text:
Làm thế nào để xác định mình đã thích một ai đó
Vốn là người luôn tập trung cao độ trong giờ làm việc, thế mà lần đầu tiên Nhã Quân lại cho phép mình được thả hồn bay xa. Anh chau mày, ngượng ngùng thoáng vút qua trong mắt, nói thật ra thì… e rằng… chính là mùa hè năm tốt nghiệp cấp hai.
– Đại ca!
Nhã Văn lao tới, ôm chầm lấy anh từ đằng sau.
Cách xưng hô của cô dành cho anh luôn thay đổi theo từng giai đoạn thời gian, ví dụ: anh, huynh đài, đội trường (không phải cô nhỏ lậm Altman đấy chứ?), ê, Bùi Nhã Quân, vân vân và mây mây. Song cũng có trường hợp gọi tùm lum cả lên, chứng tỏ cô nhỏ luôn có những yêu cầu khác nhau dành cho anh. Khi cô thẽ thọt gọi một tiếng “anh”, chứng tỏ cô nhỏ muốn anh đỡ hộ việc nhà; còn xưng “huynh đài” là khi cô muốn anh giải hộ bài tập; trong trường hợp muốn anh đánh quái hộ cô, cô sẽ réo “đội trường”; còn những lúc cô “ê” “này”, tức là anh phải mang đồ giúp cô; một khi cô đã lôi cả tên cúng cơm của anh ra, chứng tỏ cô nhỏ đang uất ức hoặc cáu lắm rồi đó. Còn khi mắc mớ vấn đề tiền nong… cô sẽ gọi anh là “đại ca”.
– Đại ca à…. – Cơ thể cô bắt đầu uốn ẽo õng ẹo, chứng tỏ cô nhỏ đang giở trò làm nũng: – Đại ca xem kem ở quán đằng trước kia ngon chưa kìa…
Bùi Nhã Quân đứng im lìm như một tảng đá
Thực ra không phải anh đã nhờn ba cái trò mè nheo của cô, thực ra, dạo gần đây anh thấy mình càng ngày càng nuông chiều cô. Nhưng khổ nỗi, lúc này đây, ngay lúc này đây, anh không dám nhúc nhích là bởi… bộ ngực trổ muộn phải đến mấy năm của cô đang nhiệt tình cọ vào sống lưng anh.
Về vấn đề ngực cô dậy thì muộn… e hèm, Nhã Quân ngượng ngùng cụp mi mắt xuống… thực tình anh không cố ý nghĩ về nó đâu, nhưng quả thực không thể không chú ý. Trong khi mấy cô bé có kinh muộn hơn Nhã Văn đều rục rịch mặc áo ngực hết cả rồi, vậy mà Nhã Văn vẫn chưa có lấy bộ nào ra hồn áo ngực, bởi… cô nhỏ thật sự không… không có nhu cầu.
Song bắt đầu từ học kỳ hai năm lớp tám, tình hình có cải thiện hơn đôi chút, chí ít… e hèm, mỗi lần cô ôm chầm lấy anh từ đằng sau, là anh luôn có cảm giác người mình cứng ngắc lại. Những phiền não cũng theo đó ập tới: một gia đình thiếu vắng bàn tay người mẹ, biết dạy kiểu gì để cô nhỏ hiểu “con gái nên mặc áo ngực vào những lúc cần thiết”?
Anh vô cùng nghiêm túc, đồng thời cẩn thận cân nhắc rất lâu, cho đến dạo gần đây bỗng hạ quyết tâm phải giải quyết dứt điểm vào mùa hè tốt nghiệp này. Tại sao ư? Là bởi vì, buổi học cuối cùng, trên đường về nhà, Tiểu Mao ra vẻ thần bí nói với anh:
– Tao để ý thấy, con nhỏ Nhã Văn cũng bắt đầu “nhô” rồi…
Lúc đó Nhã Quân nóng gáy đến nỗi suýt thì móc mắt nó.
Đến cả Tiểu Mao mà cũng “để ý thấy”, vậy… anh không thể khoanh tay đứng nhìn được nữa rồi.
– Đại ca… – Cuối cùng, Nhã Văn đã chịu buông tha cho sống lưng anh, cô chuyển sang trước mặt anh.
Bấy giờ, cách biệt về chiều cao giữa hai người đã vượt quá một cái đầu, càng ngày Nhã Quân càng phải cúi xuống để nhìn cô.
Hôm nay, cô nhỏ mặc một chiếc sơ mi xanh sậm in hình hoa nhí màu trắng, hai cúc trên cùng bỏ ngỏ. Chẳng rõ vì trời nóng nên cô nhỏ cố tình tháo ra, hay chỉ bởi vô tình quên cài. Mà tóm lại, tầm mắt của Nhã Quân vừa đủ để thấy nốt ruồi nhạt màu, bé xíu trên ngực cô.
Anh kéo cánh tay cô, lôi xềnh xệch về nhà, bất chấp mọi lời oán hờn của Nhã Văn suốt dọc đường.
Về đến nhà, anh hẩy cô xuống sô pha, đanh mặt nói:
– Hôm nay em phải ở nhà, cấm được đi đâu!
– Sao lại thế? – Cô hờn tủi ngẩng đầu nhìn anh, môi chu ra.
Bùi Nhã Văn của thời đó vẫn là một cô bé nhát chết, dù bất mãn mấy, cũng chỉ dám dậm chân bành bạch, thậm chí không dám hờn anh.
– Chẳng tại sao cả, bây giờ anh phải ra ngoài một lát, chốc sẽ về ngay, em chịu khó ở nhà bật tivi mà coi.
-…
Đi ra đến cửa, nghĩ một lúc, anh bèn quay lại bảo:
– Nếu em nghe lời, lúc về anh sẽ mua kem cho mà ăn.
Cái mặt xầm xì của Nhã Văn thoắt cái đã chuyển sang xum xoe, như thể đang muốn nói: “Vâng vâng, đi sớm về sớm nhé.”
Nhã Quân ra khỏi cửa, bất lực lắc đầu, đúng là chào thua cô nhỏ. Giả sử có một ngày cô bị người ta lừa lên núi rồi bán mất chỉ bởi mấy cây kem, chắc anh cũng chả ngạc nhiên.
Nhưng mà sẽ hơi… hơi buồn một tí, hoặc có thể sẽ rất buồn. Hẳn ba sẽ lo lắm, họ sẽ chạy đôn chạy đáo tìm cô khắp nơi, chắc ba sẽ phát điên mất, còn anh… anh lắc đầu thật mạnh, không dám nghĩ tào lao đến chuyện vô cùng đáng sợ đó nữa.
Không biết cái điều ước anh từng nằm chăn cầu nguyện chân thành suốt dạo, mong sao “Nhã Văn bị phù thuỷ bắt cóc” đã tiêu tan từ lúc nào. Bây giờ anh muốn đổi sang một điều ước khác, đổi thành… anh sượng sùng gãi đầu, cái “ước nguyện” này mắc ói quá đi mất. Tuy trước lúc ra đi, mẹ từng nói, anh không phải con ruột của ba mẹ, tức là Nhã Văn và anh không phải anh em cùng huyết thống, nhưng hai người vẫn là anh em như hàng ngàn hàng vạn cặp anh em trên thế giới, tức là cũng cãi cọ chí choé suốt tuổi dậy thì. Họ chưa từng xa nhau lấy một lần, có lẽ sẽ chẳng bao giờ xa nhau, nên có khi, chả cần phải ước nữa đâu.
Đi dưới cái nắng chói chang gần một tiếng đồng hồ với mớ bòng bong suy nghĩ của chính mình, Nhã Quân chợt ngẩng đầu lên, rồi sực nhật ra mình đã đến nơi cần đến. Lòng bàn tay không khỏi nhớp nháp mồ hôi, một cuộc chiến kì lạ đang đợi anh.
– Xin hỏi… – Anh siết chặt nắm đấm, giọng lắp bắp.
Cô nhân viên bán hàng nhìn anh, nở nụ cười nghề nghiệp, thoáng trong đó là vẻ nghi hoặc lẫn kinh ngạc.
– Xin hỏi bạn cần gì?
Nhã Quân thấy hối hận vì đã không mang theo kính râm, chí ít nó cũng giúp anh đỡ căng thẳng:
– À… ờm… tôi muốn mua cho em gái…
– À. – Trong lúc anh đang loay hoay như gà mắc tóc thì nhân viên bán hàng đã kịp thời hiểu ra. Lại một nụ cười thân mật : – Xin hỏi em gái bạn chừng nào rồi?
– Ơ à… của nó… hình như không được to lắm. – Nhã Quân có cảm giác mặt mình sắp bốc lửa.
Cô nhân viên dở khóc dở cười:
– Ý mình muốn hỏi, em gái bạn bao nhiêu tuổi rồi?
– À, vậy à… – Nhã Quân chết lặng người: – Bằng… bằng tôi, ờm, mười lăm, mười lăm tuổi…
Một Bùi Nhã Quân ung dung đĩnh đạc ngâm nga thơ ca, trong cái hội trường phải chứa được mấy trăm con người hồi xưa, nay chết dấp ở đâu rồi?
– Bạn muốn kiểu dáng ra sao? – Hình như nhân viên bán hàng cũng nhận ra vẻ bối rối của anh, bèn hỏi nhiệt tình hơn nữa, để anh khỏi lúng túng.
– Tuỳ… tuỳ thôi… cứ hợp với tuổi của nó… là… là được.
– Vâng, mời bạn theo tôi.
Anh được dẫn tới một dãy bày toàn áo ngực màu hồng phấn, kiểu dáng đơn giản. Thậm chí đầu cũng chẳng dám ngẩng, anh vung tay chỉ bừa mấy cái:
– Cái này… cái này… cả cái này nữa, cảm ơn.
Nói xong từng đó thứ, anh thở phào nhẹ nhõm như trút được một gánh nặng, bước tiếp theo, hình như chỉ còn việc thanh toán, rồi “lao như bay ra ngoài” là được giải thoát rồi. Hiềm nỗi, cô nhân viên bán hàng chu đáo nhiệt tình vẫn tiếp tục cười nói:
– Được ạ, vậy kích cỡ thế nào ạ?
-…. Kích… kích cỡ? – Nhã Quân sửng sốt ngẩng đầu lên, chẳng rõ phải trả lời thế nào.
– Vâng, kích cỡ quan trọng lắm. Nếu chọn cỡ không vừa, mặc lên người sẽ rất khó chịu.
– Thế à… – Một cảm giác thất bại đang khuấy động trong anh, thế rồi bất giác, anh bắt đầu suy nghĩ về vấn đề này.
Kích cỡ… cỡ nào nhỉ?
Chợt nhớ lại, cái cảm giác mềm mại áp lên sống lưng anh cách đây không lâu, tuy không lớn lắm, nhưng chí ít… nó cũng mang đến cho anh một thứ cảm giác như bị điện giật. Ờm, nói vậy, liệu có xấu hổ không nhỉ? Dù sao, nó cũng là em gái anh, một đứa em gái luôn coi anh là anh trai.
Lúc hoàn hồn trở lại, Nhã Quân mới phát hiện ra cô nhân viên bán hàng đang nhìn mình bằng một ánh mắt đầy thảng thốt lẫn ngờ vực, nụ cười nhiệt tình mới đầu cứng đờ trên mặt. Mắt anh cúp xuống theo tầm nhìn của cô ta – thấy cánh tay mình đang giơ lên, lòng bàn tay vô hình trung mô tả kích cỡ của bầu ngực, cái tư thế đó dường như đã nói nên một điều… anh từng sờ nắn nó.
Chỉ một thoáng đó, anh chết lặng người, như thể mình vừa bị ánh mắt của Medusa chiếu rọi. Đôi tay từ từ rũ xuống hai bên hông, không nói nổi câu nào.
Giọng nói ấp úng của cô nhân viên cất lên bên tai:
– À, đại khái tôi cũng nắm được kích cỡ rồi…
Thế rồi, anh mang hoá đơn đi thanh toán, trả tiền xong, anh xách túi đồ ra khỏi cửa hàng, có lẽ tiễn anh là những anh mắt khinh bỉ, nhưng điều đó không hề quan trọng.
Quan trọng là, giờ đây anh không còn là Bùi Nhã Quân nữa rồi, mà là… “một thằng con trai từng sờ ngực em gái”.
Bất kể điều đó hoàn toàn không phải sự thật, nhưng cái cảm giác ấy giống như một bùa chú, bám chặt trên trán anh, khiến anh ngột ngạt khó thở.
Anh lết về nhà như một cái xác không hồn, hứa hẹn mua kem hiển nhiên không thành hiện thực, khiến Nhã Văn hậm hực bĩu môi lên mặt.
Nhã Quân ném phắt cái túi vào người cô nhỏ, gào lên rằng:
– Đi thay mau lên.
Nhã Văn hết hồn hết vía, ngần ngại mở túi lấy mấy bộ áo lót màu hồng ra, ngắm nghía rồi nói:
– Đây là cái gì?
– Là cái gì? Tự em không biết à? – Anh rít lên.
– Biết, biết chứ… – Cô ngẩng đầu lên, ngây ngô nhìn anh: – Nhưng sao anh lại có cái này… ơ nhẽ nào anh vừa ra ngoài là để mua mấy cái này á.
Bùi Nhã Quân cáu tiết kéo cô dậy, tống cô vào phòng, đồng thời sập cửa. Anh cáu bẳn hét lên:
– Anh phải vác cái mặt mo đi mua cho em, em biết không hả? Còn bị người ta tưởng là thằng bệnh hoạn… làm cả đống việc chỉ vì con ngốc là em, em còn dám lắm chuyện…
Anh bực mình đứng khoanh tay ngoài cửa, bên trong Nhã Văn vẫn im re, qua một lúc mới vọng ra tiếng “cảm ơn” rất khẽ.
Câu cảm ơn ấy như lời chú thốt ra từ miệng tiên nữ, giải trừ toàn bộ ma pháp trên thân anh, khiến cõi lòng buồn phiền của anh trở nên tĩnh lặng… có lẽ, anh vẫn là gã Bùi Nhã Quân chưa từng sờ ngực em gái.
À không, không phải “có lẽ, mà là “khẳng định”
Anh khẳng định mình muốn ước, ước gì anh được ở bên cô, chứng kiến cô trưởng thành, chứng kiến cô chín chắc, chứng kiến cô vui vẻ, và cũng dõi theo cả những nỗi buồn của cô. Bất luận cô thay đổi ra sao, chỉ cần ở bên anh, là anh có thể yên lòng, có thể mãn nguyện. Anh muốn… chỉ duy nhất một điều ước nhỏ nhoi ấy… mà thôi.
Tối đó, hai anh em đang ngồi nhà xem tivi bất ngờ nhận được một hộp giấy to đùng, của mẹ gửi về từ thảo nguyên Châu Phi. Bên trong hộp giấy gói riêng hai bọc khác nhau, viết tên hai người.
Nhã Quân mở túi của mình ra xem, thấy bên trong có mấy chiếc áo phông vẽ tay và đồ điêu khắc. Ngó sang gói của Nhã Văn, cũng vài chiếc áo phông, ít đồ thủ công mỹ nghệ và… mấy bộ áo lót xếp chồng lên nhau thẳng thớm!
-…- Anh trợn mắt nhìn Nhã Quân, ngón tay cứng đờ trỏ vào mấy “thứ” đó.
– À. – Nhã Văn thản nhiên nói: – Năm ngoái em gọi điện nhờ mẹ mua đấy, ai biết bây giờ mới đến chứ, ơ anh không biết à?
Nói rồi, cô xách đồ của mình về phòng, chỉ để lại một Nhã Quân cứng đờ như bị ánh mắt của Medusa chiếu rọi. Anh không ngừng tự vấn lòng mình:
– Rốt cuộc mắc cái giống gì mà hôm nay mình phải đi làm mấy việc kia hả giời.
—
Đây là ngoại truyện trong cuốn Bữa tối tại Cherating, nói về mối tình giữa hai anh em không cùng huyết thống Nhã Văn và Nhã Quân. Tớ chỉ trích dịch, các cậu có thể google tìm phần chính truyện nếu muốn đọc thêm.
14 thoughts on “[Ngoại truyện]”
em chưa đọc chính văn nhưng đọc nt trước :3 sao ss ko làm truyện của mẹ kế hả ss? bà tác giả truyên này có phải mẹ kế ko @.@
truyện mẹ kế còn truyện gi để làm hả em :-?? Những quyển nổi tiếng thì mọi người đọc hết cả rồi. Những quyển bây giờ mới ra (hoặc bây giờ mới có người làm) thì thua xa mấy quyển cũ :-?? bao giờ Phỉ ra quyển nào hoàn chỉnh rồi lại làm, còn hiện tại thì… hết sạch truyện dài để làm
Úhuhu. Cái list hôm bữa á. Trừ trăng lạnh như sương còn lại e mù tịt :(( chị up thêm thông tin về cái bộ đam mỹ đi. Bữa kêu “ngày mai” có mà chả thấy tăm hơi =3=
=3= tại hôm nay mải đi xem phim với Hắc nên không làm được, cái đam mỹ kia là truyện ngắn, rất ngắn, chứ không phải bộ dài.
Trong mấy bộ kia, có Sắc đêm – hay, chị bị thích; Ánh sao lấp lánh – cũng hay, chị cũng thích, nhưng tiếc thay, đã được Quảng Văn mua bản quyển từ tám hoánh đời nào rồi :-<
*v* thế làm cái ‘ngắn’ kia cho e đọc với nhá. Mà Hắc là <3 của chị hả. Hôm qua e hỏi có phải chị lặn đi lấy chồng không mà chị lại nỡ lạnh lùng bơ em nhá. Cầu cho chị bị chồng ngược tới bến để ko bh quên đứa em này XD€
không, Hắc là Hắc í :)))))
con bé em dữ quá, dám úm chị bị ngược :((((
Thì em viết chưa hết. Bến bờ hạnh phúc. :3 thấy em ngoan hiền chưa
Bạn schan ơi, mấy truyện ngắn như kiểu Cửu Giang hay Lạc Khải Tuấn có được mua bản quyền chưa? Kiểu ngược và ngắn như Lạc Khải Tuấn hay Cửu Giang mình thích hơn gấp n lần mấy chính văn á :D
mấy quyển đó chắc là không rồi, vì ở TQ, nó xuất bản cũng lẻ tẻ lắm, tớ tổng hợp trên mạng thì được vậy thôi, chứ có phần không được (hoặc chưa) được xuất bản bên TQ nữa cơ. Chắc chẳng cty sách nào ở VN muốn mua kiểu đó đâu :(
chị ơi. cho e cop về trang face của e ngoại tr này nhé
chị rất tiếc, nhưng không được em ạ :D
e có ghi rõ nguồn cũng k đc ạ? tiếc quá
sau vụ alobook, chị hơi ngại mấy vụ kiểu này :(
e k có ăn cắp bản quyền đâu. có đc k ạ?
chị ơi :(

markdown:
**Làm thế nào để xác định mình đã thích một ai đ**ó
Vốn là người luôn tập trung cao độ trong giờ làm việc, thế mà lần đầu tiên Nhã Quân lại cho phép mình được thả hồn bay xa. Anh chau mày, ngượng ngùng thoáng vút qua trong mắt, nói thật ra thì… e rằng… chính là mùa hè năm tốt nghiệp cấp hai.
– Đại ca!
Nhã Văn lao tới, ôm chầm lấy anh từ đằng sau.
Cách xưng hô của cô dành cho anh luôn thay đổi theo từng giai đoạn thời gian, ví dụ: anh, huynh đài, đội trường (không phải cô nhỏ lậm Altman đấy chứ?), ê, Bùi Nhã Quân, vân vân và mây mây. Song cũng có trường hợp gọi tùm lum cả lên, chứng tỏ cô nhỏ luôn có những yêu cầu khác nhau dành cho anh. Khi cô thẽ thọt gọi một tiếng “anh”, chứng tỏ cô nhỏ muốn anh đỡ hộ việc nhà; còn xưng “huynh đài” là khi cô muốn anh giải hộ bài tập; trong trường hợp muốn anh đánh quái hộ cô, cô sẽ réo “đội trường”; còn những lúc cô “ê” “này”, tức là anh phải mang đồ giúp cô; một khi cô đã lôi cả tên cúng cơm của anh ra, chứng tỏ cô nhỏ đang uất ức hoặc cáu lắm rồi đó. Còn khi mắc mớ vấn đề tiền nong… cô sẽ gọi anh là “đại ca”.
– Đại ca à…. – Cơ thể cô bắt đầu uốn ẽo õng ẹo, chứng tỏ cô nhỏ đang giở trò làm nũng: – Đại ca xem kem ở quán đằng trước kia ngon chưa kìa…
Bùi Nhã Quân đứng im lìm như một tảng đá
Thực ra không phải anh đã nhờn ba cái trò mè nheo của cô, thực ra, dạo gần đây anh thấy mình càng ngày càng nuông chiều cô. Nhưng khổ nỗi, lúc này đây, ngay lúc này đây, anh không dám nhúc nhích là bởi… bộ ngực trổ muộn phải đến mấy năm của cô đang nhiệt tình cọ vào sống lưng anh.
Về vấn đề ngực cô dậy thì muộn… e hèm, Nhã Quân ngượng ngùng cụp mi mắt xuống… thực tình anh không cố ý nghĩ về nó đâu, nhưng quả thực không thể không chú ý. Trong khi mấy cô bé có kinh muộn hơn Nhã Văn đều rục rịch mặc áo ngực hết cả rồi, vậy mà Nhã Văn vẫn chưa có lấy bộ nào ra hồn áo ngực, bởi… cô nhỏ thật sự không… không có nhu cầu.
Song bắt đầu từ học kỳ hai năm lớp tám, tình hình có cải thiện hơn đôi chút, chí ít… e hèm, mỗi lần cô ôm chầm lấy anh từ đằng sau, là anh luôn có cảm giác người mình cứng ngắc lại. Những phiền não cũng theo đó ập tới: một gia đình thiếu vắng bàn tay người mẹ, biết dạy kiểu gì để cô nhỏ hiểu “con gái nên mặc áo ngực vào những lúc cần thiết”?
Anh vô cùng nghiêm túc, đồng thời cẩn thận cân nhắc rất lâu, cho đến dạo gần đây bỗng hạ quyết tâm phải giải quyết dứt điểm vào mùa hè tốt nghiệp này. Tại sao ư? Là bởi vì, buổi học cuối cùng, trên đường về nhà, Tiểu Mao ra vẻ thần bí nói với anh:
– Tao để ý thấy, con nhỏ Nhã Văn cũng bắt đầu “nhô” rồi…
Lúc đó Nhã Quân nóng gáy đến nỗi suýt thì móc mắt nó.
Đến cả Tiểu Mao mà cũng “để ý thấy”, vậy… anh không thể khoanh tay đứng nhìn được nữa rồi.
– Đại ca… – Cuối cùng, Nhã Văn đã chịu buông tha cho sống lưng anh, cô chuyển sang trước mặt anh.
Bấy giờ, cách biệt về chiều cao giữa hai người đã vượt quá một cái đầu, càng ngày Nhã Quân càng phải cúi xuống để nhìn cô.
Hôm nay, cô nhỏ mặc một chiếc sơ mi xanh sậm in hình hoa nhí màu trắng, hai cúc trên cùng bỏ ngỏ. Chẳng rõ vì trời nóng nên cô nhỏ cố tình tháo ra, hay chỉ bởi vô tình quên cài. Mà tóm lại, tầm mắt của Nhã Quân vừa đủ để thấy nốt ruồi nhạt màu, bé xíu trên ngực cô.
Anh kéo cánh tay cô, lôi xềnh xệch về nhà, bất chấp mọi lời oán hờn của Nhã Văn suốt dọc đường.
Về đến nhà, anh hẩy cô xuống sô pha, đanh mặt nói:
– Hôm nay em phải ở nhà, cấm được đi đâu!
– Sao lại thế? – Cô hờn tủi ngẩng đầu nhìn anh, môi chu ra.
Bùi Nhã Văn của thời đó vẫn là một cô bé nhát chết, dù bất mãn mấy, cũng chỉ dám dậm chân bành bạch, thậm chí không dám hờn anh.
– Chẳng tại sao cả, bây giờ anh phải ra ngoài một lát, chốc sẽ về ngay, em chịu khó ở nhà bật tivi mà coi.
-…
Đi ra đến cửa, nghĩ một lúc, anh bèn quay lại bảo:
– Nếu em nghe lời, lúc về anh sẽ mua kem cho mà ăn.
Cái mặt xầm xì của Nhã Văn thoắt cái đã chuyển sang xum xoe, như thể đang muốn nói: “Vâng vâng, đi sớm về sớm nhé.”
Nhã Quân ra khỏi cửa, bất lực lắc đầu, đúng là chào thua cô nhỏ. Giả sử có một ngày cô bị người ta lừa lên núi rồi bán mất chỉ bởi mấy cây kem, chắc anh cũng chả ngạc nhiên.
Nhưng mà sẽ hơi… hơi buồn một tí, hoặc có thể sẽ rất buồn. Hẳn ba sẽ lo lắm, họ sẽ chạy đôn chạy đáo tìm cô khắp nơi, chắc ba sẽ phát điên mất, còn anh… anh lắc đầu thật mạnh, không dám nghĩ tào lao đến chuyện vô cùng đáng sợ đó nữa.
Không biết cái điều ước anh từng nằm chăn cầu nguyện chân thành suốt dạo, mong sao “Nhã Văn bị phù thuỷ bắt cóc” đã tiêu tan từ lúc nào. Bây giờ anh muốn đổi sang một điều ước khác, đổi thành… anh sượng sùng gãi đầu, cái “ước nguyện” này mắc ói quá đi mất. Tuy trước lúc ra đi, mẹ từng nói, anh không phải con ruột của ba mẹ, tức là Nhã Văn và anh không phải anh em cùng huyết thống, nhưng hai người vẫn là anh em như hàng ngàn hàng vạn cặp anh em trên thế giới, tức là cũng cãi cọ chí choé suốt tuổi dậy thì. Họ chưa từng xa nhau lấy một lần, có lẽ sẽ chẳng bao giờ xa nhau, nên có khi, chả cần phải ước nữa đâu.
Đi dưới cái nắng chói chang gần một tiếng đồng hồ với mớ bòng bong suy nghĩ của chính mình, Nhã Quân chợt ngẩng đầu lên, rồi sực nhật ra mình đã đến nơi cần đến. Lòng bàn tay không khỏi nhớp nháp mồ hôi, một cuộc chiến kì lạ đang đợi anh.
– Xin hỏi… – Anh siết chặt nắm đấm, giọng lắp bắp.
Cô nhân viên bán hàng nhìn anh, nở nụ cười nghề nghiệp, thoáng trong đó là vẻ nghi hoặc lẫn kinh ngạc.
– Xin hỏi bạn cần gì?
Nhã Quân thấy hối hận vì đã không mang theo kính râm, chí ít nó cũng giúp anh đỡ căng thẳng:
– À… ờm… tôi muốn mua cho em gái…
– À. – Trong lúc anh đang loay hoay như gà mắc tóc thì nhân viên bán hàng đã kịp thời hiểu ra. Lại một nụ cười thân mật : – Xin hỏi em gái bạn chừng nào rồi?
– Ơ à… của nó… hình như không được to lắm. – Nhã Quân có cảm giác mặt mình sắp bốc lửa.
Cô nhân viên dở khóc dở cười:
– Ý mình muốn hỏi, em gái bạn bao nhiêu tuổi rồi?
– À, vậy à… – Nhã Quân chết lặng người: – Bằng… bằng tôi, ờm, mười lăm, mười lăm tuổi…
Một Bùi Nhã Quân ung dung đĩnh đạc ngâm nga thơ ca, trong cái hội trường phải chứa được mấy trăm con người hồi xưa, nay chết dấp ở đâu rồi?
– Bạn muốn kiểu dáng ra sao? – Hình như nhân viên bán hàng cũng nhận ra vẻ bối rối của anh, bèn hỏi nhiệt tình hơn nữa, để anh khỏi lúng túng.
– Tuỳ… tuỳ thôi… cứ hợp với tuổi của nó… là… là được.
– Vâng, mời bạn theo tôi.
Anh được dẫn tới một dãy bày toàn áo ngực màu hồng phấn, kiểu dáng đơn giản. Thậm chí đầu cũng chẳng dám ngẩng, anh vung tay chỉ bừa mấy cái:
– Cái này… cái này… cả cái này nữa, cảm ơn.
Nói xong từng đó thứ, anh thở phào nhẹ nhõm như trút được một gánh nặng, bước tiếp theo, hình như chỉ còn việc thanh toán, rồi “lao như bay ra ngoài” là được giải thoát rồi. Hiềm nỗi, cô nhân viên bán hàng chu đáo nhiệt tình vẫn tiếp tục cười nói:
– Được ạ, vậy kích cỡ thế nào ạ?
-…. Kích… kích cỡ? – Nhã Quân sửng sốt ngẩng đầu lên, chẳng rõ phải trả lời thế nào.
– Vâng, kích cỡ quan trọng lắm. Nếu chọn cỡ không vừa, mặc lên người sẽ rất khó chịu.
– Thế à… – Một cảm giác thất bại đang khuấy động trong anh, thế rồi bất giác, anh bắt đầu suy nghĩ về vấn đề này.
Kích cỡ… cỡ nào nhỉ?
Chợt nhớ lại, cái cảm giác mềm mại áp lên sống lưng anh cách đây không lâu, tuy không lớn lắm, nhưng chí ít… nó cũng mang đến cho anh một thứ cảm giác như bị điện giật. Ờm, nói vậy, liệu có xấu hổ không nhỉ? Dù sao, nó cũng là em gái anh, một đứa em gái luôn coi anh là anh trai.
Lúc hoàn hồn trở lại, Nhã Quân mới phát hiện ra cô nhân viên bán hàng đang nhìn mình bằng một ánh mắt đầy thảng thốt lẫn ngờ vực, nụ cười nhiệt tình mới đầu cứng đờ trên mặt. Mắt anh cúp xuống theo tầm nhìn của cô ta – thấy cánh tay mình đang giơ lên, lòng bàn tay vô hình trung mô tả kích cỡ của bầu ngực, cái tư thế đó dường như đã nói nên một điều… anh từng sờ nắn nó.
Chỉ một thoáng đó, anh chết lặng người, như thể mình vừa bị ánh mắt của Medusa chiếu rọi. Đôi tay từ từ rũ xuống hai bên hông, không nói nổi câu nào.
Giọng nói ấp úng của cô nhân viên cất lên bên tai:
– À, đại khái tôi cũng nắm được kích cỡ rồi…
Thế rồi, anh mang hoá đơn đi thanh toán, trả tiền xong, anh xách túi đồ ra khỏi cửa hàng, có lẽ tiễn anh là những anh mắt khinh bỉ, nhưng điều đó không hề quan trọng.
Quan trọng là, giờ đây anh không còn là Bùi Nhã Quân nữa rồi, mà là… “một thằng con trai từng sờ ngực em gái”.
Bất kể điều đó hoàn toàn không phải sự thật, nhưng cái cảm giác ấy giống như một bùa chú, bám chặt trên trán anh, khiến anh ngột ngạt khó thở.
Anh lết về nhà như một cái xác không hồn, hứa hẹn mua kem hiển nhiên không thành hiện thực, khiến Nhã Văn hậm hực bĩu môi lên mặt.
Nhã Quân ném phắt cái túi vào người cô nhỏ, gào lên rằng:
– Đi thay mau lên.
Nhã Văn hết hồn hết vía, ngần ngại mở túi lấy mấy bộ áo lót màu hồng ra, ngắm nghía rồi nói:
– Đây là cái gì?
– Là cái gì? Tự em không biết à? – Anh rít lên.
– Biết, biết chứ… – Cô ngẩng đầu lên, ngây ngô nhìn anh: – Nhưng sao anh lại có cái này… ơ nhẽ nào anh vừa ra ngoài là để mua mấy cái này á.
Bùi Nhã Quân cáu tiết kéo cô dậy, tống cô vào phòng, đồng thời sập cửa. Anh cáu bẳn hét lên:
– Anh phải vác cái mặt mo đi mua cho em, em biết không hả? Còn bị người ta tưởng là thằng bệnh hoạn… làm cả đống việc chỉ vì con ngốc là em, em còn dám lắm chuyện…
Anh bực mình đứng khoanh tay ngoài cửa, bên trong Nhã Văn vẫn im re, qua một lúc mới vọng ra tiếng “cảm ơn” rất khẽ.
Câu cảm ơn ấy như lời chú thốt ra từ miệng tiên nữ, giải trừ toàn bộ ma pháp trên thân anh, khiến cõi lòng buồn phiền của anh trở nên tĩnh lặng… có lẽ, anh vẫn là gã Bùi Nhã Quân chưa từng sờ ngực em gái.
À không, không phải “có lẽ, mà là “khẳng định”
Anh khẳng định mình muốn ước, ước gì anh được ở bên cô, chứng kiến cô trưởng thành, chứng kiến cô chín chắc, chứng kiến cô vui vẻ, và cũng dõi theo cả những nỗi buồn của cô. Bất luận cô thay đổi ra sao, chỉ cần ở bên anh, là anh có thể yên lòng, có thể mãn nguyện. Anh muốn… chỉ duy nhất một điều ước nhỏ nhoi ấy… mà thôi.
Tối đó, hai anh em đang ngồi nhà xem tivi bất ngờ nhận được một hộp giấy to đùng, của mẹ gửi về từ thảo nguyên Châu Phi. Bên trong hộp giấy gói riêng hai bọc khác nhau, viết tên hai người.
Nhã Quân mở túi của mình ra xem, thấy bên trong có mấy chiếc áo phông vẽ tay và đồ điêu khắc. Ngó sang gói của Nhã Văn, cũng vài chiếc áo phông, ít đồ thủ công mỹ nghệ và… mấy bộ áo lót xếp chồng lên nhau thẳng thớm!
-…- Anh trợn mắt nhìn Nhã Quân, ngón tay cứng đờ trỏ vào mấy “thứ” đó.
– À. – Nhã Văn thản nhiên nói: – Năm ngoái em gọi điện nhờ mẹ mua đấy, ai biết bây giờ mới đến chứ, ơ anh không biết à?
Nói rồi, cô xách đồ của mình về phòng, chỉ để lại một Nhã Quân cứng đờ như bị ánh mắt của Medusa chiếu rọi. Anh không ngừng tự vấn lòng mình:
– Rốt cuộc mắc cái giống gì mà hôm nay mình phải đi làm mấy việc kia hả giời.
—
Đây là ngoại truyện trong cuốn Bữa tối tại Cherating, nói về mối tình giữa hai anh em không cùng huyết thống Nhã Văn và Nhã Quân. Tớ chỉ trích dịch, các cậu có thể google tìm phần chính truyện nếu muốn đọc thêm.
## 14 thoughts on “[Ngoại truyện]”
em chưa đọc chính văn nhưng đọc nt trước :3 sao ss ko làm truyện của mẹ kế hả ss? bà tác giả truyên này có phải mẹ kế ko @.@
truyện mẹ kế còn truyện gi để làm hả em :-?? Những quyển nổi tiếng thì mọi người đọc hết cả rồi. Những quyển bây giờ mới ra (hoặc bây giờ mới có người làm) thì thua xa mấy quyển cũ :-?? bao giờ Phỉ ra quyển nào hoàn chỉnh rồi lại làm, còn hiện tại thì… hết sạch truyện dài để làm
Úhuhu. Cái list hôm bữa á. Trừ trăng lạnh như sương còn lại e mù tịt :(( chị up thêm thông tin về cái bộ đam mỹ đi. Bữa kêu “ngày mai” có mà chả thấy tăm hơi =3=
=3= tại hôm nay mải đi xem phim với Hắc nên không làm được, cái đam mỹ kia là truyện ngắn, rất ngắn, chứ không phải bộ dài.
Trong mấy bộ kia, có Sắc đêm – hay, chị bị thích; Ánh sao lấp lánh – cũng hay, chị cũng thích, nhưng tiếc thay, đã được Quảng Văn mua bản quyển từ tám hoánh đời nào rồi :-<
*v* thế làm cái ‘ngắn’ kia cho e đọc với nhá. Mà Hắc là <3 của chị hả. Hôm qua e hỏi có phải chị lặn đi lấy chồng không mà chị lại nỡ lạnh lùng bơ em nhá. Cầu cho chị bị chồng ngược tới bến để ko bh quên đứa em này XD€
không, Hắc là Hắc í :)))))
con bé em dữ quá, dám úm chị bị ngược :((((
Thì em viết chưa hết. Bến bờ hạnh phúc. :3 thấy em ngoan hiền chưa
Bạn schan ơi, mấy truyện ngắn như kiểu Cửu Giang hay Lạc Khải Tuấn có được mua bản quyền chưa? Kiểu ngược và ngắn như Lạc Khải Tuấn hay Cửu Giang mình thích hơn gấp n lần mấy chính văn á :D
mấy quyển đó chắc là không rồi, vì ở TQ, nó xuất bản cũng lẻ tẻ lắm, tớ tổng hợp trên mạng thì được vậy thôi, chứ có phần không được (hoặc chưa) được xuất bản bên TQ nữa cơ. Chắc chẳng cty sách nào ở VN muốn mua kiểu đó đâu :(
chị ơi. cho e cop về trang face của e ngoại tr này nhé
chị rất tiếc, nhưng không được em ạ :D
e có ghi rõ nguồn cũng k đc ạ? tiếc quá
sau vụ alobook, chị hơi ngại mấy vụ kiểu này :(
e k có ăn cắp bản quyền đâu. có đc k ạ?
chị ơi :(

Link: <http://wp.me/p9d9F-rY>; rel=shortlink


text:
Khách sạn Có trang thiết bị phù hợp cho người khuyết tật tại phòng ở Port d'Alcudia
Tìm khách sạn có trang thiết bị phù hợp cho người khuyết tật tại Port d'Alcudia
Hưởng Giá Bí mật tại một số khách sạn
Giá này không dành cho tất cả mọi người.
Địa danh và thông tin tìm kiếm phổ biến tại Port d'Alcudia
- Đặt nhiều nhấtSeaclub Mediterranean Resort
223 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
136 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
81 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
80 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
42 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
37 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
34 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
21 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
20 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
6 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

markdown:
# Khách sạn Có trang thiết bị phù hợp cho người khuyết tật tại phòng ở Port d'Alcudia
## Tìm khách sạn có trang thiết bị phù hợp cho người khuyết tật tại Port d'Alcudia
Hưởng Giá Bí mật tại một số khách sạn
Giá này không dành cho tất cả mọi người.
## Địa danh và thông tin tìm kiếm phổ biến tại Port d'Alcudia
- Đặt nhiều nhất
Seaclub Mediterranean Resort
223 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
136 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
81 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
80 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
42 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
37 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
34 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
21 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
20 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua
6 người đã xem khách sạn này trong 1 giờ vừa qua

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

Cache-Control: max-age=0, no-cache, no-store

Pragma: no-cache

Content-Language: vi-VN

X-UA-Compatible: IE=Edge

Server: Application-Server

Vary: Accept-Encoding


text:
Lan Na
Lan Na (tiếng Thái: ล้านนา, phát âm như Lán Nà) là tên một nhà nước cổ từng tồn tại từ cuối thế kỷ 13 đến gần cuối thế kỷ 18 ở miền núi phía Bắc của Thái Lan hiện nay. Lan (ล้าน, lán) có nghĩa là "triệu", còn Na (นา, nà) có nghĩa là "nương lúa". Chủ nhân của nó là người Thái Yuan. Đây cũng là chủ nhân của các nhà nước trước Lan Na, đó là Ngoenyang (thế kỷ 7-13) và Yonok (trước thế kỷ 7).
Mục lục
Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]
Lập nước[sửa | sửa mã nguồn]
Lan Na được thành lập vào năm 1292, khi vua Mengrai - vị vua cuối cùng của Ngoenyang - dời đô từ Ngoanyang (thành phố Chiang Saen ngày nay) về Chiang Hai (thành phố Chiang Rai ngày nay) để mở rộng sự kiểm soát của mình từ lưu vực sông Ping sang cả lưu vực sông Kok. Lãnh thổ của Lan Na dưới thời vua Mengrai đã có lúc bao trùm khắp một miền rộng lớn ở miền Bắc Thái Lan hiện nay (trừ một số nơi thuộc về Payao và Sukhothai), ở miền cực Đông của bang Shan Myanma ngày nay, và ở phía Nam của Sipsongpanna (huyện Cảnh Hồng Vân Nam Trung Quốc) ngày nay. Chiang Mai được vua Mengrai xây dựng vào năm 1296 làm kinh đô lâu dài cho đất nước.
Phồn thịnh[sửa | sửa mã nguồn]
Sau khi vua Mengrai qua đời năm 1317, đất nước này rơi vào tranh chấp ngai vàng trong hoàng tộc một thời gian rồi trở lại ổn định vào khoảng cuối thế kỷ 14. Từ thế kỷ 14 đến đầu thế kỷ 16, dưới thời các vua Ku Na, Saen Muang Ma, Sam Fan Kaen, Tilokarat, và Phaya Kaeo là thời kỳ Lan Na phát triển hưng thịnh. Tôn giáo, văn học và buôn bán phồn thịnh ở kinh đô Chiang Mai. Những nhà sư người Mon từ Hariphunchai đã truyền bá đạo Phật Theravada rộng khắp Lan Na. Vua Ku Na đã cho xây một tháp lớn trên đỉnh Doi Suthep vào năm 1386 để cúng Phật.
Cuối thế kỷ 14 đến giữa thế kỷ 15, Lan Na có vài cuộc chiến tranh với Ayutthaya từ phía Nam và nhà Minh từ phía Bắc.
Dưới thời vua Tilokaraj (giữa đến cuối thế kỷ 15), Lan Na rất hùng mạnh, đánh bại cuộc tấn công của Ayutthaya, xâm lược Payao. Năm 1449, nhà vua đã mở những cuộc viễn chinh để mở rộng lãnh thổ cho Lan Na sang phía Đông, tới vùng thành phố Nan ngày nay. Để tạ ơn Phật về thắng lợi ở phía Đông, nhà vua đã cho đúc một tượng Phật bằng vàng nặng tới 1.200 kg. Tượng này nay vẫn còn ở chùa Wat Suan Tarn ở thành phố Nan. Năm 1480, Tilokaraj đã phái quân tới Lan Xang để giúp nước này đánh trả quân Đại Việt xâm lược.[1] Nhà vua cũng mở rộng lãnh thổ của Lan Na hơn nữa về phía Tây nơi có người Shan cư trú. Tilokaraj rất sùng bái đạo Phật. Ông đã cho xây nhiều chùa chiền trong đất nước, nhất là ở kinh đô (thành phố Chiang Mai nay).
Suy thoái[sửa | sửa mã nguồn]
Sau thời Tilokaraj, Lan Na lại rơi vào tranh chấp ngôi báu và xung đột với các nước láng giềng là Ayutthaya và Lan Xang. Những điều này khiến Lan Na suy yếu. Giữa thế kỷ 16, vua của người Shan và cũng là hậu duệ của vua Mangrai là Meguti trở thành vua của Lan Na. Nhưng sau đó, nước của người Shan bị Taungoo (Myanma) của vua Bayinnaung khuất phục. Lan Na trở thành thuộc địa của Taungoo, và vua Meguti chỉ là vị vua bù nhìn. Các thành viên của hoàng tộc và quan lại cao cấp của Taungoo được cử tới Chiang Mai để cai trị Lan Na trên thực tế. Tình trạng này kéo dài suốt 2 thế kỷ tiếp theo. Đến năm 1774, Phraya Cha Ban và Phraya Kawila với sự hậu thuẫn của vua Taksin đã chiếm được Lan Na từ tay người Miến Điện. Tuy nhiên Lan Na lại trở thành chư hầu của Thonburi.
Diệt vong[sửa | sửa mã nguồn]
Đầu thế kỷ 20, Xiêm chính thức sáp nhập Lan Na vào lãnh thổ của mình.
Các vua của Lan Na:
- Lawachangkarat (Lavachankaraja hoặc Lào Chong)
- Lao Kao Kaeo Ma Mueang
- Lao Sao
- Lao Tang hoặc Lào Phang
- Lao Klom hoặc Lao Luang
- Lao Leo
- Lao Kap
- Lao Khim (Lào Kin)
- Lao Khiang
- Lao Khiu
- Lao Thoeng (Lào Ting)
- Lao Tueng (Lào Toeng)
- Lao Khon
- Lào Som
- Lao Kuak (Lào Phuak)
- Lao Kiu (Lào kwin)
- Lao Chong
- Chom Pha Rueang
- Lao Choeng (Lào Chueang hoặc Khun Chueang)
- Lào Ngoen Rueang
- Lao Sin hoặc Lào Chuen
- Lao Ming
- Lao Mueang (Moeng Lao)
- Lao Meng
- Mangrai Đại đế, 1261 - 1311
- Chaiyasongkhram (Jayasangrama), 1311 - 1325
- Saenphu, 1325 - 1334
- Khamfu, 1334 - 1336
- Phayu, 1336 - 1355
- Kuena, 1355 - 1385
- Saenmueangma, 1385 - 1401
- Samfangkaen, 1402 - 1441
- Tilokkarat hoặc Tilokaraja, 1441 - 1487
- Yotchiangrai, 1487 - 1495
- Kaeo hoặc Mueangkaeo, 1495 - 1525
- Ket hoặc Muangketklao, 1525 - 1538 (lần thứ nhất)
- Saikham, 1538 - 1543
- Ket hoặc Mueangketklao, 1543 - 1545 (lần thứ 2)
- Nữ hoàng Chiraprapha (hoặc Jiraprabha), 1545 - 1546
- Chaiyachettha (Jayajestha), 1546 - 1547
- Mekuti, 1551 - 1564 (Miến Điện chinh phục và kiểm soát của Lanna 1558)
- Nữ hoàng Wisutthathewi (Visuddhadevi), 1564 - 1578
- Sawathi Noratra Mangsosi (Nawrahta Minsaw), 1578 - 1607
- Phra Choi, 1607 - 1608 (lần 1)
- Phra Chaiyathip, 1608 - 1613
- Phra Choi, 1613 - 1615 (lần thứ 2)
- Duke Sisongmueang của Nan, 1615-1631
- Phraya Luangthipphanet, 1631 - 1655
- Phra Saenmueang, 1655 - 1659
- Duke của Phrae, 1659 - 1672
- Viceroy Uengsae Ava, 1672 - 1675
- Cheputarai, 1675 - 1707
- Mang Raenara, 1707 - 1727
- Thepsing hoặc Debasingha, 1727
- Ong Kham, 1727 - 1759
- Ong Chan, 1759 - 1761
- Chao Khihut, 1761 - 1763
- Po Aphaikhamini, 1763 - 1768
- Po Mayu'nguan, 1768 - 1774
Sau năm 1774, vương quốc Lanna bị chia thành 3 tiểu quốc và đến thế kỷ XX thì sát nhập vào Xiêm
+ Vua Chiang Mai
- Phraya Chaban (Bunma), 1774 - 1782
- Kawila, 1782 - 1813 (Cựu công tước của Lampang)
- Thammalangka hoặc Dharmalanka, 1813 - 1822
- Khamfan, 1823 - 1825 (Cựu công tước của Lamphun)
- Phutthawong hoặc Buddhavansa (Chao Phuttawong พระยา พุทธ วงศ์, tốt hơn được gọi là Suriwong, hay Yên Chao Luang Phaendin เจ้าหลวง แผ่นดิน เย็น), 1826 - 1846
- Mahotaraprathet, 1847 - 1854
- Kawirolot Suriyawong, 1856 - 1870
- Inthawichayanon, 1873 - 1896
- Inthawarorot Suriyawong, 1901 - 1909 (Thái Lan sáp nhập Lanna)
- Kaeo Navarat, 1911 - 1939
+ Vua Lampang 1732 - 1925
- Thipchang, 1732 - 1759 (thuộc Miến Điện)
- Chaikaeo, 1759 - 1774 (thuộc Miến Điện)
- Kawila, 1774 - 1782 (người cai trị đầu tiên dưới chính quyền Xiêm, đã trở thành Công tước của Chiang Mai năm 1782)
- Khamsom, 1782 - 1794
- Duangthip, 1794 - 1825
- Chaiwong hoặc Jayavansa, 1825-1838
- Khattiya, 1838
- Nội In, 1838-1848 (Ex-Duke của Lamphun)
- Worayannarangsi hoặc Varayanaransi, 1848 - 1873
- Phrommaphiwong hoặc Brahmabhivansa, 1873 - 1887
- Suriya Changwang hoặc Surya Changwang năm 1887
- Noranan Chaichawalit hoặc Narananda Jayajavalit, 1887 - 1897
- Bunyawat Wongmanit hoặc Bunyavadya Vansamanit, 1897-1922 (Thái Lan sáp nhập Lanna)
- Chao Ratchabut (Nội Mueangphruan), 1922 - 1925 (vương quốc tiêu đề giải thể)
+ Vua Lamphun 1805 - 1943
- Khamfan, 1805-1815 (Công tước của Chiang Mai năm 1823)
- Bunmamueang, 1815-1827
- Nội In, 1827-1837 (Công tước Lampang năm 1838)
- Khamtan, 1838-1841
- Thammalangka hoặc Dharmalanka, 1841-1843
- Chailangkaphisan Sophakkhun, 1848-1871
- Daradirekratphairot, 1871-1888
- Hemphinphaichit, 1888-1895
- Inthayongyotchot, 1895-1911 (Thái Lan sáp nhập Lanna)
- Chakkham Khachonsak, 1911-1943 (vương quốc giải thể)
Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Người Lan Na thờ thần và tổ tiên. Đạo Phật Therevada với các kinh Phật bằng tiếng Pali được các nhà sư người Môn ở Hariphunchai truyền bá tới Lan Na. Vua Ku Na, vua Tilokarat đã biến đạo Phật thành quốc đạo và thay thế dần các sư người Môn bằng sư người Lan Na. Vào khoảng thế kỷ 15-16, đạo Phật Therevada gốc như ở Sri Lanka đã được địa phương hóa thành hai phái với trung tâm là Wat Suan Dok và Wat Padaeng. Hai phái này sau đó đã lan rộng khắp vùng thượng nguồn sông Mê Kông tới Chiang Saen, Chiang Rung và Chiang Tung.
Chữ viết[sửa | sửa mã nguồn]
Người Lan Na dùng hệ thống chữ viết gồm 42 chữ cái có nguồn gốc từ chữ của người Môn mà đến lượt chữ đó lại có nguồn gốc từ chữ Pali.
Kiến trúc[sửa | sửa mã nguồn]
Nhà ở với kiến trúc truyền thống của người Lan Na được gọi là Ruen Ka-lae. Nó là loại nhà sàn mái tam giác giống như nhà của nhiều dân tộc khác ở Đông Nam Á. Điểm khác biệt là đầu hồi và cuối mái nhà thường có những thứ bằng gỗ chạm khắc bằng tay hình chữ V gọi là Ka Lae. Nhà của người giàu thường làm bằng gỗ teak trong khi nhà của người thường chỉ làm bằng tranh tre. Ngày nay, Ka Lae được trang trí trên mái của rất nhiều công trình kiến trúc hiện đại ở Chiang Mai, từ sân bay, nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại, cho đến bến xe buýt.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Hans Penth - A brief history of Lan Na, ISBN 974-7551-32-2
- Michael Freeman - Lanna, Thailand's Northern Kingdom, ISBN 974-8225-27-5
- David K. Wyatt, Aroonrut Wichienkeeo - The Chiang Mai Chronicle, ISBN 974-7100-62-2
- คณะทายาทสายสกุล เจ้าหลวงเมืองพะเยา, สถาบันศิลปวัฒนธรรมโยนก. ครบรอบ 100 ปี แม่เจ้าทรายมูล (มหาวงศ์) ไชยเมือง และประวัติสายสกุลเจ้าหลวงเมืองพะเยา พุทธศักราช 2387 - 2456. พะเยา: บ.ฮาซัน พริ้นติ้ง จก., 2546
- คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์, นาวาอากาศเอก. เจ้านายฝ่ายเหนือ
- นงเยาว์ กาญจนจารี, ดารารัศมี: พระประวัติพระราชชายา เจ้าดารารัศมี. เชียงใหม่: สุริวงศ์บุ๊คเซนเตอร์, 2539
- ปราณี ศิริธร ณ พัทลุง, เพ็ชร์ล้านนา. เชียงใหม่: ผู้จัดการ ศูนย์ภาคเหนือ (ครั้งที่ 2), 2538
- เจ้าวงศ์สัก ณ เชียงใหม่, คณะทายาทสายสกุล ณ เชียงใหม่. เจ้าหลวงเชียงใหม่. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2539
- สมหมาย เปรมจิตต์, สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ตำนานสิบห้าราชวงศ์ (ฉบับสอบชำระ). เชียงใหม่: มิ่งเมือง, 2540
- สรัสวดี อ๋องสกุล, ประวัติศาสตร์ล้านนา. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง (พิมพ์ครั้งที่ 2), 2539
- ศักดิ์ รัตนชัย, พงศาวดารสุวรรณหอคำนครลำปาง (ตำนานเจ้าเจ็ดพระองค์กับหอคำมงคล ฉบับสอบทานกับเอกสารสืบค้น สรสว.ลำปาง)
- http://www.globalgroup.in.th/encyclopedia_lanna.html.
- ^ Manlch M. L. (1967) History of Laos (including the history of Lannathai, Chiengmai), page 76.

markdown:
# Lan Na
|
|
|
|![]()
[Thời tiền sử](/w/index.php?title=Th%C3%A1i_Lan_th%E1%BB%9Di_ti%E1%BB%81n_s%E1%BB%AD&action=edit&redlink=1) [Thời sơ sử](/wiki/Th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_%C4%91%E1%BA%A7u_c%E1%BB%A7a_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Th%C3%A1i_Lan) **Trước khi người Thái tới** [Raktamaritika](/w/index.php?title=Raktamaritika&action=edit&redlink=1) [Langkasuka](/wiki/Langkasuka) [Srivijaya](/wiki/Srivijaya) [Tambralinga](/wiki/Tambralinga) [Dvaravati](/wiki/Dvaravati) [Lavo](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Lavo) [Supannabhum](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Supannabhum&action=edit&redlink=1) [Hariphunchai](/wiki/Hariphunchai) [Phù Nam](/wiki/Ph%C3%B9_Nam) [Đế quốc Khmer](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_Khmer) **Những nhà nước Thái đầu tiên** [Singhanavati](/w/index.php?title=Singhanavati&action=edit&redlink=1)- **Lan Na**- [Nan](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Nan&action=edit&redlink=1)- [Phayao](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Phayao&action=edit&redlink=1) [Kao](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Kao&action=edit&redlink=1)- [Nakhon Si Thammarat](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Nakhon_Si_Thammarat)- [Sukhothai](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Sukhothai) **(1351–1767)** [Vương quốc Ayutthaya](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ayutthaya) **(1768–1782)** [Vương triều Thonburi](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Thonburi) **(1782 – nay)** [Vương triều Chakri](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Chakri) [Vương quốc Rattanakosin](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Rattanakosin)(1768-1932) [Vương quốc Thái Lan hiện đại (1932-nay)](/w/index.php?title=L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Th%C3%A1i_Lan_(1932%E2%80%93nay)&action=edit&redlink=1) **Lan Na** ( [tiếng Thái](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i): ล้านนา, phát âm như *) là tên một nhà nước cổ từng tồn tại từ cuối Lán Nà* [thế kỷ 13](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_13)đến gần cuối [thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18)ở miền núi phía Bắc của [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan)hiện nay. *Lan*(ล้าน, *lán*) có nghĩa là "triệu", còn *Na*(นา, *nà*) có nghĩa là "nương lúa". Chủ nhân của nó là người Thái Yuan. Đây cũng là chủ nhân của các nhà nước trước Lan Na, đó là [Ngoenyang](/w/index.php?title=Ngoenyang&action=edit&redlink=1)(thế kỷ 7-13) và [Yonok](/w/index.php?title=Yonok&action=edit&redlink=1)(trước [thế kỷ 7](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_7)).
## Mục lục
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Na&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Na&action=edit§ion=1)]
### Lập nước[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Na&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Na&action=edit§ion=2)]
Lan Na được thành lập vào năm 1292, khi vua
[Mengrai](/w/index.php?title=Mengrai&action=edit&redlink=1) - vị vua cuối cùng của Ngoenyang - dời đô từ Ngoanyang (thành phố [Chiang Saen](/wiki/Chiang_Saen) ngày nay) về Chiang Hai (thành phố [Chiang Rai](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Chiang_Rai) ngày nay) để mở rộng sự kiểm soát của mình từ lưu vực [sông Ping](/wiki/S%C3%B4ng_Ping) sang cả lưu vực [sông Kok](/wiki/S%C3%B4ng_Kok). Lãnh thổ của Lan Na dưới thời vua Mengrai đã có lúc bao trùm khắp một miền rộng lớn ở miền Bắc Thái Lan hiện nay (trừ một số nơi thuộc về Payao và [Sukhothai](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Sukhothai)), ở miền cực Đông của [bang Shan](/wiki/Shan) [Myanma](/wiki/Myanma) ngày nay, và ở phía Nam của Sipsongpanna (huyện [Cảnh Hồng](/wiki/C%E1%BA%A3nh_H%E1%BB%93ng) [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c)) ngày nay. Chiang Mai được vua Mengrai xây dựng vào năm 1296 làm kinh đô lâu dài cho đất nước.
### Phồn thịnh[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Na&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Na&action=edit§ion=3)]
Sau khi vua Mengrai qua đời năm
[1317](/wiki/1317), đất nước này rơi vào tranh chấp ngai vàng trong hoàng tộc một thời gian rồi trở lại ổn định vào khoảng cuối [thế kỷ 14](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_14). Từ thế kỷ 14 đến đầu [thế kỷ 16](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_16), dưới thời các vua Ku Na, Saen Muang Ma, Sam Fan Kaen, Tilokarat, và Phaya Kaeo là thời kỳ Lan Na phát triển hưng thịnh. [Tôn giáo](/wiki/T%C3%B4n_gi%C3%A1o), [văn học](/wiki/V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc) và [buôn bán](/wiki/Th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i) phồn thịnh ở kinh đô [Chiang Mai](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Chiang_Mai). Những nhà sư [người Mon](/wiki/M%C3%B4n) từ [Hariphunchai](/wiki/Hariphunchai) đã truyền bá [đạo Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o) [Theravada](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_t%E1%BB%8Da_b%E1%BB%99) rộng khắp Lan Na. Vua Ku Na đã cho xây một [tháp lớn](/wiki/Wat_Phrathat_Doi_Suthep) trên đỉnh [Doi Suthep](/wiki/Doi_Suthep) vào năm [1386](/wiki/1386) để cúng Phật.
Cuối
[thế kỷ 14](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_14) đến giữa [thế kỷ 15](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_15), Lan Na có vài cuộc chiến tranh với [Ayutthaya](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Ayutthaya) từ phía Nam và [nhà Minh](/wiki/Nh%C3%A0_Minh) từ phía Bắc.
Dưới thời vua
[Tilokaraj](/w/index.php?title=Tilokaraj&action=edit&redlink=1) (giữa đến cuối thế kỷ 15), Lan Na rất hùng mạnh, đánh bại cuộc tấn công của Ayutthaya, xâm lược Payao. Năm [1449](/wiki/1449), nhà vua đã mở những cuộc viễn chinh để mở rộng lãnh thổ cho Lan Na sang phía Đông, tới vùng thành phố Nan ngày nay. Để tạ ơn Phật về thắng lợi ở phía Đông, nhà vua đã cho đúc một tượng Phật bằng vàng nặng tới 1.200 kg. Tượng này nay vẫn còn ở chùa [Wat Suan Tarn](/w/index.php?title=Wat_Suan_Tarn&action=edit&redlink=1) ở thành phố Nan. Năm [1480](/wiki/1480), Tilokaraj đã phái quân tới [Lan Xang](/wiki/Lan_Xang) để giúp nước này đánh trả [quân Đại Việt xâm lược](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_%C4%90%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_-_Lan_Xang_(1467-1480)). Nhà vua cũng mở rộng lãnh thổ của Lan Na hơn nữa về phía Tây nơi có người Shan cư trú. Tilokaraj rất sùng bái đạo Phật. Ông đã cho xây nhiều chùa chiền trong đất nước, nhất là ở kinh đô ( [1] [thành phố Chiang Mai](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Chiang_Mai)nay).
### Suy thoái[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Na&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Na&action=edit§ion=4)]
Sau thời Tilokaraj, Lan Na lại rơi vào tranh chấp ngôi báu và xung đột với các nước láng giềng là Ayutthaya và Lan Xang. Những điều này khiến Lan Na suy yếu. Giữa thế kỷ 16, vua của người Shan và cũng là hậu duệ của vua Mangrai là Meguti trở thành vua của Lan Na. Nhưng sau đó, nước của người Shan bị
[Taungoo](/wiki/Tri%E1%BB%81u_Taungoo) (Myanma) của vua [Bayinnaung](/wiki/Bayinnaung) khuất phục. Lan Na trở thành thuộc địa của Taungoo, và vua Meguti chỉ là vị vua bù nhìn. Các thành viên của hoàng tộc và quan lại cao cấp của Taungoo được cử tới Chiang Mai để cai trị Lan Na trên thực tế. Tình trạng này kéo dài suốt 2 thế kỷ tiếp theo. Đến năm 1774, Phraya Cha Ban và Phraya Kawila với sự hậu thuẫn của vua [Taksin](/wiki/Taksin) đã chiếm được Lan Na từ tay người Miến Điện. Tuy nhiên Lan Na lại trở thành chư hầu của [Thonburi](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_tri%E1%BB%81u_Thonburi).
### Diệt vong[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Na&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Na&action=edit§ion=5)]
Đầu
[thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20), [Xiêm](/wiki/Xi%C3%AAm) chính thức sáp nhập Lan Na vào lãnh thổ của mình.
Các vua của Lan Na:
- Lawachangkarat (Lavachankaraja hoặc Lào Chong)
- Lao Kao Kaeo Ma Mueang
- Lao Sao
- Lao Tang hoặc Lào Phang
- Lao Klom hoặc Lao Luang
- Lao Leo
- Lao Kap
- Lao Khim (Lào Kin)
- Lao Khiang
- Lao Khiu
- Lao Thoeng (Lào Ting)
- Lao Tueng (Lào Toeng)
- Lao Khon
- Lào Som
- Lao Kuak (Lào Phuak)
- Lao Kiu (Lào kwin)
- Lao Chong
- Chom Pha Rueang
- Lao Choeng (Lào Chueang hoặc Khun Chueang)
- Lào Ngoen Rueang
- Lao Sin hoặc Lào Chuen
- Lao Ming
- Lao Mueang (Moeng Lao)
- Lao Meng
- Mangrai Đại đế, 1261 - 1311
- Chaiyasongkhram (Jayasangrama), 1311 - 1325
- Saenphu, 1325 - 1334
- Khamfu, 1334 - 1336
- Phayu, 1336 - 1355
- Kuena, 1355 - 1385
- Saenmueangma, 1385 - 1401
- Samfangkaen, 1402 - 1441
- Tilokkarat hoặc Tilokaraja, 1441 - 1487
- Yotchiangrai, 1487 - 1495
- Kaeo hoặc Mueangkaeo, 1495 - 1525
- Ket hoặc Muangketklao, 1525 - 1538 (lần thứ nhất)
- Saikham, 1538 - 1543
- Ket hoặc Mueangketklao, 1543 - 1545 (lần thứ 2)
- Nữ hoàng Chiraprapha (hoặc Jiraprabha), 1545 - 1546
- Chaiyachettha (Jayajestha), 1546 - 1547
- Mekuti, 1551 - 1564 (Miến Điện chinh phục và kiểm soát của Lanna 1558)
- Nữ hoàng Wisutthathewi (Visuddhadevi), 1564 - 1578
- Sawathi Noratra Mangsosi (Nawrahta Minsaw), 1578 - 1607
- Phra Choi, 1607 - 1608 (lần 1)
- Phra Chaiyathip, 1608 - 1613
- Phra Choi, 1613 - 1615 (lần thứ 2)
- Duke Sisongmueang của Nan, 1615-1631
- Phraya Luangthipphanet, 1631 - 1655
- Phra Saenmueang, 1655 - 1659
- Duke của Phrae, 1659 - 1672
- Viceroy Uengsae Ava, 1672 - 1675
- Cheputarai, 1675 - 1707
- Mang Raenara, 1707 - 1727
- Thepsing hoặc Debasingha, 1727
- Ong Kham, 1727 - 1759
- Ong Chan, 1759 - 1761
- Chao Khihut, 1761 - 1763
- Po Aphaikhamini, 1763 - 1768
- Po Mayu'nguan, 1768 - 1774
Sau năm 1774, vương quốc Lanna bị chia thành 3 tiểu quốc và đến thế kỷ XX thì sát nhập vào Xiêm
+ Vua Chiang Mai
- Phraya Chaban (Bunma), 1774 - 1782
- Kawila, 1782 - 1813 (Cựu công tước của Lampang)
- Thammalangka hoặc Dharmalanka, 1813 - 1822
- Khamfan, 1823 - 1825 (Cựu công tước của Lamphun)
- Phutthawong hoặc Buddhavansa (Chao Phuttawong พระยา พุทธ วงศ์, tốt hơn được gọi là Suriwong, hay Yên Chao Luang Phaendin เจ้าหลวง แผ่นดิน เย็น), 1826 - 1846
- Mahotaraprathet, 1847 - 1854
- Kawirolot Suriyawong, 1856 - 1870
- Inthawichayanon, 1873 - 1896
- Inthawarorot Suriyawong, 1901 - 1909 (Thái Lan sáp nhập Lanna)
- Kaeo Navarat, 1911 - 1939
+ Vua Lampang 1732 - 1925
- Thipchang, 1732 - 1759 (thuộc Miến Điện)
- Chaikaeo, 1759 - 1774 (thuộc Miến Điện)
- Kawila, 1774 - 1782 (người cai trị đầu tiên dưới chính quyền Xiêm, đã trở thành Công tước của Chiang Mai năm 1782)
- Khamsom, 1782 - 1794
- Duangthip, 1794 - 1825
- Chaiwong hoặc Jayavansa, 1825-1838
- Khattiya, 1838
- Nội In, 1838-1848 (Ex-Duke của Lamphun)
- Worayannarangsi hoặc Varayanaransi, 1848 - 1873
- Phrommaphiwong hoặc Brahmabhivansa, 1873 - 1887
- Suriya Changwang hoặc Surya Changwang năm 1887
- Noranan Chaichawalit hoặc Narananda Jayajavalit, 1887 - 1897
- Bunyawat Wongmanit hoặc Bunyavadya Vansamanit, 1897-1922 (Thái Lan sáp nhập Lanna)
- Chao Ratchabut (Nội Mueangphruan), 1922 - 1925 (vương quốc tiêu đề giải thể)
+ Vua Lamphun 1805 - 1943
- Khamfan, 1805-1815 (Công tước của Chiang Mai năm 1823)
- Bunmamueang, 1815-1827
- Nội In, 1827-1837 (Công tước Lampang năm 1838)
- Khamtan, 1838-1841
- Thammalangka hoặc Dharmalanka, 1841-1843
- Chailangkaphisan Sophakkhun, 1848-1871
- Daradirekratphairot, 1871-1888
- Hemphinphaichit, 1888-1895
- Inthayongyotchot, 1895-1911 (Thái Lan sáp nhập Lanna)
- Chakkham Khachonsak, 1911-1943 (vương quốc giải thể)
## Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Na&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Na&action=edit§ion=6)]
Người Lan Na thờ thần và tổ tiên. Đạo Phật Therevada với các
[kinh Phật](/wiki/Kinh_Ph%E1%BA%ADt) bằng [tiếng Pali](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Pali) được các nhà sư người Môn ở Hariphunchai truyền bá tới Lan Na. Vua Ku Na, vua Tilokarat đã biến đạo Phật thành quốc đạo và thay thế dần các sư người Môn bằng sư người Lan Na. Vào khoảng thế kỷ 15-16, đạo Phật Therevada gốc như ở [Sri Lanka](/wiki/Sri_Lanka) đã được địa phương hóa thành hai phái với trung tâm là Wat Suan Dok và Wat Padaeng. Hai phái này sau đó đã lan rộng khắp vùng thượng nguồn [sông Mê Kông](/wiki/M%C3%AA_K%C3%B4ng) tới [Chiang Saen](/wiki/Chiang_Saen), [Chiang Rung](/w/index.php?title=Chiang_Rung&action=edit&redlink=1) và [Chiang Tung](/w/index.php?title=Chiang_Tung&action=edit&redlink=1).
## Chữ viết[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Na&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Na&action=edit§ion=7)]
Người Lan Na dùng hệ thống chữ viết gồm 42 chữ cái có nguồn gốc từ chữ của người Môn mà đến lượt chữ đó lại có nguồn gốc từ chữ Pali.
## Kiến trúc[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Na&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Na&action=edit§ion=8)]
Nhà ở với kiến trúc truyền thống của người Lan Na được gọi là Ruen Ka-lae. Nó là loại nhà sàn mái tam giác giống như nhà của nhiều dân tộc khác ở Đông Nam Á. Điểm khác biệt là đầu hồi và cuối mái nhà thường có những thứ bằng gỗ chạm khắc bằng tay hình chữ V gọi là Ka Lae. Nhà của người giàu thường làm bằng gỗ teak trong khi nhà của người thường chỉ làm bằng tranh tre. Ngày nay, Ka Lae được trang trí trên mái của rất nhiều công trình kiến trúc hiện đại ở Chiang Mai, từ sân bay, nhà hàng, khách sạn, trung tâm thương mại, cho đến bến xe buýt.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Lan_Na&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Lan_Na&action=edit§ion=9)]
- Hans Penth -
*A brief history of Lan Na*, [ISBN 974-7551-32-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9747551322)
- Michael Freeman -
*Lanna, Thailand's Northern Kingdom*, [ISBN 974-8225-27-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9748225275) [David K. Wyatt](/w/index.php?title=David_K._Wyatt&action=edit&redlink=1), Aroonrut Wichienkeeo - *The Chiang Mai Chronicle*, [ISBN 974-7100-62-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9747100622)
- คณะทายาทสายสกุล เจ้าหลวงเมืองพะเยา, สถาบันศิลปวัฒนธรรมโยนก. ครบรอบ 100 ปี แม่เจ้าทรายมูล (มหาวงศ์) ไชยเมือง และประวัติสายสกุลเจ้าหลวงเมืองพะเยา พุทธศักราช 2387 - 2456. พะเยา: บ.ฮาซัน พริ้นติ้ง จก., 2546
- คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์, นาวาอากาศเอก. เจ้านายฝ่ายเหนือ
- นงเยาว์ กาญจนจารี, ดารารัศมี: พระประวัติพระราชชายา เจ้าดารารัศมี. เชียงใหม่: สุริวงศ์บุ๊คเซนเตอร์, 2539
- ปราณี ศิริธร ณ พัทลุง, เพ็ชร์ล้านนา. เชียงใหม่: ผู้จัดการ ศูนย์ภาคเหนือ (ครั้งที่ 2), 2538
- เจ้าวงศ์สัก ณ เชียงใหม่, คณะทายาทสายสกุล ณ เชียงใหม่. เจ้าหลวงเชียงใหม่. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2539
- สมหมาย เปรมจิตต์, สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ตำนานสิบห้าราชวงศ์ (ฉบับสอบชำระ). เชียงใหม่: มิ่งเมือง, 2540
- สรัสวดี อ๋องสกุล, ประวัติศาสตร์ล้านนา. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง (พิมพ์ครั้งที่ 2), 2539
- ศักดิ์ รัตนชัย, พงศาวดารสุวรรณหอคำนครลำปาง (ตำนานเจ้าเจ็ดพระองค์กับหอคำมงคล ฉบับสอบทานกับเอกสารสืบค้น สรสว.ลำปาง)
[http://www.globalgroup.in.th/encyclopedia_lanna.html](http://www.globalgroup.in.th/encyclopedia_lanna.html). **Manlch M. L. (1967)** [^](#cite_ref-1) *History of Laos (including the history of Lannathai, Chiengmai)*, page 76.

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: hit

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Content-Language: vi

X-Cache: cp1065 hit/1, cp1066 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


text:
Phạm Thiên
Brahmā (Sanskrit: ब्रह्मा; IAST: Brahmā) là một vị thần trong đạo Hindu (Nam thần deva), thần của sự sáng tạo và là một trong 3 vị thần Trimūrti, hai thần còn lại là Vishnu và Shiva. Theo Brahmā Purāņa, ông là cha của Manu, con người đầu tiên và từ đó loài người được sinh ra. Trong Rāmāyaņa và Mahābhārata, ông thường được xem là đấng sáng tạo và sinh ra loài người. Tránh nhần lẫn Brahma với khái niệm về "Hiện thực siêu việt bất biến" của đạo Hindu trong Vedānta được gọi là Brahman. Trong truyền thuyết Hindu, người sáng tạo ra kinh Vệ Đà (Vedas) chính là Brahma.[1] Vợ của Brahmā là nữ thần Saraswati. Saraswati còn được biết với một số tên khác như Sāvitri và Gāyatri, cũng như mang nhiều hiện thân khác nhau trong suốt chiều dài lịch sử. Brahmā thường được đồng nhất với Prajāpati, Thần của Vedic. Còn Saraswati hay Vaac Devi (Nữ thần của Ngôn ngữ), Brahma còn được biết đến như là "Vaagish," có nghĩa là "Chúa tể của Ngôn ngữ và Âm thanh."
Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]
Theo như Kinh Purāņa, Brahmā tự sinh ra chính mình từ một bông hoa sen. Một số truyền thuyết khác nói rằng, Brahmā được sinh ra từ dưới nước, hay từ một hạt giống mà sau này biến thành một quả trứng bằng vàng. Từ quả trứng vàng này, Brahmā, vị thần của sự sáng tạo được sinh ra, as Hiranyagarbha. Những phần còn lại của quả trứng bị vỡ ra trở thành Brahmānḍa hay Vũ trụ. Vì được sinh ra từ trong nước, Brahmā cũng được gọi là Kanja (sinh từ trong nước).
Sáng tạo[sửa | sửa mã nguồn]
Brahmā có 10 người con trai và 1 người con gái (tên là Shatrupa - người có hàng trăm nhân dạng khác nhau) được sinh ra từ nhiều phần của cơ thể ông:[cần dẫn nguồn]
Hiện thân[sửa | sửa mã nguồn]
Ông thường được miêu tả trong một chiếc áo màu đỏ. Brahmā có bốn đầu, bốn gương mặt, và bốn cánh tay. Với mỗi đầu, ông đọc một trong bốn phần của kinh Vedas. Ông thường được miêu tả với râu màu trắng (chủ yếu ở miền bắc Ấn Độ), điều này thể hiện sự tốn tại vĩnh cửu của ông. Không giống như nhiều vị thần Hindu khác, Brahmā không mang bất kì vũ khí nào trong tay. Một tay ông cầm vương trượng. Tay còn lại ông cầm quyển sách. Brahmā cũng cầm một chuỗi tràng hạt được gọi là 'akṣamālā' (nghĩa là "tràng hạt của những con mắt"), đây là vật được ông dùng để tính thời gian của vũ trụ. Tay còn lại của ông cầm kinh Vedas.
Các biểu tượng:
- Bốn gương mặt – Bốn phần của kinh Vệ Đà (Vedas) (Ṛig, Sāma, Yajur and Atharva).
- Bốn cánh tay – Bốn cánh tay của Brahmā đại diện cho bốn hướng: đông, tây, nam, bắc
Bàn tay phải phía sau biểu thị cho tâm trí, bàn tay trái phía sau biểu thị cho trí tuệ, tay phải phía trước là bản ngã và bàn tay trái phía trước là sự tự trọng.
- Chuỗi tràng hạt – Biểu tượng cho vật chất trong quá trình sáng tạo nên vũ trụ.
- Kinh sách – Sách biểu tượng cho sự thông tuệ.
- Vàng – Vàng biểu tượng cho sự tích cực; gương mặt bằng vàng của Brahmā biểu thị quá trình tích cực của sự sáng thế.
- Thiên nga – Thiên nga là biểu tượng của ân điển và sự sáng suốt. đây là phương tiện di chuyển của Brahmā (vāhana).
- Vương miệng – Vương miệng của Brahmā biểu hiện quyền lực tối cao của thần.
- Hoa sen – Hoa sen biểu tượng cho tự nhiên và các sinh thể sống trong toàn vũ trụ.
- Râu – Râu của Brahmā có màu trắng hay đen biểu tượng cho sự khôn ngoan và sự sáng tạo vĩnh cửu.
Thờ cúng[sửa | sửa mã nguồn]
Gà trống thiến
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Brahma tại Wikimedia Commons
- The Brahma-Samhita - Prayers of Lord Brahma at the start of creation (Brahmasamhita.com)
- Brahma's Prayers for Creative Energy from the Bhagavata Purana (vedabase.net)
- Phạm Thiên tại DMOZ

markdown:
# Phạm Thiên
|Brahma|
|
|![]()
[chim Hamsa](/wiki/Chim_Hamsa) **Thần Sáng thế và kinh Vệ đà''** [Trimurti](/wiki/Trimurti)) [Brahmaloka](/w/index.php?title=Brahmaloka&action=edit&redlink=1)), không nên nhầm với Brahmaloka-sanatana - chỗ của [Brahman](/wiki/Brahman)( [Vishnu](/wiki/Vishnu)) [Saraswati](/wiki/Saraswati), [Gayatri](/w/index.php?title=Gayatri&action=edit&redlink=1) [Thiên nga](/wiki/Thi%C3%AAn_nga)tên [Hamsa](/w/index.php?title=Hamsa&action=edit&redlink=1) **Brahmā** ( [Sanskrit](/wiki/Sanskrit): ब्रह्मा; [IAST](/wiki/IAST): *Brahmā*) là một vị thần trong đạo [Hindu](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_gi%C3%A1o) (Nam thần deva), thần của sự sáng tạo và là một trong 3 vị thần [Trimūrti](/wiki/Trimurti), hai thần còn lại là [Vishnu](/wiki/Vishnu) và [Shiva](/wiki/%C5%9Aiva). Theo [Brahmā Purāņa](/w/index.php?title=Brahma_Purana&action=edit&redlink=1), ông là cha của [Manu](/w/index.php?title=Manu_(Hinduism)&action=edit&redlink=1), con người đầu tiên và từ đó loài người được sinh ra. Trong [Rāmāyaņa](/wiki/Ramayana) và [Mahābhārata](/wiki/Mahabharata), ông thường được xem là đấng sáng tạo và sinh ra loài người. Tránh nhần lẫn Brahma với khái niệm về * của đạo Hindu trong "Hiện thực siêu việt bất biến"* [Vedānta](/wiki/Ved%C4%81nta)được gọi là [Brahman](/wiki/Brahman). Trong truyền thuyết Hindu, người sáng tạo ra kinh Vệ Đà ( [Vedas](/wiki/Vedas)) chính là Brahma. Vợ của Brahmā là nữ thần [[1]](#cite_note-1) [Saraswati](/wiki/Saraswati). Saraswati còn được biết với một số tên khác như Sāvitri và Gāyatri, cũng như mang nhiều hiện thân khác nhau trong suốt chiều dài lịch sử. Brahmā thường được đồng nhất với [Prajāpati](/w/index.php?title=Prajapati&action=edit&redlink=1), Thần của [Vedic](/wiki/Veda). Còn [Saraswati](/wiki/Saraswati)hay Vaac Devi (Nữ thần của Ngôn ngữ), Brahma còn được biết đến như là "Vaagish," có nghĩa là "Chúa tể của Ngôn ngữ và Âm thanh."
## Nguồn gốc[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=1)]
Theo như Kinh
[Purāņa](/w/index.php?title=Purana&action=edit&redlink=1), Brahmā tự sinh ra chính mình từ một [bông hoa sen](/wiki/Nelumbo_nucifera). Một số truyền thuyết khác nói rằng, Brahmā được sinh ra từ dưới nước, hay từ một hạt giống mà sau này biến thành một quả trứng bằng vàng. Từ quả trứng vàng này, Brahmā, vị thần của sự sáng tạo được sinh ra, as *. Những phần còn lại của quả trứng bị vỡ ra trở thành Brahmānḍa hay Hiranyagarbha* [Vũ trụ](/wiki/V%C5%A9_tr%E1%BB%A5). Vì được sinh ra từ trong nước, Brahmā cũng được gọi là *Kanja*(sinh từ trong nước). ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Sheshashayi_Vishnu.jpg/220px-Sheshashayi_Vishnu.jpg)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Sheshashayi_Vishnu.jpg/220px-Sheshashayi_Vishnu.jpg)
[Lakshmi](/wiki/Lakshmi), on the serpent [Ananta Shesha](/w/index.php?title=Ananta_Shesha&action=edit&redlink=1), as Brahmā emerges from a lotus risen from [Viṣņu](/wiki/Vishnu)'s navel
## Sáng tạo[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=2)]
Brahmā có 10 người con trai và 1 người con gái (tên là Shatrupa - người có hàng trăm nhân dạng khác nhau) được sinh ra từ nhiều phần của cơ thể ông:
## Hiện thân[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=3)]
Ông thường được miêu tả trong một chiếc áo màu đỏ. Brahmā có bốn đầu, bốn gương mặt, và bốn cánh tay. Với mỗi đầu, ông đọc một trong bốn phần của kinh
[Vedas](/wiki/Vedas). Ông thường được miêu tả với râu màu trắng (chủ yếu ở miền bắc Ấn Độ), điều này thể hiện sự tốn tại vĩnh cửu của ông. Không giống như nhiều vị thần [Hindu](/wiki/Hindu) khác, Brahmā không mang bất kì vũ khí nào trong tay. Một tay ông cầm vương trượng. Tay còn lại ông cầm quyển sách. Brahmā cũng cầm một chuỗi tràng hạt được gọi là 'akṣamālā' (nghĩa là "tràng hạt của những con mắt"), đây là vật được ông dùng để tính thời gian của vũ trụ. Tay còn lại của ông cầm kinh Vedas.
Các biểu tượng:
**Bốn gương mặt**– Bốn phần của kinh Vệ Đà ( [Vedas](/wiki/Vedas)) (Ṛig, Sāma, Yajur and Atharva). **Bốn cánh tay**– Bốn cánh tay của Brahmā đại diện cho bốn hướng: đông, tây, nam, bắc
Bàn tay phải phía sau biểu thị cho tâm trí, bàn tay trái phía sau biểu thị cho trí tuệ, tay phải phía trước là bản ngã và bàn tay trái phía trước là sự tự trọng.
**– Biểu tượng cho vật chất trong quá trình sáng tạo nên vũ trụ.** [Chuỗi tràng hạt](/wiki/Chu%E1%BB%97i_tr%C3%A0ng_h%E1%BA%A1t_(Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o)) **Kinh sách**– Sách biểu tượng cho sự thông tuệ. **Vàng**– Vàng biểu tượng cho sự tích cực; gương mặt bằng vàng của Brahmā biểu thị quá trình tích cực của sự sáng thế. **Thiên nga**– Thiên nga là biểu tượng của ân điển và sự sáng suốt. đây là phương tiện di chuyển của Brahmā (vāhana). **Vương miệng**– Vương miệng của Brahmā biểu hiện quyền lực tối cao của thần. **Hoa sen**– Hoa sen biểu tượng cho tự nhiên và các sinh thể sống trong toàn vũ trụ. **Râu**– Râu của Brahmā có màu trắng hay đen biểu tượng cho sự khôn ngoan và sự sáng tạo vĩnh cửu.
## Thờ cúng[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=4)]
Gà trống thiến
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=5)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=6)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A1m_Thi%C3%AAn&action=edit§ion=7)]
Phương tiện liên quan tới
[Brahma](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Brahma) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons) [The Brahma-Samhita - Prayers of Lord Brahma at the start of creation](http://brahmasamhita.com/5/1/en1)(Brahmasamhita.com) [Brahma's Prayers for Creative Energy from the Bhagavata Purana](http://www.vedabase.net/sb/3/9/en1)(vedabase.net) [Phạm Thiên](http://www.dmoz.org/Society/Religion_and_Spirituality/Hinduism/Gods_and_Goddesses/Brahma)tại [DMOZ](/wiki/DMOZ)
|
|
|
|

X-Cache: cp1065 hit/2, cp1066 miss