markdown:
Việt Nam - Nhìn lại 60 năm qua
Trọng Đạt
Một bài
đăng trên tờ Constellation của Pháp năm 1966 có mô tả đêm 19/6/1946, Võ
Nguyên Giáp cho Tự Vệ tấn công quân Pháp tại Hà Nội, cuối bài người ký giả
kết luận:
“Ðó là trận đánh mở đầu của cuộc
chiến tranh dài nhất thế kỷ (La guerre la plus longue du siècle), nó kéo
dài từ hai mươi năm qua, và đất nước bị chia đôi mãi mãi”
Nhưng tới nay thời gian đã trả lời đất nước không bị chia đôi vĩnh viễn mà
đã thống nhất làm một dưới chế độ độc tài Cộng sản sau mấy chục năm binh
đao khói lửa.
Năm 1945 quân Pháp núp sau xe tăng Mỹ về giải phóng đất nước. Sau khi
giành độc lập, De Gaulle trắng trợn tuyên bố tất cả các thuộc địa cũ đều
sẽ được chiếm lại, bọn thực dân còn nhiều quyền lợi như nhà máy, đồn điền,
cửa hàng, hầm mỏ. . .mà chúng cho là tài sản, mồ hôi nước mắt của mình.
Pháp theo chân quân Anh vào Sài Gòn giải giới quân Nhật tháng 9/1945, thừa
cơ chiếm lại các tỉnh Nam, Trung Việt. Sau Pháp áp lực Việt Minh phải cho
chúng ra Bắc, Hồ Chí Minh tương kế tựu kế cho Pháp ra Hà Nội để đuổi quân
Tầu phù của Tưởng Giới Thạch về nước. Pháp đổ bộ vào Hải Phòng, ra Hà Nội
tháng 3/1946. Tháng 7/1946 nhờ Pháp giúp đỡ đạn dược, Việt Minh tấn công
tiêu diệt các lực lượng Quốc Dân Ðảng tại các tỉnh thượng du như Bắc Ninh,
Bằng Giang, Lạng Sơn. . bắn giết cả tù binh, thương binh. Sau khi giúp
Việt Minh tiêu diệt các đảng phái Quốc gia, Pháp trở mặt gây hấn với Việt
Minh. Chiến tranh chắc chắn phải diễn ra, tối 19/6/1946 Việt Minh biết là
thua nhưng cũng đánh đại một trận rồi rút lui vào hậu phương kháng chiến.
Chúng tôi xin sơ lươc về lực lượng quân sự của Việt Minh hồi ấy. Pháp bị
Nhật đảo chính 9/3/1945, Việt Minh phục kích đám tàn quân Pháp để lấy vũ
khí. Tháng 6/1945 Việt Minh được Mỹ thả dù xuống chiến khu 5,000 khẩu súng
đủ các loại để hợp tác chống Nhật, cứu các phi công Mỹ bị bắn rơi. Việt
Minh cướp được chính quyền tháng 8 năm 1945, tháng 9 quân Tầu sang giải
giới Nhật, Hồ chí Minh tổ chức quyên vàng rồi đem gái đẹp, thuốc phiện
vàng bạc mua chuộc các quan Tầu, mua súng lậu của họ, của các thương gia
Hoa Kiều. Cuối năm 1946 Việt Minh có khoảng 100 ngàn quân trên toàn quốc
kể cả du kích, 30 ngàn quân phía trên vĩ tuyến 16, có khoảng 80,000 khẩu
súng đủ các loại kể cả súng cối. Sau năm 1945 có khoảng 10 ngàn quân Nhật
ở lại theo Việt Minh kháng chiến, họ huấn luyện cho Việt Minh tại Sơn Tây.
Người Nhật cũng giúp Việt Minh lập cơ xưởng chế tạo vũ khí tại miền thượng
du Bắc Việt, từ đầu đến cuối năm 1946 họ chế tạo được 10,000 khẩu súng cá
nhân, 30,000 vũ khí đủ loại như mìn lựu đạn, tuy nhiên so với Pháp có xe
tăng đại bác thì họ vẫn cón quá yếu.
Trong những năm 1947, 48 Việt Minh còn yếu thế lẩn trốn đánh du kích,
không dám ra mặt. Pháp thừa thắng chiếm Hòa Bình, Sơn Tây, Việt Trì, Bắc
Ninh năm 1948. Cuối Năm 1948 Tưởng Giới Thạch mất Mãn Châu, ngày 7/10/1948
Hồng quân đại thắng ở Hoa Bắc, Tưởng xin Mỹ viện trợ nhưng không được đáp
ứng. Ðầu tháng 12 năm 1948 bà Tống Mỹ Linh, Tưởng phu nhân đích thân sang
Mỹ cầu viện nhưng họ lờ đi, trước đây họ giúp Tưởng để chống Nhật nay Nhật
đã đầu hàng, họ không cần Tưởng và bỏ rơi không thương tiếc. Trước đây năm
1943 Tống Mỹ Linh sang Mỹ xin cầu viện 50 triệu đô la quân viện để chống
Nhật, Mỹ phải thuận cho vì Tưởng doạ ký hòa ước với Nhật.
Ngày 21/1/1949 Trung Cộng vào Bắc Kinh, đầu tháng 10/1949 Mao tuyên bố
thành lập nước Trung Hoa Nhân Dân Cộng Hòa Quốc. Trước 1948 Việt Minh vẫn
nịnh bợ Quốc Dân Ðảng Trung Hoa để mua vũ khí của họ, nhưng khi thấy Hồng
quân thắng lớn, Việt Minh trở cờ hô to “Mao Chủ Tịt muôn năm” và xin thần
phục làm đệ tử trung thành. Ngày 18/1/1949 Mao thừa nhận Hồ, và ngày
31/1949 Hồ cũng thừa nhận Mao.Thế là thời cơ vô cùng thuận lợi tự dưng đem
đến tận tay một bọn gian manh quỉ sứ.
Trung Cộng từ đấy chuyển vận vũ khí ồ ạt giúp Hồ, thành lập nhiều trại
huấn luyện dọc theo biên giới. Nhờ đó Việt Minh tổ chức đươc trên 40,000
quân chính qui, nhiều đại đoàn như 308, 312, 316, 320. Năm 1948 họ thành
lập được 32 tiểu đoàn chính qui, năm 1950 tăng vọt lên 127 tiểu đoàn, Hồ
chí Minh ban hành tổng động viên gia tăng quân số. Năm 1948 Pháp thấy
không thể dùng quân sự được mà phải phối hợp chính trị, chiến tranh tâm lý
để thắng địch nên họ đã nghĩ đến việc đưa cựu hoàng Bảo Ðại, một người ôn
hòa thân Pháp về làm Quốc trưởng. Nhiều phái đoàn tại Huế Sài Gòn, Hà Nội
cũng đã đi Hương Cảng mời Ngài trở về gánh vác giang sơn, họ không tin cả
Pháp lẫn Việt Minh cho rằng vì Ngài thoái vị nên mới có đổ máu, chiến
tranh. Tháng 3/1949 Tổng thống Pháp Vincent Auriol và ông Bảo Ðại cùng ký
thoả ước về một nước Việt Nam độc lập trong Liên hiệp Pháp.
Chính phủ Quốc Gia Việt Nam được thành lập từ đấy, Thiếu tướng Nguyễn văn
Xuân được cử thành lập chính phủ lâm thời, lấy cờ vàng ba sọc đỏ làm quốc
kỳ, bài Tiếng Gọi Thanh Niên làm quốc ca, Thủ đô đặt tại Sài Gòn. Chính
phủ Bảo Ðại từ 1/1949 cho tới đầu 1950, Nguyễn Phan Long 1950, Trần Văn
Hữu 1950-51. . . chế độ không có hiến pháp, chỉ có hai Ðạo dụ 1/7/1949 về
tổ chức công quyền. Quốc trưởng có quyền lập pháp và bổ nhiệm Thủ tướng.
Quân đội Quốc gia được thành lập cuối năm 1949, lương bổng do chính phủ
trả tượng trưng còn lại do viện trợ Mỹ đài thọ, các công sở Pháp được trao
dần dần cho Việt Nam. Quân đội Quốc Gia năm 1950 mới có năm tiểu đoàn,
1951 có 26 tiểu đoàn, chính phủ thành lập các trường võ bị, không quân,
quân y. . .
Ðầu năm 1949 Hồng quân chiếm trọn nước Trung Hoa, họ cho 20 sư đoàn đóng
dọc theo biên giới Việt Hoa để ngăn chặn Quốc quân chạy sang Việt Nam.
Pháp sợ quá nên rút khỏi Cao Bằng. Việt Minh biết trước do tình báo Nga
nên tiến đánh chiếm Ðông Khê bằng chiến thuật biển người năm đổi một. Ðại
tá Charton triệt thoái 3 tiểu đoàn khỏi Cao Bằng ngày 29/9/1949, đến đầu
tháng mười bị Việt Minh chận đánh tơi bời, ngày 7/10 binh đoàn tan rã,
Pháp mất 7,000 quân và nhiều đơn vị tinh nhuệ, 500 quân xa, trên 100 súng
cối và 13 khẩu đại bác 10,000 súng cá nhân và cộng đồng trung liên, đại
liên. Trận đánh làm rung động cả nước Pháp vì không ai ngờ bây giờ Việt
Minh lại mạnh đến thế. Lạng Sơn sợ quá cũng rút quân không kịp tiêu hủy
đạn dược để lại hàng nghìn lít xăng, 450 quân xa, 13,000 súng cá nhân, đây
là một trận đại phục kích, theo Việt Minh Pháp mất 8,000 quân, 3,500 bị
bắt làm tù binh.
Ðó là một khúc quanh trong cuộc chiến tranh Việt-Pháp; Việt Minh đang
chuyển bại thành thắng. Khi Mao chuyển vũ khí ồ ạt cho Việt Minh thì cuối
tháng 10/1950 Mỹ vội viện trợ quân sự cho Pháp 300 triệu đô la, hàng không
mẫu hạm chở tới Sài gòn 40 máy bay Hellcat cho Pháp. Pháp gia tăng quân số
leo thang chiến tranh, năm 1945 mới có 32,000, năm 1947 lên 128,000, năm
1950 lên 143,000. .
Ðầu năm 1950 Võ Nguyên Giáp được cố vấn Trung Cộng dạy cho lối đánh biển
người, tháng 2 năm ấy Giáp đích thân chỉ huy sư đoàn 308, cho 6,000 người
tấn công đồn Phố Lu, trong đồn chỉ có 150 lính với 4 khẩu đại liên ở lô
cốt, Giáp cho pháo kích rồi xung phong hết đợt này đến đợt khác, bốn khẩu
đại liên bắn như mưa bấc đỏ cả nòng, mặc dù đã đẩy bao nhiêu thanh niên
vào chỗ chết nhưng Việt Minh không đạt được mục tiêu.
Sau trận Cao Bắc Lạng, Pháp hoảng quá cử tướng năm sao De Lattre de
Tassigny đến Ðông Dương cuối 1950, tăng thêm 18,000 quân xa, 2,300 thiết
giáp, 230 tầu chiến giang đĩnh, 500,000 súng cá nhân, 1,500 súng cối, 750
đại bác. De Lattre cho xây nhiều lô cốt đốn bót kiên cố đương đầu với Việt
Minh đang thừa thắng xông lên. Trận chiến ngày càng leo thang, tính đến
cuối năm 1950 đã có 15,000 lính Pháp tử trận. Việt Minh bắt đầu đánh lớn,
ngày 13/1/1951 họ đánh đồn Bao Chúc gần Vĩnh Yên, chiếm được nhiều cao
điển quanh Vĩnh Yên, Hà Nội bị đe doạ, trận chiến diễn ra dữ dội. Trận này
Võ Nguyên Giáp cũng đánh biển người thí quân hằng hà sa số, không có cứu
thương, Giáp huy động hai sư đoàn 308, 312 xung phong hết lớp này đến lớp
khác, đại liên bắn không xuể, hai bên bây giờ trộn trấu. Việt Minh đánh
chia cắt 6,000 quân Pháp, 24 tiểu đoàn Việt Minh giáp mặt 3 liên đoàn
Pháp. De Lattrre quyết định táo bạo tàn nhẫn không ai ngờ, Salan cũng
không ngờ, ông ta cho tập trung 100 máy bay ném xuống mặt trận 300 quả bom
xăng lửa (napalm) thí quân cả hai bên, lửa đỏ rực cả góc trời thiêu đốt cả
hai đạo quân đang xáp lá cà. Việt Minh mất 6,000 người, 500 bị bắt làm tù
binh. Võ nguyên Giáp và cố vấn Tầu sợ xanh mặt, không ai ngờ De Lattre
chơi bạo đến thế.
Giáp bổ sung quân số, trang bị lại rồi dùng sư đoàn 308, 312, 316 tấn công
Mạo Khê, mặc dù đánh biển người nhưng cũng không chiếm được mục tiêu. Kế
đó là trận sông Ðáy kéo dài trên phòng tuyến 80 cây số, gần một tháng, sư
đoàn 308 đánh Ninh Bình, 304 Phủ Lý, 320 đánh Phát Diệm, Việt Minh để lại
350 xác chết, trận Yên cư Hạ đầu tháng 6/1951 Việt Minh cũng đánh biển
người nhưng không hạ đươc đồn. Toàn bộ chiến dịch bờ sông Ðáy Việt Minh
tổn thất 10,000 người, Pháp mất 2,500 người. De Lattre đánh bại Võ nguyên
Giáp mấy trận liên tiếp cứu vãn sự sụp đổ của miền Bắc trước những trận
thí quân điên cuồng của địch.
Pháp thắng lợi về quân sự nhưng thất bại về chính trị, quân Pháp quá tàn
bạo, trong các cuộc hành quân vào làng, chúng cướp bóc, hãm hiếp đốt nhà,
bắn giết tàn bạo lương dân vô tội, hành động khát máu của lính Tây đã vô
tình đẩy người dân về phía đối phương, ngay cả báo chí tại Ba Lê cũng đã
phơi bầy cho dân chúng thấy tội ác của bọn thực dân. Năm 1952 De Lattre
chết vì bệnh ung thư. Salan lên thay hành quân càn quét Hòa Bình, Việt
Minh đánh thí quân tàn bạo, người chết như rạ vậy, Pháp phải rút khỏi Hòa
Bình, Việt Minh chết 5,000 người.
Mặc dù những trận biển người không đạt thắng lợi về quân sự nhưng người
Pháp đã phải run sợ trước một kẻ thù cố đấm ăn xôi, đánh thí mạng cùi.
Người Pháp ngày càng ghê sợ chán ghét chiến tranh Ðông Dương. Chiến sự
ngày càng leo thang ác liệt, năm 1953 quân Pháp đã tăng 450,000, trong số
đó lính Pháp và Bắc Phi khoảng 150,000 còn lại là người bản xứ. Việt Minh
nay có 125,000 chính qui, 75,000 địa phương quân và 150,000 du kích. Quân
đội Quốc Gia Việt Nam cuối 1953 có khoảng 150,000 chủ lực và 50,000 phụ
lực quân, trang bị còn yếu kém chưa đủ sức chống Việt Minh.
Người Pháp đang tìm cách rút chân ra khỏi bãi lầy, tướng Salan mất tinh
thần dự định rút quân xuống dưới vĩ tuyến 16 bỏ miền Bắc nay đã bị Việt
Minh làm cho ung thối, dân Pháp đa số chán ghét chiến tranh Ðông Dương vì
tốn kém tiền bạc và thiệt hại nhiều nhân mạng, họ muốn rút lui càng sớm
càng tốt. Tháng 5/1953 Navarre được cử sang làm tư lệnh quân viễn chinh,
mỗi tư lệnh có một kế hoạch khác nhau. Navarre bi quan vì năm 1950 viện
trợ quân sự Mỹ cho Pháp mới có 17% , nay đã lên tới 75%, mọi chi phí quân
sự nay đa số do Mỹ đài thọ, Pháp biết rằng dù có thắng trận cũng mất Ðông
Dương vì hiện đã mất chủ quyền. Tổng số quân Ðông Dương nay là 444,000,
Pháp và Bắc phi là 125,000, lính bản xứ và Quân Ðội Quốc Gia là 320,000,
không quân có 550 máy bay đủ các loại, 390 tầu chiến, nhưng chủ lực quân
vẫn thua Việt Minh. Người Pháp chuẩn bị Việt Nam hoá chiến tranh.
Navarre cho trấn đóng Ðiện Biên Phủ cách Hà Nội 300 cây số ngăn chận Việt
Minh qua ngả Lào và ngăn chận đường tiếp tế từ Trung Hoa, Việt Minh buộc
phải lâm trận nếu không sẽ tuyệt đường sinh lộ. Võ Nguyện Giáp chỉ huy
trận đánh đưa vào đó trên năm sư đoàn, tổng cộng độ 60,000 người, chưa kể
du kích địa phương, nhiều vũ khí nặng như 36 khẩu cao xạ, 150 đại bác và
súng cối. Trung Cộng xử dụng 600 xe vận tải chở tiếp tế cho Việt Minh, họ
kéo đại bác lên các ngọn đồi và giấu vào hang.
Lực Lượng Pháp gồm 15,000 đa số là lính nhảy dù, trong đó 4,500 là lực
lượng không tác chiến. Pháp xây nhiều pháo đài kiên cố, song phạm phải lỗi
lầm trầm trọng là khai quang lòng chảo khiến nơi đây trở thành miếng mồi
ngon cho pháo binh địch trên đồi bắn xuống. Trận chiến bắt đầu từ
13/2/1954, Việt Minh ra sức đánh để lấy ưu thế tại bàn Hội nghị Genève đã
khai mạc từ 26/4/1954. Trận đánh kết thúc 7/5 , Việt Minh chết 25,000
người gấp 6 lần Pháp để đổi lấy chiến thắng. Pháp có 4,000 tử thương,
8,000 bị bắt làm tù binh nhưng chỉ có một phần ba sống sót sau khi trao
trả. Trong suốt cuộc chiến 1947-54 Việt Minh chỉ thắng được hai trận lớn
là Cao Bắc Lạng 1950 và Ðiện Biên Phủ 1954, trong những năm 1951, 52, 53
dù đã đẩy bao thanh niên vào họng súng đại liên của địch mà họ vẫn không
chiếm được mục tiêu. Những trận đánh biển người ấy đã đạt thắng lợi chính
trị tâm lý, nó khiến cho đối phương phải run sợ tinh thần liều mạng cố đấm
ăn xôi của địch.
Pháp quá ghê sợ cuộc chiến tranh Ðông Dương, quốc hội lật đổ chính phủ
Laniel, Mandes Frances lên thay 14/5 để sớm chấm dứt chiến tranh, ký hiệp
ước rút quân ra khỏi Ðông Dương. Trong suốt cuộc chiến tranh 1947-54, tổng
cộng 19 chính phủ Pháp bị lật đổ vì không giải quyết được chiến tranh,
ngày 20/7/1954 Pháp sợ quá vội ký hiệp định để rút quân. Hội nghị Genève
kết thúc, Việt Minh và Pháp ký kết Hiệp Ðịnh ngày 20/7 chia đôi đất nước,
quân Pháp và Chính phủ Quốc Gia rút vào Nam lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới
tạm thời để chờ tổng tuyển cử thống nhất hai miền. Phái đoàn Quốc Gia Việt
Nam và Mỹ không ký vào bất cứ văn kiện nào của Hiệp định.
Chiến tranh Ðông Dương là một cuôc chiến tranh không giới tuyến. Tổng cộng
có 100,000 quân Pháp tử trận tại Ðông Dương, 75,000 người bị thương,
30,000 bị bắt làm tù binh nhưng chỉ có 10,000 sống sót được thả về. Sau
1955 Pháp cho biết tiền chi phí chiến tranh Ðông Dương của họ có thể mua
cho mỗi người dân Pháp một căn nhà và một cái xe hơi. Việt Minh không công
bố tổn thất nhưng thường là gấp bốn hoặc gấp năm vì họ đánh biển người và
không có cứu thương, y tế. Tổng cộng có hơn nửa triệu người chết cho một
cuộc chiến tranh vô ích. Có người nói cuộc chiến 1947-54 là cuộc chiến
tranh giành độc lập nhưng thực ra nó chỉ núp dưới danh nghĩa giải phóng
dân tộc. Ðó là cuộc chiến tranh giữa Thế giới Tự do và Cộng Sản Quốc tế do
Mỹ và Trung Cộng đứng sau lưng.
Trước Thế Chiến Thứ Hai trên thế giới chỉ có một mình nước Nga theo Cộng
Sản. Năm 1945 khi đánh Ðức Quốc Xã, được thoả thuận của Mỹ, Nga chiếm luôn
Ðông Âu và thành lập một lô chính quyền Cộng Sản chư hầu như Ba Lan, Tiệp
Khắc, Hung Gia Lợi, Albany, Nam Tư. . Cũng sau 1954 Triều Tiên bị chia
đôi, miền Bắc thuộc Nga theo Cộng sản, sau 1949 Mỹ bỏ rơi Tưởng Giới
Thạch, Trung Hoa trở thành nước Cộng Sản hung hăng gây chiến tranh Triều
Tiên 1950 và yểm trợ Việt Minh đánh Pháp. Mỹ phải nhẩy vào Ðông Dương để
ngăn chặn nguy cơ bành trướng của Cộng Sản, nếu mất Ðông Dương họ sẽ dần
dần mất hết Á Châu, rồi mất Âu châu và theo lời của Tổng Thống Eisenhower
“Cuối cùng Hoa Kỳ sẽ bị bao bọc bởi biển đỏ, chúng ta sẽ phải xây một bức
Vạn Lý Trường Thành thứ hai để chống ngoại xâm”. Ðó là sự hình thành của
thuyết Domino.
Thủ Tướng Bửu Lộc lên chấp chánh từ đầu năm 1954, theo chủ trương của Quốc
Trưởng ông vận động đòi trao trả độc lập, ngày 4/6/1954 chính phủ Pháp
chấp thuận trao trả nền độc lập trên toàn lãnh thổ cho chính phủ Quốc Gia
Việt Nam, nhưng chỉ được 46 ngày vì đến 20/7 hai bên ký kết hiệp định
Genève. Ngày 7/7/1954 thủ tướng Ngô Ðình Diệm về chấp chính thừa hưởng nền
độc lập trên một nửa đất nước. Năm 1955 ông Ngô Ðình Diệm đánh Bình Xuyên
Hòa Hảo, truất phế Bảo Ðại thành lập nền Ðệ Nhất Cộng Hòa.
Tháng 7 năm 1957 Phạm Văn Ðồng gửi văn thư cho ông Ngô Đình Diệm xin
hợp thương để tiến tới thống nhất hai miền, văn thư rất trang trọng: Kính
thưa Tổng thống . . Nhưng chính phủ miền Nam từ chối, báo chí mỉa mai lời
đề nghị, người ta đã quá rõ cái trò xảo trá của Việt Minh qua kinh nghiệm
xương máu 1945. Năm 1954 chính phủ Quốc Gia Việt Nam và Mỹ không ký vào
bất cứ văn bản nào của Hiệp Ðịnh nên miền Nam không bị ràng buộc tí nào
vào Hiệp Ðịnh.
Thất bại trong việc xin hợp thương, Bắc Việt cho phát động chiến tranh xâm
chiếm miền Nam, sống chết chúng cũng phải chiếm cho được cái vựa lúa miền
Nam. Năm 1956 có 274 hầm vũ khí bị khám phá, năm 1957 Việt Cộng sát hại
470 cán bộ Quốc gia tại các tỉnh, năm 1959 chúng đưa 5,000 cán bộ tập kết
vào Nam hoạt động. Lê Duẫn vào Nam hoạt động hai ba lần từ 1957-59, năm
1960 được Hồ cho làm "Bí thư thứ nhất Ðảng". Năm 1958 Bắc Việt đưa cán bộ
vào Nam tuyển lính, đầu năm 1959 Việt Cộng có 40 ngàn du kích, 10 ngàn địa
phương quân, 3,500 chính qui, 20/12/1960 chúng thành lập "Mặt trận Giải
Phóng Miền Nam". Mới đầu chúng xử dụng vũ khí bén nhọn, dao găm, mã tấu để
giết trưởng ấp, sau dùng vũ khí cá nhân rồi dần dần đánh cấp tiểu đoàn,
trung đoàn. Năm 1961 chính phủ miền Nam tuyên bố tổ quốc lâm nguy, địch đã
đánh cấp trung đoàn. Năm 1963 chúng thành lập 3 công trường tức sư đoàn 5,
7, 9.
Miền Nam ngày càng bị du kích quấy phá làm cho ung thối, hai chính phủ Mỹ-
Việt bất đồng ý kiến, người Mỹ đòi đem quân vào cứu nguy, chính phủ Việt
Nam không chấp thuận vì muốn giữ chủ quyền. Năm 1964 sau khi nền Ðệ Nhất
Cộng Hoà bị lật đổ, chính trị miền Nam rối loạn, các tôn giáo tranh giành
ảnh hưởng, tướng lãnh tranh quyền, biểu tình, tuyệt thực, chỉnh lý, đảo
chính lu bù . . khiến cho Bắc Việt thừa cơ nước đục thả câu đưa quân xâm
nhập miền Nam. Năm 1964 Johnson đắc cử Tổng Thống Mỹ, leo thang chiến
tranh Việt Nam dữ dội.
Sau vụ tầu Maddox bị tầu Bắc Việt tấn công Mỹ oanh tạc Bắc Việt liên tục,
ném bom kho xăng, kho đạn, xe lửa, phá cầu . . năm 1966 lên tới 165,000
vụ. Từ giữa năm 1965 Mỹ đổ quân ồ ạt vào miền Nam, cuối năm tổng số binh
sĩ Mỹ tại miền Nam lên tới 180,000, năm sau 1966 tăng lên 380,000, năm
1967 tăng lên 468,000, năm sau 1968 lên tới đỉnh cao 538,000. Tháng 4 năm
1969 tướng Wesmoreland cho biết năm 1965 nếu Mỹ không đổ quân ồ ạt vào
Việt Nam sẽ mất trong 6 tháng. Bắc Việt cũng đưa quân ồ ạt vào miền Nam,
mặc dù bị tổn thất nặng nề, từ 1965-67 Cộng quân mất 340,000 người, nhưng
vẫn gia tăng xâm nhập năm 1964 là 180,000, năm 1967 tới 260,000. Bắc Việt
đã trở thành quân tốt quá lợi hại của khối Cộng Sản quốc tế nên Nga, Tầu,
Ðông Âu không nề hà tiếp viện vũ khí lương thực dồi dào cho cả hai chiến
trường miền Nam miền Bắc. Tháng 10 năm 1967, liên danh Nguyễn Văn Thiệu -
Nguyễn Cao Kỳ thắng cử cuộc bầu cử Tổng Thổng, chấm dứt thời khủng hoảng
chính trị biểu tình, tuyệt thực.
Năm 1965, 1966, 1967 Bắc Việt đụng độ nhiều trận với Mỹ, chúng bị tử
thương nhiều vì hoả lực Mỹ mạnh, nhanh, chính xác, pháo binh và không quân
Mỹ bắn như mưa bấc khiến bộ đội Bắc Việt không dám đánh trực diện với Mỹ.
Khu vực đụng độ thuờng là duyên hải, cao nguyên, giới tuyến, biên giới
Việt Miên. Mặc dù bị tổn thất nặng nề chúng vẫn theo đuổi chính sách cố
đấm ăn xôi thí quân hằng hà sa số y như từ thời đánh Pháp trước kia. Năm
1967 Việt Cộng vờ hòa hoãn muốn hòa đàm với Mỹ để chuẩn bị trận Tết Mậu
Thân, Bắc Việt chuẩn bị tổng công kích y như Nhật đảo chính Pháp 9/3/1945.
Hà Nội điều động khoảng 100 tiểu đoàn cho kế hoạch, trong khi giả vờ pháo
kích Khe Sanh để đánh lạc hướng.
Tối Ba Mươi Tết Việt Cộng đồng loạt tấn công 28 tỉnh lỵ và thị trấn, sáng
hôm sau mồng một tết Việt Cộng tấn công Sài Gòn Chợ Lớn. Mặc dù có yếu tố
bất ngờ nhưng trừ Sài Gòn, Huế các tỉnh đã đánh bật Cộng Sản ra khỏi thành
phố, sau 12 ngày hành quân giải toả địch đã bị đẩy lui ra khỏi Sài Gòn.
Huế bị chiếm 26 ngày, cuộc chiến tại đây thê thảm kinh hoàng, khi rút lui
Việt Cộng đã chôn sống tàn sát khoảng tám ngàn người. Trận Mậu thân là một
thất bại lớn về quân sự cho Cộng sản, sự tổn thất được coi như mười đổi
một, Bắc Việt thú nhận đã mất trên 100 ngàn quân, cơ sở nằm vùng bị bại
lộ. Mặc dù thất bại về quân sự nhưng chúng gây được tiếng vang ảnh hưởng
tới phong trào phản chiến Mỹ. Tháng 3/1968 Johnson ngưng oanh tạc phần lớn
lãnh thổ Bắc Việt kêu gọi đàm phán nếu không sẽ cho nếm mùi sức mạnh, Bắc
Việt sợ hãi phải nhận lời, hòa đàm bắt đầu từ 4/1968.
Tình hình chính trị, xã hội của miền Nam Việt Nam không được ổn định cho
lắm, chính quyền Nguyễn Văn Thiệu tham nhũng thối nát, mua quan bán tước.
Bất công xã hội thì thật là ghê tởm, tại Sài Gòn và các thành phối lớn
thương gia làm giầu nhanh chóng xây nhà năm bẩy từng đầy cả ra trong khi
ngoài mặt trận binh sĩ chết như rạ vậy. Mỹ đổ quân tham chiến tại Việt Nam
đến nay đã được 4, 5 năm, người dân Mỹ nay quá chán ghét chiến tranh Việt
Nam, họ biểu tình phản đối chính phủ khắp nơi vì thấy không giải quyết
được cuộc chiến và ngày càng sa lầy, số binh sĩ Mỹ tử thương ngày càng
cao, năm 1965 có 1,300 người, năm 1966 tăng lên 5,000, năm 1967 tăng
9,000, năm 1968 lên tới 14,000. Chi phí quân sự cũng leo thang dữ dội, năm
1964 mới có 400 triệu, năm 65 là 600 triệu, năm 1966 vọt lên 6 tỷ, năm
1967 tăng lên 20 tỷ, năm 1968 lên 26 tỷ, năm 1969 29 tỷ. . Lý do chính của
phong trào phản chiến là số tử vong ngày một cao, tâm lý anh nhà giầu
thường sợ chết. Cuộc chiến giữa Mỹ và Bắc Việt không cân xứng về hoả lực
và nhất là về mặt tinh thần, một bên là anh nhà giầu sợ chết, một đằng là
thằng nghèo đói đánh thí mạng cùi. Từ 1965 cho tới cuối 1968 tổng số quân
nhân Mỹ tử thương mới có 30,000, chỉ bằng 1/10 số lính Nga, Ðức chết trong
trận Stalingrad năm1942 hay trận Bá Linh năm 1945, nhưng người Mỹ vô cùng
quí trọng sinh mạng của họ, cho rằng chỉ có họ mới là đáng sống. Những
người biểu tình đã cầm danh sách những người tử trận đọc cả tiếng đồng hồ
trước đám đông. Riêng năm1968 theo Bộ trưởng quốc phòng Laird, Cộng quân
đã mất 290 ngàn tại miền Nam nghĩa là gấp 20 lần số tổn thất của Mỹ cùng
năm1968. Ðó thật là một điều mâu thuẫn, người Mỹ thích làm người hùng diệt
gian trừ bạo như trong các phim ảnh miền Tây, thích làm trùm thế giới
nhưng lại sợ chết!
Năm 1969 Nixon đắc cử lên nhậm chức Tổng thống tháng ngày 20/1, ông hứa sẽ
giải quyết chiến tranh Việt Nam, hòa bình trong danh dự. Mỹ không rút tỉa
được kinh nghiệm của Pháp trong cuộc chiến tranh 1947-54 trước đây nhưng
họ lại đi vào vết xe đổ của bọn thực dân, quá tin tưởng vào hoả lực vũ bão
của mình nên đã bị sa lầy. Tháng 4/1969 tướng Westmoreland, cựu tư lệnh Mỹ
tại Việt nam và đô đốc Sharp phúc trình về chiến tranh Việt Nam trong 4
năm qua, dài 347 trang cho biết quân đội Mỹ đã bị bó tay vì chính sách hạn
chế chiến tranh của Tổng Thống Mỹ Johnson, không cho đánh qua Miên, Lào.
Ðô Đốc Sharp cựu Tư lệnh Thái Bình Dương đăng báo công kích cựu Bộ Trưởng
Quốc Phòng Mc Namarra không cho oanh tạc phá hủy tiềm lực kinh tế Bắc Việt
mà chỉ cho ngăn cản xâm nhập nên các cuộc oanh tạc hóa ra vô hiệu, Hoa Kỳ
đã bỏ lỡ nhiều cơ hội chiến thắng Cộng Sản. Các cựu tướng lãnh chỉ trích
chiến tranh hạn chế của chính phủ, Johnson không dám mở rộng sợ Trung Cộng
nhảy vào có thể gây thế chiến.
Năm 1969 đánh dấu một khúc quành quan trọng trong cuộc chiến tranh Việt
Nam, Hoa Kỳ rút quân thực hiện Việt Nam hóa chiến tranh (Vietnamesation,
Vietnamizing the war). Mầm mống của sự bỏ rơi miền Nam bắt đầu, theo cựu
bộ trưởng quốc phòng Melvin R. Laird, Hoa kỳ chưa muốn bỏ Việt Nam nhưng
muốn giao lại cho người Việt tự giải quyết với nhau. Lý do của sự rút quân
như chúng ta đều đã biết vì phong trào phản chiến đã lên quá cao, cũng như
người Pháp năm 1954, dân Mỹ đòi chính phủ sớm rút quân, lấy tù binh về
nước. Nhưng theo ông Laird tiết lộ mới đây, năm 1969 Nga -Tầu từ bạn thành
thù, ngày càng công kích nhau dữ dội, hiểm hoạ Cộng Sản không còn đe dọa
nặng nề như trước, thuyết Domino không còn đứng vững, có nghĩa là nếu mất
Ðông Dương thì Á châu vẫn còn tồn tại. . đó là những ý nghĩ manh nha cho
sự bỏ rơi toàn cõi Ðông Dương của Mỹ. Từ tháng 6/1969 Mỹ bắt đầu rút quân,
tới cuối 1969 rút đợt đầu tiên 60,000 người, trong năm 1970 rút trên
200,000 người, năm 1971 rút 150,000. . đến 72 chỉ còn 70,000 quân, họ đổ
quân vào ồ ạt rồi rút lui êm thắm. Mỹ thực hiện Việt Nam hóa chiến tranh
và ngấm ngầm tìm cách bắt tay với Trung Hoa đỏ và đã có ý định thực hiện
kế hoạch “vắt chanh bỏ vỏ”
Cuối năm 1965 quân đội Việt Nam Cộng Hoà vào khoảng 600,000, giữa năm 1966
tăng lên tăng lên 700,000, năm 1968 lên tới hơn 800,000, giữa năm 1969
tăng lên 940,000 và cuối năm 1969 tăng lên một triệu người nhưng thực ra
lực lượng tác chiến, lính nhà nghề chỉ có 13 sư đoàn và 15 Liên đoàn Biệt
động Quân. Ngày 18/3/1970 Quốc hội, Hội đồng Hoàng Gia Miên bỏ phiếu truất
phế Sihanouk khi nhà vua đi Nga, cử Lon Nol lên thay. Cuối tháng 4/1970
Tướng Ðỗ Cao Trí hành quân sang Miên đánh Việt Cộng chạy có cờ.
Chiến sự vẫn leo thang khiến dân chúng Mỹ lại biểu tình chống đối dữ dội,
tháng 11 năm 1969 có khoảng 300,000 người biểu tình phản chiến tại Hoa
Thịnh Ðốn, năm 1970 phản chiến bộc phát mạnh hơn vì Nixon giúp Việt Nam
Cộng Hòa đánh sang Miên. Tại đại hoc Kent, Ohio ngày 4/5/1970 sinh viên
biểu tình có xô sát bị lính bắn chết 4 người, 10 người bị thương như đổ
dầu vào lửa khiến tình hình càng gay cấn hơn, cuối 5/1970 trên 400 Đại học
Mỹ bãi khoá biểu tình chống chính phủ, ngày 18/5/1970 khoảng 100,000 người
biểu tình trước toà Bạch Ốc, Nixon vẫn cứng rắn với nhóm phản chiến .
Ðầu năm 1971 ta thừa thắng mở chiến dịch Hành quân Lam Sơn 719 sang Lào
gồm Sư đoàn Nhẩy Dù, Thủy Quân Lục Chiến, Liên đoàn I Biệt động Quân,
Thiết Kỵ. . tổng cộng 17,000 người. Kế hoạch do Mỹ soạn thảo . Bộ Tư lệnh
Quân khu 1 của Tướng Hoàng Xuân Lãm tập hợp ban bố lệnh hành quân 3/2/1971
nhưng đài BBC, VOA đã loan báo cuộc hành quân 6 tiếng đồng hồ trước đó.
Năm ngày trước khi hành quân MACV vô tình để lộ tin nên Hà Nội biết trước.
Bắc Việt đưa các sư đoàn có đại bác 130 ly, xe tăng, đông gấp bội Quân đội
Việt Nam Cộng Hoà tiến đánh, ta phải rút lui, 1,700 chết, 3,500 bị thương,
2,500 mất tích, Mỹ chết 200, 1,000 bị thương, 100 máy bay bị hạ, tuy nhiên
Bắc Việt cũng bị thiệt hại nặng, 500 xe vận tải, 90 xe tăng, 13 đại bác,
100 súng phòng không . . bị phá hủy, 10,000 quân tử thương. Quân đội ta
thất bại vì hành quân vào một địa thế hiểm trở với 17,000 quân trong khi
lực lượng địch có tới 60,000.
Hòa đàm Ba Lê khai mạc từ tháng 5/1968 đến nay vẫn chưa đạt được thỏa
thuận nào, Bắc Việt lợi dụng ngưng oanh tạc, lợi dụng hòa đàm để chuyển
quân vào Nam, “Việt Cộng miệng nói hòa bình tay rình đánh trộm”. Tháng
11/1969 tướng Westmoreland ở Mỹ nói nếu cứ tiếp tục oanh tạc thì đã thắng
rồi, Mỹ đã mắc lừa Bắc Việt. Năm 1971 Nguyễn Văn Thiệu độc diễn tiếp tục
làm Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa nhiệm kỳ hai, chế độ Thiệu đã được coi
như tham nhũng thối nát nhất từ ngày có chính phủ Quốc Gia Việt Nam 1949
cho đến nay.
Quân Mỹ đã rút gần hết, đến đầu năm 1972 chỉ còn 70,000 quân. Trưa ngày
30/3/1972 Văn Tiến Dũng chỉ huy ba sư đoàn 304, 308, 324 và năm trung đoàn
độc lập, xe tăng, pháo binh . . ồ ạt vượt sông Bến Hải. Quân ta rút về
Nam, tại Carrol ta bị bao vây phải thua hàng, mất 1,000 người và 22 đại
bác. Quân ta thắng tại Ðông Hà, Phượng Hoàng . Tình hình lắng dịu 2 tuần.
Sài Gòn tăng cường 3 liên đoàn Biệt Ðộng quân, ta phản công từ 19/4 đến
23/4 thì Bắc Việt gửi thêm sư đoàn 325, lữ đoàn thiết giáp và một số đơn
vị của ta phải rút lui. Thế là dân Quảng Trị hoảng hốt gồng gánh bỏ chạy
ra quốc lộ Một, pháo binh Việt Cộng bắn theo chết cả chục ngàn người trên
đại lộ Kinh Hoàng, Huế cũng bỏ chạy nhưng Việt Cộng không dám chiếm vì sợ
Mỹ trở lại.
Ngày 6/4/1972 năm ngày sau trận Quảng Trị, sư đoàn 5 Việt Cộng đánh Lộc
ninh. Quân ta rút về thị xã An Lộc, Bắc Việt chiếm Bình Long để lập thủ đô
mặt trận sau đó đánh Sài Gòn. Chuẩn tướng Lê Văn Hưng chỉ huy toàn bộ lực
lượng ta độ 7,000 người, lực lượng Việt Cộng gồm ba sư đoàn 5, 7, 9 tổng
cộng độ 25,000 quân có pháo binh, xe tăng yểm trợ. Ta điều động sư đoàn 21
từ vùng Bốn về, địch pháo 10,000 quả vào An Lộc. Chiến xa địch rầm rộ tiến
vào thị xã bị quân ta bắn cháy mấy chục chiếc, sư đoàn 21 tiến rất chậm vì
bị địch chận đánh, ta đổ bộ Lữ đoàn Dù xuống An Lộc bị vây chặt. Thị xã bị
vây hãm từ giữa tháng 4, địch pháp 1,000 quả mỗi ngày. Mỹ yểm trợ phi pháo
B52 gây thiệt hại cho sư đoàn 5 Việt Cộng nên chúng rút dần, ngày 11 và 12
/5 có 40 xe tăng Việt Cộng bị hạ, 5 chiếc đầu hàng, ba sư đoàn địch phải
rút về biên giới, quân ta đã anh dũng giữ được trận địa. Bắc Việt nay đã
trở thành quân tốt quá lợi hại cho khối Cộng Sản quốc tế vì có khả năng
gây xáo trộn chính trị, xã hội, kinh tế ngay trong lòng Ðế quốc. Nga Tầu
ngày càng yểm trợ tích cực cho Bắc Việt và ngầm thúc đánh Ðế quốc tới
cùng, từ 1970 trở đi Bắc Việt có khả năng đánh những trận qui mô với nhiều
xe tăng, pháo binh, cao xạ.
Ngày 21 cho đến 28/2/1972 Nixon đi Tầu, báo đăng hình Tổng thống Ðế quốc
bắt tay Mao xếng xáng. Sau bao nhiêu năm chiến tranh với Bắc Việt nay Mỹ
đã chiêu hồi được Trung Quốc. Cái bắt tay lịch sử giữa Mao và Nixon đã
thay đổi cả một kỷ nguyên tại Á châu, họ buôn bán trên xương máu của hằng
triệu người Việt của cả hai miền Nam Bắc. Bao nhiêu người Việt đã ngã gục
trên chiến trường để họ chiêu hồi đượïc Trung Quốc. Từ 20 đến 29/5/1972
Nixon đi Nga, cuối tháng 5 Nixon cho phong toả cảng Hải Phòng. Tháng
8/1972 với 6,000 phi vụ yểm trợ với các sư đoàn Dù, Thủy Quân Lục Chiến,
Sư đoàn 1 . . đại quân ta tái chiếm Quảng Trị, 6 sư đoàn Bắc Việt phải
tháo lui, trận đánh kéo dài 3 tuần lễ, bom đạn đổ xuống ào ào. Ngày 12/9
ta dựng cờ trên cổ thành Quảng Trị, Trung tướng Ngô quang Trưởng chỉ huy
trận đánh, đại quân ta toàn thắng. Trong chiến dịch mùa hè đỏ lửa 1972 Bắc
Việt đã tung vào trận đánh trên 10 sư đoàn, Tướng Cao Văn Viên và Ngô
Quang Trưởng nhìn nhận quân ta giữ được An Lộc và chiếm lại được Quảng Trị
một phần đáng kể cũng là nhờ yểm trợ của không quân Mỹ. Từ trận Mậu thân
cho đến nay, chỉ trừ trận Hạ Lào, Quân đội Việt Nam Cộng Hòa đã đánh bại
Bắc Việt nhiều trận lớn. Mặc dù Bắc Việt đã đánh thí quân ồ ạt mà vẫn
không đạt được thắng lợi, tuy nhiên nó có tác dụng thúc đẩy mạnh phong
trào phản chiến tại Mỹ cũng như tại miền Nam để làm nản lòng Quốc hội và
Hành Pháp Mỹ.
Ngày 13/12/1972 Bắc Việt ngoan cố, Lê Ðức Thọ hỗn láo không thèm họp tại
Ba Lê. Nixon bèn cho B52 ném bom vào các vùng phụ cận Hà Nội, Hải Phòng từ
18/12, oanh tạc các kho dầu dự trữ, đường xá. . 80% hệ thống điện hư hại,
3/4 trục lộ tiếp vận ngưng trệ, ngay hôm 18/12 liên lạc giữa trung ương và
địa phương bị cắt đứt. Cuộc oanh tạc kéo dài 12 ngày, Mỹ thiệt hại tổng
cộng 80 máy bay trong đó có 32 cái B52, Bắc Việt phóng hơn 1,000 hỏa tiễn
SAM, chúng sả láng tất cả số hoả tiễn.
Việt Nam Cộng Hòa bị ép phải ký hiệp định Paris, Mỹ hứa sẽ can thiệp nếu
sau này Cộng sản vi phạm hiệp định. Bắc Việt chịu ngồi lại bàn hội nghị,
hai bên ký kết hiệp định Paris ngày 28/1/1973 sau hơn 4 năm tranh cãi. Mỹ
lấy về được 587 tù binh, rút hết quân về nước. Hà Nội không bị đòi hỏi
phải rút quân hết về Bắc mà vẫn còn được để lại trên 200,000 quân tại miền
Nam. Cả thế giới vui mừng hòa bình cho Việt Nam, chiến tranh chấm dứt,
người dân miền Nam cũng hân hoan phấn khởi không có ai nghĩ rằng ngày tận
thế của Việt Nam Cộng Hoà đã gần kề. Theo thống kê của Ngũ giác đài, cuộc
chiến tranh Việt Nam mất 300 tỉ được coi là tốn kém nhất của Hoa kỳ từ
trước đến nay, số lính Mỹ tử thương là 58,000 người, quân đội Việt Nam
Cộng Hòa mất 180,000 người, Bắc việt có khoảng một triệu lính tử thương,
Mặt trận Giải Phóng mất trên một trăm ngàn, thường dân cả hai miền Bắc Nam
khoảng hơn một triệu người chết, số bom ném tại Việt Nam gấp 3 lần số bom
đã ném tại Âu châu trong suốt thời Ðệ nhị thế chiến.
Như chúng tôi đã nói ở trên những năm 1967, 68, 69 quân phí chiến tranh
Việt Nam là 20 tỉ, 26 tỉ, 29 tỉ. Ðến 1970, 71 . mỗi năm chỉ còn 12 tỷ,
nhưng sau khi ký hiệp định Paris Mỹ rút quân, miền Nam phải một mình gánh
vác chiến trường mà viện trợ quân sự lại bị cắt giảm chi phí. Năm 73 tài
khoá chỉ còn 2 tỷ 1, năm 74 chỉ còn 1 tỷ 4, năm 75 chỉ còn 700 triệu. Một
số lớn xăng dầu đạn dược được dốc vào trận chiến khốc liệt mùa hè đỏ lửa
năm 1972. Sau khi ký hiệp định Paris quân viện giảm, năm 1974 tiếp vận bi
đát, máy bay không có cơ phận thay thế phải nằm ụ trong bãi đáp, quân xa
thiếu xăng, đại bác thiếu đạn, năm 1974 hai bên vẫn giao tranh nhiều trận,
tử vong ta lên cao khi tiếp vận xuống. Sau này theo tiết lộ của Bộ Tổng
tham mưu vì giảm quân viện nên không quân đã cho hơn 200 máy bay ngưng
bay, giảm số giờ bay yểm trợ, huấn luyện, thám thính 50%. Các hoạt động
hải quân cắt giảm 50%, 600 tầu bè, giang đĩnh phải nằm ụ, chiến cụ hư hỏng
không được thay thế. Hỏa lực giảm 60%, năm 1972 quân đội ta xử dụng 66,000
tấn đạn trong một tháng, từ 7/1974 cho đến tháng 3/1975 chỉ xử dụng 18,000
tấn trong một tháng. Tổng số đạn dược chỉ còn đủ đánh cho tới tháng
6/1975, tất cả được giữ kín như bưng không cho ai hay biết.
Cái gì phải đến đã đến, tháng 8/1973 Quốc hội Hoa kỳ ra dự luật quyết định
chấm dứt can thiệp quân sự, cấm chính phủ can thiệp trở lại Việt Nam, cấm
trả đũa nếu Hiệp định Paris bị vi phạm. Ngày 10/9/1973 phó Tổng thống
Agnew từ chức vì bị tố cáo trốn thuế, Nixon cử dân biểu Ford lên thay,
ngày 9/8/1974 Tổng thống Nixon từ chức vì vụ Watergate, Ford lên làm Tổng
thống. Người dân miền Nam cả tin Hiệp định Paris bảo đảm có bình lâu dài,
họ nghĩ dù Việt Cộng có tấn công cũng sẽ bị quân ta đẩy lui như các trận
Mậu thân, An Lộc, Quảng trị . . trước đây. Cuối năm 1974 các đoàn thể, tôn
giáo Phật giáo, Công giáo, Cao Ðài, Hoà Hảo. . biểu tình hoặc phản đối
chính phủ Nguyễn Văn Thiệu tham nhũng thối nát khiến cho tình hình chính
trị trở nên căng thẳng.
Từ sau Hiệp định Paris, Bắc Việt được khối Cộng Sản Quốc tế tiếp viện dồi
dào và khuyến khích mở đại chiến dịch xâm lăng miền Nam. Cộng quân âm thầm
xử dụng 16,000 xe vận tải chuyển vận vũ khí ngày đêm chuẩn bị cho cuộc tấn
công đại qui mô đánh chiếm miền Nam, 500 xe tăng và 350 đại bác được đưa
thêm vào chiến trường. Chiến dịch được thực hiện dần dần từ cuối 1974,
địch dự trù phải mất hai năm hoặc một năm rưỡi để nuốt trọn miền Nam. Ngày
13/12/1974 Việt Cộng đưa 3 sư đoàn có xe tăng pháo binh yểm trợ đánh Phước
Long để thăm dò phản ứng Mỹ. Quân ta gồm năm tiểu đoàn địa phương quân, 48
trung đội nghĩa quân, một tiểu đoàn tăng cường thuộc sư đoàn 5 chiến đấu
anh dũng. Sau 2 tuần Việt Cộng chiếm được 4 quận, ta thả đại đội biệt kích
dù xuống để giải toả nhưng không cứu vãn được tình thế. Lực lượng địch quá
mạnh, ngày 7/1/1974 toàn bộ tỉnh Phước Long thất thủ, tổng số 5,400 quân
nhân Việt Nam Cộng Hòa chỉ có 850 người sống sót, Tỉnh trưởng mất tích.
Lần này Bắc Việt đánh để thăm dò phản ứng Mỹ, Tướng Nguyễn Văn Thiệu cũng
cố tình để mất Phước Long hy vọng lôi kéo Mỹ trở lại nhưng họ chỉ phản đối
xuông. Bắc Việt biết chắc Mỹ đã bỏ miền Nam nên không ngần ngại đem đại
binh tấn công ồ ạt nuốt trọn hết. Ðịch chủ trương đánh Quân khu 2 vì đó là
chỗ yếu nhất, nơi đây gồm 13 tỉnh mà chỉ có hai sư đoàn (22, 23) trấn giữ,
chúng cắt quân khu 2 để cô lập quân khu 1 rồi thôn tính tiếp luôn. Ðịch
tung vào chiến dịch đại qui mô này 17 sư đoàn, một lực lượng hùng hậu nhất
từ trước đến nay, ngoài ra còn 3 sư đoàn tổng trừ bị thuộc quân đoàn 1 ở
phía trên sông Bến Hải. Năm 1976 Việt Cộng tiết lộ trên báo chí vũ khí đạn
dược của chúng năm 1975 được coi là gấp ba lần năm 1972.
Quân đội Việt Nam Cộng Hòa năm 1975 có khoảng hơn một triệu quân, 50% là
Địa phương Quân, Bộ Binh Chính Quy 40%, còn lại là Hải Quân, Không Quân,
Cảnh Sát, Nhân Dân Tự Vệ. . . lính nhà nghề thực sự chỉ có 11 sư đoàn Bộ
Binh, 2 sư đoàn Tổng Trừ Bị và 15 Liên đoàn Biệt Động Quân, mỗi Liên đoàn
khoảng 2,000 người được bố trí như sau.
Quân Khu I - lực lượng gồm 5 sư đoàn (1, 2, 3, Thủy Quân Lục Chiến, Nhẩy
Dù) và 4 Liên đoàn Biệt động Quân, 400 khẩu pháo, 450 xe tăng và Thiết
Giáp, 96 máy bay chiến đấu.
Quân Khu II gồm 2 sư đoàn, 7 Liên đoàn Biệt động Quân, 380 khẩu Pháo, 470
xe tăng Thiết Giáp, 138 máy bay chiến đấu.
Quân Khu III gồm 3 sư đoàn chủ lực, 7 Liên đoàn Biệt động Quân, 650 xe
tăng Thiết Giáp, 370 khẩu Pháo và 250 máy bay chiến đấu.
Quân Khu IV có 3 sư đoàn Bộ Binh, 380 khẩu Pháo, 493 Thiết Giáp, 72 máy
bay chiến đấu, 580 tầu, giang đĩnh.
Tướng Bắc Việt Văn Tiến Dũng (trong Ðại Thắng Mùa Xuân) nhận định tướng
Nguyễn Văn Thiệu đã đánh giá sai lực lượng Bắc Việt tưởng Cộng quân không
mạnh bằng năm 1972. Văn Tiến Dũng cho rằng tướng Thiệu đã bố trí lực lượng
sai vì tập trung sức mạnh ở hai đầu ( Quân khu 3 và 1) mà coi nhẹ Quân khu
2 , trong khi Bắc Việt chủ trương đánh Quân khu 2 “Ai làm chủ Tây nguyên
thì làm chủ chiến trường”. Lượng hai bên cân bằng nhưng vì miền Nam phải
trại mỏng để giữ đất, Cộng quân lựa chọn chiến trường nên tại Vùng 1 và 2
theo Văn tiến Dũng bộ binh của Cộng quân gấp 5 ta, xe tăng và pháo binh
không hơn gì mấy, về đạn dược địch trội hơn ta rất nhiều. Mùa hè đỏ lửa
năm 1972 Bắc Việt đưa vào trận địa tổng cộng 10 sư đoàn, quân đội Việt Nam
Cộng Hoà đạn dược tiếp liệu đầy đủ lại được không quân Mỹ yểm trợ trong
khi năm 1975 Bắc Việt tung vào trận địa 20 sư đoàn, vũ khí đạn dược gấp 3
lần năm 1972, quân đội ta bị thiếu hụt về nhiên liệu đạn dược lại không
được yểm trợ B52, tình thế quả là bi đát.
Bắc Việt áp dụng nghi binh tối đa, giả vờ áp lực Kontum, Pleiku, ba giờ
sáng 10/3/1975, sư đoàn 320, 316, 10 đánh Ban Mê Thuột, địch đánh sân bay
Phụng Dực, kho đạn, tiểu khu, Cộng quân không đánh theo lối bóc vỏ mà tiến
thẳng vào thị xã. Sư đoàn 316 tấn công trung đoàn 53 và liên đoàn 21 Biệt
động quân. Hỏa lực địch quá mạnh nên Ban Mê Thuột bị thất thủ sau mấy ngày
giao tranh, trung đoàn 53 chiến đấu anh dũng đến người cuối cùng. Tại quân
Khiêm Ðức Quảng Ðức, chỗ giáp ranh Phước Long, một tiểu đoàn biệt động
quân và mấy đại đội địa phương quân cầm cự anh dũng chống lại một lực
lượng địch đông gấp mười lần.
Một ngày trước khi tướng Phú tuyên bố mất Ban Mê Thuột, Hạ viện Mỹ cắt 300
triệu, quân viện trong năm tới không được chuẩn chi, Việt Nam Cộng Hòa chỉ
còn đủ đạn đánh trong 3 tháng. Ngày 11/3/1975 tại Dinh Ðộc Lập Tướng
Nguyễn Văn Thiệu họp Hội đồng an ninh Quốc gia với các Tướng Trần Thiện
Khiêm, Cao Văn Viên, ÐặngVăn Quang. Ông cho biết nay lực lượng ta chỉ đủ
sức giữ Quân khu 3 và 4, theo ông nên rút khỏi Kontum, Pleiku về giữ các
tỉnh đồng bằng, nội dung chính buổi họp là bỏ Quân khu 1 và 2 chỉ giữ Quân
khu 3 và 4 và một phần duyên hải Quân khu 2, các tướng lãnh đồng ý. Ngày
14/3 Tướng Phạm văn Phú tư lệnh vùng Hai bay về Cam Ranh họp với các Tướng
Thiệu, Khiêm, Quang, Viên, ông đề nghị cho rút theo tỉnh lộ 7 về Phú yên,
Tuy Hoà. Tướng Phú có tiên đoán với Tướng Thiệu ở Cam Ranh “ Tôi và các
chiến hữu của tôi có chết ở cao nguyên bây giờ thì cũng không khác gì chết
ở Sài Gòn trong năm tới”. Một vị tướng tư lệnh vùng mà bi quan như thế thì
cũng khó mà xoay trở tình hình, chưa đánh mà đã biết trước là thua là chết
thế thì đánh làm gì? Theo tướng Phú ta cố gắng cầm cự cho tới mùa mưa khi
ấy cả hai bên sẽ không đánh nhau được, rồi tính sau. Thật là bi đát!
Cuộc di tản đường số 7 (dài 170 km) được giữ bí mật tuyệt đối không cho
tỉnh quận biết, Tướng Phú và Bộ tư lệnh quân đoàn đi trực thăng về Nha
Trang bỏ lại Chuẩn tướng Phạm Duy Tất lo việc đôn đốc di tản làm 4 đoàn,
mỗi đoàn 250 xe, mỗi ngày một đoàn xe. Ngày đầu tiên 16/3 thì êm xuôi tới
được Phú Bổn vì bất ngờ, hôm sau bị tắc nghẽn lưu thông vì dân chúng chạy
theo, ngày thứ ba 18/3 cả 3 đoàn xe bị khựng lại vì Việt Cộng chận đánh,
chúng pháo kích gây kinh hoàng cho đoàn dân quân di tản. Bắc Việt cho sư
đoàn 320 di chuyển đánh Nam Phú Bổn, khi qua các cầu đoàn di tản bị Cộng
sản đánh phá chết vô số, 300 xe trong số 12,000 chiếc, và 5000 quân trong
số 20,000 người vượt đường máu tới được Tuy Hòa. Kế hoạch không đầy đủ, kỷ
luật hỗn tạp, không nghiên cứu lộ trình, cầu cống, dân chúng và gia đình
binh sĩ chạy theo hỗn độn mất tinh thần ai cũng chỉ lo tháo thân. Tại Bình
Ðịnh 2 trung đoàn thuộc sư đoàn 2 giao chiến với sư đoàn 3 Sao vàng, hai
bên thiệt hại nặng một nửa quân số. Ngày 27/3 sư đoàn 320 Bắc Việt tràn
vào Tuy Hòa, sư đoàn F10 tràn ngập lữ đoàn 3 Dù tại Khánh Dương, ngày 15/4
hai sư đoàn Bắc Việt tấn công phi trường Phan Rang, Tướng tư lệnh mặt trận
Nguyễn Vĩnh Nghi, Tướng Phạm Ngọc Sang, tư lệnh sư đoàn 6 không quân coi
như mất tích, Cộng quân chiếm Ninh thuận ngày 16/4, Phan Thiết thất thủ
ngày 18/4, Quân Khu 2 hoàn toàn bị Cộng Sản kiểm soát.
Di tản chiến thuật trên đường số 7 là một cuộc thảm bại lớn nhất trong
lịch sử chiến tranh miền Nam nước Việt từ trước đến nay, nó đi đúng vào
vết xe đổ của trận Cao Bắc Lạng 1950, hễ tháo chạy là coi như vỡ nợ. Con
số tổn thất rất là khủng khiếp, trong số 60,000 chủ lực quân chỉ có 20,000
tới được Tuy Hòa, 5 liên đoàn Biệt động quân 7,000 người chỉ còn 900, 100
xe tăng chỉ còn 13 cái, ít nhất 75% lực lượng chiến đấu của quân đoàn 2 bị
tiêu diệt, 400,000 dân Cao nguyên chạy loạn chỉ có 1/4 tới được Tuy Hòa,
tổng số vũ khí quân trang quân dụng trị giá 253 triệu đã lọt vào tay địch,
thiệt hại tinh thần to tát hơn vật chất. Sự thất bại của cuộc lui binh này
đã kéo theo sự sụp đổ của Quân khu 1 và rồi của cả miền Nam Việt Nam.
Thiệt hại về nhân mạng ít nhất cũng phải 50,000 người.
Từ xưa đến nay hầu hết những cuộc tháo lui đều bị địch chận đánh tơi bời
tan nát, có lẽ chỉ có quân Nga hồi thế chiến Thứ Hai là ngoại lệ. Giữa năm
1941 Hitler tung 70% lực lượng của y gồm 170 sư đoàn bộ binh và cơ giới
tấn công Nga, bị đánh bất ngờ, quân Nga chạy như vịt, 1500 máy bay ở phi
trường bị phá hủy trong ba ngày đầu, 300 sư đoàn bị đánh tan trong 6
tháng. Chủ lực quân coi như bị tiêu diệt, một triệu ba trăm ngàn quân bị
bắt làm tù binh. . nhưng nhờ địa thế quá rộng quân Ðức không thể đuổi kịp
được lại nhờ mùa đông quá khắc nghiệt, quân Ðức bị lạnh chết như rạ. Người
Nga tự làm được vũ khí đạn dược nên hai, ba năm sau họ lật lại được thế
cờ.
Tình hình Quân khu 1 gồm 5 tỉnh Thừa Thiên, Quảng Nam, Quảng Tín, Quảng
Ngãi cũng bước vào giai đoạn vô cùng bi đát. Ngày 14/3 Tướng Thiệu cho rút
sư đoàn dù về quân khu 3, Tướng Trưởng đưa liên đoàn Biệt động quân 14
thay vào, nghe tiếng xe tăng địch Biệt động quân hoảng hốt rút quân về Nam
sông Mỹ Chánh. Ngày 18/3 trên 10 sư đoàn Bắc Việt đồng loạt tấn công năm
tỉnh, ngày 19/3 Quảng Trị mất, ngày 21/3/ 1975 2 sư đoàn Bắc Việt đánh
Huế, hôm sau 23/3 Tướng Trưởng nhận lệnh Thiệu chỉ giữ Ðà Nẵng thôi, thế
là dân Huế lũ lượt bồng bế nhau chạy về Ðà Nẵng, chiều 25/3 chưa đầy một
tuần Quân Khu 1 chỉ còn Ðà Nẵng, các đơn vị sư đoàn 2, tiểu khu Quảng Tín,
Quảng Ngãi. . xuống tầu hải quân ra cù lao Ré hỗn loạn ghê gớm. Ngày 26/3
hai tầu dương vận hạm đến của Thuận An để chở Thủy quân lục chiến và chấm
dứt vận chuyển 28/3, còn một số bị bỏ lại, địch pháo theo chết như rạ, xe
cộ vứt ngỗn ngang. Cửa Tư Hiền nước chẩy xiết Hải Quân không thể đưa Sư
đoàn 1 qua sông nên tan rã, chỉ có 1/3 về tới Ðà Nẵng. Tại Chu Lai sư đoàn
2 chen nhau lên tầu về Bình Tuy cũng chỉ còn 1/2 quân số. Ngày 27/3 dân
chạy vào Ðà Nẵng gây náo loạn, Thừa Thiên đổ xuống, Quảng Nam Quảng Tín
chạy ngược lên, Ðà Nẵng dân số 300,000 nay phải chứa một triệu rưỡi, người
ta nằm đầy gầm cầu, tha ma nghĩa địa, trộm cướp nổi lên khắp nơi. Sáu sư
đoàn Bắc Việt có xe tăng đại bác sắp tấn công, chúng pháo kích chính xác
vào Ðà Nẵng khiến dân chết như rạ, 28/3 Tướng Trưởng điện choại cho tướng
Thiệu xin lệnh, Thiệu nói Trưởng tùy cơ lo liệu. Ngày 30/3 Ðà Nẵng thất
thủ 60,000 người bị bắt làm tù binh, quân khu 1 chỉ còn lại 16,000 lính di
tản, quân dụng, súng đạn . . coi như mất hết hoặc bị phá hủy. Quân khu 1
mất dễ dàng trong vòng 10 ngày (19-30) gần như không có trận chiến nào dai
dẳng nguyên do rút sư đoàn dù quá nhanh khiến dân hốt hoảng, tuyên bố tử
thủ Huế sau lại bỏ Huế khiến dân chúng hoang mang, những tin đồn cắt đất
khiến dân mất tinh thần. Cuộc di tản Quân Khu 1 nhất là tại Huế được mô tả
là tồi tệ hơn Quân Khu 2, cấp lớn được đưa về Ðà Nẵng bỏ lại cấp nhỏ sinh
ra bất mãn hỗn loạn, bắn giết nhau, thượng bất chính hạ tắc loạn.
Sự thực Quân khu 1 và 2 mất nhanh như vậy vì Tướng Thiệu quyết định bỏ hai
vùng này như đã họp bàn hôm 11/3 tại Dinh Ðộc lập. Sau này ông Cao văn
Viên cho rằng kế hoạch bỏ Vùng 1 và 2 về giữ vùng 3 và 4 là đúng nhưng
thực hiện quá trễ, đúng lý ra phải thực hiện từ 6 tháng trước. Kế hoạch
này có thể đúng về mặt quân sự nhưng về phương diện lương tâm đạo đức thì
không thể chấp nhận được vì nó vô cùng bất nhân, bỏ đồng bào ruột thịt của
mình lại để chạy tháo thân. Cuộc tháo lui ấy lại đi đúng vào vết xe đổ của
trận Cao Bắc Lạng năm 50 khi Pháp sợ quá hối hả rút quân bị Việt Minh chận
đánh tan tành. Thực hiện kế hoạch lui binh rút bỏ Quân khu 1 và 2 tướng
Thiệu đã dọn cỗ sẵn cho Việt Cộng xơi ngon lành , chúng tịch thu được
nhiều xe cộ, vũ khí, đạn dược. . khiến cho đạo quân xâm lược của chúng
tăng lên gấp bội, thật là giáo vào tay giặc. Nhiều người cho đây là trò
nước bạc tháo cáy của Tướng Thiệu để hòng lôi kéo Mỹ trở lại nhưng không
có hiệu quả gì.
Kế hoạch rút bỏ 2 quân khu đưa tới hỗn loạn khủng khiếp và đã khiến cho
hằng hà sa số người thiệt mạng, không biết cơ man nào mà kể. Tướng Thiệu
phải chịu trách nhiệm về những cái chết oan uổng của hằng trăm nghìn
người. Cuộc tháo lui được coi là tồi tệ về mặt trách nhiệm, cấp chỉ huy
tháo chạy bỏ lại cấp dưới gây ra làn sóng bất mãn đưa tới hỗn loạn ghê
gớm. Có điều mâu thuẫn là thượng cấp bi quan chủ trương rút lui, nhưng
tinh thần chiến đấu binh lính sĩ quan vẫn còn rất cao. Trên đường chạy
loạn dân quân oán ghét ông Thiệu ngút trời xanh, chạy đến Phan Rang vì quá
phẫn uất một đơn vị công binh đã lấy xe máy cày ủi sạch mồ mả trong nghĩa
trang gia đình ông Thiệu rồi chửi rủa ầm ĩ.
“Ðù má thằng Thiệu, Tổng thống gì mà ngu quá, ủi sạch trơn mồ mả ông bà
nhà thằng Thiệu đi”
Trong khi thượng cấp ra lệnh lui binh nhưng sĩ quan binh lính lại vô cùng
phẫn uất vì không được đánh, họ chửi rủa ầm lên.
“Ðịt mẹ thằng Thiệu nó không cho đánh, nó cứ bắt phải rút mãi”
Một điều mâu thuẫn nữa là nếu biết trước sẽ thua vì hết đạn, hết nhiên
liệu thì sao không đầu hàng ngay từ đầu lại cho rút quân đại qui mô làm
chết bao nhiêu người một cách vô ích. Cuộc đại triệt thoái coi như hoàn
toàn thất bại, vũ khí đạn dược, xe tăng đại bác coi như mất hết, các đơn
vị tinh nhuệ bị tan rã gần hết có đơn vị chỉ còn 1/3 hay tệ hơn thế. Sau
khi mất Quân Khu 1 và 2, Quân Khu 3 và 4 coi như không thể đứng vững được.
Nếu trước đây tăng cường thêm lực lượng cho Vùng 1, 2 thay vì rút lui thì
may ra còn có thể cứu vãn được tình thế.
Thấy ngon cơm, Bắc Việt vội đưa thêm mấy sư đoàn tổng trừ bị vào Quân khu
3 tăng cường , tổng cộng lực lượng của chúng lên tới 20 sư đoàn. Trong khi
Sài Gòn sắp chết tới nơi rồi mà Nguyễn văn Thiệu còn xin thêm 300 triệu
tiền quân viện, theo Nguyễn Tiến Hưng tướng Thiệu còn tính lấy ngoại tệ
trong ngân hàng để đi mua đạn, thật là diễu hết chỗ nói! Mỹ chỉ viện trợ
tượng trưng mấy khẩu đại bác, họ cử người sang để tìm cách thu hồi máy
bay, tầu thủy. Chiến tranh Việt Nam đã coi như xong, Quốc Hội chỉ cấp ngân
khoản di tản chứ không cho quân viện. Ngày 2/4 Thủ tướng Khiêm từ chức,
Nguyễn Bá Cẩn lên thay. Ngày 9/4 ba sư đoàn Bắc Việt tấn công Xuân Lộc, sư
đoàn 18 anh dũng chiến đấu đẩy lui địch , ngày15/4 Bắc Việt gửi thêm một
sư đoàn đánh Xuân Lộc, Tướng Toàn cho ném bom CBU khiến mấy trung đoàn Bắc
Việt tử thương. Sư đoàn 18 thiệt hại 30% quân số phải rút lui ngày 20/4,
Địa phương Quân, Nghĩa Quân thiệt hại nặng, Việt Cộng chết 5,000 người, 37
xe tăng bị bắn cháy. Sau khi Long Khánh mất, Sài Gòn bị lung lay.
Quân đoàn 3 cho lập vòng đai bảo vệ Sài Gòn: Tuyến Củ chi ở Tây Bắc gồm sư
đoàn 25 và liên đoàn 9 Biệt động quân; tuyến Bình Dương phía Bắc gồm sư
đoàn 5; tuyến Biên Hòa phía Ðông Bắùc gồm sư đoàn 18, lữ đoàn Thủy Quân
Lục Chiến; Tuyến Vũng Tầu, Quốc lộ 15 gồm Lữ đoàn Dù, Bộ Binh thuộc Sư
đoàn 3 di tản; Tuyến Long An, phía Nam có Sư đoàn 22 di tản và 3 Liên đoàn
Biệt động Quân. Ngày 21/4 Nguyễn Văn Thiệu từ chức, Trần văn Hương lên
thay. Khi ấy Lực lượng hai bên Nam Bắc quân như sau.
Bắc Việt 20 sư đoàn, 280 ngàn quân, 400 xe tăng, 420 khầu pháo.
Việt Nam Cộng Hòa 6 sư đoàn, quân số kể cả địa phương 240 ngàn, 625 xe
tăng, 400 khẩu pháo.
Lực lượng hai bên cân bằng về xe tăng, pháo binh nhưng về nhân lực và đạn
dươc thì Bắc Việt dồi dào hơn nhiều.
Vòng đai bảo vệ thủ đô nơi diễn ra những trận đánh long trời lở đất giữa
các sư đoàn Nam Bắc ngày một thu hẹp lại, binh sĩ vẫn ngã gục khắp nơi
khắp nơi để bảo vệ Thủ Ðô cho thượng cấp của họ ra đi. Ngày 24/4 hai ông
Thiệu, Khiêm lên máy bay rời Việt Nam. Ngày 26/4 Bắc Việt đánh trường
thiết giáp Long Thành, căn cứ Nước trong, ngày 27/4 địch tấn công Bà Rịa.
. Chiều ngày 28/4 ông Trần Văn Hương bàn giao chức vụ Tổng thống cho Tướng
Dương Văn Minh. Ðài BBC nói tại Sài Gòn ông Dương Văn Minh đã được cử giữ
chức vụ quyền Tổng Thống để chuẩn bị cho một cuộc đầu hàng. Ba Ngày sau,
30/4 năm 1975 Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng trong khi quân khu Bốn vẫn
còn nguyên vẹn. Bắc Việt vi phạm Hiệp Ðịnh Genève, Hiệp Ðịnh Paris, vi
phạm công pháp quốc tế. . trước mắt bà con cô bác trên thế giới, nhưng
chẳng có ai thừa hơi lên tiếng bênh vực cho chúng mình .
. . . Thế rồi thời gian trôi nhanh như nước chảy qua cầu. . Xuân sinh, hạ
trưởng , thu liễm, đông tàn. . . đến nay đã mấy chục năm qua. .
Mới đây cựu Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ Melvin R. Laird dưới thời Nixon lên
tiếng kết án Hoa Kỳ phản bội đồng minh năm 1975, ông ta nói rằng đó là một
điều xấu hổ, Tổng Thống Ford, Bộ trưởng quốc phòng Shlesinger và Bộ trưởng
ngoại giao Kissinger cũng phải chia sẻ nỗi nhục này. Ông cho rằng Quốc Hội
Hoa Kỳ là thủ phạm chính trong việc bỏ rơi đồng minh qua những quyết định
: 1-Chấm dứt can thiệp quân sự ( 8/73); 2- cấm can thiệp trở lại Việt nam;
3- cấm trả đũa nếu Hiệp định Paris bị vi phạm; 4 - Giảm quân viện từ 1 tỷ
4 xuống 700 triệu vào năm 1974; 5 –Từ chối yêu cầu của Tổng thống Ford xin
viện trợ khẩn cấp cho Việt Nam đầu tháng 4/75.
Laird cho rằng Tổng thống Ford đã bác bỏ thuyết Domino có từ 7/4/1954 dưới
thời Eisenhower, thuyết Domino nay đã lỗi thời. Nói trắng ra nếu có bỏ rơi
Việt Nam thì Ðông Nam Á vẫn tồn tại nguyên si vì nay hiểm hoạ Cộng sản
không còn, Hoa Kỳ vẫn bình chân như vại, họ sẽ không bao giờ còn phải lo
sợ bị bao bọc bởi biển đỏ mênh mông, không bao giờ còn phải lo xây đắp một
Vạn Lý Trường Thành thứ hai để chống ngoại xâm. Sẽ không bao giờ có một
Vạn Lý Trường Thành thứ hai, có chăng chỉ là bức cổ thành khổng lồ vạn dặm
đã được xây dựng dưới thời nhà Tần từ hai ngàn hai trăm năm trước. Hoa kỳ
đã chiêu hồi được Trung Quốc, điều mà họ mơ ước từ bấy lâu nay đã thành sự
thật, cái bắt tay lịch sử giữa Nixon và Mao xếnh xáng ngày 21/2/1972 đã
thay đổi cả một kỷ nguyên. Núi xương sông máu của hằng triệu binh lính cả
hai miền Nam Bắc Việt Nam đã được họ đem ra làm món hàng đổi chác.
Vô tình Việt Nam Cộng Hòa lại đi đúng vào vết xe đổ của Trung Hoa Dân Quốc
40 năm trước đó. Trong những năm chống Nhật từ 1940-1945, Hoa Kỳ viện trợ
thả dàn cho Tưởng để ngăn chận sự bành trướng của đế quốc Nhật. Năm 1945
quân Nhật đầu hàng, khi ấy Mao còn yếu lắm, mới chỉ kiểm soát được 1/4 đất
đai và 1/3 dân số. Tưởng định xơi tái Mao, Mao la làng và nhờ Liên Sô can
thiệp với Anh Mỹ ép Tưởng phải ký đàm phán hòa bình với Mao vì lý do nhân
đạo (đạo đức giả!): nhân dân đã đau khổ nhiều vì chiến tranh Hoa Nhật!!!
thế là Tưởng phải cắn răng mà ký. Trong bốn năm 1945-1948, Mao tha hồ mà
luyện tập binh mã, được Nga tuồn cho cả một kho vũ khí khổng lồ của Nhật
và rồi Mao khoẻ như vâm, thế là Mao tung hằng triệu quân đánh biển người
tràn vào Hoa Bắc như nước vỡ bờ. Tưởng cử Tống Mỹ Linh sang Hoa Kỳ xin
viện trợ đầu tháng 12/1948 nhưng người bạn đồng minh ngoảnh mặt làm ngơ,
bỏ rơi Tưởng không thương không tiếc vì nay đế quốc Nhật đã tan tành thành
tro bụi, Tưởng không còn là đồng minh cần thiết nữa.
Trong suốt cuộc chiến tranh họ chi tiêu 300 tỷ đô la, năm 1975 chỉ cần họ
cho miền Nam thêm một, hai tỷ là có thể chuyển bại thành thắng nhưng họ
lại không cho. Khi có chuyện cần dù phải xài hai, ba trăm bạc người ta
cũng không tiếc, nhưng khi đã không cần nữa thì dù một đồng người ta cũng
chẳng chịu bỏ ra.
Có người nói tại nó muốn bỏ Việt Nam chứ nếu không nó lấy bom CBU mà quẳng
thì Việt Cộng chết hết chứ sống sao được? Hồi ấy Sài Gòn có nhiều tin đồn
động trời. Chiều ngày 21/4/1975 chúng tôi có nói chuyện với một người bạn
làm trưởng khối hạ viện, anh ta nói “Chiều nay tôi sẽ vào dinh Ðộc lập dự
lễ từ chức của ông Thiệu. Mặt trận cuối cùng sẽ là mặt trận Biên Hoà, nó
sẽ mất 10 sư đoàn, mình đã chuẩn bị sẵn bom CBU cả rồi, miền Nam sẽ trung
lập, không phải đi đâu cả” . Anh ấy cho biết tin này do một ông Tướng nói
lại. Sau 30/4/1975 Việt Cộng trưng bầy vũ khí, tội ác Mỹ Ngụy trong đó có
cả bom CBU, họ có đem CBU sang thật nhưng hoặc là để thí nghiệm vũ khí,
hoặc là để ngăn chận bớt đà tiến quân của Bắc Việt ngõ hầu có đủ thời giờ
di tản, họ lo việc của họ chứ không phải để cứu chúng ta.
Từ sau 1975 đến nay nhiều người vẫn cứ tiếc mãi, họ nói rằng nếu đừng rút
lui tại Quân khu 1 và 2, cứ đánh thì chưa chắc mèo nào đã cắn mỉu nào.
Nhưng nếu ta nhìn lại 60 năm trước đây thì còn có những cái đáng tiếc gấp
trăm ngàn lần như thế. Hồi ấy nghe tin Nhật đầu hàng Ðồng Minh, Việt Minh
thừa cơ nhẩy ra cướp chính quyền. Ðại sứ Nhật tại Việt Nam được lệnh của
Tokyo phải giữ ngôi cho Hoàng Ðế Bảo Ðại, ông xin yết kiến nhà vua và thủ
tướng Trần Trọng Kim, ông nói mặc dù quân Nhật đã đầu hàng Ðồng Minh nhưng
chúng tôi vẫn có nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự tại đây để chờ quân đội
Ðồng Minh đến giải giới. Viên Ðại sứ xin nhà vua và Thủ tướng cho phép dẹp
loạn để giữ ngôi Thiên tử nhưng cả nhà vua lẫn Thủ tướng đã từ chối sự
giúp đỡ của họ vì sợ trách nhiệm với Ðồng Minh sau này. Tại Hà Nội, phó
lãnh sự Nhật đã đến Phủ Khâm sai gặp Bác sĩ Nguyễn xuân Chữ, Chủ tịch Uỷ
ban giám đốc chính trị miền Bắc, ông ta nói “chúng tôi sẵn sàng đặt dưới
quyền điều động của các ngài”nhưng bác sĩ cũng từ chối thiện chí của họ.
Nếu hồi đó vua quan không đến nỗi quá ư nhu nhược như thế, nếu người Nhật
đã được ủy quyền dẹp loạn tái lập an ninh trật tự thì cái gọi là Tổng Bộ
Việt Minh đã bị nghiền nát như tương như cám và đất nước đâu đến nỗi phải
bị dầy vò xâu xé vì chiến tranh cách mạng mấy chục năm đằng đằng, đâu đến
nỗi phải gánh chịu cả một lịch sử tang thương đau khổ di hại đến muôn đời
như thế. Nhìn lại quá khứ chúng ta không khỏi trạnh lòng xót thương cho cả
một dân tộc bất hạnh trước sự sai lầm của lịch sử.
Trọng Đạt
-----------------------------------------------
Tài liệu tham khảo:
Navarre: L’Agonie de l’Indochine.
Trần Trọng Kim: Một Cơn Gió Bụi.
Cao Thế Dung: Việt Nam Ba Mươi Năm Máu Lửa (1945-1963)
Ðoàn Thêm: Những Ngày Chưa Quên, quyển thượng 1939-1954; Những Ngày Chưa
Quên, quyển hạ 1954-1963; 1965 Việc Từng Ngày; 1966 Việc Từng Ngày; 1969
Việc Từng Ngày.
Hoàng Văn Chí: Từ Thực Dân Ðến Cộng sản.
Nguyễn Ðức Phương: Những Trận Ðánh Lịch Sử Trong Chiến Tranh Việt Nam,
1963-1975.
Chiến Tranh Việt Nam Toàn Tập, 1963-1975.
Hoàng Lạc, Hà Mai Việt: Nam Việt Nam 1954-1975, Những Sự Thật Chưa Hề Nhắc
Tới.
Văn Tiến Dũng: Ðại Thắng Mùa Xuân
Ðinh Văn Thiên: Một Số Trận Ðánh Trước Cửa Ngõ Sài Gòn.
Dương Ðình Lập: Cuộc Tổng Tiến Công Và Nổi Dậy Mùa Xuân 1975.
The World Almanac Of The Vietnam War, John S.Bowman, General Editor.
Stanley Karnow: Viet Nam, A History.
Trọng Đạt
Một bài
đăng trên tờ Constellation của Pháp năm 1966 có mô tả đêm 19/6/1946, Võ
Nguyên Giáp cho Tự Vệ tấn công quân Pháp tại Hà Nội, cuối bài người ký giả
kết luận:
“Ðó là trận đánh mở đầu của cuộc
chiến tranh dài nhất thế kỷ (La guerre la plus longue du siècle), nó kéo
dài từ hai mươi năm qua, và đất nước bị chia đôi mãi mãi”
Nhưng tới nay thời gian đã trả lời đất nước không bị chia đôi vĩnh viễn mà
đã thống nhất làm một dưới chế độ độc tài Cộng sản sau mấy chục năm binh
đao khói lửa.
Năm 1945 quân Pháp núp sau xe tăng Mỹ về giải phóng đất nước. Sau khi
giành độc lập, De Gaulle trắng trợn tuyên bố tất cả các thuộc địa cũ đều
sẽ được chiếm lại, bọn thực dân còn nhiều quyền lợi như nhà máy, đồn điền,
cửa hàng, hầm mỏ. . .mà chúng cho là tài sản, mồ hôi nước mắt của mình.
Pháp theo chân quân Anh vào Sài Gòn giải giới quân Nhật tháng 9/1945, thừa
cơ chiếm lại các tỉnh Nam, Trung Việt. Sau Pháp áp lực Việt Minh phải cho
chúng ra Bắc, Hồ Chí Minh tương kế tựu kế cho Pháp ra Hà Nội để đuổi quân
Tầu phù của Tưởng Giới Thạch về nước. Pháp đổ bộ vào Hải Phòng, ra Hà Nội
tháng 3/1946. Tháng 7/1946 nhờ Pháp giúp đỡ đạn dược, Việt Minh tấn công
tiêu diệt các lực lượng Quốc Dân Ðảng tại các tỉnh thượng du như Bắc Ninh,
Bằng Giang, Lạng Sơn. . bắn giết cả tù binh, thương binh. Sau khi giúp
Việt Minh tiêu diệt các đảng phái Quốc gia, Pháp trở mặt gây hấn với Việt
Minh. Chiến tranh chắc chắn phải diễn ra, tối 19/6/1946 Việt Minh biết là
thua nhưng cũng đánh đại một trận rồi rút lui vào hậu phương kháng chiến.
Chúng tôi xin sơ lươc về lực lượng quân sự của Việt Minh hồi ấy. Pháp bị
Nhật đảo chính 9/3/1945, Việt Minh phục kích đám tàn quân Pháp để lấy vũ
khí. Tháng 6/1945 Việt Minh được Mỹ thả dù xuống chiến khu 5,000 khẩu súng
đủ các loại để hợp tác chống Nhật, cứu các phi công Mỹ bị bắn rơi. Việt
Minh cướp được chính quyền tháng 8 năm 1945, tháng 9 quân Tầu sang giải
giới Nhật, Hồ chí Minh tổ chức quyên vàng rồi đem gái đẹp, thuốc phiện
vàng bạc mua chuộc các quan Tầu, mua súng lậu của họ, của các thương gia
Hoa Kiều. Cuối năm 1946 Việt Minh có khoảng 100 ngàn quân trên toàn quốc
kể cả du kích, 30 ngàn quân phía trên vĩ tuyến 16, có khoảng 80,000 khẩu
súng đủ các loại kể cả súng cối. Sau năm 1945 có khoảng 10 ngàn quân Nhật
ở lại theo Việt Minh kháng chiến, họ huấn luyện cho Việt Minh tại Sơn Tây.
Người Nhật cũng giúp Việt Minh lập cơ xưởng chế tạo vũ khí tại miền thượng
du Bắc Việt, từ đầu đến cuối năm 1946 họ chế tạo được 10,000 khẩu súng cá
nhân, 30,000 vũ khí đủ loại như mìn lựu đạn, tuy nhiên so với Pháp có xe
tăng đại bác thì họ vẫn cón quá yếu.
Trong những năm 1947, 48 Việt Minh còn yếu thế lẩn trốn đánh du kích,
không dám ra mặt. Pháp thừa thắng chiếm Hòa Bình, Sơn Tây, Việt Trì, Bắc
Ninh năm 1948. Cuối Năm 1948 Tưởng Giới Thạch mất Mãn Châu, ngày 7/10/1948
Hồng quân đại thắng ở Hoa Bắc, Tưởng xin Mỹ viện trợ nhưng không được đáp
ứng. Ðầu tháng 12 năm 1948 bà Tống Mỹ Linh, Tưởng phu nhân đích thân sang
Mỹ cầu viện nhưng họ lờ đi, trước đây họ giúp Tưởng để chống Nhật nay Nhật
đã đầu hàng, họ không cần Tưởng và bỏ rơi không thương tiếc. Trước đây năm
1943 Tống Mỹ Linh sang Mỹ xin cầu viện 50 triệu đô la quân viện để chống
Nhật, Mỹ phải thuận cho vì Tưởng doạ ký hòa ước với Nhật.
Ngày 21/1/1949 Trung Cộng vào Bắc Kinh, đầu tháng 10/1949 Mao tuyên bố
thành lập nước Trung Hoa Nhân Dân Cộng Hòa Quốc. Trước 1948 Việt Minh vẫn
nịnh bợ Quốc Dân Ðảng Trung Hoa để mua vũ khí của họ, nhưng khi thấy Hồng
quân thắng lớn, Việt Minh trở cờ hô to “Mao Chủ Tịt muôn năm” và xin thần
phục làm đệ tử trung thành. Ngày 18/1/1949 Mao thừa nhận Hồ, và ngày
31/1949 Hồ cũng thừa nhận Mao.Thế là thời cơ vô cùng thuận lợi tự dưng đem
đến tận tay một bọn gian manh quỉ sứ.
Trung Cộng từ đấy chuyển vận vũ khí ồ ạt giúp Hồ, thành lập nhiều trại
huấn luyện dọc theo biên giới. Nhờ đó Việt Minh tổ chức đươc trên 40,000
quân chính qui, nhiều đại đoàn như 308, 312, 316, 320. Năm 1948 họ thành
lập được 32 tiểu đoàn chính qui, năm 1950 tăng vọt lên 127 tiểu đoàn, Hồ
chí Minh ban hành tổng động viên gia tăng quân số. Năm 1948 Pháp thấy
không thể dùng quân sự được mà phải phối hợp chính trị, chiến tranh tâm lý
để thắng địch nên họ đã nghĩ đến việc đưa cựu hoàng Bảo Ðại, một người ôn
hòa thân Pháp về làm Quốc trưởng. Nhiều phái đoàn tại Huế Sài Gòn, Hà Nội
cũng đã đi Hương Cảng mời Ngài trở về gánh vác giang sơn, họ không tin cả
Pháp lẫn Việt Minh cho rằng vì Ngài thoái vị nên mới có đổ máu, chiến
tranh. Tháng 3/1949 Tổng thống Pháp Vincent Auriol và ông Bảo Ðại cùng ký
thoả ước về một nước Việt Nam độc lập trong Liên hiệp Pháp.
Chính phủ Quốc Gia Việt Nam được thành lập từ đấy, Thiếu tướng Nguyễn văn
Xuân được cử thành lập chính phủ lâm thời, lấy cờ vàng ba sọc đỏ làm quốc
kỳ, bài Tiếng Gọi Thanh Niên làm quốc ca, Thủ đô đặt tại Sài Gòn. Chính
phủ Bảo Ðại từ 1/1949 cho tới đầu 1950, Nguyễn Phan Long 1950, Trần Văn
Hữu 1950-51. . . chế độ không có hiến pháp, chỉ có hai Ðạo dụ 1/7/1949 về
tổ chức công quyền. Quốc trưởng có quyền lập pháp và bổ nhiệm Thủ tướng.
Quân đội Quốc gia được thành lập cuối năm 1949, lương bổng do chính phủ
trả tượng trưng còn lại do viện trợ Mỹ đài thọ, các công sở Pháp được trao
dần dần cho Việt Nam. Quân đội Quốc Gia năm 1950 mới có năm tiểu đoàn,
1951 có 26 tiểu đoàn, chính phủ thành lập các trường võ bị, không quân,
quân y. . .
Ðầu năm 1949 Hồng quân chiếm trọn nước Trung Hoa, họ cho 20 sư đoàn đóng
dọc theo biên giới Việt Hoa để ngăn chặn Quốc quân chạy sang Việt Nam.
Pháp sợ quá nên rút khỏi Cao Bằng. Việt Minh biết trước do tình báo Nga
nên tiến đánh chiếm Ðông Khê bằng chiến thuật biển người năm đổi một. Ðại
tá Charton triệt thoái 3 tiểu đoàn khỏi Cao Bằng ngày 29/9/1949, đến đầu
tháng mười bị Việt Minh chận đánh tơi bời, ngày 7/10 binh đoàn tan rã,
Pháp mất 7,000 quân và nhiều đơn vị tinh nhuệ, 500 quân xa, trên 100 súng
cối và 13 khẩu đại bác 10,000 súng cá nhân và cộng đồng trung liên, đại
liên. Trận đánh làm rung động cả nước Pháp vì không ai ngờ bây giờ Việt
Minh lại mạnh đến thế. Lạng Sơn sợ quá cũng rút quân không kịp tiêu hủy
đạn dược để lại hàng nghìn lít xăng, 450 quân xa, 13,000 súng cá nhân, đây
là một trận đại phục kích, theo Việt Minh Pháp mất 8,000 quân, 3,500 bị
bắt làm tù binh.
Ðó là một khúc quanh trong cuộc chiến tranh Việt-Pháp; Việt Minh đang
chuyển bại thành thắng. Khi Mao chuyển vũ khí ồ ạt cho Việt Minh thì cuối
tháng 10/1950 Mỹ vội viện trợ quân sự cho Pháp 300 triệu đô la, hàng không
mẫu hạm chở tới Sài gòn 40 máy bay Hellcat cho Pháp. Pháp gia tăng quân số
leo thang chiến tranh, năm 1945 mới có 32,000, năm 1947 lên 128,000, năm
1950 lên 143,000. .
Ðầu năm 1950 Võ Nguyên Giáp được cố vấn Trung Cộng dạy cho lối đánh biển
người, tháng 2 năm ấy Giáp đích thân chỉ huy sư đoàn 308, cho 6,000 người
tấn công đồn Phố Lu, trong đồn chỉ có 150 lính với 4 khẩu đại liên ở lô
cốt, Giáp cho pháo kích rồi xung phong hết đợt này đến đợt khác, bốn khẩu
đại liên bắn như mưa bấc đỏ cả nòng, mặc dù đã đẩy bao nhiêu thanh niên
vào chỗ chết nhưng Việt Minh không đạt được mục tiêu.
Sau trận Cao Bắc Lạng, Pháp hoảng quá cử tướng năm sao De Lattre de
Tassigny đến Ðông Dương cuối 1950, tăng thêm 18,000 quân xa, 2,300 thiết
giáp, 230 tầu chiến giang đĩnh, 500,000 súng cá nhân, 1,500 súng cối, 750
đại bác. De Lattre cho xây nhiều lô cốt đốn bót kiên cố đương đầu với Việt
Minh đang thừa thắng xông lên. Trận chiến ngày càng leo thang, tính đến
cuối năm 1950 đã có 15,000 lính Pháp tử trận. Việt Minh bắt đầu đánh lớn,
ngày 13/1/1951 họ đánh đồn Bao Chúc gần Vĩnh Yên, chiếm được nhiều cao
điển quanh Vĩnh Yên, Hà Nội bị đe doạ, trận chiến diễn ra dữ dội. Trận này
Võ Nguyên Giáp cũng đánh biển người thí quân hằng hà sa số, không có cứu
thương, Giáp huy động hai sư đoàn 308, 312 xung phong hết lớp này đến lớp
khác, đại liên bắn không xuể, hai bên bây giờ trộn trấu. Việt Minh đánh
chia cắt 6,000 quân Pháp, 24 tiểu đoàn Việt Minh giáp mặt 3 liên đoàn
Pháp. De Lattrre quyết định táo bạo tàn nhẫn không ai ngờ, Salan cũng
không ngờ, ông ta cho tập trung 100 máy bay ném xuống mặt trận 300 quả bom
xăng lửa (napalm) thí quân cả hai bên, lửa đỏ rực cả góc trời thiêu đốt cả
hai đạo quân đang xáp lá cà. Việt Minh mất 6,000 người, 500 bị bắt làm tù
binh. Võ nguyên Giáp và cố vấn Tầu sợ xanh mặt, không ai ngờ De Lattre
chơi bạo đến thế.
Giáp bổ sung quân số, trang bị lại rồi dùng sư đoàn 308, 312, 316 tấn công
Mạo Khê, mặc dù đánh biển người nhưng cũng không chiếm được mục tiêu. Kế
đó là trận sông Ðáy kéo dài trên phòng tuyến 80 cây số, gần một tháng, sư
đoàn 308 đánh Ninh Bình, 304 Phủ Lý, 320 đánh Phát Diệm, Việt Minh để lại
350 xác chết, trận Yên cư Hạ đầu tháng 6/1951 Việt Minh cũng đánh biển
người nhưng không hạ đươc đồn. Toàn bộ chiến dịch bờ sông Ðáy Việt Minh
tổn thất 10,000 người, Pháp mất 2,500 người. De Lattre đánh bại Võ nguyên
Giáp mấy trận liên tiếp cứu vãn sự sụp đổ của miền Bắc trước những trận
thí quân điên cuồng của địch.
Pháp thắng lợi về quân sự nhưng thất bại về chính trị, quân Pháp quá tàn
bạo, trong các cuộc hành quân vào làng, chúng cướp bóc, hãm hiếp đốt nhà,
bắn giết tàn bạo lương dân vô tội, hành động khát máu của lính Tây đã vô
tình đẩy người dân về phía đối phương, ngay cả báo chí tại Ba Lê cũng đã
phơi bầy cho dân chúng thấy tội ác của bọn thực dân. Năm 1952 De Lattre
chết vì bệnh ung thư. Salan lên thay hành quân càn quét Hòa Bình, Việt
Minh đánh thí quân tàn bạo, người chết như rạ vậy, Pháp phải rút khỏi Hòa
Bình, Việt Minh chết 5,000 người.
Mặc dù những trận biển người không đạt thắng lợi về quân sự nhưng người
Pháp đã phải run sợ trước một kẻ thù cố đấm ăn xôi, đánh thí mạng cùi.
Người Pháp ngày càng ghê sợ chán ghét chiến tranh Ðông Dương. Chiến sự
ngày càng leo thang ác liệt, năm 1953 quân Pháp đã tăng 450,000, trong số
đó lính Pháp và Bắc Phi khoảng 150,000 còn lại là người bản xứ. Việt Minh
nay có 125,000 chính qui, 75,000 địa phương quân và 150,000 du kích. Quân
đội Quốc Gia Việt Nam cuối 1953 có khoảng 150,000 chủ lực và 50,000 phụ
lực quân, trang bị còn yếu kém chưa đủ sức chống Việt Minh.
Người Pháp đang tìm cách rút chân ra khỏi bãi lầy, tướng Salan mất tinh
thần dự định rút quân xuống dưới vĩ tuyến 16 bỏ miền Bắc nay đã bị Việt
Minh làm cho ung thối, dân Pháp đa số chán ghét chiến tranh Ðông Dương vì
tốn kém tiền bạc và thiệt hại nhiều nhân mạng, họ muốn rút lui càng sớm
càng tốt. Tháng 5/1953 Navarre được cử sang làm tư lệnh quân viễn chinh,
mỗi tư lệnh có một kế hoạch khác nhau. Navarre bi quan vì năm 1950 viện
trợ quân sự Mỹ cho Pháp mới có 17% , nay đã lên tới 75%, mọi chi phí quân
sự nay đa số do Mỹ đài thọ, Pháp biết rằng dù có thắng trận cũng mất Ðông
Dương vì hiện đã mất chủ quyền. Tổng số quân Ðông Dương nay là 444,000,
Pháp và Bắc phi là 125,000, lính bản xứ và Quân Ðội Quốc Gia là 320,000,
không quân có 550 máy bay đủ các loại, 390 tầu chiến, nhưng chủ lực quân
vẫn thua Việt Minh. Người Pháp chuẩn bị Việt Nam hoá chiến tranh.
Navarre cho trấn đóng Ðiện Biên Phủ cách Hà Nội 300 cây số ngăn chận Việt
Minh qua ngả Lào và ngăn chận đường tiếp tế từ Trung Hoa, Việt Minh buộc
phải lâm trận nếu không sẽ tuyệt đường sinh lộ. Võ Nguyện Giáp chỉ huy
trận đánh đưa vào đó trên năm sư đoàn, tổng cộng độ 60,000 người, chưa kể
du kích địa phương, nhiều vũ khí nặng như 36 khẩu cao xạ, 150 đại bác và
súng cối. Trung Cộng xử dụng 600 xe vận tải chở tiếp tế cho Việt Minh, họ
kéo đại bác lên các ngọn đồi và giấu vào hang.
Lực Lượng Pháp gồm 15,000 đa số là lính nhảy dù, trong đó 4,500 là lực
lượng không tác chiến. Pháp xây nhiều pháo đài kiên cố, song phạm phải lỗi
lầm trầm trọng là khai quang lòng chảo khiến nơi đây trở thành miếng mồi
ngon cho pháo binh địch trên đồi bắn xuống. Trận chiến bắt đầu từ
13/2/1954, Việt Minh ra sức đánh để lấy ưu thế tại bàn Hội nghị Genève đã
khai mạc từ 26/4/1954. Trận đánh kết thúc 7/5 , Việt Minh chết 25,000
người gấp 6 lần Pháp để đổi lấy chiến thắng. Pháp có 4,000 tử thương,
8,000 bị bắt làm tù binh nhưng chỉ có một phần ba sống sót sau khi trao
trả. Trong suốt cuộc chiến 1947-54 Việt Minh chỉ thắng được hai trận lớn
là Cao Bắc Lạng 1950 và Ðiện Biên Phủ 1954, trong những năm 1951, 52, 53
dù đã đẩy bao thanh niên vào họng súng đại liên của địch mà họ vẫn không
chiếm được mục tiêu. Những trận đánh biển người ấy đã đạt thắng lợi chính
trị tâm lý, nó khiến cho đối phương phải run sợ tinh thần liều mạng cố đấm
ăn xôi của địch.
Pháp quá ghê sợ cuộc chiến tranh Ðông Dương, quốc hội lật đổ chính phủ
Laniel, Mandes Frances lên thay 14/5 để sớm chấm dứt chiến tranh, ký hiệp
ước rút quân ra khỏi Ðông Dương. Trong suốt cuộc chiến tranh 1947-54, tổng
cộng 19 chính phủ Pháp bị lật đổ vì không giải quyết được chiến tranh,
ngày 20/7/1954 Pháp sợ quá vội ký hiệp định để rút quân. Hội nghị Genève
kết thúc, Việt Minh và Pháp ký kết Hiệp Ðịnh ngày 20/7 chia đôi đất nước,
quân Pháp và Chính phủ Quốc Gia rút vào Nam lấy vĩ tuyến 17 làm ranh giới
tạm thời để chờ tổng tuyển cử thống nhất hai miền. Phái đoàn Quốc Gia Việt
Nam và Mỹ không ký vào bất cứ văn kiện nào của Hiệp định.
Chiến tranh Ðông Dương là một cuôc chiến tranh không giới tuyến. Tổng cộng
có 100,000 quân Pháp tử trận tại Ðông Dương, 75,000 người bị thương,
30,000 bị bắt làm tù binh nhưng chỉ có 10,000 sống sót được thả về. Sau
1955 Pháp cho biết tiền chi phí chiến tranh Ðông Dương của họ có thể mua
cho mỗi người dân Pháp một căn nhà và một cái xe hơi. Việt Minh không công
bố tổn thất nhưng thường là gấp bốn hoặc gấp năm vì họ đánh biển người và
không có cứu thương, y tế. Tổng cộng có hơn nửa triệu người chết cho một
cuộc chiến tranh vô ích. Có người nói cuộc chiến 1947-54 là cuộc chiến
tranh giành độc lập nhưng thực ra nó chỉ núp dưới danh nghĩa giải phóng
dân tộc. Ðó là cuộc chiến tranh giữa Thế giới Tự do và Cộng Sản Quốc tế do
Mỹ và Trung Cộng đứng sau lưng.
Trước Thế Chiến Thứ Hai trên thế giới chỉ có một mình nước Nga theo Cộng
Sản. Năm 1945 khi đánh Ðức Quốc Xã, được thoả thuận của Mỹ, Nga chiếm luôn
Ðông Âu và thành lập một lô chính quyền Cộng Sản chư hầu như Ba Lan, Tiệp
Khắc, Hung Gia Lợi, Albany, Nam Tư. . Cũng sau 1954 Triều Tiên bị chia
đôi, miền Bắc thuộc Nga theo Cộng sản, sau 1949 Mỹ bỏ rơi Tưởng Giới
Thạch, Trung Hoa trở thành nước Cộng Sản hung hăng gây chiến tranh Triều
Tiên 1950 và yểm trợ Việt Minh đánh Pháp. Mỹ phải nhẩy vào Ðông Dương để
ngăn chặn nguy cơ bành trướng của Cộng Sản, nếu mất Ðông Dương họ sẽ dần
dần mất hết Á Châu, rồi mất Âu châu và theo lời của Tổng Thống Eisenhower
“Cuối cùng Hoa Kỳ sẽ bị bao bọc bởi biển đỏ, chúng ta sẽ phải xây một bức
Vạn Lý Trường Thành thứ hai để chống ngoại xâm”. Ðó là sự hình thành của
thuyết Domino.
Thủ Tướng Bửu Lộc lên chấp chánh từ đầu năm 1954, theo chủ trương của Quốc
Trưởng ông vận động đòi trao trả độc lập, ngày 4/6/1954 chính phủ Pháp
chấp thuận trao trả nền độc lập trên toàn lãnh thổ cho chính phủ Quốc Gia
Việt Nam, nhưng chỉ được 46 ngày vì đến 20/7 hai bên ký kết hiệp định
Genève. Ngày 7/7/1954 thủ tướng Ngô Ðình Diệm về chấp chính thừa hưởng nền
độc lập trên một nửa đất nước. Năm 1955 ông Ngô Ðình Diệm đánh Bình Xuyên
Hòa Hảo, truất phế Bảo Ðại thành lập nền Ðệ Nhất Cộng Hòa.
Tháng 7 năm 1957 Phạm Văn Ðồng gửi văn thư cho ông Ngô Đình Diệm xin
hợp thương để tiến tới thống nhất hai miền, văn thư rất trang trọng: Kính
thưa Tổng thống . . Nhưng chính phủ miền Nam từ chối, báo chí mỉa mai lời
đề nghị, người ta đã quá rõ cái trò xảo trá của Việt Minh qua kinh nghiệm
xương máu 1945. Năm 1954 chính phủ Quốc Gia Việt Nam và Mỹ không ký vào
bất cứ văn bản nào của Hiệp Ðịnh nên miền Nam không bị ràng buộc tí nào
vào Hiệp Ðịnh.
Thất bại trong việc xin hợp thương, Bắc Việt cho phát động chiến tranh xâm
chiếm miền Nam, sống chết chúng cũng phải chiếm cho được cái vựa lúa miền
Nam. Năm 1956 có 274 hầm vũ khí bị khám phá, năm 1957 Việt Cộng sát hại
470 cán bộ Quốc gia tại các tỉnh, năm 1959 chúng đưa 5,000 cán bộ tập kết
vào Nam hoạt động. Lê Duẫn vào Nam hoạt động hai ba lần từ 1957-59, năm
1960 được Hồ cho làm "Bí thư thứ nhất Ðảng". Năm 1958 Bắc Việt đưa cán bộ
vào Nam tuyển lính, đầu năm 1959 Việt Cộng có 40 ngàn du kích, 10 ngàn địa
phương quân, 3,500 chính qui, 20/12/1960 chúng thành lập "Mặt trận Giải
Phóng Miền Nam". Mới đầu chúng xử dụng vũ khí bén nhọn, dao găm, mã tấu để
giết trưởng ấp, sau dùng vũ khí cá nhân rồi dần dần đánh cấp tiểu đoàn,
trung đoàn. Năm 1961 chính phủ miền Nam tuyên bố tổ quốc lâm nguy, địch đã
đánh cấp trung đoàn. Năm 1963 chúng thành lập 3 công trường tức sư đoàn 5,
7, 9.
Miền Nam ngày càng bị du kích quấy phá làm cho ung thối, hai chính phủ Mỹ-
Việt bất đồng ý kiến, người Mỹ đòi đem quân vào cứu nguy, chính phủ Việt
Nam không chấp thuận vì muốn giữ chủ quyền. Năm 1964 sau khi nền Ðệ Nhất
Cộng Hoà bị lật đổ, chính trị miền Nam rối loạn, các tôn giáo tranh giành
ảnh hưởng, tướng lãnh tranh quyền, biểu tình, tuyệt thực, chỉnh lý, đảo
chính lu bù . . khiến cho Bắc Việt thừa cơ nước đục thả câu đưa quân xâm
nhập miền Nam. Năm 1964 Johnson đắc cử Tổng Thống Mỹ, leo thang chiến
tranh Việt Nam dữ dội.
Sau vụ tầu Maddox bị tầu Bắc Việt tấn công Mỹ oanh tạc Bắc Việt liên tục,
ném bom kho xăng, kho đạn, xe lửa, phá cầu . . năm 1966 lên tới 165,000
vụ. Từ giữa năm 1965 Mỹ đổ quân ồ ạt vào miền Nam, cuối năm tổng số binh
sĩ Mỹ tại miền Nam lên tới 180,000, năm sau 1966 tăng lên 380,000, năm
1967 tăng lên 468,000, năm sau 1968 lên tới đỉnh cao 538,000. Tháng 4 năm
1969 tướng Wesmoreland cho biết năm 1965 nếu Mỹ không đổ quân ồ ạt vào
Việt Nam sẽ mất trong 6 tháng. Bắc Việt cũng đưa quân ồ ạt vào miền Nam,
mặc dù bị tổn thất nặng nề, từ 1965-67 Cộng quân mất 340,000 người, nhưng
vẫn gia tăng xâm nhập năm 1964 là 180,000, năm 1967 tới 260,000. Bắc Việt
đã trở thành quân tốt quá lợi hại của khối Cộng Sản quốc tế nên Nga, Tầu,
Ðông Âu không nề hà tiếp viện vũ khí lương thực dồi dào cho cả hai chiến
trường miền Nam miền Bắc. Tháng 10 năm 1967, liên danh Nguyễn Văn Thiệu -
Nguyễn Cao Kỳ thắng cử cuộc bầu cử Tổng Thổng, chấm dứt thời khủng hoảng
chính trị biểu tình, tuyệt thực.
Năm 1965, 1966, 1967 Bắc Việt đụng độ nhiều trận với Mỹ, chúng bị tử
thương nhiều vì hoả lực Mỹ mạnh, nhanh, chính xác, pháo binh và không quân
Mỹ bắn như mưa bấc khiến bộ đội Bắc Việt không dám đánh trực diện với Mỹ.
Khu vực đụng độ thuờng là duyên hải, cao nguyên, giới tuyến, biên giới
Việt Miên. Mặc dù bị tổn thất nặng nề chúng vẫn theo đuổi chính sách cố
đấm ăn xôi thí quân hằng hà sa số y như từ thời đánh Pháp trước kia. Năm
1967 Việt Cộng vờ hòa hoãn muốn hòa đàm với Mỹ để chuẩn bị trận Tết Mậu
Thân, Bắc Việt chuẩn bị tổng công kích y như Nhật đảo chính Pháp 9/3/1945.
Hà Nội điều động khoảng 100 tiểu đoàn cho kế hoạch, trong khi giả vờ pháo
kích Khe Sanh để đánh lạc hướng.
Tối Ba Mươi Tết Việt Cộng đồng loạt tấn công 28 tỉnh lỵ và thị trấn, sáng
hôm sau mồng một tết Việt Cộng tấn công Sài Gòn Chợ Lớn. Mặc dù có yếu tố
bất ngờ nhưng trừ Sài Gòn, Huế các tỉnh đã đánh bật Cộng Sản ra khỏi thành
phố, sau 12 ngày hành quân giải toả địch đã bị đẩy lui ra khỏi Sài Gòn.
Huế bị chiếm 26 ngày, cuộc chiến tại đây thê thảm kinh hoàng, khi rút lui
Việt Cộng đã chôn sống tàn sát khoảng tám ngàn người. Trận Mậu thân là một
thất bại lớn về quân sự cho Cộng sản, sự tổn thất được coi như mười đổi
một, Bắc Việt thú nhận đã mất trên 100 ngàn quân, cơ sở nằm vùng bị bại
lộ. Mặc dù thất bại về quân sự nhưng chúng gây được tiếng vang ảnh hưởng
tới phong trào phản chiến Mỹ. Tháng 3/1968 Johnson ngưng oanh tạc phần lớn
lãnh thổ Bắc Việt kêu gọi đàm phán nếu không sẽ cho nếm mùi sức mạnh, Bắc
Việt sợ hãi phải nhận lời, hòa đàm bắt đầu từ 4/1968.
Tình hình chính trị, xã hội của miền Nam Việt Nam không được ổn định cho
lắm, chính quyền Nguyễn Văn Thiệu tham nhũng thối nát, mua quan bán tước.
Bất công xã hội thì thật là ghê tởm, tại Sài Gòn và các thành phối lớn
thương gia làm giầu nhanh chóng xây nhà năm bẩy từng đầy cả ra trong khi
ngoài mặt trận binh sĩ chết như rạ vậy. Mỹ đổ quân tham chiến tại Việt Nam
đến nay đã được 4, 5 năm, người dân Mỹ nay quá chán ghét chiến tranh Việt
Nam, họ biểu tình phản đối chính phủ khắp nơi vì thấy không giải quyết
được cuộc chiến và ngày càng sa lầy, số binh sĩ Mỹ tử thương ngày càng
cao, năm 1965 có 1,300 người, năm 1966 tăng lên 5,000, năm 1967 tăng
9,000, năm 1968 lên tới 14,000. Chi phí quân sự cũng leo thang dữ dội, năm
1964 mới có 400 triệu, năm 65 là 600 triệu, năm 1966 vọt lên 6 tỷ, năm
1967 tăng lên 20 tỷ, năm 1968 lên 26 tỷ, năm 1969 29 tỷ. . Lý do chính của
phong trào phản chiến là số tử vong ngày một cao, tâm lý anh nhà giầu
thường sợ chết. Cuộc chiến giữa Mỹ và Bắc Việt không cân xứng về hoả lực
và nhất là về mặt tinh thần, một bên là anh nhà giầu sợ chết, một đằng là
thằng nghèo đói đánh thí mạng cùi. Từ 1965 cho tới cuối 1968 tổng số quân
nhân Mỹ tử thương mới có 30,000, chỉ bằng 1/10 số lính Nga, Ðức chết trong
trận Stalingrad năm1942 hay trận Bá Linh năm 1945, nhưng người Mỹ vô cùng
quí trọng sinh mạng của họ, cho rằng chỉ có họ mới là đáng sống. Những
người biểu tình đã cầm danh sách những người tử trận đọc cả tiếng đồng hồ
trước đám đông. Riêng năm1968 theo Bộ trưởng quốc phòng Laird, Cộng quân
đã mất 290 ngàn tại miền Nam nghĩa là gấp 20 lần số tổn thất của Mỹ cùng
năm1968. Ðó thật là một điều mâu thuẫn, người Mỹ thích làm người hùng diệt
gian trừ bạo như trong các phim ảnh miền Tây, thích làm trùm thế giới
nhưng lại sợ chết!
Năm 1969 Nixon đắc cử lên nhậm chức Tổng thống tháng ngày 20/1, ông hứa sẽ
giải quyết chiến tranh Việt Nam, hòa bình trong danh dự. Mỹ không rút tỉa
được kinh nghiệm của Pháp trong cuộc chiến tranh 1947-54 trước đây nhưng
họ lại đi vào vết xe đổ của bọn thực dân, quá tin tưởng vào hoả lực vũ bão
của mình nên đã bị sa lầy. Tháng 4/1969 tướng Westmoreland, cựu tư lệnh Mỹ
tại Việt nam và đô đốc Sharp phúc trình về chiến tranh Việt Nam trong 4
năm qua, dài 347 trang cho biết quân đội Mỹ đã bị bó tay vì chính sách hạn
chế chiến tranh của Tổng Thống Mỹ Johnson, không cho đánh qua Miên, Lào.
Ðô Đốc Sharp cựu Tư lệnh Thái Bình Dương đăng báo công kích cựu Bộ Trưởng
Quốc Phòng Mc Namarra không cho oanh tạc phá hủy tiềm lực kinh tế Bắc Việt
mà chỉ cho ngăn cản xâm nhập nên các cuộc oanh tạc hóa ra vô hiệu, Hoa Kỳ
đã bỏ lỡ nhiều cơ hội chiến thắng Cộng Sản. Các cựu tướng lãnh chỉ trích
chiến tranh hạn chế của chính phủ, Johnson không dám mở rộng sợ Trung Cộng
nhảy vào có thể gây thế chiến.
Năm 1969 đánh dấu một khúc quành quan trọng trong cuộc chiến tranh Việt
Nam, Hoa Kỳ rút quân thực hiện Việt Nam hóa chiến tranh (Vietnamesation,
Vietnamizing the war). Mầm mống của sự bỏ rơi miền Nam bắt đầu, theo cựu
bộ trưởng quốc phòng Melvin R. Laird, Hoa kỳ chưa muốn bỏ Việt Nam nhưng
muốn giao lại cho người Việt tự giải quyết với nhau. Lý do của sự rút quân
như chúng ta đều đã biết vì phong trào phản chiến đã lên quá cao, cũng như
người Pháp năm 1954, dân Mỹ đòi chính phủ sớm rút quân, lấy tù binh về
nước. Nhưng theo ông Laird tiết lộ mới đây, năm 1969 Nga -Tầu từ bạn thành
thù, ngày càng công kích nhau dữ dội, hiểm hoạ Cộng Sản không còn đe dọa
nặng nề như trước, thuyết Domino không còn đứng vững, có nghĩa là nếu mất
Ðông Dương thì Á châu vẫn còn tồn tại. . đó là những ý nghĩ manh nha cho
sự bỏ rơi toàn cõi Ðông Dương của Mỹ. Từ tháng 6/1969 Mỹ bắt đầu rút quân,
tới cuối 1969 rút đợt đầu tiên 60,000 người, trong năm 1970 rút trên
200,000 người, năm 1971 rút 150,000. . đến 72 chỉ còn 70,000 quân, họ đổ
quân vào ồ ạt rồi rút lui êm thắm. Mỹ thực hiện Việt Nam hóa chiến tranh
và ngấm ngầm tìm cách bắt tay với Trung Hoa đỏ và đã có ý định thực hiện
kế hoạch “vắt chanh bỏ vỏ”
Cuối năm 1965 quân đội Việt Nam Cộng Hoà vào khoảng 600,000, giữa năm 1966
tăng lên tăng lên 700,000, năm 1968 lên tới hơn 800,000, giữa năm 1969
tăng lên 940,000 và cuối năm 1969 tăng lên một triệu người nhưng thực ra
lực lượng tác chiến, lính nhà nghề chỉ có 13 sư đoàn và 15 Liên đoàn Biệt
động Quân. Ngày 18/3/1970 Quốc hội, Hội đồng Hoàng Gia Miên bỏ phiếu truất
phế Sihanouk khi nhà vua đi Nga, cử Lon Nol lên thay. Cuối tháng 4/1970
Tướng Ðỗ Cao Trí hành quân sang Miên đánh Việt Cộng chạy có cờ.
Chiến sự vẫn leo thang khiến dân chúng Mỹ lại biểu tình chống đối dữ dội,
tháng 11 năm 1969 có khoảng 300,000 người biểu tình phản chiến tại Hoa
Thịnh Ðốn, năm 1970 phản chiến bộc phát mạnh hơn vì Nixon giúp Việt Nam
Cộng Hòa đánh sang Miên. Tại đại hoc Kent, Ohio ngày 4/5/1970 sinh viên
biểu tình có xô sát bị lính bắn chết 4 người, 10 người bị thương như đổ
dầu vào lửa khiến tình hình càng gay cấn hơn, cuối 5/1970 trên 400 Đại học
Mỹ bãi khoá biểu tình chống chính phủ, ngày 18/5/1970 khoảng 100,000 người
biểu tình trước toà Bạch Ốc, Nixon vẫn cứng rắn với nhóm phản chiến .
Ðầu năm 1971 ta thừa thắng mở chiến dịch Hành quân Lam Sơn 719 sang Lào
gồm Sư đoàn Nhẩy Dù, Thủy Quân Lục Chiến, Liên đoàn I Biệt động Quân,
Thiết Kỵ. . tổng cộng 17,000 người. Kế hoạch do Mỹ soạn thảo . Bộ Tư lệnh
Quân khu 1 của Tướng Hoàng Xuân Lãm tập hợp ban bố lệnh hành quân 3/2/1971
nhưng đài BBC, VOA đã loan báo cuộc hành quân 6 tiếng đồng hồ trước đó.
Năm ngày trước khi hành quân MACV vô tình để lộ tin nên Hà Nội biết trước.
Bắc Việt đưa các sư đoàn có đại bác 130 ly, xe tăng, đông gấp bội Quân đội
Việt Nam Cộng Hoà tiến đánh, ta phải rút lui, 1,700 chết, 3,500 bị thương,
2,500 mất tích, Mỹ chết 200, 1,000 bị thương, 100 máy bay bị hạ, tuy nhiên
Bắc Việt cũng bị thiệt hại nặng, 500 xe vận tải, 90 xe tăng, 13 đại bác,
100 súng phòng không . . bị phá hủy, 10,000 quân tử thương. Quân đội ta
thất bại vì hành quân vào một địa thế hiểm trở với 17,000 quân trong khi
lực lượng địch có tới 60,000.
Hòa đàm Ba Lê khai mạc từ tháng 5/1968 đến nay vẫn chưa đạt được thỏa
thuận nào, Bắc Việt lợi dụng ngưng oanh tạc, lợi dụng hòa đàm để chuyển
quân vào Nam, “Việt Cộng miệng nói hòa bình tay rình đánh trộm”. Tháng
11/1969 tướng Westmoreland ở Mỹ nói nếu cứ tiếp tục oanh tạc thì đã thắng
rồi, Mỹ đã mắc lừa Bắc Việt. Năm 1971 Nguyễn Văn Thiệu độc diễn tiếp tục
làm Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa nhiệm kỳ hai, chế độ Thiệu đã được coi
như tham nhũng thối nát nhất từ ngày có chính phủ Quốc Gia Việt Nam 1949
cho đến nay.
Quân Mỹ đã rút gần hết, đến đầu năm 1972 chỉ còn 70,000 quân. Trưa ngày
30/3/1972 Văn Tiến Dũng chỉ huy ba sư đoàn 304, 308, 324 và năm trung đoàn
độc lập, xe tăng, pháo binh . . ồ ạt vượt sông Bến Hải. Quân ta rút về
Nam, tại Carrol ta bị bao vây phải thua hàng, mất 1,000 người và 22 đại
bác. Quân ta thắng tại Ðông Hà, Phượng Hoàng . Tình hình lắng dịu 2 tuần.
Sài Gòn tăng cường 3 liên đoàn Biệt Ðộng quân, ta phản công từ 19/4 đến
23/4 thì Bắc Việt gửi thêm sư đoàn 325, lữ đoàn thiết giáp và một số đơn
vị của ta phải rút lui. Thế là dân Quảng Trị hoảng hốt gồng gánh bỏ chạy
ra quốc lộ Một, pháo binh Việt Cộng bắn theo chết cả chục ngàn người trên
đại lộ Kinh Hoàng, Huế cũng bỏ chạy nhưng Việt Cộng không dám chiếm vì sợ
Mỹ trở lại.
Ngày 6/4/1972 năm ngày sau trận Quảng Trị, sư đoàn 5 Việt Cộng đánh Lộc
ninh. Quân ta rút về thị xã An Lộc, Bắc Việt chiếm Bình Long để lập thủ đô
mặt trận sau đó đánh Sài Gòn. Chuẩn tướng Lê Văn Hưng chỉ huy toàn bộ lực
lượng ta độ 7,000 người, lực lượng Việt Cộng gồm ba sư đoàn 5, 7, 9 tổng
cộng độ 25,000 quân có pháo binh, xe tăng yểm trợ. Ta điều động sư đoàn 21
từ vùng Bốn về, địch pháo 10,000 quả vào An Lộc. Chiến xa địch rầm rộ tiến
vào thị xã bị quân ta bắn cháy mấy chục chiếc, sư đoàn 21 tiến rất chậm vì
bị địch chận đánh, ta đổ bộ Lữ đoàn Dù xuống An Lộc bị vây chặt. Thị xã bị
vây hãm từ giữa tháng 4, địch pháp 1,000 quả mỗi ngày. Mỹ yểm trợ phi pháo
B52 gây thiệt hại cho sư đoàn 5 Việt Cộng nên chúng rút dần, ngày 11 và 12
/5 có 40 xe tăng Việt Cộng bị hạ, 5 chiếc đầu hàng, ba sư đoàn địch phải
rút về biên giới, quân ta đã anh dũng giữ được trận địa. Bắc Việt nay đã
trở thành quân tốt quá lợi hại cho khối Cộng Sản quốc tế vì có khả năng
gây xáo trộn chính trị, xã hội, kinh tế ngay trong lòng Ðế quốc. Nga Tầu
ngày càng yểm trợ tích cực cho Bắc Việt và ngầm thúc đánh Ðế quốc tới
cùng, từ 1970 trở đi Bắc Việt có khả năng đánh những trận qui mô với nhiều
xe tăng, pháo binh, cao xạ.
Ngày 21 cho đến 28/2/1972 Nixon đi Tầu, báo đăng hình Tổng thống Ðế quốc
bắt tay Mao xếng xáng. Sau bao nhiêu năm chiến tranh với Bắc Việt nay Mỹ
đã chiêu hồi được Trung Quốc. Cái bắt tay lịch sử giữa Mao và Nixon đã
thay đổi cả một kỷ nguyên tại Á châu, họ buôn bán trên xương máu của hằng
triệu người Việt của cả hai miền Nam Bắc. Bao nhiêu người Việt đã ngã gục
trên chiến trường để họ chiêu hồi đượïc Trung Quốc. Từ 20 đến 29/5/1972
Nixon đi Nga, cuối tháng 5 Nixon cho phong toả cảng Hải Phòng. Tháng
8/1972 với 6,000 phi vụ yểm trợ với các sư đoàn Dù, Thủy Quân Lục Chiến,
Sư đoàn 1 . . đại quân ta tái chiếm Quảng Trị, 6 sư đoàn Bắc Việt phải
tháo lui, trận đánh kéo dài 3 tuần lễ, bom đạn đổ xuống ào ào. Ngày 12/9
ta dựng cờ trên cổ thành Quảng Trị, Trung tướng Ngô quang Trưởng chỉ huy
trận đánh, đại quân ta toàn thắng. Trong chiến dịch mùa hè đỏ lửa 1972 Bắc
Việt đã tung vào trận đánh trên 10 sư đoàn, Tướng Cao Văn Viên và Ngô
Quang Trưởng nhìn nhận quân ta giữ được An Lộc và chiếm lại được Quảng Trị
một phần đáng kể cũng là nhờ yểm trợ của không quân Mỹ. Từ trận Mậu thân
cho đến nay, chỉ trừ trận Hạ Lào, Quân đội Việt Nam Cộng Hòa đã đánh bại
Bắc Việt nhiều trận lớn. Mặc dù Bắc Việt đã đánh thí quân ồ ạt mà vẫn
không đạt được thắng lợi, tuy nhiên nó có tác dụng thúc đẩy mạnh phong
trào phản chiến tại Mỹ cũng như tại miền Nam để làm nản lòng Quốc hội và
Hành Pháp Mỹ.
Ngày 13/12/1972 Bắc Việt ngoan cố, Lê Ðức Thọ hỗn láo không thèm họp tại
Ba Lê. Nixon bèn cho B52 ném bom vào các vùng phụ cận Hà Nội, Hải Phòng từ
18/12, oanh tạc các kho dầu dự trữ, đường xá. . 80% hệ thống điện hư hại,
3/4 trục lộ tiếp vận ngưng trệ, ngay hôm 18/12 liên lạc giữa trung ương và
địa phương bị cắt đứt. Cuộc oanh tạc kéo dài 12 ngày, Mỹ thiệt hại tổng
cộng 80 máy bay trong đó có 32 cái B52, Bắc Việt phóng hơn 1,000 hỏa tiễn
SAM, chúng sả láng tất cả số hoả tiễn.
Việt Nam Cộng Hòa bị ép phải ký hiệp định Paris, Mỹ hứa sẽ can thiệp nếu
sau này Cộng sản vi phạm hiệp định. Bắc Việt chịu ngồi lại bàn hội nghị,
hai bên ký kết hiệp định Paris ngày 28/1/1973 sau hơn 4 năm tranh cãi. Mỹ
lấy về được 587 tù binh, rút hết quân về nước. Hà Nội không bị đòi hỏi
phải rút quân hết về Bắc mà vẫn còn được để lại trên 200,000 quân tại miền
Nam. Cả thế giới vui mừng hòa bình cho Việt Nam, chiến tranh chấm dứt,
người dân miền Nam cũng hân hoan phấn khởi không có ai nghĩ rằng ngày tận
thế của Việt Nam Cộng Hoà đã gần kề. Theo thống kê của Ngũ giác đài, cuộc
chiến tranh Việt Nam mất 300 tỉ được coi là tốn kém nhất của Hoa kỳ từ
trước đến nay, số lính Mỹ tử thương là 58,000 người, quân đội Việt Nam
Cộng Hòa mất 180,000 người, Bắc việt có khoảng một triệu lính tử thương,
Mặt trận Giải Phóng mất trên một trăm ngàn, thường dân cả hai miền Bắc Nam
khoảng hơn một triệu người chết, số bom ném tại Việt Nam gấp 3 lần số bom
đã ném tại Âu châu trong suốt thời Ðệ nhị thế chiến.
Như chúng tôi đã nói ở trên những năm 1967, 68, 69 quân phí chiến tranh
Việt Nam là 20 tỉ, 26 tỉ, 29 tỉ. Ðến 1970, 71 . mỗi năm chỉ còn 12 tỷ,
nhưng sau khi ký hiệp định Paris Mỹ rút quân, miền Nam phải một mình gánh
vác chiến trường mà viện trợ quân sự lại bị cắt giảm chi phí. Năm 73 tài
khoá chỉ còn 2 tỷ 1, năm 74 chỉ còn 1 tỷ 4, năm 75 chỉ còn 700 triệu. Một
số lớn xăng dầu đạn dược được dốc vào trận chiến khốc liệt mùa hè đỏ lửa
năm 1972. Sau khi ký hiệp định Paris quân viện giảm, năm 1974 tiếp vận bi
đát, máy bay không có cơ phận thay thế phải nằm ụ trong bãi đáp, quân xa
thiếu xăng, đại bác thiếu đạn, năm 1974 hai bên vẫn giao tranh nhiều trận,
tử vong ta lên cao khi tiếp vận xuống. Sau này theo tiết lộ của Bộ Tổng
tham mưu vì giảm quân viện nên không quân đã cho hơn 200 máy bay ngưng
bay, giảm số giờ bay yểm trợ, huấn luyện, thám thính 50%. Các hoạt động
hải quân cắt giảm 50%, 600 tầu bè, giang đĩnh phải nằm ụ, chiến cụ hư hỏng
không được thay thế. Hỏa lực giảm 60%, năm 1972 quân đội ta xử dụng 66,000
tấn đạn trong một tháng, từ 7/1974 cho đến tháng 3/1975 chỉ xử dụng 18,000
tấn trong một tháng. Tổng số đạn dược chỉ còn đủ đánh cho tới tháng
6/1975, tất cả được giữ kín như bưng không cho ai hay biết.
Cái gì phải đến đã đến, tháng 8/1973 Quốc hội Hoa kỳ ra dự luật quyết định
chấm dứt can thiệp quân sự, cấm chính phủ can thiệp trở lại Việt Nam, cấm
trả đũa nếu Hiệp định Paris bị vi phạm. Ngày 10/9/1973 phó Tổng thống
Agnew từ chức vì bị tố cáo trốn thuế, Nixon cử dân biểu Ford lên thay,
ngày 9/8/1974 Tổng thống Nixon từ chức vì vụ Watergate, Ford lên làm Tổng
thống. Người dân miền Nam cả tin Hiệp định Paris bảo đảm có bình lâu dài,
họ nghĩ dù Việt Cộng có tấn công cũng sẽ bị quân ta đẩy lui như các trận
Mậu thân, An Lộc, Quảng trị . . trước đây. Cuối năm 1974 các đoàn thể, tôn
giáo Phật giáo, Công giáo, Cao Ðài, Hoà Hảo. . biểu tình hoặc phản đối
chính phủ Nguyễn Văn Thiệu tham nhũng thối nát khiến cho tình hình chính
trị trở nên căng thẳng.
Từ sau Hiệp định Paris, Bắc Việt được khối Cộng Sản Quốc tế tiếp viện dồi
dào và khuyến khích mở đại chiến dịch xâm lăng miền Nam. Cộng quân âm thầm
xử dụng 16,000 xe vận tải chuyển vận vũ khí ngày đêm chuẩn bị cho cuộc tấn
công đại qui mô đánh chiếm miền Nam, 500 xe tăng và 350 đại bác được đưa
thêm vào chiến trường. Chiến dịch được thực hiện dần dần từ cuối 1974,
địch dự trù phải mất hai năm hoặc một năm rưỡi để nuốt trọn miền Nam. Ngày
13/12/1974 Việt Cộng đưa 3 sư đoàn có xe tăng pháo binh yểm trợ đánh Phước
Long để thăm dò phản ứng Mỹ. Quân ta gồm năm tiểu đoàn địa phương quân, 48
trung đội nghĩa quân, một tiểu đoàn tăng cường thuộc sư đoàn 5 chiến đấu
anh dũng. Sau 2 tuần Việt Cộng chiếm được 4 quận, ta thả đại đội biệt kích
dù xuống để giải toả nhưng không cứu vãn được tình thế. Lực lượng địch quá
mạnh, ngày 7/1/1974 toàn bộ tỉnh Phước Long thất thủ, tổng số 5,400 quân
nhân Việt Nam Cộng Hòa chỉ có 850 người sống sót, Tỉnh trưởng mất tích.
Lần này Bắc Việt đánh để thăm dò phản ứng Mỹ, Tướng Nguyễn Văn Thiệu cũng
cố tình để mất Phước Long hy vọng lôi kéo Mỹ trở lại nhưng họ chỉ phản đối
xuông. Bắc Việt biết chắc Mỹ đã bỏ miền Nam nên không ngần ngại đem đại
binh tấn công ồ ạt nuốt trọn hết. Ðịch chủ trương đánh Quân khu 2 vì đó là
chỗ yếu nhất, nơi đây gồm 13 tỉnh mà chỉ có hai sư đoàn (22, 23) trấn giữ,
chúng cắt quân khu 2 để cô lập quân khu 1 rồi thôn tính tiếp luôn. Ðịch
tung vào chiến dịch đại qui mô này 17 sư đoàn, một lực lượng hùng hậu nhất
từ trước đến nay, ngoài ra còn 3 sư đoàn tổng trừ bị thuộc quân đoàn 1 ở
phía trên sông Bến Hải. Năm 1976 Việt Cộng tiết lộ trên báo chí vũ khí đạn
dược của chúng năm 1975 được coi là gấp ba lần năm 1972.
Quân đội Việt Nam Cộng Hòa năm 1975 có khoảng hơn một triệu quân, 50% là
Địa phương Quân, Bộ Binh Chính Quy 40%, còn lại là Hải Quân, Không Quân,
Cảnh Sát, Nhân Dân Tự Vệ. . . lính nhà nghề thực sự chỉ có 11 sư đoàn Bộ
Binh, 2 sư đoàn Tổng Trừ Bị và 15 Liên đoàn Biệt Động Quân, mỗi Liên đoàn
khoảng 2,000 người được bố trí như sau.
Quân Khu I - lực lượng gồm 5 sư đoàn (1, 2, 3, Thủy Quân Lục Chiến, Nhẩy
Dù) và 4 Liên đoàn Biệt động Quân, 400 khẩu pháo, 450 xe tăng và Thiết
Giáp, 96 máy bay chiến đấu.
Quân Khu II gồm 2 sư đoàn, 7 Liên đoàn Biệt động Quân, 380 khẩu Pháo, 470
xe tăng Thiết Giáp, 138 máy bay chiến đấu.
Quân Khu III gồm 3 sư đoàn chủ lực, 7 Liên đoàn Biệt động Quân, 650 xe
tăng Thiết Giáp, 370 khẩu Pháo và 250 máy bay chiến đấu.
Quân Khu IV có 3 sư đoàn Bộ Binh, 380 khẩu Pháo, 493 Thiết Giáp, 72 máy
bay chiến đấu, 580 tầu, giang đĩnh.
Tướng Bắc Việt Văn Tiến Dũng (trong Ðại Thắng Mùa Xuân) nhận định tướng
Nguyễn Văn Thiệu đã đánh giá sai lực lượng Bắc Việt tưởng Cộng quân không
mạnh bằng năm 1972. Văn Tiến Dũng cho rằng tướng Thiệu đã bố trí lực lượng
sai vì tập trung sức mạnh ở hai đầu ( Quân khu 3 và 1) mà coi nhẹ Quân khu
2 , trong khi Bắc Việt chủ trương đánh Quân khu 2 “Ai làm chủ Tây nguyên
thì làm chủ chiến trường”. Lượng hai bên cân bằng nhưng vì miền Nam phải
trại mỏng để giữ đất, Cộng quân lựa chọn chiến trường nên tại Vùng 1 và 2
theo Văn tiến Dũng bộ binh của Cộng quân gấp 5 ta, xe tăng và pháo binh
không hơn gì mấy, về đạn dược địch trội hơn ta rất nhiều. Mùa hè đỏ lửa
năm 1972 Bắc Việt đưa vào trận địa tổng cộng 10 sư đoàn, quân đội Việt Nam
Cộng Hoà đạn dược tiếp liệu đầy đủ lại được không quân Mỹ yểm trợ trong
khi năm 1975 Bắc Việt tung vào trận địa 20 sư đoàn, vũ khí đạn dược gấp 3
lần năm 1972, quân đội ta bị thiếu hụt về nhiên liệu đạn dược lại không
được yểm trợ B52, tình thế quả là bi đát.
Bắc Việt áp dụng nghi binh tối đa, giả vờ áp lực Kontum, Pleiku, ba giờ
sáng 10/3/1975, sư đoàn 320, 316, 10 đánh Ban Mê Thuột, địch đánh sân bay
Phụng Dực, kho đạn, tiểu khu, Cộng quân không đánh theo lối bóc vỏ mà tiến
thẳng vào thị xã. Sư đoàn 316 tấn công trung đoàn 53 và liên đoàn 21 Biệt
động quân. Hỏa lực địch quá mạnh nên Ban Mê Thuột bị thất thủ sau mấy ngày
giao tranh, trung đoàn 53 chiến đấu anh dũng đến người cuối cùng. Tại quân
Khiêm Ðức Quảng Ðức, chỗ giáp ranh Phước Long, một tiểu đoàn biệt động
quân và mấy đại đội địa phương quân cầm cự anh dũng chống lại một lực
lượng địch đông gấp mười lần.
Một ngày trước khi tướng Phú tuyên bố mất Ban Mê Thuột, Hạ viện Mỹ cắt 300
triệu, quân viện trong năm tới không được chuẩn chi, Việt Nam Cộng Hòa chỉ
còn đủ đạn đánh trong 3 tháng. Ngày 11/3/1975 tại Dinh Ðộc Lập Tướng
Nguyễn Văn Thiệu họp Hội đồng an ninh Quốc gia với các Tướng Trần Thiện
Khiêm, Cao Văn Viên, ÐặngVăn Quang. Ông cho biết nay lực lượng ta chỉ đủ
sức giữ Quân khu 3 và 4, theo ông nên rút khỏi Kontum, Pleiku về giữ các
tỉnh đồng bằng, nội dung chính buổi họp là bỏ Quân khu 1 và 2 chỉ giữ Quân
khu 3 và 4 và một phần duyên hải Quân khu 2, các tướng lãnh đồng ý. Ngày
14/3 Tướng Phạm văn Phú tư lệnh vùng Hai bay về Cam Ranh họp với các Tướng
Thiệu, Khiêm, Quang, Viên, ông đề nghị cho rút theo tỉnh lộ 7 về Phú yên,
Tuy Hoà. Tướng Phú có tiên đoán với Tướng Thiệu ở Cam Ranh “ Tôi và các
chiến hữu của tôi có chết ở cao nguyên bây giờ thì cũng không khác gì chết
ở Sài Gòn trong năm tới”. Một vị tướng tư lệnh vùng mà bi quan như thế thì
cũng khó mà xoay trở tình hình, chưa đánh mà đã biết trước là thua là chết
thế thì đánh làm gì? Theo tướng Phú ta cố gắng cầm cự cho tới mùa mưa khi
ấy cả hai bên sẽ không đánh nhau được, rồi tính sau. Thật là bi đát!
Cuộc di tản đường số 7 (dài 170 km) được giữ bí mật tuyệt đối không cho
tỉnh quận biết, Tướng Phú và Bộ tư lệnh quân đoàn đi trực thăng về Nha
Trang bỏ lại Chuẩn tướng Phạm Duy Tất lo việc đôn đốc di tản làm 4 đoàn,
mỗi đoàn 250 xe, mỗi ngày một đoàn xe. Ngày đầu tiên 16/3 thì êm xuôi tới
được Phú Bổn vì bất ngờ, hôm sau bị tắc nghẽn lưu thông vì dân chúng chạy
theo, ngày thứ ba 18/3 cả 3 đoàn xe bị khựng lại vì Việt Cộng chận đánh,
chúng pháo kích gây kinh hoàng cho đoàn dân quân di tản. Bắc Việt cho sư
đoàn 320 di chuyển đánh Nam Phú Bổn, khi qua các cầu đoàn di tản bị Cộng
sản đánh phá chết vô số, 300 xe trong số 12,000 chiếc, và 5000 quân trong
số 20,000 người vượt đường máu tới được Tuy Hòa. Kế hoạch không đầy đủ, kỷ
luật hỗn tạp, không nghiên cứu lộ trình, cầu cống, dân chúng và gia đình
binh sĩ chạy theo hỗn độn mất tinh thần ai cũng chỉ lo tháo thân. Tại Bình
Ðịnh 2 trung đoàn thuộc sư đoàn 2 giao chiến với sư đoàn 3 Sao vàng, hai
bên thiệt hại nặng một nửa quân số. Ngày 27/3 sư đoàn 320 Bắc Việt tràn
vào Tuy Hòa, sư đoàn F10 tràn ngập lữ đoàn 3 Dù tại Khánh Dương, ngày 15/4
hai sư đoàn Bắc Việt tấn công phi trường Phan Rang, Tướng tư lệnh mặt trận
Nguyễn Vĩnh Nghi, Tướng Phạm Ngọc Sang, tư lệnh sư đoàn 6 không quân coi
như mất tích, Cộng quân chiếm Ninh thuận ngày 16/4, Phan Thiết thất thủ
ngày 18/4, Quân Khu 2 hoàn toàn bị Cộng Sản kiểm soát.
Di tản chiến thuật trên đường số 7 là một cuộc thảm bại lớn nhất trong
lịch sử chiến tranh miền Nam nước Việt từ trước đến nay, nó đi đúng vào
vết xe đổ của trận Cao Bắc Lạng 1950, hễ tháo chạy là coi như vỡ nợ. Con
số tổn thất rất là khủng khiếp, trong số 60,000 chủ lực quân chỉ có 20,000
tới được Tuy Hòa, 5 liên đoàn Biệt động quân 7,000 người chỉ còn 900, 100
xe tăng chỉ còn 13 cái, ít nhất 75% lực lượng chiến đấu của quân đoàn 2 bị
tiêu diệt, 400,000 dân Cao nguyên chạy loạn chỉ có 1/4 tới được Tuy Hòa,
tổng số vũ khí quân trang quân dụng trị giá 253 triệu đã lọt vào tay địch,
thiệt hại tinh thần to tát hơn vật chất. Sự thất bại của cuộc lui binh này
đã kéo theo sự sụp đổ của Quân khu 1 và rồi của cả miền Nam Việt Nam.
Thiệt hại về nhân mạng ít nhất cũng phải 50,000 người.
Từ xưa đến nay hầu hết những cuộc tháo lui đều bị địch chận đánh tơi bời
tan nát, có lẽ chỉ có quân Nga hồi thế chiến Thứ Hai là ngoại lệ. Giữa năm
1941 Hitler tung 70% lực lượng của y gồm 170 sư đoàn bộ binh và cơ giới
tấn công Nga, bị đánh bất ngờ, quân Nga chạy như vịt, 1500 máy bay ở phi
trường bị phá hủy trong ba ngày đầu, 300 sư đoàn bị đánh tan trong 6
tháng. Chủ lực quân coi như bị tiêu diệt, một triệu ba trăm ngàn quân bị
bắt làm tù binh. . nhưng nhờ địa thế quá rộng quân Ðức không thể đuổi kịp
được lại nhờ mùa đông quá khắc nghiệt, quân Ðức bị lạnh chết như rạ. Người
Nga tự làm được vũ khí đạn dược nên hai, ba năm sau họ lật lại được thế
cờ.
Tình hình Quân khu 1 gồm 5 tỉnh Thừa Thiên, Quảng Nam, Quảng Tín, Quảng
Ngãi cũng bước vào giai đoạn vô cùng bi đát. Ngày 14/3 Tướng Thiệu cho rút
sư đoàn dù về quân khu 3, Tướng Trưởng đưa liên đoàn Biệt động quân 14
thay vào, nghe tiếng xe tăng địch Biệt động quân hoảng hốt rút quân về Nam
sông Mỹ Chánh. Ngày 18/3 trên 10 sư đoàn Bắc Việt đồng loạt tấn công năm
tỉnh, ngày 19/3 Quảng Trị mất, ngày 21/3/ 1975 2 sư đoàn Bắc Việt đánh
Huế, hôm sau 23/3 Tướng Trưởng nhận lệnh Thiệu chỉ giữ Ðà Nẵng thôi, thế
là dân Huế lũ lượt bồng bế nhau chạy về Ðà Nẵng, chiều 25/3 chưa đầy một
tuần Quân Khu 1 chỉ còn Ðà Nẵng, các đơn vị sư đoàn 2, tiểu khu Quảng Tín,
Quảng Ngãi. . xuống tầu hải quân ra cù lao Ré hỗn loạn ghê gớm. Ngày 26/3
hai tầu dương vận hạm đến của Thuận An để chở Thủy quân lục chiến và chấm
dứt vận chuyển 28/3, còn một số bị bỏ lại, địch pháo theo chết như rạ, xe
cộ vứt ngỗn ngang. Cửa Tư Hiền nước chẩy xiết Hải Quân không thể đưa Sư
đoàn 1 qua sông nên tan rã, chỉ có 1/3 về tới Ðà Nẵng. Tại Chu Lai sư đoàn
2 chen nhau lên tầu về Bình Tuy cũng chỉ còn 1/2 quân số. Ngày 27/3 dân
chạy vào Ðà Nẵng gây náo loạn, Thừa Thiên đổ xuống, Quảng Nam Quảng Tín
chạy ngược lên, Ðà Nẵng dân số 300,000 nay phải chứa một triệu rưỡi, người
ta nằm đầy gầm cầu, tha ma nghĩa địa, trộm cướp nổi lên khắp nơi. Sáu sư
đoàn Bắc Việt có xe tăng đại bác sắp tấn công, chúng pháo kích chính xác
vào Ðà Nẵng khiến dân chết như rạ, 28/3 Tướng Trưởng điện choại cho tướng
Thiệu xin lệnh, Thiệu nói Trưởng tùy cơ lo liệu. Ngày 30/3 Ðà Nẵng thất
thủ 60,000 người bị bắt làm tù binh, quân khu 1 chỉ còn lại 16,000 lính di
tản, quân dụng, súng đạn . . coi như mất hết hoặc bị phá hủy. Quân khu 1
mất dễ dàng trong vòng 10 ngày (19-30) gần như không có trận chiến nào dai
dẳng nguyên do rút sư đoàn dù quá nhanh khiến dân hốt hoảng, tuyên bố tử
thủ Huế sau lại bỏ Huế khiến dân chúng hoang mang, những tin đồn cắt đất
khiến dân mất tinh thần. Cuộc di tản Quân Khu 1 nhất là tại Huế được mô tả
là tồi tệ hơn Quân Khu 2, cấp lớn được đưa về Ðà Nẵng bỏ lại cấp nhỏ sinh
ra bất mãn hỗn loạn, bắn giết nhau, thượng bất chính hạ tắc loạn.
Sự thực Quân khu 1 và 2 mất nhanh như vậy vì Tướng Thiệu quyết định bỏ hai
vùng này như đã họp bàn hôm 11/3 tại Dinh Ðộc lập. Sau này ông Cao văn
Viên cho rằng kế hoạch bỏ Vùng 1 và 2 về giữ vùng 3 và 4 là đúng nhưng
thực hiện quá trễ, đúng lý ra phải thực hiện từ 6 tháng trước. Kế hoạch
này có thể đúng về mặt quân sự nhưng về phương diện lương tâm đạo đức thì
không thể chấp nhận được vì nó vô cùng bất nhân, bỏ đồng bào ruột thịt của
mình lại để chạy tháo thân. Cuộc tháo lui ấy lại đi đúng vào vết xe đổ của
trận Cao Bắc Lạng năm 50 khi Pháp sợ quá hối hả rút quân bị Việt Minh chận
đánh tan tành. Thực hiện kế hoạch lui binh rút bỏ Quân khu 1 và 2 tướng
Thiệu đã dọn cỗ sẵn cho Việt Cộng xơi ngon lành , chúng tịch thu được
nhiều xe cộ, vũ khí, đạn dược. . khiến cho đạo quân xâm lược của chúng
tăng lên gấp bội, thật là giáo vào tay giặc. Nhiều người cho đây là trò
nước bạc tháo cáy của Tướng Thiệu để hòng lôi kéo Mỹ trở lại nhưng không
có hiệu quả gì.
Kế hoạch rút bỏ 2 quân khu đưa tới hỗn loạn khủng khiếp và đã khiến cho
hằng hà sa số người thiệt mạng, không biết cơ man nào mà kể. Tướng Thiệu
phải chịu trách nhiệm về những cái chết oan uổng của hằng trăm nghìn
người. Cuộc tháo lui được coi là tồi tệ về mặt trách nhiệm, cấp chỉ huy
tháo chạy bỏ lại cấp dưới gây ra làn sóng bất mãn đưa tới hỗn loạn ghê
gớm. Có điều mâu thuẫn là thượng cấp bi quan chủ trương rút lui, nhưng
tinh thần chiến đấu binh lính sĩ quan vẫn còn rất cao. Trên đường chạy
loạn dân quân oán ghét ông Thiệu ngút trời xanh, chạy đến Phan Rang vì quá
phẫn uất một đơn vị công binh đã lấy xe máy cày ủi sạch mồ mả trong nghĩa
trang gia đình ông Thiệu rồi chửi rủa ầm ĩ.
“Ðù má thằng Thiệu, Tổng thống gì mà ngu quá, ủi sạch trơn mồ mả ông bà
nhà thằng Thiệu đi”
Trong khi thượng cấp ra lệnh lui binh nhưng sĩ quan binh lính lại vô cùng
phẫn uất vì không được đánh, họ chửi rủa ầm lên.
“Ðịt mẹ thằng Thiệu nó không cho đánh, nó cứ bắt phải rút mãi”
Một điều mâu thuẫn nữa là nếu biết trước sẽ thua vì hết đạn, hết nhiên
liệu thì sao không đầu hàng ngay từ đầu lại cho rút quân đại qui mô làm
chết bao nhiêu người một cách vô ích. Cuộc đại triệt thoái coi như hoàn
toàn thất bại, vũ khí đạn dược, xe tăng đại bác coi như mất hết, các đơn
vị tinh nhuệ bị tan rã gần hết có đơn vị chỉ còn 1/3 hay tệ hơn thế. Sau
khi mất Quân Khu 1 và 2, Quân Khu 3 và 4 coi như không thể đứng vững được.
Nếu trước đây tăng cường thêm lực lượng cho Vùng 1, 2 thay vì rút lui thì
may ra còn có thể cứu vãn được tình thế.
Thấy ngon cơm, Bắc Việt vội đưa thêm mấy sư đoàn tổng trừ bị vào Quân khu
3 tăng cường , tổng cộng lực lượng của chúng lên tới 20 sư đoàn. Trong khi
Sài Gòn sắp chết tới nơi rồi mà Nguyễn văn Thiệu còn xin thêm 300 triệu
tiền quân viện, theo Nguyễn Tiến Hưng tướng Thiệu còn tính lấy ngoại tệ
trong ngân hàng để đi mua đạn, thật là diễu hết chỗ nói! Mỹ chỉ viện trợ
tượng trưng mấy khẩu đại bác, họ cử người sang để tìm cách thu hồi máy
bay, tầu thủy. Chiến tranh Việt Nam đã coi như xong, Quốc Hội chỉ cấp ngân
khoản di tản chứ không cho quân viện. Ngày 2/4 Thủ tướng Khiêm từ chức,
Nguyễn Bá Cẩn lên thay. Ngày 9/4 ba sư đoàn Bắc Việt tấn công Xuân Lộc, sư
đoàn 18 anh dũng chiến đấu đẩy lui địch , ngày15/4 Bắc Việt gửi thêm một
sư đoàn đánh Xuân Lộc, Tướng Toàn cho ném bom CBU khiến mấy trung đoàn Bắc
Việt tử thương. Sư đoàn 18 thiệt hại 30% quân số phải rút lui ngày 20/4,
Địa phương Quân, Nghĩa Quân thiệt hại nặng, Việt Cộng chết 5,000 người, 37
xe tăng bị bắn cháy. Sau khi Long Khánh mất, Sài Gòn bị lung lay.
Quân đoàn 3 cho lập vòng đai bảo vệ Sài Gòn: Tuyến Củ chi ở Tây Bắc gồm sư
đoàn 25 và liên đoàn 9 Biệt động quân; tuyến Bình Dương phía Bắc gồm sư
đoàn 5; tuyến Biên Hòa phía Ðông Bắùc gồm sư đoàn 18, lữ đoàn Thủy Quân
Lục Chiến; Tuyến Vũng Tầu, Quốc lộ 15 gồm Lữ đoàn Dù, Bộ Binh thuộc Sư
đoàn 3 di tản; Tuyến Long An, phía Nam có Sư đoàn 22 di tản và 3 Liên đoàn
Biệt động Quân. Ngày 21/4 Nguyễn Văn Thiệu từ chức, Trần văn Hương lên
thay. Khi ấy Lực lượng hai bên Nam Bắc quân như sau.
Bắc Việt 20 sư đoàn, 280 ngàn quân, 400 xe tăng, 420 khầu pháo.
Việt Nam Cộng Hòa 6 sư đoàn, quân số kể cả địa phương 240 ngàn, 625 xe
tăng, 400 khẩu pháo.
Lực lượng hai bên cân bằng về xe tăng, pháo binh nhưng về nhân lực và đạn
dươc thì Bắc Việt dồi dào hơn nhiều.
Vòng đai bảo vệ thủ đô nơi diễn ra những trận đánh long trời lở đất giữa
các sư đoàn Nam Bắc ngày một thu hẹp lại, binh sĩ vẫn ngã gục khắp nơi
khắp nơi để bảo vệ Thủ Ðô cho thượng cấp của họ ra đi. Ngày 24/4 hai ông
Thiệu, Khiêm lên máy bay rời Việt Nam. Ngày 26/4 Bắc Việt đánh trường
thiết giáp Long Thành, căn cứ Nước trong, ngày 27/4 địch tấn công Bà Rịa.
. Chiều ngày 28/4 ông Trần Văn Hương bàn giao chức vụ Tổng thống cho Tướng
Dương Văn Minh. Ðài BBC nói tại Sài Gòn ông Dương Văn Minh đã được cử giữ
chức vụ quyền Tổng Thống để chuẩn bị cho một cuộc đầu hàng. Ba Ngày sau,
30/4 năm 1975 Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng trong khi quân khu Bốn vẫn
còn nguyên vẹn. Bắc Việt vi phạm Hiệp Ðịnh Genève, Hiệp Ðịnh Paris, vi
phạm công pháp quốc tế. . trước mắt bà con cô bác trên thế giới, nhưng
chẳng có ai thừa hơi lên tiếng bênh vực cho chúng mình .
. . . Thế rồi thời gian trôi nhanh như nước chảy qua cầu. . Xuân sinh, hạ
trưởng , thu liễm, đông tàn. . . đến nay đã mấy chục năm qua. .
Mới đây cựu Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ Melvin R. Laird dưới thời Nixon lên
tiếng kết án Hoa Kỳ phản bội đồng minh năm 1975, ông ta nói rằng đó là một
điều xấu hổ, Tổng Thống Ford, Bộ trưởng quốc phòng Shlesinger và Bộ trưởng
ngoại giao Kissinger cũng phải chia sẻ nỗi nhục này. Ông cho rằng Quốc Hội
Hoa Kỳ là thủ phạm chính trong việc bỏ rơi đồng minh qua những quyết định
: 1-Chấm dứt can thiệp quân sự ( 8/73); 2- cấm can thiệp trở lại Việt nam;
3- cấm trả đũa nếu Hiệp định Paris bị vi phạm; 4 - Giảm quân viện từ 1 tỷ
4 xuống 700 triệu vào năm 1974; 5 –Từ chối yêu cầu của Tổng thống Ford xin
viện trợ khẩn cấp cho Việt Nam đầu tháng 4/75.
Laird cho rằng Tổng thống Ford đã bác bỏ thuyết Domino có từ 7/4/1954 dưới
thời Eisenhower, thuyết Domino nay đã lỗi thời. Nói trắng ra nếu có bỏ rơi
Việt Nam thì Ðông Nam Á vẫn tồn tại nguyên si vì nay hiểm hoạ Cộng sản
không còn, Hoa Kỳ vẫn bình chân như vại, họ sẽ không bao giờ còn phải lo
sợ bị bao bọc bởi biển đỏ mênh mông, không bao giờ còn phải lo xây đắp một
Vạn Lý Trường Thành thứ hai để chống ngoại xâm. Sẽ không bao giờ có một
Vạn Lý Trường Thành thứ hai, có chăng chỉ là bức cổ thành khổng lồ vạn dặm
đã được xây dựng dưới thời nhà Tần từ hai ngàn hai trăm năm trước. Hoa kỳ
đã chiêu hồi được Trung Quốc, điều mà họ mơ ước từ bấy lâu nay đã thành sự
thật, cái bắt tay lịch sử giữa Nixon và Mao xếnh xáng ngày 21/2/1972 đã
thay đổi cả một kỷ nguyên. Núi xương sông máu của hằng triệu binh lính cả
hai miền Nam Bắc Việt Nam đã được họ đem ra làm món hàng đổi chác.
Vô tình Việt Nam Cộng Hòa lại đi đúng vào vết xe đổ của Trung Hoa Dân Quốc
40 năm trước đó. Trong những năm chống Nhật từ 1940-1945, Hoa Kỳ viện trợ
thả dàn cho Tưởng để ngăn chận sự bành trướng của đế quốc Nhật. Năm 1945
quân Nhật đầu hàng, khi ấy Mao còn yếu lắm, mới chỉ kiểm soát được 1/4 đất
đai và 1/3 dân số. Tưởng định xơi tái Mao, Mao la làng và nhờ Liên Sô can
thiệp với Anh Mỹ ép Tưởng phải ký đàm phán hòa bình với Mao vì lý do nhân
đạo (đạo đức giả!): nhân dân đã đau khổ nhiều vì chiến tranh Hoa Nhật!!!
thế là Tưởng phải cắn răng mà ký. Trong bốn năm 1945-1948, Mao tha hồ mà
luyện tập binh mã, được Nga tuồn cho cả một kho vũ khí khổng lồ của Nhật
và rồi Mao khoẻ như vâm, thế là Mao tung hằng triệu quân đánh biển người
tràn vào Hoa Bắc như nước vỡ bờ. Tưởng cử Tống Mỹ Linh sang Hoa Kỳ xin
viện trợ đầu tháng 12/1948 nhưng người bạn đồng minh ngoảnh mặt làm ngơ,
bỏ rơi Tưởng không thương không tiếc vì nay đế quốc Nhật đã tan tành thành
tro bụi, Tưởng không còn là đồng minh cần thiết nữa.
Trong suốt cuộc chiến tranh họ chi tiêu 300 tỷ đô la, năm 1975 chỉ cần họ
cho miền Nam thêm một, hai tỷ là có thể chuyển bại thành thắng nhưng họ
lại không cho. Khi có chuyện cần dù phải xài hai, ba trăm bạc người ta
cũng không tiếc, nhưng khi đã không cần nữa thì dù một đồng người ta cũng
chẳng chịu bỏ ra.
Có người nói tại nó muốn bỏ Việt Nam chứ nếu không nó lấy bom CBU mà quẳng
thì Việt Cộng chết hết chứ sống sao được? Hồi ấy Sài Gòn có nhiều tin đồn
động trời. Chiều ngày 21/4/1975 chúng tôi có nói chuyện với một người bạn
làm trưởng khối hạ viện, anh ta nói “Chiều nay tôi sẽ vào dinh Ðộc lập dự
lễ từ chức của ông Thiệu. Mặt trận cuối cùng sẽ là mặt trận Biên Hoà, nó
sẽ mất 10 sư đoàn, mình đã chuẩn bị sẵn bom CBU cả rồi, miền Nam sẽ trung
lập, không phải đi đâu cả” . Anh ấy cho biết tin này do một ông Tướng nói
lại. Sau 30/4/1975 Việt Cộng trưng bầy vũ khí, tội ác Mỹ Ngụy trong đó có
cả bom CBU, họ có đem CBU sang thật nhưng hoặc là để thí nghiệm vũ khí,
hoặc là để ngăn chận bớt đà tiến quân của Bắc Việt ngõ hầu có đủ thời giờ
di tản, họ lo việc của họ chứ không phải để cứu chúng ta.
Từ sau 1975 đến nay nhiều người vẫn cứ tiếc mãi, họ nói rằng nếu đừng rút
lui tại Quân khu 1 và 2, cứ đánh thì chưa chắc mèo nào đã cắn mỉu nào.
Nhưng nếu ta nhìn lại 60 năm trước đây thì còn có những cái đáng tiếc gấp
trăm ngàn lần như thế. Hồi ấy nghe tin Nhật đầu hàng Ðồng Minh, Việt Minh
thừa cơ nhẩy ra cướp chính quyền. Ðại sứ Nhật tại Việt Nam được lệnh của
Tokyo phải giữ ngôi cho Hoàng Ðế Bảo Ðại, ông xin yết kiến nhà vua và thủ
tướng Trần Trọng Kim, ông nói mặc dù quân Nhật đã đầu hàng Ðồng Minh nhưng
chúng tôi vẫn có nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự tại đây để chờ quân đội
Ðồng Minh đến giải giới. Viên Ðại sứ xin nhà vua và Thủ tướng cho phép dẹp
loạn để giữ ngôi Thiên tử nhưng cả nhà vua lẫn Thủ tướng đã từ chối sự
giúp đỡ của họ vì sợ trách nhiệm với Ðồng Minh sau này. Tại Hà Nội, phó
lãnh sự Nhật đã đến Phủ Khâm sai gặp Bác sĩ Nguyễn xuân Chữ, Chủ tịch Uỷ
ban giám đốc chính trị miền Bắc, ông ta nói “chúng tôi sẵn sàng đặt dưới
quyền điều động của các ngài”nhưng bác sĩ cũng từ chối thiện chí của họ.
Nếu hồi đó vua quan không đến nỗi quá ư nhu nhược như thế, nếu người Nhật
đã được ủy quyền dẹp loạn tái lập an ninh trật tự thì cái gọi là Tổng Bộ
Việt Minh đã bị nghiền nát như tương như cám và đất nước đâu đến nỗi phải
bị dầy vò xâu xé vì chiến tranh cách mạng mấy chục năm đằng đằng, đâu đến
nỗi phải gánh chịu cả một lịch sử tang thương đau khổ di hại đến muôn đời
như thế. Nhìn lại quá khứ chúng ta không khỏi trạnh lòng xót thương cho cả
một dân tộc bất hạnh trước sự sai lầm của lịch sử.
-----------------------------------------------
Tài liệu tham khảo:
Navarre: L’Agonie de l’Indochine.
Trần Trọng Kim: Một Cơn Gió Bụi.
Cao Thế Dung: Việt Nam Ba Mươi Năm Máu Lửa (1945-1963)
Ðoàn Thêm: Những Ngày Chưa Quên, quyển thượng 1939-1954; Những Ngày Chưa
Quên, quyển hạ 1954-1963; 1965 Việc Từng Ngày; 1966 Việc Từng Ngày; 1969
Việc Từng Ngày.
Hoàng Văn Chí: Từ Thực Dân Ðến Cộng sản.
Nguyễn Ðức Phương: Những Trận Ðánh Lịch Sử Trong Chiến Tranh Việt Nam,
1963-1975.
Chiến Tranh Việt Nam Toàn Tập, 1963-1975.
Hoàng Lạc, Hà Mai Việt: Nam Việt Nam 1954-1975, Những Sự Thật Chưa Hề Nhắc
Tới.
Văn Tiến Dũng: Ðại Thắng Mùa Xuân
Ðinh Văn Thiên: Một Số Trận Ðánh Trước Cửa Ngõ Sài Gòn.
Dương Ðình Lập: Cuộc Tổng Tiến Công Và Nổi Dậy Mùa Xuân 1975.
The World Almanac Of The Vietnam War, John S.Bowman, General Editor.
Stanley Karnow: Viet Nam, A History.

Server: Apache

Accept-Ranges: bytes