text:
Bốn ứng cử viên tổng thống dẫn đầu hai đảng lớn đều có khuynh hướng chống thỏa ước mậu dịch Hợp tác Xuyên Thái Bình Dương (Trans-Pacific Partnership, TPP), trong đó có Việt Nam mà không có Trung Quốc. Các ông Donald Trump và Ted Cruz chống tự do mậu dịch nói chung, với những lời lẽ hùng hồn nhất, hoàn toàn trái ngược với chủ trương cố hữu của đảng Cộng Hòa, nhưng họ chú ý nhất tới Trung Quốc và Mexico. Bên đảng Dân Chủ, ông Bernie Sanders là người theo “chủ nghĩa xã hội” tất nhiên chống mậu dịch tự do; nhưng bà Hillary Clinton cũng không đồng ý với thỏa hiệp TPP mà chính quyền Barack Obama đã ký kết. Nếu một trong bốn vị này lên làm tổng thống Mỹ năm 2017, liệu thỏa hiệp TPP có bị bỏ xó hay không? Có lẽ chúng ta không cần lo lắng quá. Vì vào năm 2008, khi vận động tranh cử, Nghị sĩ Obama cũng chống tự do mậu dịch; nhưng sau đó chính phủ ông đã vận động cho thỏa hiệp TPP thành hình, và đang tiến hành một thỏa hiệp Xuyên Đại Tây Dương sâu và rộng hơn nữa.
Trong mùa tranh cử, các ứng cử viên đều phải chiều theo ý những người đang mất việc vì hàng nhập cảng khiến nhiều xí nghiệp Mỹ đóng cửa, hoặc vì các công ty đem công việc ra nước ngoài làm rẻ hơn. Các công đoàn đều chống tự do mậu dịch, cho nên ông Sanders chỉ trích TPP mạnh nhất, ông nói: “Chúng ta cần những hiệp ước mậu dịch đem lợi ích cho công nhân và người tiêu thụ, chứ không chỉ lợi cho ban giám đốc các đại công ty liên quốc!” Bà Hillary Clinton sợ ông Sanders chiếm mất phiếu của công đoàn, cũng phụ họa với luận điệu úp mở, dè dặt hơn: “Tôi vẫn tin vào mục tiêu một thỏa hiệp mậu dịch mạnh mẽ và công bằng trong chiến lược rộng lớn quốc tế cũng như quốc nội, như tôi vẫn tin tưởng như vậy khi làm ngoại trưởng.” Nhưng bà lại nói thêm: “Dựa trên những điều tôi biết thì tôi không thể ủng hộ thỏa hiệp (TPP) hiện nay.”
Ông Trump được nhiều người ủng hộ khi giải thích tại sao nhiều người mất việc: “Họ không có việc làm vì Trung Quốc lấy hết việc, vì Mexico lấy hết việc! Họ lấy hết công việc của chúng ta!” Ông Trump nói rõ ràng sẽ đánh thuế 45% trên hàng nhập cảng từ Trung Quốc.
Lúc đều, ông Curuz mới nghe đã phản công, đặt câu hỏi: “Làm sao các bạn có thể bàu cho một ông tổng thống đòi đánh thuế 45% trên những cái tã khi bạn cần mua tã lót cho con, trên quần áo khi bạn cần mua quần áo?”
Tuy nhiên, ông Cruz cuối cùng lại nói giống ông Trump. Trong cuộc tranh luận giữa các ứng cử viên Cộng Hòa, khi được hỏi về TPP, ông Cruz nói: “Mậu dịch quốc tế giết chúng ta!” (we’re getting killed in international trade); vì chính quyền hiện nay không bảo vệ công nhân, họ đưa công việc làm ra nước ngoài. Một cách cụ thể, ông Cruz đề nghị, “chúng ta cần một kế hoạch thuế khóa, như tôi đã đề nghị, kế hoạch này nó không đánh thuế hàng xuất cảng, nó đánh thuế hàng nhập cảng, nó sẽ mang trở về nước Mỹ hàng triệu công việc làm với lương bổng cao.”
Nhưng đánh thuế trên hàng nhập cảng từ Trung Quốc và Mexico thì các nước này sẽ trả đũa, họ cũng đánh thuế nhập trên hàng Mỹ. Công ty nghiên cứu kinh tế Moody đã phân tích, kết luận rằng kinh tế Mỹ sẽ giảm mất 4.6% vào năm 2019 nếu hai nước trên đánh thuế trả đũa. Nước Mỹ sẽ mất 7 triệu công việc làm, tỷ lệ thất nghiệp sẽ lên tới 9.5% vào giữa năm 2019; và ngân sách quốc gia sẽ khiếm hụt thêm 60%. Nếu hai nước trên không trả đũa thì tỷ lệ tăng trưởng của kinh tế Mỹ cũng giảm xuống số không, và hơn 3 triệu công việc làm cũng sẽ mất.
Ông Donald Trump giải thích tại sao tự do mậu dịch làm thiệt hại nước Mỹ, ông nói: “Tự do mậu dịch tuyệt vời (wonderful) đối với những người khôn (smart people, ý nói những người trong chính quyền). Nhưng chúng ta không có những người khôn. Chúng ta có những người ngốc (stupid), những người bị các nhóm quyền lợi tư chi phối.”
Nói cả guồng máy chính quyền Mỹ, từ hàng thế kỷ nay, chỉ toàn những người ngốc, thật khó tin. Nước Mỹ xưa nay vẫn đề cao mậu dịch tự do. Một quy tắc của kinh tế tư bản, từ Adam Smith đã nhận thấy, là loài người chỉ trao đổi khi hai bên đều có lợi. Sức mạnh của nước Mỹ là do kinh tế tự do, tạo cơ hội đồng đều cho tất cả mọi người. Vì người ta tin rằng dân Mỹ nhờ sống tự do cho nên nhiều sáng kiến, nhiều nhà kinh doanh táo bạo hơn, cuối cùng có mậu dịch tự do thì người Mỹ sẽ được lợi.
Một sự thật mà các ứng cử viên tổng thống không nói ra, là nước Mỹ không hề có một thỏa ước tự do mậu dịch với Trung Quốc. Chính phủ Obama vẫn không cho Trung Cộng tham dự TPP mặc dù nó mang tên Xuyên Thái Bình Dương. Hàng Trung Quốc tràn ngập vào Mỹ từ năm 2001, vì năm đó Bắc Kinh đã gia nhập WTO, Tổ chức Thương mại Thế giới. Trước năm 2001, chính phủ Mỹ có thể đánh thuế hàng Trung Quốc tùy ý. Năm 2000, số hàng nhập cảng từ Trung Quốc chỉ chiếm 1% tổng sản lượng nội địa (GDP) của Mỹ, năm 2015 đã tăng lên thành 2.7%.
Nhưng giới tiêu thụ ở Mỹ được hưởng lợi nhờ hàng rẻ mua từ Trung Quốc. Giá quần áo bây giờ vẫn rẻ như giá năm 1986. Đồ đạc trong nhà rẻ như năm 1980. Người ta đã tính ra, trong năm 2008, trung bình mỗi người Mỹ được lợi 250 đô la nhờ nhập cảng hàng Trung Quốc. Những người được lợi nhất là dân nghèo, còn dân khá giả không mua hàng Trung Quốc. Số khiếm hụt mậu dịch giữa Mỹ và Trung Quốc chỉ phản ảnh tình trạng dân Trung Hoa làm nhiều mà hưởng ít, trong khi dân Mỹ thường tiêu tiền thoải mái, có khi chi tiêu nhiều hơn số tiền kiếm được. Dân Trung Hoa bị chính quyền “cưỡng bách tiết kiệm,” còn dân Mỹ được khuyến khích tiêu thụ!
Từ năm 2005 đến 2014, hàng Mỹ xuất cảng sang Trung Quốc tăng 200%, dẫn đầu là máy bay, xe hơi, và nông sản. Năm 2010, khi chính phủ Obama bán 6.4 tỷ mỹ kim vũ khí cho Đài Loan, Trung Cộng đe dọa sẽ trả đũa, phong tỏa các công ty sản xuất các hỏa tiễn và phi cơ này. Nhưng sau đó họ vẫn tiếp tục mua máy bay của hãng Boeing; một nửa máy bay đang dùng ở Trung Quốc do Boeing làm, vẫn cần mua đồ thay thế.
Nhiều xí nghiệp chế tạo ở Mỹ phải đóng cửa, phần lớn vì kỹ thuật đã lỗi thời đang được thay thế bởi những xí nghiệp dùng kỹ thuật mới, cũng do Mỹ sáng chế. Chỉ có một phần nhỏ đóng cửa vì bị hàng Trung Quốc cạnh tranh. Một cuộc nghiên cứu tính ra rằng từ năm 1999 đến 2011, số công việc trong công nghiệp chế tạo ở Mỹ bị xóa bỏ là 5.5 triệu thì số công việc mất vì bị hàng nhập cảng từ Trung Quốc chỉ chừng một triệu. Giả thiết mỗi đô la mua hàng Trung Quốc làm mất một đô la mua hàng do công nhân Mỹ làm ra, một cuộc nghiên cứu khác thấy từ năm 2000 đến 2007, trong số trung bình mỗi năm484,000 công việc bị xóa bỏ thì con số mất vì nhập cảng hàng Trung Quốc chỉ có 188,000. Số còn lại là do kỹ thuật thay đổi. Trong cùng thời gian đó, nước Mỹ mỗi tháng có 5 triệu người Mỹ mất việc và 5.1 triệu người bắt đầu việc làm mới. Ảnh hưởng của hàng nhập cảng trên thị trường lao động thực ra không lớn như người ta tưởng.
Ngay cả khi các xí nghiệp đem công việc đưa sang các nước nghèo làm, thì nhiều người Mỹ cũng được lợi, vì họ vẫn làm những công việc cần kỹ thuật cao. Khi một món hàng bán giá rẻ nhờ được lắp ráp ở Trung Quốc, Việt Nam hay Malysia thì công ty sẽ bán được nhiều hơn. Những công nhân của công ty này ở Mỹ sẽ được trả lương cao hơn, trong khi họ làm những công việc cao cấp không thể đưa ra nước ngoài. Một máy điện thoại di động iPhone ráp ở Trung Quốc chỉ mang lại cho người Trung Hoa 1% của giá bán, trong khi hơn 50% trả cho những người làm cho công ty Apple ở Mỹ, trong đó có các kỹ sư nghiên cứu, thiết kế và vẽ kiểu cái máy này.
Tại sao những lời lẽ chống tự do mậu dịch lại thu hút được nhiều cử tri, khiến cả bốn ứng cử viên trong hai đảng đều hô hào cùng một luận điệu như vậy?
Lý do chính là những lợi ích mà tự do mậu dịch đem lại không nhìn thấy dễ dàng. Những người được hưởng lợi trải rộng ra trong nhiều giới, tản mác nhiều nơi. Được lợi nhất là người tiêu thụ, rồi tới các xí nghiệp xuất cảng, các nhà cung cấp cho họ, và những công nhân nhiều khi không biết mình đang làm nguyên liệu hay bộ phận trong một món hàng hóa sẽ xuất cảng. Trong khi đó, những người thấy bị thiệt thòi vì hàng nhập cảng thì thường tập trung trong một số xí nghiệp, đặc biệt trong một số vùng, một số thành phố. Những thiệt thòi này rất dễ nhìn thấy, những người bị thiệt rất lớn tiếng khi than phiền.
Nhưng dù các ứng cử viên hô hào thế nào, khi lên làm tổng thống họ sẽ thay đổi. Các cố vấn kinh tế sẽ giải thích cho họ biết tự do mậu dịch là một nền tảng tạo ra sức mạnh của nước Mỹ. Thỏa ước Hợp tác Xuyên Thái Bình Dương (Trans-Pacific Partnership) sẽ không biến mất sau khi nước Mỹ bàu tổng thống mới vào cuối năm nay!
Không có nhận xét nào :
Đăng nhận xét

markdown:
Bốn ứng cử viên tổng thống dẫn đầu hai đảng lớn đều có khuynh hướng chống thỏa ước mậu dịch Hợp tác Xuyên Thái Bình Dương (Trans-Pacific Partnership, TPP), trong đó có Việt Nam mà không có Trung Quốc. Các ông Donald Trump và Ted Cruz chống tự do mậu dịch nói chung, với những lời lẽ hùng hồn nhất, hoàn toàn trái ngược với chủ trương cố hữu của đảng Cộng Hòa, nhưng họ chú ý nhất tới Trung Quốc và Mexico. Bên đảng Dân Chủ, ông Bernie Sanders là người theo “chủ nghĩa xã hội” tất nhiên chống mậu dịch tự do; nhưng bà Hillary Clinton cũng không đồng ý với thỏa hiệp TPP mà chính quyền Barack Obama đã ký kết. Nếu một trong bốn vị này lên làm tổng thống Mỹ năm 2017, liệu thỏa hiệp TPP có bị bỏ xó hay không? Có lẽ chúng ta không cần lo lắng quá. Vì vào năm 2008, khi vận động tranh cử, Nghị sĩ Obama cũng chống tự do mậu dịch; nhưng sau đó chính phủ ông đã vận động cho thỏa hiệp TPP thành hình, và đang tiến hành một thỏa hiệp Xuyên Đại Tây Dương sâu và rộng hơn nữa.
Trong mùa tranh cử, các ứng cử viên đều phải chiều theo ý những người đang mất việc vì hàng nhập cảng khiến nhiều xí nghiệp Mỹ đóng cửa, hoặc vì các công ty đem công việc ra nước ngoài làm rẻ hơn. Các công đoàn đều chống tự do mậu dịch, cho nên ông Sanders chỉ trích TPP mạnh nhất, ông nói: “Chúng ta cần những hiệp ước mậu dịch đem lợi ích cho công nhân và người tiêu thụ, chứ không chỉ lợi cho ban giám đốc các đại công ty liên quốc!” Bà Hillary Clinton sợ ông Sanders chiếm mất phiếu của công đoàn, cũng phụ họa với luận điệu úp mở, dè dặt hơn: “Tôi vẫn tin vào mục tiêu một thỏa hiệp mậu dịch mạnh mẽ và công bằng trong chiến lược rộng lớn quốc tế cũng như quốc nội, như tôi vẫn tin tưởng như vậy khi làm ngoại trưởng.” Nhưng bà lại nói thêm: “Dựa trên những điều tôi biết thì tôi không thể ủng hộ thỏa hiệp (TPP) hiện nay.”
Ông Trump được nhiều người ủng hộ khi giải thích tại sao nhiều người mất việc: “Họ không có việc làm vì Trung Quốc lấy hết việc, vì Mexico lấy hết việc! Họ lấy hết công việc của chúng ta!” Ông Trump nói rõ ràng sẽ đánh thuế 45% trên hàng nhập cảng từ Trung Quốc.
Lúc đều, ông Curuz mới nghe đã phản công, đặt câu hỏi: “Làm sao các bạn có thể bàu cho một ông tổng thống đòi đánh thuế 45% trên những cái tã khi bạn cần mua tã lót cho con, trên quần áo khi bạn cần mua quần áo?”
Tuy nhiên, ông Cruz cuối cùng lại nói giống ông Trump. Trong cuộc tranh luận giữa các ứng cử viên Cộng Hòa, khi được hỏi về TPP, ông Cruz nói: “Mậu dịch quốc tế giết chúng ta!” (we’re getting killed in international trade); vì chính quyền hiện nay không bảo vệ công nhân, họ đưa công việc làm ra nước ngoài. Một cách cụ thể, ông Cruz đề nghị, “chúng ta cần một kế hoạch thuế khóa, như tôi đã đề nghị, kế hoạch này nó không đánh thuế hàng xuất cảng, nó đánh thuế hàng nhập cảng, nó sẽ mang trở về nước Mỹ hàng triệu công việc làm với lương bổng cao.”
Nhưng đánh thuế trên hàng nhập cảng từ Trung Quốc và Mexico thì các nước này sẽ trả đũa, họ cũng đánh thuế nhập trên hàng Mỹ. Công ty nghiên cứu kinh tế Moody đã phân tích, kết luận rằng kinh tế Mỹ sẽ giảm mất 4.6% vào năm 2019 nếu hai nước trên đánh thuế trả đũa. Nước Mỹ sẽ mất 7 triệu công việc làm, tỷ lệ thất nghiệp sẽ lên tới 9.5% vào giữa năm 2019; và ngân sách quốc gia sẽ khiếm hụt thêm 60%. Nếu hai nước trên không trả đũa thì tỷ lệ tăng trưởng của kinh tế Mỹ cũng giảm xuống số không, và hơn 3 triệu công việc làm cũng sẽ mất.
Ông Donald Trump giải thích tại sao tự do mậu dịch làm thiệt hại nước Mỹ, ông nói: “Tự do mậu dịch tuyệt vời (wonderful) đối với những người khôn (smart people, ý nói những người trong chính quyền). Nhưng chúng ta không có những người khôn. Chúng ta có những người ngốc (stupid), những người bị các nhóm quyền lợi tư chi phối.”
Nói cả guồng máy chính quyền Mỹ, từ hàng thế kỷ nay, chỉ toàn những người ngốc, thật khó tin. Nước Mỹ xưa nay vẫn đề cao mậu dịch tự do. Một quy tắc của kinh tế tư bản, từ Adam Smith đã nhận thấy, là loài người chỉ trao đổi khi hai bên đều có lợi. Sức mạnh của nước Mỹ là do kinh tế tự do, tạo cơ hội đồng đều cho tất cả mọi người. Vì người ta tin rằng dân Mỹ nhờ sống tự do cho nên nhiều sáng kiến, nhiều nhà kinh doanh táo bạo hơn, cuối cùng có mậu dịch tự do thì người Mỹ sẽ được lợi.
Một sự thật mà các ứng cử viên tổng thống không nói ra, là nước Mỹ không hề có một thỏa ước tự do mậu dịch với Trung Quốc. Chính phủ Obama vẫn không cho Trung Cộng tham dự TPP mặc dù nó mang tên Xuyên Thái Bình Dương. Hàng Trung Quốc tràn ngập vào Mỹ từ năm 2001, vì năm đó Bắc Kinh đã gia nhập WTO, Tổ chức Thương mại Thế giới. Trước năm 2001, chính phủ Mỹ có thể đánh thuế hàng Trung Quốc tùy ý. Năm 2000, số hàng nhập cảng từ Trung Quốc chỉ chiếm 1% tổng sản lượng nội địa (GDP) của Mỹ, năm 2015 đã tăng lên thành 2.7%.
Nhưng giới tiêu thụ ở Mỹ được hưởng lợi nhờ hàng rẻ mua từ Trung Quốc. Giá quần áo bây giờ vẫn rẻ như giá năm 1986. Đồ đạc trong nhà rẻ như năm 1980. Người ta đã tính ra, trong năm 2008, trung bình mỗi người Mỹ được lợi 250 đô la nhờ nhập cảng hàng Trung Quốc. Những người được lợi nhất là dân nghèo, còn dân khá giả không mua hàng Trung Quốc. Số khiếm hụt mậu dịch giữa Mỹ và Trung Quốc chỉ phản ảnh tình trạng dân Trung Hoa làm nhiều mà hưởng ít, trong khi dân Mỹ thường tiêu tiền thoải mái, có khi chi tiêu nhiều hơn số tiền kiếm được. Dân Trung Hoa bị chính quyền “cưỡng bách tiết kiệm,” còn dân Mỹ được khuyến khích tiêu thụ!
Từ năm 2005 đến 2014, hàng Mỹ xuất cảng sang Trung Quốc tăng 200%, dẫn đầu là máy bay, xe hơi, và nông sản. Năm 2010, khi chính phủ Obama bán 6.4 tỷ mỹ kim vũ khí cho Đài Loan, Trung Cộng đe dọa sẽ trả đũa, phong tỏa các công ty sản xuất các hỏa tiễn và phi cơ này. Nhưng sau đó họ vẫn tiếp tục mua máy bay của hãng Boeing; một nửa máy bay đang dùng ở Trung Quốc do Boeing làm, vẫn cần mua đồ thay thế.
Nhiều xí nghiệp chế tạo ở Mỹ phải đóng cửa, phần lớn vì kỹ thuật đã lỗi thời đang được thay thế bởi những xí nghiệp dùng kỹ thuật mới, cũng do Mỹ sáng chế. Chỉ có một phần nhỏ đóng cửa vì bị hàng Trung Quốc cạnh tranh. Một cuộc nghiên cứu tính ra rằng từ năm 1999 đến 2011, số công việc trong công nghiệp chế tạo ở Mỹ bị xóa bỏ là 5.5 triệu thì số công việc mất vì bị hàng nhập cảng từ Trung Quốc chỉ chừng một triệu. Giả thiết mỗi đô la mua hàng Trung Quốc làm mất một đô la mua hàng do công nhân Mỹ làm ra, một cuộc nghiên cứu khác thấy từ năm 2000 đến 2007, trong số trung bình mỗi năm484,000 công việc bị xóa bỏ thì con số mất vì nhập cảng hàng Trung Quốc chỉ có 188,000. Số còn lại là do kỹ thuật thay đổi. Trong cùng thời gian đó, nước Mỹ mỗi tháng có 5 triệu người Mỹ mất việc và 5.1 triệu người bắt đầu việc làm mới. Ảnh hưởng của hàng nhập cảng trên thị trường lao động thực ra không lớn như người ta tưởng.
Ngay cả khi các xí nghiệp đem công việc đưa sang các nước nghèo làm, thì nhiều người Mỹ cũng được lợi, vì họ vẫn làm những công việc cần kỹ thuật cao. Khi một món hàng bán giá rẻ nhờ được lắp ráp ở Trung Quốc, Việt Nam hay Malysia thì công ty sẽ bán được nhiều hơn. Những công nhân của công ty này ở Mỹ sẽ được trả lương cao hơn, trong khi họ làm những công việc cao cấp không thể đưa ra nước ngoài. Một máy điện thoại di động iPhone ráp ở Trung Quốc chỉ mang lại cho người Trung Hoa 1% của giá bán, trong khi hơn 50% trả cho những người làm cho công ty Apple ở Mỹ, trong đó có các kỹ sư nghiên cứu, thiết kế và vẽ kiểu cái máy này.
Tại sao những lời lẽ chống tự do mậu dịch lại thu hút được nhiều cử tri, khiến cả bốn ứng cử viên trong hai đảng đều hô hào cùng một luận điệu như vậy?
Lý do chính là những lợi ích mà tự do mậu dịch đem lại không nhìn thấy dễ dàng. Những người được hưởng lợi trải rộng ra trong nhiều giới, tản mác nhiều nơi. Được lợi nhất là người tiêu thụ, rồi tới các xí nghiệp xuất cảng, các nhà cung cấp cho họ, và những công nhân nhiều khi không biết mình đang làm nguyên liệu hay bộ phận trong một món hàng hóa sẽ xuất cảng. Trong khi đó, những người thấy bị thiệt thòi vì hàng nhập cảng thì thường tập trung trong một số xí nghiệp, đặc biệt trong một số vùng, một số thành phố. Những thiệt thòi này rất dễ nhìn thấy, những người bị thiệt rất lớn tiếng khi than phiền.
Nhưng dù các ứng cử viên hô hào thế nào, khi lên làm tổng thống họ sẽ thay đổi. Các cố vấn kinh tế sẽ giải thích cho họ biết tự do mậu dịch là một nền tảng tạo ra sức mạnh của nước Mỹ. Thỏa ước Hợp tác Xuyên Thái Bình Dương (Trans-Pacific Partnership) sẽ không biến mất sau khi nước Mỹ bàu tổng thống mới vào cuối năm nay!
## Không có nhận xét nào :
## Đăng nhận xét


text:
Tuấn và Thanh đứng bên một ngọn đồi thấp, nơi đây hai người ngắm được bãi cát dài và biển của Nha Trang. Xa xa hòn đảo chập chùng và những ghe đánh cá thấp thoáng giữa trời nước mênh mông. Gió biển lồng lộng mang theo không khí trong lành, mát rượi. Hằng thế kỷ qua nơi nầy đã làm rung động biết bao tâm hồn nghệ sĩ và được người dân ưu ái tặng cho cái tên rất là thơ — Miền Thùy Dương Cát Trắng.
Tuấn nói:
— Cát Nha Trang trắng quá, nước biển trong và xanh hơn vùng Địa Trung Hải.
Thanh hỏi Tuấn:
— Anh có muốn về đây sống luôn không?
Tuấn trả lời:
— Nơi nào đất lành thì chim sẽ đậu. Em biết không, những năm lưu lạc xứ người anh không nghĩ rằng mình có thể trụ lại bất cứ nơi nào, nếu không có chị em và mấy cháu ở Châu Âu thì anh cũng không về đó làm gì.
— Em nghe chị Hai nói, chỉ sẽ không về đây nữa.
— Đó là cơn giận nhứt thời, chớ là người thì ai quên được nơi chôn nhau cắt rún.
— Chị còn giận ba, má?
— Giận thì giận thương thì thương.
Thanh khúc khích cười:
— Việt Kiều mà cũng biết hát quan họ à.
— Có nghe chớ không có hát, nhưng đó cũng là tâm trạng của chị Hai em, nếu không thương ba má và các em thì làm sao chị Hai em chịu cực chịu khổ, mùa đông tuyết lạnh cũng như mùa hè nắng nóng, mỗi ngày đạp xe hàng chục cây số đi làm dành dụm tiền gởi về nuôi cả gia đình ngót hơn chục năm qua.
— Em biết, nhưng sau chuyến về lần đó chị có than phiền chuyện gia đình với anh không?
— Than phiền thì lúc nào cũng có, nhưng cần nên lập lại không?
— Em thấy cần và em muốn hiểu vì sao hơn mười năm qua chị không về đây nữa, trong khi đó chị nói với em chị đi du ngoạn hết nước nầy sang nước kia.
Tuấn nhớ cách đây hơn mười năm Thu nghe tin ba bịnh hấp hối, cô tức tốc xin nghỉ việc, ôm hai đứa nhỏ từ Âu Châu bay về cho kịp chịu tang. Nhưng khi về tới nhà thì Thu chưng hửng, không thấy ba bịnh hoạn gì hết. Hỏi, thì ông cười xoà và nói tỉnh bơ:
— Ba nhớ con và hai đứa cháu ngoại của ba nên nói như vậy để con về.
— Trời đất! Bộ ba tưởng từ Âu Châu về đây giống như từ trung tâm Nha Trang về xóm Bóng vậy sao.
Tuy có hơi bực mình nhưng Thu nghĩ, vì thương nhớ con, cháu ba mới làm chuyện thiếu suy nghĩ như vậy. Thôi thì coi như một chuyến về thăm quê cũng được.
Niềm vui trở lại quê nhà chỉ được mấy ngày đầu. Những ngày sau đó Thu cảm thấy bị tù túng, đi đâu cũng có người kèm theo, không có thời gian nào rảnh hết. Má thì kêu lại than thở, không có vàng đeo để đi đám tiệc cho nở mày nở mặt với người ta, buộc lòng Thu phải lấy sợi dây chuyền của mình đưa cho má đeo. Ba thì than chiếc xe mua cho năm năm trước đã cũ chạy không còn êm nữa, thấy vậy Thu cũng móc tiền ra cho ba đổi xe mới. Em út, cháu chít đứa vài chục, đứa một trăm. Ăn ở nhà cha mẹ mà ngày nào cô cũng phải bỏ tiền túi đi chợ, về mới tuần đầu đã hết hai ngàn đô. Ở Âu châu cả gia đình đi nghỉ hè ngủ khách sạn, ăn nhà hàng hai tuần lễ cũng chưa hết chừng đó tiền. Cho nên chuyện tiền bạc Thu phải dè dặt trước mặt mọi người, mỗi lần cô xem lại tiền của mình mà cô phải len lén như sợ kẻ gian ngoài chợ rình móc túi. Bực mình nhưng biết nói làm sao. Có lần cô lưu ý ba không nên đi đá gà và phung phí tiền bạc, thì ông gắt lên:
— Cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng, con nuôi cha mẹ tính tháng tính ngày.
Công ơn cha mẹ là trời biển ai lại không biết, cô cũng đã có hai đứa con rồi, và cô cũng biết làm mẹ là trời biển như thế nào. Tại sao ba, má không nghĩ lại coi, người làm cha mẹ có xứng đáng hay không? Từ ngày gả Thu theo chồng ba má tưởng té xuống hầm vàng hay sao mà không chịu theo nghề đánh cá nữa và cũng không chịu làm ăn gì hết để cho tinh thần lẫn thể xác bịnh hoạn đến đỗi khô khan tình cảm con người. Ngày trước gia đình nghèo cha mẹ nuôi con cho ăn gì thì con ăn nấy, mặc áo quần vá chùm vá đụp con cũng không dám phàn nàn. Tới tuổi dậy thì không có áo nịt ngực, ra đường bị con trai đi theo dòm mắc cỡ tê người cũng không dám than, mơ ước có chiếc áo dài nhưng biết nhà nghèo cô cũng không dám hỏi. Gia tài riêng của Thu chỉ có hai bộ quần áo mới. Bây giờ nhà cửa khang trang, xe hai ba chiếc, nhưng vẫn còn than thiếu thốn, nếu Thu không cung cấp cho xài thì hâm he bán đồ bán đạc trong nhà. Lần nào về quê tiền túi hết sạch, nữ trang mất đi vài món. Khi trở ra cô có cảm tưởng như bị kẻ gian trấn lột.
Biết vậy, nhưng giờ đây trong hoàn cảnh này Tuấn không muốn nói chuyện dài dòng, nhứt là những chuyện như vầy nó đã tràn lan trong xã hội chớ đâu riêng gì gia đình Thu. Anh nói ngắn gọn:
— Chị Hai em không về quê là muốn giữ hình ảnh đẹp của ba má hồi lúc nhà còn nghèo. Nhưng thôi, chuyện không vui nói làm gì?
— Em muốn biết anh có ý kiến gì về chuyện nầy không?
— Theo anh thì thời gian có đi chớ không có lại. Chuyện qua thì qua rồi, chuyện tới thì chưa biết. Còn ý kiến, thì nói gì đây? Anh đã đi khắp năm châu và đã chứng kiến con người ở những nước nghèo nàn lạc hậu, từ người giàu có tới người nghèo rớt mồng tơi, ai cũng tham lam, lọc lừa giống như nhau. Có điều anh chỉ hơi buồn cho cái thời buổi gì mà kỳ cục, từ trong nhà ra ngoài đường, riết rồi không biết phải tin ai.
— Cuộc sống càng ngày càng vô nghĩa phải không anh?
— Không nên bi quan như vậy, mình cũng có thể cho nó một ý nghĩa để sống chớ?
— Em chưa hiểu ý anh.
— Nghĩa là chúng ta vẫn đi, đứng, nằm, ngồi và hít thở...
— Đơn giản quá hả anh?
— Nhưng rắc rối lắm, thôi bỏ qua chuyện nầy, mình đi vô phố chơi một lát, em còn phải về cho kịp lo cơm cho thằng Hùng. Còn anh, anh cũng phải ra dịch vụ gọi điện về cho chị Hai em, sau đó anh về nhà ba má, hình như ba muốn nói với anh chuyện gì đó.
Mặt Thanh u buồn:
— Nhưng...
Tuấn chận:
— Không nhưn nhuỵ gì hết, đi chơi không nói chuyện nhà nữa.
Tuấn chỉ tay dọc theo bãi biển trước mặt:
— Em thấy không, quê vợ anh đẹp đâu thua gì những thành phố biển bên Châu Âu.
Tuấn và Thanh men vào khu hàng quán ven biển. Xa xa ngoài giải nước xanh những chiếc mô-tô-nước và vài chiếc ca-nô phả sóng vẽ lên mặt nước những đường bọt trắng ngoằn ngoèo. Trong bãi cạn lưa thưa người bơi lội, phần đông người da trắng bận đồ tắm nằm trên những chiếc ghế màu trong những chòi lá.
Thanh nói:
— Em nghe chị Hai nói, bãi biển Salau bên Tây Ban Nha rất giống Nha Trang.
— Xa quê lâu năm, chị em tưởng tượng ra mà nói vậy chớ Salau làm sao sánh bằng nơi đây.
— Thiệt vậy hả anh?
— Thiệt mà, Nha Trang sang trọng hơn Salau nhiều. Theo anh nghĩ cũng vì Nha Trang Tây quá Tây nên không hấp dẫn cho du khách Âu Mỹ.
— Nghĩa là sao?
— Nghĩa là những khách du lịch sành điệu của tây phương đi du lịch thắng cảnh để tìm những nét đặc thù của xứ xở mình đặt chưn tới. Thức ăn trong khách sạn nơi đây cũng thịt bò bít tết, tôm hùm, phó mát dâm bông..., những món nầy không cần bay từ Âu Châu qua đây tìm ăn. Tuy Nha Trang có vài món đặc sản như gỏi sứa, yến sào..., nhưng không thể nào thu hút được khách du lịch có tánh hiếu kỳ.
— Anh nói làm em hết tự hào Nha Trang của mình rồi.
— Em phải tự hào chớ, ít ra nó cũng thu hút được khách du lịch trong nước, em không thấy sao, du khách từ Sài Gòn mỗi ngày đổ ra nườm nượp và người Việt ở nước ngoài về cũng ra thăm Nha Trang. Anh thích buổi chiều nơi đây, người trong phố đổ xô xuống tắm biển đông nghẹt. Nếu ông tây bà đầm nào tới một lần không thích thì họ có thể đi một khu du lịch khác ngoài Khánh Hòa hoặc lân cận Nha Trang, nơi đó cũng có rất nhiều cảnh thiên nhiên.
— Anh quảng cáo du lịch?
— Anh muốn nói về vùng đất mình yêu thích vậy thôi.
— Vậy anh nói thử nghe, anh thích chỗ nào.
— Lần đầu anh ra Nha Trang, chị Hai em và các bạn có dẫn anh đi những con suối trên lưng chừng núi ngoài Vạn Thắng, cho nên mỗi khi nhớ về quê vợ thì anh nhớ tới những thác nước thiên nhiên tươi mát. Nhứt là dãy núi Phước Hà đứng mỗi góc thấy hình dáng thay đổi khác nhau rất là ngoạn mục. Có lần anh ra Ninh Hoà nhìn dãy núi Phước Sơn thấy mây choàng đỉnh núi anh có thể hình dung ra “Mây Hòn Hèo” và cũng có theo chị Hai em ra Tu Bông, nhờ hứng gió mùa hè mà anh biết gió Lào nóng như thế nào và anh hiểu được tại sao có danh từ Tụ Phong và câu vè “Gió Tu Hoa.”
Thanh cười thành tiếng:
— Một bài vè có sáu câu(*) chỉ đặc tính cho sáu địa danh, anh biết mới có hai nhưng sai một.
— Vậy sao, sai chỗ nào?
— Hòn Hèo không có mây bay hay mây choàng đỉnh núi, đây là một loại cây, cây mây. Mây ở đây lâu năm nên cọng bự và cứng, người ta lấy về làm cây hèo rất tốt nên có câu vè “Mây Hòn Hèo”.
— Vậy sao?
— Còn bốn nơi kia anh muốn biết không?
— Có thời gian anh sẽ đi cho biết, nhưng chắc không tới Đồng Lớn vì tánh anh rất sợ ma.
— Cọp không sợ, anh lại sợ ma.
Tuấn cười khôi hài:
— Sợ bẩm sinh mà, tuy nhiên anh đọc đâu đó có viết, nơi Đồng Lớn ngày xưa là một bãi chiến trường, có nhiều người chết oan, những hồn oan không đầu thai được hoá ra ma, vất vơ vất vưởng, quấy phá những người qua lại trong vùng.
— Anh là khách phương xa mà biết như vậy cũng là nhiều.Vậy thì cuối tuần nầy em đưa anh đi suối.
Tuấn nói:
— Hôm nay thứ ba rồi, vậy thì tính như vầy đi, chiều nay anh về nhà ba má ở đó chơi một ngày, ngày mốt anh ra thăm cậu, mợ và mấy cháu ở Vạn Giả và đi xem vịnh Vân Phong. Sau đó ghé nhà em rồi mình lên suối chơi.
*
Nhà Thanh nằm trên bờ ruộng không xa đường xe lửa, nhìn ra thấy quốc lộ một, nhìn vào thấy đoạn cuối của dãy Trường Sơn. Chồng Thanh đã bỏ cô lúc thằng Hùng còn lẫm chẫm đi, từ đó tới giờ vợ chồng Tuấn phải cưu mang luôn hai mẹ con. Trong gia đình chỉ còn có Thanh là người hiểu biết. Cô không bao giờ hỏi xin tiền vợ chồng Tuấn, nhà nghèo cô tần tảo bán buôn nuôi con. Năm nay Hùng được mười bốn tuổi và đã lên trung học. Về đây Tuấn thích ở lại với hai mẹ con Thanh hơn. Nhà cửa đơn sơ nhưng sạch sẽ gọn gàng, ăn uống rau cải, dưa cà, tuy đạm bạc nhưng thức ăn, nhẹ nhàng, tinh khiết và nói chuyện với Thanh thoải mái vì cô rất thành thật và hiểu biết nhiều.
Hồi trưa Tuấn và Thanh đi chơi trên suối. Hai anh em leo lên phía trên nguồn, tìm đoạn suối sạch sẽ, ít người. Họ dừng lại một bụi cây mà trước đây đã có nhiều người tới ngồi, nên được dọn trống như một cái nhà chòi của mấy đứa trẻ chơi. Sau khi để đồ đạc vô ‘chòi’, để giữ cho nước ngọt khỏi bị nóng, Tuấn đem mấy lon nước bỏ vô một khe nhỏ bên bờ suối nơi nước có đủ độ mát. Sau đó hai người đi xuống suối ngồi ngâm mình bên một tảng đá. Tuấn nói:
— Từ dưới leo lên tới đây nóng đổ mồ hôi, được ngâm mình xuống nước mát, thật tuyệt vời.
Thanh nói:
— Người Tây thích phơi nắng còn người mình thì sợ nắng ăn, da đen nên tìm những nơi mát mẻ.
— Buổi trưa người ta tụ lại hết trên nầy, hèn nào bãi biển vắng hoe.
— Có nhiều người cũng bắt chước Tây ra bãi biển nằm phơi vài lần, bị lột da hoặc bị đen thui, sợ quá không dám phơi nữa.
— Người Tây ở nơi ít ánh nắng mặt trời, thiếu vitamine D nên họ mới tìm ánh nắng, vì trong ánh nắng có vitamine D bồi bổ cho da, ngoài ra họ cũng thích nước da ngâm ngâm cho dáng người thêm mạnh mẽ và cho mọi người biết mình đã từng đi du lịch đó đây, nhưng khi phơi nắng họ thoa kem chống nắng cho da không bị cháy. Còn người Việt thấy Tây làm gì thì làm theo chớ không chịu tìm hiểu chuyện làm có thích hợp với mình hay không. Cũng như tắm bùn vậy, thấy người Nhựt tắm người mình cũng bắt chước nhưng không chịu tìm hiểu nguyên nhân tại sao người Nhựt tắm bùn. Nơi nào cũng có tánh điạ phương riêng, ngay trong nước Nhựt có nhiều nơi người ta đâu chịu tắm bùn.
— Theo anh những người lên đây là hợp lý?
— Nếu không thì họ lên đây làm gì?
— Anh với em cũng hợp lý?
— Đương nhiên rồi.
— Anh thấy ở đây con người ta sống với thiên nhiên nhiều hơn người Tây Phương.
Lúc đó phía dưới nguồn có một đám con gái bận đồ tắm đùa giỡn tạt nước nhau tung toé trông đẹp mắt vô cùng. Tuấn đi vô chòi lấy máy chụp hình ra chụp. Chụp xong mấy cô gái anh định cất máy, chợt thấy Thanh ngồi cao lên chiếc áo mỏng ôm sát thân hình dựa lưng vô tảng đá. Trên bờ suối cây rừng san sát nhau, không một bóng người, thân hình Thanh hài hoà với thiên nhiên trông rất là hoang dã. Anh quay máy nhắm ngay cảnh trước mặt nhán hai ba cái. Bất ngờ làm Thanh giựt mình hụp người xuống nước. Anh đi tới kêu cô leo lên tảng đá đứng, ngồi làm kiểu cho anh chụp thêm vài bô nữa. Sau đó anh lại khe suối lấy hai lon Cocacola đem lại đưa cho Thanh một lon, hai người ngồi bên nhau vừa uống vừa bấm hình lại xem. Máy điện tử chụp hình rõ quá, Thanh phát hiện ra cô không bận nịt ngực nên chiếc áo mỏng dán sát vô người trông rõ cặp ngực tròn như trái bầu treo phía trước và lộ rõ hai núm vú thâm đen. Cô chỉ vô máy nói:
— Cái nầy kỳ quá, anh bấm bỏ đi.
— Đâu, đẹp đó chớ, quả là gái một con trông mòn con mắt.
— Mòn còn đỡ, anh móc mắt liệng đi.
— Tại em có ý tà nên mới kêu anh móc mắt.
Thanh chỉ tay lên giữa trán Tuấn:
— Anh cũng biết Kinh Thánh?
Không đợi Tuấn trả lời, cô nói tiếp:
— Chị Hai nói hồi trước về anh chụp hình mấy chị bạn của chị cũng sexy như vầy.
— Ban đầu chị Hai em cũng thấy kỳ, đòi anh bỏ hết mấy bức hình chụp mấy cô bạn trên suối nhưng bây giờ chị thích lắm và định rửa thêm gởi cho mấy cô bạn. — Còn trẻ, đẹp nên chụp hình dành về già xem lại cho vui, chớ chờ già khú rồi chụp cho ma coi.
Thanh cười rất tự nhiên và nhìn xuống ngực mình:
— Em cũng già rồi đẹp gì nữa.
— Em đẹp đâu thua gì các sơn nữ trẻ, bên Âu Mỹ mùa hè nhiều bà già vú móm nhăn nheo giống như vú con bò già hết sữa, vậy mà cũng xuống nằm phơi trên bãi cát.
Thanh không nói thêm, cô đứng lên đi về chòi lấy chiếc khăn choàng lên vai và đi lại ngồi cạnh bên Tuấn.
— Em lạnh?
— Không anh, em sợ ngồi một lát nắng đốt cháy da.
— Anh có chai kem chống nắng để anh lấy thoa cho em.
Tuấn qua chòi mở giỏ lấy chai kem đi lại, kêu Thanh day qua cho anh thoa kem lên lưng. Vừa thoa kem cho Thanh anh vừa nói:
— Hình như người Việt Nam mình ít dùng kem chống nắng.
— Có chớ anh nhưng người giàu mới xài, anh nghĩ coi mua gánh bán bưng như em, hoặc những người làm cỏ, gặt mướn thì làm sao dám xài một chai kem giá mấy chục ngàn đồng.
— Vậy mà anh tưởng người mình không quen xài kem.
— Anh nói người Việt mình ưa học theo Tây mà, mấy chuyện nầy sao bỏ qua được, thoa kem không bổ da cũng cho người ta biết mình giàu và sang giống Tây.
— Vậy anh thoa cho em rồi đó trông em có giống Tây chút nào không.
Tuấn đưa chai kem qua cho Thanh:
— Em tự thoa đi.
Thanh day lại ngã mình nằm ngửa ra tảng đá:
— Sẵn thoa thì anh thoa luôn cho em.
Anh thấy em giống Tây rồi đó, nhưng hồi nãy chỉ nhìn vô hình thôi em đòi móc mắt anh liệng bỏ, bây giờ đụng vào chắc phải chặt luôn cánh tay quá.
Thanh ngồi bật dậy nhéo lên vai Tuấn một cái thiệt mạnh rồi giựt lấy chai kem vén áo vừa thoa lên ngực, lên bụng vừa nói:
— Tới ngày Chúa phán xét những người trên thế gian tay, chưn, mắt, môi, mũi, lưỡi sẽ bị thẻo trụi lủi hết.
— Bỏ tất cả vô cối quết nhuyễn nhừ như tương còn chưa thấy gì nói chi tới tay, chưn, mắt, môi, mũi, lưỡi.
— Thà một lần như vậy còn hơn sống chẳng được gì.
— Em còn ngon như vậy mà thằng Phong không biết thưởng thức, thiệt là thằng ngu.
Chợt nhiên Thanh day qua trừng mắt nhìn Tuấn:
— Anh...
Cô định nói gì đó nhưng ngưng lại, rồi kéo khăn trải lên tảng đá và nằm xuống.
Tuấn cũng nằm xuống cạnh bên, nói:
— Nằm phơi một lát rồi thu xếp đồ đạc, mình còn đi đón thằng Hùng là vừa.
Từ lúc trên suối về không hiểu sao, thái độ Thanh thay đổi hẳn. Cô trầm ngâm như suy nghĩ chuyện gì lung lắm. Về nhà tắm rửa thay áo quần màu trắng, cô đốt nhang bàn thờ. Không biết cô thờ ai mà không thấy hình, tượng gì hết. Chỉ thấy vài cuốn kinh Phật để cạnh bên bình bông và lư hương đầy chưn nhang. Sau khi đốt nhang cắm lên bàn thờ, cô quỳ xuống, hai gót chưn kê hai mông, hai tay để lên hai bắp đùi đầu cúi xuống, tóc xoã dài xuống lưng. Thấy cảnh tôn nghiêm quá, Tuấn bèn đi ra ngồi lên chiếc võng mắc hai đầu trên thân hai cây dừa phía sau nhà. Tuấn ngồi đu đưa trên võng nhìn hoàng hôn êm đềm trùm lên đồi núi. Chợt thằng Hùng đi ra nhờ anh chỉ nó nói vài câu chào hỏi bằng tiếng Anh. Thấy vậy anh mới hỏi nó:
— Con có muốn học tiếng Anh không?
Mắt nó sáng ngời:
— Con thích lắm nhưng không có tiền đóng học phí.
— Dượng sẽ cho con.
Nhìn thằng nhỏ như cánh chim non chập chững tập bay và thèm biết cảnh trời cao đất rộng. Tuấn nhớ bữa trước anh ghé nhà cậu ba, cậu ấy đãi anh một tiệc linh đình, sau đó cậu nói, nếu có khoảng hai chục ngàn đô cậu ấy sẽ làm giàu bằng cách nuôi tôm hùm. Và hỏi Tuấn có thể giúp cậu không.
— Dĩ nhiên là không, Tuấn nói, cộng hết tài sản nhà tui lại cũng chưa có tới chừng đó tiền, thì lấy đâu ra mà giúp cho cậu.
Bữa tiệc linh đình nhưng có lẽ vì câu nói này nên kết cuộc không được vui vẻ cho lắm.
Tuấn vuốt đầu thằng Hùng, chỉ có mấy đứa nhỏ tâm hồn còn trong trắng, anh sẽ bàn với Thanh cố gắng vun trồng cho nó nên một người đàng hoàng. Anh nói với Hùng:
— Chuyện học hành của con, một lát nữa dượng sẽ bàn với má con, học sinh ngữ phải tới trường lớp đàng hoàng chớ học như vầy ra đường nói bậy nói bạ người ta cười.
Hùng dạ nhỏ một tiếng và mặt nó rạng rỡ một niềm vui.
Đêm xuống ánh trăng mỏng manh như chiếc đèn cong hình lưỡi liềm hoà cùng những vì sao toả ánh sáng yếu ớt trùm lên những mái nhà lá trên bờ ruộng. Thanh tay xách chiếc đôn từ trong nhà đi ra, cô đặt chiếc đôn và ngồi xuống trước mặt hai dượng cháu. Cô nói với thằng Hùng:
— Con vô nhà học bài, xong rồi đi ngủ, để má với dượng nói chuyện.
Thằng nhỏ ngoan ngoãn, đứng dậy khoanh tay chào Tuấn rồi đi vô nhà.
— Lâu lắm nhà không có hơi đàn ông, có anh nhà ấm lại.
— Vậy sao em không bước thêm bước nữa?
— Em thương cho thằng Hùng và tội nghiệp anh Phong.
— Thằng Hùng thương thì phải rồi. Còn thằng Phong bỏ em chớ đâu phải em bỏ nó đâu mà tội nghiệp.
— Anh không hiểu anh Phong đâu, cũng tại ba má mà ảnh bỏ đi.
— Ba má làm gì nó?
— Anh coi, trong thời buổi kinh tế khó khăn, ảnh làm không ra tiền, nghèo khổ chúng em cũng cắn răng chớ không dám hỏi nhờ ai hết. Ba má không giúp tụi em gì thì thôi còn nói nầy nói nọ, mỗi lần anh chị gởi tiền về cho tụi em, em ra lấy thì ba má cứ so sánh giữa anh Phong và anh để nói hành nói tỏi riết rồi sau nầy tụi em nghe anh chị gởi tiền về cho, tụi em cũng không dám ra nhà ba má lấy nữa.
Nói tới đây Thanh gục mặt xuống hai đầu gối khóc.
Tuấn chờ cho cô dịu xuống, anh mới nói:
— Ba, má vô lý thật.
— Nhớ lại nhiều chuyện làm em khóc hoài. Trước khi gả chị Hai cho anh tuy nhà nghèo, nhưng ba má thương tụi em lắm, trên thuận dưới hoà, gia đình lúc nào cũng rộn rã tiếng cười rất là vui vẻ. Một trái xoài xẻ ra cũng chia đều cho mỗi đứa, có khi ba má phải nhịn phần mình cho con cái ăn. Khi mưa dông kéo về, nhà bị dột, chị em trong nhà đứa xách thau hứng chỗ nầy, đứa xách thùng hứng chỗ kia, rồi ngồi co ro trong góc nhà chờ mưa tạnh.
— Nhưng chẳng lẽ vì chuyện nầy mà Phong lại bỏ em?
— Hồi sanh thằng Hùng ảnh không làm ra tiền, buộc lòng ảnh ra hỏi mượn má, má nói sao anh biết không?
— Sao?
— Má nói, hồi đó biết mầy tệ như vầy tao gả con Thanh ra nước ngoài cho nó sướng thân. Tánh anh Phong cực khổ sao cũng được, nhưng ảnh không thể chịu được sự sỉ nhục của gia đình. Anh buồn quá trở về nhà bán miếng đất của ba ảnh để lại cho ảnh, lấy tiền giao hết cho em rồi trong đêm đó ảnh bỏ ảnh đi.
— Nhưng Phong nó đi đâu?
— Ảnh đi biệt cả năm sau mới gởi thư về cho em. Trong thư ảnh nói, ảnh tu trong một ngôi chùa ở Huế nhưng ảnh không cho em biết là chùa nào.
— Cũng tại anh cưới chị Hai em mà gia đình em đổ vỡ, nhưng em có dự định gì tương lai cho mẹ con em không?
— Nếu em tái giá chắc anh Phong buồn lắm và tội cho thằng Hùng sống với dượng ghẻ biết có được sung sướng không.
— Theo anh nghĩ, nếu Phong đi tu thiệt thì nó sẽ vui khi hay tin em lấy chồng.
— Anh Phong khuyên em nên noi theo gương công nương Yasodhara.
— Qui y như nó luôn hả? Cái thằng kỳ cục, xuầt gia rồi mà còn lo lắng nhiều quá thì bao giờ mới thành chánh quả. Nhưng công nương Yasodhara ngày xưa sống trong hoàng cung, có người hầu kẻ hạ. Còn em với thằng Hùng sống nơi đồng không mông quạnh như vầy, ngoại trừ em biến nơi đây thành một cái am và em là một ni cô thật sự, chớ sống tiên không ra tiên tục không ra tục thì cũng khó cho em.
— Theo anh nói thì trong hai cách sống em nên chọn một?
— Dĩ nhiên, em chọn ra đường rồi thì em mới có hướng đi.
— Trước kia anh thấy chuyện gia đình làm chị Hai em khổ sở mặt mày lúc nào cũng cau có, đôi khi cộc cằn với anh vô cớ, hai đứa cháu em còn nhỏ xíu mà bị nó la chửi hoài, có lúc bị chị em đánh đòn. Gia đình cứ xào xáo hoài, cũng chỉ vì ba cái tiền bạc gởi nhiều gởi ít. Anh chán quá, đôi lần anh định bỏ đi, nhưng nghĩ lại anh đi rồi và ở bên nhà ba má có thay đổi được gì và gánh nặng lại trút lên mình chị Hai thêm và còn hai đứa nhỏ nữa, không có anh tụi nó lớn lên sẽ ra sao. Thay vì bỏ đi, anh ở lại nhà tìm cách dìu dắt chị em vượt qua trong lúc khó khăn. Bây giờ mọi chuyện coi như tạm ổn rồi anh cũng thấy yên tâm.
— Phải chi anh Phong nghĩ như anh thì ảnh đâu có bỏ em.
— Mỗi người có cách nghĩ khác nhau, Phong đi tu mấy năm rồi.
— Lúc thằng Hùng lên bốn tuổi.
Mười năm trôi qua, có lẽ Phong đã lên hàng đại đức.
— Nếu một đại đức hoàn tục trở về sống với em thì em nghĩ sao?
Thanh ngẩn người:
— Chuyện nầy trước tới giờ em chưa nghĩ tới.
— Vậy thì nghĩ thử coi.
— Anh Phong khuyên nên em nên tĩnh tâm, giữ năm giới của đạo Phật, nhưng nhiều lúc ngồi một mình trong căn nhà giữa đồng không mông quạnh như vầy em thấy buồn khủng khiếp.
— Nếu em chịu không được sự cô đơn thì coi ai thương mình thật lòng thì làm đám cưới với họ. Em đâu cần phải đi tu, sống ngoài đời em vẫn giữ được những giới cấm của nhà Phật.
Thấy không khí có vẻ nghiêm trang Tuấn khôi hài:
— Còn nước còn cái như em mà vô chùa thì sẽ làm mấy ông sư điên đảo hết tâm thần.
— Cái anh nầy.
— Nhưng yêu đương là chuyện riêng tư của em thì em tự tính lấy. Phần anh, anh định nhận thằng Hùng làm con nuôi, anh chị sẽ lo cho nó ăn học. Em nghĩ thế nào?
— Dượng, dì thì cũng như cha, mẹ anh tính như vậy cũng được, nhưng anh chị lo cho ba, má, còn lo cho mẹ con em nữa có gánh nặng lắm không?
— Không sao, mấy người lớn vô dụng cho họ ăn để chờ chết, từ đây trở đi anh dồn tâm trí lo cho những đứa nhỏ, thằng Hùng cũng như con anh, hai chị nó bên bển có gì thì ở đây nó có nấy, chúng nó cần được săn sóc dạy dỗ thành một một người sống có tình có nghĩa, đừng để chúng dẫm theo cách sống của những con người đầu óc tối tăm mà tánh tình thì tham lam và bịp bợm không ai bằng.
Một hồi còi xe lửa vang dội núi rừng làm hai người im lặng hồi lâu. Tuấn nói:
— Kèn xe lửa lúc nào nghe cũng buồn.
Thanh nói:
— Chuyến tàu từ Hà Nội vào Thành Phố.
Ngày xưa nghe hai tiếng Hà Nội anh tưởng chừng xa thăm thẳm, bây giờ anh thấy gần xịt.
— Lần sau anh đưa chị em ra Hà Nội chơi.
— Lần sau là bao lâu?
— Tùy hoàn cảnh thôi.
— Anh có định về đây ở không?
— Đất lành thì chim đậu.
— Đất ở đây rất lành nhưng nhiều thợ săn quá sợ không giữ nổi cánh chim bạt ngàn như anh.
— Đúng hay sai gì thì cũng là quê hương.
— Chớ không phải nơi nào có tự do nơi đó mới là quê hương sao?
— Anh nghĩ, người nào nói ra câu đó thì người đó sẽ không bao giờ có được một quê hương thật sự.
Cơn gió thoáng ngang Tuấn nghe người thấm lạnh, anh nói:
— Khuya rồi, em vô lấy chiếc nóp anh để bên góc buồng đem ra cho anh rồi em vô ngủ đi.
— Anh vô nhà ngủ, em đã giăng mùng cho anh ở phía trước, càng về khuya sương xuống càng nhiều, nằm ngoài nầy ướt hết.
— Không sao đâu, chiếc nóp của anh có thể ngủ được ngoài mưa, huống hồ chi mấy thuở mới ngủ được ngủ giữa núi đồi đồng ruộng, thêm chút sương ướt cho thắm đượm tình quê.
Thanh đứng lên đi vô nhà lấy chiếc nóp cuốn tròn trong chiếc túi nylong đem ra đưa cho Tuấn, cô nói:
— Anh không nghe em, anh ngủ ở đây sáng bịnh thì hết về thành phố.
— Hết về thì ở lại chơi với mẹ con em thêm một ngày nữa, lo gì.
Thanh vừa trở vô nhà vừa càu nhàu:
— Nghệ sĩ mười người hết chín đầu óc luôn lúc nào cũng có vấn đề.
Bao nhiêu năm sống căng thẳng trên các thành phố Tây Phương, lắm khi những tiếng động của công xưởng, xe cộ làm anh mất ngủ, nay trở về được nằm giữa đồng ruộng, núi đồi của quê hương đất nước, lòng anh êm ả vô cùng, anh bắt đầu đều hoà hơi thở theo tiếng kêu rỉ rả của côn trùng và đi vào giấc ngủ nhẹ nhàng không mộng mị...
Chú Thích:
* Khánh Hòa có sáu câu vè nói lên đặc tính sáu nơi :
Mây Hòn Hèo.
Heo Đất Đỏ.
Mưa Đồng Cọ.
Gió Tu Hoa.
Cọp ổ Gà.
Ma Đồng Lớn.
Không có nhận xét nào :
Đăng nhận xét

markdown:
Tuấn và Thanh đứng bên một ngọn đồi thấp, nơi đây hai người ngắm được bãi cát dài và biển của Nha Trang. Xa xa hòn đảo chập chùng và những ghe đánh cá thấp thoáng giữa trời nước mênh mông. Gió biển lồng lộng mang theo không khí trong lành, mát rượi. Hằng thế kỷ qua nơi nầy đã làm rung động biết bao tâm hồn nghệ sĩ và được người dân ưu ái tặng cho cái tên rất là thơ — Miền Thùy Dương Cát Trắng.
Tuấn nói:
— Cát Nha Trang trắng quá, nước biển trong và xanh hơn vùng Địa Trung Hải.
Thanh hỏi Tuấn:
— Anh có muốn về đây sống luôn không?
Tuấn trả lời:
— Nơi nào đất lành thì chim sẽ đậu. Em biết không, những năm lưu lạc xứ người anh không nghĩ rằng mình có thể trụ lại bất cứ nơi nào, nếu không có chị em và mấy cháu ở Châu Âu thì anh cũng không về đó làm gì.
— Em nghe chị Hai nói, chỉ sẽ không về đây nữa.
— Đó là cơn giận nhứt thời, chớ là người thì ai quên được nơi chôn nhau cắt rún.
— Chị còn giận ba, má?
— Giận thì giận thương thì thương.
Thanh khúc khích cười:
— Việt Kiều mà cũng biết hát quan họ à.
— Có nghe chớ không có hát, nhưng đó cũng là tâm trạng của chị Hai em, nếu không thương ba má và các em thì làm sao chị Hai em chịu cực chịu khổ, mùa đông tuyết lạnh cũng như mùa hè nắng nóng, mỗi ngày đạp xe hàng chục cây số đi làm dành dụm tiền gởi về nuôi cả gia đình ngót hơn chục năm qua.
— Em biết, nhưng sau chuyến về lần đó chị có than phiền chuyện gia đình với anh không?
— Than phiền thì lúc nào cũng có, nhưng cần nên lập lại không?
— Em thấy cần và em muốn hiểu vì sao hơn mười năm qua chị không về đây nữa, trong khi đó chị nói với em chị đi du ngoạn hết nước nầy sang nước kia.
Tuấn nhớ cách đây hơn mười năm Thu nghe tin ba bịnh hấp hối, cô tức tốc xin nghỉ việc, ôm hai đứa nhỏ từ Âu Châu bay về cho kịp chịu tang. Nhưng khi về tới nhà thì Thu chưng hửng, không thấy ba bịnh hoạn gì hết. Hỏi, thì ông cười xoà và nói tỉnh bơ:
— Ba nhớ con và hai đứa cháu ngoại của ba nên nói như vậy để con về.
— Trời đất! Bộ ba tưởng từ Âu Châu về đây giống như từ trung tâm Nha Trang về xóm Bóng vậy sao.
Tuy có hơi bực mình nhưng Thu nghĩ, vì thương nhớ con, cháu ba mới làm chuyện thiếu suy nghĩ như vậy. Thôi thì coi như một chuyến về thăm quê cũng được.
Niềm vui trở lại quê nhà chỉ được mấy ngày đầu. Những ngày sau đó Thu cảm thấy bị tù túng, đi đâu cũng có người kèm theo, không có thời gian nào rảnh hết. Má thì kêu lại than thở, không có vàng đeo để đi đám tiệc cho nở mày nở mặt với người ta, buộc lòng Thu phải lấy sợi dây chuyền của mình đưa cho má đeo. Ba thì than chiếc xe mua cho năm năm trước đã cũ chạy không còn êm nữa, thấy vậy Thu cũng móc tiền ra cho ba đổi xe mới. Em út, cháu chít đứa vài chục, đứa một trăm. Ăn ở nhà cha mẹ mà ngày nào cô cũng phải bỏ tiền túi đi chợ, về mới tuần đầu đã hết hai ngàn đô. Ở Âu châu cả gia đình đi nghỉ hè ngủ khách sạn, ăn nhà hàng hai tuần lễ cũng chưa hết chừng đó tiền. Cho nên chuyện tiền bạc Thu phải dè dặt trước mặt mọi người, mỗi lần cô xem lại tiền của mình mà cô phải len lén như sợ kẻ gian ngoài chợ rình móc túi. Bực mình nhưng biết nói làm sao. Có lần cô lưu ý ba không nên đi đá gà và phung phí tiền bạc, thì ông gắt lên:
— Cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng, con nuôi cha mẹ tính tháng tính ngày.
Công ơn cha mẹ là trời biển ai lại không biết, cô cũng đã có hai đứa con rồi, và cô cũng biết làm mẹ là trời biển như thế nào. Tại sao ba, má không nghĩ lại coi, người làm cha mẹ có xứng đáng hay không? Từ ngày gả Thu theo chồng ba má tưởng té xuống hầm vàng hay sao mà không chịu theo nghề đánh cá nữa và cũng không chịu làm ăn gì hết để cho tinh thần lẫn thể xác bịnh hoạn đến đỗi khô khan tình cảm con người. Ngày trước gia đình nghèo cha mẹ nuôi con cho ăn gì thì con ăn nấy, mặc áo quần vá chùm vá đụp con cũng không dám phàn nàn. Tới tuổi dậy thì không có áo nịt ngực, ra đường bị con trai đi theo dòm mắc cỡ tê người cũng không dám than, mơ ước có chiếc áo dài nhưng biết nhà nghèo cô cũng không dám hỏi. Gia tài riêng của Thu chỉ có hai bộ quần áo mới. Bây giờ nhà cửa khang trang, xe hai ba chiếc, nhưng vẫn còn than thiếu thốn, nếu Thu không cung cấp cho xài thì hâm he bán đồ bán đạc trong nhà. Lần nào về quê tiền túi hết sạch, nữ trang mất đi vài món. Khi trở ra cô có cảm tưởng như bị kẻ gian trấn lột.
Biết vậy, nhưng giờ đây trong hoàn cảnh này Tuấn không muốn nói chuyện dài dòng, nhứt là những chuyện như vầy nó đã tràn lan trong xã hội chớ đâu riêng gì gia đình Thu. Anh nói ngắn gọn:
— Chị Hai em không về quê là muốn giữ hình ảnh đẹp của ba má hồi lúc nhà còn nghèo. Nhưng thôi, chuyện không vui nói làm gì?
— Em muốn biết anh có ý kiến gì về chuyện nầy không?
— Theo anh thì thời gian có đi chớ không có lại. Chuyện qua thì qua rồi, chuyện tới thì chưa biết. Còn ý kiến, thì nói gì đây? Anh đã đi khắp năm châu và đã chứng kiến con người ở những nước nghèo nàn lạc hậu, từ người giàu có tới người nghèo rớt mồng tơi, ai cũng tham lam, lọc lừa giống như nhau. Có điều anh chỉ hơi buồn cho cái thời buổi gì mà kỳ cục, từ trong nhà ra ngoài đường, riết rồi không biết phải tin ai.
— Cuộc sống càng ngày càng vô nghĩa phải không anh?
— Không nên bi quan như vậy, mình cũng có thể cho nó một ý nghĩa để sống chớ?
— Em chưa hiểu ý anh.
— Nghĩa là chúng ta vẫn đi, đứng, nằm, ngồi và hít thở...
— Đơn giản quá hả anh?
— Nhưng rắc rối lắm, thôi bỏ qua chuyện nầy, mình đi vô phố chơi một lát, em còn phải về cho kịp lo cơm cho thằng Hùng. Còn anh, anh cũng phải ra dịch vụ gọi điện về cho chị Hai em, sau đó anh về nhà ba má, hình như ba muốn nói với anh chuyện gì đó.
Mặt Thanh u buồn:
— Nhưng...
Tuấn chận:
— Không nhưn nhuỵ gì hết, đi chơi không nói chuyện nhà nữa.
Tuấn chỉ tay dọc theo bãi biển trước mặt:
— Em thấy không, quê vợ anh đẹp đâu thua gì những thành phố biển bên Châu Âu.
Tuấn và Thanh men vào khu hàng quán ven biển. Xa xa ngoài giải nước xanh những chiếc mô-tô-nước và vài chiếc ca-nô phả sóng vẽ lên mặt nước những đường bọt trắng ngoằn ngoèo. Trong bãi cạn lưa thưa người bơi lội, phần đông người da trắng bận đồ tắm nằm trên những chiếc ghế màu trong những chòi lá.
Thanh nói:
— Em nghe chị Hai nói, bãi biển Salau bên Tây Ban Nha rất giống Nha Trang.
— Xa quê lâu năm, chị em tưởng tượng ra mà nói vậy chớ Salau làm sao sánh bằng nơi đây.
— Thiệt vậy hả anh?
— Thiệt mà, Nha Trang sang trọng hơn Salau nhiều. Theo anh nghĩ cũng vì Nha Trang Tây quá Tây nên không hấp dẫn cho du khách Âu Mỹ.
— Nghĩa là sao?
— Nghĩa là những khách du lịch sành điệu của tây phương đi du lịch thắng cảnh để tìm những nét đặc thù của xứ xở mình đặt chưn tới. Thức ăn trong khách sạn nơi đây cũng thịt bò bít tết, tôm hùm, phó mát dâm bông..., những món nầy không cần bay từ Âu Châu qua đây tìm ăn. Tuy Nha Trang có vài món đặc sản như gỏi sứa, yến sào..., nhưng không thể nào thu hút được khách du lịch có tánh hiếu kỳ.
— Anh nói làm em hết tự hào Nha Trang của mình rồi.
— Em phải tự hào chớ, ít ra nó cũng thu hút được khách du lịch trong nước, em không thấy sao, du khách từ Sài Gòn mỗi ngày đổ ra nườm nượp và người Việt ở nước ngoài về cũng ra thăm Nha Trang. Anh thích buổi chiều nơi đây, người trong phố đổ xô xuống tắm biển đông nghẹt. Nếu ông tây bà đầm nào tới một lần không thích thì họ có thể đi một khu du lịch khác ngoài Khánh Hòa hoặc lân cận Nha Trang, nơi đó cũng có rất nhiều cảnh thiên nhiên.
— Anh quảng cáo du lịch?
— Anh muốn nói về vùng đất mình yêu thích vậy thôi.
— Vậy anh nói thử nghe, anh thích chỗ nào.
— Lần đầu anh ra Nha Trang, chị Hai em và các bạn có dẫn anh đi những con suối trên lưng chừng núi ngoài Vạn Thắng, cho nên mỗi khi nhớ về quê vợ thì anh nhớ tới những thác nước thiên nhiên tươi mát. Nhứt là dãy núi Phước Hà đứng mỗi góc thấy hình dáng thay đổi khác nhau rất là ngoạn mục. Có lần anh ra Ninh Hoà nhìn dãy núi Phước Sơn thấy mây choàng đỉnh núi anh có thể hình dung ra “Mây Hòn Hèo” và cũng có theo chị Hai em ra Tu Bông, nhờ hứng gió mùa hè mà anh biết gió Lào nóng như thế nào và anh hiểu được tại sao có danh từ Tụ Phong và câu vè “Gió Tu Hoa.”
Thanh cười thành tiếng:
— Một bài vè có sáu câu(*) chỉ đặc tính cho sáu địa danh, anh biết mới có hai nhưng sai một.
— Vậy sao, sai chỗ nào?
— Hòn Hèo không có mây bay hay mây choàng đỉnh núi, đây là một loại cây, cây mây. Mây ở đây lâu năm nên cọng bự và cứng, người ta lấy về làm cây hèo rất tốt nên có câu vè “Mây Hòn Hèo”.
— Vậy sao?
— Còn bốn nơi kia anh muốn biết không?
— Có thời gian anh sẽ đi cho biết, nhưng chắc không tới Đồng Lớn vì tánh anh rất sợ ma.
— Cọp không sợ, anh lại sợ ma.
Tuấn cười khôi hài:
— Sợ bẩm sinh mà, tuy nhiên anh đọc đâu đó có viết, nơi Đồng Lớn ngày xưa là một bãi chiến trường, có nhiều người chết oan, những hồn oan không đầu thai được hoá ra ma, vất vơ vất vưởng, quấy phá những người qua lại trong vùng.
— Anh là khách phương xa mà biết như vậy cũng là nhiều.Vậy thì cuối tuần nầy em đưa anh đi suối.
Tuấn nói:
— Hôm nay thứ ba rồi, vậy thì tính như vầy đi, chiều nay anh về nhà ba má ở đó chơi một ngày, ngày mốt anh ra thăm cậu, mợ và mấy cháu ở Vạn Giả và đi xem vịnh Vân Phong. Sau đó ghé nhà em rồi mình lên suối chơi.
*
Nhà Thanh nằm trên bờ ruộng không xa đường xe lửa, nhìn ra thấy quốc lộ một, nhìn vào thấy đoạn cuối của dãy Trường Sơn. Chồng Thanh đã bỏ cô lúc thằng Hùng còn lẫm chẫm đi, từ đó tới giờ vợ chồng Tuấn phải cưu mang luôn hai mẹ con. Trong gia đình chỉ còn có Thanh là người hiểu biết. Cô không bao giờ hỏi xin tiền vợ chồng Tuấn, nhà nghèo cô tần tảo bán buôn nuôi con. Năm nay Hùng được mười bốn tuổi và đã lên trung học. Về đây Tuấn thích ở lại với hai mẹ con Thanh hơn. Nhà cửa đơn sơ nhưng sạch sẽ gọn gàng, ăn uống rau cải, dưa cà, tuy đạm bạc nhưng thức ăn, nhẹ nhàng, tinh khiết và nói chuyện với Thanh thoải mái vì cô rất thành thật và hiểu biết nhiều.
Hồi trưa Tuấn và Thanh đi chơi trên suối. Hai anh em leo lên phía trên nguồn, tìm đoạn suối sạch sẽ, ít người. Họ dừng lại một bụi cây mà trước đây đã có nhiều người tới ngồi, nên được dọn trống như một cái nhà chòi của mấy đứa trẻ chơi. Sau khi để đồ đạc vô ‘chòi’, để giữ cho nước ngọt khỏi bị nóng, Tuấn đem mấy lon nước bỏ vô một khe nhỏ bên bờ suối nơi nước có đủ độ mát. Sau đó hai người đi xuống suối ngồi ngâm mình bên một tảng đá. Tuấn nói:
— Từ dưới leo lên tới đây nóng đổ mồ hôi, được ngâm mình xuống nước mát, thật tuyệt vời.
Thanh nói:
— Người Tây thích phơi nắng còn người mình thì sợ nắng ăn, da đen nên tìm những nơi mát mẻ.
— Buổi trưa người ta tụ lại hết trên nầy, hèn nào bãi biển vắng hoe.
— Có nhiều người cũng bắt chước Tây ra bãi biển nằm phơi vài lần, bị lột da hoặc bị đen thui, sợ quá không dám phơi nữa.
— Người Tây ở nơi ít ánh nắng mặt trời, thiếu vitamine D nên họ mới tìm ánh nắng, vì trong ánh nắng có vitamine D bồi bổ cho da, ngoài ra họ cũng thích nước da ngâm ngâm cho dáng người thêm mạnh mẽ và cho mọi người biết mình đã từng đi du lịch đó đây, nhưng khi phơi nắng họ thoa kem chống nắng cho da không bị cháy. Còn người Việt thấy Tây làm gì thì làm theo chớ không chịu tìm hiểu chuyện làm có thích hợp với mình hay không. Cũng như tắm bùn vậy, thấy người Nhựt tắm người mình cũng bắt chước nhưng không chịu tìm hiểu nguyên nhân tại sao người Nhựt tắm bùn. Nơi nào cũng có tánh điạ phương riêng, ngay trong nước Nhựt có nhiều nơi người ta đâu chịu tắm bùn.
— Theo anh những người lên đây là hợp lý?
— Nếu không thì họ lên đây làm gì?
— Anh với em cũng hợp lý?
— Đương nhiên rồi.
— Anh thấy ở đây con người ta sống với thiên nhiên nhiều hơn người Tây Phương.
Lúc đó phía dưới nguồn có một đám con gái bận đồ tắm đùa giỡn tạt nước nhau tung toé trông đẹp mắt vô cùng. Tuấn đi vô chòi lấy máy chụp hình ra chụp. Chụp xong mấy cô gái anh định cất máy, chợt thấy Thanh ngồi cao lên chiếc áo mỏng ôm sát thân hình dựa lưng vô tảng đá. Trên bờ suối cây rừng san sát nhau, không một bóng người, thân hình Thanh hài hoà với thiên nhiên trông rất là hoang dã. Anh quay máy nhắm ngay cảnh trước mặt nhán hai ba cái. Bất ngờ làm Thanh giựt mình hụp người xuống nước. Anh đi tới kêu cô leo lên tảng đá đứng, ngồi làm kiểu cho anh chụp thêm vài bô nữa. Sau đó anh lại khe suối lấy hai lon Cocacola đem lại đưa cho Thanh một lon, hai người ngồi bên nhau vừa uống vừa bấm hình lại xem. Máy điện tử chụp hình rõ quá, Thanh phát hiện ra cô không bận nịt ngực nên chiếc áo mỏng dán sát vô người trông rõ cặp ngực tròn như trái bầu treo phía trước và lộ rõ hai núm vú thâm đen. Cô chỉ vô máy nói:
— Cái nầy kỳ quá, anh bấm bỏ đi.
— Đâu, đẹp đó chớ, quả là gái một con trông mòn con mắt.
— Mòn còn đỡ, anh móc mắt liệng đi.
— Tại em có ý tà nên mới kêu anh móc mắt.
Thanh chỉ tay lên giữa trán Tuấn:
— Anh cũng biết Kinh Thánh?
Không đợi Tuấn trả lời, cô nói tiếp:
— Chị Hai nói hồi trước về anh chụp hình mấy chị bạn của chị cũng sexy như vầy.
— Ban đầu chị Hai em cũng thấy kỳ, đòi anh bỏ hết mấy bức hình chụp mấy cô bạn trên suối nhưng bây giờ chị thích lắm và định rửa thêm gởi cho mấy cô bạn. — Còn trẻ, đẹp nên chụp hình dành về già xem lại cho vui, chớ chờ già khú rồi chụp cho ma coi.
Thanh cười rất tự nhiên và nhìn xuống ngực mình:
— Em cũng già rồi đẹp gì nữa.
— Em đẹp đâu thua gì các sơn nữ trẻ, bên Âu Mỹ mùa hè nhiều bà già vú móm nhăn nheo giống như vú con bò già hết sữa, vậy mà cũng xuống nằm phơi trên bãi cát.
Thanh không nói thêm, cô đứng lên đi về chòi lấy chiếc khăn choàng lên vai và đi lại ngồi cạnh bên Tuấn.
— Em lạnh?
— Không anh, em sợ ngồi một lát nắng đốt cháy da.
— Anh có chai kem chống nắng để anh lấy thoa cho em.
Tuấn qua chòi mở giỏ lấy chai kem đi lại, kêu Thanh day qua cho anh thoa kem lên lưng. Vừa thoa kem cho Thanh anh vừa nói:
— Hình như người Việt Nam mình ít dùng kem chống nắng.
— Có chớ anh nhưng người giàu mới xài, anh nghĩ coi mua gánh bán bưng như em, hoặc những người làm cỏ, gặt mướn thì làm sao dám xài một chai kem giá mấy chục ngàn đồng.
— Vậy mà anh tưởng người mình không quen xài kem.
— Anh nói người Việt mình ưa học theo Tây mà, mấy chuyện nầy sao bỏ qua được, thoa kem không bổ da cũng cho người ta biết mình giàu và sang giống Tây.
— Vậy anh thoa cho em rồi đó trông em có giống Tây chút nào không.
Tuấn đưa chai kem qua cho Thanh:
— Em tự thoa đi.
Thanh day lại ngã mình nằm ngửa ra tảng đá:
— Sẵn thoa thì anh thoa luôn cho em.
Anh thấy em giống Tây rồi đó, nhưng hồi nãy chỉ nhìn vô hình thôi em đòi móc mắt anh liệng bỏ, bây giờ đụng vào chắc phải chặt luôn cánh tay quá.
Thanh ngồi bật dậy nhéo lên vai Tuấn một cái thiệt mạnh rồi giựt lấy chai kem vén áo vừa thoa lên ngực, lên bụng vừa nói:
— Tới ngày Chúa phán xét những người trên thế gian tay, chưn, mắt, môi, mũi, lưỡi sẽ bị thẻo trụi lủi hết.
— Bỏ tất cả vô cối quết nhuyễn nhừ như tương còn chưa thấy gì nói chi tới tay, chưn, mắt, môi, mũi, lưỡi.
— Thà một lần như vậy còn hơn sống chẳng được gì.
— Em còn ngon như vậy mà thằng Phong không biết thưởng thức, thiệt là thằng ngu.
Chợt nhiên Thanh day qua trừng mắt nhìn Tuấn:
— Anh...
Cô định nói gì đó nhưng ngưng lại, rồi kéo khăn trải lên tảng đá và nằm xuống.
Tuấn cũng nằm xuống cạnh bên, nói:
— Nằm phơi một lát rồi thu xếp đồ đạc, mình còn đi đón thằng Hùng là vừa.
Từ lúc trên suối về không hiểu sao, thái độ Thanh thay đổi hẳn. Cô trầm ngâm như suy nghĩ chuyện gì lung lắm. Về nhà tắm rửa thay áo quần màu trắng, cô đốt nhang bàn thờ. Không biết cô thờ ai mà không thấy hình, tượng gì hết. Chỉ thấy vài cuốn kinh Phật để cạnh bên bình bông và lư hương đầy chưn nhang. Sau khi đốt nhang cắm lên bàn thờ, cô quỳ xuống, hai gót chưn kê hai mông, hai tay để lên hai bắp đùi đầu cúi xuống, tóc xoã dài xuống lưng. Thấy cảnh tôn nghiêm quá, Tuấn bèn đi ra ngồi lên chiếc võng mắc hai đầu trên thân hai cây dừa phía sau nhà. Tuấn ngồi đu đưa trên võng nhìn hoàng hôn êm đềm trùm lên đồi núi. Chợt thằng Hùng đi ra nhờ anh chỉ nó nói vài câu chào hỏi bằng tiếng Anh. Thấy vậy anh mới hỏi nó:
— Con có muốn học tiếng Anh không?
Mắt nó sáng ngời:
— Con thích lắm nhưng không có tiền đóng học phí.
— Dượng sẽ cho con.
Nhìn thằng nhỏ như cánh chim non chập chững tập bay và thèm biết cảnh trời cao đất rộng. Tuấn nhớ bữa trước anh ghé nhà cậu ba, cậu ấy đãi anh một tiệc linh đình, sau đó cậu nói, nếu có khoảng hai chục ngàn đô cậu ấy sẽ làm giàu bằng cách nuôi tôm hùm. Và hỏi Tuấn có thể giúp cậu không.
— Dĩ nhiên là không, Tuấn nói, cộng hết tài sản nhà tui lại cũng chưa có tới chừng đó tiền, thì lấy đâu ra mà giúp cho cậu.
Bữa tiệc linh đình nhưng có lẽ vì câu nói này nên kết cuộc không được vui vẻ cho lắm.
Tuấn vuốt đầu thằng Hùng, chỉ có mấy đứa nhỏ tâm hồn còn trong trắng, anh sẽ bàn với Thanh cố gắng vun trồng cho nó nên một người đàng hoàng. Anh nói với Hùng:
— Chuyện học hành của con, một lát nữa dượng sẽ bàn với má con, học sinh ngữ phải tới trường lớp đàng hoàng chớ học như vầy ra đường nói bậy nói bạ người ta cười.
Hùng dạ nhỏ một tiếng và mặt nó rạng rỡ một niềm vui.
Đêm xuống ánh trăng mỏng manh như chiếc đèn cong hình lưỡi liềm hoà cùng những vì sao toả ánh sáng yếu ớt trùm lên những mái nhà lá trên bờ ruộng. Thanh tay xách chiếc đôn từ trong nhà đi ra, cô đặt chiếc đôn và ngồi xuống trước mặt hai dượng cháu. Cô nói với thằng Hùng:
— Con vô nhà học bài, xong rồi đi ngủ, để má với dượng nói chuyện.
Thằng nhỏ ngoan ngoãn, đứng dậy khoanh tay chào Tuấn rồi đi vô nhà.
— Lâu lắm nhà không có hơi đàn ông, có anh nhà ấm lại.
— Vậy sao em không bước thêm bước nữa?
— Em thương cho thằng Hùng và tội nghiệp anh Phong.
— Thằng Hùng thương thì phải rồi. Còn thằng Phong bỏ em chớ đâu phải em bỏ nó đâu mà tội nghiệp.
— Anh không hiểu anh Phong đâu, cũng tại ba má mà ảnh bỏ đi.
— Ba má làm gì nó?
— Anh coi, trong thời buổi kinh tế khó khăn, ảnh làm không ra tiền, nghèo khổ chúng em cũng cắn răng chớ không dám hỏi nhờ ai hết. Ba má không giúp tụi em gì thì thôi còn nói nầy nói nọ, mỗi lần anh chị gởi tiền về cho tụi em, em ra lấy thì ba má cứ so sánh giữa anh Phong và anh để nói hành nói tỏi riết rồi sau nầy tụi em nghe anh chị gởi tiền về cho, tụi em cũng không dám ra nhà ba má lấy nữa.
Nói tới đây Thanh gục mặt xuống hai đầu gối khóc.
Tuấn chờ cho cô dịu xuống, anh mới nói:
— Ba, má vô lý thật.
— Nhớ lại nhiều chuyện làm em khóc hoài. Trước khi gả chị Hai cho anh tuy nhà nghèo, nhưng ba má thương tụi em lắm, trên thuận dưới hoà, gia đình lúc nào cũng rộn rã tiếng cười rất là vui vẻ. Một trái xoài xẻ ra cũng chia đều cho mỗi đứa, có khi ba má phải nhịn phần mình cho con cái ăn. Khi mưa dông kéo về, nhà bị dột, chị em trong nhà đứa xách thau hứng chỗ nầy, đứa xách thùng hứng chỗ kia, rồi ngồi co ro trong góc nhà chờ mưa tạnh.
— Nhưng chẳng lẽ vì chuyện nầy mà Phong lại bỏ em?
— Hồi sanh thằng Hùng ảnh không làm ra tiền, buộc lòng ảnh ra hỏi mượn má, má nói sao anh biết không?
— Sao?
— Má nói, hồi đó biết mầy tệ như vầy tao gả con Thanh ra nước ngoài cho nó sướng thân. Tánh anh Phong cực khổ sao cũng được, nhưng ảnh không thể chịu được sự sỉ nhục của gia đình. Anh buồn quá trở về nhà bán miếng đất của ba ảnh để lại cho ảnh, lấy tiền giao hết cho em rồi trong đêm đó ảnh bỏ ảnh đi.
— Nhưng Phong nó đi đâu?
— Ảnh đi biệt cả năm sau mới gởi thư về cho em. Trong thư ảnh nói, ảnh tu trong một ngôi chùa ở Huế nhưng ảnh không cho em biết là chùa nào.
— Cũng tại anh cưới chị Hai em mà gia đình em đổ vỡ, nhưng em có dự định gì tương lai cho mẹ con em không?
— Nếu em tái giá chắc anh Phong buồn lắm và tội cho thằng Hùng sống với dượng ghẻ biết có được sung sướng không.
— Theo anh nghĩ, nếu Phong đi tu thiệt thì nó sẽ vui khi hay tin em lấy chồng.
— Anh Phong khuyên em nên noi theo gương công nương Yasodhara.
— Qui y như nó luôn hả? Cái thằng kỳ cục, xuầt gia rồi mà còn lo lắng nhiều quá thì bao giờ mới thành chánh quả. Nhưng công nương Yasodhara ngày xưa sống trong hoàng cung, có người hầu kẻ hạ. Còn em với thằng Hùng sống nơi đồng không mông quạnh như vầy, ngoại trừ em biến nơi đây thành một cái am và em là một ni cô thật sự, chớ sống tiên không ra tiên tục không ra tục thì cũng khó cho em.
— Theo anh nói thì trong hai cách sống em nên chọn một?
— Dĩ nhiên, em chọn ra đường rồi thì em mới có hướng đi.
— Trước kia anh thấy chuyện gia đình làm chị Hai em khổ sở mặt mày lúc nào cũng cau có, đôi khi cộc cằn với anh vô cớ, hai đứa cháu em còn nhỏ xíu mà bị nó la chửi hoài, có lúc bị chị em đánh đòn. Gia đình cứ xào xáo hoài, cũng chỉ vì ba cái tiền bạc gởi nhiều gởi ít. Anh chán quá, đôi lần anh định bỏ đi, nhưng nghĩ lại anh đi rồi và ở bên nhà ba má có thay đổi được gì và gánh nặng lại trút lên mình chị Hai thêm và còn hai đứa nhỏ nữa, không có anh tụi nó lớn lên sẽ ra sao. Thay vì bỏ đi, anh ở lại nhà tìm cách dìu dắt chị em vượt qua trong lúc khó khăn. Bây giờ mọi chuyện coi như tạm ổn rồi anh cũng thấy yên tâm.
— Phải chi anh Phong nghĩ như anh thì ảnh đâu có bỏ em.
— Mỗi người có cách nghĩ khác nhau, Phong đi tu mấy năm rồi.
— Lúc thằng Hùng lên bốn tuổi.
Mười năm trôi qua, có lẽ Phong đã lên hàng đại đức.
— Nếu một đại đức hoàn tục trở về sống với em thì em nghĩ sao?
Thanh ngẩn người:
— Chuyện nầy trước tới giờ em chưa nghĩ tới.
— Vậy thì nghĩ thử coi.
— Anh Phong khuyên nên em nên tĩnh tâm, giữ năm giới của đạo Phật, nhưng nhiều lúc ngồi một mình trong căn nhà giữa đồng không mông quạnh như vầy em thấy buồn khủng khiếp.
— Nếu em chịu không được sự cô đơn thì coi ai thương mình thật lòng thì làm đám cưới với họ. Em đâu cần phải đi tu, sống ngoài đời em vẫn giữ được những giới cấm của nhà Phật.
Thấy không khí có vẻ nghiêm trang Tuấn khôi hài:
— Còn nước còn cái như em mà vô chùa thì sẽ làm mấy ông sư điên đảo hết tâm thần.
— Cái anh nầy.
— Nhưng yêu đương là chuyện riêng tư của em thì em tự tính lấy. Phần anh, anh định nhận thằng Hùng làm con nuôi, anh chị sẽ lo cho nó ăn học. Em nghĩ thế nào?
— Dượng, dì thì cũng như cha, mẹ anh tính như vậy cũng được, nhưng anh chị lo cho ba, má, còn lo cho mẹ con em nữa có gánh nặng lắm không?
— Không sao, mấy người lớn vô dụng cho họ ăn để chờ chết, từ đây trở đi anh dồn tâm trí lo cho những đứa nhỏ, thằng Hùng cũng như con anh, hai chị nó bên bển có gì thì ở đây nó có nấy, chúng nó cần được săn sóc dạy dỗ thành một một người sống có tình có nghĩa, đừng để chúng dẫm theo cách sống của những con người đầu óc tối tăm mà tánh tình thì tham lam và bịp bợm không ai bằng.
Một hồi còi xe lửa vang dội núi rừng làm hai người im lặng hồi lâu. Tuấn nói:
— Kèn xe lửa lúc nào nghe cũng buồn.
Thanh nói:
— Chuyến tàu từ Hà Nội vào Thành Phố.
Ngày xưa nghe hai tiếng Hà Nội anh tưởng chừng xa thăm thẳm, bây giờ anh thấy gần xịt.
— Lần sau anh đưa chị em ra Hà Nội chơi.
— Lần sau là bao lâu?
— Tùy hoàn cảnh thôi.
— Anh có định về đây ở không?
— Đất lành thì chim đậu.
— Đất ở đây rất lành nhưng nhiều thợ săn quá sợ không giữ nổi cánh chim bạt ngàn như anh.
— Đúng hay sai gì thì cũng là quê hương.
— Chớ không phải nơi nào có tự do nơi đó mới là quê hương sao?
— Anh nghĩ, người nào nói ra câu đó thì người đó sẽ không bao giờ có được một quê hương thật sự.
Cơn gió thoáng ngang Tuấn nghe người thấm lạnh, anh nói:
— Khuya rồi, em vô lấy chiếc nóp anh để bên góc buồng đem ra cho anh rồi em vô ngủ đi.
— Anh vô nhà ngủ, em đã giăng mùng cho anh ở phía trước, càng về khuya sương xuống càng nhiều, nằm ngoài nầy ướt hết.
— Không sao đâu, chiếc nóp của anh có thể ngủ được ngoài mưa, huống hồ chi mấy thuở mới ngủ được ngủ giữa núi đồi đồng ruộng, thêm chút sương ướt cho thắm đượm tình quê.
Thanh đứng lên đi vô nhà lấy chiếc nóp cuốn tròn trong chiếc túi nylong đem ra đưa cho Tuấn, cô nói:
— Anh không nghe em, anh ngủ ở đây sáng bịnh thì hết về thành phố.
— Hết về thì ở lại chơi với mẹ con em thêm một ngày nữa, lo gì.
Thanh vừa trở vô nhà vừa càu nhàu:
— Nghệ sĩ mười người hết chín đầu óc luôn lúc nào cũng có vấn đề.
Bao nhiêu năm sống căng thẳng trên các thành phố Tây Phương, lắm khi những tiếng động của công xưởng, xe cộ làm anh mất ngủ, nay trở về được nằm giữa đồng ruộng, núi đồi của quê hương đất nước, lòng anh êm ả vô cùng, anh bắt đầu đều hoà hơi thở theo tiếng kêu rỉ rả của côn trùng và đi vào giấc ngủ nhẹ nhàng không mộng mị...
*Chú Thích:* ** ** Khánh Hòa có sáu câu vè nói lên đặc tính sáu nơi :* ** *Mây Hòn Hèo.* *Heo Đất Đỏ.* *Mưa Đồng Cọ.* *Gió Tu Hoa.* *Cọp ổ Gà.* *Ma Đồng Lớn.*
## Không có nhận xét nào :
## Đăng nhận xét

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Đánh giá - Góp ý
Nguồn tham khảo
Đánh dấu TL ưa thích
Nhặt tạm vào giỏ
Loại: Giáo trình-Bài giảng-Giáo án
Tác giả:
Chưa xác định
Nguồn gốc:
Trường Đại học Cần Thơ, 2008
Từ khoá: ô nhiễm môi trường đất trồng trọt phân bón thuốc trừ sâu
Chuyên ngành:
/ Nông - Lâm - Ngư nghiệp
Sơ lược:
Phần 1- Phân bón & sự ô nhiễm
Chương 1. Sơ lược về phân bón các yếu tố ảnh hưởng sự hấp phụ & chuyển hoá trong đất
Chương 2. Ô nhiểm đất do phân bón & biện pháp hạn chế
Phần 2- Nông dược & ô nhiễm đất
Chương 3. Đặc tính của nông dược (pesticides) và sự liên quan đến dư lượng của nó trong đất
Chương 4. Các tiến trình phân hũy nông dược trong đất
Chương 5. Tác động môi trường của nông dược & các biện pháp hạn chế ô nhiễm
Tài liệu tham khảo
Tổng kích thước gói: 451.5 kB
Nguồn tham khảo:
Bài giảng Ô nhiễm nước, giải pháp giảm thiểu ô nhiễm nước
Bài giảng Kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí
Kỹ thuật xử lý khí thải
Kiểm soát ô nhiễm không khí
Giáo trình Ô nhiễm không khí
Quản lý môi trường
Hoá học môi trường
Công nghệ vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp và xử lý ô nhiễm môi trường
Môi trường và Con người
Quản lý chất thải rắn sinh hoạt
Bệnh học môi trường
Quản lý chất thải nguy hại
Con người và môi trường
Vấn đề môi trường và sức khoẻ
Môi trường và con người
Bioplastics
Quan trắc môi trường không khí
Sức khỏe môi trường
Môi trường và Phát triển
Giáo trình Thổ nhưỡng học
Giáo trình Ô nhiễm môi trường
Giáo trình Kỹ thuật môi trường
Bài giảng Ô nhiễm không khí
Sức khỏe môi trường
Ô nhiễm môi trường (do ô tô gây ra)
Bài giảng Môi trường xây dựng
Chuyên đề: Mô hình chất lượng nước
Ô nhiễm không khí và Xử lý khí thải - Tập 3
Ô nhiễm không khí và Xử lý khí thải - Tập 2
Ô nhiễm nước và biện pháp xử lí
Các chất ô nhiễm trong không khí-đất-nước
Ô nhiễm không khí và Xử lý khí thải - Tập 1
Tiếng ồn và kỹ thuật kiểm soát
Ô nhiễm môi trường
Bài giảng Độc học môi trường
Bài giảng Hoá học môi trường
Cơ sở môi trường - Phần 2
Cơ sở môi trường đất, nước, không khí
Sinh thái nhân văn
Ô nhiễm tiếng ồn & Ô nhiễm phóng xạ
Giáo trình Độc học môi trường
Ôtô và ô nhiễm môi trường
Kỹ thuật môi trường
Bài giảng Phân tích hệ thống môi trường
Độc học môi trường
Độc chất hóa học
Bài giảng Đánh giá tác động môi trường
Giáo trình Quản lý môi trường
Một số phương pháp xử lý nước ô nhiễm
Tính toán nồng độ khí gây ô nhiễm từ nguồn thải do giao thông
Xác định khả năng tích luỹ sinh học (bioavailability) của một số kim loại nặng trong bùn lắng của kênh rạch
Xác định hàm lượng các nguyên tố As(III), As(V), Sb(III), Sb(V) và một số chỉ tiêu hóa lý trong mẫu nước sinh hoạt
Xây dựng chương trình nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường phục vụ cho công tác quản lý môi trường
Khả năng tích luỹ kim loại nặng ở cây rau
Hệ thống kiểm soát tự động mức độ ô nhiễm nước thải
Tổng hợp Cordierite bằng phương pháp hóa học
Nghiên cứu biến tính than hoạt tính làm vật liệu hấp phụ xử lý amoni và kim loại nặng trong nước
Nghiên cứu ứng dụng mô hình toán thích hợp hỗ trợ quản lý sử dụng hiệu quả tài nguyên nước lưu vực sông Bé
Nghiên cứu quá trình già hóa của vật liệu oxit sắt vô định hình
Đánh giá chất lượng môi trường đất một số vùng trồng cây công nghiệp bằng chỉ thị sinh học giun đất
Tính toán và thiết kế hệ thống xử lý nước thải nhà máy bia bằng phương pháp sinh học
Nghiên cứu các điều kiện xác định các dạng asen bằng phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử
Phân tích hiệu quả dự án xử lý và tái sử dụng chất thải
Nghiên cứu phương pháp động học trắc quang xác định hàm lượng nitrit trong mẫu nước ngầm và thực phẩm
Đánh giá tác động môi trường của nhà máy thuộc da quy mô nhỏ
Xử lý PAH trong khí thải bằng phương pháp ôxi hóa trên hệ xúc tác ôxit kim loại
Nghiên cứu lựa chọn hệ xúc tác CuO-Cr2O3/γ-Al2O3 để xử lý hơi Chloro benzene trong khí thải công nghiệp
Các biện pháp xử lý phân trong chăn nuôi heo an toàn sinh học
Nghiên cứu phương pháp phân tích vi lượng iot trong các đối tượng môi trường
Thiết kế hệ thống xử lý nước thải bệnh viện Giao thông Vận tải Đà Nẵng
Nghiên cứu khả năng hấp phụ VOCs của hỗn hợp γ- Al2O3-zeolit X.P1
Nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý môi trường
Thiết kế bể Aerotank xử lý nước thải công nghiệp sản xuất giấy
Nghiên cứu khả năng sinh khí sinh học của một số loại chất thải nông sản thực phẩm
Traitement des déchets d’élevage par la technique de biogaz
Thiết kế chế tạo khối chuyển đổi và xử lý thông tin từ đầu đo phục vụ điểm đo cảm nhận môi trường
Mathematical modeling analysis of floating bead biofilter
Thiết kế hệ thống xử lý nước thải từ sản xuất nước mắm
Chỉ thị sinh học
Thiết kế hệ thống xử lý nước thải phân xưởng mạ điện công suất 200 m3/ngày
Tính toán thiết kế trạm xử lý nước thải công ty cao su
Thiết kế lò đốt rác thải y tế nguy hại
Tháp địa lô
Nghiên cứu ảnh hưởng của BDKH đến sinh kế và súc khỏe của cộng đồng và đề xuất các giải pháp thích ứng
Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón hữu cơ sinh học AMI-AMI đến cây lúa và môi trường đất, nước trồng lúa tại tiền giang và Long An
Ảnh hưởng của việc sử dụng phân đạm đến khả năng tích lũy hàm lượng NO3-, NH4+ trong nước mặt và nước ngầm
Ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS trong công tác điều tra, theo dõi và quản lý thảm cây xanh, cây cổ thụ
Nghiên cứu khả năng xử lý nước thải tinh bột khoai mì bằng công nghệ Hybrid UASB - lọc kỵ khí
Nghiên cứu, thăm dò hiện trạng môi trường và đa dạng vi tảo vùng rừng ngập mặn
Ứng dụng phần mềm Waste quản lý chất thải rắn đô thị thành phố Đà Lạt
Nghiên cứu hiệu quả xử lý nước thải tinh bột khoai mì trên mô hình kỵ khí ABR và EGSB
Thiết kế hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải nhà máy chế biến tinh bột sắn
Thiết kế bộ điều khiển cho động cơ rung gõ trường lọc bụi tĩnh điện
Phân tích lựa chọn công nghệ và tính toán thiết kế công nghệ hệ thống xử lý nước thành phố du lịch
Thiết kế bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt
Tính toán thiết kế hệ thống xử lý nước thải khu thị xã 87000 dân
Xử lý nước thải trong chăn nuôi heo
Các hiện tượng ô nhiễm không khí và biện pháp kiểm soát, xử lý ô nhiễm không khí
Xanh hoá Công nghiệp: Vai trò mới của Cộng đồng, Thị trường và Chính phủ
Các phương pháp sinh học xử lý ô nhiễm môi trường do nuôi trồng thuỷ sản ven biển
Chất thải trong sản xuất giấy và khắc phục
Environmental Degradation and Transformation of Organic Chemicals
Tiêu chuẩn Việt Nam về "Phân loại chất thải rắn không nguy hại"
Air Quality Guidelines
Quality Assurance Handbook for Air Pollution Measurement Systems
Kiểm soát ô nhiễm tại các khu vực đông dân nghèo - Quyển 2
Kiểm soát ô nhiễm tại các khu vực đông dân nghèo - Quyển 1
Hướng dẫn kỹ thuật ứng dụng công nghệ cỏ Vetiver giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ môi trường
Water quality monitoring
Assessment or Sources of Air, Water, and Land Pollution - Part One
Sổ tay Thanh tra môi trường
Thiết kế, xây dựng và sử dụng bể tự hoại
Quy hoạch khu xử lý chất thải rắn cho 3 vùng Bắc, Trung và Nam
Một số phương pháp thường được sử dụng trong kinh tế môi trường để định giá giá trị môi trường
Hướng dẫn xây dựng định mức quan trắc chất lượng môi trường
Quan trắc Chất lượng Môi trường
200 câu hỏi về môi trường
Hệ thống Quản lý môi trường - Quy định và hướng dẫn sử dụng (TCVN ISO 14001:1998, ISO 14001:1996)
Việt Nam - Môi trường và cuộc sống
Chiến lược nâng cao nhận thức cộng đồng và truyền thông về môi trường
Environmental Engineering (4th ed.)
Các vườn quốc gia & khu bảo tồn thiên nhiên Việt Nam
Luật bảo vệ môi trường
Hướng dẫn thực tế về quản lý tốt các vấn đề môi trường và xã hội trong kinh doanh khách sạn
Đảm bảo bền vững về môi trường
Environmental Management on Climate Change
Environmental management systems Requirements with guidance for use (ISO 14001:2004)
Non Ferrous Metals Industries
Handbook of Media for Environmental Microbiology
Một số tiêu chuẩn môi trường
Cơ chế phát triển sạch
Chương trình mục tiêu Quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu
Environmental Planning for Small Communities
Environmental Chemistry
Adsorption, Ion Exchange and Catalysis - Design of Operations and Enviromental Applications
Enviromental chemistry
Hướng dẫn đánh giá tác động môi trường nuôi trồng thủy sản ven biển
Fundamentals of Air Pollution
Hướng dẫn về quản lý quan hệ khách hàng cho các doanh nghiệp quản lý nước thải ở Việt Nam
Công nghệ xử lý nước thải công nghiệp giấy
Hướng dẫn Kỹ thuật Đánh giá Tác động Môi trường (ĐTM) cho các Dự án Hạ tầng kỹ thuật đô thị
Analysis of Pesticides in Food and Environmental Samples
Đánh giá hàm lượng kim loại nặng (As, Cd, Pb, Cu, Zn) trong môi trường đất ở làng nghề
Chất độc dioxin ở Việt Nam và trên thế giới
Khám phá Thiên nhiên: Hướng dẫn thực hiện hoạt động giáo dục môi trường với học sinh
Bài tập Các quá trình Chuyển Khối trong công nghệ môi trường
Sổ tay Hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp - T10
Ô nhiễm công nghiệp: Bụi - Tiếng ồn - Hóa chất
Sổ tay Hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp - T1
Sổ tay Hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp - T2
Sổ tay Hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp - T3
Sổ tay Hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp - T4
Sổ tay Hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp - T5
Sổ tay Hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp - T7
Sổ tay Hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp - T8
Sổ tay Hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp - T9
Báo cáo môi trường quốc gia 2008 môi trường làng nghề Việt Nam
Xử lý đất nhiễm dầu bằng công nghệ sinh học
Nghiên cứu ứng dụng các giải pháp công nghệ mới để hạn chế ô nhiễm trong các khu mổ bệnh viện
Suy thoái và ô nhiễm đất ở ĐBSCL
Comparison of MF/UF pretreatment with conventiotial filtration prior to RO membranes for surface seawater desalination
Xử lý nước thải ô nhiễm dầu bằng phương pháp Sinh học
Xử lý dầu tràn bằng phương pháp vi sinh
Các phương pháp xử lý NOx
Không khí và ô nhiễm không khí
Kĩ thuật xử lý yếm khí chất thải thu biogas
Quá trình Fenton
Thí nghiệm Fenton
Độc chất môi trường
Một số đặc điểm phân bố arsen trong tự nhiên và vấn đề ô nhiễm arsen trong môi trường ở Việt Nam
Vai trò của công nghệ sinh học trong xử lý nước thải
Tiết kiệm Năng Lượng
Độc tính của dung môi
Vi sinh vật ứng dụng trong xử lý phế thải
Nâng cao vai trò và sự tham gia của cộng đồng trong bảo vệ môi trường thông qua tăng cường công tác phổ biến thông tin môi trường cho cộng đồng
Quản lý môi trường đô thị & khu công nghiệp
Thiết kế tháp hấp thu khí NH3 bằng nước
Xử lý khí CO
Hệ thống tự động hoá xử lý nước thải
Tính toán thiết kế hệ thống hấp thụ khí SO2
Xử lý khí HCL bằng nước
Thiết kế hệ thống xử lý nước thải khu dân cư với quy mô 6000 dân
Công nghệ thu hồi và tái chế nhựa
Thiết kế hệ thống xử lý nước thải cho nhà máy chế biến thuỷ sản đông lạnh
Xử lý khí Clo
Xử lý H2S bằng than hoạt tính
Nghiên cứu xác định Se, As trong mẫu máu và nước tiểu bằng phương pháp hấp thụ nguyên tử sử dụng kĩ thuật hidrua hoá
Xử lý nước thải nhà máy sản xuất hóa chất
Ứng dụng hệ thống thông tin địa lý GIS
Nghiên cứu phương pháp sử dụng enzyme peroxidase tách chiết từ củ cải trắng để xác định hàm lượng thủy ngân trong nước ô nhiễm
Khả năng xử lý crôm trong môi trường đất của cỏ vetiver
Tái sử dụng mặt bằng bãi chôn lấp rác tại TPHCM sau khi đóng cửa
Xử lý nước thải bệnh viện
Vi khuẩn bệnh than
Nghiên cứu giải pháp tái sử dụng vỏ chuối làm phân vi sinh
+ Ngoài số lượt download cho phép mỗi ngày, bạn có thể yêu cầu thêm bằng cách soạn tin:
EK D <username>
Nhắn tới các số 8577, 8677, 8777.
Chú ý xem hướng dẫn.
Tự động
TELEX
VNI
VIQR
VIQR*
Tắt
Chính tả
Kiểu cũ

markdown:
|
|
Sử dụng tốt nhất với FireFox(+), Chrome(+), Safari(+), Opera(+), IE7(-), hỗ trợ iPhone, Android, Nokia..
![]()
|
|
Thẻ thư mục..
|
|
|
|
+ Tại sao không đăng ký được?
+ Tại sao click download lại bị nhắc đăng nhập? Tại sao không download được?
+ Lỗi download 99% vì sao?
Hãy xem
|
|

Connection: close

Server: Apache

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/like24x24.png)
![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/muiten36x20.png)
![ Bài giảng bài Hoạt động kinh tế của con người ở hoang mạc Địa lý 7](http://image.elib.tlvnimg.com/document/thumbnail/collection/240x160/20_852_1395711672.jpg)
##
Mô tả BST Bài giảng bài Hoạt động kinh tế của con người ở hoang mạc Địa lý 7
Với mục đích chia sẻ nhiều tài liệu giảng dạy và học tập có chất lượng cho quý thầy cô giáo và các em học sinh trên khắp cả nước, thời gian qua Thư viện eLib đã tổng hợp những bài giảng điện tử bài Hoạt động kinh tế của con người ở hoang mạc thành bộ sưu tập (BST) Bài giảng bài Hoạt động kinh tế của con người ở hoang mạc Địa lý 7 cho thầy cô và các em học sinh tham khảo. Các bài giảng trong BST có nội dung cô đọng qua từng Slide Powerpoint, với hình ảnh sinh động mô tả rõ ràng, nội dung chính được nhấn mạnh giúp việc ghi nhớ các kiến thức về các hoạt động kinh tế cổ truyền và hiện đại của con nguời trong các hoang mạc, qua đó làm nổi bật khả năng thích ứng của con người đối với môi trường. Bên cạnh đó, biết được nguyên nhân hoang mạc hoá đang mở rộng trên thế giới và những biện pháp cải tạo hoang mạc hiện nay để ứng dụng vào cuộc sống vào cải tạo môi trường. Hy vọng, những bài giảng trong BST này có thể giúp các giáo viên có thêm nhiều ý tưởng trong việc thiết kế bài giảng nhằm phát huy tích cực tính sáng tạo của các em học sinh trong giờ học hơn. Chúc các thầy cô có nhiều trải nghiệm khi tham khảo BST này.
[Bài Giảng Điện Tử](http://www.elib.vn/bai-giang-dien-tu/)» [Địa lý](http://www.elib.vn/bai-giang-dien-tu/dia-ly/) ![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/muiten100x40.jpg)

Server: Apache/2.2.15 (CentOS)

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


markdown:
![ Bài giảng bài Thế giới động vật đa dạng, phong phú Sinh học 7](http://image.elib.tlvnimg.com/document/thumbnail/collection/240x160/657559594.jpg)
##
Mô tả BST Bài giảng bài Thế giới động vật đa dạng, phong phú Sinh học 7
Để nâng cao hiệu quả của tiết học đòi hỏi thầy cô giáo cần thiết kế một bài giảng rõ ràng và hấp dẫn. Hiểu được điều này, thời gian qua Thư viện eLib đã tổng hợp các bài giảng điện tử hay của bài học Thế giới động vật đa dạng, phong phú mà quý thầy cô giáo chia sẻ thành bộ sưu tập Bài giảng bài Thế giới động vật đa dạng, phong phú Sinh học 7. BST gồm các bài giảng được thiết kế bằng phần mềm Powerpoint với hiệu ứng sinh động, kèm hình ảnh mô tả rõ ràng sẽ giúp các em học sinh nhanh chóng hiểu được kiến thức trọng tâm của bài học như: sự đa dạng và phong phú của động vật thể hiện ở số loài và môi trường sống, nêu được số loài động vật rất nhiều, số cá thể trong loài lớn thể hiện qua các ví dụ cụ thể. Qua bài học, các em còn rèn kĩ năng quan sát, so sánh, kĩ năng hoạt động nhóm. Chúc quý thầy cô và các em học sinh có tiết học hay.
[Bài Giảng Điện Tử](http://www.elib.vn/bai-giang-dien-tu/)» [Sinh học](http://www.elib.vn/bai-giang-dien-tu/sinh-hoc/) ![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/muiten100x40.jpg)


text:
Mô tả BST Bài tập tổng hợp chương Da Sinh học 8
Mời quý thầy cô giáo và các em học sinh tham khảo bộ sưu tập Bài tập tổng hợp chương Da Sinh học 8 trên eLib.vn. BST bao gồm các tài liệu hay, chất lượng được chúng tôi sưu tầm và tổng hợp từ tài liệu giảng dạy của quý thầy cô giáo trong cả nước. Hi vọng các tài liệu có ích trong BST sẽ hỗ trợ cho việc dạy và học của quý thầy cô và các em học sinh ở trường phổ thông.
Tóm tắt Bài tập tổng hợp chương Da Sinh học 8
Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo Bài tập tổng hợp chương Da được trích từ bộ sưu tập cùng tên dưới đây:
Cấu tạo của da:
- gồm 3 lớp: lớp biểu bì, lớp bì và lớp mỡ dưới da
- ngoài cùng là tầng sừng gồm những tế bào chết đã hóa sừng, xếp sít nhau, dễ bong ra
- Dưới tầng sừng là lớp tế bào sống có khả năng phân chia tạo ra tế bào mới, trong tế bào có chứa các hạt sắc tố tạo nên màu da. Các tế bào mới sẽ thay thế các tế bào ở lớp sừng bong ra
- Phần dưới lớp tế bào sống là lớp bì cấu tạo từ các sợi mô liên kết bện chặt trong đó có các thụ quan, tuyến mồ hôi, tuyến nhờn, lông và bao lông, cơ co chân lông, mạch máu
- Lớp mỡ dưới da chứa mỡ dự trữ, có vai trò cách nhiệt
- Lông, móng là sản phẩm của da. Lòng bàn tay và gan bàn chân không có lông
- Lông, móng được sinh ra từ các túi cấu tạo bởi các tế bào của tầng tế bào sống,
Vào mùa hanh khô, ta thường thấy có những vảy trắng nhỏ bong ra như phấn ở quần áo. Điều đó giúp cho ta giải thích như thế nào về thành phần lớp ngoài cùng của da?
- Vảy trắng tự bong ra chứng tỏ lớp tế bào ngoài cùng của da hóa sừng và chết.
Vì sao da ta luôn mềm mại, khi bị ướt không ngấm nước?
- Vì da được cấu tạo từ các sợi mô liên kết bện chặt với nhau và trên da có nhiều tuyến nhờn tiết chất nhờn lên bề mặt da.

markdown:
![ Bài tập tổng hợp chương Da Sinh học 8](http://image.elib.tlvnimg.com/document/thumbnail/collection/240x160/477545-602_1437643554.jpg)
##
Mô tả BST Bài tập tổng hợp chương Da Sinh học 8
Mời quý thầy cô giáo và các em học sinh tham khảo bộ sưu tập Bài tập tổng hợp chương Da Sinh học 8 trên eLib.vn. BST bao gồm các tài liệu hay, chất lượng được chúng tôi sưu tầm và tổng hợp từ tài liệu giảng dạy của quý thầy cô giáo trong cả nước. Hi vọng các tài liệu có ích trong BST sẽ hỗ trợ cho việc dạy và học của quý thầy cô và các em học sinh ở trường phổ thông.
[Tư Liệu](http://www.elib.vn/tu-lieu/)» [Sinh Học](http://www.elib.vn/tu-lieu/sinh-hoc/) ![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/muiten100x40.jpg)
##
Tóm tắt Bài tập tổng hợp chương Da Sinh học 8
Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo
**Bài tập tổng hợp chương Da** được trích từ bộ sưu tập cùng tên dưới đây: __Cấu tạo của da:__
- gồm 3 lớp: lớp biểu bì, lớp bì và lớp mỡ dưới da
- ngoài cùng là tầng sừng gồm những tế bào chết đã hóa sừng, xếp sít nhau, dễ bong ra
- Dưới tầng sừng là lớp tế bào sống có khả năng phân chia tạo ra tế bào mới, trong tế bào có chứa các hạt sắc tố tạo nên màu da. Các tế bào mới sẽ thay thế các tế bào ở lớp sừng bong ra
- Phần dưới lớp tế bào sống là lớp bì cấu tạo từ các sợi mô liên kết bện chặt trong đó có các thụ quan, tuyến mồ hôi, tuyến nhờn, lông và bao lông, cơ co chân lông, mạch máu
- Lớp mỡ dưới da chứa mỡ dự trữ, có vai trò cách nhiệt
- Lông, móng là sản phẩm của da. Lòng bàn tay và gan bàn chân không có lông
- Lông, móng được sinh ra từ các túi cấu tạo bởi các tế bào của tầng tế bào sống,
Hãy tham khảo tài liệu đầy đủ hơn và nhiều tài liệu hay khác trong BST
__Vào mùa hanh khô, ta thường thấy có những vảy trắng nhỏ bong ra như phấn ở quần áo. Điều đó giúp cho ta giải thích như thế nào về thành phần lớp ngoài cùng của da?__
- Vảy trắng tự bong ra chứng tỏ lớp tế bào ngoài cùng của da hóa sừng và chết.
__Vì sao da ta luôn mềm mại, khi bị ướt không ngấm nước?__
- Vì da được cấu tạo từ các sợi mô liên kết bện chặt với nhau và trên da có nhiều tuyến nhờn tiết chất nhờn lên bề mặt da.
**Bài tập tổng hợp chương Da**!


text:
Mô tả BST Đề thi vào lớp 10 môn Toán trường chuyên năm 2012
Với mức yêu cầu của kì thi tuyển sinh vào trường chuyên, các bạn học sinh học tập một cách gấp rút, gắt gao và căng thẳng hơn, để hoàn đạt được nguyện vọng của mình. Trong giai đoạn đấy, bộ Đề thi vào lớp 10 môn Toán trường chuyên năm 2012 sẽ là tài liệu hữu ích dành cho các bạn học sinh tập trung luyện giải để củng cố một lần nữa kiến thức của mình. Chúng tôi hi vọng, các bạn sẽ đạt được kết quả cao trong kì thi.
Tóm tắt Đề thi vào lớp 10 môn Toán trường chuyên năm 2012
Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo đoạn trích Đề thi vào lớp 10 môn Toán trường chuyên năm 2012 được lấy từ bộ sưu tập cùng tên dưới đây:
Câu 1.(5,0 điểm) Cho biểu thức .
a) Tìm điều kiện xác định của biểu thức P.
b) Với điều kiện vừa tìm, rút gọn biểu thức P .
c) Tìm các số nguyên x để P có giá trị nguyên.
Câu 2.(3,0 điểm)
a) Cho x, y, z là 3 số thực thỏa: . Chứng minh rằng .
b) Giải phương trình:
Câu 3.(5,0 điểm) Cho hệ phương trình: , với m là tham số.
a) Giải hệ phương trình với m =2.
b) Chứng minh rằng hệ luôn có nghiệm với mọi m.
Câu 4.(4,0 điểm) Cho tam giác đều ABC cạnh a. Trên các cạnh AB, BC, CA lần lượt lấy các điểm D, E, F sao cho D không trùng với A, B và .
a) Chứng minh rằng AF.BE = AD.DB.
b) Chứng minh . Điểm D ở vị trí nào thì dấu đẳng thức xảy ra?
Câu 5.(3,0 điểm) Cho đường tròn (O;R), đường kính AB. Gọi C là trung điểm của OB, O’ là tâm đường tròn đường kính AC. Đường thẳng d qua A cắt đường tròn (O) tại D ( ) và cắt đường tròn (O’) tại K ( ). BK cắt CD tại H.
a) Tính tỷ số .
b) Khi d quay quanh A, điểm H chạy trên đường nào?

markdown:
![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/like24x24.png)
![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/muiten36x20.png)
![ Đề thi vào lớp 10 môn Toán trường chuyên năm 2012](http://image.elib.tlvnimg.com/document/thumbnail/collection/240x160/443462-755_1422946613.jpg)
##
Mô tả BST Đề thi vào lớp 10 môn Toán trường chuyên năm 2012
Với mức yêu cầu của kì thi tuyển sinh vào trường chuyên, các bạn học sinh học tập một cách gấp rút, gắt gao và căng thẳng hơn, để hoàn đạt được nguyện vọng của mình. Trong giai đoạn đấy, bộ Đề thi vào lớp 10 môn Toán trường chuyên năm 2012 sẽ là tài liệu hữu ích dành cho các bạn học sinh tập trung luyện giải để củng cố một lần nữa kiến thức của mình. Chúng tôi hi vọng, các bạn sẽ đạt được kết quả cao trong kì thi.
[Đề thi](http://www.elib.vn/de-thi/)» [Thi tuyển & Tốt nghiệp](http://www.elib.vn/de-thi/thi-tuyen-tot-nghiep/) ![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/muiten100x40.jpg)
##
Tóm tắt Đề thi vào lớp 10 môn Toán trường chuyên năm 2012
Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo đoạn trích
**Đề thi vào lớp 10 môn Toán trường chuyên năm 2012** được lấy từ bộ sưu tập cùng tên dưới đây:
Câu 1.(5,0 điểm) Cho biểu thức .
a) Tìm điều kiện xác định của biểu thức P.
b) Với điều kiện vừa tìm, rút gọn biểu thức P .
c) Tìm các số nguyên x để P có giá trị nguyên.
Câu 2.(3,0 điểm)
a) Cho x, y, z là 3 số thực thỏa: . Chứng minh rằng .
b) Giải phương trình:
Câu 3.(5,0 điểm) Cho hệ phương trình: , với m là tham số.
a) Giải hệ phương trình với m =2.
b) Chứng minh rằng hệ luôn có nghiệm với mọi m.
Câu 4.(4,0 điểm) Cho tam giác đều ABC cạnh a. Trên các cạnh AB, BC, CA lần lượt lấy các điểm D, E, F sao cho D không trùng với A, B và .
a) Chứng minh rằng AF.BE = AD.DB.
b) Chứng minh . Điểm D ở vị trí nào thì dấu đẳng thức xảy ra?
Câu 5.(3,0 điểm) Cho đường tròn (O;R), đường kính AB. Gọi C là trung điểm của OB, O’ là tâm đường tròn đường kính AC. Đường thẳng d qua A cắt đường tròn (O) tại D ( ) và cắt đường tròn (O’) tại K ( ). BK cắt CD tại H.
a) Tính tỷ số .
b) Khi d quay quanh A, điểm H chạy trên đường nào?
**Đề thi vào lớp 10 môn Toán trường chuyên năm 2012**trong bộ sưu tập nhé!


markdown:
![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/like24x24.png)
![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/muiten36x20.png)
![ Giáo án Lịch sử 6 bài Các quốc gia cổ đại phương Đông](http://image.elib.tlvnimg.com/document/thumbnail/collection/240x160/1932_16195_0_48738.jpg)
##
Mô tả BST Giáo án Lịch sử 6 bài Các quốc gia cổ đại phương Đông
Soạn giáo án điện tử là phương thức thực hiện đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường nhằm hướng đến mục tiêu hiện đại hóa ngành giáo dục. Để giúp quý thầy cô giáo có thêm nhiều tài liệu tham khảo, đồng thời nâng cao kỹ năng soạn giáo án điện tử, chúng tôi xin giới thiệu bộ sưu tập giáo án Giáo án Lịch sử 6 bài Các quốc gia cổ đại phương Đông. Bao gồm các giáo án bài Các quốc gia cổ đại phương Đông được trình bày chuẩn kiến thức kỹ năng với hình thức trình bày 3 cột giúp phát huy tính tích cự, chủ động của học sinh trong giờ học. Các kiến thức của bài học được trình bày đầy đủ, khoa học, nhấn mạnh phần kiến thức trọng tâm sẽ giúp giáo viên dễ dàng hướng dẫn học sinh hiểu được xã hội nguyên thuỷ tan rã, xã hội có giai cấp và nhà nước ra đời. Mời quý thầy cô giáo tham khảo nhằm nâng cao kỹ năng soạn giáo án đảm bảo theo yêu cầu chuẩn kiến thức, kỹ năng.
[Giáo Án Điện Tử](http://www.elib.vn/giao-an-dien-tu/)» [Lịch sử](http://www.elib.vn/giao-an-dien-tu/lich-su/) ![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/muiten100x40.jpg)


text:
Mô tả BST Giáo án mầm non Dạy bé làm phép cộng trừ đơn giản
Thư viện eLib tổng hợp các giáo án tạo thành bộ sưu tập Giáo án mầm non Dạy bé làm phép cộng trừ đơn giản giúp quý thầy cô thuận tiện hơn trong quá trình tham khảo. Các giáo án trong BST được trình bày chi tiết, khoa học theo đúng chuẩn kiến thức kỹ năng của Bộ GD & ĐT sẽ giúp quý thầy cô có bài dạy đạt hiệu quả. Mời quý thầy cô download về tham khảo, bộ sưu tập hoàn toàn miễn phí.
Tóm tắt Giáo án mầm non Dạy bé làm phép cộng trừ đơn giản
Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo Giáo án mầm non Dạy bé làm phép cộng trừ đơn giản được trích từ bộ sưu tập cùng tên dưới đây:
Câu hỏi 1: Bé hãy đếm các hình sau, cho biết có bao nhiêu chiếc bánh?
Bức tranh nào chỉ ra số lượng bánh tăng lên 1 chiếc
Câu hỏi 2: Bé hãy cho biết hình dưới đây có bao nhiêu chiếc bánh mỳ xúc xích?
Bé hãy cho biết, bức tranh nào chỉ ra số lượng bánh tăng lên 2 chiếc?
Câu hỏi 3: Bé hãy cho biết có bao nhiêu chú chó trong hình dưới đây?
Bức tranh nào dưới đây chỉ ra số lượng chó giảm đi 1 con ?
Câu hỏi 4: Bé đếm xem có bao nhiêu bông hoa trong hình dưới đây nhé!?
Bức tranh nào chỉ số lượng bông hoa tăng lên 2?
Câu hỏi 5: Có bao nhiêu chiếc áo khoác trong hình này bé nhỉ?
Trong hình dưới đây, hình nào có số áo bằng với số áo bé đã đếm được?
Lưu ý: Bài tập này hơi khó đối với bé, bạn nên gợi ý để bé trả lời và bình tĩnh chỉ cho bé thấy sự khác biệt trong số lượng các hình. Giú

markdown:
![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/like24x24.png)
![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/muiten36x20.png)
![ Giáo án mầm non Dạy bé làm phép cộng trừ đơn giản](http://image.elib.tlvnimg.com/document/thumbnail/collection/240x160/464407-454_1433315789.jpg)
##
Mô tả BST Giáo án mầm non Dạy bé làm phép cộng trừ đơn giản
Thư viện eLib tổng hợp các giáo án tạo thành bộ sưu tập Giáo án mầm non Dạy bé làm phép cộng trừ đơn giản giúp quý thầy cô thuận tiện hơn trong quá trình tham khảo. Các giáo án trong BST được trình bày chi tiết, khoa học theo đúng chuẩn kiến thức kỹ năng của Bộ GD & ĐT sẽ giúp quý thầy cô có bài dạy đạt hiệu quả. Mời quý thầy cô download về tham khảo, bộ sưu tập hoàn toàn miễn phí.
[Giáo Án Điện Tử](http://www.elib.vn/giao-an-dien-tu/)» [Mầm non - Mẫu giáo](http://www.elib.vn/giao-an-dien-tu/mam-non-mau-giao/) ![](http://static.elib.tlvnimg.com/tlver2013/3/templates/version1/edu/images/graphics/muiten100x40.jpg)
##
Tóm tắt Giáo án mầm non Dạy bé làm phép cộng trừ đơn giản
Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo
**Giáo án mầm non Dạy bé làm phép cộng trừ đơn giản** được trích từ bộ sưu tập cùng tên dưới đây:
Hãy tham khảo tài liệu đầy đủ và nhiều tài liệu hay khác trong BST
**Câu hỏi 1: **Bé hãy đếm các hình sau, cho biết có bao nhiêu chiếc bánh?
Bức tranh nào chỉ ra số lượng bánh tăng lên 1 chiếc
**Câu hỏi 2:** Bé hãy cho biết hình dưới đây có bao nhiêu chiếc bánh mỳ xúc xích?
Bé hãy cho biết, bức tranh nào chỉ ra số lượng bánh tăng lên 2 chiếc?
**Câu hỏi 3:** Bé hãy cho biết có bao nhiêu chú chó trong hình dưới đây?
Bức tranh nào dưới đây chỉ ra số lượng chó giảm đi 1 con ?
**Câu hỏi 4:** Bé đếm xem có bao nhiêu bông hoa trong hình dưới đây nhé!?
Bức tranh nào chỉ số lượng bông hoa tăng lên 2?
**Câu hỏi 5: **Có bao nhiêu chiếc áo khoác trong hình này bé nhỉ?
Trong hình dưới đây, hình nào có số áo bằng với số áo bé đã đếm được?
Lưu ý: Bài tập này hơi khó đối với bé, bạn nên gợi ý để bé trả lời và bình tĩnh chỉ cho bé thấy sự khác biệt trong số lượng các hình. Giú
**Giáo án mầm non Dạy bé làm phép cộng trừ đơn giản**!.


markdown:
Samsung W2017 là cái tên được nhắc đến gần đây như là một chiếc smartphone nắp gập hướng đến phân khúc cao cấp. Hiện tại, sản phẩm đã chính thức được Samsung ra mắt cùng với cấu hình phần cứng, chi tiết thiết kế hệt như những hình ảnh và thông tin rò rỉ gần đây.
Cụ thể hơn, Samsung W2017 cũng có thiết kế nắp gập với bộ cánh tông màu sang chảnh, 2 màn hình cảm ứng và phần khung xương thân máy cũng được gia công từ kim loại. Samsung W2017 đương nhiên trang bị bàn phím số đặc trưng của dòng điện thoại nắp gập trước đây.
Nội lực Samsung W2017 được hình thành từ bộ xử lý Qualcomm Snapdragon 820, RAM 4GB, bộ nhớ trong 64GB. Mẫu smartphone nắp gập cao cấp thế hệ mới của Samsung cũng hỗ trợ thẻ nhớ microSD, camera chính 12MP hỗ trợ ghi hình 4K, camera selfie 5MP, 2 khay SIM, kết nối 4G LTE, pin 2.300mAh, bảo mật vân tay và cũng được cài đặt sẵn Android 6.0.1.
Cũng theo thông tin từ nhà sản xuất, Samsung W2017 đều trang bị màn hình Super AMOLED 4,2 inch hỗ trợ độ phân giải Full HD. Máy có kích thước 127,8 x 61,4 x 15,8 mm và nặng 208 gam.
Hiện tại, thông tin về giá bán của mẫu smartphone nắp gập cao cấp Samsung W2017 vẫn chưa được tiết lộ, song theo giới quan sát, thiết bị sẽ có giá bán xấp xỉ 3.000 USD. Hãy cùng PC World Vietnam điểm qua một số hình ảnh Samsung W2017 ngay sau đây:
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()

WARC-Truncated: length

Content-Language: vi

Set-Cookie: nv3c_Fuy4a_nvvithemever=lQ%2C%2C; expires=Thu, 15-Feb-2018 15:26:00 GMT; Max-Age=31103998; path=/; domain=.hoanlong.com.vn; secure; httponly

Server: nginx

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

X-Frame-Options: SAMEORIGIN