỳ + nhập kho trong kỳ
Giữa giá thực tế =
với giá hạch toán Giá hạch toán VL Giá hạch toán VL
tồn kho đầu kỳ + nhập kho trong kỳ.
Giá thực tế VL = Hệ số chênh * Giá hạch toán VL
xuất kho trong kỳ lệch giá xuất dùng trong kỳ
Hạch toán chi tiết vật liệu, công cụ dụng cụ.
Tổ chức tốt kế toán chi tiết vật liệu, công cụ dụng cụ có ý nghĩa quan trọng đối với công tác bảo quản vật liệu và công tác kiểm tra tình hình cung cấp, sử dụng vật liệu. Kế toán chi tiết vật liệu vừa được thực hiện ở kho, vừa được thực hiện ở phòng kế toán.
Kế toán chi tiết vật liệu được thực hiện theo một trong 3 phương pháp: Phương pháp thẻ song song, phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển và phương pháp sổ số dư.
3.1 Phương pháp thẻ song song.
- Nguyên tắc: ở khi ghi chép về mặt số lượng, ở phòng kế toán ghi chép cả về số lượng lẫn giá trị từng thứ NVL
-Trình tự ghi chép:
+ ở kho: Hàng ngày thủ kho căn cứ vào các chứng từ nhập xuất NVL ghi số lượng thực nhập, thực xuất vào thẻ kho có liên quan. Thủ kho phải thường xuyên đối chiếu sổ tồn trên thẻ kho với số tồn vật liệu thực tế còn ở kho. Hàng ngày hoặc định kỳ, sau khi ghi thẻ kho, thủ kho phải chuyển toàn bộ chứng từ nhập xuất kho về phòng kế toán.
+ ở phòng kế toán: Mở thẻ hoặc sổ kế toán chi tiết cho từng danh điểm NVL tương ứng với thẻ kho của từng kho để theo dõi về mặt số lượng và giá trị hàng ngày hoặc định kỳ khi nhận được các chứng từ nhập xuất kho của thủ kho gửi đến kế toán NVl phải kiểm tra từng chứng từ ghi đơn giá và tính thành tiền sau đó ghi vào sổ hoặc thẻ chi tiết vật liệu có liên quan. Cuối tháng kế toán cộng thẻ hoặc sổ tính ra tổng số nhập, tổng số xuất và tổng số tồn của từng thứ vật liệu rồi đối chiếu với thẻ kho, lập báo cáo tổng hợp nhập xuất tồn kho về giá trị để đối chiếu với bộ phận kế toán tổng hợp nguyên vật liệu.
Ghi hàng ngày
Ghi cuối tháng
Đối chiếu kiểm tra.
Với cách ghi chép, kiểm tra và đối chiếu như trên, phương pháp có những ưu nhược điểm:
- Ưu điểm: Ghi chép đơn giản, để kiểm tra, đối chiếu.
- Nhược điểm: Việc ghi chép giữa kho và kế toán còn trùng lập về chỉ tiêu số lượng. Mặt khác làm hạn chế chức năng kiểm tra của kế toán do việc kiểm tra và đối chiếu chủ yếu được tiến hành vào cuối tháng.
- Phạm vi áp dụng: thích hợp với những doanh nghiệp có quy mô nhỏ, sử dụng ít loại VL.
3.2 Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển:
- Trình tự ghi chép:
+ ở kho: Theo phương pháp này thì việc của thủ kho cũng được thực hiện trên thẻ kho giống như phương pháp thẻ song song.
+ ở phòng kế toán: Kế toán mở số đối chiếu luân chuyển để ghi chép tính hình nhập xuất tồn kho thứ vật liệu theo từng kho dùng cho cả năm. Sổ đối chiếu luân chuyển chỉ ghi mỗi tháng một lần vào cuối tháng.
- Ưu điểm: Khối lượng ghi chép cuả kế toán được giảm bớt do chỉ ghi một lần vào cuối tháng.
- Nhược điểm: Việc ghi sổ vẫn trùng lập giữa kho và kế toán về mặt số lượng và hạn chế chức năng kiểm tra của kể toán.
- Điều kiện áp dụng: Đối với những doanh nghiệp có khối lượng chủng loại vật tư không quá nhiều, phù hợp với trình độ kế toán còn chưa cao.
Sơ đồ kế toán chi tiết vật liệu theo
Đối chiếu kiểm tra
Phương pháp sổ số dư.
- Trình tự ghi chép:
+ ở kho: Hàng ngày hoặc định kỳ sau khi ghi thẻ xong – thủ kho tập hợp toàn bộ các chứng từ nhập xuất kho phương pháp song song kỳ và phân loại theo từng nhóm nguyên liệu theo quy định.
+ở phòng kế toán: Khi nhận chứng từ nhập xuất nguyên vật liệu ở kho kế toán kiểm tra chứng từ và đối chiếu với các chứng từ có liên quan, kiểm tra việc phân loại chứng từ của thủ kho, ghi giá hạch toán và tính thành tiền cho chứng từ.
- Ưu điểm: tránh được sự trùng lặp giữa kho và kế toán về mặt số lượng.
- Nhược điểm: Do kế toán chỉ theo dõi việc kiểm tra và đối chiếu giữa kho và kế toán xuất khó khăn, khó phát hiện sai sót.
- Phạm vi áp dụng: Thích hợp với những doanh nghiệp có khối lượng vật liệu nhập xuất nhiều, thường xuyên.
Ghi hàng ngày
Ghi cuối tháng
Đối chiếu kiểm tra
Từ ngày… đến ngày… tháng… năm
Người nhận Ngày… tháng… năm
Người giao
Năm…
Kho…
Tháng… năm…
liệu
4.1 Kế toán tổng hợp vật liệu, công cụ dụng cụ theo phương pháp kê khai thường xuyên:
Phương pháp kế toán thường xuyên là phương pháp ghi chép, phản ánh thường xuyên liên tục tình hình nhập xuất tồn kho các loại vật liệu, công cụ dụng cụ trên các tài khoản và sổ kế toán tổng hợp kho có các chứng từ nhập xuất vật liệu. Phương pháp này được áp dụng trong phần lớn các doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp thương mại kinh doanh những mặt hàng có giá trị lớn như; ô tô, máy móc.
4.1.1 Tài khoản sử dụng:
· TK 152 – “ Nguyên vật liệu”: Tài khoản này phản ánh giá trị hiện có và tình hình tăng giảm nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất kinh doanh.
Kết cấu:
Bên nợ:
-Trị giá thực tế của nguyên liệu vật liệu nhập kho do mua ngoài tự chế thuê ngoài gia công, nhận góp vốn liên doanh.
- Giá trị nguyên liệu, vật liệu phát hiện thừa trong kiểm kê.
- Giá trị phế liệu thu hồi.
- Kết chuyển giá trị nguyên liệu, vật liệu tồn kho cuối kỳ theo phương pháp kiểm kê định kỳ.
Bên có:
- Trị giá thực tế của nguyên vật liệu xuất kho để sản xuất, để bán, thuê ngoài gia công chế biến hoặc góp vốn liên doanh.
- Chiết khấu mua hàng được hưởng.
- Giá trị nguyên liệu, vật liệu trả lại giảm giá.
- Giá trị nguyên liệu, vật liệu thiếu hụt khi kiểm kê.
- Kết chuển giá trị nguyên liệu, vật liệu tồn kho đầu kỳ theo phương pháp kiểm kê định kỳ.
Dư nợ:
- Giá thực tế nguyên vật liệu tồn kho:
Chi tiết KT 152:
- 1521: Nguyên vật liệu chính.
- 1522: Nguyên vật liệu phụ.
- 1523: Nhiên liệu
- 1524: Phụ tùng thay thế
- 1255: Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản
- 1528: Vật liệu khác.
* TK 151: Hàng mua đang đi trên đường: Tài khoản này phản ánh giá trị các loại vật tư hàng hoá mà doanh nghiệp đã mua đã chấp nhận thanh toán với người bán nhưng chưa về nhập kho doanh nghiệp còn đang đi trên đường và tình hình đang đi đường về nhập kho của doanh nghiệp.
- Kết cấu:
Bên nợ:
- Giá trị hàng đi đường.
- Kết chuyển giá thực tế hàng đi đường cuối kỳ theo phương pháp kiểm kê định kỳ.
Bên có:
- Giá trị hàng đang đi đường đã về nhập kho hoặc chuyển giao cho đối tượng sử dụng hay khách hàng .
- Kết chuyển giá trị tên hàng đang đi đường đầu kỳ (theo phương pháp kiểm kê định kỳ).
Dư nợ: Giá trị hàng đi đường chưa về nhập kho.
* TK 331 – Phải trả người bán: TK này dùng để phản ánh quan hệ thanh toán giữa doanh nghiệp với người bán và nhận thầu về các loại vật tư, hàng hoá, lao vụ, theo kợp đồng kinh tế đã ký kết.
· TK 133 – Thuế VAT được khấu trừ: TK này cho các doanh nghiệp thuế VAT theo phương pháp khấu trừ thuế.
· TK 153 – Công cụ dụng cụ: TK này có tính chất và kết cấu cũng giống như TK152. TK 153 có 3 TK cấp 2:
TK 1531 Công cụ dụng cụ
TK 1532 Bao bì luân chuyển
TK 1533 Đồ dùng cho thuê
* TK 159 – Dự phòng giảm giá hàng tồn kho: TK này được dùng để phản ánh bộ phận giá trị dự tính giảm sút so với giá gốc của hàng tồn kho nhằm ghi nhận các khoản lỗ hay phí tổn có thể phát sinh nhưng chưa chắc chắn và phản ánh giá trị thực tế thuần tuý của hàng tồn kho trên các báo cáo tài chính. TK này là TK điều chỉnh cho các TK tồn kho trong đó có TK 152.
Ngoài cácTK trên kế toán còn so các TK liên quan:
- TK 111 – Tiền mặt.
- TK112 – Tiền gửi ngân hàng.
- TK 621 – CP NVL trực tiếp
- TK 627 – CP sản xuất chung
- TK 641 – CP Bán hàng
- TK 623 – CP Sử dụng máy thi công.
- TK 642: CP quản lý doanh nghiệp
- TK 141: Tạm ứng
- TK 128: Đầu tư ngắn hạn khác
- TK 222: Góp vốn liên doanh.
4.1.2 Phương pháp kế toán các nghiệp vụ chủ yếu:
* Kế toán tổng hợp tăng NVL, CCDC:
+ Tăng vật liệu, CCDC do mua ngoài:
+Trường hợp hàng và hoá đơn cùng về: Căn cứ vào hoá đơn và phiếu nhập ghi:
Nợ TK 152,153
Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ.
Có TK 111 – TM
Có TK 112 – TGNH
Có TK 141 – Tạm ứng
Có TK 331 – Phải trả khách hàng
Có TK 311 – Vay ngắn hạn ngân hàng.
+ Trường hợp hàng thu mua trong tháng chưa về nhưng chưa nhận được hoá đơn của người bán, kế toán không ghi số ngay mà lưu phiếu nhập vào hồ sơ.
TS doanh nghiệp trong đó vật liệu có thể đánh giá lại trong một số trường hợp cần thiết như:
Cuối tháng hoá đơn về ngay thì tiến hành ghi sổ theo định kỳ, nhưng nếu hoá đơn vẫn chưa về thì kế toán sẽ ghi giá trị nhập kho theo giá tạm tính để ghi số.
Nợ TK 152, 153: NVL, CCDC
Có TK 331: phải trả người bán.
Ghi nhận được hoá đơn sẽ tiến hành theo giá tạm tính. Nếu giá hoá đơn lớn hơn giá tạm tính, kế toán ghi:
Nợ TK 133 (1): Thuế NVL được khấu trừ.
Có TK 331: Phải trả cho người bán.
Nếu giá hoá đơn nhỏ hơn giá tạm tính, kế toán ghi:
Nợ TK 152: Ghi có chênh lệch giảm
+ Trường hợp hàng đang đi trên đường: Nếu trong tháng nhận được hoá đơn mà cuối tháng hàng vẫn chưa về nhập kho thì kế toán chưa ghi số ngay mà phải phản ánh giá trị hàng đang đi đường vào TK 151:
Nợ TK 151: Hàng đang đi trên đường.
Nợ TK 1331: Thuế NVL được khấu trừ
Có TK 111: TM.
Có TK 112: TGNH.
- Sang tháng khi “Hàng đang đi đường” về nhập kho hoặc chuển giao các bộ phận sản xuất hay khách hàng, tuỳ từng trường hợp kế toán ghi:
Nợ TK 152, 153 NVL,CCDC
Nợ TK 621: CP, NVL trực tiếp.
Nợ TK 642: CP, quản lý doanh nghiệp .
Nợ TK 627, 641, 157….
Có TK 151: Hàng mua đang đi đường .
- Các chi phí liên quan đến thu mua NVL phù thuộc vào các chứng từ liên quan để ghi sổ kế toán.
Nợ TK 152, 153 NVL, CCDC
Nợ TK 133: Thuế NVL được khấu trừ.
Có TK 133: Phải trả cho người bán
Có TK 111,112, 141.
- Ghi thanh toán cho người bán, số chiết khấu được hưởng, kế toán ghi:
Nợ TK 331: Phải trả cho người bán
Có TK 152, 153: NVL,CCDC
Có TK 111, 112: TM, TGNH.
- Vật liệu, công cụ dụng cụ nhập từ nguồn thu ngoài gia công hoặc tự chế.
Nợ TK 152, 153: NVL, CCDC.
Có TK 154: Chi tiết tự chế, thuê chế biến.
- Vật liệu, công cụ dụng cụ do các đơn vị khác góp vốn liên doanh.
Nợ TK 152, 153: NVL., CCDC
Có TK 411: Chi tiết góp vốn liên doanh .
- Vật liệu, công cụ dụng cụ phát hiện thừa trong kiểm kê.
Nợ TK 152,153: NVL, CCDC
Có TK 3381: Phải trả, phải nộp.
Sau khi làm rõ nguyên nhân kế toán ghi sổ.
Nợ TK 3381: Phải trả , phải nộp.
Có TK liên quan.
(Có thể do được tặng được biếu nhưng chưa ghi sổ, kế toán ghi có TK 411, có thể chưa ghi nợ người bán kế toán ghi Có TK 331).
Nếu xác định vật liệu thừa không phải của doanh nghiệp kế toán phản ánh vào TK 002 “ vật tư hàng hoá gửi hộ hoặc giá công”.
Tăng vật liệu, CCDC do thu hồi vốn góp liên doanh:
Nợ TK 152, 153:NVL, CCDC
Có TK 128, 222: Đầu tư ngắn hạn khác góp vốn liên doanh được đánh giá lại theo quy định chung nếu giá hạch toán lại lớn hơn giá cũ của vật liệu thì phần chênh lệch đó được ghi sổ như sau:
Có TK 421: Chênh lệch đánh giá lại TS.
* Kế toán tổng hợp các trường hợp giảm NVL, CCDC
- Xuất kho vật liệu,công cụ dụng cụ dùng cho nhu cầu sản xuất kinh doanh. Căn cứ vào chứng từ xuất kho vật liệu kế toán ghi:
Nợ TK 621: ( dùng cho sản xuất sản phẩm )
Nợ TK 627: (dùng cho sản xuất và quản lý sản xuất )
Nợ TK 641: (dùng cho bộ phận bán hàng)
Nợ TK 642: (dùng cho bộ phận quản lý doanh nghiệp )
Nợ TK 241: (dùng cho bộ phận xây dựng cơ bản và sửa chữa TSCĐ)
Nợ TK 142: (chi phí trả trước, vật liệu,CCDC phân bổ dần )
Có TK 152, 153: NVL,CCDC (theo giá thực tế xuất kho).
Có 2 cách phân bổ dần vật liệu, công cụ dụng cụ :
Phân bổ hai lần 50% một lần
Phân bổ theo kỳ hạn sử dụng (biết chắc chắn kì hạn của chúng)
Nợ TK 621, 627, 641, 642
Có TK 142 (phân bổ nhiều lần)
Đến khi báo hỏng
Nợ TK 152 (phế liệu thu hồi nếu có)
Nợ TK 621, 627, 641, 642
Có TK 142 (giá trị còn lại)
- Xuất kho vật liệu, công cụ dụng cụ để tự chế hoặc thuê chế biến.
Nợ TK 154: CP sản xuất doanh nghiệp dở dang
Có TK 152,153: NVL,CCDC.
- Xuất vật liệu góp vốn liên doanh với đơn vị khác. Căn cứ vào giá trị vốn góp liên doanh và giá thực tế vật liệu góp để xa chênh lệch.
Nếu: Giá trị vốn góp > Giá thực tế.
Nợ TK 128: Đầu tư ngắn hạn khác.
Nợ TK 222: (Giá trị vốn góp)
Có TK 421: (Phần chênh lệch tăng)
Có TK 152, 153: (Giá thực tế vật liệu, công cụ dụng cụ).
Giá trị vốn góp (Giá thực tế.)
Nợ TK 128: Đầu tư ngắn hạn khác.
Nợ TK 421: (Phần chênh lệch giảm)
Có TK 152,153: Giá thực tế vật liệu,công cụ dụng cụ .
- Xuất vật liệu, công cụ dụng cụ bán hoặc cho vay.
Nợ TK 632: Xuất bán
Nợ TK 1388: Cho vay không lấy lãi.
Có Tk 152,153: Giá thực tế vật liệu, công cụ dụng cụ xuất.
Phản ánh doanh thu bán vật liệu, công cụ dụng cụ.
Nợ TK 131,111,112
Có TK 511 Theo giá bán
Có TK3331 Thuế GTGT
- Trường hợp giảm VL do thiếu hụt
+ Nếu thiếu hụt trong định mức thì được tính vào chi phí quản lý doanh nghiệp .
Nợ TK 642: CP, quản lý doanh nghiệp .
Có TK 152, 153: Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ.
+ Nếu thiếu hụt ngoài định mức không xác định được nguyên nhân thì phải chờ xử lý, KT ghi:
Nợ TK 1381: (TS thiếu chờ xử lý)
+ Nếu thiếu hụt ngoài định mức người chịu trách nhiệm gây nên.
Nợ TK 111: Số bồi thường vật chất đã thu.
Nợ TK 334: Trừ vào tiền công.
Nợ TK 1388: Số bồi thường phải thu.
+ Giảm vật liệu do đánh giá lại.
Nợ TK 412: Chênh lệch đánh giá lại TS
Có TK 152,153: Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ.
D***
331,111,112,141,311 621
tăng do mua ngoài Xuất để chế tạo sản phẩm
151 627,641,642,241
Hàng đi đường kỳ trước Xuất cho chi phí sản xuất chung,
BH,QL, XDCB
128,222 411
Nhận cấp phát tặng thưởng Vốn góp liên doanh
Vốn góp liên doanh
3381,642 . . . 154
Thừa phát hiện khi kiểm kê Xuất thuê ngoàI gia công, chế biến
1381, 642
128,222
Thiếu phát hiện khi kiểm kê
Nhận lại vốn góp liên doanh
412 412
Đánh giá tăng Đánh giá giảm khi kiểm kê
4.2 Kế toán vật liệu, CCDC theo phương pháp định kỳ:
Phương pháp kiểm kê định kỳ là phương pháp không theo dõi thường xuyên, liên tục tình hình nhạp xuất hàng tồn kho trên các TK hàng tồn kho mà chỉ theo dõi phản ánh giá trị hàng tồn kho đầu kỳ và cuối kỳ căn cứ vào số liệu kiểm kê định kỳ.
4.2.1 TK Kế toán sử dụng:
Các doanh nghiệp áp dụng phương pháp kiểm kê định kỳ, trong kế toán tổng hợp sử dụng các tài khoản sau:
TK 152, TK 153, TK 151: Theo phương pháp kểm kê định kỳ thì các TK này không thể theo dõi tình hình nhập xuất toàn vật liệu, CCDC trong kỳ mà chỉ dùng để kết chuyển giá trị thực tế vật liệu, CCDC và hàng mua đang đi đường đầu kỳ, cuối kỳ vào TK 611“ Mua hàng”
TK 611 “ Mua hàng”: TK này dùng để đánh giá thực tế của số vật tư hàng hoá mua vào và xuất dùng trong kỳ.
- Kết chuyển giá vật tư hàng hoá tồn kho đầu kỳ.
- Giá thực tế vật tư hàng hoá mua vào trong kỳ.
Bên có;
- Giá thực tế vật tư hàng hoá kiểm kê lúc cuối kỳ.
- Giá thực tế vật tư hàng hoá xuất trong kỳ.
- Giá thực tế hàng hoá đã gửi bán nhưng chưa xác định là tiêu thụ trong kỳ.
- Hàng mua giảm giá, trả lại tài khoản 611không có số dư và được mở hai TK cấp 2
+ TK 6111 : Mua nguyên vật liệu
+ TK 6112 : Mua hàng hoá
Ngoài ra kế toán cũng sử dụng các tài khoản liên quan khác như phương pháp kê khai thường xuyên.
4.2.2 Phương pháp kế toán các nghiệp vụ chủ yếu
· Căn cứ giá thực tế vật liệu, căn cứ vào hoá đơn và các chứng từ liên quan khác kế toán ghi sổ:
· Giá thực tế vật liệu nhập kho:
Nợ TK 6111: Mua hàng
Có TK 111,112,141 (Trả tiền ngay)
Có TK 331 (Chưa trả tiền)
Có TK 341 (Mua bằng tiền vay)
· Giá trị mua hàng trả lại do không đúng qui cách trong hợp đồng hoặc không đúng quy cách phẩm chất.
Nợ TK 111,112 (Thu ngay bằng tiền)
Nợ TK 138 (Chưa thu ngay được)
Có TK 611 (Số giảm giá)CCD
· Cuối kỳ căn cứ kết quả kiểm kê vật liệu kế toán xác định gía trị thực tế vật liệu xuất dùng trong kỳ.
Giá thực tế VL Giá thực tế VL Giá thực tếVL Giá thực tế VL
Xuất dùng = tồn đầu kỳ + nhập trong kỳ _ tồn cuối kỳ
Các nghiệp vụ lúc cuối kỳ được ghi sổ như sau:
+ Kết chuyển giá thực tế vật liệu, CCDC tồn đầu kỳ.
Nợ TK 152, 153: NVL, CCDC.
Có TK 611: Mua hàng.
+ Giá thực tế vật liệu, CCDC xuất dùng cho SXKD, xuất bán.
Nợ TK 621: Xuất cho sản xuất kinh doanh.
Nợ TK 632: Xuất bán.
Có TK 611.
+ Trường hợp giá vật liệu, CCDC thiếu hụt, mất mát, phát hiện được nguyên nhân, quyết định xử lý ghi:
Nợ TK 138: Số bồi thường phải thu.
Có TK 611: Chi tiết từng loại
Sơ đồ: kế toán tổng hợp nguyên liệu, vật liệu
(Theo phương pháp kiểm kê định kỳ) :
151,152,153 151, 152, 153 Giá VL, DC tồn cuối kỳ
Giá vật liệu, DC tồn dk
111, 112, 113 111, 112 ,113
Giá trị VL mua vào trong kỳ Giảm giá được hưởng và
giá trị hàng trả lại
411 138, 334, 821, 642
Nhận cấp phát tặng thưởng Giá trị thiếu hụt, mất mát
3381,336,338 621, 627 142
Vay cá nhân,đv, đối tượng khác Giá trị VL,DC Phân bổ dần
xuất dùng
412 412
Đánh giá tăng Đánh giá giảm khi kiểm kê
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty.
Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước nghành xây dựng cơ bản luôn lắm vai trò quan trọng mà đât nước ta đang triên đường phát triển nên XDCB lại lắm vai trò quan trọng hơn. Công ty cổ phần xây dựng và thương mại 127 cũng được thành lập trong nhu cầu đó nhằm phát triển các cơ sở vật chất của đất nước.
Công ty cổ phần xây dựng và thương mại có trụ sở chính tại 12b Nguyên Công Trứ -Hai Bà Trưng – Hà Nội. Công ty đươc sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội cấp giấy phép hoạt động số 0103005909. Nghành ngề hoạt động chủ yếu của công ty là:
- Thiết kế uy hoạch tổng mặt bằng, kiến trúc, nội ngoại thất đối với công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp.
- Lập dự án đầu tư xây dựng, tư vấn thẩm định hồ sơ và tổng hợp dự toán công trình, tư vấn gíam sát thi công các công trình xây dựng, lập dự toán và tổng dự toán công trình, khảo sát xây dựng phục vụ việc lập dự án và thiết kế kỹ thuật thi công công trình.
- Xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông thuỷ lợi, hệ thống các công trình cấp thoát nước.
Trong quá trình thực hiện các chức năng của mình công ty đã vận dung các hết khả năng và kinh nghiệm sẵn có của mình để tìm kiếm khách hàng đáu thầu các công trình lớn với mong muốn tăng lợi nhuận và phát triển công ty Từ đó khẳng định được vị trí của mình trong thị trường xây dựng cầu đường tạo sự tin tưởng đối với khách hàng. Cũng như tạo niềm tin của cán bộ công nhân viên đối với công ty từ đó tạo mối liên hệ kăng khít đoàn kết thống nhất nhằm đưa công ty phát triển lớn mạnh.
1.2 Quy trình công nghệ sản xuất của công ty cổ phần xây dựng và thương mại127:
Là một doanh nghiệp xây dựng cơ bản quy trình để có một sản phẩm công ty tiến hành như sau :
Sau khi trúng thầu thì công ty giao thầu cho phòng Kỹ thuật của công ty căn cứ vào thiết kế sẽ có một phương án thi công . Sau khi được bên A duyệt, phòng Kế hoạch lập dự toán, các phòng vật tư và kỹ thuật cơ điện dựa vào dự toán xác định khối lượng vật tư và máy móc thiết bị cần dùng để từ đó từng phòng có nhiệm vụ mua sắm thiết bị, vật tư, tập kết máy móc và giao cho các đơn vị sản xuất thi công công trình. Sau khi công trình được hoàn thành phòng Kỹ thuật nghiệm thu nội bộ rồi bàn giao công trình cho bên A .
1.3 Đặc điểm bô máy quản lý hoạt động sản suất kinh doanh tại công ty cổ phần xây dựng và thương mại127.
Xây dựng cơ bản là một nghành sản xuất vật chất mang tính chất công nghiệp có những đặc điểm riêng biệt khác với các nghành vật chất khác. Sản phẩm là những công trình vật kiến trúc quy mô sản suất lớn kết cấu phức tạp thời gian sản xuất kéo dài.
Sản phẩm xây lắp có đặc điểm là không di chuyển được mà cố định tại nơi sản xuất cho nên chịu trách nhiệm trực tiếp của địa hình, địa chất, thuỷ văn, thời tiết. . . Công trình xây dựng có thời gian sử dụng lâu dài. Nên đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao. Do đặc thù của nghành xây dựng cơ bản nên đòi hỏi phải có một bộ máy quản lý sản suất kinh doanh hoàn thiện đáp ứng nhu cầu quản lý điều hành của công ty
Công ty cổ phần, còn các đơn vị sản xuất thì đi theo các công trình xây dựng. Sau đây là sơ đồ bộ máy tổ chức quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh tại công ty:
Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 có một giám đốc lãnh đạo toàn Công ty và phụ trách chung về mọi mặt. Hai phó giám đốc trực thuộc sự chỉ đạo của giám đốc là những người tham mưu cho giám đốc và thường đảm nhận chức danh giám đốc công trường lớn của công ty, trong đó một phó giám phụ trách về kĩ thuật, một phó giám đốc phụ trách về khối cơ quan. Dưới ban giám đốc là các phòng ban chức năng, mỗi phòng ban phụ trách một mặt hoạt động của Công ty, chịu trách nhiệm tham mưu cho ban giám đốc, chỉ đạo tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh của các đơn vị sản xuất. Hệ thống phòng ban chức năng bao gồm 9 phòng ban:
- Phòng kĩ thuật vật tư
- Phòng kĩ thuật thi công
- Phòng kĩ thuật cơ điện
- Phòng kinh tế kế hoạch
- Phòng Tài chính kế toán
- Phòng Tổ chức lao động tiền lương
-Văn phòng công ty
- Trạm y tế
- Tổ chức công đoàn
Chức năng của từng bộ phận và các phòng ban như sau:
Giám đốc công ty là người chỉ huy cao nhất, là chủ đại diện của công ty trước mọi vấn đề, chịu trách nhiệm hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty trước cơ quan nhà nước. Giám đốc là người đại diện cho quyền lợi của cán bộ công nhân viên trong công ty. Có quyền điều hành mọi hoạt động của công ty theo chính sách và pháp luật.
Bộ máy trợ giúp cho giám đốc là các phó giám đốc. Các phó giám đốc có nhiệm vụ trực tiếp theo dõi chỉ đạo thi công trường thường xuyên kiểm tra đôn đốc tập thể cán bộ công nhân viên trong việc tổ chức thi công đảm bảo công trình có chất lượng cao và độ an toàn trong lao động.
Phòng kinh tế kế hoạch có chức năng tìm kiếm thông tin, tìm kiếm đối tác, bạn hàng cho công ty cũng như marketing, quảng cáo về công ty mình cho khách hàng biết, tìm kiếm các dự án, các công trình chuẩn bị thi công trong năm để lập dự án kế hoạch tiếp cận đấu thầu sao cho công ty chúng thầu với chi phí bỏ ra thấp nhất đảm bảo có lãi. Khi đã chúng thầu phòng kính tế kế hoạch lập kế hoạch thi công các công trình chuẩn bị thi công trong năm trình lên ban Giám đốc và các phòng ban khác có liên quan để có ý kiến chỉ đạo thực thi hợp đồng sao cho có hiệu quả, đúng tiến độ, đảm bảo kỹ thuật theo đúng thiết kế
Phòng kỹ thuật thi công có chức năng tạo bản vẽ, thiết kế các công trình và giám sát đôn đốc thi công các công trình tiết kiệm hiệu quả. Khi công trình đã thi công xong phòng kỹ thuật thi công có trách nhiệm nghiệm thu công trình và chịu trách nhiệm trước giám đốc và công ty cũng như phải chịu trách nhiệm trước bên A về kỹ thuật, chất lượng và tiến độ thi công các công trình được giao
Phòng kỹ thuật vật tư đảm nhận các kho tàng bến bãi, xuất nhập vật tư hàng hoá phục vụ cho các bản vẽ thiết kế, phục vụ cho các công trường. Đảm bảo đầy đủ kịp thời vật tư máy móc có chất lượng trong việc thi công tiết kiệm tránh lãng phí thất thoát .
Phòng kỹ thuật cơ điện quản lý về giá trị chất lượng mua sắm các công cụ dụng cụ. Tham mưu cho giám đốc mua sắm các tài sản máy móc có công xuất sử dụng cao, tránh lạc hậu tiết kiệm điện và nhiên liệu cho hiệu quả kinh tế cao ngoài ra phòng kỹ thuật cơ điện còn đảm bảo việc quản lý toàn bộ mạng điện sản xuất cũng như sinh hoạt trong công ty.
Phòng tổ chức lao động tiền lương quản lý và sử dụng điều tiết nhân sự , ký hợp đồng lao động với các cán bộ công nhân viên, ký hợp đồng với lao đông thuê ngoài theo thời vụ. Thực hiện các chế độ chính sách về tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế các chế độ về nghỉ phép, nghỉ lễ theo quy định hiện hành cuả nhà nước .
Phòng tài chính kế toán lên kế hoạch tài chính thu chi trong một năm để phục vụ cho quản lý và sản xuất theo chế độ nhà nước hiện hành. Các khoản mục chi phí được phản ánh ghi chép theo đúng chế độ kế toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh được cập nhật đầy đủ chính xác. Phòng còn trực tiếp tham mưu cho giám đốc và các phòng ban khác để quản lý chung về mọi mặt trong công ty như vật tư, thiết bị máy móc, giá thành, nhân sự vv...
Văn phòng công ty giúp giám đốc lo về các khâu lễ nghi, lưu giữ các công văn quyết định của công ty và quản lý con dấu
Trạm y tế: phụ trách về sức khoẻ, thuốc men cho người lao động.
Tổ chức công đoàn
II. Tổ chức bộ máy kế toán tại công ty cổ phần xây dựng và thương mại127.
2.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán
Xuất phát từ đặc điểm sản xuất và tổ chức quản lý nêu trên, để phù hợp với trình độ quản lý công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 áp dụng hình thức kế toán tập trung. Toàn bộ công tác kế toán từ việc ghi chép chi tiết đến tổng hợp, lập báo cáo, kiểm tra, giám sát tình hình tài chính đều được thực hiện ở phòng kế toán của công ty.
Để thuận tiện cho việc làm kế toán trên máy vi tính công ty áp dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ.
Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01/01 đến hết ngày 31/12 hàng năm, do vậy ở thời điểm cuối tháng 01, đầu tháng 02 năm tiếp sau cũng như hầu hết các doanh nghiệp khác công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 chưa có quyết toán của năm trước.
Theo đặc thù và quy mô kinh doanh phòng kế toán của công ty được biên chế gồm 7 người.
- Kế toán trưởng: Chịu trách nhiệm giữa giám đốc về toàn bộ công tác TCKT của đảng uỷ và chịu trách nhiệm trước Nhà nước về việc chấp hành thực hiện chế độ chính sách của Nhà nước. Kế toán trưởng điều hành công việc chung của cả phòng, xây dựng kết quả kinh doanh và lập báo cáo của tài chính doanh nghiệp.
- Kế toán tổng hợp: Chịu trách nhiệm tập hợp tất cả các số liệu do kế toán viên cung cấp để từ đó tập hợp chi phí sản xuất toàn doanh nghiệp. Phân bổ chi phí sản xuất và tính giá thành.
- Kế toán NV,VL: có nhiệm vụ theo dõi, hạch toán các kho NL, vật liệu phương pháp số lượng giá trị vật hàng hoá có trong kho mua vào và xuất ra sử dụng tính toán và phân bổ chi phí NL, vật liệu.
- Kế toán tiền lương: có trách nhiệm hạch toán tiền lương thưởng, BHXH, các khoản khấu trừ và lương. Ngoài ra kế toán tiền lương còn phải theo dõi tình hình tăng, giảm khấu hao TSCĐ.
- Kế toán thanh toán: có nhiệm vụ thanh toán tiền vay, tiền gửi ngân hàng viết phiếu chi, phiếu thu, uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu. Theo dõi thanh toán với người bán các khoản thu hoặc KH.
- Thủ quỹ: quản lý khoản vốn bằng tiền, phản ánh số hiện có, tình hình tăng giảm quỹ TM của công ty để tiến hành phát lương cho cán bộ công nhân viên của công ty.
- Ngoài 7 người ở phòng kế toán ra, ở các đội sản xuất thi công xây dựng các công trình còn có các nhân viên thống kê định mức. Các nhân viên này có nhiệm vụ lập bảng chấm công, lập biểu tổng hợp khối lượng thanh toán sau đó chuyển cho phòng kế toán phòng kế toán xây dựng những số liệu này để tính ra chi phí xây dựng, giá thành sản phẩm, thanh toán tiền lương cho công nhân viên….
Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán trong đơn vị.
Quan hệ chỉ đạo
Quan hệ cung cấp số liệu
2.2 Đặc điểm tổ chức bộ sổ kế toán tại công ty cổ phần xây dựng và thương mại127.
2.2.1 Hình thức tổ chức kế toán
Doanh nghiệp xây dựng hình thức tổ chức kế toán tập trung. Theo hình thức này thì toàn bộ công việc kế toán được thực hiện tập trung tại phòng kế toán doanh nghiệp. ở các đội sản xuất cuối tháng đội trưởng mang bảng chấm công nhưng phòng kế toán. Hình thức tổ chức công tác kế toán tập trung tại điều kiện kiểm tra, chỉ đạo nghiệp vụ đảm bảo sự chỉ đạo kịp thời của lãnh đạo doanh nghiệp đơn vị toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh và công tác kế toán của doanh nghiệp. Mọi vấn đề liên quan đến TCKT của công ty đều được tập trung tại phòng kế toán.
2.2.2 Hình thức sổ kế toán áp dụng.
Hiện nay công ty áp dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ. Theo hình thức này, việc ghi sổ kế toán tách rời với việc ghi theo thứ tự thời gian và ghi theo hệ thống, giữa việc ghi sổ kế toán tổng hợp và ghi sổ kế toán chi tiết.
Hệ thống sổ kế toán áp dụng.
+ Sổ kế toán tổng hợp: Sổ cái TK
Một số sổ cái của doanh nghiệp xây dựng là: Sổ cái TK 111,TK112,TK131,TK331, TK 152, TK 153, TK 311, TK 334, TK 621, TK 622, TK 642, TK627...
Do doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng nên các sản phẩm của doanh nghiệp tạo ra được tiêu thụ luôn, vì thế không có sản phẩm tồn kho và doanh nghiệp không SD TK 155, đồng thời không có hàng bán bị trả lại, không có giảm giá hàng bán nên không SD TK 531, TK 532.
+ Sổ kế toán chi tiết: Trên thực tế doanh nghiệp sử dụng một loạt sổ kế toán chi tiết như: Sổ chi tiết VL, sổ chi tiết với người mua, sổ chi tiết với người bán.Trình tự ghi sổ:
+ Hàng ngày căn cứ vào chứng từ gốc, kế toán lập chứng từ ghi sổ, căn cứ vào chứng từ ghi sổ để ghi vào sổ đăng ký chứng từ ghi sổ, sau đó dùng để ghi vào sổ cái. Các chứng từ gốc sau khi làm căn cứ lập chứng từ ghi sổ được dùng để ghi vào các sổ, thẻ kế toán chi tiết.
+ Cuối tháng phải khoá sổ tính ra tổng số tiền của các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh trong tháng trên sổ đăng ký chứng từ ghi số, tính tổng số phát sinh nợ tổng số phát sinh có và số dư của từn tài khoản trên sổ cái căn cứ vaò sổ cái, lập bảng cân đối số phát sinh.
+ Sau khi đối chiếu khớp đúng số liệu trên sổ cái và bảng tổng hợp chi tiết được dùng để lập Báo cáo TC.
Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức chứng từ ghi sổ.
Ghi hàng ngày
Ghi cuối tháng
Đối chiếu, kiểm tra.
2.2.3 Phương pháp hạch toán hàng tồn kho.
Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên. Vì doanh nghiệp không có sản phẩm hàng tồn kho nên không sử dụng TK 155, TK 156.
Một số TK chủ yếu được xây dựng để phục vụ cho phương pháp kê khai thường xuyên trong công ty là: TK 152, TK 153, TK 331, TK 131, TK 241, TK 621, TK 627, TK 641, TK 642, TK 154.
2.2.4 Kế toán thế VAT: Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 áp dụng thuế VAT theo phương pháp khấu trừ.
2.2.5 Niên độ kế toán: áp dụng theo năm kế toán trùng với năm dương lịch từ 01/01/2004 đến 31/12/2004.
III. Kế toán chi tiết vật liệu, công cụ dụng cụ tại công ty cổ phần xây dựng và thương mại127:
Do đặc đIểm tổ chức quản lý và kế toán của công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 công ty áp dụng hạch toán chi tiết nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ theo phương pháp sổ số dư. Trình từ hạch toán như sau:
Khi có hoá đơn GTGT mua hàng về công ty cổ phần xây dựng và thương mại127
Theo QĐ số 1141 TC/QĐ/CĐKT
ngày 1/11/1995 của BTC
Họ và tên người giao hàng: Hoàng Văn Thắng
Theo số: 075278 ngày 22 tháng 6 năm 2003
Của: Công ty VLXDHN - 44B Hàng Bồ - Hà Nội
Nhập kho: Cầu Đuống
(Hàng hoá, Sản phẩm)
số
Viết bằng chữ: Hai trăm lẻ năm triệu hai trăm ba tư ngàn ba trăm hai chín đồng
Vào sổ số dư và sổ chi tiết vật tư, một liên lưu tại phòng vật tư và 1 liên được chuyển sang phòng kế toán cùng với hoá đơn mua hàng để cán bộ kế toán theo dõi công nợ với người bán theo dõi tình hình thanh toán tiền cho người bán.
Căn cứ vào hoá đơn mua hàng ở trên cán bộ phòng vật tư làm phiếu nhập kho. Với trình tự nhập kho như trên ta có thêm 1 số hoá đơn mua hàng và phiếu nhập kho của vật liệu & CCDC.
Liên 2: (Giao khách hàng)
Ngày 4 tháng 5 năm 2003
CH/01-B
No: 023689
Đơn vị bán hàng: Công ty VL Điện và DCCK
Địa chỉ: Long Biên 2
Điện thoại: 048733484 MS: 010010634 - 1
Họ tên người mua hàng: Bùi Thị Nghĩa
Địa chỉ: 12B -Nguyễn Công Trứ- Hai Bà Trưng-Hà Nội.
Hình thức thanh toán: Uỷ nhiệm chi Mã số: 0100106165
Họ và tên người giao hàng: Bùi Thị Nghĩa - VT
Theo số: 037000 ngày 4 tháng 5 năm 2001
Của: Công ty VL Điện số 2 GL & DCCK
STT
Đơn giá
Thành tiền
Viết bằng chữ: Hai triệu hai trăm hai tám ngàn năm trăm chín ba đồng
Ngày 7 tháng 6 năm 2004
BX/01-B
No: 075277
Đơn vị bán hàng: Công ty VLXDHN
Địa chỉ: 44B - Hàng Bồ
Điện thoại: MS: 0100106916 - 1
Họ tên người mua hàng: Anh Sắc
Đơn vị: Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127-12B Nguyễn Công Trứ-Hà Nội.
Hình thức thanh toán: Chuyển khoản Mã số: 0100106105 - 1
Họ và tên người giao hàng: Hoàng Văn Sắc - VT
Theo số: 075277 ngày 7 tháng 6 năm 2004
Của: Công ty VLXĐ - HN - 44B Hàng Bồ
Ngày 5 tháng 5 năm 2004
BH/01-B
No: 015822
Đơn vị bán hàng: Tổng công ty VL Điện & DCCK
Địa chỉ: Số 2 Gia Lâm
Điện thoại: MS: 0100106630-1
Đơn vị: Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127
Hình thức thanh toán: Mã số: 0100106105 - 1
Phòng vật tư, 01 liên được chuyển sang phòng kế toán, 01 liên chuyển cho thủ kho để làm căn cứ xuất kho, 01 liên đợi lưu để sau này đối chiếu vật tư khi làm thủ tục thanh quyết toán công trình hoặc hạng mục công trình.
Ngày 14 tháng 5 năm 2004 Số 38
Theo số: 015822 ngày 15 tháng 5 năm 2004
Của: Công ty VL Điện số 2 Gia Lâm
Lập thẻ ngày 22 tháng 6 năm 2004 Tờ số 01
Đơn vị tính: kg
của Ktoán
Lập thẻ ngày 22 tháng 6 năm 2004
TT
Diễn giải
Nhãn hiệu, quy cách vật tư: Cầu dao 2Fa (x CĐ) 20A
31/03/2004
Lập thẻ ngày 18 tháng 5 năm 2004
Lập thẻ ngày 22 tháng 6 năm 2004 Tờ số 03
Lập thẻ ngày 22 tháng 6 năm 2004 Tờ số 04
Đơn vị tính: bộ
Lập thẻ ngày 5 tháng 5 năm 2004
Đơn vị tính: cuộn
Tên người nhận hàng: Nguyễn Văn Lâm – Số 1
Lý do xuất kho: Thi công
Xuất tại kho: Cầu Đuống
HT
Căn cứ vào các phiếu nhập - xuất thủ kho ghi vào thẻ kho. Thẻ kho được lập chi tiết cho từng đối tượng nguyên vật liệu, CCDC ở từng kho và được đánh số thứ tự từ đầu năm đến cuối năm.
Tên người nhận hàng: Nguyễn Văn Lâm - Đội số 1
Lý do xuất kho: Thi công-Nhà xưởng.
153 : 1.152.380
Lập thẻ ngày 22 tháng 6 năm 2004 Tờ số 01
Đơn vị tính: kg MS:
thẻ kho
Đơn vị tính: kg MS :
Lập thẻ ngày 22 tháng 6 năm 2004 Tờ số 02
Lập thẻ ngày 22 tháng 6 năm 2004 Tờ số 03
Nhãn hiệu, quy cách vật tư : Cầu dao 2Fa (x CĐ) 20A
Đơn vị tính: cái MS :
Lập thẻ ngày 18 tháng 4 năm 2004 Tờ số 04
Nhãn hiệu, quy cách vật tư : Đèn Halozen 220V - 1000W
Lập thẻ ngày 14 tháng 5 năm 2004 Tờ số 05
Đơn vị tính: cái MS:
Căn cứ vào các phiếu nhập, xuất, thẻ kho kế toán vật liệu vào sổ số dư đối chiếu với thẻ kho, nếu không khớp đúng phải cùng với thủ kho tìm nguyên nhân. Sau đó lập các biểu tổng hợp nhập, xuất tại các kho.
IV Kế toán tổng hợp vật liêu, CCDC tại công ty cổ phần xây dựng và thương mại127:
Thước đo tiền tệ là thước đo kế toán sử dụng. Nói đến hạch toán kế toán là nói đến sự phản ánh hiện có, tình hình biến động toàn bộ tài sản của doanh nghiệp theo chỉ tiêu giá trị. Kế toán tổng hợp là việc sử dụng tài khoản kế toán để phản ánh, kiểm tra và giám sát các đối tượng kế toán có nội dung kinh tế ở dạng tổng quát.
4.1 Tài khoản kế toán sử dụng trong kế toán VL, CCDC.
- ở Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 kế toán tổng hợp vật liệu áp dụng theo phương pháp kê khai thường xuyên và việc thực hiện ghi chép phản ánh tình hình tăng giảm vật liệu thực hiện tại phòng kế toán do kế toán vật liệu đảm nhận.
- Để tổng hợp nhập - xuất vật liệu, Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 sử dụng các tài khoản và sổ kế toán như sau:
- TK 133: Thuế VAT được khấu trừ
- TK 152: NVL
- TK 153: CCDC
Công ty mở các tài khoản cấp 2:
+ TK 1521: NVL chính
+ TK 1522: Vật liệu phụ
+ TK 1523: Nhiên liệu
+ TK 1524: Phụ tùng thay thế
- TK 153: Công cụ dụng cụ
+ TK 1531: Công cụ dụng cụ
+ TK 1532: Bao bì luân chuyển
+ TK 1533: Đồ dùng cho thuê
Các nghiệp vụ nhập vật tư, Công ty sử dụng các TK
- TK 111: Tiền mặt
- TK 112: TGNH
- TK 141: Tạm ứng
- TK 331: Phải trả cho người bán
Các nghiệp vụ xuất vật tư cho XDCB được phản ánh trên TK
- TK 621: Chi phí NVL trực tiếp
- TK 623: Chi phí máy thi công
- TK 627: Chi phí SX chính
- TK 642: Chi phí quản lý DN
4.2 Kế toán tổng hợp nhập, xuất và phân bổ vật liệu, CCDC:
- Kế toán tổng hợp nhập VL ở Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 được tiến hành trên bảng tổng hợp nhập VL, CCDC để lập chứng từ ghi sổ sau đó cũng làm căn cứ để vào Sổ cái. Vật liệu, CCDC của Công ty được nhập về từ nhiều nguồn khác nhau. Do đó đến cuối tháng kế toán có nhiệm vụ tổng cộng giá trị thực tế của từng loại để lập bảng tổng hợp nhập theo từng kho.
- Kế toán tổng hợp xuất và phân bổ vật liệu cũng được tiến hành trên bảng tổng hợp xuất. Nhưng vì Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 là một đơn vị xây dựng cơ bản do đó vật liệu xuất ra thường xuất thẳng cho một công trình nào đó để các đội thi công xây dựng công trình. Cuối tháng kế toán căn cứ vào các phiếu xuất kho và đối chiếu với Sổ số dư để lên bảng tổng hợp vật liệu, CCDC theo từng kho cho từng công trình.
Quý II/2004
Tại kho: Cầu Đuống
Trong đó : 152 : 115.270.520
153 : 4.224.984
Tính giá thành thực tế vật liệu, công cụ dụng cụ (TK152,153)
Kế toán trưởng
Cơ sở số liệu để lập bảng kê số 3 - tính giá thành thực tế của vật liệu, công cụ dụng cụ.
(1) Dư đầu kỳ
Căn cứ vào số tồn kho cuối kỳ trong bảng ê số 3 của quý trước và trên sổ số dư của từng loại nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ để ghi
Vào cột hạch toán thực tế.
(2) Phát sinh trong kỳ
- ở cột hạch toán của vật liệu ta căn cứ và sổ số dư để biết được trị giá hạch toán, sau đó đối chiếu với chứng từ gốc và bảng tổng hợp nhập để xác định các tài khảon ghi có.
VD : Xem số dư ta thấy Tôn 8ly x 1500 x 6000 có trị giá hạch toán nhập là 4.700đ/kg, đối chiếu với bảng tổng hợp nhập ta xác định được tài khoản ghi có là TK331 - thanh toán với người bán tương tự như vậy ta xác định được trị giá hạch toán của tất cả các vật liệu và TK đối xứng của chúng. Sau đó cộng tổng trị giá hạch toán theo từng tài khoản 111, 311… rồi ghi vào bảng kê.
- ở cột thực tế, ta căn cứ vào bảng tổng hợp nhập của các chứng từ nhập kho để phản ánh vào bảng kê.
(3) Cộng số dư đầu kỳ và số phát sinh trong kỳ.
ở cả cột thực tế và hạcht oán của vật liệu ta đều lấy số liệu ở phần I (số tồn đầu kỳ) cộng với số hiệu ở phần II (số phát sinh trong kỳ) rồi ghi giá trị cộng được vào cột III.
VD : Cột hạch toán TK 152 số dư đầu kỳ (I) : 4.216.000
Số phát sinh trong kỳ (II) : 115.270.520.
Cộng số dư đầu kỳ và số phát sinh trong kỳ (III) : 119.486.520.
Tương tự như vậy đối với TK153 - công cụ dụng cụ.
(4) Hệ số chênh lệch giá.
Ta lấy số liệu ở phần III cột thực tế chia cho số liệu ở phần III cột hạc toán ta sẽ được hệ số chênh lệch.
VD : trong bảng kê ta có:
của vật liệu
(5) Xuất trong kỳ.
- ở cột hạch táon ta lấy số liệu ở dòng tổng cộng trong bảng tổng hợp xuất để ghi vào bảng kê.
- ở cột thực tế ta lấy số liệu cột hạch toán nhân với hệ số chênh lệch tương ứng với nguyên vật liệu để ghi vào cột thực tế.
(6) Tồn kho cuối kỳ.
- ở cả 2 cột thực tế và hạch toán ta đều lấy số liệu ở phần III trừ đi số liệu ở phần V rồi ghi kết quả vào cột VI (tồn kho cuối kỳ).
- Đối với công cụ dụng cụ cách vào bảng kê cũng tương tự như nguyên vật liệu. Nhưng vì Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 thấy rằng công cụ dụng cụ là những vật rẻ mau hỏng, hoặc những loại máy thiết bị khi thực cần thiết mới mau về nên công cụ dụng cụ được áp dụng thực tế để nhập và xuất kho, nên hệ số chênh lệch là bằng 1.
Sau khi lập bảng kê tính giá thành thực tế của vật liệu, công cụ dụng cụ ta cần phải lên được bảng phân bổ vật liệu , công cụ dụng cụ cho từng đối tượng sử dụng, từng hạng mục công trình, từng công trình để từ đó ghi chứng từ ghi sổ và vào sổ cái.
Đối tượng : Công ty vật liệu xây dựng Hà Nội.
Căn cứ vào các bảng tổng hợp nhập - xuất tại các kho của công ty (mỗi kho lập chi tiết một bảng tổng hợp nhập - xuất), bảng kê số 3, bảng phân bổ nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ kế toán vật liệu lên các chứng từ ghi sổ.
Sổ của chứng từ ghi sổ trên là thứ tự của chứng từ ghi sổ được đăng ký tại số đăng ký chứng từ ghi sổ. Mỗi chứng từ ghi sổ đều có chứng từ gốc đính kèm và phải được kế toán trưởng duyệt tức khi ghi sổ kế toán.
Ngày 30 tháng 06 năm 2004 số 10
Ngày 30 tháng 06 năm 2004
TàI khoản 152
Quý II/ 2004
331
10.586.501
Ngày 30 tháng 06 năm 2004 số 11
Tài khoản 621
153
4.224.984
5.039.269
Căn cứ vào các chứng từ gốc các chứng từ ghi sổ kế toán tổng hợp vào sổ cái, số hiệu ghi trên sổ cái dùng để kiểm tra, đối chiếu với số liệu ghi trên số đăng ký chứng từ ghi sổ, các sổ hoặc thẻ kế toán chi tiết, dùng để lập các báo cáo tài chính.
Bảng cân dối phát sinh công nợ
Từ ngày 01/04/2004 => 30/06/2004
Tài khoản 152 - Nguyên vật liệu
Quý II/2004
Tài khoản 153 - Công cụ - dụng cụ
Nhìn vào bảng trên ta thấy năm 2004 công ty đã hoàn thành được kế hoạch của mình với giá trị sản lượng nhiệm thu là 91.531.000.000 VNĐ công ty luôn thực hiện tốt việc giao nộp ngân sách nhà nước, ổn định và nâng cao đời sống cán bộ công nhân viên chức.
Như vậy nhìn vào kết quả sản xuất kinh doanh của công ty trong 3 năm vừa qua doanh thu luôn tăng. Năm 2004 tăng 39.084.000.000 VNĐ (74,52%) so với năm 2003, năm 2003 tăng 18.213.000.000VNĐ (53.2%) Đây là một biểu hiện tốt cho sự phát triển. Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 là một doanh nghiệp có nhiệm vụ xây dựng , công trình , sản phẩm của công ty là các công trình xây dựng. Do vậy trong mấy năm gần đây để phát triển kinh tế chính sách đầu tư vào cơ sở hạ tầng xây dựng đường được mở rộng nên công ty đã nhận được nhiều công trình, xây dựng hoàn thiện nhận được nhiều phiếu giá thanh toán. Bên cạnh hoạt động chính là xây dựng công ty còn tham gia xây dựng và tham gia sửa chữa các công trình xây dựng trong khắp cả nước và tham gia các hoạt động tài chính để tăng doanh thu do vậy doanh thu của doanh nghiệp luôn tăng so với năm trước. Cùng với việc tăng doanh thu lợi nhuận của doanh nghiệp cũng liên tục tăng năm 2004 tăng 226.500.000VNĐ (183.4%) so với năm 2003, năm 2003 tăng 76.200.000VNĐ (161.099%) do công ty có sự thay đổi trong công tác quản lý tổ chức cũng như công tác sản xuất tiết kiệm được chi phí. Việc tăng doanh thu và tăng lợi nhuận không những giúp cho công ty liên tục hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế cho ngân sách nhà nước tăng năm 2004 so với 2003 là 2.022.310.000VNĐ hay 65,665% và 1.054.399.000VNĐ hay 52,06% năm 2003 so với năm 2002 mà còn ổn định và nâng cao đời sống của cán bộ công nhân viên chức băng việc lương bình quân tháng 1 người trên 1 tháng năm 2004 tăng so với năm 2003 là117.000VNĐ và 65.000VNĐ năm 2003 so với năm 2002 với thu nhập bình quân 1 người trên 1 tháng năm 2004 so với 2003 là 125.000VNĐ và 111.000 VNĐ năm 2003 so với năm 2002. Nhìn chung tình hình hoạt động của công ty trong 3 năm vừa qua là tốt công ty từ làm ăn thua lỗ đến bù được lỗ và liên tục có lãi, ổn định và nâng cao được đời sống của công nhân viên, đóng góp cho ngân sách nhà nước năm sau cao hơn năm trước đó là một thành tựu rất đáng kể để công ty tiếp tục phát huy nhằm nâng cao hơn nữa tỉ suất lợi nhuận trên doanh thu ( tỉ suất lợi nhuận trên doanh thu năm 2004 so với năm 2003 là 0.1328% và 0.2355% năm 2003 so với năm 2002) để công ty có thể phát triển bền vững trong nền kinh tế thị trường.
Cùng với sự phát triển của Công ty công tác kế toán nói chung và kế toán vật liệu nói riêng cũng không ngừng được củng cố và hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý hạch toán trong điều kiện nền kinh tế thị trường ở nước ta.
Công ty đã xây dựng được mô hình quản lý hạch toán và kế toán khoa học, hợp lý, phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trường góp phần chủ động trong sản xuất kinh doanh từ công việc xây dựng định mức đến công tác hạch toán ban đầu, công tác kiểm tra chứng từ kế toán đúng yêu cầu, đảm bảo số lượng hạch toán, có căn cứ pháp lý, tránh sự phản ánh sai lệch các nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Việc lập và luân chuyển chứng từ theo đúng chế độ hiện hành và cung cấp kịp thời số liệu cho kế toán chứng từ ghi sổ làm nhiệm vụ cập nhật. Như trên cơ sở thực tế về qui mô sản xuất và trình độ quản lý, trình độ hạch toán công ty đã áp dụng hình thức kế toán “Chứng từ ghi sổ” phù hợp trong việc áp dụng máy vi tính vào công tác kế toán. Trong công tác thu mua nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ phòng cung ứng vật tư của công ty quản lý chặt chẽ từ khâu đầu, giá cả, số lượng và kiểm tra chất lượng nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trước khi nhập kho. Về công tác thu mua nguyên vật liệu, công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên nên bất cứ tại thời điểm nào cũng có thể biết được giá trị nguyên liệu xuất nhập, tăng giảm và hiện có, do đó có điều kiện quản lý tốt việc nhập xuất nguyên vật liệu. Đối với công tác kế toán chi tiết nguyên vật liệu, công ty sử dụng phương pháp sổ số dư, phương pháp này hạn chế việc ghi trùng lặp giữa kho và phòng kế toán, cho phép kiểm tra thường xuyên công việc ghi chép ở kho, đảm bảo số liệu kế toán được chính xác kịp thời.
Hệ thống kho tàng của công ty tương đối tốt, vật liệu được sắp xếp gọn gàng, phù hợp với đặc điểm, tính chất lý hoá học của từng thứ, từng loại. nhìn chung việc vận dụng chế độ kế toán mới ở công ty được thực hiện tương đối nhanh công tác kế toán vật liệu về mặt cơ bản đã đảm bảo tuân thủ chế độ kế toán mới ban hành.
Bên cạnh những ưu đIểm trên, trong công tác kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ ở công ty vẫn còn những tồn tại những mặt hạn chế cần hoàn thiện.
1.2 Những mặt cần hoàn thiện trong công tác kế toán của Công ty.
Như đã phân tích ở trên công ty từ hoà vốn đên có lãi trong mấy năm gần đây nhưng tỷ suât lợi nhuận còn thấp. Do vậy công ty chưa lập được các quỹ như đầu tư phát triển, quỹ khen thưởng phúc lợi, quỹ dự phòng mất việc làm….Nên công ty chưa có nguồn để đầu tư phát triển máy móc, thiết bị hiện đại, bảo hộ lao động. Do đó vẫn còn tình trạng xảy ra tai nạn lao động làm thiệt hại cả về người và của, trình độ của công nhân viên chưa có điều kiện học tập, nghiên cứu để nâng cao tay nghề và nghiệp vụ. Hơn nữa như chúng ta đã biết để cạnh tranh trên thị trường trúng thầu công ty phải bỏ giá thầu thấp và phải mất một khoản chi phí ngầm để có công ăn việc làm cho công nhân nhiều khi do sự biến động của thị trường giá cả về nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ như giá thép hay giá xi măng tăng…. Cũng làm cho chi phí sản xuất tăng lên mà công ty tham gia thầu trọn gói nên có thể công ty sẽ phải bù lỗ.
Về công tác quản lý vật liệu, công ty chưa xác định được hệ thống định mức cho sản xuất (thực tế công ty mới chỉ xác định được định mức cho xi măng, thép, gạch, vôi, sỏi), còn vật liệu, công cụ dụng cụ khác căn cứ vào tiến độ sản xuất mà ước tính theo nhu cầu sản xuất để xuất kho, tức là khi nào hết thì xuất thêm, cho nên không tránh khỏi tình trạng sử dụng lãng phí nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ.
Việc áp dụng chế độ kế toán mới không thể hoàn thiện ngay trong một sớm một chiều đối với Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 cũng như đối với nhiều doanh nghiệp khác. Do vậy, mặc dù có nhiều cố gắng trong công tác kế toán không
khỏi có những hạn chế nhất định, bên cạnh một số ưu điểm nêu trên vẫn còn những hạn chế nhất định. Bên cạnh một số ưu điểm nêu trên vẫn còn có một số vấn đề cần hoàn thiện như:
1.2.1. Về công tác quản lý vật liệu.
Vật liệu của công ty bao gồm nhiều loại, quy cách khách nhau, khó có thể nhớ hết được nhưng công ty lại chưa sử dụng Sổ danh điểm vật tư được dễ dàng, chặt chẽ nhất là tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng máy vi tính và công tác vật tư sau này.
1.2.2. Về công tác kế toán chi tiết vật liệu.
Cụ thể là đối với công việc ghi chép sổ chi tiết vật tư.
Do kế toán ghi sổ theo chỉ tiêu giá trị, theo nhóm, loại vật liệu nên số kế toán không cho phép nhận biết sự biến động và số hiện có của từng thứ vật liệu. Mặt khác, khi đối chiếu kiểm tra số liệu ở sổ số dư và bảng tổng hợp nhập, xuất nếu không khớp đúng thì việc kiểm tra để phát hiện sự nhầm lẫn, sai sót trong việc ghi sổ sẽ có nhiều khó khăn, phức tạp, tốn nhiều công sức.
1.2.3. Về công tác kế toán tổng hợp vật tư, công cụ dụng cụ.
Do sử dụng giá hạch toán để đánh giá vật liệu, do đó vật tư mua về nhập kho có thể ghi ngay số thành tiền và định khoản còn các loại vật tư đội cung ứng cung cấp cho các đội xây dựng thì cuối tháng mới lên bảng kê tính ra được giá trị thực tế, đến lúc đó mới có thể ghi thành tiền và định khoản.
Đối với việc phân bổ công cụ dụng cụ:
Các loại vật liệu luân chuyển trong Công ty như cốp pha gỗ, cốp pha tôn, công cụ dụng cụ khác đều được kế toán phân bổ ngay một lần vào chi phí sản xuất trong tháng phát sinh, không quan tâm tới giá trị của chúng là bao nhiêu, thời gian sử dụng ngắn hay dài. Việc phân bổ như vậy làm cho công tình trước bội lỗ, công trình sau lãi nhiều. Như vậy không phản ánh đúng giá thành thực tế. Việc hạch toán các loại công cụ dụng cụ xuất dùng như đối với các loại vật liệu bình thường khác ở công ty là chưa phù hợp, cần được xem xét sửa đổi lại cho phù hợp.
II. Một số đề xuất góp phần hoàn thiện công tác quản lý và hạch toán vật liệu ở Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127.
2.1 Phân loại vật liệu, ccdc
Trong các loại vật liệu phụ - nhiên liệu, phụ tùng thay thế ta cũng phân thành các nhóm và đặt mã số tương tự tuỳ theo từng loại.
Vật liệu phụ:
- Nhóm que hàn : 1522 - 01
- Nhóm đất đèn - ôxy : 1522 - 02
-….
Nhiên liệu
- Nhóm xăng : 1523 - 01
- Nhóm dầu : 1523 - 02
-…
Phụ tùng thay thế
- Nhóm phụ tùng cơ khí (vòng bi, dây cudoa) :1524 - 01
- Nhóm phụ tùng điện (cầu chì, bóng đèn pha cốt) : 1524-02
Ví dụ : Sau khi phân loại và đặt mã số chi tiết ta có.
1521 - 01 - 01 - 01 : Sổ danh điểm xi măng PC30 Hoàng Thạch
Trong đó:
1521 : Thể hiện vật liệu thuộc loại vật liệu chính.
1521 - 01 : Vật liệu thuộc nhóm xi măng.
1521-01-01 : vật liệu là xi măng PC30.
1521-01-01-01 : Nhãn hiệu của xi măng Hoàng Thạch.
2.2. Thành lập ban kiểm nghiệm vật tư :
Vật tư mua về trước khi nhập kho cần phải kiểm nhận để xác định số lượng chất lượng và quy cách thực tế vật tư. Do đó Công ty cần phải lập Ban kiểm nghiệm vật tư bao gồm những người chịu trách nhiệm về vật tư ở công ty, trong đó người chịu trách nhiệm chính là thủ kho. Trường hợp chưa có hoá đơn phải căn cứ vào hợp đồng mua bán để kiểm nhận. Trong quá trình kiểm nhận vật tư nhập kho, nếu phát hiện vật liệu thừa, thiếu hoặc sai quy cách, phẩm chất đã ghi trong hợp đồng phải lập biên bản xây dựng rõ nguyên nhân để tiện cho việc xử lý về sau.
Nếu vật tư mua về Công ty nhận đủ số lượng, chất lượng tốt, đúng quy cách thì Ban kiểm nghiệm cũng phải lập biên bản xác nhận.
2.2 Hoàn thiện các thủ tục nhập xuất kho vật liệu.
2.3.1 Tiến hành các thủ tục nhập kho phế liệu thu hồi.
ở công ty phế liệu thu hồi không có phiếu nhập kho kèm theo. Vì thế được các cán bộ có trách nhiệm tổ chức cần ước tính giá trị làm thủ tục nhập kho. Định kỳ kế toán vật tư cũng nhân phiếu nhập kho phế liệu từ thủ kho để vào sổ như đối với các loaị vật tư khác.Phiếu nhập kho phế liệu được viết thành 2 liên:
1 liên lưu lại nơi viết
1 liên giao cho thủ kho giữ khi phế liệu đã nhập kho, định kỳ thủ kho giao cho kế toán nguyên vật liệu để vào sổ chi tiết
2.3 Hoàn thiện công tác quản lý vật liệu.
Công ty nên xây dựng hệ thống định mức tiêu hao nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, một cách cụ thể đối với từng loại, từng thứ vật liệu, phải dựa trên yêu cầu kỹ thuật công nghệ của sản phẩm kết hợp với thực tế và kinh nghiệm sản xuất. Ngoài ra, phải sử dụng hợp lý, tiết kiệm chi phí nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ. Trích lập các quỹ để có nguồn đầu tư máy móc trang thiết bị hiện đạI tiêu hao ít nguyên liệu. Động viên khuyến kích những người có sáng kiến tiết kiệm chi phí nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trong sản xuất, đồng thời có biện pháp phạt đối với những ai cố tình làm sai, làm ẩu gây lãng phí nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ. Trong thực tế, sau khi hoàn thành các thủ tục nhập- xuất kho nguyên vật liệu, chuyển phiếu nhập - xuất kho nên phòng kế toán thường được thực hiện vào cuối tháng. Theo em để quản lý chặt chẽ hơn tình hình nguyên vật liệu của công ty , để nắm bắt được tình hình xuất nhập tồn kho nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ đảm bảo yêu cầu số lượng, chất lượng của vật liệu kế toán phải thường xuyên xuống kho kiểm tra, đối chiếu ghi sổ. Để việc ghi sổ rõ ràng theo dõi được chi tiết các loại vật liệu theo em nên: Lập sổ danh điểm vật liệu.
- Để quản lý vật tư được dễ dàng, chặt chẽ hơn Công ty nên mở "Sổ danh điểm vật tư". Việc mã hoá tên và các vật liệu trong sổ danh điểm phải có sự kết hợp chặt chẽ và sắp xếp thứ tự các loại vật liệu. Trong sổ danh điểm phải có sự thống nhất giữa các phòng ban chức năng bảo đảm tính khoa học, hợp lý, phục vụ chung cho yêu cầu quản lý của Công ty cho việc theo dõi các loại vật liệu.
Để lập sổ danh điểm vật liệu, điều quan trọng nhất là phải xây dựng được một bộ mã vật liệu chính xác đầy đủ, không trùng lặp, có dự trữ để bổ sung những mã dựa vào các đặc điểm sau:
- Dựa vào vật liệu.
- Dựa vào số nhóm vật liệu trong mỗi loại.
- Dựa vào số thứ vật liệu trong mỗi nhóm.
- Dựa vào số quy cách vật liệu trong mỗi thứ.
Trước hết bộ mã vật liệu được xây dựng trên cơ sở số hiệu các tài khoản cấp 2 đối với vật liệu.
- Vật liệu chính : TK1521
- Vật liệu phụ : : TK 1522
- Nhiên liệu : TK 1523
- Phụ tùng thay thế : TK 1524
- Phế liệu : TK 1526
Trong mỗi loại vật liệu ta phân thành các nhóm và lập mã đối tượng cho từng nhóm. ở Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 số nhóm vật liệu trong mỗi loại nhiều nên ta dùng 2 chữ số để hiển thị.
Trong các loại vật liệu chính ta phân thành các nhóm và đặc mã số như sau:
- Nhóm Xi măng : 1521 - 01
- Nhóm cát : 1521 - 02
- Nhóm thép : 1521 - 03
- …
- Ngoài ra công ty cũng cần phải xây dựng định mức nguyên vật liệu tồn kho phù hợp cho từng loại nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ đảm bảo nguồn cung cấp kịp thời cho thực hiện tiến độ thi công liên tục và không bị đọng vốn hoặc phải giãn tiến độ thi công hoặc phải tăng chi phí do giá nguyên vật liệu như sắt thép hiện nay đang tăng cao. VD Công ty tư vấn sắt thép Meps International công bố báo các cho biết giá thép cuộn trên thị trường thế giới hiện nay ở mức trung bình là 432$/tấn tăng 25% so với 2002 là 345$/tấn, còn ở nước ta đã leo đến mức cao nhất từ trước đến nay gần 9 triệu đồng/tấn(576$/tấn).
……………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………...
……………………………………………………………………………...
I. Khái niệm, đặc điểm, phân loại và đánh giá vật liệu, CCDC.......................................... 3
1.1. Khái niệm ................................................................................................................... 3
1.2 Đặc điểm ...................................................................................................................... 3
1.3 Phân loại ..................................................................................................................... 4
1.4 Nhiệm vụ kế toán.......................................................................................................... 6
II. Đánh giá nguyên vật liệu CCDC..................................................................................... 7
2.1. Đánh giá vật liệu theo giá thực tế................................................................................. 7
2.2-Đánh giá vật liệu,công cụ dụng cụ theo giá hạch toán.................................................. 11
III. Hạch toán chi tiết vật liệu CCDC................................................................................... 12
3.1Phương pháp thẻ song song........................................................................................... 12
3.2 Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển......................................................................... 14
3.3 Phương pháp sổ số dư................................................................................................... 15
IV. Kế toán tổng hợp vật liệu, công cụ dụng cụ. ................................................................. 17
4.1 Kế toán tổng hợp vật liệu, công cụ dụng cụ theo phương pháp kê khai thường xuyên 17
4.2 Kế toán vật liệu, CCDC theo phương pháp định kỳ.................................................... 25
Chương II: Thực tế công tác kế toán nguyên vật liệu, công cụ, dụng cụ ở Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127............................................................................................................................. 28
I. Đặc điểm chung về tình hình ở Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127............ 28
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty............................................................ 28
1.2 Quy trình công nghệ sản xuất của Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127....... 29
1.3 Đặc đểm bô máy quản lý hoạt động sản suất kinh doanh tại Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127............................................................................................................................................. 30
II. Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127................. 33
2.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán................................................................................. 33
2.2 Đặc điểm tổ chức bộ sổ kế toán tại Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127..... 35
III. Kế toán chi tiết vật liệu CCDC tại Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127.... 38
IV Kế toán tổng hợp vật liêu, CCDC tại Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127 59
4.1 Tài khoản kế toán sử dụng trong kế toán VL, CCDC.................................................. 59
4.2 Kế toán tổng hợp nhập, xuất và phân bổ vật liệu, CCDC............................................ 60
Chương III: Một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ tại Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127............................................................................................. 68
I. Đánh giá thực trạng công tác hạch toán nguyên vật liệu tại Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127.................................................................................................................................................. 68
1.1 Những ưu điểm.............................................................................................................. 68
1.2 Những mặt cần hoàn thiện trong công tác kế toán của Công ty................................... 71
II. Một số đề xuất góp phần hoàn thiện công tác quản lý và hạch toán vật liệu ở Công ty cổ phần xây dựng và thương mại127................................................................................................................... 73
2.1 Phân loại vật liệu, CCDC.............................................................................................. 73
2.2. Thành lập ban kiểm nghiệm vật tư............................................................................... 74
2.3 Hoàn thiện công tác quản lý vật liệu............................................................................. 74
Kết luận........................................................................................................................................ 77

Server: Lotus-Domino