text:
(Toquoc)- Cựu Thủ tướng Thái Lan đang đối mặt với án tù 10 năm với cáo buộc lơ là trách nhiệm trong chương trình trợ giá gạo.
Tiếng vang bất ngờ
Bà Yingluck Shinawatra sinh năm 1967, là con út trong gia đình gồm 9 người con, có anh trai là cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra. Tốt nghiệp thạc sĩ ngành quản trị kinh doanh và khoa học chính trị tại Đại học Kentucky, bà giữ cương vị là chủ tịch của AIS – tập đoàn di động lớn nhất Thái Lan, trước khi được bán lại cho Temasek Holdings của Singapore, sau đó là giám đốc điều hành của SC Asset (công ty của gia đình Shinawatra hoạt động trong lĩnh vực bất động sản).
Ngày 16/5/2011, bà Yingluck được đưa vào danh sách ứng viên của đảng Pheu Thai tham gia cuộc bầu cử hạ viện Thái Lan, và thậm chí còn là ứng viên số một, đồng nghĩa với việc bà đứng trước cơ hội trở thành thủ tướng nếu đảng này giành đa số ghế. Với sự mới mẻ, trẻ trung, năng động cùng với lợi thế là thành viên của một gia tộc lừng lẫy như Shinawatra, bà Yingluck đã chiếm được cảm tình của nhân dân. Trong đó, chính sách trợ giá gạo được xem là một trong những cương lĩnh chính trị quan trọng nhất của bà Yingluck để thu hút sự ủng hộ, với gần 40% lực lượng lao động của Thái Lan phục vụ trong nông nghiệp và phần lớn họ đều trồng lúa.
Trong cuộc bầu cử hạ viện hôm 3/7/2011, bà Yingluck và Pheu Thai giành chiến thắng vang dội với 265/500 ghế. Liên minh cùng 5 đảng nhỏ khác, Pheu Thai có được 300/500 ghế tại hạ viện, dọn đường cho việc bà Yingluck trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Thái Lan.
Phiên xử bà Yingluck ngày 19/5 là diễn biến mới trong khủng hoảng chính trị ở Thái Lan
Khó khăn trong quá trình lãnh đạo
3 tháng sau khi cầm quyền, bà Yingluck đối mặt với thử thách đầu tiên khi một phần Thái Lan bị ảnh hưởng nặng nề bởi lũ lụt. Hơn 500 người thiệt mạng ở miền Bắc và 1/5 thủ đô Bangkok chìm trong nước, buộc chính phủ phải thông báo kế hoạch phục hồi trị giá 100 tỷ bath (khoảng 4 tỷ USD).
Đầu năm 2012, chính phủ cũng thông qua quỹ đền bù thiệt hại cho nạn nhân của tình trạng bất ổn chính trị, gồm 63 triệu USD được chia cho các gia đình có những người bị ảnh hưởng. Trong khi chính sách trợ giá gạo đã gây ra những tác dụng ngược cho bà Yingluck.
Chính phủ của Yingluck đảm bảo giá thu mua lúa gạo cho nông dân ở mức 15.000 bath (khoảng 450 USD)/tấn. Giá này cao hơn 4000 bath so với tỉ giá cũ của Đảng Dân chủ và gần gấp 50% giá trên thị trường toàn cầu.
Chiến lược này là quá trình 3 bước đơn giản nhưng không thực tế: Mua gạo từ nông dân với giá cao, dự trữ để giảm cung ứng và đẩy giá toàn cầu, sau đó bán gạo ra ở một mức giá cao hơn để thu hồi kinh phí ban đầu.
Vào thời điểm đó, Thái Lan là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, kiểm soát 30% thị trường. Bà Yingluck nghĩ rằng thị phần này đã đủ lớn để kiểm soát giá cả toàn cầu. Cho dù thiếu hụt thông tin, phán đoán sai lầm hay để thỏa mãn mục tiêu chính trị, kế hoạch này cũng đã thất bại, khi các nước khác, đặc biệt là Ấn Độ và Việt Nam đã kịp thời lấp chỗ trống từ cuối năm 2011 đến 2013.
Khi bắt đầu dự trữ gạo, Chính phủ Thái Lan phải xây thêm kho dự trữ số lượng lớn. Đến cuối năm 2013, Thái Lan đã nắm giữ lên đến 17,5 triệu tấn gạo, vượt ra khỏi dung lượng dữ trữ có thể trong khi niềm tin toàn cầu về chất lượng gạo Thái Lan đang dần bị suy giảm. Xuất khẩu gạo đã giảm 35% trong năm 2012 và đến năm 2013, con số đạt đáy ở mức 39% so với năm 2011.
Trong khi đó, giá đảm bảo cho nông dân là 15.000 bath/ tấn đối với gạo thô chưa xay sát trong khi giá thị trường áp dụng cho gạo thành phẩm. Quá trình xay sát trung bình làm giảm 1/3 trọng lượng ban đầu.Trong khi giá thị trường cũng bao gồm vận chuyển đến điểm bán hàng, xay sát và chi phí lưu kho. Điều tiếp tục làm giảm giá thành của gạo thô xuống dưới 410 USD (trong trường hợp giá gạo thành phẩm cao nhất là 615 USD năm 2012). Để bù lại ngân sách của chính phủ, giá gạo tương ứng phải đạt 830 USD/tấn, thay vì giá tương đương 573 USD/tấn năm 2012.
Kế hoạch này đã có nhiều tác động bất lợi đối với ngân sách Thái Lan. Trong năm đầu tiên, chi phí tiêu tốn 4,4 triệu USD, khoảng 1,2% GDP năm 2012. Viện Nghiên cứu Phát triển Thái Lan (TDRI), một tổ chức cố vấn độc lập, ước tính chi phí của năm đầu tiên khoảng 5,9 triệu USD đến 7,1 triệu USD. Con số chính thức của tổng chi phí của kế hoạch này đã không được chính phủ công bố, nhưng ước tính khoảng từ 8-20 tỷ USD.
Khủng hoảng chính trị
Ngày 9/12/2013, đại diện Đảng Dân chủ đối lập trong Quốc hội Thái Lan tuyên bố từ chức, buộc bà Shinawatra giải tán Quốc hội và kêu gọi tổ chức bầu cử vào tháng 2/2014.
Đảng đối lập rời Quốc hội không phải vì chương trình trợ giá gạo, mà bởi một số vấn đề nhạy cảm chính trị khác, bao gồm một dự luật ân xá mà có thể xoá tội danh tham nhũng của ông Thaksin và cho phép ông trở về Thái Lan. Đệ trình lên Quốc hội vào ngày 1/11/2013, đạo luật này đã gây ra các cuộc biểu tình nhỏ ở Bangkok. Dù bị từ chối thông qua ngày 11/11/2013, nó khởi xướng một phong trào chống chính phủ dần lan rộng ngoài tầm kiểm soát.
Cùng thời điểm, một sự kiện chính trị bất ổn đã xảy ra. Ngày 20/11/2013, Tòa án Hiến pháp phán quyết dự thảo sửa đổi Hiến pháp 2007, đã được thông qua và chỉ chờ để trình lên đức vua - không tuân theo yêu cầu thủ tục và có nội dung vi hiến. Điều gây tranh cãi của dự thảo này là việc họ hàng của đại biểu quốc hội được phép trở thành nghị sĩ, qua đó làm tăng tính gia đình trị trong giới chính trị Thái Lan.
Đảng Pheu Thai đã bác bỏ quyết định của Tòa án và khẳng định tính pháp lý của dự thảo sửa đổi, khiến người dân xuống đường biểu tình tại Bangkok vào cuối tháng 11/2013. Cuối cùng, bà Shinawatra buộc phải rút lại bản sửa đổi vào ngày 8/12/2013 trước khi Nhà vua phê chuẩn, nhưng điều đó không xoa dịu được các đảng đối lập và người biểu tình.
Ngày 9/12/2013, khi Hạ viện đã bị giải tán, Bộ Tài chính không còn quyền hạn cho phép chi trả cho chương trình gạo. Ngày 31/1/2014, chính phủ tuyên bố hoãn trả tiền nợ của nông dân từ vụ thu hoạch tháng 10/2013.
Sau hàng loạt khủng hoảng, Ủy ban Chống tham nhũng quốc gia (NACC) đã tiến hành điều tra chương trình trợ giá với nghi ngờ xảy ra tham nhũng nhiều cấp độ và bà Yingluck đã có những quyết sách không hợp pháp. Ngày 18/2/2014, NACC đưa ra tuyên bố cáo buộc bà Shinawatra xao lãng nhiệm vụ liên quan đến chương trình trợ giá. Áp lực này không đủ để buộc bà rời khỏi chức vị nhưng đã thúc đẩy nhiều thủ tục tố tụng tiếp theo luận tội bà.
Tiếp đó, một cuộc đảo chính tư pháp ngày 7/5/2014 đã buộc bà Yingluck phải từ chức. Vụ việc có liên quan đến việc ông Thawil Pliensri, từng là người đứng đầu Cục An ninh Quốc gia, bị thay thế bằng anh rể của cựu Thủ tướng là Potjaman Shinawatra. Tòa án Thái Lan khẳng định động thái này là một sự lạm dụng quyền lực, do Pliensri không sai phạm trong quá trình giữ chức.
Có thể nói, dự luật ân xá cho anh trai Thaksin Shinawatra, bác bỏ tuyên bố của Tòa án Hiến pháp rằng việc sửa đổi hiến pháp là vi hiến, trong đó thúc đẩy gia đình trị, việc thay thế Pliensri với anh rể của bà Yingluck và cáo buộc xao lãng nhiệm vụ trong chương trình trợ giá gạo là hàng loạt sự kiện dẫn đến biểu tình và bất ổn về chính trị ở Thái Lan.
Bị lật đổ
Đỉnh điểm khủng hoảng sau đó là cuộc đảo chính quân sự ngày 22/5/2014, lật đổ hoàn toàn chính phủ của bà Yingluck và đưa Tướng Prayut Chan-ocha lên cầm quyền.
Dù có nhiều nguyên nhân dẫn tới đảo chính lật đổ bà Yingluck, hiện nay, chương trình cam kết giá gạo vẫn là mối đe dọa lớn nhất đối với tương lai chính trị và tự do của bà Yingluck. Ngày 23/1/2015, Cơ quan lập pháp quốc hội Thái Lan (NLA), phần lớn được ủng hộ của giới quân sự đã tiến hành luận tội bà với số phiếu 190/18, buộc bà không được tham gia vào chính trường trong 5 năm tới.
Và trong phiên xử ngày 19/5 vừa qua, bà Yingluck bị cấm ra nước ngoài và có thể đối mặt với án tù 10 năm. Hầu hết các nhà phân tích đều dự đoán bà sẽ bị kết án, điều này sẽ kích động bất ổn chính trị. Lực lượng ủng hộ nhà Shinawatra sẽ coi bà Yingluck là biểu tượng đấu tranh và gây ra bạo lực. Hơn nữa, yếu tố này có thể làm tăng căng thẳng với Mỹ, một đồng minh lớn, đã tuyên bố trước đó rằng việc luận tội bà Yingluck tiềm ẩn động cơ chính trị.
Hiện tại, Tòa án Thái Lan đang đối mặt với một lựa chọn khó khăn. Nếu bản án quá nặng, những người ủng hộ nhà Shinawatra ở miền Bắc và Đông Bắc có thể phản đối, cho rằng chính phủ quân đội đang đi quá giới hạn. Bất kì tình trạng bất ổn nào xảy ra, không chỉ đe dọa an ninh trong nước mà còn đánh mất niềm tin mà chính quyền quân đội đã cố gây dựng đối với cộng đồng quốc tế rằng Thái Lan là một nơi an toàn và ổn định, xứng đáng với khách du lịch và đầu tư nước ngoài. Và nếu bản án ở mức độ nhẹ nhàng, bà Shinawatra có thể kêu gọi lực lượng ủng hộ tham gia mạnh mẽ hơn trong cuộc bầu cử dân chủ sắp tới, dự kiến tổ chức cuối năm 2016.
Tương lai sắp tới và sự nghiệp chính trị của bà Yingluck Shinawatra khó rõ thăng hay trầm.
Binh Tuong
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
© Báo điện tử Tổ Quốc được thành lập ngày 01/9/2006
Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch
Giấy phép hoạt động Báo điện tử số 220/GP-BTTTT do
Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 29/04/2016 (cấp mới)
Tổng Biên tập: NGUYỄN THANH LIÊM
Toà soạn: Số 20 ngõ 2, phố Hoa Lư, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Điện thoại: 043 9745846/47 (máy lẻ 402) /043 9742817
Văn phòng TP HCM: Lầu 3, tòa nhà Vụ Công tác phía Nam, VP Quốc hội
Số 54 - 56 Nguyễn Văn Trỗi, P.15, Quận Phú Nhuận, TP HCM
Điện thoại: 083.7270808
E-mail : toasoan@toquoc.gov.vn
Liên hệ quảng cáo : Hotline: 0968933869

Set-Cookie: .ASPXANONYMOUS=KrG545dbokHBF6H6G8EOlLg_YShtPdUs2FWpgzOih8qoqElirXw6R-1tMq4cv8nyFgbcEirZfSbBUzhuK1-IR-ntTtwkhkJWU3pWpbu7BzX216L2MzXACmaDrIyxoxg6-fjEG1TVu0YGwby33aaI9A2; domain=toquoc.vn; expires=Sun, 30-Apr-2017 01:16:12 GMT; path=/; HttpOnly

X-Cache: MISS from cache13


text:
1. Evariste Galois-cuộc đời ngắn ngủi
Évariste Galois (25 tháng 10, 1811 – 31 tháng 5, 1832) là một thiên tài toán học người Pháp đoản mệnh, nhưng các công trình toán học ông để lại là một đề tài rất quan trọng cho việc tìm nghiệm của các phương trình đa thức bậc cao hơn 4 thông qua việc xây dựng lý thuyết nhóm trừu tượng mà ngày nay được gọi là lý thuyết nhóm Galois, một nhánh quan trọng của đại số trừu tượng. Galois là người đầu tiên dùng từ groupe (nhóm) như là một thuật ngữ toán học để biểu thị cho nhóm hoán vị. Ông chết trong một cuộc đấu súng khi tuổi mới 21.
Évariste Galois (25 tháng 10, 1811 – 31 tháng 5, 1832) là một thiên tài toán học người Pháp đoản mệnh, nhưng các công trình toán học ông để lại là một đề tài rất quan trọng cho việc tìm nghiệm của các phương trình đa thức bậc cao hơn 4 thông qua việc xây dựng lý thuyết nhóm trừu tượng mà ngày nay được gọi là lý thuyết nhóm Galois, một nhánh quan trọng của đại số trừu tượng. Galois là người đầu tiên dùng từ groupe (nhóm) như là một thuật ngữ toán học để biểu thị cho nhóm hoán vị. Ông chết trong một cuộc đấu súng khi tuổi mới 21.
Tiểu sử
Sinh ra tại Bourg-la-Reine, trong một gia đình lễ giáo. Cha ông là Nicholas Gabriel Galois, một hiệu trưởng trường trung học và từng là thị trưởng của Paris. Mẹ ông, Adélaïde Marie Demante, là người đã dạy dỗ Galois khi còn bé cho đến lúc 12 tuổi.
Sinh ra tại Bourg-la-Reine, trong một gia đình lễ giáo. Cha ông là Nicholas Gabriel Galois, một hiệu trưởng trường trung học và từng là thị trưởng của Paris. Mẹ ông, Adélaïde Marie Demante, là người đã dạy dỗ Galois khi còn bé cho đến lúc 12 tuổi.
Năm 1823, khi 12 tuổi, ông học nội trú tại trường Collège royal (sau này là trường Louis-le-Grand). Ông bị lưu ban trong niên khóa 1826-1827 vì học yếu về môn hùng biện.
Tháng hai năm 1827, ông được vào học lớp toán với M. Vernier và từ đó toán học trở thành bộ môn thực sự hấp dẫn Galois. Ông đã tìm hiểu nhiều tác phẩm về bộ môn này như là “Hình học sơ cấp” (Éléments de géométrie) của Adrien-Marie Legendre (1752-1833), “Luận về việc giải các phương trình” (Textes sur la résolution des équations) của Joseph Louis Lagrange (1736-1813) và các tác phẩm khác của những nhà toán học lừng danh như là Leonhard Euler (1707-1783), Carl Friedrich Gauss (1777-1855) và Charles Gustave Jacob Jacobi (1804-1851).
Năm 1828, Galois thi rớt trường Bách khoa (Ecole Polytechnique), một trường kỹ thuật nổi tiếng nhất ở Paris. Trở về, ông ghi tên học lớp chuyên toán trường Louis-le-Grand do Louis Richard giảng dạy và cũng là người thán phục thiên tài toán học của Galois. Ngày 1 tháng 4 năm 1829, những công trình đầu tiên của ông viết về đề tài liên phân số được đăng trên Annales de mathématiques (niên giám toán học). Sau đó, Galois đã bỏ dở nhiều môn học để tập trung nghiên cứu các tác phẩm về hình học của Legendre và nhiều tiểu luận của Lagrange.
Giữa năm 1828, ông trình bày một số tiểu luận về phương pháp giải phương trình đại số cho Viện hàn lâm khoa học Pháp. Nhưng vào tháng 7 năm 1928, một biến cố đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc đời hoạt động về sau của Galois là việc cha ông, Nicholas Gabriel Galois, đã tự sát vì một lá thư nặc danh của một cha cố thuộc dòng Tên. Ông đã trở thành người có tâm lý cực đoan và nổ lực tham gia các hoạt động chính trị theo nhóm người Cộng Hòa (cấp tiến).
Vài tuần sau, Galois thi trượt vào trường Bách khoa lần thứ hai, trước sự ngạc nhiên của vị giáo sư dạy ông. Người ta truyền tụng rằng, lý do bị đánh rớt là vì ông đã ném miếng giẻ vào đầu một vị giám khảo khi được hỏi một câu mà ông cho là ngớ ngẩn và ngu xuẩn về lượng giác.
Học tại trường Sư phạm (Ecole Normale Supérieure), năm 19 tuổi, thầy dạy toán của ông đã đánh giá: “Người học trò này đôi khi diễn tả ý tưởng không sáng sủa, nhưng thông minh và tỏ ra một trí óc tổng hợp lỗi lạc”. Trong khi đó, thầy giáo vật lí Péclet đã đánh giá mỉa mai:
“Anh ta tuyệt đối không biết gì hết. Tôi đã được nghe rằng anh ta có khả năng toán học; tôi hoàn toàn ngạc nhiên về điểm này. Khi chấm bài thi của anh, dường như anh có một tí hơi hớm thông minh hay là cái trí khôn này đã được giấu quá kỹ đến nỗi tôi không cách chi tìm ra nó!”
Galois có một cuộc đời thực sự thiếu may mắn, chẳng những nhiều công trình của ông bị bỏ xó mà còn, có trường hợp, chúng hoàn toàn bị cất vào không đúng chỗ bởi những người hữu trách. Khi Galois giao cho Augustin Louis Cauchy (1789-1857) tài liệu chứa đựng những kết quả tối quan trọng (mà chính Galois lại không lưu lại bản sao), thì Cauchy lại đánh mất. Một bản luận văn khác của ông cũng đã được đệ trình cho giải thưởng lớn về toán học của Viện Hàn Lâm, Joseph Fourier (1768-1830) tự tay lấy bản văn đó về nhà nhưng lại qua đời một thời gian ngắn sau đó và tài liệu này cũng bị thất lạc. Dưới cái nhìn của Galois, thì sự mất mát này không thể là tình cờ và cho rằng có thể Fourier đã hoặc không hiểu nổi nội dung bản văn hay là đã cố ý đánh mất nó. Ngoài Fourier ra, những người có trách nhiệm đọc qua bản văn trong hội đồng giám khảo giải thưởng còn có Sylvestre François Lacroix (1765-1843), Siméon-Denis Poisson (1781-1840), Louis Poinsot (1777-1859) và Lengendre. Chưa hết, Poisson sau này có nhận được một bản luận văn mới (bản thứ 3 của Galois) thì đã từ chối với lí do không đúng thời hạn nhưng thực sự là vì các hành vi chính trị của Galois. Cuối cùng thì Poisson cũng đã đánh giá bản luận văn này nhưng với thái độ bảo thủ:
Galois có một cuộc đời thực sự thiếu may mắn, chẳng những nhiều công trình của ông bị bỏ xó mà còn, có trường hợp, chúng hoàn toàn bị cất vào không đúng chỗ bởi những người hữu trách. Khi Galois giao cho Augustin Louis Cauchy (1789-1857) tài liệu chứa đựng những kết quả tối quan trọng (mà chính Galois lại không lưu lại bản sao), thì Cauchy lại đánh mất. Một bản luận văn khác của ông cũng đã được đệ trình cho giải thưởng lớn về toán học của Viện Hàn Lâm, Joseph Fourier (1768-1830) tự tay lấy bản văn đó về nhà nhưng lại qua đời một thời gian ngắn sau đó và tài liệu này cũng bị thất lạc. Dưới cái nhìn của Galois, thì sự mất mát này không thể là tình cờ và cho rằng có thể Fourier đã hoặc không hiểu nổi nội dung bản văn hay là đã cố ý đánh mất nó. Ngoài Fourier ra, những người có trách nhiệm đọc qua bản văn trong hội đồng giám khảo giải thưởng còn có Sylvestre François Lacroix (1765-1843), Siméon-Denis Poisson (1781-1840), Louis Poinsot (1777-1859) và Lengendre. Chưa hết, Poisson sau này có nhận được một bản luận văn mới (bản thứ 3 của Galois) thì đã từ chối với lí do không đúng thời hạn nhưng thực sự là vì các hành vi chính trị của Galois. Cuối cùng thì Poisson cũng đã đánh giá bản luận văn này nhưng với thái độ bảo thủ:
“Những lý luận của anh ta chẳng những không đủ rõ mà còn không được phát triển để cho chúng ta đánh giá sự chính xác của chúng … Có lẽ tốt hơn là đợi cho tác giả công bố toàn bộ công trình này trước khi đưa ra một ý kiến quyết định.”
Năm 1830 Louis Phillipe lên ngôi vua, Galois và các bạn có tiếp xúc với những nhóm Cộng hòa và bị đuổi ra khỏi trường Ecole Préparatoire.
Năm 1830 Louis Phillipe lên ngôi vua, Galois và các bạn có tiếp xúc với những nhóm Cộng hòa và bị đuổi ra khỏi trường Ecole Préparatoire.
Năm 1831, nhân vì trong một bữa tiệc ông cầm bánh và một con dao đưa cho Louis Phillipe, ông đã bị bỏ tù vì tội được “diễn dịch” là gây nguy hại cho nhà vua khi ông đã cầm bánh cùng với một con dao đem đến cho vua. Ông được tha sau đó 3 tháng vì còn quá nhỏ tuổi. Tháng sau, ông lại bị bắt tù gần một năm vì sử dụng đồng phục của đội Pháo Vệ binh quốc gia (Artillerie de la Garde Nationale) vốn đã bị giải tán vì lý do đó là mối đe dọa cho ngai vàng. Ngay trong tù ông có viết về tích phân đại số và thuyết đa trị mà cho đến nay không còn tìm được tài liệu này.
Tờ giấy nháp Galois đã cố gắng viết tư tưởng lên, phần trên có chữ Femme (đàn bà) đã bị xóa nhòa.Năm 1832, nhân lúc có dịch tả, ông bị chuyển đến dưỡng đường Sieur Faultrier, ở đây, ông gặp và yêu Stephanie-Félicie Poterin du Motel. Cô gái được coi là nguyên nhân cái chết của ông. Đêm cuối trước khi chết (29 tháng 5 năm 1832), Galois đã để lại lá thư tuyệt mệnh cho Auguste Chevalier, trong đó có nêu lên phát hiện về sự liên hệ giữa lí thuyết nhóm và lời giải của các đa thức bằng căn thức.
Người ta đã không biết chắc những gì đã xảy ra lúc ông bị bắn gục nhưng có nhiều giả thuyết tin rằng ông vì người yêu và đã thách đấu với một quân nhân hoàng gia, một người bất đồng chính kiến với ông hoặc giả có thể ông bị giết vì một nhân viên an ninh của cảnh sát.
Những đóng góp toán học của Galois mãi đến năm 1843 mới được hiểu và Joseph Liouville khi xem bản thảo của ông đã tuyên bố là Galois đã giải được bài toán do Niels Henrik Abel đưa ra lần đầu tiên. Bản thảo của ông cuối cùng được công bố toàn bộ trong Journal des mathématiques pures et appliquées (Tạp chí toán lý thuyết và ứng dụng) vào khoảng tháng 10-11 năm 1846
—————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————
2. Pythagoras
Sinh khoảng năm 580 đến 572 TCN – mất khoảng năm 500 đến 490 TCN) là một nhà triết học người Hy Lạp và là người sáng lập ra phong trào tín ngưỡng có tên học thuyết Pythagoras. Ông thường được biết đến như một nhà khoa học và toán học vĩ đại. Trong tiếng Việt, tên của ông thường được phiên âm từ tiếng Pháp thành Pytago.
Pythagoras đã chứng minh được rằng tổng 3 góc của một tam giác bằng 180° và nổi tiếng nhất nhờ định lý toán học mang tên ông. Ông cũng được biết đến là “cha đẻ của số”. Ông đã có nhiều đóng góp quan trọng cho triết học và tín ngưỡng vào cuối thế kỷ 6 TCN. Về cuộc đời và sự nghiệp của ông, có quá nhiều các huyền thoại khiến việc tìm lại sự thật lịch sử không dễ. Pythagoras và các học trò của ông tin rằng mọi sự vật đều liên hệ đến toán học, và mọi sự việc đều có thể tiên đoán trước qua các chu kỳ.
Tiểu sử
Tiểu sử
Pythagoras sinh tại đảo Samos (Bờ biển phía Tây Hy Lạp), ngoài khơi Tiểu Á. Ông là con của Pythais (mẹ ông, người gốc Samos) và Mnesarchus (cha ông, một thương gia từ Tyre). Khi đang tuổi thanh niên, ông rời thành phố quê hương tới Crotone phía nam Ý, để trốn tránh chính phủ chuyên chế Polycrates. Theo Iamblichus, Thales, rất ấn tượng trước khả năng của ông, đã khuyên Pythagoras tới Memphis ở Ai Cập học tập với các người tế lễ nổi tiếng tài giỏi tại đó. Có lẽ ông đã học một số nguyên lý hình học, sau này là cảm hứng để ông phát minh ra định lý sau này mang tên ông tại đó.
Ngay sau khi di cư từ Samos tới Crotone, Pythagoras đã lập ra một tổ chức tôn giáo kín rất giống với (và có lẽ bị ảnh hưởng bởi) sự thờ cúng Orpheus trước đó.
Pythagoras đã tiến hành một cuộc cải cách đời sống văn hoá ở Crotone, thúc giục các công dân ở đây noi theo đạo đức và hình thành nên một giới tinh hoa (elite) xung quanh ông. Trung tâm văn hoá này có các quy định rất chặt chẽ. Ông mở riêng các lớp cho nam và nữ sinh. Những người tham gia tổ chức của Pythagoras tự gọi mình là Mathematikoi. Họ sống trong trường, không được có sở hữu cá nhân và bị yêu cầu phải ăn chay. Các sinh viên khác sống tại các vùng gần đó cũng được cho phép tham gia vào lớp học của Pythagoras. Được gọi là Akousmatics, các sinh viên đó được ăn thịt và có đồ sở hữu riêng.
Theo Iamblichus, các môn đồ Pythagoras sống một cuộc sống theo quy định sẵn với các môn học tôn giáo, các bữa ăn tập thể, tập thể dục, đọc và học triết học. Âm nhạc được coi là nhân tố tổ chức chủ chốt của cuộc sống này: các môn đồ cùng nhau hát các bài ca tụng Apollo; họ dùng đàn lyre để chữa bệnh cho tâm hồn và thể xác, ngâm thơ trước và sau khi ngủ dậy để tăng cường trí nhớ.
Lịch sử của Định lý Pythagoras mang tên ông rất phức tạp. Việc Pythagoras đích thân chứng minh định lý này hay không vẫn còn chưa chắc chắn, vì trong thế giới cổ đại khám phá của học trò cũng thường được gán với cái tên của thầy. Văn bản đầu tiên đề cập tới định lý này có kèm tên ông xuất hiện năm thế kỷ sau khi Pythagoras qua đời, trong các văn bản của Cicero và Plutarch. Mọi người tin rằng nhà toán học Ấn Độ Baudhayana đã tìm ra Định lý Pythagoras vào khoảng năm 800 TCN, 300 năm trước Pythagoras.
Ngày nay, Pythagoras được kính trọng với tư cách là người đề xướng ra Ahlu l-Tawhīd, hay đức tin Druze, cùng với Platon.
Các môn đồ của PythagorasBài chính: Học thuyết Pythagoras
Trong tiếng Anh, môn đồ của Pythagoras thường được gọi là “Pythagorean”. Đa số họ được nhớ đến với tư cách là các nhà triết học toán và họ đã để lại ảnh hưởng trên sự hình thành các tiên đề hình học, sau hai trăm năm phát triển đã được Euclid viết ra trong cuốn Elements. Các môn đồ Pythagoras đã tuân thủ một quy định về sự im lặng được gọi là echemythia, hành động vi phạm vào quy định này sẽ dẫn tới án tử hình. Trong cuốn tiểu sử Pythagoras (được viết bảy thế kỷ sau thời ông) Porphyry đã bình luận rằng sự im lặng này “không phải hình thức thông thường.” Các môn đồ Pythagoras được chia vào nhóm trong được gọi là mathematikoi (nhà toán học), nhóm ngoài là akousmatikoi (người nghe). Porphyry đã viết “các mathematikoi học chi tiết và tỉ mỉ hơn về sự hiểu biết, akousmatikoi là những người chỉ được nghe giảng về các tiêu đề rút gọn trong các tác phẩm (của Pythagoras), và không được giảng giải rõ thêm”. Theo Iamblichus, akousmatikoi là các môn đồ thông thường được nghe các bài giảng do Pythagoras đọc từ sau một bức màn. Họ không được phép nhìn thấy Pythagoras và không được dạy những bí mật bên trong của sự thờ phụng. Thay vào đó, họ được truyền dạy các quy luật đối xử và đạo đức dưới hình thức khó hiểu, những câu nói ngắn gọn ẩn dấu ý nghĩa bên trong. Akousmatikoi coi mathematikoi là các môn đồ Pythagoras thật sự, nhưng mathematikoi lại không coi akousmatikoi như vậy. Sau khi lính của Cylon, một môn đồ bất mãn, giết Pythagoras và một số mathematikoi, hai nhóm này hoàn toàn chia rẽ với nhau, với vợ Pythagoras là Theano cùng hai cô con gái lãnh đạo nhóm mathematikoi.
Trong tiếng Anh, môn đồ của Pythagoras thường được gọi là “Pythagorean”. Đa số họ được nhớ đến với tư cách là các nhà triết học toán và họ đã để lại ảnh hưởng trên sự hình thành các tiên đề hình học, sau hai trăm năm phát triển đã được Euclid viết ra trong cuốn Elements. Các môn đồ Pythagoras đã tuân thủ một quy định về sự im lặng được gọi là echemythia, hành động vi phạm vào quy định này sẽ dẫn tới án tử hình. Trong cuốn tiểu sử Pythagoras (được viết bảy thế kỷ sau thời ông) Porphyry đã bình luận rằng sự im lặng này “không phải hình thức thông thường.” Các môn đồ Pythagoras được chia vào nhóm trong được gọi là mathematikoi (nhà toán học), nhóm ngoài là akousmatikoi (người nghe). Porphyry đã viết “các mathematikoi học chi tiết và tỉ mỉ hơn về sự hiểu biết, akousmatikoi là những người chỉ được nghe giảng về các tiêu đề rút gọn trong các tác phẩm (của Pythagoras), và không được giảng giải rõ thêm”. Theo Iamblichus, akousmatikoi là các môn đồ thông thường được nghe các bài giảng do Pythagoras đọc từ sau một bức màn. Họ không được phép nhìn thấy Pythagoras và không được dạy những bí mật bên trong của sự thờ phụng. Thay vào đó, họ được truyền dạy các quy luật đối xử và đạo đức dưới hình thức khó hiểu, những câu nói ngắn gọn ẩn dấu ý nghĩa bên trong. Akousmatikoi coi mathematikoi là các môn đồ Pythagoras thật sự, nhưng mathematikoi lại không coi akousmatikoi như vậy. Sau khi lính của Cylon, một môn đồ bất mãn, giết Pythagoras và một số mathematikoi, hai nhóm này hoàn toàn chia rẽ với nhau, với vợ Pythagoras là Theano cùng hai cô con gái lãnh đạo nhóm mathematikoi.
Theano, con gái của Brontinus, là một nhà toán học. Bà được cho là người đã viết các tác phẩm về toán học, vật lý, y học và tâm lý học trẻ em, dù không tác phẩm nào còn tồn tại đến ngày nay. Tác phẩm quan trọng nhất của bà được cho là về các nguyên lý của sự trung dung. Ở thời phụ nữ thường bị coi là vật sở hữu và chỉ đóng vai trò người nội trợ, Pythagoras đã cho phép phụ nữ có những hoạt động ngang quyền với nam giới trong tổ chức của ông.
Tổ chức của Pythagoras gắn liền với những điều ngăn cấm kỳ lạ và mê tín, như không được bước qua một thanh giằng, không ăn các loại đậu (vì bên trong đậu “có chứa” phôi thai người). Các quy định đó có lẽ tương tự với những điều mê tín thời sơ khai, giống như “đi dưới một cái thang sẽ bị đen đủi,” những điều mê tín không mang lại lợi ích nhưng cũng không nên bỏ qua. Tính ngữ mang tính lăng nhục mystikos logos (bài nói thần bí) đã từng hay được dùng để miêu tả các công việc của Pythagoras với mục đích lăng mạ ông. Hàm ý ở đây, akousmata có nghĩa là “các quy định,” vì thế những điều cấm kỵ mê tin ban đầu được áp dụng cho những akousmatikoi, và nhiều quy định có lẽ đã được tạo ra thêm sau khi Pythagoras đã chết và cũng không liên quan gì đến các mathematikoi (được cho là những người duy nhất gìn giữ truyền thống của Pythagoras). Mathematikoi chú trọng nhiều hơn tới sự hiểu tường tận vấn đề hơn akousmatikoi, thậm chí tới mức không cần thiết như ở một số quy định và các nghi lễ tâm linh. Đối với mathematikoi, trở thành môn đồ của Pythagoras là vấn đề về bản chất thiên phú và sự thấu hiểu bên trong.
Các loại đậu, màu đen và trắng, là phương tiện sử dụng trong các cuộc biểu quyết. Câu châm ngôn “abstain from beans” (tránh xa đậu) trong tiếng Anh có lẽ đơn giản chỉ sự hô hào không tham gia bỏ phiếu. Nếu điều này đúng, có lẽ nó là một ví dụ tuyệt vời để biết các ý tưởng đã có thể bị bóp méo như thế nào khi truyền từ người này qua người khác và không đặt trong đúng hoàn cảnh. Cũng có một cách khác để tránh akousmata – bằng cách nói bóng gió. Chúng ta có một số ví dụ như vậy, Aristotle đã giải thích cho họ: “đừng bước qua cái cân”, nghĩa là không thèm muốn; “đừng cời lửa bằng thanh gươm”, nghĩa là không nên bực tức với những lời lẽ châm chích của một kẻ đang nóng giận; “đừng ăn tim”, nghĩa là không nên bực mình với nỗi đau khổ, vân vân. Chúng ta có bằng chứng về sự ngụ ý kiểu này đối với các môn đồ Pythagoras ít nhất ở thời kỳ đầu thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên. Nó cho thấy rằng những câu nói kỳ lạ rất khó hiểu đối với người mới gia nhập.
Các môn đồ Pythagoras cũng nổi tiếng vì lý thuyết luân hồi của tâm hồn, và chính họ cũng cho rằng các con số tạo nên trạng thái thực của mọi vật. Họ tiến hành các nghi lễ nhằm tự làm trong sạch và tuân theo nhiều quy định sống ngày càng khắt khe mà họ cho rằng sẽ khiến tâm hồn họ tiến lên mức cao hơn gần với thượng đế. Đa số những quy định thần bí liên quan tới tâm hồn đó dường như liên quan chặt chẽ tới truyền thống Orpheus. Những tín đồ Orpheus ủng hộ việc thực hiện các lễ nghi gột rửa tội lỗi và lễ nghi để đi xuống địa ngục. Pythagoras có liên hệ chặt chẽ với Pherecydes xứ Syros, nhà bình luận thời cổ được cho là người Hy Lạp đầu tiên truyền dạy thuyết luân hồi tâm hồn. Các nhà bình luận thời cổ đồng ý rằng Pherecydes là vị thầy có ảnh hưởng lớn nhất tới Pythagoras. Pherecydes đã trình bày tư tưởng của mình về tâm hồn thông qua các thuật ngữ về một pentemychos (“năm góc” hay “năm hốc ẩn giấu”) – nguồn gốc có lẽ thích hợp nhất giải thích việc các môn đồ Pythagoras sử dụng ngôi sao năm cánh làm biểu tượng để nhận ra nhau giữa họ và biểu tượng của sức mạnh bên trong (ugieia).
Cũng chính các môn đồ Pythagoras đã khám phá ra rằng mối quan hệ giữa các nốt nhạc có thể được thể hiện bằng các tỷ lệ số của một tổng thể nhỏ số (xem Pythagorean tuning). Các môn đồ Pythagoras trình bày tỉ mỉ một lý thuyết về các con số, ý nghĩa thực sự của nó hiện vẫn gây tranh cãi giữa các học giả.
Các tác phẩm
Không văn bản nào của Pythagoras còn tồn tại tới ngày nay, dù các tác phẩm giả mạo tên ông – hiện vẫn còn vài cuốn – đã thực sự được lưu hành vào thời xưa. Những nhà phê bình thời cổ như Aristotles và Aristoxenus đã tỏ ý nghi ngờ các tác phẩm đó. Những môn đồ Pythagoras thường trích dẫn các học thuyết của thầy với câu dẫn autos ephe (chính thầy nói) – nhấn mạnh đa số bài dạy của ông đều ở dạng truyền khẩu. Pythagoras xuất hiện với tư cách một nhân vật trong tác phẩm Metamorphoses của Ovid, trong đó Ovid đã để Pythagoras được trình bày các quan điểm của ông.
Không văn bản nào của Pythagoras còn tồn tại tới ngày nay, dù các tác phẩm giả mạo tên ông – hiện vẫn còn vài cuốn – đã thực sự được lưu hành vào thời xưa. Những nhà phê bình thời cổ như Aristotles và Aristoxenus đã tỏ ý nghi ngờ các tác phẩm đó. Những môn đồ Pythagoras thường trích dẫn các học thuyết của thầy với câu dẫn autos ephe (chính thầy nói) – nhấn mạnh đa số bài dạy của ông đều ở dạng truyền khẩu. Pythagoras xuất hiện với tư cách một nhân vật trong tác phẩm Metamorphoses của Ovid, trong đó Ovid đã để Pythagoras được trình bày các quan điểm của ông.
Ảnh hưởng tới Platon
Pythagoras hay ở nghĩa rộng hơn là các môn đồ của Pythagoras được cho là đã gây ảnh hưởng mạnh tới Platon. Theo R. M. Hare, ảnh hưởng của ông xuất hiện ở ba điểm:
Pythagoras hay ở nghĩa rộng hơn là các môn đồ của Pythagoras được cho là đã gây ảnh hưởng mạnh tới Platon. Theo R. M. Hare, ảnh hưởng của ông xuất hiện ở ba điểm:
Tác phẩm Cộng hòa của Platon có thể liên quan tới ý tưởng “một cộng đồng được tổ chức chặt chẽ của những nhà tư tưởng có cùng chí hướng”, giống như một ý tưởng đã được Pythagoras đưa ra tại Croton.
có bằng chứng cho thấy có thể Platon đã lấy ý tưởng của Pythagoras rằng toán học, và nói chung, tư tưởng trừu tượng là một nguồn tin cậy cho sự tư duy triết học cũng như “cho các luận đề quan trọng trong khoa học và đạo đức”.
Platon và Pythagoras cùng có chung ý tưởng “tiếp cận một cách thần bí tới tâm hồn và vị trí của nó trong thế giới vật chất”. Có lẽ cả hai người cùng bị ảnh hưởng từ truyền thống Orpheus[1].
Sự điều hòa của Platon rõ ràng bị ảnh hưởng từ Archytas, một môn đồ Pythagoras thật sự ở thế hệ thứ ba, người có nhiều đóng góp quan trọng vào hình học, phản ánh trong Tập VIII trong sách Elements của Euclid.
có bằng chứng cho thấy có thể Platon đã lấy ý tưởng của Pythagoras rằng toán học, và nói chung, tư tưởng trừu tượng là một nguồn tin cậy cho sự tư duy triết học cũng như “cho các luận đề quan trọng trong khoa học và đạo đức”.
Platon và Pythagoras cùng có chung ý tưởng “tiếp cận một cách thần bí tới tâm hồn và vị trí của nó trong thế giới vật chất”. Có lẽ cả hai người cùng bị ảnh hưởng từ truyền thống Orpheus[1].
Sự điều hòa của Platon rõ ràng bị ảnh hưởng từ Archytas, một môn đồ Pythagoras thật sự ở thế hệ thứ ba, người có nhiều đóng góp quan trọng vào hình học, phản ánh trong Tập VIII trong sách Elements của Euclid.
Các câu trích dẫn nói về Pythagoras
“Ông ta được khâm phục đến nỗi các môn đồ của ông thường được gọi là ‘những nhà tiên tri tuyên truyền ý Chúa’…”, Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers, VIII.14, Pythagoras; Loeb Classical Library No. 185, p. 333
“…the Metapontines named his house the Temple of Demeter and his porch the Museum, so we learn from Favorinus in his Miscellaneous History.”, Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers, VIII.15, Pythagoras; Loeb Classical Library No. 185, p. 335
“Hoa quả của đất chỉ nở một hai lần trong năm, còn hoa quả của tình bạn thì nở suốt 4 mùa”
“Ông ta được khâm phục đến nỗi các môn đồ của ông thường được gọi là ‘những nhà tiên tri tuyên truyền ý Chúa’…”, Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers, VIII.14, Pythagoras; Loeb Classical Library No. 185, p. 333
“…the Metapontines named his house the Temple of Demeter and his porch the Museum, so we learn from Favorinus in his Miscellaneous History.”, Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers, VIII.15, Pythagoras; Loeb Classical Library No. 185, p. 335
“Hoa quả của đất chỉ nở một hai lần trong năm, còn hoa quả của tình bạn thì nở suốt 4 mùa”
Định lý
Cách phát biểu của Euclid:
Cách phát biểu của Euclid:
Tổng diện tích của hai hình vuông vẽ trên cạnh kề của một tam giác vuông bằng diện tích hình vuông vẽ trên cạnh huyền của tam giác này.
Một tam giác vuông là một tam giác có một góc vuông; các cạnh kề của nó là các cạnh tạo nên góc vuông; cạnh huyền là cạnh đối diện với góc vuông. Trong hình vẽ dưới, a và b là các cạnh kề, c là cạnh huyền:
Một tam giác vuông là một tam giác có một góc vuông; các cạnh kề của nó là các cạnh tạo nên góc vuông; cạnh huyền là cạnh đối diện với góc vuông. Trong hình vẽ dưới, a và b là các cạnh kề, c là cạnh huyền:
Pytago đã phát biểu định lý mang tên ông trong cách nhìn của hình học phẳng thông qua:
Diện tích hình vuông tím bằng tổng diện tích hình vuông đỏ và xanh lam.
Tương tự, quyển Sulbasutra chép:
Tương tự, quyển Sulbasutra chép:
Một dây thừng nối dọc đường chéo hình chữ nhật tạo ra một diện tích bằng tổng diện tích tạo ra từ cạnh ngang và cạnh dọc của hình chữ nhật đó.
Dùng đại số sơ cấp hay hình học đại số, có thể viết định lý Pytago dưới dạng hiện đại, chú ý rằng diện tích một hình vuông bằng bình phương độ dài của cạnh hình vuông đó:
Dùng đại số sơ cấp hay hình học đại số, có thể viết định lý Pytago dưới dạng hiện đại, chú ý rằng diện tích một hình vuông bằng bình phương độ dài của cạnh hình vuông đó:
Nếu một tam giác vuông có cạnh kề dài bằng a và b và cạnh huyền dài c, thì
————————————————————————————————–
3. Descartes
René Descartes (1596–1650) là triết gia, nhà khoa học, nhà toán học người Pháp, được một số người xem là cha đẻ của triết học hiện đại.
Tiểu sử
Sinh tại La Haye, Touraine (trước đây là một tỉnh, nay gọi là một vùng của Pháp), Descartes là con của một gia đình quý tộc nhỏ, có truyền thống khoa bảng. Lên tám tuổi, ông được gửi theo học tại trường học của dòng Tên tại La Flèche ở Anjou, ông học ở đây suốt 8 năm. Bên cạnh những môn học cổ điển, Descartes còn học toán ở các thầy theo trường phái Kinh viện, một học phái chủ trương dùng lý luận của loài người để hiểu lý thuyết Ky tô giáo. Thiên Chúa giáo La Mã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến suốt cuộc đời Descartes. Sau khi ra trường, ông theo học luật tại Đại học Poitiers, tốt nghiệp năm 1616. Tuy vậy, ông chưa hề hành nghề luật; năm 1618 ông phục vụ cho Hoàng tử Maurice de Nassau, nhà lãnh đạo của Liên hiệp các tỉnh Hà Lan, với ý định theo đuổi một cuộc đời binh nghiệp. Những năm tiếp theo, Descartes phục vụ các quân đội khác, nhưng ông đã bắt đầu tập trung vào toán học và triết học. Ông hành hương sang đất Ý từ năm 1623 đến 1624, sau đó từ 1624 đến 1628, ông ở Pháp. Trong thời gian ở Pháp, Descartes chuyên tâm nghiên cứu triết học và làm các thí nghiệm về quang học. Năm 1628, sau khi bán hết tài sản ở Pháp, ông chuyển sang sống ở Hà Lan, và sống hầu hết quãng đời còn lại ở xứ hoa tuylip. Descartes sống ở nhiều thành phố khác nhau của Hà Lan, như Amsterdam, Deventer, Utrecht, và Leiden.
Sinh tại La Haye, Touraine (trước đây là một tỉnh, nay gọi là một vùng của Pháp), Descartes là con của một gia đình quý tộc nhỏ, có truyền thống khoa bảng. Lên tám tuổi, ông được gửi theo học tại trường học của dòng Tên tại La Flèche ở Anjou, ông học ở đây suốt 8 năm. Bên cạnh những môn học cổ điển, Descartes còn học toán ở các thầy theo trường phái Kinh viện, một học phái chủ trương dùng lý luận của loài người để hiểu lý thuyết Ky tô giáo. Thiên Chúa giáo La Mã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến suốt cuộc đời Descartes. Sau khi ra trường, ông theo học luật tại Đại học Poitiers, tốt nghiệp năm 1616. Tuy vậy, ông chưa hề hành nghề luật; năm 1618 ông phục vụ cho Hoàng tử Maurice de Nassau, nhà lãnh đạo của Liên hiệp các tỉnh Hà Lan, với ý định theo đuổi một cuộc đời binh nghiệp. Những năm tiếp theo, Descartes phục vụ các quân đội khác, nhưng ông đã bắt đầu tập trung vào toán học và triết học. Ông hành hương sang đất Ý từ năm 1623 đến 1624, sau đó từ 1624 đến 1628, ông ở Pháp. Trong thời gian ở Pháp, Descartes chuyên tâm nghiên cứu triết học và làm các thí nghiệm về quang học. Năm 1628, sau khi bán hết tài sản ở Pháp, ông chuyển sang sống ở Hà Lan, và sống hầu hết quãng đời còn lại ở xứ hoa tuylip. Descartes sống ở nhiều thành phố khác nhau của Hà Lan, như Amsterdam, Deventer, Utrecht, và Leiden.
Dường như trong năm đầu tiên ở Hà Lan, Descartes đã viết tác phẩm lớn đầu tiên, Essais philosophiques (Các tiểu luận triết học), xuất bản năm 1637. Tác phẩm gồm bốn phần: một tiểu luận về hình học, một về quang học, phần thứ ba về sao băng, và Discours de la méthode (Bàn luận về phương pháp), trong đó ông trình bày các nghiên cứu triết học của mình. Sau đó lần lượt ra đời các tác phẩm khác, có thể kể ra Meditationes de Prima Philosophia (Suy ngẫm về Triết học Tiên khởi, năm 1641, viết lại năm 1642) và Principia Philosophiae (Các nguyên lý triết học, năm 1644). Cuốn sau này ông dành tặng cho Công chúa Elizabeth Stuart xứ Bohemia, một người bạn thân thiết của ông ở Hà Lan. Năm 1649 Nữ Hoàng Christina nước Thụy Điển mời Descartes đến giảng dạy cho bà về triết học tại triều đình ở Stockholm. Cái lạnh khắc nghiệt của xứ Bắc Âu đã làm ông mắc bệnh viêm phổi và qua đời năm 1650.
Sau khi ông mất, giáo hội Thiên Chúa giáo La Mã đã liệt các tác phẩm của ông vào danh sách những sách cấm.
Triết học
Descartes muốn áp dụng phương pháp quy nạp hợp lý của khoa học, nhất là của toán học, vào triết học. Trước đó, triết học bị chi phối bởi phương pháp của phái Kinh viện, vốn hoàn toàn dựa theo sự so sánh và đối chiếu với quan điểm của nhà cầm quyền. Bác bỏ phương pháp này, Descartes cho rằng “Trong khi tìm kiếm con đường thẳng đi đến chân lý, chúng ta không cần phải quan tâm tới những gì mà chúng ta không thể thấu đáo một cách chắc chắn như việc chứng minh bằng đại số và hình học”. Qua đó ông chỉ ra rằng “không điều gì được xem là đúng cho đến khi nền tảng để tin rằng nó đúng được thiết lập”. Sự chắc chắn duy nhất làm điểm xuất phát cho các nghiên cứu của ông được ông bày tỏ bằng câu nói nổi tiếng “Cogito, ergo sum”, (tiếng Latinh, “Tôi tư duy, vậy tôi tồn tại”). Từ tiên đề cho rằng ý thức rõ ràng về tư duy của ông chứng minh rằng ông tồn tại, Descartes kết luận là Chúa tồn tại. Chúa, theo triết học Descartes, đã tạo ra hai loại chất để tạo nên toàn bộ vạn vật. Loại thứ nhất là chất suy nghĩ, tức tinh thần, loại thứ hai là các chất mở rộng, tức thân thể.
Descartes muốn áp dụng phương pháp quy nạp hợp lý của khoa học, nhất là của toán học, vào triết học. Trước đó, triết học bị chi phối bởi phương pháp của phái Kinh viện, vốn hoàn toàn dựa theo sự so sánh và đối chiếu với quan điểm của nhà cầm quyền. Bác bỏ phương pháp này, Descartes cho rằng “Trong khi tìm kiếm con đường thẳng đi đến chân lý, chúng ta không cần phải quan tâm tới những gì mà chúng ta không thể thấu đáo một cách chắc chắn như việc chứng minh bằng đại số và hình học”. Qua đó ông chỉ ra rằng “không điều gì được xem là đúng cho đến khi nền tảng để tin rằng nó đúng được thiết lập”. Sự chắc chắn duy nhất làm điểm xuất phát cho các nghiên cứu của ông được ông bày tỏ bằng câu nói nổi tiếng “Cogito, ergo sum”, (tiếng Latinh, “Tôi tư duy, vậy tôi tồn tại”). Từ tiên đề cho rằng ý thức rõ ràng về tư duy của ông chứng minh rằng ông tồn tại, Descartes kết luận là Chúa tồn tại. Chúa, theo triết học Descartes, đã tạo ra hai loại chất để tạo nên toàn bộ vạn vật. Loại thứ nhất là chất suy nghĩ, tức tinh thần, loại thứ hai là các chất mở rộng, tức thân thể.
Trong tiếng Pháp, tính từ cartésien (hoặc cartésienne – dạng giống cái) dùng để chỉ những nhân cách có xu hướng tư duy logic hơn là cả tin. Cartésien có từ nguyên là tên của Descartes. Tiếng Anh cũng có tính từ cartesian với ý nghĩa tương đương.
Khoa học
Triết học Descartes, có khi được gọi là Cartesianism (tiếng Anh), đã khiến cho ông có nhiều giải thích sai lầm về các hiện tượng vật lý. Tuy nhiên, các giải thích đó cũng có một giá trị nhất định, vì ông đã dùng những giải thích cơ học thay cho những quan điểm tinh thần mơ hồ của các tác giả đi trước. Ban đầu Descartes đã công nhận thuyết Copernic về hệ thống vũ trụ trong đó các hành tinh xoay quanh Mặt Trời, nhưng ông đã từ bỏ nó chỉ vì giáo hội Thiên Chúa La Mã phán rằng thuyết đó tà đạo. Thay vào đó ông đưa ra lý thuyết dòng xoáy – cho rằng vũ trụ được lấp đầy vật chất, ở các trạng thái khác nhau, xoáy quanh mặt trời.
Triết học Descartes, có khi được gọi là Cartesianism (tiếng Anh), đã khiến cho ông có nhiều giải thích sai lầm về các hiện tượng vật lý. Tuy nhiên, các giải thích đó cũng có một giá trị nhất định, vì ông đã dùng những giải thích cơ học thay cho những quan điểm tinh thần mơ hồ của các tác giả đi trước. Ban đầu Descartes đã công nhận thuyết Copernic về hệ thống vũ trụ trong đó các hành tinh xoay quanh Mặt Trời, nhưng ông đã từ bỏ nó chỉ vì giáo hội Thiên Chúa La Mã phán rằng thuyết đó tà đạo. Thay vào đó ông đưa ra lý thuyết dòng xoáy – cho rằng vũ trụ được lấp đầy vật chất, ở các trạng thái khác nhau, xoáy quanh mặt trời.
Trong lĩnh vực sinh lý học, Descartes giữ quan điểm rằng máu là một chất lỏng tinh tế mà ông gọi là hồn của động vật. Ông tin rằng hồn động vật tiếp xúc với chất suy nghĩ ở trong não và chảy dọc theo các dây thần kinh để điều khiển cơ bắp và các phần khác của cơ thể.
Về quang học, Descartes đã khám phá ra định luật cơ bản của sự phản xạ: góc tới bằng góc phản xạ. Tiểu luận của ông là văn bản đầu tiên trình bày đề cập đến định luật này. Việc Descartes xem ánh sáng như một thứ áp lực trên môi trường chất rắn đã dẫn đường cho lý thuyết sóng của ánh sáng.
Toán học
Đóng góp quan trọng nhất của Descartes với toán học là việc hệ thống hóa hình học giải tích, hệ các trục tọa độ vuông góc được mang tên ông. Ông là nhà toán học đầu tiên phân loại các đường cong dựa theo tính chất của các phương trình tạo nên chúng. Ông cũng có những đóng góp vào lý thuyết về các đẳng thức. Descartes cũng là người đầu tiên dùng các chữ cái cuối cùng của bảng chữ cái để chỉ các ẩn số và dùng các chữ cái đầu tiên của bảng chữ cái để chỉ các giá trị đã biết. Ông cũng đã sáng tạo ra hệ thống ký hiệu để mô tả lũy thừa của các số (chẳng hạn trong biểu thức x²). Mặc khác, chính ông đã thiết lập ra phương pháp, gọi là phương pháp dấu hiệu Descartes, để tìm số nghiệm âm, dương của bất cứ phương trình đại số nào.
Đóng góp quan trọng nhất của Descartes với toán học là việc hệ thống hóa hình học giải tích, hệ các trục tọa độ vuông góc được mang tên ông. Ông là nhà toán học đầu tiên phân loại các đường cong dựa theo tính chất của các phương trình tạo nên chúng. Ông cũng có những đóng góp vào lý thuyết về các đẳng thức. Descartes cũng là người đầu tiên dùng các chữ cái cuối cùng của bảng chữ cái để chỉ các ẩn số và dùng các chữ cái đầu tiên của bảng chữ cái để chỉ các giá trị đã biết. Ông cũng đã sáng tạo ra hệ thống ký hiệu để mô tả lũy thừa của các số (chẳng hạn trong biểu thức x²). Mặc khác, chính ông đã thiết lập ra phương pháp, gọi là phương pháp dấu hiệu Descartes, để tìm số nghiệm âm, dương của bất cứ phương trình đại số nào.
——————————————————————————————————
4. Fermat
Pierre de Fermat (20 tháng 8, 1601 tại Pháp – 1665) là một học giả nghiệp dư vĩ đại, một nhà toán học nổi tiếng và cha đẻ của lý thuyết số hiện đại. Xuất thân từ một gia đình khá giả, ông học ở Toulouse và lấy bằng cử nhân luật dân sự rồi làm chánh án. Chỉ trừ gia đình và bạn bè tâm giao, chẳng ai biết ông vô cùng say mê toán. Mãi sau khi Pierre de Fermat mất, người con trai mới in dần các công trình của cha kể từ năm 1670. Năm 1896, hầu hết các tác phẩm của Fermat được ấn hành thành 4 tập dày. Qua đó, người đời vô cùng ngạc nhiên và khâm phục trước sức đóng góp dồi dào của ông. Chính ông là người sáng lập lý thuyết số hiện đại, trong đó có 2 định lý nổi bật: định lý nhỏ Fermat và định lý lớn Fermat (định lý cuối cùng của Fermat).
Trong hình học, ông phát triển phương pháp tọa độ, lập phương trình đường thẳng và các đường cong bậc hai rồi chứng minh rằng các đường cong nọ chính là các thiết diện cônic. Trong giải tích, ông nêu các quy tắc lấy đạo hàm của hàm mũ với số mũ tỷ bất kỳ, tìm cực trị, tính tích phân những hàm mũ với số mũ phân số và số mũ âm. Nguyên lý Fermat về truyền sáng lại là một định luật quan trọng của quang học.
Dù hoạt động khoa học kiên trì và giàu nhiệt huyết, đem lại nhiều thành quả to lớn như vậy, nhưng éo le thay, Pierre de Fermat bình sinh chẳng thể lấy việc nghiên cứu toán làm nghề chính thức.
No comments:
Post a Comment

markdown:
**1. Evariste Galois-cuộc đời ngắn ngủi** ![Galois ](http://www.liceomarinelli.it/m-community/ipertesti/C1/Zeri%20Px/galois.jpg)
Évariste Galois (25 tháng 10, 1811 – 31 tháng 5, 1832) là một thiên tài toán học người Pháp đoản mệnh, nhưng các công trình toán học ông để lại là một đề tài rất quan trọng cho việc tìm nghiệm của các phương trình đa thức bậc cao hơn 4 thông qua việc xây dựng lý thuyết nhóm trừu tượng mà ngày nay được gọi là lý thuyết nhóm Galois, một nhánh quan trọng của đại số trừu tượng. Galois là người đầu tiên dùng từ groupe (nhóm) như là một thuật ngữ toán học để biểu thị cho nhóm hoán vị. Ông chết trong một cuộc đấu súng khi tuổi mới 21.
Tiểu sử
Sinh ra tại Bourg-la-Reine, trong một gia đình lễ giáo. Cha ông là Nicholas Gabriel Galois, một hiệu trưởng trường trung học và từng là thị trưởng của Paris. Mẹ ông, Adélaïde Marie Demante, là người đã dạy dỗ Galois khi còn bé cho đến lúc 12 tuổi.
Sinh ra tại Bourg-la-Reine, trong một gia đình lễ giáo. Cha ông là Nicholas Gabriel Galois, một hiệu trưởng trường trung học và từng là thị trưởng của Paris. Mẹ ông, Adélaïde Marie Demante, là người đã dạy dỗ Galois khi còn bé cho đến lúc 12 tuổi.
Năm 1823, khi 12 tuổi, ông học nội trú tại trường Collège royal (sau này là trường Louis-le-Grand). Ông bị lưu ban trong niên khóa 1826-1827 vì học yếu về môn hùng biện.
Tháng hai năm 1827, ông được vào học lớp toán với M. Vernier và từ đó toán học trở thành bộ môn thực sự hấp dẫn Galois. Ông đã tìm hiểu nhiều tác phẩm về bộ môn này như là “Hình học sơ cấp” (Éléments de géométrie) của Adrien-Marie Legendre (1752-1833), “Luận về việc giải các phương trình” (Textes sur la résolution des équations) của Joseph Louis Lagrange (1736-1813) và các tác phẩm khác của những nhà toán học lừng danh như là Leonhard Euler (1707-1783), Carl Friedrich Gauss (1777-1855) và Charles Gustave Jacob Jacobi (1804-1851).
Năm 1828, Galois thi rớt trường Bách khoa (Ecole Polytechnique), một trường kỹ thuật nổi tiếng nhất ở Paris. Trở về, ông ghi tên học lớp chuyên toán trường Louis-le-Grand do Louis Richard giảng dạy và cũng là người thán phục thiên tài toán học của Galois. Ngày 1 tháng 4 năm 1829, những công trình đầu tiên của ông viết về đề tài liên phân số được đăng trên Annales de mathématiques (niên giám toán học). Sau đó, Galois đã bỏ dở nhiều môn học để tập trung nghiên cứu các tác phẩm về hình học của Legendre và nhiều tiểu luận của Lagrange.
Giữa năm 1828, ông trình bày một số tiểu luận về phương pháp giải phương trình đại số cho Viện hàn lâm khoa học Pháp. Nhưng vào tháng 7 năm 1928, một biến cố đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc đời hoạt động về sau của Galois là việc cha ông, Nicholas Gabriel Galois, đã tự sát vì một lá thư nặc danh của một cha cố thuộc dòng Tên. Ông đã trở thành người có tâm lý cực đoan và nổ lực tham gia các hoạt động chính trị theo nhóm người Cộng Hòa (cấp tiến).
Vài tuần sau, Galois thi trượt vào trường Bách khoa lần thứ hai, trước sự ngạc nhiên của vị giáo sư dạy ông. Người ta truyền tụng rằng, lý do bị đánh rớt là vì ông đã ném miếng giẻ vào đầu một vị giám khảo khi được hỏi một câu mà ông cho là ngớ ngẩn và ngu xuẩn về lượng giác.
Học tại trường Sư phạm (Ecole Normale Supérieure), năm 19 tuổi, thầy dạy toán của ông đã đánh giá: “Người học trò này đôi khi diễn tả ý tưởng không sáng sủa, nhưng thông minh và tỏ ra một trí óc tổng hợp lỗi lạc”. Trong khi đó, thầy giáo vật lí Péclet đã đánh giá mỉa mai:
“Anh ta tuyệt đối không biết gì hết. Tôi đã được nghe rằng anh ta có khả năng toán học; tôi hoàn toàn ngạc nhiên về điểm này. Khi chấm bài thi của anh, dường như anh có một tí hơi hớm thông minh hay là cái trí khôn này đã được giấu quá kỹ đến nỗi tôi không cách chi tìm ra nó!”
Galois có một cuộc đời thực sự thiếu may mắn, chẳng những nhiều công trình của ông bị bỏ xó mà còn, có trường hợp, chúng hoàn toàn bị cất vào không đúng chỗ bởi những người hữu trách. Khi Galois giao cho Augustin Louis Cauchy (1789-1857) tài liệu chứa đựng những kết quả tối quan trọng (mà chính Galois lại không lưu lại bản sao), thì Cauchy lại đánh mất. Một bản luận văn khác của ông cũng đã được đệ trình cho giải thưởng lớn về toán học của Viện Hàn Lâm, Joseph Fourier (1768-1830) tự tay lấy bản văn đó về nhà nhưng lại qua đời một thời gian ngắn sau đó và tài liệu này cũng bị thất lạc. Dưới cái nhìn của Galois, thì sự mất mát này không thể là tình cờ và cho rằng có thể Fourier đã hoặc không hiểu nổi nội dung bản văn hay là đã cố ý đánh mất nó. Ngoài Fourier ra, những người có trách nhiệm đọc qua bản văn trong hội đồng giám khảo giải thưởng còn có Sylvestre François Lacroix (1765-1843), Siméon-Denis Poisson (1781-1840), Louis Poinsot (1777-1859) và Lengendre. Chưa hết, Poisson sau này có nhận được một bản luận văn mới (bản thứ 3 của Galois) thì đã từ chối với lí do không đúng thời hạn nhưng thực sự là vì các hành vi chính trị của Galois. Cuối cùng thì Poisson cũng đã đánh giá bản luận văn này nhưng với thái độ bảo thủ:
Galois có một cuộc đời thực sự thiếu may mắn, chẳng những nhiều công trình của ông bị bỏ xó mà còn, có trường hợp, chúng hoàn toàn bị cất vào không đúng chỗ bởi những người hữu trách. Khi Galois giao cho Augustin Louis Cauchy (1789-1857) tài liệu chứa đựng những kết quả tối quan trọng (mà chính Galois lại không lưu lại bản sao), thì Cauchy lại đánh mất. Một bản luận văn khác của ông cũng đã được đệ trình cho giải thưởng lớn về toán học của Viện Hàn Lâm, Joseph Fourier (1768-1830) tự tay lấy bản văn đó về nhà nhưng lại qua đời một thời gian ngắn sau đó và tài liệu này cũng bị thất lạc. Dưới cái nhìn của Galois, thì sự mất mát này không thể là tình cờ và cho rằng có thể Fourier đã hoặc không hiểu nổi nội dung bản văn hay là đã cố ý đánh mất nó. Ngoài Fourier ra, những người có trách nhiệm đọc qua bản văn trong hội đồng giám khảo giải thưởng còn có Sylvestre François Lacroix (1765-1843), Siméon-Denis Poisson (1781-1840), Louis Poinsot (1777-1859) và Lengendre. Chưa hết, Poisson sau này có nhận được một bản luận văn mới (bản thứ 3 của Galois) thì đã từ chối với lí do không đúng thời hạn nhưng thực sự là vì các hành vi chính trị của Galois. Cuối cùng thì Poisson cũng đã đánh giá bản luận văn này nhưng với thái độ bảo thủ:
“Những lý luận của anh ta chẳng những không đủ rõ mà còn không được phát triển để cho chúng ta đánh giá sự chính xác của chúng … Có lẽ tốt hơn là đợi cho tác giả công bố toàn bộ công trình này trước khi đưa ra một ý kiến quyết định.”
Năm 1830 Louis Phillipe lên ngôi vua, Galois và các bạn có tiếp xúc với những nhóm Cộng hòa và bị đuổi ra khỏi trường Ecole Préparatoire.
Năm 1830 Louis Phillipe lên ngôi vua, Galois và các bạn có tiếp xúc với những nhóm Cộng hòa và bị đuổi ra khỏi trường Ecole Préparatoire.
Năm 1831, nhân vì trong một bữa tiệc ông cầm bánh và một con dao đưa cho Louis Phillipe, ông đã bị bỏ tù vì tội được “diễn dịch” là gây nguy hại cho nhà vua khi ông đã cầm bánh cùng với một con dao đem đến cho vua. Ông được tha sau đó 3 tháng vì còn quá nhỏ tuổi. Tháng sau, ông lại bị bắt tù gần một năm vì sử dụng đồng phục của đội Pháo Vệ binh quốc gia (Artillerie de la Garde Nationale) vốn đã bị giải tán vì lý do đó là mối đe dọa cho ngai vàng. Ngay trong tù ông có viết về tích phân đại số và thuyết đa trị mà cho đến nay không còn tìm được tài liệu này.
Tờ giấy nháp Galois đã cố gắng viết tư tưởng lên, phần trên có chữ Femme (đàn bà) đã bị xóa nhòa.Năm 1832, nhân lúc có dịch tả, ông bị chuyển đến dưỡng đường Sieur Faultrier, ở đây, ông gặp và yêu Stephanie-Félicie Poterin du Motel. Cô gái được coi là nguyên nhân cái chết của ông. Đêm cuối trước khi chết (29 tháng 5 năm 1832), Galois đã để lại lá thư tuyệt mệnh cho Auguste Chevalier, trong đó có nêu lên phát hiện về sự liên hệ giữa lí thuyết nhóm và lời giải của các đa thức bằng căn thức.
Người ta đã không biết chắc những gì đã xảy ra lúc ông bị bắn gục nhưng có nhiều giả thuyết tin rằng ông vì người yêu và đã thách đấu với một quân nhân hoàng gia, một người bất đồng chính kiến với ông hoặc giả có thể ông bị giết vì một nhân viên an ninh của cảnh sát.
Những đóng góp toán học của Galois mãi đến năm 1843 mới được hiểu và Joseph Liouville khi xem bản thảo của ông đã tuyên bố là Galois đã giải được bài toán do Niels Henrik Abel đưa ra lần đầu tiên. Bản thảo của ông cuối cùng được công bố toàn bộ trong Journal des mathématiques pures et appliquées (Tạp chí toán lý thuyết và ứng dụng) vào khoảng tháng 10-11 năm 1846
—————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————
**2. Pythagoras** ![Pitago ](http://www.themasonictrowel.com/Articles/Symbolism/phytagoras_files/phytagoras_and_geometry/Pythagoras_6.jpeg)
![Pitago ](http://www.themasonictrowel.com/Articles/Symbolism/phytagoras_files/phytagoras_and_geometry/Pythagoras_6.jpeg)
**Sinh khoảng năm 580 đến 572 TCN – mất khoảng năm 500 đến 490 TCN) là một nhà triết học người Hy Lạp và là người sáng lập ra phong trào tín ngưỡng có tên học thuyết Pythagoras. Ông thường được biết đến như một nhà khoa học và toán học vĩ đại. Trong tiếng Việt, tên của ông thường được phiên âm từ tiếng Pháp thành Pytago.** ****
Pythagoras đã chứng minh được rằng tổng 3 góc của một tam giác bằng 180° và nổi tiếng nhất nhờ định lý toán học mang tên ông. Ông cũng được biết đến là “cha đẻ của số”. Ông đã có nhiều đóng góp quan trọng cho triết học và tín ngưỡng vào cuối thế kỷ 6 TCN. Về cuộc đời và sự nghiệp của ông, có quá nhiều các huyền thoại khiến việc tìm lại sự thật lịch sử không dễ. Pythagoras và các học trò của ông tin rằng mọi sự vật đều liên hệ đến toán học, và mọi sự việc đều có thể tiên đoán trước qua các chu kỳ.
Tiểu sử
Tiểu sử
Pythagoras sinh tại đảo Samos (Bờ biển phía Tây Hy Lạp), ngoài khơi Tiểu Á. Ông là con của Pythais (mẹ ông, người gốc Samos) và Mnesarchus (cha ông, một thương gia từ Tyre). Khi đang tuổi thanh niên, ông rời thành phố quê hương tới Crotone phía nam Ý, để trốn tránh chính phủ chuyên chế Polycrates. Theo Iamblichus, Thales, rất ấn tượng trước khả năng của ông, đã khuyên Pythagoras tới Memphis ở Ai Cập học tập với các người tế lễ nổi tiếng tài giỏi tại đó. Có lẽ ông đã học một số nguyên lý hình học, sau này là cảm hứng để ông phát minh ra định lý sau này mang tên ông tại đó.
Ngay sau khi di cư từ Samos tới Crotone, Pythagoras đã lập ra một tổ chức tôn giáo kín rất giống với (và có lẽ bị ảnh hưởng bởi) sự thờ cúng Orpheus trước đó.
Pythagoras đã tiến hành một cuộc cải cách đời sống văn hoá ở Crotone, thúc giục các công dân ở đây noi theo đạo đức và hình thành nên một giới tinh hoa (elite) xung quanh ông. Trung tâm văn hoá này có các quy định rất chặt chẽ. Ông mở riêng các lớp cho nam và nữ sinh. Những người tham gia tổ chức của Pythagoras tự gọi mình là Mathematikoi. Họ sống trong trường, không được có sở hữu cá nhân và bị yêu cầu phải ăn chay. Các sinh viên khác sống tại các vùng gần đó cũng được cho phép tham gia vào lớp học của Pythagoras. Được gọi là Akousmatics, các sinh viên đó được ăn thịt và có đồ sở hữu riêng.
Theo Iamblichus, các môn đồ Pythagoras sống một cuộc sống theo quy định sẵn với các môn học tôn giáo, các bữa ăn tập thể, tập thể dục, đọc và học triết học. Âm nhạc được coi là nhân tố tổ chức chủ chốt của cuộc sống này: các môn đồ cùng nhau hát các bài ca tụng Apollo; họ dùng đàn lyre để chữa bệnh cho tâm hồn và thể xác, ngâm thơ trước và sau khi ngủ dậy để tăng cường trí nhớ.
Lịch sử của Định lý Pythagoras mang tên ông rất phức tạp. Việc Pythagoras đích thân chứng minh định lý này hay không vẫn còn chưa chắc chắn, vì trong thế giới cổ đại khám phá của học trò cũng thường được gán với cái tên của thầy. Văn bản đầu tiên đề cập tới định lý này có kèm tên ông xuất hiện năm thế kỷ sau khi Pythagoras qua đời, trong các văn bản của Cicero và Plutarch. Mọi người tin rằng nhà toán học Ấn Độ Baudhayana đã tìm ra Định lý Pythagoras vào khoảng năm 800 TCN, 300 năm trước Pythagoras.
Ngày nay, Pythagoras được kính trọng với tư cách là người đề xướng ra Ahlu l-Tawhīd, hay đức tin Druze, cùng với Platon.
Các môn đồ của PythagorasBài chính: Học thuyết Pythagoras
Trong tiếng Anh, môn đồ của Pythagoras thường được gọi là “Pythagorean”. Đa số họ được nhớ đến với tư cách là các nhà triết học toán và họ đã để lại ảnh hưởng trên sự hình thành các tiên đề hình học, sau hai trăm năm phát triển đã được Euclid viết ra trong cuốn Elements. Các môn đồ Pythagoras đã tuân thủ một quy định về sự im lặng được gọi là echemythia, hành động vi phạm vào quy định này sẽ dẫn tới án tử hình. Trong cuốn tiểu sử Pythagoras (được viết bảy thế kỷ sau thời ông) Porphyry đã bình luận rằng sự im lặng này “không phải hình thức thông thường.” Các môn đồ Pythagoras được chia vào nhóm trong được gọi là mathematikoi (nhà toán học), nhóm ngoài là akousmatikoi (người nghe). Porphyry đã viết “các mathematikoi học chi tiết và tỉ mỉ hơn về sự hiểu biết, akousmatikoi là những người chỉ được nghe giảng về các tiêu đề rút gọn trong các tác phẩm (của Pythagoras), và không được giảng giải rõ thêm”. Theo Iamblichus, akousmatikoi là các môn đồ thông thường được nghe các bài giảng do Pythagoras đọc từ sau một bức màn. Họ không được phép nhìn thấy Pythagoras và không được dạy những bí mật bên trong của sự thờ phụng. Thay vào đó, họ được truyền dạy các quy luật đối xử và đạo đức dưới hình thức khó hiểu, những câu nói ngắn gọn ẩn dấu ý nghĩa bên trong. Akousmatikoi coi mathematikoi là các môn đồ Pythagoras thật sự, nhưng mathematikoi lại không coi akousmatikoi như vậy. Sau khi lính của Cylon, một môn đồ bất mãn, giết Pythagoras và một số mathematikoi, hai nhóm này hoàn toàn chia rẽ với nhau, với vợ Pythagoras là Theano cùng hai cô con gái lãnh đạo nhóm mathematikoi.
Trong tiếng Anh, môn đồ của Pythagoras thường được gọi là “Pythagorean”. Đa số họ được nhớ đến với tư cách là các nhà triết học toán và họ đã để lại ảnh hưởng trên sự hình thành các tiên đề hình học, sau hai trăm năm phát triển đã được Euclid viết ra trong cuốn Elements. Các môn đồ Pythagoras đã tuân thủ một quy định về sự im lặng được gọi là echemythia, hành động vi phạm vào quy định này sẽ dẫn tới án tử hình. Trong cuốn tiểu sử Pythagoras (được viết bảy thế kỷ sau thời ông) Porphyry đã bình luận rằng sự im lặng này “không phải hình thức thông thường.” Các môn đồ Pythagoras được chia vào nhóm trong được gọi là mathematikoi (nhà toán học), nhóm ngoài là akousmatikoi (người nghe). Porphyry đã viết “các mathematikoi học chi tiết và tỉ mỉ hơn về sự hiểu biết, akousmatikoi là những người chỉ được nghe giảng về các tiêu đề rút gọn trong các tác phẩm (của Pythagoras), và không được giảng giải rõ thêm”. Theo Iamblichus, akousmatikoi là các môn đồ thông thường được nghe các bài giảng do Pythagoras đọc từ sau một bức màn. Họ không được phép nhìn thấy Pythagoras và không được dạy những bí mật bên trong của sự thờ phụng. Thay vào đó, họ được truyền dạy các quy luật đối xử và đạo đức dưới hình thức khó hiểu, những câu nói ngắn gọn ẩn dấu ý nghĩa bên trong. Akousmatikoi coi mathematikoi là các môn đồ Pythagoras thật sự, nhưng mathematikoi lại không coi akousmatikoi như vậy. Sau khi lính của Cylon, một môn đồ bất mãn, giết Pythagoras và một số mathematikoi, hai nhóm này hoàn toàn chia rẽ với nhau, với vợ Pythagoras là Theano cùng hai cô con gái lãnh đạo nhóm mathematikoi.
Theano, con gái của Brontinus, là một nhà toán học. Bà được cho là người đã viết các tác phẩm về toán học, vật lý, y học và tâm lý học trẻ em, dù không tác phẩm nào còn tồn tại đến ngày nay. Tác phẩm quan trọng nhất của bà được cho là về các nguyên lý của sự trung dung. Ở thời phụ nữ thường bị coi là vật sở hữu và chỉ đóng vai trò người nội trợ, Pythagoras đã cho phép phụ nữ có những hoạt động ngang quyền với nam giới trong tổ chức của ông.
Tổ chức của Pythagoras gắn liền với những điều ngăn cấm kỳ lạ và mê tín, như không được bước qua một thanh giằng, không ăn các loại đậu (vì bên trong đậu “có chứa” phôi thai người). Các quy định đó có lẽ tương tự với những điều mê tín thời sơ khai, giống như “đi dưới một cái thang sẽ bị đen đủi,” những điều mê tín không mang lại lợi ích nhưng cũng không nên bỏ qua. Tính ngữ mang tính lăng nhục mystikos logos (bài nói thần bí) đã từng hay được dùng để miêu tả các công việc của Pythagoras với mục đích lăng mạ ông. Hàm ý ở đây, akousmata có nghĩa là “các quy định,” vì thế những điều cấm kỵ mê tin ban đầu được áp dụng cho những akousmatikoi, và nhiều quy định có lẽ đã được tạo ra thêm sau khi Pythagoras đã chết và cũng không liên quan gì đến các mathematikoi (được cho là những người duy nhất gìn giữ truyền thống của Pythagoras). Mathematikoi chú trọng nhiều hơn tới sự hiểu tường tận vấn đề hơn akousmatikoi, thậm chí tới mức không cần thiết như ở một số quy định và các nghi lễ tâm linh. Đối với mathematikoi, trở thành môn đồ của Pythagoras là vấn đề về bản chất thiên phú và sự thấu hiểu bên trong.
Các loại đậu, màu đen và trắng, là phương tiện sử dụng trong các cuộc biểu quyết. Câu châm ngôn “abstain from beans” (tránh xa đậu) trong tiếng Anh có lẽ đơn giản chỉ sự hô hào không tham gia bỏ phiếu. Nếu điều này đúng, có lẽ nó là một ví dụ tuyệt vời để biết các ý tưởng đã có thể bị bóp méo như thế nào khi truyền từ người này qua người khác và không đặt trong đúng hoàn cảnh. Cũng có một cách khác để tránh akousmata – bằng cách nói bóng gió. Chúng ta có một số ví dụ như vậy, Aristotle đã giải thích cho họ: “đừng bước qua cái cân”, nghĩa là không thèm muốn; “đừng cời lửa bằng thanh gươm”, nghĩa là không nên bực tức với những lời lẽ châm chích của một kẻ đang nóng giận; “đừng ăn tim”, nghĩa là không nên bực mình với nỗi đau khổ, vân vân. Chúng ta có bằng chứng về sự ngụ ý kiểu này đối với các môn đồ Pythagoras ít nhất ở thời kỳ đầu thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên. Nó cho thấy rằng những câu nói kỳ lạ rất khó hiểu đối với người mới gia nhập.
Các môn đồ Pythagoras cũng nổi tiếng vì lý thuyết luân hồi của tâm hồn, và chính họ cũng cho rằng các con số tạo nên trạng thái thực của mọi vật. Họ tiến hành các nghi lễ nhằm tự làm trong sạch và tuân theo nhiều quy định sống ngày càng khắt khe mà họ cho rằng sẽ khiến tâm hồn họ tiến lên mức cao hơn gần với thượng đế. Đa số những quy định thần bí liên quan tới tâm hồn đó dường như liên quan chặt chẽ tới truyền thống Orpheus. Những tín đồ Orpheus ủng hộ việc thực hiện các lễ nghi gột rửa tội lỗi và lễ nghi để đi xuống địa ngục. Pythagoras có liên hệ chặt chẽ với Pherecydes xứ Syros, nhà bình luận thời cổ được cho là người Hy Lạp đầu tiên truyền dạy thuyết luân hồi tâm hồn. Các nhà bình luận thời cổ đồng ý rằng Pherecydes là vị thầy có ảnh hưởng lớn nhất tới Pythagoras. Pherecydes đã trình bày tư tưởng của mình về tâm hồn thông qua các thuật ngữ về một pentemychos (“năm góc” hay “năm hốc ẩn giấu”) – nguồn gốc có lẽ thích hợp nhất giải thích việc các môn đồ Pythagoras sử dụng ngôi sao năm cánh làm biểu tượng để nhận ra nhau giữa họ và biểu tượng của sức mạnh bên trong (ugieia).
Cũng chính các môn đồ Pythagoras đã khám phá ra rằng mối quan hệ giữa các nốt nhạc có thể được thể hiện bằng các tỷ lệ số của một tổng thể nhỏ số (xem Pythagorean tuning). Các môn đồ Pythagoras trình bày tỉ mỉ một lý thuyết về các con số, ý nghĩa thực sự của nó hiện vẫn gây tranh cãi giữa các học giả.
Các tác phẩm
Không văn bản nào của Pythagoras còn tồn tại tới ngày nay, dù các tác phẩm giả mạo tên ông – hiện vẫn còn vài cuốn – đã thực sự được lưu hành vào thời xưa. Những nhà phê bình thời cổ như Aristotles và Aristoxenus đã tỏ ý nghi ngờ các tác phẩm đó. Những môn đồ Pythagoras thường trích dẫn các học thuyết của thầy với câu dẫn autos ephe (chính thầy nói) – nhấn mạnh đa số bài dạy của ông đều ở dạng truyền khẩu. Pythagoras xuất hiện với tư cách một nhân vật trong tác phẩm Metamorphoses của Ovid, trong đó Ovid đã để Pythagoras được trình bày các quan điểm của ông.
Không văn bản nào của Pythagoras còn tồn tại tới ngày nay, dù các tác phẩm giả mạo tên ông – hiện vẫn còn vài cuốn – đã thực sự được lưu hành vào thời xưa. Những nhà phê bình thời cổ như Aristotles và Aristoxenus đã tỏ ý nghi ngờ các tác phẩm đó. Những môn đồ Pythagoras thường trích dẫn các học thuyết của thầy với câu dẫn autos ephe (chính thầy nói) – nhấn mạnh đa số bài dạy của ông đều ở dạng truyền khẩu. Pythagoras xuất hiện với tư cách một nhân vật trong tác phẩm Metamorphoses của Ovid, trong đó Ovid đã để Pythagoras được trình bày các quan điểm của ông.
Ảnh hưởng tới Platon
Pythagoras hay ở nghĩa rộng hơn là các môn đồ của Pythagoras được cho là đã gây ảnh hưởng mạnh tới Platon. Theo R. M. Hare, ảnh hưởng của ông xuất hiện ở ba điểm:
Pythagoras hay ở nghĩa rộng hơn là các môn đồ của Pythagoras được cho là đã gây ảnh hưởng mạnh tới Platon. Theo R. M. Hare, ảnh hưởng của ông xuất hiện ở ba điểm:
Tác phẩm Cộng hòa của Platon có thể liên quan tới ý tưởng “một cộng đồng được tổ chức chặt chẽ của những nhà tư tưởng có cùng chí hướng”, giống như một ý tưởng đã được Pythagoras đưa ra tại Croton.
có bằng chứng cho thấy có thể Platon đã lấy ý tưởng của Pythagoras rằng toán học, và nói chung, tư tưởng trừu tượng là một nguồn tin cậy cho sự tư duy triết học cũng như “cho các luận đề quan trọng trong khoa học và đạo đức”.
Platon và Pythagoras cùng có chung ý tưởng “tiếp cận một cách thần bí tới tâm hồn và vị trí của nó trong thế giới vật chất”. Có lẽ cả hai người cùng bị ảnh hưởng từ truyền thống Orpheus[1].
Sự điều hòa của Platon rõ ràng bị ảnh hưởng từ Archytas, một môn đồ Pythagoras thật sự ở thế hệ thứ ba, người có nhiều đóng góp quan trọng vào hình học, phản ánh trong Tập VIII trong sách Elements của Euclid.
có bằng chứng cho thấy có thể Platon đã lấy ý tưởng của Pythagoras rằng toán học, và nói chung, tư tưởng trừu tượng là một nguồn tin cậy cho sự tư duy triết học cũng như “cho các luận đề quan trọng trong khoa học và đạo đức”.
Platon và Pythagoras cùng có chung ý tưởng “tiếp cận một cách thần bí tới tâm hồn và vị trí của nó trong thế giới vật chất”. Có lẽ cả hai người cùng bị ảnh hưởng từ truyền thống Orpheus[1].
Sự điều hòa của Platon rõ ràng bị ảnh hưởng từ Archytas, một môn đồ Pythagoras thật sự ở thế hệ thứ ba, người có nhiều đóng góp quan trọng vào hình học, phản ánh trong Tập VIII trong sách Elements của Euclid.
Các câu trích dẫn nói về Pythagoras
“Ông ta được khâm phục đến nỗi các môn đồ của ông thường được gọi là ‘những nhà tiên tri tuyên truyền ý Chúa’…”, Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers, VIII.14, Pythagoras; Loeb Classical Library No. 185, p. 333
“…the Metapontines named his house the Temple of Demeter and his porch the Museum, so we learn from Favorinus in his Miscellaneous History.”, Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers, VIII.15, Pythagoras; Loeb Classical Library No. 185, p. 335
“Hoa quả của đất chỉ nở một hai lần trong năm, còn hoa quả của tình bạn thì nở suốt 4 mùa”
“Ông ta được khâm phục đến nỗi các môn đồ của ông thường được gọi là ‘những nhà tiên tri tuyên truyền ý Chúa’…”, Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers, VIII.14, Pythagoras; Loeb Classical Library No. 185, p. 333
“…the Metapontines named his house the Temple of Demeter and his porch the Museum, so we learn from Favorinus in his Miscellaneous History.”, Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers, VIII.15, Pythagoras; Loeb Classical Library No. 185, p. 335
“Hoa quả của đất chỉ nở một hai lần trong năm, còn hoa quả của tình bạn thì nở suốt 4 mùa”
Định lý
Cách phát biểu của Euclid:
Cách phát biểu của Euclid:
Tổng diện tích của hai hình vuông vẽ trên cạnh kề của một tam giác vuông bằng diện tích hình vuông vẽ trên cạnh huyền của tam giác này.
Một tam giác vuông là một tam giác có một góc vuông; các cạnh kề của nó là các cạnh tạo nên góc vuông; cạnh huyền là cạnh đối diện với góc vuông. Trong hình vẽ dưới, a và b là các cạnh kề, c là cạnh huyền:
Một tam giác vuông là một tam giác có một góc vuông; các cạnh kề của nó là các cạnh tạo nên góc vuông; cạnh huyền là cạnh đối diện với góc vuông. Trong hình vẽ dưới, a và b là các cạnh kề, c là cạnh huyền:
Pytago đã phát biểu định lý mang tên ông trong cách nhìn của hình học phẳng thông qua:
Diện tích hình vuông tím bằng tổng diện tích hình vuông đỏ và xanh lam.
Tương tự, quyển Sulbasutra chép:
Tương tự, quyển Sulbasutra chép:
Một dây thừng nối dọc đường chéo hình chữ nhật tạo ra một diện tích bằng tổng diện tích tạo ra từ cạnh ngang và cạnh dọc của hình chữ nhật đó.
Dùng đại số sơ cấp hay hình học đại số, có thể viết định lý Pytago dưới dạng hiện đại, chú ý rằng diện tích một hình vuông bằng bình phương độ dài của cạnh hình vuông đó:
Dùng đại số sơ cấp hay hình học đại số, có thể viết định lý Pytago dưới dạng hiện đại, chú ý rằng diện tích một hình vuông bằng bình phương độ dài của cạnh hình vuông đó:
Nếu một tam giác vuông có cạnh kề dài bằng a và b và cạnh huyền dài c, thì
![ ](http://www.codecogs.com/eq.latex?%7Ba%7D%5E%7B2%7D+%7Bb%7D%5E%7B2%7D=%7Bc%7D%5E%7B2%7D)
————————————————————————————————–
**3. Descartes**
René Descartes (1596–1650) là triết gia, nhà khoa học, nhà toán học người Pháp, được một số người xem là cha đẻ của triết học hiện đại.
Tiểu sử
Sinh tại La Haye, Touraine (trước đây là một tỉnh, nay gọi là một vùng của Pháp), Descartes là con của một gia đình quý tộc nhỏ, có truyền thống khoa bảng. Lên tám tuổi, ông được gửi theo học tại trường học của dòng Tên tại La Flèche ở Anjou, ông học ở đây suốt 8 năm. Bên cạnh những môn học cổ điển, Descartes còn học toán ở các thầy theo trường phái Kinh viện, một học phái chủ trương dùng lý luận của loài người để hiểu lý thuyết Ky tô giáo. Thiên Chúa giáo La Mã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến suốt cuộc đời Descartes. Sau khi ra trường, ông theo học luật tại Đại học Poitiers, tốt nghiệp năm 1616. Tuy vậy, ông chưa hề hành nghề luật; năm 1618 ông phục vụ cho Hoàng tử Maurice de Nassau, nhà lãnh đạo của Liên hiệp các tỉnh Hà Lan, với ý định theo đuổi một cuộc đời binh nghiệp. Những năm tiếp theo, Descartes phục vụ các quân đội khác, nhưng ông đã bắt đầu tập trung vào toán học và triết học. Ông hành hương sang đất Ý từ năm 1623 đến 1624, sau đó từ 1624 đến 1628, ông ở Pháp. Trong thời gian ở Pháp, Descartes chuyên tâm nghiên cứu triết học và làm các thí nghiệm về quang học. Năm 1628, sau khi bán hết tài sản ở Pháp, ông chuyển sang sống ở Hà Lan, và sống hầu hết quãng đời còn lại ở xứ hoa tuylip. Descartes sống ở nhiều thành phố khác nhau của Hà Lan, như Amsterdam, Deventer, Utrecht, và Leiden.
Sinh tại La Haye, Touraine (trước đây là một tỉnh, nay gọi là một vùng của Pháp), Descartes là con của một gia đình quý tộc nhỏ, có truyền thống khoa bảng. Lên tám tuổi, ông được gửi theo học tại trường học của dòng Tên tại La Flèche ở Anjou, ông học ở đây suốt 8 năm. Bên cạnh những môn học cổ điển, Descartes còn học toán ở các thầy theo trường phái Kinh viện, một học phái chủ trương dùng lý luận của loài người để hiểu lý thuyết Ky tô giáo. Thiên Chúa giáo La Mã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến suốt cuộc đời Descartes. Sau khi ra trường, ông theo học luật tại Đại học Poitiers, tốt nghiệp năm 1616. Tuy vậy, ông chưa hề hành nghề luật; năm 1618 ông phục vụ cho Hoàng tử Maurice de Nassau, nhà lãnh đạo của Liên hiệp các tỉnh Hà Lan, với ý định theo đuổi một cuộc đời binh nghiệp. Những năm tiếp theo, Descartes phục vụ các quân đội khác, nhưng ông đã bắt đầu tập trung vào toán học và triết học. Ông hành hương sang đất Ý từ năm 1623 đến 1624, sau đó từ 1624 đến 1628, ông ở Pháp. Trong thời gian ở Pháp, Descartes chuyên tâm nghiên cứu triết học và làm các thí nghiệm về quang học. Năm 1628, sau khi bán hết tài sản ở Pháp, ông chuyển sang sống ở Hà Lan, và sống hầu hết quãng đời còn lại ở xứ hoa tuylip. Descartes sống ở nhiều thành phố khác nhau của Hà Lan, như Amsterdam, Deventer, Utrecht, và Leiden.
Dường như trong năm đầu tiên ở Hà Lan, Descartes đã viết tác phẩm lớn đầu tiên, Essais philosophiques (Các tiểu luận triết học), xuất bản năm 1637. Tác phẩm gồm bốn phần: một tiểu luận về hình học, một về quang học, phần thứ ba về sao băng, và Discours de la méthode (Bàn luận về phương pháp), trong đó ông trình bày các nghiên cứu triết học của mình. Sau đó lần lượt ra đời các tác phẩm khác, có thể kể ra Meditationes de Prima Philosophia (Suy ngẫm về Triết học Tiên khởi, năm 1641, viết lại năm 1642) và Principia Philosophiae (Các nguyên lý triết học, năm 1644). Cuốn sau này ông dành tặng cho Công chúa Elizabeth Stuart xứ Bohemia, một người bạn thân thiết của ông ở Hà Lan. Năm 1649 Nữ Hoàng Christina nước Thụy Điển mời Descartes đến giảng dạy cho bà về triết học tại triều đình ở Stockholm. Cái lạnh khắc nghiệt của xứ Bắc Âu đã làm ông mắc bệnh viêm phổi và qua đời năm 1650.
Sau khi ông mất, giáo hội Thiên Chúa giáo La Mã đã liệt các tác phẩm của ông vào danh sách những sách cấm.
Triết học
Descartes muốn áp dụng phương pháp quy nạp hợp lý của khoa học, nhất là của toán học, vào triết học. Trước đó, triết học bị chi phối bởi phương pháp của phái Kinh viện, vốn hoàn toàn dựa theo sự so sánh và đối chiếu với quan điểm của nhà cầm quyền. Bác bỏ phương pháp này, Descartes cho rằng “Trong khi tìm kiếm con đường thẳng đi đến chân lý, chúng ta không cần phải quan tâm tới những gì mà chúng ta không thể thấu đáo một cách chắc chắn như việc chứng minh bằng đại số và hình học”. Qua đó ông chỉ ra rằng “không điều gì được xem là đúng cho đến khi nền tảng để tin rằng nó đúng được thiết lập”. Sự chắc chắn duy nhất làm điểm xuất phát cho các nghiên cứu của ông được ông bày tỏ bằng câu nói nổi tiếng “Cogito, ergo sum”, (tiếng Latinh, “Tôi tư duy, vậy tôi tồn tại”). Từ tiên đề cho rằng ý thức rõ ràng về tư duy của ông chứng minh rằng ông tồn tại, Descartes kết luận là Chúa tồn tại. Chúa, theo triết học Descartes, đã tạo ra hai loại chất để tạo nên toàn bộ vạn vật. Loại thứ nhất là chất suy nghĩ, tức tinh thần, loại thứ hai là các chất mở rộng, tức thân thể.
Descartes muốn áp dụng phương pháp quy nạp hợp lý của khoa học, nhất là của toán học, vào triết học. Trước đó, triết học bị chi phối bởi phương pháp của phái Kinh viện, vốn hoàn toàn dựa theo sự so sánh và đối chiếu với quan điểm của nhà cầm quyền. Bác bỏ phương pháp này, Descartes cho rằng “Trong khi tìm kiếm con đường thẳng đi đến chân lý, chúng ta không cần phải quan tâm tới những gì mà chúng ta không thể thấu đáo một cách chắc chắn như việc chứng minh bằng đại số và hình học”. Qua đó ông chỉ ra rằng “không điều gì được xem là đúng cho đến khi nền tảng để tin rằng nó đúng được thiết lập”. Sự chắc chắn duy nhất làm điểm xuất phát cho các nghiên cứu của ông được ông bày tỏ bằng câu nói nổi tiếng “Cogito, ergo sum”, (tiếng Latinh, “Tôi tư duy, vậy tôi tồn tại”). Từ tiên đề cho rằng ý thức rõ ràng về tư duy của ông chứng minh rằng ông tồn tại, Descartes kết luận là Chúa tồn tại. Chúa, theo triết học Descartes, đã tạo ra hai loại chất để tạo nên toàn bộ vạn vật. Loại thứ nhất là chất suy nghĩ, tức tinh thần, loại thứ hai là các chất mở rộng, tức thân thể.
Trong tiếng Pháp, tính từ cartésien (hoặc cartésienne – dạng giống cái) dùng để chỉ những nhân cách có xu hướng tư duy logic hơn là cả tin. Cartésien có từ nguyên là tên của Descartes. Tiếng Anh cũng có tính từ cartesian với ý nghĩa tương đương.
Khoa học
Triết học Descartes, có khi được gọi là Cartesianism (tiếng Anh), đã khiến cho ông có nhiều giải thích sai lầm về các hiện tượng vật lý. Tuy nhiên, các giải thích đó cũng có một giá trị nhất định, vì ông đã dùng những giải thích cơ học thay cho những quan điểm tinh thần mơ hồ của các tác giả đi trước. Ban đầu Descartes đã công nhận thuyết Copernic về hệ thống vũ trụ trong đó các hành tinh xoay quanh Mặt Trời, nhưng ông đã từ bỏ nó chỉ vì giáo hội Thiên Chúa La Mã phán rằng thuyết đó tà đạo. Thay vào đó ông đưa ra lý thuyết dòng xoáy – cho rằng vũ trụ được lấp đầy vật chất, ở các trạng thái khác nhau, xoáy quanh mặt trời.
Triết học Descartes, có khi được gọi là Cartesianism (tiếng Anh), đã khiến cho ông có nhiều giải thích sai lầm về các hiện tượng vật lý. Tuy nhiên, các giải thích đó cũng có một giá trị nhất định, vì ông đã dùng những giải thích cơ học thay cho những quan điểm tinh thần mơ hồ của các tác giả đi trước. Ban đầu Descartes đã công nhận thuyết Copernic về hệ thống vũ trụ trong đó các hành tinh xoay quanh Mặt Trời, nhưng ông đã từ bỏ nó chỉ vì giáo hội Thiên Chúa La Mã phán rằng thuyết đó tà đạo. Thay vào đó ông đưa ra lý thuyết dòng xoáy – cho rằng vũ trụ được lấp đầy vật chất, ở các trạng thái khác nhau, xoáy quanh mặt trời.
Trong lĩnh vực sinh lý học, Descartes giữ quan điểm rằng máu là một chất lỏng tinh tế mà ông gọi là hồn của động vật. Ông tin rằng hồn động vật tiếp xúc với chất suy nghĩ ở trong não và chảy dọc theo các dây thần kinh để điều khiển cơ bắp và các phần khác của cơ thể.
Về quang học, Descartes đã khám phá ra định luật cơ bản của sự phản xạ: góc tới bằng góc phản xạ. Tiểu luận của ông là văn bản đầu tiên trình bày đề cập đến định luật này. Việc Descartes xem ánh sáng như một thứ áp lực trên môi trường chất rắn đã dẫn đường cho lý thuyết sóng của ánh sáng.
Toán học
Đóng góp quan trọng nhất của Descartes với toán học là việc hệ thống hóa hình học giải tích, hệ các trục tọa độ vuông góc được mang tên ông. Ông là nhà toán học đầu tiên phân loại các đường cong dựa theo tính chất của các phương trình tạo nên chúng. Ông cũng có những đóng góp vào lý thuyết về các đẳng thức. Descartes cũng là người đầu tiên dùng các chữ cái cuối cùng của bảng chữ cái để chỉ các ẩn số và dùng các chữ cái đầu tiên của bảng chữ cái để chỉ các giá trị đã biết. Ông cũng đã sáng tạo ra hệ thống ký hiệu để mô tả lũy thừa của các số (chẳng hạn trong biểu thức x²). Mặc khác, chính ông đã thiết lập ra phương pháp, gọi là phương pháp dấu hiệu Descartes, để tìm số nghiệm âm, dương của bất cứ phương trình đại số nào.
Đóng góp quan trọng nhất của Descartes với toán học là việc hệ thống hóa hình học giải tích, hệ các trục tọa độ vuông góc được mang tên ông. Ông là nhà toán học đầu tiên phân loại các đường cong dựa theo tính chất của các phương trình tạo nên chúng. Ông cũng có những đóng góp vào lý thuyết về các đẳng thức. Descartes cũng là người đầu tiên dùng các chữ cái cuối cùng của bảng chữ cái để chỉ các ẩn số và dùng các chữ cái đầu tiên của bảng chữ cái để chỉ các giá trị đã biết. Ông cũng đã sáng tạo ra hệ thống ký hiệu để mô tả lũy thừa của các số (chẳng hạn trong biểu thức x²). Mặc khác, chính ông đã thiết lập ra phương pháp, gọi là phương pháp dấu hiệu Descartes, để tìm số nghiệm âm, dương của bất cứ phương trình đại số nào.
——————————————————————————————————
**4. Fermat**
Pierre de Fermat (20 tháng 8, 1601 tại Pháp – 1665) là một học giả nghiệp dư vĩ đại, một nhà toán học nổi tiếng và cha đẻ của lý thuyết số hiện đại. Xuất thân từ một gia đình khá giả, ông học ở Toulouse và lấy bằng cử nhân luật dân sự rồi làm chánh án. Chỉ trừ gia đình và bạn bè tâm giao, chẳng ai biết ông vô cùng say mê toán. Mãi sau khi Pierre de Fermat mất, người con trai mới in dần các công trình của cha kể từ năm 1670. Năm 1896, hầu hết các tác phẩm của Fermat được ấn hành thành 4 tập dày. Qua đó, người đời vô cùng ngạc nhiên và khâm phục trước sức đóng góp dồi dào của ông. Chính ông là người sáng lập lý thuyết số hiện đại, trong đó có 2 định lý nổi bật: định lý nhỏ Fermat và định lý lớn Fermat (định lý cuối cùng của Fermat).
Trong hình học, ông phát triển phương pháp tọa độ, lập phương trình đường thẳng và các đường cong bậc hai rồi chứng minh rằng các đường cong nọ chính là các thiết diện cônic. Trong giải tích, ông nêu các quy tắc lấy đạo hàm của hàm mũ với số mũ tỷ bất kỳ, tìm cực trị, tính tích phân những hàm mũ với số mũ phân số và số mũ âm. Nguyên lý Fermat về truyền sáng lại là một định luật quan trọng của quang học.
Dù hoạt động khoa học kiên trì và giàu nhiệt huyết, đem lại nhiều thành quả to lớn như vậy, nhưng éo le thay, Pierre de Fermat bình sinh chẳng thể lấy việc nghiên cứu toán làm nghề chính thức.
## No comments:
## Post a Comment

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Hiện menu
doc truyen
Danh sách
Truyện mới cập nhật
Truyện Hot
Truyện Full
Thể loại
Tiên Hiệp
Kiếm Hiệp
Ngôn Tình
Đô Thị
Quan Trường
Võng Du
Khoa Huyễn
Huyền Huyễn
Dị Giới
Dị Năng
Quân Sự
Lịch Sử
Xuyên Không
Trọng Sinh
Trinh Thám
Thám Hiểm
Linh Dị
Sắc
Ngược
Sủng
Cung Đấu
Nữ Cường
Gia Đấu
Đông Phương
Đam Mỹ
Bách Hợp
Hài Hước
Điền Văn
Cổ Đại
Mạt Thế
Truyện Teen
Tiểu Thuyết Phương Tây
Nữ Phụ
Light Novel
Văn học Việt Nam
Đoản Văn
Khác
Tùy chỉnh
Màu nền
Xám nhạt
Xanh nhạt
Vàng nhạt
Màu sepia
Xanh đậm
Vàng đậm
Vàng ố
Màu trắng
Hạt sạn
Màu tối
Font chữ
Palatino Linotype
Bookerly
Minion
Segoe UI
Roboto
Roboto Condensed
Patrick Hand
Noticia Text
Times New Roman
Verdana
Tahoma
Arial
Size chữ
16
18
20
22
24
26
28
30
32
34
36
38
40
Chiều cao dòng
100%
120%
140%
160%
180%
200%
Full khung
Có
Không
Không cách đoạn
Có
Không
Truyện
Thiên Tống
Chương 233-1
Thiên Tống
Chương
233-1: Cãi nhau trên phố (1)
Chương
trước
Chương
tiếp
Điều kiện để có thể tiến hành việc này là phải thuyết phục các vị chưởng quỹ đồng ý, để họ biết được những lợi ích này. Có điều thời gian lại có chút gấp gáp, Âu Dương ngẫm nghĩ một lát, lại viết một bức thư gửi cho Thái XX, nội dung của bức thứ nói rằng: Thông qua thành quả nghiên cứu của đại học Dương Bình. . . Mong hắn đề bạt mấy người ở trong hầm mỏ nọ làm quản đốc, có thể cho làm thử trong vòng một tháng để xem hiệu quả thế nào. Nếu Thái XX thực sự làm nên chuyện thì không cần hắn phải bỏ thêm bất kì công sức nào, người của tộc Nữ Chân tự khắc sẽ loạn.
Cách làm này có thể thực thi trong chiến tranh với Kim quốc hay không?
“Ăn đồ ăn rồi.”
Lần trước Hồ Hạnh Nhi dùng tay đẩy cửa, lần này lại dùng chân để đá bay cánh cửa.
Muốn chết sao. Âu Dương vội thu bức thư về, nếu bức thư này mà bị nữ nhân kia nhìn thấy chắc mình lại phải biện hộ nữa cho mà xem. Gì chứ bịa chuyện là một công việc hết sức nặng nhọc và mệt mỏi, với một người nói dối không chớp mắt như Âu Dương đây, thì việc thốt ra một lời nói dối cần phải cân nhắc và khảo nghiệm hết sức kĩ càng, còn phải kịp thời đề phòng những sơ hở có thể có ở trong lời nói đó nữa.
Ví dụ như đi cả đêm không về, di động tắt máy, phải giải thích làm sao với bà xã đây? Bà xã hỏi: đi đâu vậy? Ông xã cẩn thận đáp: Đi uống rượu vừa hay gặp được hàng ngon, nên một đêm* thôi. Bà xã nộ: Thành khẩn khai báo thì sẽ được khoan hồng. . . Có phải là lại đi đánh mạt chược rồi? Ông xã không đáp, bà xã lại chất vấn: Có phải không? Ông xã nộ: Bà có thấy phiền không hả, tôi đánh mạt chược mà cứ giống như kẻ trộm vậy, nào có dám nói ra, chỉ có thể tắt di động, vì sao chứ? Sợ mất mặt. Đánh lạc hướng tiêu điểm của mâu thuẫn thành công, mặc dù tiến hành tranh cãi xoay quanh vấn đề mạt chược, nhưng hình phạt cũng đã được giảm từ tử hình xuống tạm giam rồi. Có người lại còn cao minh hơn, có một người anh em rất thích chơi bi – a, mà đã chơi là chơi đến tận khuya, bà xã thấy vậy liền có ý kiến. Đi cả ngày tới đêm hôm khuya khoắt mới chịu mò về, bà xã chất vấn mãi mà không có kết quả, lại phát hiện ở ông tay áo của người này có dấu vết của phấn trắng, nên nhận định rằng người này lại đi đánh bi – a rồi. Nhưng thực ra là người anh em này chỉ dạo một vòng trong phòng bi – a sau khi đã ăn trộm thịt sống một chút mà thôi.
Để hổng quá nhiều vấn đề. Hộ Hạnh Nhi chẳng chú ý gì đến điểm khác thường ấy, nên Âu Dương đương nhiên cũng không cần phải xóa sạch vết phấn làm gì. Hồ Hạnh Nhi đặt tô canh già lên bàn rồi nói:
“Hồi tối ta thấy ngươi ăn không được nhiều cho lắm nên bảo nhà bếp làm cho ngươi đó.”
Âu Dương liếc nhìn tô canh gà rồi hỏi:
“Hình như ngươi chỉ mò được bộ y phục này ở chỗ của Nhị Cữu chứ không có mò được tiền thì phải.”
“Đúng vậy, phải đi gấp mà. Ngươi ăn đi nhé, ta ra ngoài đây.”
Hồ Hạnh Nhi bước ra khỏi cửa, chừng ba giây sau, cánh cửa lại bị đạp cái rầm, Hồ Hạnh Nhi đùng đùng nổi giận, xông vào hỏi:
“Lúc nãy có phải ngươi muốn nói là gà này là dùng tiền của ngươi không?”
Âu Dương hỏi lại với dáng vẻ nghi hoặc:
“Không phải sao?”
“. . . . .”
Hồ Hạnh Nhi ngẩn tò te một hồi lâu, sau đó đi ra ngoài và dùng lực đạp cho cánh cửa phòng đổ xuống.
Âu Dương thở phào nhẹ nhõm, xem ra tối nay nàng ta sẽ không đến quấy rầy mình nữa đâu.
… . . .
Ngày hôm sau, Hồ Hạnh Nhi chưng ra cái bộ mặt lạnh như băng, lời nói cũng rất khó nghe. Âu Dương bảo nàng ta đi ăn sáng, nàng ta liền trả lời:
“Ta không có tiền, không dám ăn.”
“Nhưng ngươi có tiền công mà.”
“Tiền công cái gì chứ?”
Âu Dương lấy ra một tờ ngân phiếu mười quan tiền, nói:
“Tiền công dẫn đường.”
“Đúng rồi, số tiền này ta đáng được nhận a.”
Hồ Hạnh Nhi cầm lấy tiền rồi cười rộ lên, sau đó nói:
“Hôm nay ta sẽ mời ngươi ăn sáng.”
Mẫu thuẫn nhỏ của tiểu cô nương cũng được giải quyết một cách dễ dàng rồi.
. . . .
Hồ Hạnh Nhi cáu kỉnh vẫn hoàn cáu kỉnh, nhưng dù sao cũng đã hoạch định xong tuyến đường cần phải đi. Tối qua nhân lúc Âu Dương đang viết bản thảo, nàng ta đặc biệt tìm một tiểu nhị để hỏi thăm về sự phân bố của các mỏ quặng trong phạm vi một trăm dặm gần đây. Sau khi bị Âu Dương làm cho ôm một bụng tức trở về phòng, nàng ta liền dùng cách tiết kiệm thời gian nhất để vẽ ra tuyến đường. Ngay cả nghỉ ngơi ở đâu, nghỉ ngơi bao lâu nàng ta cũng viết lên trên bản vẽ luôn.
Hồ Hạnh Nhi chỉ có một yêu cầu duy nhất chính là không làm phu xe, Âu Dương đương nhiên là không đồng ý. Hồ Hạnh Nhi bãi công, cuối cùng Âu Dương đành thỏa hiệp, hứa với nàng ta là ít nhất cũng phải đi được một đoạn cho nó hòm hòm cái đã rồi mới nói tiếp. Bởi vì chỉ cần Hồ Hạnh Nhi không đến ngân hàng tư nhân rút tiền, thì người của Hồ gia nhất định sẽ không thể tìm ra nàng ta. Hồ Hạnh Nhi vui vẻ làm tiếp công việc phu xe, nhưng nàng ta quên mất không hỏi, một đoạn là bao xa?
…
Địa điểm tiếp theo thì tương đối thuận lợi, không có người phụ trách nào hoài nghi hay làm khó Âu Dương. Còn Âu Dương thì lại âm thầm gặp gỡ một vài người Nữ Chân, ai trong số họ cũng đều mong mỏi về một tương lai tốt đẹp. Mặc dù Âu Dương đã từng đến Kim quốc, nhưng những người mà hắn gặp gỡ khi đó đều thuộc tầng lớp thượng lưu. Đích thân gặp gỡ với những người Nữ Chân thuộc tâng lớp hạ lưu, cùng họ nói chuyện mới hiểu được cuộc sống ban đầu của họ thật ra chẳng thể gọi là sống. Nói theo một cách khác: giống như Âu Dương khao khát có được internet, có được bài hát K như trong xã hội hiện đại, thì bọn họ cũng mong muốn có được một cuộc sống yên bình, giàu có và sung túc.
. . . . .
Kế tiếp là hai việc quan trọng nhất trong lộ trình lần này: Cổ phần khống chế của Hồ gia ở Y Xuyên và việc Hồ gia tham gia kinh doanh ở Hạc Bích. Đây là hai vùng đất có nguồn lao động lớn nhất Hà Nam, cũng là nơi trọng yếu nhất trong số những nơi trọng yếu. So với những nơi khác có tầm mấy trăm người, thì hai vùng đất này có thể xem là con quái vật khổng lồ.
Trước hết là phải tới Y Xuyên, nơi này cũng đã có ít binh sĩ tham gia vào việc giữ gìn trật tự trị an vòng ngoài. Ở giao lộ có công văn trình lên, một tên lính thuộc hàng lão đại đưa cho Âu Dương một tờ giấy cứng, bên trên có viết bước vào công vụ. Hắn nói với Âu Dương rằng nếu như có người đến kiểm tra thì sẽ đưa cái tờ này ra cho họ xem. Cũng không phải vì lí do nào khác mà để ngăn chặn việc nhân công lười biếng và nhận biết người có thân phận đi đày. Đương nhiên, với trang phục mà Âu Dương đang mặc thì bình thường sẽ chẳng có vấn đề gì, nhưng Hồ Hạnh Nhi lại đang ăn mặc theo kiểu nông gia.
Binh lính không đảm trách công vụ, Âu Dương buộc phải vào trong trấn tìm người phụ trách. Việc lên núi xuống hầm mỏ Âu Dương sẽ không làm. Trong trấn có rất nhiều lao công thay ca nghỉ ngơi. Đây là đang thực hiện theo quy tắc làm việc của Dương Bình một tuần sẽ nghỉ một ngày. Chỉ có điều, ở Dương Bình thời gian lên ca một ngày tối đa là năm canh giờ, còn ở đây thì ngược lại, thời gian lên ca mỗi ngày tối thiểu là bảy canh giờ. Âu Dương nghi ngờ bọn họ cho phép nhân công được nghỉ ngơi một ngày là vì muốn phát triển kinh tế địa phương, nâng cao chi phí.
Cơ sở hạ tầng trong trấn khá đầy đủ, nhiều nhất là sòng bạc và kỹ viện. Dựa theo tiêu chuẩn tiền lương của địa phương, thì tiền lương mỗi tháng của người thợ mỏ là bảy trăm đồng. tiền lương của ngày hôm qua, Âu Dương vừa nhìn thấy hai kiểu làm ăn không để sống mà để tiêu phí này cũng đủ để biết, bọn họ sẽ không dành dụm được dù chỉ là một đồng tiền. Cũng đừng có xem thường mấy cái kỹ viện ở trong tiểu trấn, Âu Dương chậm rãi bước vào cũng phát hiện trong đó có không ít những nữ nhân có vẻ đẹp khá nghiêng nước nghiêng thành. Tùy tiện kéo một tên người Hán đến hỏi thăm mới biết, các cô nương xinh đẹp ở trong trấn này đều là người lao động thuộc tộc Nữ Chân. Thứ hàng hóa cám bã mới là xuất phẩm của Đại Tống.
“Cái thứ điêu nhân nhà ngươi.”
Một tiếng mắng nhiếc khá lỗ mãng vang lên, Âu Dương bước về phía phát ra tiếng chửi, thì ra là một gã đàn ông thân thể cường tráng, dung mạo khá gian xảo và dung tục đang không ngừng rên rỉ đau đớn, còn một bên là một người vừa đánh vừa dùng ngôn ngữ của dân tộc Nữ Chân mắng nhiếc.
Chương
trước
Chương
tiếp
Báo lỗi chương
Bình luận
Bạn có thể dùng phím mũi tên để lùi/sang chương. Các phím WASD cũng có chức năng tương tự như các phím mũi tên.
Truyện Full
-
Đọc truyện
online,
đọc truyện
chữ,
truyện hay
. Website luôn cập nhật những bộ
truyện mới
thuộc các thể loại đặc sắc như
truyện tiên hiệp
,
truyện kiếm hiệp
, hay
truyện ngôn tình
một cách nhanh nhất. Hỗ trợ mọi thiết bị như di động và máy tính bảng.
Contact
-
ToS
-
Sitemap
ma thien ky
tien nghich
thieu gia ac ma dung hon toi
truyen dam my
chua te chi vuong
tam sinh tam the thap ly dao hoa
linh vu thien ha
quan khi
dai thieu gia em lay cau
doc ton tam gioi
quan sach
quan bang
quan thuat
ngon tinh hoan
thien vu

Connection: close

Cache-Control: max-age=3600, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Accept-Ranges: bytes


text: "Tiên sinh Lạc thấy hình chụp rồi chứ? Đây là hình mới chụp, cho nên chúng ta cần phải nói chuyện."Lạc Thiểu Trạch lặng lẽ thở phào một cái, chỉ cần xác định Lạc Mật Mật không có chuyện gì, những thứ khác đều không quan trọng, chỉ cần tiền có thể giải quyết chuyện mà không phải là chuyện này.Nhưng, anh vạn lần không ngờ tới là đối phương không như mong muốn"Các ngươi muốn gì? Muốn tiền sao? Bao nhiêu tiền cũng có thể, chỉ cần các ngươi để Mật Mật trở về nhà an toàn...""Ha ha, chúng tôi biết tiên sinh Lạc không thiếu tiền, chúng tôi cũng không thiếu tiền." Điện thoại bên kia truyền đến tiếng cười nhạt, giống như là một cung tên lạnh lẽo bắn về phía lồng ngực của Lạc Thiểu Trạch, "Chúng tôi muốn ngài kết hôn với Bùi Nhã Phi, chỉ đơn giản như vậy.""Cái gì?" Không có liên quan đến nhau.Không đúng, cái kiểu đưa ra câu hỏi này không giống như cách thức của một người đàn ông, ngược lại đặc biệt giống phụ nữ, nhất là thanh âm còn trải qua xử lý. Hơn nữa, Tô Trạch và Văn Y đều nói thấy người dẫn đầu là một phụ nữ, chẳng lẽ...Không phải Bùi Nhã Phi chứ? Bọn cướp để cho anh kết hôn với Bùi Nhã Phi, như vậy người được lợi nhất là Bùi Nhã Phi rồi. Chẳng lẽ cô không chiếm được trái tim của anh liền muốn bày ra trò này để bức hôn sao? Lúc nào thì Bùi Nhã Phi lại biến thành bộ dạng này, đây là "Ái phi" mà anh biết trước kia sao?Lòng Lạc Thiểu Trạch chợt có cảm giác như bị người nào xé rách, cái cảm giác đã từng đau thấu xương tủy lại một lần nữa xông lên óc. Mình còn đang hoài nghi Bùi Nhã Phi có phải thay đổi hay không, lần này gặp lại được cô, làm sao có thể tìm lại cô thì ra là bóng dáng?Cái cô gái đã từng chuyên nhất thanh thuần nhưng hôm nay lại biến thành người phụ nữ đủ mọi thủ đoạn, loại mất mác này làm cho người khác cảm nhận chua xót.Nhưng, chỉ dựa vào suy đoán nhất thời không thể kết tội cho Bùi Nhã Phi. Lạc Thiểu Trạch lấy lại bình tĩnh, bình tĩnh nói, "Được, chỉ cần ngươi bảo đảm Lạc Mật Mật an toàn, nếu không...""Nếu không, tôi sẽ khiến ngài thấy Lạc Mật Mật và Tề Nguyên Kiệt trình diễn cảnh nóng. Thành toàn cho tên ác ma sắc lang Tề Nguyên Kiệt là điều mà ngài không muốn nhìn thấy nhất chứ? Nơi này không tới phiên ngài nói 'nếu không' với chúng tôi, ngài chỉ cần làm xong chuyện ngài nên làm đi!"Đối mặt với tiếng cười nhạo khiêu khích bên đường dây điện thoại bên kia, Lạc Thiểu Trạch nổi trận lôi đình, "Con mẹ mày, nghe đây cho tao, mày dám động đến một sợi lông của Lạc Mật Mật, tao chém cả nhà mày..."Lạc Thiểu Trạch bệnh tâm thần gầm rú nhưng cũng không có tác dụng với bọn cướp ở đầu dây bên kia, bọn cướp thậm chí không để cho anh dứt lời liền cúp điện thoại."Lão đại, không sao chứ!" Tô Trạch đứng một bên mặc dù không nghe rõ nội dung trong điện thoại, nhưng nhìn sắc mặt từ trắng chuyển sang tím của lão đại, lúc sau lại nghe âm thanh gầm rú liền khẳng định chuyện này liên quan đến Lạc Mật Mật, hơn nữa còn vô cùng nghiêm trọng."Tô Trạch, bây giờ cậu lập tức gọi điện cho lão đại Hắc Bang, nói với bang phái chết dẫm kia tôi sẽ không bỏ qua cho bọn họ!"Tô Trạch vội vàng lấy điện thoại di động ra, vội vàng hỏi một câu, "Lão đại chẳng lẽ Mật Mật thật sự bị bắt cóc rồi sao?""Nói nhảm!" Tức giận như thiên lôi oanh tạc trực tiếp dọa xanh mét Tô Trạch và Văn Y.Lạc Thiểu Trạch đưa tay nắm lấy tóc mình, chống nạnh lo lắng đi tới đi lui, "Chắc không phải là cô ấy, sẽ không nói cô ấy..."Chưa từng nghĩ đến lão đại lại có những lúc hoang mang lo sợ như vậy, trong lòng Tô Trạch bắt đầu sợ hãi. Nghe lão đại không ngừng nói năng lộn xộn, Tô Trạch có chút nóng này, "Lão đại, cô ấy là người nào?"Canh hai* hoàn thành, thân mến, Vũ nhi cần sự ủng hộ, sao a, tiếp tục cố gắng lên đi~~ Chương trướcChương tiếp Báo lỗi chương Bình luậnBạn có thể dùng phím mũi tên để lùi/sang chương. Các phím WASD cũng có chức năng tương tự như các phím mũi tên.Truyện Full - Đọc truyện online, đọc truyện chữ, truyện hay. Website luôn cập nhật những bộ truyện mới thuộc các thể loại đặc sắc như truyện tiên hiệp, truyện kiếm hiệp, hay truyện ngôn tình một cách nhanh nhất. Hỗ trợ mọi thiết bị như di động và máy tính bảng.Contact - ToS - Sitemap ma thien ky tien nghich thieu gia ac ma dung hon toi truyen dam my chua te chi vuong tam sinh tam the thap ly dao hoa linh vu thien ha quan khi dai thieu gia em lay cau doc ton tam gioi quan sach quan bang quan thuat ngon tinh hoan thien vu


text:
Trạng Quỷnh Tập 159
- Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
- Tác giả: Kim Khánh
- Lượt xem: 56767
- Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
- Ngày đăng: 25-10-2013
- Ngày cập nhật: 25-10-2013
Trạng Quỷnh Tập 158
- Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
- Tác giả: Kim Khánh
- Lượt xem: 71506
- Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
- Ngày đăng: 21-10-2013
- Ngày cập nhật: 22-10-2013
Trạng Quỷnh Tập 157
- Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
- Tác giả: Kim Khánh
- Lượt xem: 64790
- Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
- Ngày đăng: 21-10-2013
- Ngày cập nhật: 22-10-2013
Trạng Quỷnh Tập 156
- Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
- Tác giả: Kim Khánh
- Lượt xem: 66321
- Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
- Ngày đăng: 21-10-2013
- Ngày cập nhật: 21-10-2013
Trạng Quỷnh Tập 153
- Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
- Tác giả: Kim Khánh
- Lượt xem: 58907
- Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
- Ngày đăng: 21-10-2013
- Ngày cập nhật: 21-10-2013
Trạng Quỷnh Tập 152
- Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
- Tác giả: Kim Khánh
- Lượt xem: 54655
- Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
- Ngày đăng: 21-10-2013
- Ngày cập nhật: 21-10-2013
Trạng Quỷnh Tập 151
- Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
- Tác giả: Kim Khánh
- Lượt xem: 67783
- Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
- Ngày đăng: 20-10-2013
- Ngày cập nhật: 21-10-2013
Trạng Quỷnh Tập 150
- Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
- Tác giả: Kim Khánh
- Lượt xem: 69781
- Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
- Ngày đăng: 20-10-2013
- Ngày cập nhật: 20-10-2013
Trạng Quỷnh Tập 149
- Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
- Tác giả: Kim Khánh
- Lượt xem: 60800
- Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
- Ngày đăng: 20-10-2013
- Ngày cập nhật: 20-10-2013
Trạng Quỷnh Tập 148
- Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
- Tác giả: Kim Khánh
- Lượt xem: 63819
- Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
- Ngày đăng: 20-10-2013
- Ngày cập nhật: 20-10-2013

markdown:
Tìm kiếm...
Truyện Tranh Online
Thể Loại Truyện
Truyện Mới
Truyện Đọc Nhiều
Quảng cáo
Trạng Quỷnh Tập 159
Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
Tác giả: Kim Khánh
Lượt xem: 56767
Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
Ngày đăng: 25-10-2013
Ngày cập nhật: 25-10-2013
>>> Đọc Online
Trạng Quỷnh Tập 158
Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
Tác giả: Kim Khánh
Lượt xem: 71506
Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
Ngày đăng: 21-10-2013
Ngày cập nhật: 22-10-2013
>>> Đọc Online
Trạng Quỷnh Tập 157
Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
Tác giả: Kim Khánh
Lượt xem: 64790
Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
Ngày đăng: 21-10-2013
Ngày cập nhật: 22-10-2013
>>> Đọc Online
Trạng Quỷnh Tập 156
Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
Tác giả: Kim Khánh
Lượt xem: 66321
Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
Ngày đăng: 21-10-2013
Ngày cập nhật: 21-10-2013
>>> Đọc Online
Trạng Quỷnh Tập 153
Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
Tác giả: Kim Khánh
Lượt xem: 58907
Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
Ngày đăng: 21-10-2013
Ngày cập nhật: 21-10-2013
>>> Đọc Online
Trạng Quỷnh Tập 152
Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
Tác giả: Kim Khánh
Lượt xem: 54655
Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
Ngày đăng: 21-10-2013
Ngày cập nhật: 21-10-2013
>>> Đọc Online
Trạng Quỷnh Tập 151
Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
Tác giả: Kim Khánh
Lượt xem: 67783
Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
Ngày đăng: 20-10-2013
Ngày cập nhật: 21-10-2013
>>> Đọc Online
Trạng Quỷnh Tập 150
Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
Tác giả: Kim Khánh
Lượt xem: 69781
Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
Ngày đăng: 20-10-2013
Ngày cập nhật: 20-10-2013
>>> Đọc Online
Trạng Quỷnh Tập 149
Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
Tác giả: Kim Khánh
Lượt xem: 60800
Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
Ngày đăng: 20-10-2013
Ngày cập nhật: 20-10-2013
>>> Đọc Online
Trạng Quỷnh Tập 148
Thể loại: Trạng Quỳnh - Trạng Quỷnh
Tác giả: Kim Khánh
Lượt xem: 63819
Tổng lượt xem của thể loại: 12404388
Ngày đăng: 20-10-2013
Ngày cập nhật: 20-10-2013
>>> Đọc Online
Trang đầu
Trang trước
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Trang sau
Trang cuối
Like Us
Lượt truy cập
1
5
0
0
0
9
3
9
5
2
4
0
Visitors Counter
Truyện Tranh Online
Thể Loại Truyện
Truyện Mới
Truyện Đọc Nhiều
Quảng cáo

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-cache

Vary: Accept-Encoding

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Content-Type: text/html; charset=utf-8