text:
1. Khái niệm quyền bào chữa của bị can, bị cáo
Quyền con người là vấn đề luôn được các quốc gia trên thế giới quan tâm. Để đảm bảo quyền con người trong xã hội nói chung, các bản Hiến pháp của nước ta đều đã có nhiều điều khoản nhấn mạnh quyền công dân trong đó không thể không kể đến quyền bào chữa và những bảo đảm cần thiết để quyền đó được thực hiện. Việc Hiến pháp ghi nhận quyền bào chữa của bị can, bị cáo càng thấy rõ hơn tầm quan trọng của chế định này. Điều 34 Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS) nước ta cũng quy định và ghi nhận quyền bào chữa của bị can, bị cáo nhằm không để bất kì người nào có thể bị hạn chế hay tước quyền cơ bản mà pháp luật đã dành cho họ.
Quyền bào chữa của bị can, bị cáo là một trong những chế định quan trọng và phức tạp, vừa mang tính lí luận, vừa mang tính thực tiễn cao. Từ trước đến nay, quyền bào chữa đã được nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu song xung quanh khái niệm, nội dung, bản chất chủ thể… của quyền này còn nhiều ý kiến khác nhau. Do vậy, xác định khái niệm quyền bào chữa của bị can, bị cáo trên cơ sở lí luận và thực tiễn phù hợp với quy định của pháp luật là cần thiết nhằm không ngừng phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, củng cố cơ sở pháp luật bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân .
Quyền con người luôn được đề cập trong các đạo luật của mỗi quốc gia. Qua lịch sử đấu tranh, tồn tại và phát triển của loài người, quyền đó vẫn luôn luôn được ghi nhận và bảo đảm. Những nguyên tắc về quyền con người, trong đó có quyền bào chữa luôn được hoàn thiện dần theo thời gian và đã được khẳng định trong các văn bản pháp lí như Đạo luật của Anh năm 1689 về các quyền hoặc Tuyên ngôn độc lập của Mỹ năm 1776 đã ghi nhận: “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng, tạo hoá cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy có quyền được sống, quyền được tự do và mưu cầu hạnh phúc”. Bản tuyên ngôn nhân quyền của Pháp năm 1791 cũng khẳng định: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi”.
Trong các giai đoạn phát triển khác nhau của lịch sử, nhà nước luôn có những quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Những quyền cơ bản đó được nhà nước đảm bảo thực hiện đồng thời công dân cũng có nghĩa vụ tôn trọng và bảo đảm quyền lợi của người khác. Một trong các hình thức thực hiện quyền cơ bản của công dân được nhà nước đảm bảo thực hiện là quyền được bảo vệ mình trước cơ quan pháp luật trong đó có quyền bào chữa. Điều 12 BLTTHS quy định: “Cơ quan điều tra, viện kiểm sát, toà án có nhiệm vụ đảm bảo cho bị can, bị cáo thực hiện quyền bào chữa của mình”. Trong những trường hợp luật định, nếu bị can, bị cáo hoặc người đại diện hợp pháp của họ không mời người bào chữa thì các cơ quan nói trên phải yêu cầu đoàn luật sư cử ngươì bào chữa cho họ. Mặt khác, để đảm bảo cho việc giải quyết vụ án được khách quan, toàn diện và đầy đủ, không để lọt kẻ phạm tội, không làm oan người vô tội thì việc bào chữa là cần thiết, nó giúp cơ quan tiến hành tố tụng xác định sự thật khách quan của vụ án. Hơn nữa, việc tranh tụng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự không chỉ có buộc tội mà nó chỉ có thể đạt hiệu quả cao khi tồn tại song song hai chức năng buộc tội và gỡ tội. Đó cũng là một trong những cơ sở giúp toà án giải quyết vụ án được chính xác.
Đến nay, xung quanh khái niệm bào chữa có nhiều quan điểm khác nhau:
– Quan điểm thứ nhất cho rằng: “Quyền bào chữa là tổng hoà các hành vi tố tụng hướng tới việc b9i bỏ sự buộc tội và xác định bị can không có lỗi hoặc nhằm làm giảm trách nhiệm của bị can”.(1)
– Quan điểm thứ hai cho rằng, quyền bào chữa được hiểu rộng hơn, nó không chỉ dừng lại ở việc bác bỏ sự buộc tội và xác định bị can không có lỗi hay làm giảm trách nhiệm của bị can mà nó còn được thể hiện trong cả việc đảm bảo các quyền và lợi ích được pháp luật bảo vệ của bị can kể cả khi chúng không trực tiếp liên quan tới việc làm giảm trách nhiệm của bị can trong vụ án.(2)
– Quan điểm thứ ba cho rằng, quyền bào chữa không chỉ thuộc về bị can, bị cáo mà còn thuộc về người bị tình nghi phạm tội, người bị kết án, người bào chữa, bị đơn dân sự và người đại diện hợp pháp của họ.(3)
– Quan điểm thứ tư cho rằng: “Quyền bào chữa trong BLTTHS là tổng hoà các hành vi tố tụng do người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị kết án thực hiện trên cơ sở phù hợp với quy định của pháp luật nhằm phủ nhận một phần hay toàn bộ sự buộc tội của cơ quan THTT, làm giảm nhẹ hoặc loại trừ trách nhiệm hình sự của mình trong vụ án hình sự”.(4)
– Quan điểm thứ năm cho rằng: “Không chỉ bị cáo mà cả người bị hại cũng cần đến việc bào chữa. Nhân chứng, giám định viên và cả những người khác cũng vậy, nếu quyền lợi của họ bị xâm hại”.(5)
Luật tố tụng hình sự của các nước khác nhau cũng có những quy định khác nhau về chủ thể của quyền bào chữa. Theo BLTTHS Nhật Bản thì quyền bào chữa thuộc về bị cáo và người bị tình nghi cụ thể là: “Bị cáo hoặc người bị tình nghi có thể lựa chọn luật sư bào chữa bất kì lúc nào” (Điều 30 BLTTHS Nhật bản).
Theo Điều 73 BLTTHS của Bungari, quyền bào chữa là quyền của bị can, bị cáo trong đó quyền bào chữa của bị can được coi là bị hạn chế vì họ chỉ có quyền nhờ người bào chữa trong một số trường hợp cụ thể. Điều 38 BLTTHS của chính quyền Sài Gòn trước đây quy định: “Trong giai đoạn điều tra sơ vấn nghi can bị bắt giữ hoặc bị điều tra phải biết ngay là phạm tội gì và có quyền nhờ luật sư dự kiến”.
Như vậy, khái niệm quyền bào chữa trong tố tụng hình sự đã được hiểu rất khác nhau và thực tế cũng được quy định khác nhau trong BLTTHS của các nước.
Theo chúng tôi tất cả các quan điểm về quyền bào chữa nói trên đều chưa hoàn toàn chính xác. Nếu cho rằng quyền bào chữa chỉ thuộc về bị can như quan điểm thứ nhất và thứ hai thì quá hẹp, còn nếu cho rằng quyền bào chữa còn thuộc về người bị tình nghi phạm tội, người bị kết án, người bị hại, nguyên đơn dân sự… như quan điểm thứ ba, thứ tư và thứ năm thì quá rộng.
Chúng tôi đồng ý với quan điểm của BLTTHS Việt Nam hiện nay là quyền bào chữa chỉ thuộc về bị can, bị cáo chứ không thuộc về đối tượng nào khác và quyền này chỉ giới hạn trong việc bác bỏ một phần hay toàn bộ lời buộc tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm cho bị can, bị cáo. Đối với việc bảo vệ các quyền và lợi ích khác của bị can, bị cáo không trực tiếp liên quan tới việc bác bỏ sự buộc tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm cho bị can, bị cáo trong vụ án thì không thuộc về giới hạn của quyền bào chữa. Tuy nhiên, khi đã bào chữa cho bị can, bị cáo trong vụ án thì người bào chữa cũng đồng thời giúp bị can, bị cáo trong việc bảo vệ các quyền đó của họ.
Khác với những người tham gia tố tụng khác, bị can, bị cáo tham gia tố tụng chịu sự buộc tội của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc buộc tội này thường gắn liền với việc áp dụng biện pháp ngăn chặn. Việc phải chịu trách nhiệm hình sự mà thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử cho thấy không phải mọi trường hợp buộc tội đến với bị can, bị cáo đều chính xác mà vẫn còn có những trường hợp buộc tội oan. Do vậy, quyền bào chữa thuộc về bị can, bị cáo là yêu cầu khách quan trong hoạt động tố tụng hình sự nhằm đảm bảo cho việc giải quyết vụ án được đúng đắn.
Khác với những người tham gia tố tụng khác, bị can, bị cáo tham gia tố tụng chịu sự buộc tội của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc buộc tội này thường gắn liền với việc áp dụng biện pháp ngăn chặn. Việc phải chịu trách nhiệm hình sự mà thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử cho thấy không phải mọi trường hợp buộc tội đến với bị can, bị cáo đều chính xác mà vẫn còn có những trường hợp buộc tội oan. Do vậy, quyền bào chữa thuộc về bị can, bị cáo là yêu cầu khách quan trong hoạt động tố tụng hình sự nhằm đảm bảo cho việc giải quyết vụ án được đúng đắn.
Người bị tạm giữ không thể coi là đối tượng bị buộc tội mà họ chỉ có thể trở thành đối tượng bị buộc tội nếu có đủ căn cứ để khởi tố họ với tư cách là bị can. Một trong những mục đích của tạm giữ là giúp cơ quan có thẩm quyền bước đầu xác định, làm rõ hành vi của người bị tạm giữ, nếu không đủ căn cứ để khởi tố bị can thì phải ra quyết định trả tự do cho người bị tạm giữ. Theo quy định của pháp luật thì cũng chưa có văn bản tố tụng nào trực tiếp buộc tội đối với người bị tạm giữ.
Người bị kết án cũng không thể coi là đối tượng bị buộc tội được. Không nên đồng nhất hai khái niệm buộc tội và kết án. Buộc tội chỉ có thể tồn tại trước khi bản án của toà án có hiệu lực pháp luật tức là trước khi kết tội. Theo Điều 10 BLTTHS, sau khi bản án kết tội của toà án có hiệu lực pháp luật thì người bị buộc tội rõ ràng đã là người có tội, họ không còn là đối tượng được xem xét là có tội hay không nữa.
Như vậy, theo chúng tôi, đối tượng bị buộc tội chỉ có thể là bị can, bị cáo. Bị can bị buộc tội trước hết bởi quyết định khởi tố bị can. Điều 103 BLTTHS quy định: “Khi có đủ căn cứ để xác định một người đ9 thực hiện hành vi phạm tội thì cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố bị can”. Khi bị can bị toà án quyết định đưa ra xét xử thì họ trở thành bị cáo. Lúc này bị cáo bị buộc tội bởi quyết định truy tố của viện kiểm sát. Từ sự phân tích trên, theo chúng tôi quyền bào chữa rõ ràng chỉ thuộc về bị can, bị cáo – những người đang bị buộc tội bởi các quyết định pháp lí của cơ quan có thẩm quyền. Những người có thể bị buộc tội hoặc đã bị buộc tội không là chủ thể của quyền bào chữa. Vậy quyền bào chữa của bị can, bị cáo là tổng thể các quyền mà pháp luật quy định bị can, bị cáo có thể sử dụng nhằm bác bỏ một phần hay toàn bộ sự buộc tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm cho họ.
2. Thực trạng về việc thực hiện nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị cáo
Sau khi BLTTHS có hiệu lực pháp luật, việc tham gia tố tụng của người bào chữa đã góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo, giúp cơ quan điều tra, viện kiểm sát, toà án giải quyết vụ án một cách khách quan, toàn diện và đầy đủ. Mặc dù bước đầu còn có những khó khăn nhất định nhưng việc tham gia tố tụng của họ nói chung đã đáp ứng được yêu cầu bào chữa và đạt kết quả đáng kể. Trong đó có những trường hợp toà án đã xử nhẹ hơn so với mức án đề nghị của viện kiểm sát hoặc tuyên bố bị cáo không phạm tội, đổi tội danh hoặc yêu cầu điều tra bổ sung, đặc biệt có một số trường hợp luận điểm bào chữa không được toà án cấp sơ thẩm chấp nhận nhưng lại được toà án cấp phúc thẩm chấp nhận. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đã đạt được, hoạt động bào chữa còn có những hạn chế nhất định.
– Thứ nhất: Vai trò của người bào chữa trong thực tế còn hạn chế và trong thực tế nhiều khi chưa được một số cơ quan có thẩm quyền thực sự tôn trọng, chưa tạo điều kiện cho người bào chữa thực hiện nhiệm vụ của mình như việc tham gia tố tụng của người bào chữa sau khi có quyết định khởi tố bị can còn gặp nhiều khó khăn; nhiều trường hợp sau khi ra quyết định khởi tố bị can, cơ quan điều tra đã không giao quyết định này và cũng không giải thích cho bị can biết rõ quyền và nghĩa vụ của mình. Do vậy, bị can không biết là mình có quyền nhờ người bào chữa ngay từ khi bị khởi tố mà họ cứ tưởng khi ra toà mới được mời luật sư.
– Thứ hai: Đối với những trường hợp bào chữa chỉ định vì nhiều lí do khác nhau mà việc bào chữa thường chỉ mang tính hình thức, qua loa, đại khái.
– Thứ ba: Do khoản 2 Điều 36 BLTTHS quy định: “Người bào chữa có quyền có mặt khi hỏi cung bị can, nếu được điều tra viên đồng ý thì được hỏi bị can”. Theo quy định này thì việc có cho phép được hỏi bị can hay không là hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí chủ quan của điều tra viên, cho nên có trường hợp điều tra viên không cho người bào chữa hỏi mà chỉ cho “ngồi nghe” hỏi cung. Điều tra viên dường như không để ý đến sự có mặt của người bào chữa và ý kiến đề xuất của họ.
Đối với các hoạt động điều tra khác thì hầu như người bào chữa cũng không được tham gia mặc dù có trường hợp họ rất muốn tham gia nhưng đều bị điều tra viên từ chối. Sau khi kết thúc điều tra, hầu hết cơ quan điều tra không thông báo cho người bào chữa biết về việc kết thúc điều tra. Việc này đã làm cho người bào chữa gặp khó khăn trong việc đọc hồ sơ và ghi chép những điều cần thiết sau khi kết thúc điều tra. Thực tế có nơi cán bộ điều tra khuyên bị can thuê luật sư là vô ích vì tội trạng đã rành rành và vụ án đã được quyết định.(6)
– Thứ tư: Vai trò của người bào chữa tại phiên toà xét xử cũng còn nhiều hạn chế nhất định vì nhiều lí do khác nhau. Hội đồng xét xử tin vào các chứng cứ do viện kiểm sát điều tra ra hơn chứng cứ của người bào chữa. Toà án còn coi nhẹ vai trò của người bào chữa như “sự trang trí tại phiên toà”, sự tham gia của họ “chỉ để cho đủ lệ bộ, thủ tục”.
– Thứ năm: Trong hoạt động bào chữa của mình, nhiều luật sư còn thiếu tinh thần trách nhiệm với thân chủ, mặt bằng về trình độ chuyên môn của người bào chữa còn yếu. Vì vậy, có trường hợp viện kiểm sát đề nghị toà án đưa bị cáo vào trường giáo dưỡng thì luật sư lại đề nghị hội đồng xét xử phạt tù cho hưởng án treo. Phải chăng luật sư cho rằng phạt tù được hưởng án treo thì nhẹ hơn đưa vào trường giáo dưỡng?
3. Một số kiến nghị
Qua việc phân tích thực trạng về việc thực hiện nguyên tắc đảm bảo quyền bào chữa của bị can, bị cáo, chúng tôi xin kiến nghị một số vấn đề sau đây:
– Thứ nhất: Khoản 1 Điều 36 BLTTHS quy định: “Người bào chữa tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can“. Quy định này có thể hiểu theo 2 hướng khác nhau là người bào chữa phải tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can hoặc người bào chữa không bắt buộc phải tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can. Thực tế thì chúng ta đều thấy rằng người bào chữa không bắt buộc phải tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can. Do vậy, chúng tôi đề nghị sửa quy định trên là: “Người bào chữa được tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can“.
– Thứ hai: Điểm a khoản 2 Điều 36 BLTTHS quy định: “Người bào chữa có quyền có mặt khi hỏi cung bị can và nếu điều tra viên đồng ý thì được hỏi bị can và có mặt trong các hoạt động điều tra khác“. Có thể nói đây là một quy định “tùy nghi“, do vậy, khi áp dụng không thể tránh khỏi những trường hợp điều tra viên lạm dụng quy định này mà không tạo điều kiện cho người bào chữa tham dự việc hỏi cung bị can và các hoạt động điều tra khác. Quy định “… nếu được điều tra viên đồng ý…” e rằng không phù hợp. Bởi lẽ, vấn đề này hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí cá nhân của điều tra viên, tức là nó phụ thuộc vào trình độ nhận thức của mỗi điều tra viên. Do vậy, rất có thể cùng một sự việc nhưng điều tra viên này thì đồng ý cho người bào chữa hỏi bị can còn điều tra viên khác thì không đồng ý. Vấn đề này chúng tôi đề nghị cần sửa đổi theo hướng: “Người bào chữa có quyền có mặt khi hỏi cung bị can; được hỏi bị can và tham gia các hoạt động điều tra khác, nếu điều tra viên không đồng ý thì phải ghi rõ lí do vào biên bản“.
– Thứ ba: Khoản 2 Điều 36 BLTTHS cũng quy định: “… người bào chữa được đọc hồ sơ vụ án và ghi chép những điều cần thiết sau khi kết thúc điều tra“.
Theo chúng tôi, quy định này chưa phù hợp và có phần nào mâu thuẫn với khoản 1 Điều 36 BLTTHS. Theo khoản 1 Điều 36 thì người bào chữa được tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can và có mặt trong các hoạt động điều tra khác. Do vậy, có thể cho họ đọc hồ sơ từng phần hoặc toàn bộ để họ có thể đưa ra ý kiến bổ sung hồ sơ, giúp điều tra viên làm sáng tỏ các tình tiết của đối tượng chứng minh trong vụ án được nhanh chóng và khách quan. Nếu trong quá trình tham gia các hoạt động điều tra hoặc đọc hồ sơ mà họ làm lộ bí mật điều tra thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
– Thứ tư: Khoản 2 Điều 37 BLTTHS qui định: “Trong những trường hợp sau đây, nếu bị can, bị cáo hoặc người đại diện hợp pháp của họ không mời người bào chữa thì cơ quan điều tra, viện kiểm sát hoặc toà án phải yêu cầu đoàn luật sư cử người bào chữa cho họ: a. Bị can, bị cáo bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội theo khung hình phạt có mức cao nhất là tử hình được quy định tại BLHS; b. Bị can, bị cáo là người chưa thành niên, người có nhược điểm về thể chất hoặc tâm thần“.
Đây là trường hợp bào chữa “bắt buộc” nhưng chỉ “bắt buộc” đối với cơ quan điều tra, viện kiểm sát và toà án. Do đó, bị can, bị cáo và người đại diện hợp pháp của họ có quyền yêu cầu thay đổi hoặc từ chối người bào chữa. Nếu bị can, bị cáo hoặc người đại diện hợp pháp của họ từ chối người bào chữa thì cơ quan tiến hành tố tụng phải lập biên bản ghi rõ ý kiến này và tiến hành tố tụng không cần có sự tham gia của người bào chữa.
Để bảo đảm cho việc quyết định đối với bị can, bị cáo được khách quan và chính xác đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của họ trong trường hợp bị hạn chế năng lực hành vi, theo chúng tôi không nên đồng nhất trường hợp bị can, bị cáo bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội theo khung hình phạt có mức cao nhất là tử hình được quy định tại BLHS (bị can, bị cáo có đầy đủ năng lực hành vi) với trường hợp bị can, bị cáo là người chưa thành niên, người có nhược điểm về thể chất hay tâm thần (bị can, bị cáo bị hạn chế năng lực hành vi). Hai trường hợp này cần được quy định phân biệt với nhau chứ không nên qui định như nhau. Cụ thể là nếu bị can, bị cáo có đầy đủ năng lực hành vi như trường hợp thứ nhất tại khoản 2 Điều 37 BLTTHS thì họ có quyền từ chối người bào chữa nhưng nếu bị can, bị cáo bị hạn chế năng lực hành vi như trường hợp thứ hai tại khoản 2 Điều 37 BLTTHS thì họ lại không có quyền từ chối người bào chữa trong bất kì trường hợp nào.
– Thứ năm: Đoạn 1 Điều 12 BLTTHS quy định: “Bị can, bị cáo có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người khác bào chữa“. Quy định trên theo chúng tôi chưa thể hiện đầy đủ nội dung quyền bào chữa của bị can, bị cáo. Quyền bào chữa của bị can, bị cáo gồm có hai bộ phận không thể tách rời nhau, đó là “tự bào chữa” và “nhờ người khác bào chữa”. Hai bộ phận này không thể loại trừ lẫn nhau. Bị can, bị cáo có quyền tự bào chữa đồng thời cũng có cả quyền nhờ người khác bào chữa và ngược lại, bị can, bị cáo đã nhờ người khác bào chữa thì họ vẫn có thể tự bào chữa để bổ sung ý kiến của người bào chữa.
Do vậy, chúng tôi đề nghị thay từ “hoặc” bằng từ “và“. Như vậy, nội dung của quy định trên sẽ là: “Bị can, bị cáo có quyền tự bào chữa và nhờ người khác bào chữa“.
– Thứ sáu: Đoạn 1 Điều 165 BLTTHS quy định: “Người bào chữa có nghĩa vụ tham gia phiên tòa. Nếu người bàochữa vắng mặt nhưng có gửi trước bản bào chữa thì tòa án vẫn mở phiên tòa xét xử“.
Theo chúng tôi, quy định này trong thực tế đã bộc lộ nhiều điểm bất hợp lí như đã phân tích ở phần thực trạng về việc thực hiện nguyên tắc này. Do vậy, chúng tôi đề nghị sửa đổi Điều 165 BLTTHS theo hướng: “Người bào chữa có nghĩa vụ tham gia phiên toà, nếu người bào chữa vắng mặt thì hội đồng xét xử phải hoãn phiên toà“.
– Thứ bảy: BLTTHS mới chỉ quy định quyền và nghĩa vụ của người bào chữa khi bào chữa cho bị can, bị cáo chứ chưa quy định cơ chế để họ thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Do vậy, chúng tôi đề nghị bổ sung thêm một khoản trong Điều 36 của BLTTHS như sau: “Trường hợp quyền và nghĩa vụ của người bào chữa không được thực hiện theo quy định của pháp luật mà họ cho là không đúng thì người bào chữa có quyền kiến nghị với thủ trưởng cơ quan tiến hành tố tụng cùng cấp hoặc thủ trưởng cơ quan tiến hành tố tụng cấp trên trực tiếp. Cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm trả lời cho người bào chữa“./.
Hoàng Thị Sơn
Theo : Tạp chí Luật học số 05 (2000)

markdown:
**1. Khái niệm quyền bào chữa của bị can, bị cáo**
Quyền con người là vấn đề luôn được các quốc gia trên thế giới quan tâm. Để đảm bảo quyền con người trong xã hội nói chung, các bản Hiến pháp của nước ta đều đã có nhiều điều khoản nhấn mạnh quyền công dân trong đó không thể không kể đến quyền bào chữa và những bảo đảm cần thiết để quyền đó được thực hiện. Việc Hiến pháp ghi nhận quyền bào chữa của bị can, bị cáo càng thấy rõ hơn tầm quan trọng của chế định này. Điều 34 Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS) nước ta cũng quy định và ghi nhận quyền bào chữa của bị can, bị cáo nhằm không để bất kì người nào có thể bị hạn chế hay tước quyền cơ bản mà pháp luật đã dành cho họ.
Quyền bào chữa của bị can, bị cáo là một trong những chế định quan trọng và phức tạp, vừa mang tính lí luận, vừa mang tính thực tiễn cao. Từ trước đến nay, quyền bào chữa đã được nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu song xung quanh khái niệm, nội dung, bản chất chủ thể… của quyền này còn nhiều ý kiến khác nhau. Do vậy, xác định khái niệm quyền bào chữa của bị can, bị cáo trên cơ sở lí luận và thực tiễn phù hợp với quy định của pháp luật là cần thiết nhằm không ngừng phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, củng cố cơ sở pháp luật bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân .
Quyền con người luôn được đề cập trong các đạo luật của mỗi quốc gia. Qua lịch sử đấu tranh, tồn tại và phát triển của loài người, quyền đó vẫn luôn luôn được ghi nhận và bảo đảm. Những nguyên tắc về quyền con người, trong đó có quyền bào chữa luôn được hoàn thiện dần theo thời gian và đã được khẳng định trong các văn bản pháp lí như Đạo luật của Anh năm 1689 về các quyền hoặc Tuyên ngôn độc lập của Mỹ năm 1776 đã ghi nhận: “
*Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng, tạo hoá cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy có quyền được sống, quyền được tự do và mưu cầu hạnh phúc*”. Bản tuyên ngôn nhân quyền của Pháp năm 1791 cũng khẳng định: “ *Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi*”.
Trong các giai đoạn phát triển khác nhau của lịch sử, nhà nước luôn có những quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Những quyền cơ bản đó được nhà nước đảm bảo thực hiện đồng thời công dân cũng có nghĩa vụ tôn trọng và bảo đảm quyền lợi của người khác. Một trong các hình thức thực hiện quyền cơ bản của công dân được nhà nước đảm bảo thực hiện là quyền được bảo vệ mình trước cơ quan pháp luật trong đó có quyền bào chữa. Điều 12 BLTTHS quy định: “
*Cơ quan điều tra, viện kiểm sát, toà án có nhiệm vụ đảm bảo cho bị can, bị cáo thực hiện quyền bào chữa của mình*”. Trong những trường hợp luật định, nếu bị can, bị cáo hoặc người đại diện hợp pháp của họ không mời người bào chữa thì các cơ quan nói trên phải yêu cầu đoàn luật sư cử ngươì bào chữa cho họ. Mặt khác, để đảm bảo cho việc giải quyết vụ án được khách quan, toàn diện và đầy đủ, không để lọt kẻ phạm tội, không làm oan người vô tội thì việc bào chữa là cần thiết, nó giúp cơ quan tiến hành tố tụng xác định sự thật khách quan của vụ án. Hơn nữa, việc tranh tụng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự không chỉ có buộc tội mà nó chỉ có thể đạt hiệu quả cao khi tồn tại song song hai chức năng buộc tội và gỡ tội. Đó cũng là một trong những cơ sở giúp toà án giải quyết vụ án được chính xác.
Đến nay, xung quanh khái niệm bào chữa có nhiều quan điểm khác nhau:
–
*Quan điểm thứ nhất* cho rằng: “ *Quyền bào chữa là tổng hoà các hành vi tố tụng hướng tới việc b9i bỏ sự buộc tội và xác định bị can không có lỗi hoặc nhằm làm giảm trách nhiệm của bị can*”.(1)
–
*Quan điểm thứ hai* cho rằng, quyền bào chữa được hiểu rộng hơn, nó không chỉ dừng lại ở việc bác bỏ sự buộc tội và xác định bị can không có lỗi hay làm giảm trách nhiệm của bị can mà nó còn được thể hiện trong cả việc đảm bảo các quyền và lợi ích được pháp luật bảo vệ của bị can kể cả khi chúng không trực tiếp liên quan tới việc làm giảm trách nhiệm của bị can trong vụ án.(2)
–
*Quan điểm thứ ba* cho rằng, quyền bào chữa không chỉ thuộc về bị can, bị cáo mà còn thuộc về người bị tình nghi phạm tội, người bị kết án, người bào chữa, bị đơn dân sự và người đại diện hợp pháp của họ.(3)
–
*Quan điểm thứ tư* cho rằng: “ *Quyền bào chữa trong BLTTHS là tổng hoà các hành vi tố tụng do người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị kết án thực hiện trên cơ sở phù hợp với quy định của pháp luật nhằm phủ nhận một phần hay toàn bộ sự buộc tội của cơ quan THTT, làm giảm nhẹ hoặc loại trừ trách nhiệm hình sự của mình trong vụ án hình sự*”.(4)
–
*Quan điểm thứ năm* cho rằng: “ *Không chỉ bị cáo mà cả người bị hại cũng cần đến việc bào chữa. Nhân chứng, giám định viên và cả những người khác cũng vậy, nếu quyền lợi của họ bị xâm hại*”.(5)
Luật tố tụng hình sự của các nước khác nhau cũng có những quy định khác nhau về chủ thể của quyền bào chữa. Theo BLTTHS Nhật Bản thì quyền bào chữa thuộc về bị cáo và người bị tình nghi cụ thể là: “
*Bị cáo hoặc người bị tình nghi có thể lựa chọn luật sư bào chữa bất kì lúc nào*” (Điều 30 BLTTHS Nhật bản).
Theo Điều 73 BLTTHS của Bungari, quyền bào chữa là quyền của bị can, bị cáo trong đó quyền bào chữa của bị can được coi là bị hạn chế vì họ chỉ có quyền nhờ người bào chữa trong một số trường hợp cụ thể. Điều 38 BLTTHS của chính quyền Sài Gòn trước đây quy định: “
*Trong giai đoạn điều tra sơ vấn nghi can bị bắt giữ hoặc bị điều tra phải biết ngay là phạm tội gì và có quyền nhờ luật sư dự kiến*”.
Như vậy, khái niệm quyền bào chữa trong tố tụng hình sự đã được hiểu rất khác nhau và thực tế cũng được quy định khác nhau trong BLTTHS của các nước.
Theo chúng tôi tất cả các quan điểm về quyền bào chữa nói trên đều chưa hoàn toàn chính xác. Nếu cho rằng quyền bào chữa chỉ thuộc về bị can như quan điểm thứ nhất và thứ hai thì quá hẹp, còn nếu cho rằng quyền bào chữa còn thuộc về người bị tình nghi phạm tội, người bị kết án, người bị hại, nguyên đơn dân sự… như quan điểm thứ ba, thứ tư và thứ năm thì quá rộng.
Chúng tôi đồng ý với quan điểm của BLTTHS Việt Nam hiện nay là quyền bào chữa chỉ thuộc về bị can, bị cáo chứ không thuộc về đối tượng nào khác và quyền này chỉ giới hạn trong việc bác bỏ một phần hay toàn bộ lời buộc tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm cho bị can, bị cáo. Đối với việc bảo vệ các quyền và lợi ích khác của bị can, bị cáo không trực tiếp liên quan tới việc bác bỏ sự buộc tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm cho bị can, bị cáo trong vụ án thì không thuộc về giới hạn của quyền bào chữa. Tuy nhiên, khi đã bào chữa cho bị can, bị cáo trong vụ án thì người bào chữa cũng đồng thời giúp bị can, bị cáo trong việc bảo vệ các quyền đó của họ.
Khác với những người tham gia tố tụng khác, bị can, bị cáo tham gia tố tụng chịu sự buộc tội của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc buộc tội này thường gắn liền với việc áp dụng biện pháp ngăn chặn. Việc phải chịu trách nhiệm hình sự mà thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử cho thấy không phải mọi trường hợp buộc tội đến với bị can, bị cáo đều chính xác mà vẫn còn có những trường hợp buộc tội oan. Do vậy, quyền bào chữa thuộc về bị can, bị cáo là yêu cầu khách quan trong hoạt động tố tụng hình sự nhằm đảm bảo cho việc giải quyết vụ án được đúng đắn.
Khác với những người tham gia tố tụng khác, bị can, bị cáo tham gia tố tụng chịu sự buộc tội của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Việc buộc tội này thường gắn liền với việc áp dụng biện pháp ngăn chặn. Việc phải chịu trách nhiệm hình sự mà thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử cho thấy không phải mọi trường hợp buộc tội đến với bị can, bị cáo đều chính xác mà vẫn còn có những trường hợp buộc tội oan. Do vậy, quyền bào chữa thuộc về bị can, bị cáo là yêu cầu khách quan trong hoạt động tố tụng hình sự nhằm đảm bảo cho việc giải quyết vụ án được đúng đắn.
Người bị tạm giữ không thể coi là đối tượng bị buộc tội mà họ chỉ có thể trở thành đối tượng bị buộc tội nếu có đủ căn cứ để khởi tố họ với tư cách là bị can. Một trong những mục đích của tạm giữ là giúp cơ quan có thẩm quyền bước đầu xác định, làm rõ hành vi của người bị tạm giữ, nếu không đủ căn cứ để khởi tố bị can thì phải ra quyết định trả tự do cho người bị tạm giữ. Theo quy định của pháp luật thì cũng chưa có văn bản tố tụng nào trực tiếp buộc tội đối với người bị tạm giữ.
Người bị kết án cũng không thể coi là đối tượng bị buộc tội được. Không nên đồng nhất hai khái niệm buộc tội và kết án. Buộc tội chỉ có thể tồn tại trước khi bản án của toà án có hiệu lực pháp luật tức là trước khi kết tội. Theo Điều 10 BLTTHS, sau khi bản án kết tội của toà án có hiệu lực pháp luật thì người bị buộc tội rõ ràng đã là người có tội, họ không còn là đối tượng được xem xét là có tội hay không nữa.
Như vậy, theo chúng tôi, đối tượng bị buộc tội chỉ có thể là bị can, bị cáo. Bị can bị buộc tội trước hết bởi quyết định khởi tố bị can. Điều 103 BLTTHS quy định: “Khi có đủ căn cứ để xác định một người đ9 thực hiện hành vi phạm tội thì cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố bị can”. Khi bị can bị toà án quyết định đưa ra xét xử thì họ trở thành bị cáo. Lúc này bị cáo bị buộc tội bởi quyết định truy tố của viện kiểm sát. Từ sự phân tích trên, theo chúng tôi quyền bào chữa rõ ràng chỉ thuộc về bị can, bị cáo – những người đang bị buộc tội bởi các quyết định pháp lí của cơ quan có thẩm quyền. Những người có thể bị buộc tội hoặc đã bị buộc tội không là chủ thể của quyền bào chữa. Vậy quyền bào chữa của bị can, bị cáo là tổng thể các quyền mà pháp luật quy định bị can, bị cáo có thể sử dụng nhằm bác bỏ một phần hay toàn bộ sự buộc tội hoặc giảm nhẹ trách nhiệm cho họ.
**2. Thực trạng về việc thực hiện nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị cáo**
Sau khi BLTTHS có hiệu lực pháp luật, việc tham gia tố tụng của người bào chữa đã góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo, giúp cơ quan điều tra, viện kiểm sát, toà án giải quyết vụ án một cách khách quan, toàn diện và đầy đủ. Mặc dù bước đầu còn có những khó khăn nhất định nhưng việc tham gia tố tụng của họ nói chung đã đáp ứng được yêu cầu bào chữa và đạt kết quả đáng kể. Trong đó có những trường hợp toà án đã xử nhẹ hơn so với mức án đề nghị của viện kiểm sát hoặc tuyên bố bị cáo không phạm tội, đổi tội danh hoặc yêu cầu điều tra bổ sung, đặc biệt có một số trường hợp luận điểm bào chữa không được toà án cấp sơ thẩm chấp nhận nhưng lại được toà án cấp phúc thẩm chấp nhận. Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đã đạt được, hoạt động bào chữa còn có những hạn chế nhất định.
*– Thứ nhất*: Vai trò của người bào chữa trong thực tế còn hạn chế và trong thực tế nhiều khi chưa được một số cơ quan có thẩm quyền thực sự tôn trọng, chưa tạo điều kiện cho người bào chữa thực hiện nhiệm vụ của mình như việc tham gia tố tụng của người bào chữa sau khi có quyết định khởi tố bị can còn gặp nhiều khó khăn; nhiều trường hợp sau khi ra quyết định khởi tố bị can, cơ quan điều tra đã không giao quyết định này và cũng không giải thích cho bị can biết rõ quyền và nghĩa vụ của mình. Do vậy, bị can không biết là mình có quyền nhờ người bào chữa ngay từ khi bị khởi tố mà họ cứ tưởng khi ra toà mới được mời luật sư. *– Thứ hai*: Đối với những trường hợp bào chữa chỉ định vì nhiều lí do khác nhau mà việc bào chữa thường chỉ mang tính hình thức, qua loa, đại khái. *– Thứ ba*: Do khoản 2 Điều 36 BLTTHS quy định: “ *Người bào chữa có quyền có mặt khi hỏi cung bị can, nếu được điều tra viên đồng ý thì được hỏi bị can*”. Theo quy định này thì việc có cho phép được hỏi bị can hay không là hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí chủ quan của điều tra viên, cho nên có trường hợp điều tra viên không cho người bào chữa hỏi mà chỉ cho “ngồi nghe” hỏi cung. Điều tra viên dường như không để ý đến sự có mặt của người bào chữa và ý kiến đề xuất của họ.
Đối với các hoạt động điều tra khác thì hầu như người bào chữa cũng không được tham gia mặc dù có trường hợp họ rất muốn tham gia nhưng đều bị điều tra viên từ chối. Sau khi kết thúc điều tra, hầu hết cơ quan điều tra không thông báo cho người bào chữa biết về việc kết thúc điều tra. Việc này đã làm cho người bào chữa gặp khó khăn trong việc đọc hồ sơ và ghi chép những điều cần thiết sau khi kết thúc điều tra. Thực tế có nơi cán bộ điều tra khuyên bị can thuê luật sư là vô ích vì tội trạng đã rành rành và vụ án đã được quyết định.(6)
*– Thứ tư*: Vai trò của người bào chữa tại phiên toà xét xử cũng còn nhiều hạn chế nhất định vì nhiều lí do khác nhau. Hội đồng xét xử tin vào các chứng cứ do viện kiểm sát điều tra ra hơn chứng cứ của người bào chữa. Toà án còn coi nhẹ vai trò của người bào chữa như “ *sự trang trí tại phiên toà*”, sự tham gia của họ “chỉ để cho đủ lệ bộ, thủ tục”. *– Thứ năm*: Trong hoạt động bào chữa của mình, nhiều luật sư còn thiếu tinh thần trách nhiệm với thân chủ, mặt bằng về trình độ chuyên môn của người bào chữa còn yếu. Vì vậy, có trường hợp viện kiểm sát đề nghị toà án đưa bị cáo vào trường giáo dưỡng thì luật sư lại đề nghị hội đồng xét xử phạt tù cho hưởng án treo. Phải chăng luật sư cho rằng phạt tù được hưởng án treo thì nhẹ hơn đưa vào trường giáo dưỡng? **3. Một số kiến nghị**
Qua việc phân tích thực trạng về việc thực hiện nguyên tắc đảm bảo quyền bào chữa của bị can, bị cáo, chúng tôi xin kiến nghị một số vấn đề sau đây:
*– Thứ nhất*: Khoản 1 Điều 36 BLTTHS quy định: “ *Người bào chữa tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can*“. Quy định này có thể hiểu theo 2 hướng khác nhau là người bào chữa phải tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can hoặc người bào chữa không bắt buộc phải tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can. Thực tế thì chúng ta đều thấy rằng người bào chữa không bắt buộc phải tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can. Do vậy, chúng tôi đề nghị sửa quy định trên là: “ *Người bào chữa được tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can*“. *– Thứ hai*: Điểm a khoản 2 Điều 36 BLTTHS quy định: “ *Người bào chữa có quyền có mặt khi hỏi cung bị can và nếu điều tra viên đồng ý thì được hỏi bị can và có mặt trong các hoạt động điều tra khác*“. Có thể nói đây là một quy định “ *tùy nghi*“, do vậy, khi áp dụng không thể tránh khỏi những trường hợp điều tra viên lạm dụng quy định này mà không tạo điều kiện cho người bào chữa tham dự việc hỏi cung bị can và các hoạt động điều tra khác. Quy định “ *… nếu được điều tra viên đồng ý…*” e rằng không phù hợp. Bởi lẽ, vấn đề này hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí cá nhân của điều tra viên, tức là nó phụ thuộc vào trình độ nhận thức của mỗi điều tra viên. Do vậy, rất có thể cùng một sự việc nhưng điều tra viên này thì đồng ý cho người bào chữa hỏi bị can còn điều tra viên khác thì không đồng ý. Vấn đề này chúng tôi đề nghị cần sửa đổi theo hướng: “ *Người bào chữa có quyền có mặt khi hỏi cung bị can; được hỏi bị can và tham gia các hoạt động điều tra khác, nếu điều tra viên không đồng ý thì phải ghi rõ lí do vào biên bản*“. *– Thứ ba*: Khoản 2 Điều 36 BLTTHS cũng quy định: “ *… người bào chữa được đọc hồ sơ vụ án và ghi chép những điều cần thiết sau khi kết thúc điều tra*“.
Theo chúng tôi, quy định này chưa phù hợp và có phần nào mâu thuẫn với khoản 1 Điều 36 BLTTHS. Theo khoản 1 Điều 36 thì người bào chữa được tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can và có mặt trong các hoạt động điều tra khác. Do vậy, có thể cho họ đọc hồ sơ từng phần hoặc toàn bộ để họ có thể đưa ra ý kiến bổ sung hồ sơ, giúp điều tra viên làm sáng tỏ các tình tiết của đối tượng chứng minh trong vụ án được nhanh chóng và khách quan. Nếu trong quá trình tham gia các hoạt động điều tra hoặc đọc hồ sơ mà họ làm lộ bí mật điều tra thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
–
*Thứ tư*: Khoản 2 Điều 37 BLTTHS qui định: “ *Trong những trường hợp sau đây, nếu bị can, bị cáo hoặc người đại diện hợp pháp của họ không mời người bào chữa thì cơ quan điều tra, viện kiểm sát hoặc toà án phải yêu cầu đoàn luật sư cử người bào chữa cho họ: * *a. Bị can, bị cáo bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội theo khung hình phạt có mức cao nhất là tử hình được quy định tại BLHS; * *b. Bị can, bị cáo là người chưa thành niên, người có nhược điểm về thể chất hoặc tâm thần*“.
Đây là trường hợp bào chữa “
*bắt buộc*” nhưng chỉ “ *bắt buộc*” đối với cơ quan điều tra, viện kiểm sát và toà án. Do đó, bị can, bị cáo và người đại diện hợp pháp của họ có quyền yêu cầu thay đổi hoặc từ chối người bào chữa. Nếu bị can, bị cáo hoặc người đại diện hợp pháp của họ từ chối người bào chữa thì cơ quan tiến hành tố tụng phải lập biên bản ghi rõ ý kiến này và tiến hành tố tụng không cần có sự tham gia của người bào chữa.
Để bảo đảm cho việc quyết định đối với bị can, bị cáo được khách quan và chính xác đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của họ trong trường hợp bị hạn chế năng lực hành vi, theo chúng tôi không nên đồng nhất trường hợp bị can, bị cáo bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội theo khung hình phạt có mức cao nhất là tử hình được quy định tại BLHS (bị can, bị cáo có đầy đủ năng lực hành vi) với trường hợp bị can, bị cáo là người chưa thành niên, người có nhược điểm về thể chất hay tâm thần (bị can, bị cáo bị hạn chế năng lực hành vi). Hai trường hợp này cần được quy định phân biệt với nhau chứ không nên qui định như nhau. Cụ thể là nếu bị can, bị cáo có đầy đủ năng lực hành vi như trường hợp thứ nhất tại khoản 2 Điều 37 BLTTHS thì họ có quyền từ chối người bào chữa nhưng nếu bị can, bị cáo bị hạn chế năng lực hành vi như trường hợp thứ hai tại khoản 2 Điều 37 BLTTHS thì họ lại không có quyền từ chối người bào chữa trong bất kì trường hợp nào.
*– Thứ năm*: Đoạn 1 Điều 12 BLTTHS quy định: “ *Bị can, bị cáo có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người khác bào chữa*“. Quy định trên theo chúng tôi chưa thể hiện đầy đủ nội dung quyền bào chữa của bị can, bị cáo. Quyền bào chữa của bị can, bị cáo gồm có hai bộ phận không thể tách rời nhau, đó là “ *tự bào chữa*” và “nhờ người khác bào chữa”. Hai bộ phận này không thể loại trừ lẫn nhau. Bị can, bị cáo có quyền tự bào chữa đồng thời cũng có cả quyền nhờ người khác bào chữa và ngược lại, bị can, bị cáo đã nhờ người khác bào chữa thì họ vẫn có thể tự bào chữa để bổ sung ý kiến của người bào chữa.
Do vậy, chúng tôi đề nghị thay từ “
*hoặc*” bằng từ “ *và*“. Như vậy, nội dung của quy định trên sẽ là: “ *Bị can, bị cáo có quyền tự bào chữa và nhờ người khác bào chữa*“. *– Thứ sáu*: Đoạn 1 Điều 165 BLTTHS quy định: “ *Người bào chữa có nghĩa vụ tham gia phiên tòa. Nếu người bàochữa vắng mặt nhưng có gửi trước bản bào chữa thì tòa án vẫn mở phiên tòa xét xử*“.
Theo chúng tôi, quy định này trong thực tế đã bộc lộ nhiều điểm bất hợp lí như đã phân tích ở phần thực trạng về việc thực hiện nguyên tắc này. Do vậy, chúng tôi đề nghị sửa đổi Điều 165 BLTTHS theo hướng: “
*Người bào chữa có nghĩa vụ tham gia phiên toà, nếu người bào chữa vắng mặt thì hội đồng xét xử phải hoãn phiên toà*“.
–
*Thứ bảy*: BLTTHS mới chỉ quy định quyền và nghĩa vụ của người bào chữa khi bào chữa cho bị can, bị cáo chứ chưa quy định cơ chế để họ thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Do vậy, chúng tôi đề nghị bổ sung thêm một khoản trong Điều 36 của BLTTHS như sau: “ *Trường hợp quyền và nghĩa vụ của người bào chữa không được thực hiện theo quy định của pháp luật mà họ cho là không đúng thì người bào chữa có quyền kiến nghị với thủ trưởng cơ quan tiến hành tố tụng cùng cấp hoặc thủ trưởng cơ quan tiến hành tố tụng cấp trên trực tiếp. Cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm trả lời cho người bào chữa*“./. **Hoàng Thị Sơn** **Theo : Tạp chí Luật học số 05 (2000)**

Link: <http://wp.me/pCHAs-Mq>; rel=shortlink


text:
TIN TỨC
Tin Trong Nước
Chính trị
Xã hội
Pháp luật
Tin Thế Giới
Tin tức
Thế giới đó đây
Kinh Tế
Bất động sản
Tài chính
Thị trường
VTV
Truyền Hình
Phim VTV
Hậu trường
Nhân vật
Chuyển động 24h
Vấn đề hôm nay
Việt Nam & thế giới
Góc khán giả
ĐỜI SỐNG
Văn Hóa - Giải Trí
Điện ảnh
Âm nhạc
Đời sống
Du lịch
Làm đẹp
Giới tính
Sức khỏe
Tấm lòng Việt
THỂ THAO
Bóng đá Việt Nam
Bóng đá quốc tế
Quần vợt
Video
Các môn khác
Bên lề
Góc doanh nghiệp
Sản phẩm
Doanh nghiệp
KHÁC
Công Nghệ
Tư vấn
Giáo Dục
Học trực tuyến
Hoạt động VTV
Lịch Phát Sóng
Đăng nhập
Đăng ký
Café sáng với VTV3-Thứ ba, ngày 24/05/2016 09:40 GMT+7
Nói đến bữa ăn sáng thơm ngon, chắc bụng thì không thể không nhắc đến món xôi xéo. Món ăn này chấp dẫn mọi người nhờ vị dẻo thơm của nếp, đỗ xanh giã nhuyễn quyện cùng vị béo ngậy của hành phi và dầu mỡ.
* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam tại TV Online!
Từ khóa:
Cùng chuyên mục
Lâu đài cổ - Một trong những nét đặc trưng của du lịch châu Âu
VTV.vn - Xuất hiện từ cuối thế kỷ XII, đầu thế kỷ XIII, các lâu đài lộng lẫy với những tòa tháp cao chọc trời hay cầu đá bắc qua hồ nước trong vắt đã khiến cả thế giới ngưỡng mộ.
VTVTrip: Thơm mát trái cây miệt vườn ở Vĩnh Long
Ngỡ ngàng lớp học được "hô biến" thành không gian...
Ngôi nhà hơn 17 m2 với những góc nhỏ được tận dụng...
Bảo mẫu bạo hành trẻ em tại Namibia
TIN MỚI
HOẠT ĐỘNG VTV | LIÊN HỆ
CƠ QUAN CHỦ QUẢN: ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM
CƠ QUAN BÁO CHÍ: BÁO ĐIỆN TỬ VTV NEWS
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.
® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.
Tổng Biên tập: Vũ Thanh Thủy
Phó Tổng Biên tập: Phạm Quốc Thắng
Tổng đài VTV: (024) 3.8355931; (024) 3.8355932
Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (024) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Connection: close

Cache-Control: private

Vary: User-Agent

X-XSS-Protection: 1; mode=block

X-Cache-Status: MISS

FilterID: ft


text:
Những cách dưỡng tóc cực kì tốt mà cũng cực kì đơn giản
Những cách từ thiên nhiên luôn là 1 trong những lựa chọn hoàn hảo cho mái tóc xinh đẹp của bạn. Chúng những chỉ làm cho tóc của bạn mềm mượt hơn mà còn có thể giúp các chị em tiết kiệm đi 1 lượn chi phí khi sử dụng những giải pháp chăm sóc tóc đắt tiền từ những spa hoặc các sản phẩm ủ tóc đắt tiền.
Bài viết liên quan :
(Nguồn: Internet)
1.Phương pháp làm mượt tóc bằng chuối,dầu ô liu và mật ong cùng với sữa chua không đường
Nguyên liệu gồm có: Chuối chín + sữa chua không đường + mật ong cùng với dầu ô liu.
Cách làm như sau:
Bước 1: bạn cần lấy 2 quả chuối chín đều (chuối tiêu thì càng tốt) bóc vỏ sạch cho vào máy xay sinh tố.
Bước 2: Tiếp sau đó bạn cho nên thêm 2 thìa sữa chua không đường + 2 thìa mật ong +1 thìa dầu ô liu vào và xay thật nhuyễn chúng tạo thành hỗn hợp đồng nhất.
Cách dùng: Sau khi bạn gội thật sạch gàu và bụi bẩn, bạn cỉ cần dùng tay bôi từng lớp hỗn hợp đều lên toàn bộ mái tóc của bạn. Tiếp đến dùng 1 chiếc khăn bông ẩm quấn lên tóc và ủ tóc chừng 25-30 phút. Cuối cùng là bạn nên gội lại thật sạch với nước ấm vừa.
Công dụng: Thực hiện đều đặn 2-3 lần/tuần các chị em sẽ có 1 mái tóc bóng mượt, mềm mà lại đẹp tự nhiên mà chẳng cần đến tiệm.
Lưu ý cần biết: Không nên dùng hỗn hợp này bôi vào chân tóc bởi vì chúng rất dễ khiến da đầu tiết dầu nhờn làm cho tóc nhanh cảm thấy bẩn, bết dính. Khi gội lại đầu bằng nước ấm,bạn không nên cho nước nóng quá khiến tóc bị khô. Xem sản phẩm trị mụn hiệu quả Yến Mạch Quaker Oats Old Fashioned
2.Phương pháp làm mượt tóc từ vỏ bưởi
(Nguồn: Internet)
Nguyên liệu cần chuẩn bị: vỏ bưởi, chanh và mật ong
Cách làm như sau:
Bước 1: Vỏ bưởi tươi sau khi được lấy ra từ quả bưởi, bạn cắt thành từng khúc nhỏ rồi mang đi rửa thật sạch và cho vào 1 cái nồi nước đun lên.
Bước 2: Sau khi bạn đun vỏ bưởi sôi thì bắc nồi xuống, để nguội rồi cho thêm vài thìa mật ong.
Bước 3: Bạn cắt 2 trái chanh vắt lấy nước cốt và loại bỏ hạt sau đấy cho vào nồi nước vỏ bưởi.
Cách dùng:Sau khi bạn gội thật sạch đầu, bạn nên dùng nước vỏ bưởi vừa đun gội đầu và mát xa da đầu tầm 10-15 phút cho tinh dầu có trong vỏ bưởi thấm sâu vào da. Xem thêm sản phẩm trị nám, tàn nhang collagen cá hanamai nhật bảnhttps://spermabekkies.com/nhung-cach-duong-toc-cuc-ki-tot-ma-cung-cuc-ki-don-gian/https://spermabekkies.com/wp-content/uploads/2016/08/dc75e66a1ddf139a49de9f62ce3adb78c99b312a.jpghttps://spermabekkies.com/wp-content/uploads/2016/08/dc75e66a1ddf139a49de9f62ce3adb78c99b312a-150x150.jpgChăm sóc tócnewNhững cách từ thiên nhiên luôn là 1 trong những lựa chọn hoàn hảo cho mái tóc xinh đẹp của bạn. Chúng những chỉ làm cho tóc của bạn mềm mượt hơn mà còn có thể giúp các chị em tiết kiệm đi 1 lượn chi phí khi sử...phuongle bichphuongle11@gmail.comEditorCung Cấp Hàng Ngoại Nhập
Trả lời

markdown:
# Những cách dưỡng tóc cực kì tốt mà cũng cực kì đơn giản
**Những cách từ thiên nhiên luôn là 1 trong những lựa chọn hoàn hảo cho mái tóc xinh đẹp của bạn. Chúng những chỉ làm cho tóc của bạn mềm mượt hơn mà còn có thể giúp các chị em tiết kiệm đi 1 lượn chi phí khi sử dụng những giải pháp chăm sóc tóc đắt tiền từ những spa hoặc các sản phẩm ủ tóc đắt tiền.**
### Bài viết liên quan :
**(Nguồn: Internet)**
1.
**Phương pháp làm mượt tóc bằng chuối,dầu ô liu và mật ong cùng với sữa chua không đường**
Nguyên liệu gồm có: Chuối chín + sữa chua không đường + mật ong cùng với dầu ô liu.
Cách làm như sau:
Bước 1: bạn cần lấy 2 quả chuối chín đều (chuối tiêu thì càng tốt) bóc vỏ sạch cho vào máy xay sinh tố.
Bước 2: Tiếp sau đó bạn cho nên thêm 2 thìa sữa chua không đường + 2 thìa mật ong +1 thìa dầu ô liu vào và xay thật nhuyễn chúng tạo thành hỗn hợp đồng nhất.
Cách dùng: Sau khi bạn gội thật sạch gàu và bụi bẩn, bạn cỉ cần dùng tay bôi từng lớp hỗn hợp đều lên toàn bộ mái tóc của bạn. Tiếp đến dùng 1 chiếc khăn bông ẩm quấn lên tóc và ủ tóc chừng 25-30 phút. Cuối cùng là bạn nên gội lại thật sạch với nước ấm vừa.
Công dụng: Thực hiện đều đặn 2-3 lần/tuần các chị em sẽ có 1 mái tóc bóng mượt, mềm mà lại đẹp tự nhiên mà chẳng cần đến tiệm.
Lưu ý cần biết: Không nên dùng hỗn hợp này bôi vào chân tóc bởi vì chúng rất dễ khiến da đầu tiết dầu nhờn làm cho tóc nhanh cảm thấy bẩn, bết dính. Khi gội lại đầu bằng nước ấm,bạn không nên cho nước nóng quá khiến tóc bị khô. Xem sản phẩm trị mụn hiệu quả
**Yến Mạch Quaker Oats Old Fashioned** **2.Phương pháp làm mượt tóc từ vỏ bưởi** **(Nguồn: Internet)**
Nguyên liệu cần chuẩn bị: vỏ bưởi, chanh và mật ong
Cách làm như sau:
Bước 1: Vỏ bưởi tươi sau khi được lấy ra từ quả bưởi, bạn cắt thành từng khúc nhỏ rồi mang đi rửa thật sạch và cho vào 1 cái nồi nước đun lên.
Bước 2: Sau khi bạn đun vỏ bưởi sôi thì bắc nồi xuống, để nguội rồi cho thêm vài thìa mật ong.
Bước 3: Bạn cắt 2 trái chanh vắt lấy nước cốt và loại bỏ hạt sau đấy cho vào nồi nước vỏ bưởi.
Cách dùng:Sau khi bạn gội thật sạch đầu, bạn nên dùng nước vỏ bưởi vừa đun gội đầu và mát xa da đầu tầm 10-15 phút cho tinh dầu có trong vỏ bưởi thấm sâu vào da. Xem thêm sản phẩm trị nám, tàn nhang
**collagen cá hanamai nhật bản** [https://spermabekkies.com/nhung-cach-duong-toc-cuc-ki-tot-ma-cung-cuc-ki-don-gian/](https://spermabekkies.com/nhung-cach-duong-toc-cuc-ki-tot-ma-cung-cuc-ki-don-gian/)https://spermabekkies.com/wp-content/uploads/2016/08/dc75e66a1ddf139a49de9f62ce3adb78c99b312a.jpghttps://spermabekkies.com/wp-content/uploads/2016/08/dc75e66a1ddf139a49de9f62ce3adb78c99b312a-150x150.jpgChăm sóc tócnewNhững cách từ thiên nhiên luôn là 1 trong những lựa chọn hoàn hảo cho mái tóc xinh đẹp của bạn. Chúng những chỉ làm cho tóc của bạn mềm mượt hơn mà còn có thể giúp các chị em tiết kiệm đi 1 lượn chi phí khi sử...phuongle [bichphuongle11@gmail.comEditorCung Cấp Hàng Ngoại Nhập](?rel=author)
## Trả lời Hủy

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Cache-Control: max-age=0, private, no-store, no-cache, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding

Link: <https://spermabekkies.com/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <https://spermabekkies.com/?p=113>; rel=shortlink

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Sáng nay 18/7, TAND cấp cao tại TPHCM mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ thảm sát 6 người tại tỉnh Bình Phước. Thẩm phán cao cấp Nguyễn Hữu Ba làm chủ tọa. Trong phiên tòa này, những vấn đề sẽ tiếp tục được làm rõ là hình phạt cho tội danh giết người và cướp tài sản đối với Vũ Văn Tiến và Trần Đình Thoại có hợp lý hay chưa, sự liên quan của bà Trần Thị Trinh (dì ruột của Nguyễn Hải Dương) trong vụ án này như thế nào.
Hai hung thủ Nguyễn Hải Dương, Vũ Văn Tiến đã được di lý từ trại giam Công an tỉnh Bình Phước lên TP HCM trong sáng 18/7. Các bị cáo tay bị còng, mập và trắng hơn so với cách đây một năm.
6h30 xe chở 3 bị cáo trong vụ án đã tới địa điểm xét xử, được lực lượng an ninh bảo vệ nghiêm ngặt.
Mẹ của bị cáo Vũ Văn Tiến có mặt từ rất sớm. Người phụ nữ vừa khóc, vừa quỳ lạy trước sân toà mong gia đình nạn nhân tha thứ cho tội ác của con trai. Bà nói muốn đến tạ lỗi nhưng không dám vì tội lỗi của con quá lớn.
Đến 8h20, HĐXX xét xử tuyên bố khai mạc phiên toà. Đại diện VKS đề nghị không chấp thuận đơn xin hoãn phiên tòa của bà Trinh.
"Sau khi nghe báo cáo, hội đồng xét xử nhận thấy các bị cáo và nhân chứng đều có mặt, trừ bà Trinh. Bà Trinh vắng mặt vì vừa sinh con nhỏ", đại diện hội đồng xét xử nói. Đại diện VKSND cho rằng nên tiến hành xét xử vắng mặt mới bà Trinh.
Trong khi đó luật sư Lê Văn Nam, người bào chữa cho Tiến có ý kiến về sự cần thiết tham gia của bà Trinh tại phiên tòa xét xử. Ông Nam phát biểu: "Tôi cần bà Trinh xác định xem hôm 6/7 Tiến có đi với Dương không, tâm trạng lúc đó của bị cáo Tiến như thế nào.
Video: Mẹ bị cáo Vũ Văn Tiến quỳ trước sân toà xin lỗi gia đình nạn nhân
Tôi muốn hỏi bà Trinh về mối quan hệ của bị cáo Dương và bị cáo Tiến có thân không? Mặc khác, bà Trinh cũng được người nhà nạn nhân làm đơn kháng cáo yêu cầu làm rõ sự giúp đỡ của bị cáo Nguyễn Hải Dương trong vụ án này. Chính vì thế tôi kiến nghị phiên tòa phải có sự có mặt của bà Trinh".
Tuy nhiên, sau ít phút hội ý, HĐXX quyết định phiên phúc thẩm vẫn diễn ra như kế hoạch.
Như vậy, sau nhiều lần tạm hoãn, phiên tòa phúc thẩm vụ án thảm sát 6 người trong gia đình ông Lê Văn Mỹ (ngụ xã Minh Hưng, huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước) đã được TAND Cấp cao tại TP.HCM đưa ra xét xử. Các bị cáo Nguyễn Hải Dương (24 tuổi, ngụ An Giang; chủ mưu), Vũ Văn Tiến (24 tuổi, ngụ Bình Phước; đồng phạm tích cực) và Trần Đình Thoại (27 tuổi, ngụ Vĩnh Long) đều bị truy tố về tội “giết người” và “cướp tài sản”.
Gia đình các nạn nhân ngồi hàng ghế đầu, đặt 6 di ảnh lên bàn. Họ đã không cầm được nước mắt. Phòng xét xử nhỏ nên không đủ chỗ cho người dân dự khán. Nhiều người phải đứng nhìn vào từ cửa sổ.
Đến rạng sáng 7/7/2015, Dương cùng Tiến từ Hóc Môn xuống Bình Phước, sau đó đột nhập vào căn biệt thự của ông Lê Văn Mỹ (cha của chị Linh ở huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước). Tại đây Tiến siết cổ, khống chế 6 nạn nhân để Dương ra tay sát hại. Sau khi gây án cả 2 còn lấy đi tiền và một số tài sản trị giá gần 50 triệu đồng.
Ngày 17/7/2015, TAND tỉnh Bình Phước mở phiên tòa xét xử sơ thẩm, lưu động và tuyên phạt bị cáo Nguyễn Hải Dương, Vũ Văn Tiến án tử hình, Trần Đình Thoại 16 năm tù về 2 tội danh Giết người và Cướp tài sản.
Tiến và Thoại có kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt; gia đình bị hại cũng kháng cáo yêu cầu tòa xem xét vai trò của bà Trần Thị Trinh (dì của Nguyễn Hải Dương) trong vụ án.
Video: Thảm sát chấn động Bình PhướcThuỵ Miên

markdown:
Sáng nay 18/7, TAND cấp cao tại TPHCM mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ thảm sát 6 người tại tỉnh Bình Phước. Thẩm phán cao cấp Nguyễn Hữu Ba làm chủ tọa. Trong phiên tòa này, những vấn đề sẽ tiếp tục được làm rõ là hình phạt cho tội danh giết người và cướp tài sản đối với Vũ Văn Tiến và Trần Đình Thoại có hợp lý hay chưa, sự liên quan của bà Trần Thị Trinh (dì ruột của Nguyễn Hải Dương) trong vụ án này như thế nào.
Hai hung thủ Nguyễn Hải Dương, Vũ Văn Tiến đã được di lý từ trại giam Công an tỉnh Bình Phước lên TP HCM trong sáng 18/7. Các bị cáo tay bị còng, mập và trắng hơn so với cách đây một năm.
6h30 xe chở 3 bị cáo trong vụ án đã tới địa điểm xét xử, được lực lượng
[an ninh](http://vtc.vn/an-ninh-hinh-su-110.htm) bảo vệ nghiêm ngặt. ![ 13713372_1667540883568330_1216403832_n](https://image.vtcns.com/resize/720x479/files/hongvan/2016/07/18/13713372_1667540883568330_1216403832_n-0906.jpg)
## Ảnh: Quang Hải
![ 3](https://image.vtcns.com/files/hongvan/2016/07/18/3-0833.jpg)
## Nguồn ảnh: Zing
Mẹ của bị cáo Vũ Văn Tiến có mặt từ rất sớm. Người phụ nữ vừa khóc, vừa quỳ lạy trước sân toà mong gia đình nạn nhân tha thứ cho tội ác của con trai. Bà nói muốn đến tạ lỗi nhưng không dám vì tội lỗi của con quá lớn.
![ 13714425_1667538733568545_1028106578_n](https://image.vtcns.com/resize/720x540/files/hongvan/2016/07/18/13714425_1667538733568545_1028106578_n-0901.jpg)
## Ảnh: Quang Hải
![ 13735303_1667539306901821_156528185_n](https://image.vtcns.com/resize/720x540/files/hongvan/2016/07/18/13735303_1667539306901821_156528185_n-0901.jpg)
## Ảnh: Quang Hải
Đến 8h20, HĐXX xét xử tuyên bố khai mạc phiên toà. Đại diện VKS đề nghị không chấp thuận đơn xin hoãn phiên tòa của bà Trinh.
"Sau khi nghe báo cáo, hội đồng xét xử nhận thấy các bị cáo và nhân chứng đều có mặt, trừ bà Trinh. Bà Trinh vắng mặt vì vừa sinh con nhỏ", đại diện hội đồng xét xử nói. Đại diện VKSND cho rằng nên tiến hành xét xử vắng mặt mới bà Trinh.
![ 13718071_1012601118861094_634359231_o](https://image.vtcns.com/resize/720x480/files/hongvan/2016/07/18/13718071_1012601118861094_634359231_o-0903.jpg)
## Phiên xét xử phúc thẩm diễn ra như kế hoạch - Ảnh: Quang Hải
![ 13734755_1667538893568529_1790185135_n](https://image.vtcns.com/resize/720x526/files/hongvan/2016/07/18/13734755_1667538893568529_1790185135_n-0905.jpg)
## Tiến và Dương tại phiên toà - Ảnh: Quang Hải
Trong khi đó luật sư Lê Văn Nam, người bào chữa cho Tiến có ý kiến về sự cần thiết tham gia của bà Trinh tại phiên tòa xét xử. Ông Nam phát biểu: "Tôi cần bà Trinh xác định xem hôm 6/7 Tiến có đi với Dương không, tâm trạng lúc đó của bị cáo Tiến như thế nào.
**Video: Mẹ bị cáo Vũ Văn Tiến quỳ trước sân toà xin lỗi gia đình nạn nhân **
Tôi muốn hỏi bà Trinh về mối quan hệ của bị cáo Dương và bị cáo Tiến có thân không? Mặc khác, bà Trinh cũng được người nhà nạn nhân làm đơn kháng cáo yêu cầu làm rõ sự giúp đỡ của bị cáo Nguyễn Hải Dương trong vụ án này. Chính vì thế tôi kiến nghị phiên tòa phải có sự có mặt của bà Trinh".
Tuy nhiên, sau ít phút hội ý, HĐXX quyết định phiên phúc thẩm vẫn diễn ra như kế hoạch.
Như vậy, sau nhiều lần tạm hoãn, phiên tòa phúc thẩm vụ án thảm sát 6 người trong gia đình ông Lê Văn Mỹ (ngụ xã Minh Hưng, huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước) đã được TAND Cấp cao tại TP.HCM đưa ra xét xử. Các bị cáo Nguyễn Hải Dương (24 tuổi, ngụ An Giang; chủ mưu), Vũ Văn Tiến (24 tuổi, ngụ Bình Phước; đồng phạm tích cực) và Trần Đình Thoại (27 tuổi, ngụ Vĩnh Long) đều bị truy tố về tội “giết người” và “cướp tài sản”.
Gia đình các nạn nhân ngồi hàng ghế đầu, đặt 6 di ảnh lên bàn. Họ đã không cầm được nước mắt. Phòng xét xử nhỏ nên không đủ chỗ cho người dân dự khán. Nhiều người phải đứng nhìn vào từ cửa sổ.
![ 13689498_1667538570235228](https://image.vtcns.com/resize/720x540/files/hongvan/2016/07/18/13689498_1667538570235228_1429687562_n-0903.jpg)
## Ảnh: Quang Hải
Đến rạng sáng 7/7/2015, Dương cùng Tiến từ Hóc Môn xuống Bình Phước, sau đó đột nhập vào căn biệt thự của ông Lê Văn Mỹ (cha của chị Linh ở huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước). Tại đây Tiến siết cổ, khống chế 6 nạn nhân để Dương ra tay sát hại. Sau khi gây án cả 2 còn lấy đi tiền và một số tài sản trị giá gần 50 triệu đồng.
Ngày 17/7/2015, TAND tỉnh Bình Phước mở phiên tòa xét xử sơ thẩm, lưu động và tuyên phạt bị cáo Nguyễn Hải Dương, Vũ Văn Tiến án tử hình, Trần Đình Thoại 16 năm tù về 2 tội danh Giết người và Cướp tài sản.
Tiến và Thoại có kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt; gia đình bị hại cũng kháng cáo yêu cầu tòa xem xét vai trò của bà Trần Thị Trinh (dì của Nguyễn Hải Dương) trong vụ án.
Thuỵ Miên
**Video: Thảm sát chấn động Bình Phước**

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Pragma: no-cache

Cache-Control: public

X-Fastcgi-Cache: MISS


text:
Những món kem thơm ngon làm dịu ngày hè Hà Nội
Kem không chỉ giải nhiệt ngày hè mà còn đem đến giờ phút thư giãn thú vị, với nhiều hương vị phong phú.
Tin tức mới nhất Cà phê Hà Nội
Không cần đi xa vẫn có thể thấy biển xanh, cát trắng ngay tại Hà Nội
Bình luận

markdown:
|
|![]()
|
|Lẩu kem phố Lý Thường Kiệt là món thích hợp để nhâm nhi ngày hè. Với giá 85.000 đồng, bạn được thưởng thức một nồi lẩu kem đầy đặn, viên kem to, hoa quả, nước sốt và hương liệu tươi ngon. Ảnh: Tử Kỳ.
|
|![]()
|
|Kem tự chọn phố Phạm Ngọc Thạch là một trong những địa điểm phục vụ tốt với loại hình này. Bạn được thỏa sức chọn kem và các nguyên liệu khác như kẹo, bánh, cốm, thạch tùy ý với giá 50.000 đồng. Ảnh: Ngaanh46.
|
|![]()
|
|Kem cá phố Giảng Võ cũng không chỉ lạ miệng mà còn lạ mắt. Mỗi chiếc kem cá có giá 28.000 đồng. Ảnh: Trà Lê.
|
|![]()
|
|Kem cuộn phố Yên Lãng được yêu thích với hương vị nổi bật là chocolate. Kem có vị lạ miệng, thơm mát, được làm đầy đặn. Mỗi suất kem giá 39.000 đồng. Ảnh: Hằng Phạm.
|
|![]()
|
|Kem tuyết dâu tây phố Đội Cấn làm xiêu lòng giới trẻ Hà thành bởi sự kết hợp giữa kem tuyết mịn, mát lạnh và dâu tây tươi, chua ngọt. Một bát kem chất lượng giá 50.000 đồng. Ảnh: Anhh Minh.
|
|![]()
|
|Kem tuyết kiwi phố Huế có hình thức bắt mắt. Phần ăn giá 94.000 đồng có kem tuyết mát lạnh, sữa và quả kiwi tươi, thích hợp để dùng sau món ăn mặn. Ảnh: Đặng Hậu.
|
|![]()
|
|Kem tuyết oreo phố Hàng Bạc được kết hợp giữa bánh oreo và kem tuyết vị bạc hà. Bát kem được rải hai lớp bánh nghiền, ăn kèm cùng kem tuyết nên phần ăn có vị ngọt mà không ngấy. Ảnh: Linh Trang.
|
|![]()
|
|Kem tuyết hoa quả phố Hoàng Ngân (Cầu Giấy) là một món ăn được yêu thích. Đá bào thơm mùi sữa, kem mềm mịn, hoa quả tươi và sốt đầy đặn. Bát kem giá 149.000 đồng đủ cho 1-2 người ăn. Ảnh: Hà Kẹo.
|
|![]()
|
|Kem trà xanh phố Chùa Láng là một địa chỉ quen thuộc với tín đồ của trà xanh. Viên kem của quán to, phần ăn đầy đặn, được phủ lớp bột trà xanh ngọt thanh. Một bát kem trà xanh mát lịm cỡ lớn có giá 115.000 đồng. Ảnh: Cherry Bỉm.
|
|![]()
|
|Kem xô dưa hấu phố Tạ Hiện thu hút thực khách không chỉ bởi ngoại hình độc đáo mà còn bởi hương vị kem thơm ngon, với giá chỉ 39.000 đồng. Kem được múc vào xô nhỏ, hương vị ngọt mát. Ảnh: Lee Nguyễn.
Bình luận

X-Cache: MISS from xCacheSing-01


text: Thể loại game bắn súng, nhiều phi thuyền khủng, súng đạn phong phú, đề huề. Bạn có giám chấp nhận thách thức?


text:
- Thứ bảy, 23/09/2017 | 07:24 GMT +7
-
Hà Nội 29 oCHôm nay29 oC
Mưa
Nhiệt độ từ 25 oC đến 32 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Nam Đông Nam
Tốc độ: 10 Km/h
Hướng gió: 162°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
27 oC
Tầm nhìn:
5 Km
Độ ẩm:
86%
Áp suất:
1009.4 mbHôm nay27 oC
Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24 oC đến 30 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Nam
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 170°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
26 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1008 mbHôm nay25 oC
Mây Âm U
Nhiệt độ từ 26 oC đến 32 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Tây
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 270°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
25 oC
Tầm nhìn:
2.0 Km
Độ ẩm:
96%
Áp suất:
1009 mbHôm nay26 oC
Mây Âm U
Nhiệt độ từ 24 oC đến 29 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
Hướng gió:
Gió thay đổi!
Tốc độ: 21 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Can Tho Airfield
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
26 oC
Tầm nhìn:
8.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1008 mbHôm nay26 oC
Trời Âm U
Nhiệt độ từ 17 oC đến 24 oC
Bình minh: 05:38
Hoàng hôn: 17:40
Hướng gió:
Tốc độ: 10 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
24 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
88%
Áp suất:
1010 mbHôm nay25 oC
Trời Âm U
Nhiệt độ từ 22 oC đến 29 oC
Bình minh: 05:41
Hoàng hôn: 17:42
Hướng gió:
Gió thay đổi!
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Hue
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
25 oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1009 mbHôm nay25 oC
Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24 oC đến 33 oC
Bình minh: 05:34
Hoàng hôn: 17:36
Hướng gió:
Tây
Tốc độ: 6 Km/h
Hướng gió: 270°Trạm khí tượng: Nha Trang
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
24 oC
Tầm nhìn:
20.0 Km
Độ ẩm:
90%
Áp suất:
1008 mb
- Đặt làm trang chủ
- Quảng cáo
- Liên hệ
- Rss
-

markdown:
*Thứ bảy, 23/09/2017 | 07:24 GMT +7*
-
[Hà Nội](http://vietbao.vn/vn/thoitiet/Ha-Noi/) *29* oC **Hôm nay**
29
oC
#### Mưa
Nhiệt độ từ 25
oC đến 32 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Nam Đông Nam
Tốc độ: 10 Km/h
Hướng gió: 162°Trạm khí tượng: Doi Can Street, Hanoi
Kinh độ:
105.85
Vĩ độ:
21.02
Nhiệt độ hóa sương:
27
oC
Tầm nhìn:
5 Km
Độ ẩm:
86%
Áp suất:
1009.4 mb
**Hôm nay**
27
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24
oC đến 30 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Nam
Tốc độ: 16 Km/h
Hướng gió: 170°Trạm khí tượng: Ho Chi Minh
Kinh độ:
106.69
Vĩ độ:
10.78
Nhiệt độ hóa sương:
26
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
94%
Áp suất:
1008 mb
**Hôm nay**
25
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 26
oC đến 32 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Tây
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 270°Trạm khí tượng: Phu Lien
Kinh độ:
106.68
Vĩ độ:
20.86
Nhiệt độ hóa sương:
25
oC
Tầm nhìn:
2.0 Km
Độ ẩm:
96%
Áp suất:
1009 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Mây Âm U
Nhiệt độ từ 24
oC đến 29 oC
Bình minh:
Hoàng hôn:
##### Hướng gió:
Gió thay đổi!
Tốc độ: 21 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Can Tho Airfield
Kinh độ:
105.78
Vĩ độ:
10.03
Nhiệt độ hóa sương:
26
oC
Tầm nhìn:
8.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1008 mb
**Hôm nay**
26
oC
#### Trời Âm U
Nhiệt độ từ 17
oC đến 24 oC
Bình minh: 05:38
Hoàng hôn: 17:40
##### Hướng gió:
Tốc độ: 10 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Da Nang
Kinh độ:
108.21
Vĩ độ:
16.07
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
88%
Áp suất:
1010 mb
**Hôm nay**
25
oC
#### Trời Âm U
Nhiệt độ từ 22
oC đến 29 oC
Bình minh: 05:41
Hoàng hôn: 17:42
##### Hướng gió:
Gió thay đổi!
Tốc độ: 13 Km/h
Hướng gió: 0°Trạm khí tượng: Hue
Kinh độ:
107.58
Vĩ độ:
16.48
Nhiệt độ hóa sương:
25
oC
Tầm nhìn:
10.0 Km
Độ ẩm:
100%
Áp suất:
1009 mb
**Hôm nay**
25
oC
#### Hơi Có Mây
Nhiệt độ từ 24
oC đến 33 oC
Bình minh: 05:34
Hoàng hôn: 17:36
##### Hướng gió:
Tây
Tốc độ: 6 Km/h
Hướng gió: 270°Trạm khí tượng: Nha Trang
Kinh độ:
109.19
Vĩ độ:
12.25
Nhiệt độ hóa sương:
24
oC
Tầm nhìn:
20.0 Km
Độ ẩm:
90%
Áp suất:
1008 mb
[Đặt làm trang chủ](#) [Quảng cáo](http://vietbao.vn/vn/quang-cao/) [Liên hệ](http://vietbao.vn/vn/contact/) [Rss](http://vietbao.vn/vn/rss/)
-
| |
| |
| |4/08 (âm lịch)
Ngày: qúy sửu, Hắc Đạo
Tốt cho các việc giao dịch, buôn bán, làm chuồng lục súc, thi ơn huệ.
Tuổi xung: Ất Mùi, Tân Mùi, Đinh Hợi, Đinh Tỵ


text:
Khuyến mãi THL-751. Mẫu thiệp cưới 2k giá rẻ tại TP. HCM
Giá: 3.500 đ/ bộ
Thời gian in: 8-10 Ngày (Tùy mẫu)
Liên hệ: 016 3333 8833
(1)- Giá bao gồm in 1 nội dung với số lượng từ 300-999. Nếu số lượng ít hơn hoặc có nhiều nội dung sẽ có tính phụ thu.
(2)- Giờ làm việc: [9h sáng] -> [8h tối] hằng ngày
(Nghỉ Chủ Nhật hằng tuần)
Địa chỉ: Số 701 Tân Sơn, P. 12, Q. Gò Vấp, TP. HCM
Tag: thiệp cưới đẹp, thiep cuoi dep, in thiệp cưới, mẫu thiệp cưới, thiệp cưới tphcm, thiệp cưới giá rẻ
Mẫu thiệp cưới 2017
(Áp dụng số lượng từ 300 bộ trở lên)

markdown:
![](./images/banner/banner.png)
[Khuyến mãi THL-751. Mẫu thiệp cưới 2k giá rẻ tại TP. HCM](./thiep-hoa-thl-751-in-thiep-cuoi-2k-gia-re-tphcm-p480.html)
Giá: 3.500 đ/ bộ
Thời gian in: 8-10 Ngày (Tùy mẫu)
Liên hệ: 016 3333 8833
(1)- Giá bao gồm in 1 nội dung với số lượng từ 300-999. Nếu số lượng ít hơn hoặc có nhiều nội dung sẽ có tính phụ thu.
(2)- Giờ làm việc: [9h sáng] -> [8h tối] hằng ngày
(Nghỉ Chủ Nhật hằng tuần)
Địa chỉ: Số 701 Tân Sơn, P. 12, Q. Gò Vấp, TP. HCM
Tag:
[thiệp cưới đẹp](http://thiepcuoi2k.com),
[thiep cuoi dep](http://thiepcuoi2k.com),
[in thiệp cưới](http://thiepcuoi2k.com),
[mẫu thiệp cưới](http://thiepcuoi2k.com/mau-thiep-cuoi-moi-nhat-2015-2016-n61.html),
[thiệp cưới tphcm](http://thiepcuoi2k.com),
[thiệp cưới giá rẻ](http://thiepcuoi2k.com)
![lien he thiep cuoi 2k lien he thiep cuoi 2k](./images/2kbd.png)
### Mẫu thiệp cưới 2017
(Áp dụng số lượng từ 300 bộ trở lên)

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Content-Type: text/html


text:
Rèm phòng bé yêu - RBT4
Rèm phòng bé yêu - RBT4
Nếu quý khách có nhu cầu đặt hàng vui lòng liên hệ Công ty TNHH Xây Dựng Và Nội Thất Nam Thái
Mobile : 0989 38 6899 - Email: remhanoi@gmail.com
Đ/C: Số 24 Nguyễn Đình Hoàn, Phường Nghĩa Đô, Quận Cầu Giấy, Hà Nội( Đường bờ sông đầu Hoàng Quốc Việt - Dốc Bưởi)
Website: http://remhanoi.com
Ngoài mẫu Rèm phòng bé yêu - RBT4 chúng tôi còn cung cấp các mẫu rèm vải cao cấp vui lòng liên hệ 0989 38 6899 để được tư vấn thêm
Nếu quý khách có nhu cầu đặt hàng vui lòng liên hệ Công ty TNHH Xây Dựng Và Nội Thất Nam Thái
Mobile : 0989 38 6899 - Email: remhanoi@gmail.com
Đ/C: Số 24 Nguyễn Đình Hoàn, Phường Nghĩa Đô, Quận Cầu Giấy, Hà Nội( Đường bờ sông đầu Hoàng Quốc Việt - Dốc Bưởi)
Website: http://remhanoi.com
Ngoài mẫu Rèm phòng bé yêu - RBT4 chúng tôi còn cung cấp các mẫu rèm vải cao cấp vui lòng liên hệ 0989 38 6899 để được tư vấn thêm

markdown:
Rèm phòng bé yêu - RBT4
[Rèm phòng bé yêu - RBT4]()
Nếu quý khách có nhu cầu đặt hàng vui lòng liên hệ Công ty TNHH Xây Dựng Và Nội Thất Nam Thái
Mobile : 0989 38 6899 - Email: remhanoi@gmail.com
Đ/C: Số 24 Nguyễn Đình Hoàn, Phường Nghĩa Đô, Quận Cầu Giấy, Hà Nội( Đường bờ sông đầu Hoàng Quốc Việt - Dốc Bưởi)
Website: http://remhanoi.com
Ngoài mẫu Rèm phòng bé yêu - RBT4 chúng tôi còn cung cấp các mẫu rèm vải cao cấp vui lòng liên hệ
**0989 38 6899**để được tư vấn thêm

Vary: Accept-Encoding,User-Agent