text:
CNM365. THƯƠNG NHỚ ĐỒNG QUÊ là phim hay Việt. Năm 2015 phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” đoạt giải Mai Vàng. Năm 2016 phim “Thương nhớ đồng quê” đang được bình chọn là phim ngắn hay nhất.
Hoàng Kim Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG
CNM365, ngày mới nhất bấm vào đây cập nhật mỗi ngày
CNM365, ngày mới nhất bấm vào đây cập nhật mỗi ngày
- Chào ngày mới 7 tháng 4
- Ngày xuân đọc Trạng Trình
- Chào ngày mới 6 tháng 4
- Truyện Bà Chúa Ngọc
- Tin Nông nghiệp Việt Nam
- Cây Lương thực 3.2016
- Chào ngày mới 5 tháng 4
- Quả táo Apple Steven Jobs
- Đọc lại và suy ngẫm
- Truyện Norodom Sihanouk
- Chào ngày mới 4 tháng 4
- Truyện Joseph Stalin
- Chào ngày mới 3 tháng 4
- Nha Trang và Yersin
- Chào ngày mới 2 tháng 4
- Bài viết cá tháng Tư hay nhất
- Chào ngày mới 1 tháng 4
- Chào ngày mới 31 tháng 3
- Chào ngày mới 30 tháng 3
- Ấn tượng Obama
- Chào ngày mới 29 tháng 3
- Rừng Lipa
- Chào ngày mới 28 tháng 3
- Chào ngày mới 27 tháng 3
- Nhà tôi
- Chào ngày mới 26 tháng 3
- Chào ngày mới 25 tháng 3
- Chào ngày mới 24 tháng 3
- Chào ngày mới 23 tháng 3
- Chào ngày mới 22 tháng 3
- Đêm trắng và Bình minh
- Sông Mekong tài liệu tổng hợp
- Chào ngày mới 21 tháng 3
- Kiệt tác của tâm hồn
- Nhà tôi có chim về làm tổ
- Chào ngày mới 20 tháng 3
- Sông Mekong tài liệu tổng hợp
- Chào ngày mới 19 tháng 3
- Hoa Lúa
- Chào ngày mới 18 tháng 3
- Đọc lại và suy ngẫm
- Cây Lương thực 3.2016
- Đọc lại và suy ngẫm
- Cây Lương thực 3.2016
- Chào ngày mới 17 tháng 3
- Chào ngày mới 16 tháng 3
- 500 năm nông nghiệp Brazil
- Chào ngày mới 15 tháng 3
- Ngọc lục bảo Paulo Coelho
- Chào ngày mới 14 tháng 3
- Kiệt tác của tâm hồn
- Chào ngày mới 13 tháng 3
- Chào ngày mới 12 tháng 3
- Chào ngày mới 11 tháng 3
- 24 tiết khí lịch nhà nông
- Chào ngày mới 10 tháng 3
- Chào ngày mới 9 tháng 3
- Bên suối một nhành mai
- Lên đỉnh Mã Phì Lèng
- Chào ngày mới 8 tháng 3
- Đọc lại và suy ngẫm
- Tổ Quốc nhìn từ những kiệt tác
- Jackson bài ca sống mãi
- Chào ngày mới 7 tháng 3
- Đọc lại và suy ngẫm
- Chào ngày mới 6 tháng 3
- Đọc lại và suy ngẫm
- Truyện Joshep Stalin
- Đến với bài thơ hay
- Chào ngày mới 5 tháng 3
- Trí tuệ bậc Thầy
- Bên lề chính sử
- Chào ngày mới 4 tháng 3
- Dạo chơi non nước Việt
- Chào ngày mới 3 tháng 3
- Truyện Norodom Sihanouk
- Chào ngày mới 2 tháng 3
- Cây Lương thực 2.2016
- Vườn Quốc gia ở Việt Nam
- Chào ngày mới 1 tháng 3
Video nhạc tuyển
Du lịch Việt Nam (Phú Yên)
KimYouTube
Trở về trang chính
Hoàng Kim Ngọc Phương Nam Thung dung Dạy và học Cây Lương thực Dạy và Học Tình yêu cuộc sống Kim on LinkedIn Kim on Facebook Kim on Twitter
Advertisements
Pingback: Chào ngày mới 8 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Ai là ai đọc lại và suy ngẫm | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 9 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Trần Hưng Đạo và chùa Thắng Nghiêm | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 10 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Ma Văn Kháng thầy giáo Việt văn | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 11 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Ngày mới | Tạp ký 365
Pingback: Tạp ký 365 Về trong tỉnh thức | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 12 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Tạp ký 365 Suối nguồn hạnh phúc | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Tạp ký 365 để tôi đọc lại | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Để tôi đọc lại | Tạp ký 365
Pingback: Để tôi đọc lại | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Đối thoại triết học | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 13 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Tin Nông nghiệp Việt Nam | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Bên lề chính sử | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Mưa xuân | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 14 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Học để làm ở Ấn Độ | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Giáo dục tinh hoa | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 15 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Vườn Quốc gia ở Việt Nam | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 16 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Bát cơm | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 17 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chiến tranh và Hòa bình | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Tắm tiên ở Chư Yang Sin | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 18 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Lời vàng Albert Einstein | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 19 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Thăm ngôi nhà cũ của Darwin | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Đôi khi ta mệt mỏi | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chất lượng cuộc sống | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 20 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: 24 tiết khí lịch nhà nông | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 21 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 22 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Đền nữ thần Shiva ở Angkor | Tình yêu cuộc sống

markdown:
**CNM365. THƯƠNG NHỚ ĐỒNG QUÊ là phim hay Việt**. Năm 2015 phim “ [Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh](https://hoangkimlong.wordpress.com/2015/11/07/toi-thay-hoa-vang-tren-co-xanh/)” đoạt giải Mai Vàng. Năm 2016 phim “ [Thương nhớ đồng quê](https://youtu.be/d1s5jyIexII)” đang được bình chọn là phim ngắn hay nhất. ![ Chaongaymoi](https://cnm365.files.wordpress.com/2016/04/chaongaymoi.jpg?w=873&h=488)
**Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG** [Hoàng Kim](https://plus.google.com/+hoangkimvietnamdayvahoc/posts?fd=1) [CNM365, ngày mới nhất bấm vào đây](https://cnm365.wordpress.com/) *c* *ậ* *p nh* *ậ* *t m* *ỗ* *i ngày* [Chào ngày mới 7 tháng 4](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/06/chao-ngay-moi-7-thang-4-2/) [Ngày xuân đọc Trạng Trình](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/05/ngay-xuan-doc-trang-trinh-2/) [Chào ngày mới 6 tháng 4](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/05/chao-ngay-moi-6-thang-4-2/) [Truyện Bà Chúa Ngọc](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/05/truyen-ba-chua-ngoc/) [Tin Nông nghiệp Việt Nam](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/05/tin-nong-nghiep-viet-nam/) [Cây Lương thực 3.2016](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/05/cay-luong-thuc-3-2016-2/) [Chào ngày mới 5 tháng 4](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/04/chao-ngay-moi-5-thang-4-2/) [Quả táo Apple Steven Jobs](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/04/qua-tao-apple-steven-jobs-2/) [Đọc lại và suy ngẫm](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/04/doc-lai-va-suy-ngam-10/) [Truyện Norodom Sihanouk](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/04/truyen-norodom-sihanouk-2/) [Chào ngày mới 4 tháng 4](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/03/chao-ngay-moi-4-thang-4-2/) [Truyện Joseph Stalin](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/03/truyen-joseph-stalin/) [Chào ngày mới 3 tháng 4](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/03/chao-ngay-moi-3-thang-4-2/) [Nha Trang và Yersin](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/02/nha-trang-va-yersin/) [Chào ngày mới 2 tháng 4](https://cnm365.wordpress.com/category/chao-ngay-moi-2-thang-4/) [Bài viết cá tháng Tư hay nhất](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/02/bai-viet-ca-thang-tu-hay-nhat/) [Chào ngày mới 1 tháng 4](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/02/chao-ngay-moi-1-thang-4-2/) [Chào ngày mới 31 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/02/chao-ngay-moi-31-thang-3-2/) [Chào ngày mới 30 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/02/chao-ngay-moi-30-thang-3-2/) [Ấn tượng Obama](https://cnm365.wordpress.com/2016/04/02/an-tuong-obama/) [Chào ngày mới 29 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/28/chao-ngay-moi-29-thang-3/) [Rừng Lipa](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/28/rung-li-pa/) [Chào ngày mới 28 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/27/chao-ngay-moi-28-thang-3-2/) [Chào ngày mới 27 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/category/chao-ngay-moi-27-thang-3/) [Nhà tôi](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/26/nha-toi/) [Chào ngày mới 26 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/25/chao-ngay-moi-26-thang-3-2/) [Chào ngày mới 25 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/category/chao-ngay-moi-25-thang-3/) [Chào ngày mới 24 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/23/chao-ngay-moi-24-thang-3-2/) [Chào ngày mới 23 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/23/chao-ngay-moi-23-thang-3-2/) [Chào ngày mới 22 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/21/chao-ngay-moi-22-thang-3-2/) [Đêm trắng và Bình minh](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/21/dem-trang-va-binh-minh/) [Sông Mekong tài liệu tổng hợp](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/21/song-mekong-tai-lieu-tong-hop-3/) [Chào ngày mới 21 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/21/chao-ngay-moi-21-thang-3-2/) [Kiệt tác của tâm hồn](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/20/kiet-tac-cua-tam-hon-2/) [Nhà tôi có chim về làm tổ](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/19/nha-toi-co-chim-ve-lam-to/) [Chào ngày mới 20 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/19/chao-ngay-moi-20-thang-3/) [Sông Mekong tài liệu tổng hợp](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/18/song-mekong-tai-lieu-tong-hop-2/) [Chào ngày mới 19 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/18/chao-ngay-moi-19-thang-3-2/) [Hoa Lúa](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/18/hoa-lua/) [Chào ngày mới 18 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/18/chao-ngay-moi-18-thang-3-2/) [Đọc lại và suy ngẫm](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/17/doc-lai-va-suy-ngam-9/) [Cây Lương thực 3.2016](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/16/cay-luong-thuc-3-2016/) [Đọc lại và suy ngẫm](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/17/doc-lai-va-suy-ngam-9/) [Cây Lương thực 3.2016](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/16/cay-luong-thuc-3-2016/) [Chào ngày mới 17 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/16/chao-ngay-moi-17-thang-3-2/) [Chào ngày mới 16 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/category/chao-ngay-moi-16-thang-3/) [500 năm nông nghiệp Brazil](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/16/500-nam-nong-nghiep-brazil/) [Chào ngày mới 15 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/14/chao-ngay-moi-15-thang-3-2/) [Ngọc lục bảo Paulo Coelho](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/14/ngoc-luc-bao-paulo-coelho/) [Chào ngày mới 14 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/13/chao-ngay-moi-14-thang-3-2/) [Kiệt tác của tâm hồn](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/13/kiet-tac-cua-tam-hon/) [Chào ngày mới 13 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/12/chao-ngay-moi-13-thang-3-2/) [Chào ngày mới 12 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/12/chao-ngay-moi-12-thang-3-2/) [Chào ngày mới 11 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/11/chao-ngay-moi-11-thang-3-2/) [24 tiết khí lịch nhà nông](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/10/24-tiet-khi-lich-nha-nong-2/) [Chào ngày mới 10 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/09/chao-ngay-moi-10-thang-3-2/) [Chào ngày mới 9 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/09/chao-ngay-moi-9-thang-3-2/) [Bên suối một nhành mai](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/08/ben-suoi-mot-nhanh-mai/) [Lên đỉnh Mã Phì Lèng](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/07/len-dinh-ma-phi-leng/) [Chào ngày mới 8 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/07/chao-ngay-moi-8-thang-3-2/) [Đọc lại và suy ngẫm](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/06/doc-lai-va-suy-ngam-8/) [Tổ Quốc nhìn từ những kiệt tác](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/07/to-quoc-nhin-tu-nhung-kiet-tac/) [Jackson bài ca sống mãi](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/07/x-jackson-bai-ca-song-mai/) [Chào ngày mới 7 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/06/chao-ngay-moi-7-thang-3-2/) [Đọc lại và suy ngẫm](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/06/doc-lai-va-suy-ngam-8/) [Chào ngày mới 6 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/05/chao-ngay-moi-6-thang-3-2/) [Đọc lại và suy ngẫm](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/05/doc-lai-va-suy-ngam-7/) [Truyện Joshep Stalin](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/05/truyen-joshep-stalin/) [Đến với bài thơ hay](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/05/den-voi-bai-tho-hay-4/) [Chào ngày mới 5 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/04/chao-ngay-moi-5-thang-3-2/) [Trí tuệ bậc Thầy](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/04/tri-tue-bac-thay-2/) [Bên lề chính sử](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/04/ben-le-chinh-su-8/) [Chào ngày mới 4 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/03/chao-ngay-moi-4-thang-3-2/) [Dạo chơi non nước Việt](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/03/dao-choi-non-nuoc-viet-2/) [Chào ngày mới 3 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/02/chao-ngay-moi-3-thang-3-2/) [Truyện Norodom Sihanouk](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/02/truyen-norodom-sihanouk/) [Chào ngày mới 2 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/01/chao-ngay-moi-2-thang-3-2/) [Cây Lương thực 2.2016](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/01/cay-luong-thuc-2-2016-2/) [Vườn Quốc gia ở Việt Nam](https://cnm365.wordpress.com/2016/03/01/vuon-quoc-gia-o-viet-nam/) [Chào ngày mới 1 tháng 3](https://cnm365.wordpress.com/2016/02/29/chao-ngay-moi-1-thang-3g/) **Video nhạc tuyển**
[Du lịch Việt Nam (Phú Yên)](https://youtu.be/l4wDEq0HOCI)
[KimYouTube](http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam)
**Trở về trang chính**
[Hoàng Kim](https://hoangkimlong.wordpress.com/) [Ngọc Phương Nam](http://thochocon.wordpress.com/) [Thung dung](https://hoangkimvn.wordpress.com/) [Dạy và học](http://dayvahoc.blogtiengviet.net/) [Cây Lương thực](http://foodcrops.vn/) [Dạy và Học](http://fa.hcmuaf.edu.vn/hoangkim) [Tình yêu cuộc sống](https://cnm365.wordpress.com/) [Kim on LinkedIn](https://www.linkedin.com/in/foodcrops) [Kim on Facebook](https://www.facebook.com/daihocnonglam) [Kim on Twitter](https://twitter.com/hoangkimvietnam)
Advertisements
Pingback: Chào ngày mới 8 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Ai là ai đọc lại và suy ngẫm | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 9 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Trần Hưng Đạo và chùa Thắng Nghiêm | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 10 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Ma Văn Kháng thầy giáo Việt văn | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 11 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Ngày mới | Tạp ký 365
Pingback: Tạp ký 365 Về trong tỉnh thức | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 12 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Tạp ký 365 Suối nguồn hạnh phúc | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Tạp ký 365 để tôi đọc lại | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Để tôi đọc lại | Tạp ký 365
Pingback: Để tôi đọc lại | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Đối thoại triết học | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 13 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Tin Nông nghiệp Việt Nam | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Bên lề chính sử | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Mưa xuân | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 14 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Học để làm ở Ấn Độ | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Giáo dục tinh hoa | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 15 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Vườn Quốc gia ở Việt Nam | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 16 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Bát cơm | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 17 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chiến tranh và Hòa bình | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Tắm tiên ở Chư Yang Sin | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 18 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Lời vàng Albert Einstein | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 19 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Thăm ngôi nhà cũ của Darwin | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Đôi khi ta mệt mỏi | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chất lượng cuộc sống | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 20 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: 24 tiết khí lịch nhà nông | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 21 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Chào ngày mới 22 tháng 4 | Tình yêu cuộc sống
Pingback: Đền nữ thần Shiva ở Angkor | Tình yêu cuộc sống

X-ac: 5.dca _dca

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p46AQV-YV>; rel=shortlink

Vary: Cookie


text:
Câu 1 (4 điểm).
Cho phương trình x2 + (4m + 1)x + 2(m - 4) = 0 (1) (x là ẩn số, m là tham số).
1. Chứng minh rằng phương trình (1) luôn có hai nghiệm phân biệt với mọi m.
2. Gọi x1, x2 là hai nghiệm của (1). Tìm m để |x1 - x2| = 17.
Câu 2 (4 điểm).
Cho biểu thức:
1. Rút gọn P.
2. Tìm giá trị của x để P = 3.
Câu 3 (4 điểm).
1. Giải hệ phương trình:
2. Giải phương trình:
Câu 4 (5 điểm).
Cho đường tròn tâm O đường kính AB cố định. Ax và Ay là hai tia thay đổi luôn tạo với nhau góc 600, nằm về hai phía của AB, cắt đường tròn (O) lần lượt tại M và N. Đường thẳng BN cắt Ax tại E, đường thẳng BM cắt Ay tại F. Gọi K là trung điểm của đoạn thẳng EF.
1. Chứng minh rằng EF/AB = √3.
2. Chứng minh OMKN là tứ giác nội tiếp.
3. Khi tam giác AMN đều, gọi C là điểm di động trên cung nhỏ AN (C # A, C # N). Đường thẳng qua M và vuông góc với AC cắt NC tại D. Xác định vị trí của điểm C để diện tích tam giác MCD là lớn nhất.
Câu 5 (3 điểm).
1. Cho các số thực m, n, p thoả mãn: . Tìm giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của biểu thức S = m + n + p.
2. Cho các số thực dương a, b, c thoả mãn abc = 1. Chứng minh rằng:
Đẳng thức xảy ra khi nào?
Câu 1 (2,0 điểm):
Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Chỉ ra những biện pháp tu từ được sử dụng trong câu ca dao trên? Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó?
Câu 2 (6,0 điểm):
Giữa một vùng sỏi đá khô cằn, có những loài cây vẫn mọc lên và nở những chùm hoa thật đẹp.
Suy nghĩ của em được gợi ra từ hiện tượng trên (bài viết không quá 02 trang giấy thi).
Câu 3 (12,0 điểm):
Có ý kiến cho rằng: Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” là tiếng lòng thể hiện tình yêu và khát vọng được cống hiến cho đời của Thanh Hải.
Hãy phân tích bài thơ để làm sáng tỏ ý kiến trên.
Văn bản: Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải)
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao…
Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước. Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Mùa xuân - ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.
Tháng 11 – 1980 (SGK Ngữ văn 9 tập 2, NXB Giáo dục, Hà Nội 2012, tr 55 - 56)
Download tài liệu để xem chi tiết.

markdown:
|
|
## SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
|
|
## ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 THCS
**Câu 1** (4 điểm).
Cho phương trình x
2 + (4m + 1)x + 2(m - 4) = 0 (1) (x là ẩn số, m là tham số).
1. Chứng minh rằng phương trình (1) luôn có hai nghiệm phân biệt với mọi m.
2. Gọi x
1, x 2 là hai nghiệm của (1). Tìm m để |x 1 - x 2| = 17. **Câu 2** (4 điểm).
Cho biểu thức:
1. Rút gọn P.
2. Tìm giá trị của x để P = 3.
**Câu 3** (4 điểm).
1. Giải hệ phương trình:
2. Giải phương trình:
**Câu 4** (5 điểm).
Cho đường tròn tâm O đường kính AB cố định. Ax và Ay là hai tia thay đổi luôn tạo với nhau góc 60
0, nằm về hai phía của AB, cắt đường tròn (O) lần lượt tại M và N. Đường thẳng BN cắt Ax tại E, đường thẳng BM cắt Ay tại F. Gọi K là trung điểm của đoạn thẳng EF.
1. Chứng minh rằng EF/AB = √3.
2. Chứng minh OMKN là tứ giác nội tiếp.
3. Khi tam giác AMN đều, gọi C là điểm di động trên cung nhỏ AN (C # A, C # N). Đường thẳng qua M và vuông góc với AC cắt NC tại D. Xác định vị trí của điểm C để diện tích tam giác MCD là lớn nhất.
**Câu 5** (3 điểm).
1. Cho các số thực m, n, p thoả mãn:
. Tìm giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của biểu thức S = m + n + p.
2. Cho các số thực dương a, b, c thoả mãn abc = 1. Chứng minh rằng:
Đẳng thức xảy ra khi nào?
**Câu 1** (2,0 điểm): *Cày đồng đang buổi ban trưa,* *Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.*
Chỉ ra những biện pháp tu từ được sử dụng trong câu ca dao trên? Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó?
**Câu 2** (6,0 điểm): *Giữa một vùng sỏi đá khô cằn, có những loài cây vẫn mọc lên và nở những chùm hoa thật đẹp.*
Suy nghĩ của em được gợi ra từ hiện tượng trên (bài viết không quá 02 trang giấy thi).
**Câu 3** (12,0 điểm):
Có ý kiến cho rằng: Bài thơ “
*Mùa xuân nho nhỏ*” là tiếng lòng thể hiện tình yêu và khát vọng được cống hiến cho đời của Thanh Hải.
Hãy phân tích bài thơ để làm sáng tỏ ý kiến trên.
**Văn bản: Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải)** *Mọc giữa dòng sông xanh* *Một bông hoa tím biếc* *Ơi con chim chiền chiện* *Hót chi mà vang trời* *Từng giọt long lanh rơi* *Tôi đưa tay tôi hứng.* *Mùa xuân người cầm súng* *Lộc giắt đầy trên lưng* *Mùa xuân người ra đồng* *Lộc trải dài nương mạ* *Tất cả như hối hả* *Tất cả như xôn xao…* *Đất nước bốn ngàn năm* *Vất vả và gian lao* *Đất nước như vì sao* *Cứ đi lên phía trước. Ta làm con chim hót* *Ta làm một cành hoa* *Ta nhập vào hòa ca* *Một nốt trầm xao xuyến.* *Một mùa xuân nho nhỏ* *Lặng lẽ dâng cho đời* *Dù là tuổi hai mươi* *Dù là khi tóc bạc.* *Mùa xuân - ta xin hát* *Câu Nam ai, Nam bình* *Nước non ngàn dặm mình* *Nước non ngàn dặm tình* *Nhịp phách tiền đất Huế.* **Tháng 11 – 1980 (SGK Ngữ văn 9 tập 2, NXB Giáo dục, Hà Nội 2012, tr 55 - 56)** **Download tài liệu để xem chi tiết.**

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Cache-Control: private, max-age=907

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close


text:
Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp
Trần Hữu Tá Nguyễn Trường Tộ (1830 – 1871) – một bi kịch lạc quan
140 năm ngày mất nhà yêu nước, nhà cải cách Nguyễn Trường Tộ (28/11/1871-28/11/2011)
Nhân kỷ niệm 140 năm ngày mất nhà yêu nước, nhà cải cách Nguyễn Trường Tộ (28/11/1871-28/11/2011), Tạp chí Văn hóa Nghệ An đã có cuộc trao đổi với tiến sĩ Nguyễn Thái Hợp, Giám mục địa phận Vinh. Chúng tôi trân trọng giới thiệu nội dung của cuộc trao đổi này cùng bạn đọc.
Tạp chí Văn hóa Nghệ An
PV: Thưa tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp, theo ông thì đóng góp xuất sắc nhất của Ngài Nguyễn Trường Tộ là gì?
Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp: Theo thiển ý, phần đóng góp xuất sắc nhất của Nguyễn Trường Tộ là những sáng kiến, những kế hoạch, những hoạt động cụ thể để bảo vệ và xây dựng đất nước, trong thời gian đế quốc Pháp vào xâm chiếm nước ta. Đó là năm 1859, Pháp và Tây Ban Nha đánh phá Gia Định; năm 1862 triều đình Huế phải ký hòa ước bồi thường chiến phí cho Pháp và Tây Ban Nha, nhường cho Pháp làm thuộc địa 3 tỉnh Gia Định, Biên Hòa, Định Tường; năm 1867, Pháp đem quân cưỡng chiếm 3 tỉnh Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên. Suốt thời gian ấy, chính xác là từ năm 1861 đến khi qua đời năm 1871, Nguyễn Trường Tộ (sinh năm 1830) đã đệ lên triều đình Tự Đức 58 bản điều trần nhằm giải phóng quê hương và canh tân xứ sở. Ông không chỉ đệ trình những điều trần lý thuyết, mà còn tích cực hành động góp phần giải quyết vấn đề. Điều không may cho Nguyễn Trường Tộ là “sinh bất phùng thời”, sống vào giai đoạn gặp phải ông vua Tự Đức nhu nhược và các quan lại vô trách nhiệm! Chắc chắn ông rất đau khổ khi thấy tâm nguyện và ước nguyện canh tân đất nước không được đón nhận. Và chắc chắn ông cũng mang cái tâm sự u uất của một trí thức đành bất lực nhìn vận nước suy vong, mà Cao Bá Quát đã diễn tả một cách thật sắc nét:
Thái bình vô nhất lược
Lộc lộc sỉ vi nho
(Chẳng có một sách lược cho đời được thái bình
Thẹn cho mình là một nhà nho tầm thường)
PV: Trong các điều trần của Ngài để lại, ông thấy những nội dung nào thể hiện viễn kiến sâu sắc nhất và có ý nghĩa thiết thực cho đến tận hôm nay?
Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp: Tất cả 58 điều trần của Nguyễn Trường Tộ đệ lên triều đình tạo thành một khối nhất thống nhằm mục đích duy nhất là giải phóng 3 tỉnh rồi cả 6 tỉnh Nam kỳ. Cho dù các điều trần dài ngắn hay đề tài khác nhau, nhưng đều có chung một định hướng. Do đó, khó có thể trả lời trong khối điều trần ấy “những nội dung nào thể hiện viễn kiến sâu sắc nhất…”, bởi vì Nguyễn Trường Tộ với nhãn quan thực tế, với kiến thức sâu rộng, biết mình biết người, đã đệ những kiến nghị để giải quyết những vấn đề bức xúc đương đại, trong tinh thần “Ngôi vua là quý; chức quan là trọng”. Thí dụ: Nguyễn Trường Tộ dâng điều trần “Bàn về tự do tôn giáo” (ngày 29.3.1863) là trình bày về lịch sử từ xa xưa các dân tộc đã có những tín ngưỡng và tôn giáo khác nhau. Riêng về đạo Công giáo thì từ thời Minh Mạng (1833) bị cấm triệt để. Liên quân Pháp – Tây Ban Nha mượn cớ bách hại Công giáo để mang quân vào đánh Đà Nẵng năm 1858, rồi vào chiếm Gia Định (Sài Gòn) năm 1861. Trong hòa ước 1862, điều đầu tiên là yêu cầu cho tự do theo đạo trong toàn quốc Việt Nam. Điều sau mới là cắt 3 tỉnh miền Đông Nam kỳ cho Pháp làm thuộc địa… Chính vì vậy, Nguyễn Trường Tộ điều trần xin thành thật bỏ việc cấm đạo và đặc biệt nên nhớ rằng Pháp lấy cớ bách hại tôn giáo (tuy là có thật), nhưng chủ yếu là để xâm chiếm nước ta. Nguyễn Trường Tộ là tín hữu công giáo nhưng không có mặc cảm hay hận thù, mà còn thành khẩn đệ lên triều đình hàng loạt điều trần nhằm khẩn trương cứu quốc và canh tân xây dựng vững bền cho tương lai. Tự Đức lúc đầu còn ngờ vực, sau đánh giá cao các bản điều trần của Nguyễn Trường Tộ, nên đã ra chỉ dụ: “Nay hãy đệ nạp các bản, trong đó các khoản nên chăng như thế nào, khoản nào nên làm ngay, khoản nào nên đình lại, nhất phải nói rõ (phải phác trình riêng cho biết có bao nhiêu nguyên bản, sát kiểm sơ qua các khoản để tiện xem). Lại phải tiến trình các bản chưa đóng hãy đóng chung lại kẻo mất”. Đó là chỉ dụ ngày 14.3.1868 cho Cơ mật viện gồm Nguyễn Tri Phương, Đoàn Thọ, Vũ Trọng Bình, Nguyễn Văn Phong, Phan Huy Vịnh, Phạm Phú Thứ, Trần Tiễn Thành.
PV: Ông có nhận xét gì không về phương pháp tư duy của Ngài Nguyễn Trường Tộ? Và đặt nó trong phong cách tư duy của người Việt Nam ta trong thời bấy giờ nửa cuối TK XIX ?
Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp: Phương pháp tư duy của Nguyễn Trường Tộ là phương pháp tư duy của bậc sĩ phu yêu nước nhiệt huyết và tinh hoa nhất ở cương vị chính quyền cũng như ngoài chính quyền. Cơ sở tư duy của ông luôn đậm đà bản sắc dân tộc tương tự như Võ Trường Toản hay La Sơn Phu Tử, và giàu kiến thức đông tây kim cổ khác nào Lê Quý Đôn. Tuy nhiên Nguyễn Trường Tộ sinh trưởng đúng thời kỳ đế quốc tư bản Tây phương đua nhau đi xâm chiếm thuộc địa khắp thế giới, coi dân bản xứ như bán khai hay nô lệ. Thuở thiếu thời, Nguyễn Trường Tộ đã thấm nhuần nho học qua tứ thư ngũ kinh. Nhưng ông học để biết chứ không để đi thi. Đến tuổi thanh niên Nguyễn Trường Tộ được tiếp xúc với giáo sĩ Pháp nên có dịp nghiên cứu văn minh và lịch sử Tây phương. Khi đi sang Hồng Kông và có lẽ Pênăng – Mã Lai Nguyễn Trường Tộ đã đọc thêm “tân thư” mà người Trung Hoa đã dịch từ sách Tây phương, lại được tiếp xúc trực tiếp với nhiều nhân vật trí thức Á, Âu để trao đổi và kiểm nghiệm với kiến thức và thực tế mắt thấy tai nghe. Có lẽ nhờ đó mà Nguyễn Trường Tộ biết mình biết người hơn, biết so sánh nước mình với các nước trong thiên hạ rõ ràng hơn. Thí dụ so sánh nước ta với các nước trong bán đảo Đông Dương, Nguyễn Trường Tộ nhận định: “Ở miền Nam hải có ba nước: nước ta, Miến Điện và Xiêm La. Nhưng hai nước kia còn trong tình trạng kém cỏi, còn lâu mới đuổi kịp nước ta”. Song so với các nước Tây phương – như Pháp đã chiếm 3 tỉnh của ta làm thuộc địa – thì ta quá chú trọng về từ chương và lơ là về khoa học thực nghiệm. Nguyễn Trường Tộ đệ các điều trần luôn với một tấm lòng thành khẩn, đề nghị việc gì cũng rút từ kinh nghiệm Đông Tây và từ hiện tình Việt Nam, lời lẽ dễ hiểu với người đương thời hay tại chức. Ông thẳng thắn phê bình những sai sót hay bất cập của triều đình, của giới sĩ phu và của xã hội đương đại, mà không để ai mất lòng. Ông viết điều gì cũng có tình có lý. Ngay như điều trần 10 Thảo thư gởi Tây soái để chuộc lại 3 tỉnh đã mất với lời lẽ trang trọng và lý sự vững chắc. Đây là bản dự thảo để triều đình Huế sử dụng. Khi đọc xong, Tự Đức châu phê: “Bài này lý lẽ rất mềm dẻo, không chống, không theo, cũng rất nghiêm chỉnh và trang nhã khiến cho họ biết rõ có thế cũng không ỷ thế được, thật là không thèm dạy mà dạy cho họ vậy”. Có lẽ bài dự thảo này “để trả lời một văn thư nào đó của Tây soái phiền trách việc quấy phá của dân ta trong ba tỉnh đã nhường cho Pháp”.
PV: Những bài học nào mà chúng ta có thể tiếp nhận ở Ngài Nguyễn Trường Tộ từ hôm nay và cho hôm nay, thưa ông?
Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp: Điều trần nào của Nguyễn Trường Tộ cũng nhằm mục đích giải quyết tình huống khẩn trương hay cấp bách như lấy lại những tỉnh thành đã mất, hoặc lâu dài như canh tân đất nước về mọi mặt chính trị, văn hóa, kinh tế, xã hội, ngoại giao, quốc phòng, kỹ thuật, khoa học, giáo dục, thương nghiệp, công nghiệp, khai khoáng, thủy lợi, v.v… Nguyễn Trường Tộ đệ đạt nhiều kế hoạch giải phóng vùng bị xâm chiếm, kể cả mưu tính đánh úp Gia Định mà ông đóng vai chính. Hầu như để chứng minh sự khả thi của các đề xuất, Nguyễn Trường Tộ đã chỉ đạo đào Kinh Sắt: “Bộ sai quan Tổng đốc Nghệ An là Hoàng Kế Viêm ra đào Kênh Sắt… Người viết thư cậy ông Tộ đi khám xem hình đất, thế đất, chỉ lối cho mà đào. Vì trước ông Cao Biền là quan của vua Đường bên Tàu sang làm quan Đô hộ úy nước Nam, lại vua Quý Ly nhà Hồ đã đào không xong, vì mắc nhiều đá cuội dưới đất. Ông Tộ đi xem nói rằng: Có một khúc vì có nhiều đá lớn, như bên Tây có cốt mìn thì phá đi, ta không có nên phải tránh, ông cắm nêu một hồi buổi sớm vừa xong, dân phu cứ thế mà đào thì kênh hoàn thành”. Hay như việc chỉnh trang xã thôn: “Mẹ của Nguyễn Trường Tộ là người Xuân Mỹ… Trước kia dân Xuân Mỹ ở vùng dưới chân đồi thấp, đất ruộng, cách chỗ ở hiện nay khoảng 400 thước về phía Tây. Nơi ấy gần khe suối, tới mùa mưa lụt thì lầy lội bẩn thỉu. Nguyễn Trường Tộ đã khuyên dân dời cả lên triền đồi (chỗ ở hiện nay). Ông vẽ đường chia ô cho các hộ. Dấu vết của một số đường sá còn thấy ngày nay”. Đó là chưa kể việc Nguyễn Trường Tộ cố vấn mua tàu thủy London, việc dẫn đoàn đi Pháp tìm thầy, mua máy móc, để lập trường kỹ thuật cho Huế, hay việc xây dựng nhà dòng nữ Áo Trắng (đường Tôn Đức Thắng, quận 1, TP.HCM) to tát vững vàng còn đến nay, v.v… Nguyễn Trường Tộ điều trần những giải pháp thiết thực và tiến bộ nhất đương thời nhằm khai thông tình huống cấp bách đương đại. Ngày nay, lịch sử đã nhiều lần sang trang và chúng ta đang ở vào giai đoạn toàn cầu hóa. Tuy nhiên, tinh thần canh tân xã hội hay biện pháp giải quyết tình huống của Nguyễn Trường Tộ vẫn còn là những bài học cho chúng ta ngày nay.
PV:
Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp: Nguyễn Trường Tộ là một sĩ phu yêu nước nồng nàn và cũng là một tín hữu Công giáo. Ông yêu nước nhưng theo thuyết “dân vi quý” dù “vua là quý, quan là trọng”. Dân có bổn phận công dân, vua quan có sứ mệnh quan trọng nặng nề hơn thường dân. Ông kính thờ Chúa nhưng luôn gắn bó với đất nước Việt Nam. Ông cũng phân biệt được đức tin với giáo sĩ truyền giáo. Ông kính trọng các giáo sĩ, nhưng khi giáo sĩ ngoại quốc có liên quan đến việc nước, thì ông giấu việc cứu quốc với họ. Hoặc khi thấy nhiều giáo sĩ Pháp có liên quan với thực dân, thì ông đề nghị nên xin Tòa thánh sai phái các giáo sĩ khác tới thay thế. Nguyễn Trường Tộ là người yêu nước một trăm phần trăm và cũng là tín hữu Công giáo một trăm phần trăm. Nơi ông, hai phạm trù, hai phẩm chất này không đối lập nhau mà kết hợp hài hoà với nhau.
PV:
VĨNH KHÁNH (thực hiện)
Nguồn: http://www.vanhoanghean.com.vn/van-hoa-va-doi-song/khach-moi-cua-tap-chi/3629-tien-si-nguyen-thai-hop-nguyen-truong-to-.html
http://www.boxitvn.net/bai/31162
***
Trần Hữu Tá -Nguyễn Trường Tộ (1830 – 1871) – một bi kịch lạc quan
140 năm ngày mất nhà yêu nước, nhà cải cách Nguyễn Trường Tộ (28/11/1871-28/11/2011)
Từ cuối thế kỉ XVIII, cơn lốc xâm lược từ các nước tư bản phương Tây đến các dân tộc Á Phi bắt đầu khởi phát, và đến nửa cuối thế kỉ XIX đã bùng lên đặc biệt dữ dội. Hãy nói riêng đến các nước gần gũi với Việt Nam: Singapore, Malaysia rơi vào tay thực dân Anh; Philippines bị đặt dưới quyền bảo hộ của Mỹ; Indonesia do Hà Lan làm chủ; Lào và Campuchia trở thành “Pháp quốc hải ngoại”. Rộng lớn mênh mông như Ấn Độ (bao gồm cả Bangladesh và Pakistan, 4.319.000 km2), năm 1877 cũng bị đế quốc Anh thôn tính. Ngay Trung Quốc cũng không hoàn toàn thoát khỏi hiểm họa này. Hai cuộc chiến tranh nha phiến kéo dài từ 1839 đến 1872 là cái cớ để “bát quốc liên quân” xâu xé, dốc đại binh vào Bắc Kinh, buộc triều đình nhà Thanh phải cắt hàng loạt vùng duyên hải thịnh vượng phía Đông và vùng Đông Bắc giàu có khoáng sản, làm nhượng địa cho Anh – Pháp – Mỹ – Bò Đào Nha – Tây Ban Nha, v.v.
Thế nhưng cũng trong tình thế chính trị đen tối ấy ở châu Á vẫn có những điểm sáng khác thường: Thái Lan đất không rộng, người không đông, kinh tế chưa phát triển nhưng nhờ chính sách ngoại giao khôn khéo của những người cầm quyền, đứng đầu là vua Rama I đã giúp nước này tránh được quá trình thực dân hóa của châu Âu tư bản chủ nghĩa.
Ở một đẳng cấp cao hơn, nước Nhật Bản đã có một cuộc “lột xác” ngoạn mục. Cuối thế kỉ XIX, tướng quân cuối cùng của thể chế tướng lĩnh phân quyền bị lật đổ, trả lại quyền lực tập trung cho hoàng gia, rồi liền sau đó đã có cả một chủ trương chiến lược duy tân, cải cách mạnh mẽ về chính trị, kinh tế, khoa học kỹ thuật, quân sự quốc phòng, văn hóa giáo dục. Chỉ sau mấy chục năm, đến đầu thế kỉ XX, Nhật đã trở thành một cường quốc bậc nhất châu Á.
Nửa cuối thế kỉ XIX, nước ta đứng trước hai khả năng hết sức trái ngược ấy. Và như thực tiễn bi thảm đã diễn ra, chúng ta bị Pháp thôn tính, bị xóa tên trên bản đồ thế giới ròng rã 87 năm (1858 – 1945). Các nhà sử học đã phân tích thấu đáo những nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng “quốc phá, gia vong”. Có điều nghĩ lại, trong giai đoạn lịch sử đầy biến động này, thế bế tắc của nước ta đâu phải hết khả năng tháo gỡ, hóa giải! Trương Vĩnh Ký (1837 – 1898), Bùi Viện (1835 – 1878), Nguyễn Lộ Trạch (1852 – 1895)… là những con người ưu tú, có nhân cách đáng trọng, có tư tưởng đổi mới sáng suốt, có sự tiếp cận sâu sắc với cách mạng khoa học kỹ thuật phương Tây; các vị ấy có khát vọng và có khả năng phò vua giúp nước vượt qua tình thề nước sôi lửa bỏng. Điều đau xót là ở chỗ họ không được tin dùng, “đại tài” nhưng chỉ được “tiểu dụng”, thậm chí không được đoái hoài, đếm xỉa đến. Nguyễn Trường Tộ nằm trong số những con người xuất sắc nhưng bất hạnh ấy.
Về mặt trí tuệ, ông thuộc loại người hiếm quí: đặc biệt thông minh, học một biết mười, “bác văn cường ký”, được ca ngợi là “Trạng Tộ”. Ông lại có may mắn được tiếp nhận cả hai nguồn văn hóa Đông và Tây, cổ và kim. Thuở thiếu thời, Nguyễn Trường Tộ thụ giáo các thầy trong vùng (huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An) và có được một vốn Hán học chắc chắn. Do những mối quan hệ tốt đẹp tình cờ, ông được giám mục Gauthier dạy cho tiếng Pháp và các môn khoa học phổ thông – cơ bản thôi, nhưng với Nguyễn Trường Tộ cũng như với trí thức Việt Nam lúc đó là rất mới mẻ, cần thiết. Trên cái nền tảng ban đầu ấy, ông có điều kiện mở rộng kiến văn trong những dịp đến Hồng Kông, Pháp, Ý. Ông không chỉ sưu tầm, học hỏi qua sách vở mà còn quan tâm tìm hiểu tình hình chính trị xã hội phương Tây, đồng thời rất năng nổ xông xáo tham quan nhiều cơ sở công kỹ nghệ, gặp gỡ nhiều trí thức, kỹ thuật gia, học giả châu Âu. Vì thế ngay khi bước vào tuổi 30, ông đã có một vốn kiến thức rộng và sâu cả về phương diện chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật.
Với tiềm lực chất xám rất quí như thế, nếu ông được tin dùng, được tạo điều kiện để hoạt động, tình thế có thể sẽ rất khác. Bi kịch của Nguyễn Trường Tộ, ngẫm ra là một nghịch lý khó tin nhưng có thật. Yêu nước nhưng không được giúp nước vượt qua đại họa ngoại xâm; thực sự có tài năng xuất chúng nhưng vấp phải vật cản quá lớn – sự trì trệ bảo thủ, dị ứng với chủ trương duy tân, tự cường của triều đình Tự Đức và sự nghi ngờ dai dẳng của họ với những người tin theo Kitô giáo. Bi kịch lớn lao ấy bình thường ra có thể nhấn sâu những con người nặng lòng với đất nước vào tình trạng trầm cảm, u uất, bế tắc. Với Nguyễn Trường Tộ thì không. Ông đã bộc lộ một phẩm chất đáng tôn trọng: sự kiên trì nhẫn nại – nhẫn nại đến mức phi thường. Trong vòng 10 năm (1861 – 1871), Nguyễn Trường Tộ liên tục gửi đến vua Tự Đức và triều đình Huế rất nhiều bản điều trần. Riêng linh mục Trương Bá Cần đã tập hợp được 58 bản và công bố trong tập Nguyễn Trường Tộ – con người và di thảo (nxb TP. Hồ Chí Minh, 2002). Gửi mà không có hồi âm, nhưng lại tiếp tục gửi nữa. Đề tài không lặp lại, nội dung hết sức phong phú đề cập đến hầu hết những vấn đề chiến lược ở tầm “quốc sách”. Về chính trị, Nguyễn Trường Tộ trình bày với nhà vua về chiến lược cơ bản, về những thế lớn phân và hợp trong thiên hạ ( Thiên hạ phân hợp đại thế luận, 1863) và đề xuất Kế ly gián giữa Anh và Pháp (1866); không hề ảo tưởng về dã tâm của thực dân Pháp, nhưng ông rất sáng suốt chủ trương tạm hòa hoãn với Pháp, gợi ý với nhà vua về lợi ích lớn của việc “Mở rộng quan hệ với Pháp và các nước khác” (1871).
Về quân sự, có lúc Nguyễn Trường Tộ tha thiết xin triều đình cho mình được tổ chức việc đột kích lấy lại Nam Kỳ. Không được chuẩn thuận, ông viết điều trần dâng lên Tự Đức về việc “tái tu võ bị” (1869), để sớm có một lực lượng quân sự hùng mạnh. Chi li và căn cơ, ông đề nghị trong hoàn cảnh đất nước còn nghèo, triều đình nếu cho mua những sản phẩm kỹ thuật hiện đại như tàu biển, máy móc, vũ khí thì chỉ cần mua mỗi thứ một đơn vị để nghiên cứu. Ông tin có thể căn cứ vào mẫu mã đó sẽ chế tạo mới, không những chất lượng không thua sút mà còn có những cải tiến tốt hơn.
Về kinh tế, ông có hàng loạt điều trần, thuyết phục nhà vua nhanh chóng có những chủ trương biện pháp “làm cho dân giàu nước thịnh” (Lục lợi từ – 1864). Với nông dân, cần đem lại cho họ nhiều đất canh tác hơn nữa, muốn vậy phải đẩy mạnh việc khai hoang (Khai hoang từ – 1866).
Về văn hóa giáo dục, Nguyễn Trường Tộ cũng có những đề xuất rất “khó nghe” với những đầu óc thủ cựu nhưng hết sức xác đáng, kể cả thời ấy lẫn bây giờ. Không bài bác Nho học, nhưng ông xin với vua cho những thanh niên ưu tú sang du học châu Âu, thậm chí xúc tiến ngay một việc tưởng nhỏ nhưng rất thiết thực, cần kíp, “gửi học sinh sang Singapore học sinh ngữ” (1871). Rất dũng cảm, ông đề nghị với triều đình nên ban bố chủ trương tự do tôn giáo (Giáo môn luận – 1863), v.v. và v.v.
Giờ đây trong hoàn cảnh đất nước đang quyết tâm đổi mới, tự cường, khắc phục nguy cơ tụt hậu, đọc lại tập Điều trần của Nguyễn Trường Tộ, tin rằng mỗi trí thức cao cấp cũng như mỗi độc giả bình thường đều sẽ có những cảm nhận đặc biệt. Có thể đó là sự xúc động về lòng yêu nước chân thành nồng nhiệt của người đã khuất. Dường như ông không phải viết bằng mực bình thường mà bằng máu từ chính trái tim mình – một trái tim luôn quặn thắt trước tình hình ngày càng bi đát của đất nước. Cũng có thể đó là sự sửng sốt, ngạc nhiên trước những kiến giải sắc sảo, tinh tường, đến nay vẫn còn giá trị. Những kiến giải này càng có thêm sức thuyết phục nhờ một văn phong nghị luận chuẩn mực: vấn đề được đặt rõ ràng, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng cụ thể sống động. Nhằm lành mạnh hóa đội ngũ quan chức, Nguyễn Trường Tộ hiến kế với vua: Nhất thiết phải để họ có thể sống được bằng lương. Từ Pháp, ông viết trong Tế cấp bát điều (Về tám điều cần bàn gấp – 1867): “Tôi tính lương tri huyện mỗi ngày không qua ba, bốn thạch (mỗi thạch khoảng 60 – 70 đồng tiền), như vậy nuôi một người còn không đủ huống chi nuôi một gia đình nhà quan. Đã biết rõ thiếu hụt mà cứ đem lời suông khuyên người ta thanh liêm, như thế là ngầm để cho người ta tham nhũng”. Trên cơ sở ấy, ông đề nghị: “Lương bổng một năm, tính hết tất cả các khoản của một Lục bộ đại thần nước ta không bằng hai ngày lương của một nguyên soái nước Pháp. Một ngày lương của một Tổng đốc nước Anh tương đương một năm lương của một quan đại thần nước ta… Các nước ngoài nghe quan lại nước ta hưởng lương ít ỏi như vậy họ rất chê cười và tựa hồ họ không thể hiểu nổi tại sao lại có thể như thế được. Vì vậy tôi xin đề nghị lấy những của cải phù phiếm xa hoa trong dân gian để thêm lương cho các quan binh. Đó là lí do hết sức chính đáng (các nước phương Tây cũng tăng thu bằng cách đó để cấp cho quan binh). Nếu vậy mà họ còn tham ô mới có thể trách được”.
“Khuyên người ta thanh liêm bằng lời nói suông”. Nguyễn Trường Tộ đã chỉ ra một thói tật rất lớn của những nhà quản lý đất nước thời đó. Trước hiện tượng kỳ thị tôn giáo quá nặng nề kéo dài đã khá nhiều năm, ông lưu ý với vua về những gì đã được “thực mục sở thị” ở các nước phương Tây cũng như phương Đông: “Hễ nước nào có thanh danh văn vật, xứ nào có giao thông trù mật thì người theo đạo đông đúc. Nước càng thịnh vượng thì tôn giáo càng nhiều”. Để từ đó ông gợi ý với triều đình nên để tôn giáo được tự do phát triển, người dân được tự do tín ngưỡng hoặc không tín ngưỡng. Theo ông, nếu dùng sức mạnh để đàn áp tôn giáo nào đấy đã lan rộng tỏa sâu trong dân chúng, chỉ càng làm cho nó có sức bật, phát triển mạnh hơn dẫn đến tình trạng chia rẽ sâu sắc trong nội bộ đất nước (Giáo môn luận – 1863).
Có thể nói tập Điều trần này giúp các thế hệ hậu sinh thấu hiểu tài năng toàn diện, kiệt xuất và nhân phẩm cao quí của Nguyễn Trường Tộ. Cũng có thể cảm nhận những đặc điểm nổi bật trong nhân phẩm ấy thông qua những câu thơ, bài thơ mà ông để lại. Căn cứ vào số di cảo của Nguyễn Trường Tộ, có thể chia thơ ông thành hai mảng: những bài “tức cảnh – sinh tình” và những bài “Ngôn chí, tự tình”.
Trong cuộc đời khá ngắn của mình, Nguyễn Trường Tộ đã đi nhiều nơi, cả trong và ngoài nước. Cũng như những bậc trí giả khác, nhiều cảnh đẹp đã đem lại cho ông thi hứng. Có khi là một buổi dạo chơi núi Ngũ Hành (Quảng Nam), một đêm đậu thuyền ở Đà Nẵng, một thoáng ngắm cảnh cửa biển Cần Giờ (Nam Bộ). Cũng có khi ông cao hứng trước một danh thắng ở Quảng Đông (Trung Quốc) hoặc miên man cảm xúc trong một đêm mưa đi thuyền trên biển. Giáo sư Nguyễn Huệ Chi đã nhận xét chính xác: “Thơ ông nhìn chung mang phong cách trữ tình khoáng đạt” (Đỗ Đức Hiểu, Nguyễn Huệ Chi, Phùng Tửu, Trần Hữu Tá (đồng chủ biên), Từ điển văn học, bộ mới, nxb Thế giới, 2004, tr. 1209). Đúng thế, bức tranh phong cảnh trong thơ Nguyễn Trường Tộ thường thoáng, sáng, gây ấn tượng từ những đường nét lớn chứ không phải từ những chi tiết rậm rạp, tỉ mỉ. Thiên nhiên trên đỉnh Đèo Ngang có biết bao cảnh đáng ghi nhận, nhưng Nguyễn Trường Tộ có cách thu hình của riêng mình: không chỉ có cảnh hôm nay mà còn cả hình ảnh đau thương của quá khứ.
Nguy nga tráng lệ màu sông núi
Tuyệt đỉnh chia đôi vũ trụ hình
Chiến lũy đã tàn lưu cổ tích
Ngự bia còn đó dấu uy linh
(Lê Thước dịch)
(Nguyên tác: Nguy quan túc tráng sơn hà sắc
Tuyệt lãnh trung phân vũ trụ hình
Chiến lũy dĩ tàn lưu cổ tích
Ngự bi trường tại tác sơn linh)
Cảnh nước trời lẫn sách trong đêm đen, giữa biển khơi vần vụ không hề dễ tả. Nguyễn Trường Tộ đã phóng bút dựng bức tranh rất ấn tượng:
…Trời biển tiệp màu chung sắc nước
Mưa rơi sóng vỗ khó phân minh
Nhẹ thuyền sóng biếc cao ba trượng
Mây ám vầng trăng suốt mấy canh
(Lê Thước dịch)
(Nguyên tác: Thôn hợp hải thiên đô thị thủy
Đích sao đào lãng bất phân tranh
Thuyền khinh tự giác trào tam trượng
Vân ám trường già ngyệt ngũ canh)
Đối với những bậc trí giả luôn gắn bó với đất nước quê hương, thơ của họ không chỉ để dựng cảnh thuần túy mà gần như bao giờ cũng để gửi gắm tâm sự sâu kín của mình. Đó thường không phải là nỗi buồn riêng mà là sự chia sẻ với nỗi ưu tư, thậm chí đau khổ chung của nhân dân, dân tộc. Nguyễn Trường Tộ cũng thế. “Đêm đậu thuyền ở Đà Nẵng” ông như bị hút vào cảnh hùng vĩ của non cao, sông lớn:
Hai nhánh Tây Nam sông đổ xuống
Cửa nhìn Đông Bắc dựng non cao
(Lê Thước dịch)
(Nguyên tác: Giang tự Tây Nam song lệ hạ
Môn khai Đông Bắc lưỡng sơn cao)
Nhưng lập tức ông giật mình, nghĩ đến những hiểm họa tàn khốc sẽ xảy ra nếu có ngoại xâm – và ông chỉ đích danh thế lực xâm lược ấy:
…Tây triều vô cớ động binh đao
Một mai sát khí tràn sông nước
Vạn đại hồn oan dậy sóng gào
(Nguyên tác: Tây triều hà sự động binh đao
Nhất triêu sát khí không lưu thủy
Thiên cổ oan thanh thượng nộ đảo)
Vì vậy niềm vui, sự say mê thưởng ngoạn của Nguyễn Trường Tộ không bao giờ trọn vẹn. Tình thế đất nước cứ bị mất dần từng mảng khiến một số bài thơ ông như chứa đựng một tiếng thở dài chua xót. Đến với bãi biển Cần Giờ, cảnh trí say người đấy (Núi dựng ba tòa quanh bãi biển/Đèn cao một ngọn dẫn tàu đi), nhưng ông nhớ ngay đến thực trạng mất nước:
…Nước non như cũ hồn sông núi
Cảnh sắc rõ ràng đã đổi thay
Đất nước sơn hà ai đấy chủ?
Biết đem tâm sự hỏi trời thôi!
(Lê Thước dịch)
(Nguyên tác: Quan hà điện định nhưng y cựu
Cảnh sắc thương mang dĩ bất tiền
Như thử giang sơn thùy thị chủ?
Yếu tương tình sự vấn chi thiên)
Mảng thơ thứ hai của Nguyễn Trường Tộ lại mang sắc thái khác lạ: thơ “tự tình, ngôn chí”. Những câu, những bài loại này không nhiều và thường thấy trong những bảnĐiều trần hoặc trong thư gửi những nhân vật trọng yếu của triều đình. Trong nhiều năm liền, ông luôn canh cánh một tâm trạng bi kịch, như đã bộc lộ trong bản trần tình ngày 26/3 năm Tự Đức thứ 16 (tức ngày 13/5/1863): “Lúc trước tôi có đi với người Pháp, bất đắc dĩ phải làm cái việc thân ở Hán tâm ở Hàn. Về tình tuy không thẹn, nhưng ai thấu rõ nguồn cơn?”. Nguyễn Trường Tộ đã quá nghiêm khắc với chính mình. Ông không có gì phải thẹn về tình, mà ngay về lý cũng vậy. Như trên đã nói, có lúc ông đã khẩn thiết xin nhà vua cho mình được chỉ huy việc đánh úp lấy lại Nam Kỳ. Trong bản tấu sớ đó, ông còn cẩn thận đề nghị với nhà vua xin không để các thừa sai ngoại quốc biết được dự kiến của mình. Không nhằm thanh minh, phân trần một cách đơn giản, Nguyễn Trường Tộ muốn những người có trách nhiệm chủ yếu của triều đình nhà Nguyễn giải tỏa những nghi ngờ không đáng có về ông, để rồi hiểu chính xác tâm sự sâu kín của ông. Có thể hiểu sự khúc mắc khó lý giải này của Nguyễn Trường Tộ trong bài thơ mang tính ẩn dụ nhưng dễ cảm nhận ông gửi người bạn họ Phan đang làm tri phủ. Hoàng giáp Đinh Văn Chấp – một nhà khoa bảng nổi tiếng của Nghệ An (thân phụ của Hòa thượng Thích Minh Châu) – đã dịch nghĩa bài thơ như sau:
Đi dệt mướn ở thôn Tây không phải vì nghèo,
Vì muốn nhận thấy rõ cái cơ yếu bí quyết của nhà người
Để sau này xóm Đông nếu muốn học hỏi nghề dệt lụa cho vua
Thì sẽ đem hết đường kim mũi chỉ tỏ bày rạch ròi tử tế
(Trích Biên khảo bổ túc vào tiểu sử của Nguyễn Trường Tộ – in trong Nguyễn Trường Tộ – con người và di thảo, tr. 530)
Giải nguyên Lê Thước đã dịch thành thơ:
Dệt mướn thôn Tây chẳng phải nghèo
Khung cửi nhà người sẵn đấy theo
Gấm vóc xóm Đông mà hỏi đến
Kim vàng trân trọng nắn đường thêu
Hiểu rất rõ thái độ chưa tin cậy, thậm chí nhiều lúc nghi ngờ mình của vua Tự Đức, nhưng vì đại cục quốc gia, Nguyễn Trường Tộ vượt qua tâm trạng nặng nề và đã tha thiết bày tỏ lòng chân thành phục vụ đối với người lèo lái con thuyền quốc gia trong bão lũ:
Mặt trời tuy ngự ở trên cao cũng có chỗ không chiếu soi tới
Tấm lòng hoa quì bao giờ cũng thầm hướng về mặt trời
(Đinh Văn Chấp dịch nghĩa – Sđd tr 531)
(Dịch thơ: Mặt trời cho dẫu không soi đến
Hướng dương xin vẫn nếp hoa quì
Lê Thước dịch)
Ngày 22-11-1871, Nguyễn Trường Tộ tạ thế, hưởng dương 41 tuổi. Hoàng giáp Đinh Văn Chấp cho biết: “khi chết thổ ra một cục máu lớn”. Có thể suy đoán: nỗi niềm uất kết ấy đã tiềm ẩn, tích tụ trong hơn hai mươi năm trời, kể từ lúc thành niên. Con người bình thường khó trụ vững trong bi kịch lớn ấy. Nguyễn Trường Tộ, như trên đã nói, đã vượt qua. Động lực giúp ông có sức mạnh ấy không khó nhận ra: đó là lòng yêu nước thiết tha sâu nặng. Là giáo dân, ông kính Chúa; nhưng là công dân, ông kiên định tình cảm gắn bó với đồng bào, dân tộc của mình. Những kế sách lớn dâng vua không được chuẩn thuận, vậy thì ông làm những việc nhỏ miễn là có ích: thiết kế và chỉ đạo thi công tu viện Dòng Thánh Phaolô Sài Gòn (1863), xây cất Nhà Chung Xã Đoài (1870), tư vấn kỹ thuật trên thực địa việc đào Kênh Sắt (Thiết cảng) ở Nghệ An (1866), lập kế hoạch và trực tiếp giúp bà con vùng Xuân Mỹ (Nghệ An) thường xuyên bị úng lụt đến nơi ở mới (1869), v.v.
140 năm đã qua đi, đọc lại thơ của Nguyễn Trường Tộ, ta hiểu và trân trọng tâm sự sâu kín, cao đẹp của ông. Nghiền ngẫm 58 bản Điều trần,ta không khỏi ngạc nhiên trước sự kiên trì và về trí tuệ phi thường của ông. Những di cảo ấy giúp ta hiểu nhân cách và tài năng của một người Việt xuất sắc – Nguyễn Trường Tộ. Mặt khác, có thể nói tài sản tinh thần ấy nếu nghiên cứu chu đáo, chắc chắn sẽ vẫn có ích cho công cuộc đổi mới hôm nay.
T. H. T.
http://www.boxitvn.net/bai/31211
Gửi phản hồi

markdown:
**Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp** ** Trần Hữu Tá ** ** Nguyễn Trường Tộ (1830 – 1871) – một bi kịch lạc quan ** ** 140 năm ngày mất nhà yêu nước, nhà cải cách Nguyễn Trường Tộ (28/11/1871-28/11/2011) **
Nhân kỷ niệm 140 năm ngày mất nhà yêu nước, nhà cải cách Nguyễn Trường Tộ (28/11/1871-28/11/2011), Tạp chí Văn hóa Nghệ An đã có cuộc trao đổi với tiến sĩ Nguyễn Thái Hợp, Giám mục địa phận Vinh. Chúng tôi trân trọng giới thiệu nội dung của cuộc trao đổi này cùng bạn đọc.
* Tạp chí Văn hóa Nghệ An* ** PV: ** * Thưa tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp, theo ông thì đóng góp xuất sắc nhất của Ngài Nguyễn Trường Tộ là gì? *
** Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp: **Theo thiển ý, phần đóng góp xuất sắc nhất của Nguyễn Trường Tộ là những sáng kiến, những kế hoạch, những hoạt động cụ thể để bảo vệ và xây dựng đất nước, trong thời gian đế quốc Pháp vào xâm chiếm nước ta. Đó là năm 1859, Pháp và Tây Ban Nha đánh phá Gia Định; năm 1862 triều đình Huế phải ký hòa ước bồi thường chiến phí cho Pháp và Tây Ban Nha, nhường cho Pháp làm thuộc địa 3 tỉnh Gia Định, Biên Hòa, Định Tường; năm 1867, Pháp đem quân cưỡng chiếm 3 tỉnh Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên. Suốt thời gian ấy, chính xác là từ năm 1861 đến khi qua đời năm 1871, Nguyễn Trường Tộ (sinh năm 1830) đã đệ lên triều đình Tự Đức 58 bản điều trần nhằm giải phóng quê hương và canh tân xứ sở. Ông không chỉ đệ trình những điều trần lý thuyết, mà còn tích cực hành động góp phần giải quyết vấn đề. Điều không may cho Nguyễn Trường Tộ là “sinh bất phùng thời”, sống vào giai đoạn gặp phải ông vua Tự Đức nhu nhược và các quan lại vô trách nhiệm! Chắc chắn ông rất đau khổ khi thấy tâm nguyện và ước nguyện canh tân đất nước không được đón nhận. Và chắc chắn ông cũng mang cái tâm sự u uất của một trí thức đành bất lực nhìn vận nước suy vong, mà Cao Bá Quát đã diễn tả một cách thật sắc nét:
*Thái bình vô nhất lược
Lộc lộc sỉ vi nho*
(Chẳng có một sách lược cho đời được thái bình
Thẹn cho mình là một nhà nho tầm thường)
**PV:** *Trong các điều trần của Ngài để lại, ông thấy những nội dung nào thể hiện viễn kiến sâu sắc nhất và có ý nghĩa thiết thực cho đến tận hôm nay?* **Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp:**Tất cả 58 điều trần của Nguyễn Trường Tộ đệ lên triều đình tạo thành một khối nhất thống nhằm mục đích duy nhất là giải phóng 3 tỉnh rồi cả 6 tỉnh Nam kỳ. Cho dù các điều trần dài ngắn hay đề tài khác nhau, nhưng đều có chung một định hướng. Do đó, khó có thể trả lời trong khối điều trần ấy “những nội dung nào thể hiện viễn kiến sâu sắc nhất…”, bởi vì Nguyễn Trường Tộ với nhãn quan thực tế, với kiến thức sâu rộng, biết mình biết người, đã đệ những kiến nghị để giải quyết những vấn đề bức xúc đương đại, trong tinh thần “Ngôi vua là quý; chức quan là trọng”. Thí dụ: Nguyễn Trường Tộ dâng điều trần “Bàn về tự do tôn giáo” (ngày 29.3.1863) là trình bày về lịch sử từ xa xưa các dân tộc đã có những tín ngưỡng và tôn giáo khác nhau. Riêng về đạo Công giáo thì từ thời Minh Mạng (1833) bị cấm triệt để. Liên quân Pháp – Tây Ban Nha mượn cớ bách hại Công giáo để mang quân vào đánh Đà Nẵng năm 1858, rồi vào chiếm Gia Định (Sài Gòn) năm 1861. Trong hòa ước 1862, điều đầu tiên là yêu cầu cho tự do theo đạo trong toàn quốc Việt Nam. Điều sau mới là cắt 3 tỉnh miền Đông Nam kỳ cho Pháp làm thuộc địa… Chính vì vậy, Nguyễn Trường Tộ điều trần xin thành thật bỏ việc cấm đạo và đặc biệt nên nhớ rằng Pháp lấy cớ bách hại tôn giáo (tuy là có thật), nhưng chủ yếu là để xâm chiếm nước ta. Nguyễn Trường Tộ là tín hữu công giáo nhưng không có mặc cảm hay hận thù, mà còn thành khẩn đệ lên triều đình hàng loạt điều trần nhằm khẩn trương cứu quốc và canh tân xây dựng vững bền cho tương lai. Tự Đức lúc đầu còn ngờ vực, sau đánh giá cao các bản điều trần của Nguyễn Trường Tộ, nên đã ra chỉ dụ: “Nay hãy đệ nạp các bản, trong đó các khoản nên chăng như thế nào, khoản nào nên làm ngay, khoản nào nên đình lại, nhất phải nói rõ (phải phác trình riêng cho biết có bao nhiêu nguyên bản, sát kiểm sơ qua các khoản để tiện xem). Lại phải tiến trình các bản chưa đóng hãy đóng chung lại kẻo mất”. Đó là chỉ dụ ngày 14.3.1868 cho Cơ mật viện gồm Nguyễn Tri Phương, Đoàn Thọ, Vũ Trọng Bình, Nguyễn Văn Phong, Phan Huy Vịnh, Phạm Phú Thứ, Trần Tiễn Thành. **PV:** *Ông có nhận xét gì không về phương pháp tư duy của Ngài Nguyễn Trường Tộ? Và đặt nó trong phong cách tư duy của người Việt Nam ta trong thời bấy giờ nửa cuối TK XIX ?* **Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp:**Phương pháp tư duy của Nguyễn Trường Tộ là phương pháp tư duy của bậc sĩ phu yêu nước nhiệt huyết và tinh hoa nhất ở cương vị chính quyền cũng như ngoài chính quyền. Cơ sở tư duy của ông luôn đậm đà bản sắc dân tộc tương tự như Võ Trường Toản hay La Sơn Phu Tử, và giàu kiến thức đông tây kim cổ khác nào Lê Quý Đôn. Tuy nhiên Nguyễn Trường Tộ sinh trưởng đúng thời kỳ đế quốc tư bản Tây phương đua nhau đi xâm chiếm thuộc địa khắp thế giới, coi dân bản xứ như bán khai hay nô lệ. Thuở thiếu thời, Nguyễn Trường Tộ đã thấm nhuần nho học qua tứ thư ngũ kinh. Nhưng ông học để biết chứ không để đi thi. Đến tuổi thanh niên Nguyễn Trường Tộ được tiếp xúc với giáo sĩ Pháp nên có dịp nghiên cứu văn minh và lịch sử Tây phương. Khi đi sang Hồng Kông và có lẽ Pênăng – Mã Lai Nguyễn Trường Tộ đã đọc thêm “tân thư” mà người Trung Hoa đã dịch từ sách Tây phương, lại được tiếp xúc trực tiếp với nhiều nhân vật trí thức Á, Âu để trao đổi và kiểm nghiệm với kiến thức và thực tế mắt thấy tai nghe. Có lẽ nhờ đó mà Nguyễn Trường Tộ biết mình biết người hơn, biết so sánh nước mình với các nước trong thiên hạ rõ ràng hơn. Thí dụ so sánh nước ta với các nước trong bán đảo Đông Dương, Nguyễn Trường Tộ nhận định: “Ở miền Nam hải có ba nước: nước ta, Miến Điện và Xiêm La. Nhưng hai nước kia còn trong tình trạng kém cỏi, còn lâu mới đuổi kịp nước ta”. Song so với các nước Tây phương – như Pháp đã chiếm 3 tỉnh của ta làm thuộc địa – thì ta quá chú trọng về từ chương và lơ là về khoa học thực nghiệm. Nguyễn Trường Tộ đệ các điều trần luôn với một tấm lòng thành khẩn, đề nghị việc gì cũng rút từ kinh nghiệm Đông Tây và từ hiện tình Việt Nam, lời lẽ dễ hiểu với người đương thời hay tại chức. Ông thẳng thắn phê bình những sai sót hay bất cập của triều đình, của giới sĩ phu và của xã hội đương đại, mà không để ai mất lòng. Ông viết điều gì cũng có tình có lý. Ngay như điều trần 10 Thảo thư gởi Tây soái để chuộc lại 3 tỉnh đã mất với lời lẽ trang trọng và lý sự vững chắc. Đây là bản dự thảo để triều đình Huế sử dụng. Khi đọc xong, Tự Đức châu phê: “Bài này lý lẽ rất mềm dẻo, không chống, không theo, cũng rất nghiêm chỉnh và trang nhã khiến cho họ biết rõ có thế cũng không ỷ thế được, thật là không thèm dạy mà dạy cho họ vậy”. Có lẽ bài dự thảo này “để trả lời một văn thư nào đó của Tây soái phiền trách việc quấy phá của dân ta trong ba tỉnh đã nhường cho Pháp”. **PV:** *Những bài học nào mà chúng ta có thể tiếp nhận ở Ngài Nguyễn Trường Tộ từ hôm nay và cho hôm nay, thưa ông?* **Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp:**Điều trần nào của Nguyễn Trường Tộ cũng nhằm mục đích giải quyết tình huống khẩn trương hay cấp bách như lấy lại những tỉnh thành đã mất, hoặc lâu dài như canh tân đất nước về mọi mặt chính trị, văn hóa, kinh tế, xã hội, ngoại giao, quốc phòng, kỹ thuật, khoa học, giáo dục, thương nghiệp, công nghiệp, khai khoáng, thủy lợi, v.v… Nguyễn Trường Tộ đệ đạt nhiều kế hoạch giải phóng vùng bị xâm chiếm, kể cả mưu tính đánh úp Gia Định mà ông đóng vai chính. Hầu như để chứng minh sự khả thi của các đề xuất, Nguyễn Trường Tộ đã chỉ đạo đào Kinh Sắt: “Bộ sai quan Tổng đốc Nghệ An là Hoàng Kế Viêm ra đào Kênh Sắt… Người viết thư cậy ông Tộ đi khám xem hình đất, thế đất, chỉ lối cho mà đào. Vì trước ông Cao Biền là quan của vua Đường bên Tàu sang làm quan Đô hộ úy nước Nam, lại vua Quý Ly nhà Hồ đã đào không xong, vì mắc nhiều đá cuội dưới đất. Ông Tộ đi xem nói rằng: Có một khúc vì có nhiều đá lớn, như bên Tây có cốt mìn thì phá đi, ta không có nên phải tránh, ông cắm nêu một hồi buổi sớm vừa xong, dân phu cứ thế mà đào thì kênh hoàn thành”. Hay như việc chỉnh trang xã thôn: “Mẹ của Nguyễn Trường Tộ là người Xuân Mỹ… Trước kia dân Xuân Mỹ ở vùng dưới chân đồi thấp, đất ruộng, cách chỗ ở hiện nay khoảng 400 thước về phía Tây. Nơi ấy gần khe suối, tới mùa mưa lụt thì lầy lội bẩn thỉu. Nguyễn Trường Tộ đã khuyên dân dời cả lên triền đồi (chỗ ở hiện nay). Ông vẽ đường chia ô cho các hộ. Dấu vết của một số đường sá còn thấy ngày nay”. Đó là chưa kể việc Nguyễn Trường Tộ cố vấn mua tàu thủy London, việc dẫn đoàn đi Pháp tìm thầy, mua máy móc, để lập trường kỹ thuật cho Huế, hay việc xây dựng nhà dòng nữ Áo Trắng (đường Tôn Đức Thắng, quận 1, TP.HCM) to tát vững vàng còn đến nay, v.v… Nguyễn Trường Tộ điều trần những giải pháp thiết thực và tiến bộ nhất đương thời nhằm khai thông tình huống cấp bách đương đại. Ngày nay, lịch sử đã nhiều lần sang trang và chúng ta đang ở vào giai đoạn toàn cầu hóa. Tuy nhiên, tinh thần canh tân xã hội hay biện pháp giải quyết tình huống của Nguyễn Trường Tộ vẫn còn là những bài học cho chúng ta ngày nay. **PV:**
**Tiến sĩ, Giám mục Nguyễn Thái Hợp:**Nguyễn Trường Tộ là một sĩ phu yêu nước nồng nàn và cũng là một tín hữu Công giáo. Ông yêu nước nhưng theo thuyết “dân vi quý” dù “vua là quý, quan là trọng”. Dân có bổn phận công dân, vua quan có sứ mệnh quan trọng nặng nề hơn thường dân. Ông kính thờ Chúa nhưng luôn gắn bó với đất nước Việt Nam. Ông cũng phân biệt được đức tin với giáo sĩ truyền giáo. Ông kính trọng các giáo sĩ, nhưng khi giáo sĩ ngoại quốc có liên quan đến việc nước, thì ông giấu việc cứu quốc với họ. Hoặc khi thấy nhiều giáo sĩ Pháp có liên quan với thực dân, thì ông đề nghị nên xin Tòa thánh sai phái các giáo sĩ khác tới thay thế. Nguyễn Trường Tộ là người yêu nước một trăm phần trăm và cũng là tín hữu Công giáo một trăm phần trăm. Nơi ông, hai phạm trù, hai phẩm chất này không đối lập nhau mà kết hợp hài hoà với nhau. **PV:**
VĨNH KHÁNH (thực hiện)
Nguồn:
VĨNH KHÁNH (thực hiện)
Nguồn:
[http://www.vanhoanghean.com.vn/van-hoa-va-doi-song/khach-moi-cua-tap-chi/3629-tien-si-nguyen-thai-hop-nguyen-truong-to-.html](http://www.vanhoanghean.com.vn/van-hoa-va-doi-song/khach-moi-cua-tap-chi/3629-tien-si-nguyen-thai-hop-nguyen-truong-to-.html) [http://www.boxitvn.net/bai/31162](http://www.boxitvn.net/bai/31162)
***
** Trần Hữu Tá -Nguyễn Trường Tộ (1830 – 1871) – một bi kịch lạc quan
** ** 140 năm ngày mất nhà yêu nước, nhà cải cách Nguyễn Trường Tộ (28/11/1871-28/11/2011) **
Từ cuối thế kỉ XVIII, cơn lốc xâm lược từ các nước tư bản phương Tây đến các dân tộc Á Phi bắt đầu khởi phát, và đến nửa cuối thế kỉ XIX đã bùng lên đặc biệt dữ dội. Hãy nói riêng đến các nước gần gũi với Việt Nam: Singapore, Malaysia rơi vào tay thực dân Anh; Philippines bị đặt dưới quyền bảo hộ của Mỹ; Indonesia do Hà Lan làm chủ; Lào và Campuchia trở thành “Pháp quốc hải ngoại”. Rộng lớn mênh mông như Ấn Độ (bao gồm cả Bangladesh và Pakistan, 4.319.000 km2), năm 1877 cũng bị đế quốc Anh thôn tính. Ngay Trung Quốc cũng không hoàn toàn thoát khỏi hiểm họa này. Hai cuộc chiến tranh nha phiến kéo dài từ 1839 đến 1872 là cái cớ để “bát quốc liên quân” xâu xé, dốc đại binh vào Bắc Kinh, buộc triều đình nhà Thanh phải cắt hàng loạt vùng duyên hải thịnh vượng phía Đông và vùng Đông Bắc giàu có khoáng sản, làm nhượng địa cho Anh – Pháp – Mỹ – Bò Đào Nha – Tây Ban Nha, v.v.
Thế nhưng cũng trong tình thế chính trị đen tối ấy ở châu Á vẫn có những điểm sáng khác thường: Thái Lan đất không rộng, người không đông, kinh tế chưa phát triển nhưng nhờ chính sách ngoại giao khôn khéo của những người cầm quyền, đứng đầu là vua Rama I đã giúp nước này tránh được quá trình thực dân hóa của châu Âu tư bản chủ nghĩa.
Ở một đẳng cấp cao hơn, nước Nhật Bản đã có một cuộc “lột xác” ngoạn mục. Cuối thế kỉ XIX, tướng quân cuối cùng của thể chế tướng lĩnh phân quyền bị lật đổ, trả lại quyền lực tập trung cho hoàng gia, rồi liền sau đó đã có cả một chủ trương chiến lược duy tân, cải cách mạnh mẽ về chính trị, kinh tế, khoa học kỹ thuật, quân sự quốc phòng, văn hóa giáo dục. Chỉ sau mấy chục năm, đến đầu thế kỉ XX, Nhật đã trở thành một cường quốc bậc nhất châu Á.
Nửa cuối thế kỉ XIX, nước ta đứng trước hai khả năng hết sức trái ngược ấy. Và như thực tiễn bi thảm đã diễn ra, chúng ta bị Pháp thôn tính, bị xóa tên trên bản đồ thế giới ròng rã 87 năm (1858 – 1945). Các nhà sử học đã phân tích thấu đáo những nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng “quốc phá, gia vong”. Có điều nghĩ lại, trong giai đoạn lịch sử đầy biến động này, thế bế tắc của nước ta đâu phải hết khả năng tháo gỡ, hóa giải! Trương Vĩnh Ký (1837 – 1898), Bùi Viện (1835 – 1878), Nguyễn Lộ Trạch (1852 – 1895)… là những con người ưu tú, có nhân cách đáng trọng, có tư tưởng đổi mới sáng suốt, có sự tiếp cận sâu sắc với cách mạng khoa học kỹ thuật phương Tây; các vị ấy có khát vọng và có khả năng phò vua giúp nước vượt qua tình thề nước sôi lửa bỏng. Điều đau xót là ở chỗ họ không được tin dùng, “đại tài” nhưng chỉ được “tiểu dụng”, thậm chí không được đoái hoài, đếm xỉa đến. Nguyễn Trường Tộ nằm trong số những con người xuất sắc nhưng bất hạnh ấy.
Về mặt trí tuệ, ông thuộc loại người hiếm quí: đặc biệt thông minh, học một biết mười, “bác văn cường ký”, được ca ngợi là “Trạng Tộ”. Ông lại có may mắn được tiếp nhận cả hai nguồn văn hóa Đông và Tây, cổ và kim. Thuở thiếu thời, Nguyễn Trường Tộ thụ giáo các thầy trong vùng (huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An) và có được một vốn Hán học chắc chắn. Do những mối quan hệ tốt đẹp tình cờ, ông được giám mục Gauthier dạy cho tiếng Pháp và các môn khoa học phổ thông – cơ bản thôi, nhưng với Nguyễn Trường Tộ cũng như với trí thức Việt Nam lúc đó là rất mới mẻ, cần thiết. Trên cái nền tảng ban đầu ấy, ông có điều kiện mở rộng kiến văn trong những dịp đến Hồng Kông, Pháp, Ý. Ông không chỉ sưu tầm, học hỏi qua sách vở mà còn quan tâm tìm hiểu tình hình chính trị xã hội phương Tây, đồng thời rất năng nổ xông xáo tham quan nhiều cơ sở công kỹ nghệ, gặp gỡ nhiều trí thức, kỹ thuật gia, học giả châu Âu. Vì thế ngay khi bước vào tuổi 30, ông đã có một vốn kiến thức rộng và sâu cả về phương diện chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật.
Với tiềm lực chất xám rất quí như thế, nếu ông được tin dùng, được tạo điều kiện để hoạt động, tình thế có thể sẽ rất khác. Bi kịch của Nguyễn Trường Tộ, ngẫm ra là một nghịch lý khó tin nhưng có thật. Yêu nước nhưng không được giúp nước vượt qua đại họa ngoại xâm; thực sự có tài năng xuất chúng nhưng vấp phải vật cản quá lớn – sự trì trệ bảo thủ, dị ứng với chủ trương duy tân, tự cường của triều đình Tự Đức và sự nghi ngờ dai dẳng của họ với những người tin theo Kitô giáo. Bi kịch lớn lao ấy bình thường ra có thể nhấn sâu những con người nặng lòng với đất nước vào tình trạng trầm cảm, u uất, bế tắc. Với Nguyễn Trường Tộ thì không. Ông đã bộc lộ một phẩm chất đáng tôn trọng: sự kiên trì nhẫn nại – nhẫn nại đến mức phi thường. Trong vòng 10 năm (1861 – 1871), Nguyễn Trường Tộ liên tục gửi đến vua Tự Đức và triều đình Huế rất nhiều bản điều trần. Riêng linh mục Trương Bá Cần đã tập hợp được 58 bản và công bố trong tập
** Nguyễn Trường Tộ – con người và di thảo** (nxb TP. Hồ Chí Minh, 2002). Gửi mà không có hồi âm, nhưng lại tiếp tục gửi nữa. Đề tài không lặp lại, nội dung hết sức phong phú đề cập đến hầu hết những vấn đề chiến lược ở tầm “quốc sách”. Về chính trị, Nguyễn Trường Tộ trình bày với nhà vua về chiến lược cơ bản, về những thế lớn phân và hợp trong thiên hạ ( ** Thiên hạ phân hợp đại thế luận, ** 1863) và đề xuất ** Kế ly gián giữa Anh và Pháp ** (1866); không hề ảo tưởng về dã tâm của thực dân Pháp, nhưng ông rất sáng suốt chủ trương tạm hòa hoãn với Pháp, gợi ý với nhà vua về lợi ích lớn của việc ** “Mở rộng quan hệ với Pháp và các nước khác” ** (1871).
Về quân sự, có lúc Nguyễn Trường Tộ tha thiết xin triều đình cho mình được tổ chức việc đột kích lấy lại Nam Kỳ. Không được chuẩn thuận, ông viết điều trần dâng lên Tự Đức về việc “tái tu võ bị” (1869), để sớm có một lực lượng quân sự hùng mạnh. Chi li và căn cơ, ông đề nghị trong hoàn cảnh đất nước còn nghèo, triều đình nếu cho mua những sản phẩm kỹ thuật hiện đại như tàu biển, máy móc, vũ khí thì chỉ cần mua mỗi thứ một đơn vị để nghiên cứu. Ông tin có thể căn cứ vào mẫu mã đó sẽ chế tạo mới, không những chất lượng không thua sút mà còn có những cải tiến tốt hơn.
Về kinh tế, ông có hàng loạt điều trần, thuyết phục nhà vua nhanh chóng có những chủ trương biện pháp “làm cho dân giàu nước thịnh” (
**Lục lợi từ** – 1864). Với nông dân, cần đem lại cho họ nhiều đất canh tác hơn nữa, muốn vậy phải đẩy mạnh việc khai hoang ( **Khai hoang từ **– 1866).
Về văn hóa giáo dục, Nguyễn Trường Tộ cũng có những đề xuất rất “khó nghe” với những đầu óc thủ cựu nhưng hết sức xác đáng, kể cả thời ấy lẫn bây giờ. Không bài bác Nho học, nhưng ông xin với vua cho những thanh niên ưu tú sang du học châu Âu, thậm chí xúc tiến ngay một việc tưởng nhỏ nhưng rất thiết thực, cần kíp, “gửi học sinh sang Singapore học sinh ngữ” (1871). Rất dũng cảm, ông đề nghị với triều đình nên ban bố chủ trương tự do tôn giáo (
**Giáo môn luận **– 1863), v.v. và v.v.
Giờ đây trong hoàn cảnh đất nước đang quyết tâm đổi mới, tự cường, khắc phục nguy cơ tụt hậu, đọc lại tập
**Điều trần **của Nguyễn Trường Tộ, tin rằng mỗi trí thức cao cấp cũng như mỗi độc giả bình thường đều sẽ có những cảm nhận đặc biệt. Có thể đó là sự xúc động về lòng yêu nước chân thành nồng nhiệt của người đã khuất. Dường như ông không phải viết bằng mực bình thường mà bằng máu từ chính trái tim mình – một trái tim luôn quặn thắt trước tình hình ngày càng bi đát của đất nước. Cũng có thể đó là sự sửng sốt, ngạc nhiên trước những kiến giải sắc sảo, tinh tường, đến nay vẫn còn giá trị. Những kiến giải này càng có thêm sức thuyết phục nhờ một văn phong nghị luận chuẩn mực: vấn đề được đặt rõ ràng, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng cụ thể sống động. Nhằm lành mạnh hóa đội ngũ quan chức, Nguyễn Trường Tộ hiến kế với vua: Nhất thiết phải để họ có thể sống được bằng lương. Từ Pháp, ông viết trong *Tế cấp bát điều * **Về tám điều cần bàn gấp **– 1867): “Tôi tính lương tri huyện mỗi ngày không qua ba, bốn thạch (mỗi thạch khoảng 60 – 70 đồng tiền), như vậy nuôi một người còn không đủ huống chi nuôi một gia đình nhà quan. Đã biết rõ thiếu hụt mà cứ đem lời suông khuyên người ta thanh liêm, như thế là ngầm để cho người ta tham nhũng”. Trên cơ sở ấy, ông đề nghị: “Lương bổng một năm, tính hết tất cả các khoản của một Lục bộ đại thần nước ta không bằng hai ngày lương của một nguyên soái nước Pháp. Một ngày lương của một Tổng đốc nước Anh tương đương một năm lương của một quan đại thần nước ta… Các nước ngoài nghe quan lại nước ta hưởng lương ít ỏi như vậy họ rất chê cười và tựa hồ họ không thể hiểu nổi tại sao lại có thể như thế được. Vì vậy tôi xin đề nghị lấy những của cải phù phiếm xa hoa trong dân gian để thêm lương cho các quan binh. Đó là lí do hết sức chính đáng (các nước phương Tây cũng tăng thu bằng cách đó để cấp cho quan binh). Nếu vậy mà họ còn tham ô mới có thể trách được”.
“Khuyên người ta thanh liêm bằng lời nói suông”. Nguyễn Trường Tộ đã chỉ ra một thói tật rất lớn của những nhà quản lý đất nước thời đó. Trước hiện tượng kỳ thị tôn giáo quá nặng nề kéo dài đã khá nhiều năm, ông lưu ý với vua về những gì đã được “thực mục sở thị” ở các nước phương Tây cũng như phương Đông: “Hễ nước nào có thanh danh văn vật, xứ nào có giao thông trù mật thì người theo đạo đông đúc. Nước càng thịnh vượng thì tôn giáo càng nhiều”. Để từ đó ông gợi ý với triều đình nên để tôn giáo được tự do phát triển, người dân được tự do tín ngưỡng hoặc không tín ngưỡng. Theo ông, nếu dùng sức mạnh để đàn áp tôn giáo nào đấy đã lan rộng tỏa sâu trong dân chúng, chỉ càng làm cho nó có sức bật, phát triển mạnh hơn dẫn đến tình trạng chia rẽ sâu sắc trong nội bộ đất nước (
**Giáo môn luận **– 1863).
Có thể nói tập
**Điều trần **này giúp các thế hệ hậu sinh thấu hiểu tài năng toàn diện, kiệt xuất và nhân phẩm cao quí của Nguyễn Trường Tộ. Cũng có thể cảm nhận những đặc điểm nổi bật trong nhân phẩm ấy thông qua những câu thơ, bài thơ mà ông để lại. Căn cứ vào số di cảo của Nguyễn Trường Tộ, có thể chia thơ ông thành hai mảng: những bài “tức cảnh – sinh tình” và những bài “Ngôn chí, tự tình”.
Trong cuộc đời khá ngắn của mình, Nguyễn Trường Tộ đã đi nhiều nơi, cả trong và ngoài nước. Cũng như những bậc trí giả khác, nhiều cảnh đẹp đã đem lại cho ông thi hứng. Có khi là một buổi dạo chơi núi Ngũ Hành (Quảng Nam), một đêm đậu thuyền ở Đà Nẵng, một thoáng ngắm cảnh cửa biển Cần Giờ (Nam Bộ). Cũng có khi ông cao hứng trước một danh thắng ở Quảng Đông (Trung Quốc) hoặc miên man cảm xúc trong một đêm mưa đi thuyền trên biển. Giáo sư Nguyễn Huệ Chi đã nhận xét chính xác: “Thơ ông nhìn chung mang phong cách trữ tình khoáng đạt” (Đỗ Đức Hiểu, Nguyễn Huệ Chi, Phùng Tửu, Trần Hữu Tá (đồng chủ biên),
**Từ điển văn học, **bộ mới, nxb Thế giới, 2004, tr. 1209). Đúng thế, bức tranh phong cảnh trong thơ Nguyễn Trường Tộ thường thoáng, sáng, gây ấn tượng từ những đường nét lớn chứ không phải từ những chi tiết rậm rạp, tỉ mỉ. Thiên nhiên trên đỉnh Đèo Ngang có biết bao cảnh đáng ghi nhận, nhưng Nguyễn Trường Tộ có cách thu hình của riêng mình: không chỉ có cảnh hôm nay mà còn cả hình ảnh đau thương của quá khứ.
* Nguy nga tráng lệ màu sông núi
Tuyệt đỉnh chia đôi vũ trụ hình
Chiến lũy đã tàn lưu cổ tích
Ngự bia còn đó dấu uy linh*
(Lê Thước dịch)
(Nguyên tác:
*Nguy quan túc tráng sơn hà sắc*
Tuyệt lãnh trung phân vũ trụ hình
Chiến lũy dĩ tàn lưu cổ tích
Ngự bi trường tại tác sơn linh)
Tuyệt lãnh trung phân vũ trụ hình
Chiến lũy dĩ tàn lưu cổ tích
Ngự bi trường tại tác sơn linh)
Cảnh nước trời lẫn sách trong đêm đen, giữa biển khơi vần vụ không hề dễ tả. Nguyễn Trường Tộ đã phóng bút dựng bức tranh rất ấn tượng:
*…Trời biển tiệp màu chung sắc nước*
Mưa rơi sóng vỗ khó phân minh
Nhẹ thuyền sóng biếc cao ba trượng
Mây ám vầng trăng suốt mấy canh
Mưa rơi sóng vỗ khó phân minh
Nhẹ thuyền sóng biếc cao ba trượng
Mây ám vầng trăng suốt mấy canh
(Lê Thước dịch)
(Nguyên tác:
*Thôn hợp hải thiên đô thị thủy*
Đích sao đào lãng bất phân tranh
Thuyền khinh tự giác trào tam trượng
Vân ám trường già ngyệt ngũ canh)
Đích sao đào lãng bất phân tranh
Thuyền khinh tự giác trào tam trượng
Vân ám trường già ngyệt ngũ canh)
Đối với những bậc trí giả luôn gắn bó với đất nước quê hương, thơ của họ không chỉ để dựng cảnh thuần túy mà gần như bao giờ cũng để gửi gắm tâm sự sâu kín của mình. Đó thường không phải là nỗi buồn riêng mà là sự chia sẻ với nỗi ưu tư, thậm chí đau khổ chung của nhân dân, dân tộc. Nguyễn Trường Tộ cũng thế.
**“Đêm đậu thuyền ở Đà Nẵng”**ông như bị hút vào cảnh hùng vĩ của non cao, sông lớn: *Hai nhánh Tây Nam sông đổ xuống*
Cửa nhìn Đông Bắc dựng non cao
Cửa nhìn Đông Bắc dựng non cao
(Lê Thước dịch)
(Nguyên tác:
*Giang tự Tây Nam song lệ hạ*
Môn khai Đông Bắc lưỡng sơn cao)
Môn khai Đông Bắc lưỡng sơn cao)
Nhưng lập tức ông giật mình, nghĩ đến những hiểm họa tàn khốc sẽ xảy ra nếu có ngoại xâm – và ông chỉ đích danh thế lực xâm lược ấy:
*…Tây triều vô cớ động binh đao*
Một mai sát khí tràn sông nước
Vạn đại hồn oan dậy sóng gào
Một mai sát khí tràn sông nước
Vạn đại hồn oan dậy sóng gào
(Nguyên tác:
*Tây triều hà sự động binh đao*
Nhất triêu sát khí không lưu thủy
Thiên cổ oan thanh thượng nộ đảo)
Nhất triêu sát khí không lưu thủy
Thiên cổ oan thanh thượng nộ đảo)
Vì vậy niềm vui, sự say mê thưởng ngoạn của Nguyễn Trường Tộ không bao giờ trọn vẹn. Tình thế đất nước cứ bị mất dần từng mảng khiến một số bài thơ ông như chứa đựng một tiếng thở dài chua xót. Đến với bãi biển Cần Giờ, cảnh trí say người đấy (Núi dựng ba tòa quanh bãi biển/Đèn cao một ngọn dẫn tàu đi), nhưng ông nhớ ngay đến thực trạng mất nước:
*…Nước non như cũ hồn sông núi*
Cảnh sắc rõ ràng đã đổi thay
Đất nước sơn hà ai đấy chủ?
Biết đem tâm sự hỏi trời thôi!
Cảnh sắc rõ ràng đã đổi thay
Đất nước sơn hà ai đấy chủ?
Biết đem tâm sự hỏi trời thôi!
(Lê Thước dịch)
(Nguyên tác:
*Quan hà điện định nhưng y cựu*
Cảnh sắc thương mang dĩ bất tiền
Như thử giang sơn thùy thị chủ?
Yếu tương tình sự vấn chi thiên)
Cảnh sắc thương mang dĩ bất tiền
Như thử giang sơn thùy thị chủ?
Yếu tương tình sự vấn chi thiên)
Mảng thơ thứ hai của Nguyễn Trường Tộ lại mang sắc thái khác lạ: thơ “tự tình, ngôn chí”. Những câu, những bài loại này không nhiều và thường thấy trong những bản
**Điều trần**hoặc trong thư gửi những nhân vật trọng yếu của triều đình. Trong nhiều năm liền, ông luôn canh cánh một tâm trạng bi kịch, như đã bộc lộ trong bản trần tình ngày 26/3 năm Tự Đức thứ 16 (tức ngày 13/5/1863): *“Lúc trước tôi có đi với người Pháp, bất đắc dĩ phải làm cái việc thân ở Hán tâm ở Hàn. Về tình tuy không thẹn, nhưng ai thấu rõ nguồn cơn?”.*Nguyễn Trường Tộ đã quá nghiêm khắc với chính mình. Ông không có gì phải thẹn về tình, mà ngay về lý cũng vậy. Như trên đã nói, có lúc ông đã khẩn thiết xin nhà vua cho mình được chỉ huy việc đánh úp lấy lại Nam Kỳ. Trong bản tấu sớ đó, ông còn cẩn thận đề nghị với nhà vua xin không để các thừa sai ngoại quốc biết được dự kiến của mình. Không nhằm thanh minh, phân trần một cách đơn giản, Nguyễn Trường Tộ muốn những người có trách nhiệm chủ yếu của triều đình nhà Nguyễn giải tỏa những nghi ngờ không đáng có về ông, để rồi hiểu chính xác tâm sự sâu kín của ông. Có thể hiểu sự khúc mắc khó lý giải này của Nguyễn Trường Tộ trong bài thơ mang tính ẩn dụ nhưng dễ cảm nhận ông gửi người bạn họ Phan đang làm tri phủ. Hoàng giáp Đinh Văn Chấp – một nhà khoa bảng nổi tiếng của Nghệ An (thân phụ của Hòa thượng Thích Minh Châu) – đã dịch nghĩa bài thơ như sau: *Đi dệt mướn ở thôn Tây không phải vì nghèo,*
Vì muốn nhận thấy rõ cái cơ yếu bí quyết của nhà người
Để sau này xóm Đông nếu muốn học hỏi nghề dệt lụa cho vua
Thì sẽ đem hết đường kim mũi chỉ tỏ bày rạch ròi tử tế
Vì muốn nhận thấy rõ cái cơ yếu bí quyết của nhà người
Để sau này xóm Đông nếu muốn học hỏi nghề dệt lụa cho vua
Thì sẽ đem hết đường kim mũi chỉ tỏ bày rạch ròi tử tế
(Trích
*tr. 530)* **Biên khảo bổ túc vào tiểu sử của Nguyễn Trường Tộ – in trong Nguyễn Trường Tộ – con người và di thảo,**
Giải nguyên Lê Thước đã dịch thành thơ:
Dệt mướn thôn Tây chẳng phải nghèo
Khung cửi nhà người sẵn đấy theo
Gấm vóc xóm Đông mà hỏi đến
Kim vàng trân trọng nắn đường thêu
Dệt mướn thôn Tây chẳng phải nghèo
Khung cửi nhà người sẵn đấy theo
Gấm vóc xóm Đông mà hỏi đến
Kim vàng trân trọng nắn đường thêu
Hiểu rất rõ thái độ chưa tin cậy, thậm chí nhiều lúc nghi ngờ mình của vua Tự Đức, nhưng vì đại cục quốc gia, Nguyễn Trường Tộ vượt qua tâm trạng nặng nề và đã tha thiết bày tỏ lòng chân thành phục vụ đối với người lèo lái con thuyền quốc gia trong bão lũ:
*Mặt trời tuy ngự ở trên cao cũng có chỗ không chiếu soi tới*
Tấm lòng hoa quì bao giờ cũng thầm hướng về mặt trời
Tấm lòng hoa quì bao giờ cũng thầm hướng về mặt trời
(Đinh Văn Chấp dịch nghĩa – Sđd tr 531)
(Dịch thơ:
*Mặt trời cho dẫu không soi đến*
Hướng dương xin vẫn nếp hoa quì
Hướng dương xin vẫn nếp hoa quì
Lê Thước dịch)
Ngày 22-11-1871, Nguyễn Trường Tộ tạ thế, hưởng dương 41 tuổi. Hoàng giáp Đinh Văn Chấp cho biết: “khi chết thổ ra một cục máu lớn”. Có thể suy đoán: nỗi niềm uất kết ấy đã tiềm ẩn, tích tụ trong hơn hai mươi năm trời, kể từ lúc thành niên. Con người bình thường khó trụ vững trong bi kịch lớn ấy. Nguyễn Trường Tộ, như trên đã nói, đã vượt qua. Động lực giúp ông có sức mạnh ấy không khó nhận ra: đó là lòng yêu nước thiết tha sâu nặng. Là giáo dân, ông kính Chúa; nhưng là công dân, ông kiên định tình cảm gắn bó với đồng bào, dân tộc của mình. Những kế sách lớn dâng vua không được chuẩn thuận, vậy thì ông làm những việc nhỏ miễn là có ích: thiết kế và chỉ đạo thi công tu viện Dòng Thánh Phaolô Sài Gòn (1863), xây cất Nhà Chung Xã Đoài (1870), tư vấn kỹ thuật trên thực địa việc đào Kênh Sắt (Thiết cảng) ở Nghệ An (1866), lập kế hoạch và trực tiếp giúp bà con vùng Xuân Mỹ (Nghệ An) thường xuyên bị úng lụt đến nơi ở mới (1869), v.v.
140 năm đã qua đi, đọc lại thơ của Nguyễn Trường Tộ, ta hiểu và trân trọng tâm sự sâu kín, cao đẹp của ông. Nghiền ngẫm 58 bản
**Điều trần,**ta không khỏi ngạc nhiên trước sự kiên trì và về trí tuệ phi thường của ông. Những di cảo ấy giúp ta hiểu nhân cách và tài năng của một người Việt xuất sắc – Nguyễn Trường Tộ. Mặt khác, có thể nói tài sản tinh thần ấy nếu nghiên cứu chu đáo, chắc chắn sẽ vẫn có ích cho công cuộc đổi mới hôm nay.
T. H. T.
[http://www.boxitvn.net/bai/31211](http://www.boxitvn.net/bai/31211)
## Gửi phản hồi Hủy trả lời

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Link: <http://wp.me/pmYxK-21W>; rel=shortlink

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo; nếu với ý ô nhiễm, nói lên hay hành động, khổ não bước theo sau, như xe, chân vật kéo.Kinh Pháp Cú (Kệ số 1)
Lấy sự nghe biết nhiều, luyến mến nơi đạo, ắt khó mà hiểu đạo. Bền chí phụng sự theo đạo thì mới hiểu thấu đạo rất sâu rộng.Kinh Bốn mươi hai chương
Với kẻ kiên trì thì không có gì là khó, như dòng nước chảy mãi cũng làm mòn tảng đá.Kinh Lời dạy cuối cùng
Ðêm dài cho kẻ thức, đường dài cho kẻ mệt, luân hồi dài, kẻ ngu, không biết chơn diệu pháp.Kinh Pháp cú (Kệ số 60)
Khi ăn uống nên xem như dùng thuốc để trị bệnh, dù ngon dù dở cũng chỉ dùng đúng mức, đưa vào thân thể chỉ để khỏi đói khát mà thôi.Kinh Lời dạy cuối cùng
Nhẫn nhục có nhiều sức mạnh vì chẳng mang lòng hung dữ, lại thêm được an lành, khỏe mạnh.Kinh Bốn mươi hai chương
"Nó mắng tôi, đánh tôi, Nó thắng tôi, cướp tôi." Ai ôm hiềm hận ấy, hận thù không thể nguôi.Kinh Pháp cú (Kệ số 3)
Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo; nếu với ý ô nhiễm, nói lên hay hành động, khổ não bước theo sau, như xe, chân vật kéo.Kinh Pháp Cú (Kệ số 1)
Người ta trói buộc với vợ con, nhà cửa còn hơn cả sự giam cầm nơi lao ngục. Lao ngục còn có hạn kỳ được thả ra, vợ con chẳng thể có lấy một chốc lát xa lìa.Kinh Bốn mươi hai chương
Người biết xấu hổ thì mới làm được điều lành. Kẻ không biết xấu hổ chẳng khác chi loài cầm thú.Kinh Lời dạy cuối cùng
Dễ thay thấy lỗi người, lỗi mình thấy mới khó.Kinh Pháp cú (Kệ số 252)
Trang chủ »» Kinh Bắc truyền »» Bản khắc gỗ Vĩnh Lạc Bắc tạng Phật Thuyết Di Nhật Ma Ni Bảo Kinh [佛說遺日摩尼寶經] »»
Bấm vào đây để xem và tải dạng PDF.
Quý vị đang truy cập từ IP 54.146.178.100 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc ghi danh thành viên để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện.
Ghi danh hoặc đăng nhập

markdown:
Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo; nếu với ý ô nhiễm, nói lên hay hành động, khổ não bước theo sau, như xe, chân vật kéo.Kinh Pháp Cú (Kệ số 1)
Lấy sự nghe biết nhiều, luyến mến nơi đạo, ắt khó mà hiểu đạo. Bền chí phụng sự theo đạo thì mới hiểu thấu đạo rất sâu rộng.Kinh Bốn mươi hai chương
Với kẻ kiên trì thì không có gì là khó, như dòng nước chảy mãi cũng làm mòn tảng đá.Kinh Lời dạy cuối cùng
Ðêm dài cho kẻ thức, đường dài cho kẻ mệt, luân hồi dài, kẻ ngu, không biết chơn diệu pháp.Kinh Pháp cú (Kệ số 60)
Khi ăn uống nên xem như dùng thuốc để trị bệnh, dù ngon dù dở cũng chỉ dùng đúng mức, đưa vào thân thể chỉ để khỏi đói khát mà thôi.Kinh Lời dạy cuối cùng
Nhẫn nhục có nhiều sức mạnh vì chẳng mang lòng hung dữ, lại thêm được an lành, khỏe mạnh.Kinh Bốn mươi hai chương
"Nó mắng tôi, đánh tôi, Nó thắng tôi, cướp tôi." Ai ôm hiềm hận ấy, hận thù không thể nguôi.Kinh Pháp cú (Kệ số 3)
Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo; nếu với ý ô nhiễm, nói lên hay hành động, khổ não bước theo sau, như xe, chân vật kéo.Kinh Pháp Cú (Kệ số 1)
Người ta trói buộc với vợ con, nhà cửa còn hơn cả sự giam cầm nơi lao ngục. Lao ngục còn có hạn kỳ được thả ra, vợ con chẳng thể có lấy một chốc lát xa lìa.Kinh Bốn mươi hai chương
Người biết xấu hổ thì mới làm được điều lành. Kẻ không biết xấu hổ chẳng khác chi loài cầm thú.Kinh Lời dạy cuối cùng
Dễ thay thấy lỗi người, lỗi mình thấy mới khó.Kinh Pháp cú (Kệ số 252)
[Trang chủ](Home.html) »»
[Kinh Bắc truyền](kinh-bac-truyen_hien-thi_none_0.html?welcome=welcome) »»
Bản khắc gỗ Vĩnh Lạc Bắc tạng Phật Thuyết Di Nhật Ma Ni Bảo Kinh [佛說遺日摩尼寶經] »»
Bấm
[ vào đây](?PDF) để xem và tải dạng PDF. **Quý vị đang truy cập từ IP 54.146.178.100 và chưa ghi danh hoặc đăng nhập trên máy tính này. **Nếu là thành viên, quý vị chỉ cần đăng nhập một lần duy nhất trên thiết bị truy cập, bằng email và mật khẩu đã chọn.
Chúng tôi khuyến khích việc
**ghi danh thành viên **để thuận tiện trong việc chia sẻ thông tin, chia sẻ kinh nghiệm sống giữa các thành viên, đồng thời quý vị cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật từ Ban Quản Trị trong quá trình sử dụng website này.
** Việc ghi danh là hoàn toàn miễn phí và tự nguyện**.
Ghi danh hoặc đăng nhập

Vary: Accept-Encoding


text:
PLEIKU PHỐ NÚI
Search this site
Vui Buồn cùng Phố Núi
Chung Quanh Đại Hội Đồng Hương Pleiku 03/2011
Thơ
Truyện
Hồi ký
Bình Luận
Chút ân tình cho Phố Núi
Khoa Học & Đời Sống
Sưu tầm
Họp mặt Toronto, Canada
Danh sách tham dự
Đặc San Xuân Tân Mão 2011
Hội Ái Hữu Đồng Hương Pleiku Hải Ngoại
Tin Tức
Thông Báo
Đặc San Phố Núi Pleiku
ĐHLTPK&TH4 - Hình, Phim
ĐHLTPK&TH4 - Bài viết
Chuyện tiếu lâm
Nhạc
Nhắn tin
Địa Chỉ Liên Lạc
Góp ý / Thắc mắc / Phê bình
Hội Ái Hữu Đồng Hương Pleiku Hải Ngoại
BAN CỐ VẤN
BAN CHẤP HÀNH
Ban Liên Lạc
Ban Văn Nghệ
Ban Báo Chí
Ban Xã Hội
Ban Tài Chánh
Nội Quy
Subpages
(10):
Ban Báo Chí
Ban Chấp Hành
Ban Cố Vấn
Ban Liên Lạc
Ban Tài Chánh
Ban Văn Nghệ
Ban Xã Hội
Nội Quy
Thông Báo
Tin Tức
Comments
Sign in
|
Report Abuse
|
Print Page
|
Powered By
Google Sites

X-Robots-Tag: noarchive

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: public, max-age=5

X-Frame-Options: SAMEORIGIN


text:
Free Online Games
English
ελληνικά
Español
Český
Deutsch
Français
Italiano
Japanese
Korean
Português
Русский
Polski
Thai
Türkçe
Đăng nhập
Đăng ký
Game dành cho trang web của bạn
×
Đăng nhập ngay
Duy trì đăng nhập
Gửi
Quên mật khẩu?
Tạo tài khoản mới
Đăng nhập bằng Facebook
Đăng nhập bằng Google+
Login with Twitter
×
Đăng ký
Min 4 Max 14
Min 8 Max 20
Tôi chấp nhận các điều khoản và điều kiện sử dụng
Gửi
Đăng nhập bằng Facebook
Đăng nhập bằng Google+
Login with Twitter
ahmetefe
Nam
Sự kiện gần nhất
Thành tích
Yêu thích
Bạn bè
Vị trí toàn cầu
0
C
1
C
0
KN
Đến cấp
500
kế tiếp
31055
리우나리
0 KN
31055
백승록
0 KN
31055
ahmetefe
0 KN
31055
-loveall-
0 KN
31055
-loveall-sup
0 KN
Sự kiện gần nhất
Chưa có sự kiện nào. Bắt đầu chơi ngay!
×
Trang web này có sử dụng cookies. Nếu tiếp tục truy cập vào trang web này nghĩa là bạn đồng ý với chính sách cookie của chúng tôi
Thông tin chi tiết
Chưa có sự kiện nào. Bắt đầu chơi ngay!

markdown:
Vị trí toàn cầu ![ Position icon](//spritted.com/assets/img/icon-global.png)
![ Position icon](http://spritted.com/assets/img/icon-global.png)
|
|![]()
|31055||
|리우나리 |0 KN|
|
|![]()
|31055||
|백승록 |0 KN|
|
|![]()
|31055||
|ahmetefe |0 KN|
|
|![]()
|31055||
|-loveall- |0 KN|
|
|![]()
|31055||
|-loveall-sup |0 KN|
|
|![]()
|31055||
|리우나리 |0 KN|
|
|![]()
|31055||
|백승록 |0 KN|
|
|![]()
|31055||
|ahmetefe |0 KN|
|
|![]()
|31055||
|-loveall- |0 KN|
|
|![]()
|31055||
|-loveall-sup |0 KN|
## Chưa có sự kiện nào. Bắt đầu chơi ngay!

X-UA-Compatible: IE=edge

Access-Control-Allow-Credentials: true

Cache-Control: max-age=0, no-cache

P3P: policyref="/w3c/p3p.xml", CP="IDC DSP COR ADM DEVi TAIi PSA PSD IVAi IVDi CONi HIS OUR IND CNT"


text:
Quảng bá dịch vụ của bạn tiếp cận khách hàng nhanh chóng, hoàn toàn miễn phí.
Đăng ký và nhận các tin tức mới nhất về các sự kiện.
MAP FILTER
Loading...


text:
Khách sạn tại Sun Peaks
Tìm khách sạn tại Sun Peaks
Hưởng Giá Bí mật tại một số khách sạn
Giá này không dành cho tất cả mọi người.
Đang được quan tâm tại Sun Peaks
- Đặt nhiều nhấtSun Peaks Grand Hotel & Conference Centre
47 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
22 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
17 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
17 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
16 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
- Crystal Forest by Bear CountryChưa có nhận xét của khách
10 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
9 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
8 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
- Kookaburra Lodge by Bear CountryChưa có nhận xét của khách
8 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
- Trails Edge by Bear CountryChưa có nhận xét của khách
6 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Khách sạn tại Sun Peaks, Canada
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Sun Peaks để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Sun Peaks, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

markdown:
# Khách sạn tại Sun Peaks
## Tìm khách sạn tại Sun Peaks
Hưởng Giá Bí mật tại một số khách sạn
Giá này không dành cho tất cả mọi người.
## Đang được quan tâm tại Sun Peaks
- Đặt nhiều nhất
Sun Peaks Grand Hotel & Conference Centre
47 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
22 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
17 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
17 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
16 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Crystal Forest by Bear CountryChưa có nhận xét của khách
10 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
9 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
8 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Kookaburra Lodge by Bear CountryChưa có nhận xét của khách
8 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
Trails Edge by Bear CountryChưa có nhận xét của khách
6 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
## Khách sạn tại Sun Peaks, Canada
Tại Hotels.com, bạn có thể tìm và so sánh giá phòng khách sạn tại Sun Peaks để chọn khách sạn hoàn hảo cho chuyến đi của mình. Bất kể bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến du lịch, kỳ nghỉ hè hay đi công tác tại Sun Peaks, Hotels.com luôn có phòng phù hợp cho nhu cầu của bạn.

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Pragma: no-cache

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Server: Application-Server


text:
Loßburg
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Loßburg là một xã ở huyện Freudenstadt ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 79,26 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 6.544 người.
Loßburg là một xã ở huyện Freudenstadt ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 79,26 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 6.544 người.

markdown:
# Loßburg
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Loßburg
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Baden-Württemberg](/wiki/Baden-W%C3%BCrttemberg) [Vùng hành chính](/wiki/Regierungsbezirk) [Karlsruhe](/wiki/Karlsruhe) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Freudenstadt](/wiki/Freudenstadt_(huy%E1%BB%87n)) **Phân chia Địa phương** [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.lossburg.de](http://www.lossburg.de/) **Loßburg** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) ở huyện [Freudenstadt](/wiki/Freudenstadt_(huy%E1%BB%87n)) ở bang [Baden-Württemberg](/wiki/Baden-W%C3%BCrttemberg) thuộc nước [Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c). Đô thị này có diện tích 79,26 [km²](/wiki/Km%C2%B2), dân số thời điểm [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2006](/wiki/2006) là 6.544 người.
|
|
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Lo%C3%9Fburg&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lo%C3%9Fburg&action=edit§ion=1)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-Cache: cp1067 hit/2, cp1054 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Accept-Ranges: bytes