markdown:
# Chiến tranh Trăm Năm
|
|
|.
|
Kết quả Thay đổi lãnh thổ |Tham chiến
|![]()
|
|![]()
[Anh](/wiki/Anh) ![ Armoiries Bourgogne Moderne.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Armoiries_Bourgogne_Moderne.png/15px-Armoiries_Bourgogne_Moderne.png)
![ Armoiries Bourgogne Moderne.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Armoiries_Bourgogne_Moderne.png/15px-Armoiries_Bourgogne_Moderne.png)
[Burgundy](/wiki/Bourgogne) ![ Blason de Bretagne.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Blason_de_Bretagne.svg/15px-Blason_de_Bretagne.svg.png)
![ Blason de Bretagne.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Blason_de_Bretagne.svg/15px-Blason_de_Bretagne.svg.png)
[Bretagne](/wiki/Bretagne) ![ PortugueseFlag1385.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/PortugueseFlag1385.svg/15px-PortugueseFlag1385.svg.png)
![ PortugueseFlag1385.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/PortugueseFlag1385.svg/15px-PortugueseFlag1385.svg.png)
[Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) ![ Blason Navarre.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Blason_Navarre.png/15px-Blason_Navarre.png)
![ Blason Navarre.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Blason_Navarre.png/15px-Blason_Navarre.png)
[Navarre](/wiki/Navarra) ![ Flag of Flanders.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Flag_of_Flanders.svg/15px-Flag_of_Flanders.svg.png)
![ Flag of Flanders.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Flag_of_Flanders.svg/15px-Flag_of_Flanders.svg.png)
[Vlaanderen](/wiki/Vlaanderen) ![ WapenHenegouwen.jpg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/WapenHenegouwen.jpg/15px-WapenHenegouwen.jpg)
![ WapenHenegouwen.jpg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/WapenHenegouwen.jpg/15px-WapenHenegouwen.jpg)
[Hainault](/w/index.php?title=County_of_Hainaut&action=edit&redlink=1) ![ Gascogne flag.svg](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Gascogne_flag.svg/15px-Gascogne_flag.svg.png)
![ Gascogne flag.svg](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Gascogne_flag.svg/15px-Gascogne_flag.svg.png)
[Aquitaine](/wiki/Aquitaine) ![ Coat of arms Grand Duchy of Luxembourg.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Coat_of_arms_Grand_Duchy_of_Luxembourg.png/15px-Coat_of_arms_Grand_Duchy_of_Luxembourg.png)
![ Coat of arms Grand Duchy of Luxembourg.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Coat_of_arms_Grand_Duchy_of_Luxembourg.png/15px-Coat_of_arms_Grand_Duchy_of_Luxembourg.png)
[Luxembourg](/wiki/Luxembourg) ![ Armoiries Saint-Empire monocéphale.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Armoiries_Saint-Empire_monoc%C3%A9phale.png/15px-Armoiries_Saint-Empire_monoc%C3%A9phale.png)
![ Armoiries Saint-Empire monocéphale.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Armoiries_Saint-Empire_monoc%C3%A9phale.png/15px-Armoiries_Saint-Empire_monoc%C3%A9phale.png)
[Đế quốc La Mã Thần thánh](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_La_M%C3%A3_Th%E1%BA%A7n_th%C3%A1nh) **Chiến tranh Trăm Năm** là cuộc chiến tranh giữa [Anh](/wiki/Anh) và [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) kéo dài từ năm 1337 đến năm 1453 nhằm giành giật lãnh thổ và ngôi vua Pháp. Hai phe chính tham gia vào cuộc chiến là hoàng tộc Valois (vua Pháp) và hoàng tộc Plantagenet (vua Anh). Hoàng tộc Plantagenet làm vua ở Anh từ thế kỷ 12 và có gốc gác từ các vùng của Pháp như Anjou và Normandy. Chiến tranh nổ ra xoay quanh chuyện nhà Valois tuyên bố mình là vua của nước Pháp, còn nhà Plantagenet lại đòi hỏi ngôi vua của cả nước Pháp và nước Anh.
Cuộc chiến tranh chia làm bốn giai đoạn
[Chiến tranh thời Edward (1337-1360)](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BB%9Di_Edward_(1337-1360)&action=edit&redlink=1), [Chiến tranh thời Charles (1369-1389)](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BB%9Di_Charles_(1369-1389)&action=edit&redlink=1), [Chiến tranh thời nhà Lancaster (1415-1429)](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BB%9Di_nh%C3%A0_Lancaster_(1415-1429)&action=edit&redlink=1), và sau đó là sự suy tàn dần của Anh sau khi xuất hiện của nữ anh hùng [Jeanne d'Arc](/wiki/Jeanne_d%27Arc). Thuật ngữ "Chiến tranh Trăm Năm" là thuật ngữ được các nhà sử học đặt ra để mô tả theo chuỗi sự kiện.
Chiến tranh Trăm Năm là sự kiện lịch sử rất quan trọng. Mặc dù là cuộc xung đột giữa các triều đại nhưng cuộc chiến tranh đã thúc đẩy những ý tưởng đầu tiên về ý thức dân tộc của cả hai nước Pháp và Anh. Cuộc chiến cũng đã dẫn tới nhiều sự thay đổi về mặt chính trị và kinh tế của cả hai nước. Về mặt
[quân sự](/wiki/Qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1), nó được xem là cuộc [chiến tranh](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh) đã đưa vào sử dụng các loại [vũ khí](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD) và các [chiến thuật](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_thu%E1%BA%ADt) mới thay thế cho các loại đã lỗi thời của [quân đội](/wiki/Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i) [phong kiến](/wiki/Phong_ki%E1%BA%BFn) thống trị bởi [kỵ binh](/wiki/K%E1%BB%B5_binh) hạng nặng. Vì tính chất quan trọng cũng như thời gian dài của chiến tranh, Chiến tranh Trăm Năm thường được xem là một trong những cuộc chiến tranh quan trọng nhất trong lịch sử các cuộc chiến tranh [thời Trung cổ](/wiki/Trung_C%E1%BB%95).
## Mục lục
[1 Nguồn gốc chiến tranh](#Ngu.E1.BB.93n_g.E1.BB.91c_chi.E1.BA.BFn_tranh) [2 Những tranh cãi về thừa kế: 1314-1328](#Nh.E1.BB.AFng_tranh_c.C3.A3i_v.E1.BB.81_th.E1.BB.ABa_k.E1.BA.BF:_1314-1328) [3 Căng thẳng gia tăng](#C.C4.83ng_th.E1.BA.B3ng_gia_t.C4.83ng) [4 Giai đoạn chiến tranh thứ nhất với thắng lợi của quân Anh: 1337-1360](#Giai_.C4.91o.E1.BA.A1n_chi.E1.BA.BFn_tranh_th.E1.BB.A9_nh.E1.BA.A5t_v.E1.BB.9Bi_th.E1.BA.AFng_l.E1.BB.A3i_c.E1.BB.A7a_qu.C3.A2n_Anh:_1337-1360) [5 Thời kỳ hòa bình thứ nhất: 1360-1369](#Th.E1.BB.9Di_k.E1.BB.B3_h.C3.B2a_b.C3.ACnh_th.E1.BB.A9_nh.E1.BA.A5t:_1360-1369) [6 Giai đoạn chiến tranh thứ hai với nước Pháp chiếm ưu thế: 1369-1389](#Giai_.C4.91o.E1.BA.A1n_chi.E1.BA.BFn_tranh_th.E1.BB.A9_hai_v.E1.BB.9Bi_n.C6.B0.E1.BB.9Bc_Ph.C3.A1p_chi.E1.BA.BFm_.C6.B0u_th.E1.BA.BF:_1369-1389) [7 Thời kỳ hòa bình thứ hai: 1389-1415](#Th.E1.BB.9Di_k.E1.BB.B3_h.C3.B2a_b.C3.ACnh_th.E1.BB.A9_hai:_1389-1415) [8 Giai đoạn chiến tranh thứ ba dưới thời Henry V: 1415-1429](#Giai_.C4.91o.E1.BA.A1n_chi.E1.BA.BFn_tranh_th.E1.BB.A9_ba_d.C6.B0.E1.BB.9Bi_th.E1.BB.9Di_Henry_V:_1415-1429) [9 Giai đoạn chiến tranh thứ tư với chiến thắng của Pháp: 1429–1453](#Giai_.C4.91o.E1.BA.A1n_chi.E1.BA.BFn_tranh_th.E1.BB.A9_t.C6.B0_v.E1.BB.9Bi_chi.E1.BA.BFn_th.E1.BA.AFng_c.E1.BB.A7a_Ph.C3.A1p:_1429.E2.80.931453) [10 Ý nghĩa lịch sử](#.C3.9D_ngh.C4.A9a_l.E1.BB.8Bch_s.E1.BB.AD) [11 Những nhân vật quan trọng](#Nh.E1.BB.AFng_nh.C3.A2n_v.E1.BA.ADt_quan_tr.E1.BB.8Dng) [12 Những trận chiến lớn](#Nh.E1.BB.AFng_tr.E1.BA.ADn_chi.E1.BA.BFn_l.E1.BB.9Bn) [13 Xem thêm](#Xem_th.C3.AAm) [14 Tài liệu tham khảo](#T.C3.A0i_li.E1.BB.87u_tham_kh.E1.BA.A3o) [15 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o) [16 Liên kết ngoài](#Li.C3.AAn_k.E1.BA.BFt_ngo.C3.A0i)
## Nguồn gốc chiến tranh[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=1)]
Nguồn gốc mâu thuẫn bắt đầu từ 400 năm trước khi cuộc chiến nổ ra. Năm
[911](/wiki/911), [Charles III của Pháp](/wiki/Charles_III_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) của [nhà Caroling](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_Caroling&action=edit&redlink=1) cho phép những người [Viking](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Viking) định cư ở một vùng đất thuộc vương quốc của ông (vùng đất sau này được gọi là [Normandy](/wiki/Normandie)). Năm [1066](/wiki/1066), những [người Norman](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Norman&action=edit&redlink=1) do công tước William xứ Normandy (còn gọi là *William the Conqueror*) chỉ huy đã chinh phục nước [Anh](/wiki/Anh), đánh bại những người [Anglo-Saxon](/wiki/Anglo-Saxon) trong [trận Hastings](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Hastings) và xây dựng một hệ thống quyền lực [Anh-Norman](/w/index.php?title=Anh-Norman&action=edit&redlink=1) mới tại Anh. William lên ngôi vua, tức [William I của Anh](/wiki/William_I_c%E1%BB%A7a_Anh). Sự kiện này bắt đầu mối bất hòa giữa hai nước Anh Pháp, vì William giờ đã là vua Anh nhưng trên danh nghĩa vẫn là công tước Normandy, nghĩa là vẫn phải xưng thần với vua Pháp. Người Anh tất nhiên không hài lòng vì vua của mình phải ở địa vị thấp hơn vua của một nước ngang tầm, còn người Pháp lại e sợ rằng thông qua Normandy, thế lực của người Anh sẽ xâm nhập vào Pháp.
Trong thời kỳ nội chiến và hỗn loạn ở Anh giai đoạn
[1135](/wiki/1135)- [1154](/wiki/1154), triều đình của người Anh-Norman đã bị thay thế bởi những vương công xứ [Anjou](/w/index.php?title=Anjou&action=edit&redlink=1) (sau khi họ lên ngôi vua nước Anh thì thường gọi là hoàng tộc Plantagenet). Ở đỉnh cao quyền lực, thế lực của họ bành trướng vào nước Pháp, những người Plantagenet kiểm soát xứ Normandy và nước Anh, cộng thêm các vùng [Maine](/w/index.php?title=Maine_(t%E1%BB%89nh)&action=edit&redlink=1), [Anjou](/w/index.php?title=Anjou&action=edit&redlink=1), [Touraine](/w/index.php?title=Touraine&action=edit&redlink=1), [Gascogne](/w/index.php?title=Gascogne&action=edit&redlink=1), [Saintonge](/w/index.php?title=Saintonge&action=edit&redlink=1) và [Aquitaine](/wiki/Aquitaine). Do kiểm soát một lãnh địa rộng lớn như vậy nên triều đình này đôi khi còn được nhắc tới với tên gọi [Đế chế Angevin](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Angevin&action=edit&redlink=1). Vua nước Anh về danh nghĩa là chư hầu của vua Pháp, nhưng lại kiểm soát nhiều đất đai hơn chính vua Pháp. Tình trạng này dẫn đến mâu thuẫn kéo dài sau đó. Người Pháp đã giải quyết mâu thuẫn này bằng ba cuộc chiến có ý nghĩa quyết định: [Cuộc chinh phục Normandy](/w/index.php?title=Cu%E1%BB%99c_chinh_ph%E1%BB%A5c_Normandy&action=edit&redlink=1) ( [1214](/wiki/1214)), [Chiến tranh Saintonge](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Saintonge&action=edit&redlink=1) ( [1242](/wiki/1242)) và [Chiến tranh Saint Sardos](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Saint_Sardos&action=edit&redlink=1) ( [1324](/wiki/1324)). Các cuộc chiến này khiến người Anh mất nhiều lãnh địa ở châu Âu. Họ mất hoàn toàn xứ Normandy và chỉ còn giữ lại một số tỉnh tại vùng Gascogne (tiếng Anh: Gascony). Vào đầu [thế kỷ 14](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_14), nhiều quý tộc Anh vẫn mơ tưởng về một thời kỳ huy hoàng trong quá khứ, khi cha ông họ nắm giữ nhiều vùng đất trù phú ở Pháp. Họ bắt đầu vận động cho cuộc chiến giành lại những vùng đất giàu có như Normandy và cho rằng chúng xứng đáng thuộc về họ. Trong khi đó trên danh nghĩa nước Anh vẫn là một chư hầu của nước Pháp. Cho đến nửa sau thế kỷ 14, [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p) vẫn là tiếng nói chính thức trong giới quý tộc ở Anh.
## Những tranh cãi về thừa kế: 1314-1328[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=2)]
Tại Pháp, dòng họ
[nhà Capet](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_Capet&action=edit&redlink=1) ( [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *Les Capétiens*) đã cai trị theo hình thức cha truyền con nối từ năm [987](/wiki/987) và là dòng họ cai trị lâu đời nhất ở [châu Âu trung cổ](/w/index.php?title=Ch%C3%A2u_%C3%82u_trung_c%E1%BB%95&action=edit&redlink=1). Năm [1314](/wiki/1314), vua [Philippe IV của Pháp](/wiki/Philippe_IV_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) băng hà, để lại ba người kế vị: [Louis X](/wiki/Louis_X_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p), [Philippe V](/wiki/Philippe_V_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) và [Charles IV](/wiki/Charles_IV_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p). Con trai lớn nhất của ông, Louis X, qua đời năm [1316](/wiki/1316), để lại đứa con còn trong bụng mẹ: [Jean I](/wiki/Jean_I_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p). Jean I chết gần như ngay sau khi sinh, còn con gái của Louis X, [Jeanne II xứ Navarre](/w/index.php?title=Jeanne_II_x%E1%BB%A9_Navarre&action=edit&redlink=1), lại bị đặt nghi vấn về huyết thống. Philippe IV còn một người con gái tên là Isabelle. Bà này kết hôn với vua [Edward II của Anh](/w/index.php?title=Edward_II_c%E1%BB%A7a_Anh&action=edit&redlink=1).
Để giữ được ngai vàng, Philippe V, con trai thứ hai của Philippe IV và chú của Jeanne, tung tin đồn rằng Jeanne không phải là con của Louis X. Cùng với truyền thống trước kia là phụ nữ không được phép thừa kế ngai vàng, Philippe trở thành vua nước Pháp. Tuy nhiên, khi Philippe V chết vào năm
[1322](/wiki/1322), tới lượt các con gái của ông cũng bị gạt qua một bên. Ngai vàng lọt vào tay con trai thứ ba của Philippe IV là Charles IV.
Năm
[1324](/wiki/1324), Charles IV và [Edward II của Anh](/w/index.php?title=Edward_II_c%E1%BB%A7a_Anh&action=edit&redlink=1) chạm trán trong một cuộc chiến tranh ngắn ngủi, [Chiến tranh Saint Sardos](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Saint_Sardos&action=edit&redlink=1) ở [Gascogne](/w/index.php?title=Gascogne&action=edit&redlink=1). Sự kiện quan trọng nhất của cuộc chiến là cuộc vây hãm các pháo đài của Anh ở [La Réole](/wiki/La_R%C3%A9ole), trên bờ [sông Garonne](/wiki/Garonne). Quân Anh, do [Edmund xứ Woodstock](/w/index.php?title=Edmund_x%E1%BB%A9_Woodstock&action=edit&redlink=1), Bá tước xứ Kent, chỉ huy, buộc phải đầu hàng sau một tháng bị quân Pháp vây hãm, còn quân tiếp viện thì không đến được. Cuộc chiến là một thất bại toàn diện với quân Anh, họ chỉ còn giữ lại được [Bordeaux](/wiki/Bordeaux) và một dãy đất hẹp ở vùng ven biển.
Việc giành lại những vùng đất đã mất đó trở thành mục tiêu số một của chính sách đối ngoại Anh sau này. Thất bại trong cuộc chiến cũng khiến Edward II mất uy tín nghiêm trọng với giới quý tộc và ông bị ám sát năm
[1327](/wiki/1327). Con trai ông, [Edward III](/wiki/Edward_III_c%E1%BB%A7a_Anh), kế vị cha. Charles IV của Pháp băng hà năm [1328](/wiki/1328), để lại một con gái và một đứa con nữa còn trong bụng mẹ (chưa rõ giới tính). Đứa trẻ đó ra đời và cũng là con gái nốt nên tất nhiên không được lên ngôi. Đến đây triều đại nhà Capet kết thúc, đẩy nước Pháp vào một cuộc khủng hoảng thừa kế.
Quan hệ Anh – Pháp phức tạp ở chỗ em gái của Charles IV của Pháp,
[Isabelle](/w/index.php?title=Isabelle_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p_(1291-1358)&action=edit&redlink=1), lại là vợ của Edward II của Anh. Sau khi Edward II chết, Isabelle nắm quyền nhiếp chính ở Anh cho con là Edward III. Edward III là vua của nước Anh và đồng thời, theo luật thừa kế, là người họ hàng gần nhất với vua Charles IV của Pháp vừa băng hà (là cháu trai gọi bằng bác), thế nên cũng được xem là người thừa kế hợp pháp của ngai vàng nước Pháp.
Tất nhiên là giới quý tộc Pháp khó lòng chấp nhận điều đó. Họ viện dẫn
[luật Salic](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_Salic&action=edit&redlink=1) và khẳng định rằng do ngai vàng không thể do một phụ nữ thừa kế nên con cái của người phụ nữ đó cũng không được thừa kế ngai vàng. Vậy là người Pháp quyết định trao ngai vàng cho người nam giới lớn tuổi nhất thuộc dòng họ nhà Capet lúc bấy giờ, Philippe xứ Valois, người đầu tiên của dòng họ [nhà Valois](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_Valois&action=edit&redlink=1), một chi của dòng họ Capet. [Jeanne II xứ Navarre](/w/index.php?title=Jeanne_II_x%E1%BB%A9_Navarre&action=edit&redlink=1), con gái của Louis X, cũng có cơ sở để đòi quyền thừa kế, nhưng không có thực lực để làm điều đó. Để đổi lấy việc được thừa kế xứ [Navarre](/wiki/Navarra), Jeanne và chồng, [Philippe xứ Evreux](/w/index.php?title=Philippe_x%E1%BB%A9_Evreux&action=edit&redlink=1), phải thừa nhận Philippe xứ Valois là vua [Philippe VI của Pháp](/wiki/Philippe_VI_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) đồng thời nhường cho Philippe VI những lãnh địa [Champagne](/wiki/S%C3%A2m_panh) và [Brie](/w/index.php?title=Brie&action=edit&redlink=1). Năm [1332](/wiki/1332), con trai của Jeanne và Philippe Evreux, [Charles II xứ Navarre](/w/index.php?title=Charles_II_x%E1%BB%A9_Navarre&action=edit&redlink=1), ra đời và trở thành người thừa kế gần nhất của Philippe IV theo cách tính ưu tiên cho dòng trưởng (cháu trai gọi Philippe IV bằng cụ nội trong khi Edward III của Anh chỉ là cháu gọi Philippe IV bằng ông ngoại). Mặc dù vậy, trong hai thế kỷ sau đó thì nhánh Navarre này không giành được ngôi vua, cho tới khi một hậu duệ của họ là [Henry IV của Pháp](/wiki/Henri_IV_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) trở thành vị vua Pháp đầu tiên của dòng Bourbon.
## Căng thẳng gia tăng[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=3)]
Sau khi Philippe VI lên ngôi vua nước Pháp, người Anh vẫn kiểm soát xứ Gascogne, một vùng đất giàu có nhờ các sản vật quan trọng như
[muối ăn](/wiki/Mu%E1%BB%91i_%C4%83n) và [rượu vang](/wiki/R%C6%B0%E1%BB%A3u_vang). Gascogne trở thành lãnh địa tranh chấp của cả hai phía Anh và Pháp. Tuy nhiên, năm [1331](/wiki/1331), do phải đối mặt với những vấn đề quốc nội, Edward III từ bỏ quyền thừa kế ngai vàng nước Pháp, thừa nhận Philippe là vua nước Pháp để đổi lấy việc được giữ vùng Gascogne.
Năm
[1333](/wiki/1333), Edward III tấn công [David II của Scotland](/w/index.php?title=David_II_c%E1%BB%A7a_Scotland&action=edit&redlink=1), một đồng minh của Pháp trong [liên minh Auld](/w/index.php?title=Li%C3%AAn_minh_Auld&action=edit&redlink=1), cuộc [Chiến tranh giành độc lập lần thứ hai của Scotland](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_gi%C3%A0nh_%C4%91%E1%BB%99c_l%E1%BA%ADp_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_hai_c%E1%BB%A7a_Scotland&action=edit&redlink=1) bắt đầu. Philippe VI muốn nhân cơ hội này để đánh chiếm vùng Gascogne. Tuy nhiên, cuộc chiến kết thúc nhanh hơn dự tính của người Pháp khi Edward III và [Edward Balliol](/w/index.php?title=Edward_Balliol&action=edit&redlink=1) đánh bại David II trong [trận Halidon Hill](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Halidon_Hill&action=edit&redlink=1) vào tháng 7 năm 1333. David II phải lưu vong sang Pháp; năm [1336](/wiki/1336) Philippe VI bắt đầu vạch kế hoạch phục hồi ngôi vị cho David II và đánh chiếm vùng Gascogne.
## Giai đoạn chiến tranh thứ nhất với thắng lợi của quân Anh: 1337-1360[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=4)]
Tình hình bắt đầu trở nên căng thẳng khi các tàu chiến của Pháp tuần tiễu bên ngoài các khu dân cư ven bờ
[eo biển Anh](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Manche). Năm [1337](/wiki/1337), Philippe VI tuyên bố các điền địa ở xứ Gascogne là thuộc sở hữu nước Pháp. Edward III đáp trả bằng tuyên bố rằng ông mới là người thừa kế hợp pháp của ngai vàng nước Pháp. Những đụng độ quân sự lẻ tẻ bắt đầu nổ ra ở vùng duyên hải của Anh và Pháp. Tháng 12 năm [1338](/wiki/1338), quân Pháp tấn công Gascogne, chiến tranh chính thức bắt đầu.
Khi cuộc chiến bắt đầu, dân số Pháp vào khoảng 17 triệu người, trong khi dân số Anh chỉ vào khoảng 4 triệu. Pháp cũng được coi là có ưu thế hơn về kỹ chiến thuật quân sự. Trong những năm đầu tiên, Edward III liên minh với các nước chư hầu nhỏ thuộc vùng nước Đức ngày nay và xứ
[Vlaanderen](/wiki/Vlaanderen), nhưng sau hai chiến dịch không thu được gì, liên minh tan rã vào năm [1340](/wiki/1340). Chi phí phải trả cho những vương công các nước chư hầu ở Đức và duy trì lực lượng quân đội đồn trú ở nước ngoài khiến nước Anh bị phá sản, ngân khố trống rỗng và uy tín của Edward III suy giảm nghiêm trọng. Trên biển, quân Pháp chiếm ưu thế nhờ việc sử dụng các chiến thuyền và thủy thủ của xứ [Genoa](/wiki/Genova). Nhiều thành thị ven biển ở Anh bị tấn công và tàn phá, gây ra sự hoảng loạn ở vùng duyên hải. Chiến tranh trên biển tác động rất xấu đến nền kinh tế Anh, khiến giao thương giữa Anh với châu Âu lục địa, việc vận chuyển len và lông cừu cho xứ Vlaanderen, cũng như vận chuyển rượu vang từ Gascogne sang Anh bị gián đoạn. Tuy nhiên, năm [1340](/wiki/1340), trong [trận Sluys](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Sluys&action=edit&redlink=1), gần như toàn bộ hải quân Pháp bị quân Anh tiêu diệt. Trận đánh đó có ý nghĩa bước ngoặt. Kể từ đó, quân Anh kiểm soát vùng eo biển Anh và ngăn không cho quân Pháp đổ bộ xuống đảo Anh.
Năm
[1341](/wiki/1341), những mâu thuẫn trong việc thừa kế lãnh địa [Bretagne](/wiki/Bretagne) đã dẫn đến [chiến tranh giành quyền thừa kế Breton](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_gi%C3%A0nh_quy%E1%BB%81n_th%E1%BB%ABa_k%E1%BA%BF_Breton&action=edit&redlink=1), trong đó Edward III ủng hộ [John Montfort](/w/index.php?title=John_Montfort&action=edit&redlink=1) còn Philippe VI đứng sau lưng [Charles Blois](/w/index.php?title=Charles_Blois&action=edit&redlink=1). Cuộc chiến trong vài năm tiếp sau đó diễn ra giằng co ở Bretagne khi thủ phủ xứ này, thành phố [Vannes](/wiki/Vannes), đổi chủ vài lần.
Tháng 7 năm
[1346](/wiki/1346), Edward III tổ chức một cuộc tấn công quy mô, vượt qua eo biển Anh và đổ bộ lên [Cotentin](/w/index.php?title=Cotentin&action=edit&redlink=1). Quân Anh đánh chiếm [Caen](/wiki/Caen) chỉ trong một ngày, gây bất ngờ lớn cho quân Pháp, vốn cho rằng thành phố sẽ giữ được lâu hơn. Philippe VI nhanh chóng tổ chức quân đội tiến hành đánh trả. Edward III quyết định hành quân về phía bắc thay vì đóng quân chiếm đất. Ý thức rằng quân Anh không đông bằng quân Pháp, Edward III chuẩn bị và chờ đợi Philippe VI tấn công trước. [Trận Crécy](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Cr%C3%A9cy), một trận đánh nổi tiếng, là một thất bại nặng nề với quân Pháp, chủ yếu do sức mạnh của đội quân cung thủ của Anh. Sau trận đánh, Edward III tiến tiếp về phía bắc và bao vây thành phố [Calais](/wiki/Calais) trên bờ eo biển Anh rồi chiếm được thành phố này năm 1347. Đó là một chiến thắng quan trọng với quân Anh vì kể từ đó, họ có được một chỗ trú quân bền vững và an toàn ở châu Âu lục địa. Cũng trong năm đó, quân Anh giành chiến thắng trước quân Scotland trong [trận Neville’s Cross](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Neville%E2%80%99s_Cross&action=edit&redlink=1), bắt sống David II và giảm thiểu mối đe dọa từ phía Scotland.
Năm
[1348](/wiki/1348), nạn [dịch hạch](/wiki/D%E1%BB%8Bch_h%E1%BA%A1ch) bùng nổ ở châu Âu. Năm [1350](/wiki/1350), Philippe VI băng hà, con trai ông, [Jean II của Pháp](/wiki/Jean_II_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) (tiếng Anh là John II), kế vị. Sau đại dịch, nước Anh bắt đầu dần hồi phục về kinh tế cho phép họ tiếp tục cuộc chiến. Năm [1356](/wiki/1356), con trai của Edward III, trùng tên với ông và là hoàng tử [xứ Wales](/wiki/Wales), còn gọi là [Black Prince](/w/index.php?title=Edward,_the_Black_Prince&action=edit&redlink=1), tấn công vùng Gascogne và giành được một thắng lợi quan trọng trong [trận Poitiers](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Poitiers) với chiến lược sử dụng các cung thủ giống như ở Crécy. Vua nước Pháp Jean II bị bắt sống trong trận này. Jean II ký một hiệp định ngừng chiến với Edward III và năm sau thì [Hòa ước London lần thứ hai](/w/index.php?title=H%C3%B2a_%C6%B0%E1%BB%9Bc_London_l%E1%BA%A7n_th%E1%BB%A9_hai&action=edit&redlink=1) được ký, cho phép nước Anh chiếm vùng [Aquitaine](/wiki/Aquitaine) và Jean II được tha về.
Nước Pháp thua trận và rơi vào tình trạng hỗn loạn. Năm
[1358](/wiki/1358), một cuộc nổi dậy lớn của nông dân nổ ra, trong khi binh lính thì đi cướp bóc khắp nơi. Edward III tấn công nước Pháp lần thứ ba, và là lần cuối cùng với hy vọng đoạt luôn ngôi vua nước Pháp. Nhưng dù quân Pháp đã yếu đi nhiều, Edward III vẫn không thể chiếm được những thành phố quan trọng như [Paris](/wiki/Paris) hay [Rheims](/wiki/Reims), do vị thái tử, sau này là vua [Charles V của Pháp](/wiki/Charles_V_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p), chiếm giữ. Kết quả là [Hiệp ước Brétigny](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Br%C3%A9tigny&action=edit&redlink=1) được ký năm [1360](/wiki/1360). Quân Anh kết thúc giai đoạn này của cuộc chiến với việc giành được một nửa xứ Bretagne, Aquitaine (vào khoảng một phần tư lãnh thổ nước Pháp), [Calais](/wiki/Calais), [Ponthieu](/w/index.php?title=Ponthieu&action=edit&redlink=1) và khoảng một nửa các thành bang phụ thuộc của Pháp, tạo ra một ưu thế rõ rệt giữa nước Anh thống nhất và nước Pháp chia rẽ.
## Thời kỳ hòa bình thứ nhất: 1360-1369[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=5)]
Con trai của Jean II của Pháp,
[Louis I xứ Anjou](/w/index.php?title=Louis_I_x%E1%BB%A9_Anjou&action=edit&redlink=1), được gửi đến Anh làm con tin nhưng bỏ trốn vào năm [1362](/wiki/1362). Giữ đúng tinh thần hiệp sĩ, Jean II tự mình đến Anh để làm con tin và ông qua đời trên đất Anh năm [1364](/wiki/1364). [Charles V của Pháp](/wiki/Charles_V_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thay cha mình trở thành vua nước Pháp.
Hiệp ước Brétigny khiến Edward III của Anh không được phép tranh giành quyền thừa kế ngai vàng nước Pháp nữa, nhưng hiệp ước đó cũng mở rộng lãnh địa của ông ra toàn vùng Aquitaine và khẳng định quyền sở hữu của nước Anh với Calais. Ở Pháp, sau khi lên ngôi, Charles V nhanh chóng tìm cách giành lại những vùng đất đó. Năm 1369, chiến tranh lại bùng nổ.
## Giai đoạn chiến tranh thứ hai với nước Pháp chiếm ưu thế: 1369-1389[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=6)]
Trong giai đoạn này Pháp chủ động tấn công quân Anh và thu hồi phần lớn đất đai đã mất. Nước Pháp xuất hiện một danh tướng là
[Bertrand du Guesclin](/w/index.php?title=Bertrand_du_Guesclin&action=edit&redlink=1) từ Breton giúp họ có được nhiều thắng lợi. Cùng thời điểm này, người anh hùng của nước Anh trong trận Poitiers là hoàng tử Black đang bận tham chiến ở bán đảo Iberia, còn cha ông, Edward III, người cũng đã từng thắng lớn trong trận Crecy, thì đã quá già để trở lại cầm quân. Điều này làm quân Pháp có nhiều lợi thế. Cuộc chiến sau đó có thêm cả sự tham gia của [Castile](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Castilla) (một xứ thuộc Tây Ban Nha) theo phe Pháp và [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha) theo phe Anh.
Bertrand du Guesclin chỉ huy một loạt chiến dịch theo kiểu tránh giao tranh trực diện với quân Anh. Pháp chiếm lại Poitiers vào 1372 và Bergerac vào 1377. Anh đáp trả bằng một loạt chiến dịch đột kích cướp phá (Chevauchée) nhưng không cản được Du Guesclin.
Với cái chết của Black Prince năm 1376 và Edward III năm 1377, nước Anh tôn Richard xứ Bordeaux, người con trai đang tuổi thiếu niên của Black Prince, lên làm vua tức
[Richard II](/w/index.php?title=Richard_II_c%E1%BB%A7a_Anh&action=edit&redlink=1). Nước Anh lúc này cũng bị Scotland đe dọa ở phía Bắc. Trong khi đó ở Pháp, Du Guesclin cũng chết vào năm 1380. Chiến tranh Anh - Pháp một lần nữa được tạm dừng với Hòa ước Leulingham năm 1389.
## Thời kỳ hòa bình thứ hai: 1389-1415[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=7)]
Năm 1380, Charles V của Pháp qua đời.
[Charles VI của Pháp](/wiki/Charles_VI_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) mới 12 tuổi lên ngôi và chẳng bao lâu thì bị bệnh thần kinh. Các quý tộc trong nước chia thành hai phe tranh giành ngôi nhiếp chính nước Pháp và quyền bảo trợ cho con cái nhà vua: một phe do Công tước Jean sans Peur xứ Burgundy (tiếng Anh: John the Fearless) và là chú của vua cầm đầu, một phe do Công tước Louis xứ Orléans và là em của vua cầm đầu.
Nước Anh lúc này cũng gặp nhiều kẻ thù. Ireland, Wales và Scotland đều chống lại họ. Họ cũng phải đối mặt với các cuộc đấu đá trong nội bộ triều đình và nạn cướp phá từ ngoại bang nên không thể tiếp tục các chiến dịch ở lục địa. Một người cháu nội khác của Edward III là
[Henry IV](/wiki/Henry_IV_c%E1%BB%A7a_Anh) ở ngôi vua từ 1399–1413, và rồi con ông ta là [Henry V](/wiki/Henry_V_c%E1%BB%A7a_Anh) nối ngôi. Henry V chính là người đã tiếp tục cuộc chiến Anh - Pháp vào năm 1415.
## Giai đoạn chiến tranh thứ ba dưới thời Henry V: 1415-1429[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=8)]
Thời kỳ nước Pháp bị nhấn chìm từ năm 1415-1435 là thời kỳ nổi tiếng nhất của cuộc chiến tranh Trăm Năm. Năm 1414, phe Armagnac đưa ra lời đề nghị với
[Henry V](/wiki/Henry_V_c%E1%BB%A7a_Anh) về việc khôi phục lại các biên giới trong hiệp ước Brétigny (năm 1360) để đổi lại sự giúp đỡ của ông. Henry V từ chối và đòi lại các lãnh thổ từ tận thời [Henry II](/wiki/Henry_II_c%E1%BB%A7a_Anh) hơn 200 năm về trước cộng thêm những món tiền lớn. Không đàm phán được, cuối cùng hai bên đã gây chiến với nhau. Năm 1415, Henry V dẫn đầu một đội quân đổ bộ và đánh chiếm Harfleur, nhưng nơi này chống cự lâu hơn ông nghĩ khiến những kế hoạch ông dự tính trước bị đổ vỡ. Thay vì tiến vào Paris như kế hoạch, ông hướng về Calais (nơi vẫn đang do Anh chiếm giữ) để trú quân. Trên đường hành quân, quân Anh vừa đi vừa đột kích các vùng của Pháp. Quân đội Pháp tập hợp được một lực lượng lớn hơn nhiều so với quân Anh và đuổi theo Henry V.
Quân Pháp cuối cùng bắt kịp quân Anh ở một địa điểm nằm giữa Tramecourt và Agincourt. Với số lượng áp đảo, họ cho rằng sẽ dễ dàng đánh bại người Anh. Thêm nữa, trong hàng ngũ quân Pháp có rất nhiều quý tộc mà cha ông của họ từng đại bại nhục nhã ở Crecy và Poitiers nên họ đang rất khao khát báo thù. Thế nhưng ở thế không còn đường lui, Henry V đã chỉ huy một
[trận Agincourt](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Agincourt) vang dội, đánh tan hoàn toàn quân Pháp và giết rất nhiều quý tộc Armagnac. Từ đây, quân Pháp rơi vào khủng hoảng và liên tục mất đi lãnh thổ.
Sau trận chiến, Henry V quay về nước Anh để chuẩn bị lại quân đội. Sau đó ông quay trở lại Pháp và đánh chiếm phần lớn xứ Normandy, bao gồm cả Caen vào năm 1417 và Rouen vào 1419. Lúc này thì phe Burgundy cũng đã đánh bại phe Armagnac để chiếm Paris và Henry V kết liên minh với họ. Tiếp đó, Henry V ký với vị vua bị bệnh thần kinh
[Charles VI](/wiki/Charles_VI_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Hiệp ước Troyes](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_%C6%B0%E1%BB%9Bc_Troyes&action=edit&redlink=1). Theo hiệp ước này, Henry sẽ cưới con gái của Charles là Catherine, và rồi đứa con sinh ra từ cuộc hôn nhân này sẽ cai trị cả nước Anh và Pháp. Sau đó, Henry chính thức tiến vào Paris và Hiệp ước này được phê chuẩn bởi [Hội nghị ba đẳng cấp](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_ngh%E1%BB%8B_ba_%C4%91%E1%BA%B3ng_c%E1%BA%A5p&action=edit&redlink=1) của Pháp. Đó là đỉnh cao của người Anh trong chiến tranh.
Thế nhưng, Henry V và Charles VI cùng mất vào năm 1422. Đứa con mới sinh của Henry V là
[Henry VI](/wiki/Henry_VI_c%E1%BB%A7a_Anh) được gia miện là vua của cả Anh và Pháp, nhưng phái Armagnac ở Pháp lại tuyên bố không thừa nhận vị vua này mà lại ủng hộ thái tử của Charles VI lên ngôi (sau trở thành [Charles VII](/wiki/Charles_VII_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p)). Chiến tranh tiếp tục nổ ra ở vùng trung tâm nước Pháp.
Năm 1424, các ông chú của vị vua bé Henry VI bắt đầu tranh chấp nhau về quyền nhiếp chính. Một trong số đó là Humphrey, công tước xứ Gloucester đã cưới nữ bá tước của Hainaut là Jacqueline, và xâm lược Hà Lan để lấy lại lãnh địa cũ cho vợ mình. Điều này khiến ông ta mâu thuẫn trực tiếp với Philip III, công tước xứ Burgundy.
## Giai đoạn chiến tranh thứ tư với chiến thắng của Pháp: 1429–1453[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=9)]
Năm 1428, người Anh vây đánh thành Orleans, một cứ điểm quan trọng của quân Pháp. Mặc dù quân Anh không thật sự đủ mạnh để công thành nhưng tinh thần của người Pháp lại đang xuống rất thấp và nhiều đơn vị quân đội chần chừ trong việc tiếp viện Orleans. Đúng vào thời điểm này thì
[Jeanne d'Arc](/wiki/Jeanne_d%27Arc) (tiếng Anh: Joan of Arc) xuất hiện để làm vị cứu tinh cho người Pháp.
Xuất thân chỉ là một cô gái nông dân 17 tuổi, Jeanne nói rằng chính Chúa sẽ dẫn dắt mình giải phóng quê hương khỏi tay người Anh. Cô gái trẻ thuyết phục được thái tử Pháp đưa mình tới Orleans vào năm 1429. Với niềm tin mạnh mẽ của mình, Jeanne đã nâng cao nhuệ khí binh sĩ Pháp và đánh bật quân Anh khỏi Orleans.
Được truyền cảm hứng từ Jeanne, quân Pháp liên tiếp giành thắng lợi dọc sông Loire. Tiếp đó, một đội quân Pháp đánh bại quân Anh ở Patay do
[John Fastolf](/w/index.php?title=John_Talbot,_1st_Earl_of_Shrewsbury&action=edit&redlink=1) và [John Talbot](/w/index.php?title=Sir_John_Fastolf&action=edit&redlink=1) chỉ huy, mở đường cho thái tử Pháp tới Reims và chính thức được gia miện thành Charles VII. [Trận Patay](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Patay) có thể coi như đảo ngược của trận Agincourt khi quân Pháp kịp tấn công trước khi quân Anh dàn xếp xong đội hình phòng thủ.
Thế tiến của quân Pháp bị suy giảm sau sự kiện Jeanne bị người Burgundy bắt giữ và đem bán cho người Anh rồi bị hỏa thiêu (năm 1430). Tuy nhiên vào năm 1435, phái Burgundy lại đổi phe và trao trả Paris cho vua Pháp. Họ quá bận rộn với cuộc chiến ở những vùng đất thấp (nay Hà Lan) nên không thể can dự vào nước Pháp.
Sự hòa hoãn kéo dài đã giúp Charles VII có đủ thời gian để tái tổ chức quân đội và chính phủ. Ông thay thế lực lượng dân quân bằng quân đội chính quy và xây dựng chế độ tập quyền. Một loạt những chiến dịch né tránh kiểu Du Guesclin đã giúp người Pháp liên tiếp lấy lại từng thành phố một, tiến dần đến việc giải phóng hoàn toàn nước Pháp khỏi tay người Anh.
Năm 1449, Pháp lấy lại Rouen. Năm 1450, họ tiếp tục thắng
[trận Formigny](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Formigny&action=edit&redlink=1), và rồi tái chiếm Caen, Bordeaux và Bayonne. Năm 1453, tướng John Talbot, nhà lãnh đạo quân sự cuối cùng của Anh còn bấu víu ở nước Pháp, cố gắng lấy lại Gascogne nhưng bị [Jean Bureau](/w/index.php?title=Jean_Bureau&action=edit&redlink=1) cùng những khẩu thần công nghiền nát trong [trận Castillon](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Castillon&action=edit&redlink=1). Bản thân ông tướng John Talbot này cũng tử trận ở đây. Đó được xem như trận chiến cuối cùng của cuộc chiến Trăm Năm. Người Anh không còn đủ sức đòi ngôi vua Pháp. Lãnh địa cuối cùng mà họ còn giữ được trên đất Pháp là Calais.
Mãi tới năm 1557, một thế kỷ sau đó, Pháp mới chinh phục lại Calais.
## Ý nghĩa lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=10)]
Chiến tranh Trăm Năm được xem như một thời đại cách mạng về quân sự. Vũ khí, chiến thuật, cơ cấu quân đội và ý nghĩa xã hội của chiến tranh đều thay đổi dựa trên yêu cầu của cuộc chiến, các tiến bộ khoa học kỹ thuật và kinh nghiệm chiến trường. Trước đó, kỵ binh hạng nặng được xem như đơn vị mạnh nhất trên chiến trường. Thế nhưng sau cuộc chiến tranh, quan niệm đó đã thay đổi. Kỵ binh ngày càng bị vô hiệu hóa bới cung tên dài (sau đó là súng) và những chiến thuật phòng ngự hiệu quả của binh sĩ, như cách người Anh đã đập tan quân Pháp ở Crecy, Poitiers và Agincourt. Chiến tranh Trăm Năm kết thúc cũng là lúc nói lời cáo chung cho hình ảnh các kỵ sĩ oai hùng sống theo đúng tinh thần hiệp sĩ, từng một thời thống trị châu Âu. Trận chiến Castillon cũng đánh dấu lần đầu tiên pháo binh giữ vai trò quyết định.
Một điểm đáng lưu ý nữa là việc cả hai nước Anh Pháp đều đã xây dựng lực lượng quân đội thường trực cho mình vào cuối cuộc chiến tranh. Quân đội thường trực giúp nhà vua có nhiều quyền lực hơn để đối chọi với cả ngoại bang lẫn các mối đe dọa trong nước, và đó cũng là một bước chuyển biến đầu tiên khiến châu Âu đi từ trật tự trung cổ với các lãnh chúa phong kiến (có thể tới giúp hoặc không khi vua kêu gọi) tới thể chế tập quyền hơn của các quốc gia.
Mặc dù giành được những lợi thế về chiến thuật, thế nhưng người Anh không thể nào giành được thắng lợi cuối cùng trước người Pháp vì nước Pháp lớn hơn Anh nhiều và đông dân hơn Anh tới bốn lần. Một vấn đề nan giải đối với người Anh là càng chiếm được nhiều đất thì những yêu cầu cho việc chiếm đóng càng tăng và sức mạnh tấn công của họ càng giảm sút. Thứ mà người Pháp cần là một niềm tin, điều mà Jeanne d’Arc đã truyền được cho họ.
Về mặt xã hội, cuộc chiến cũng đã để lại nhiều sự thay đổi cho hai cả hai phía. Thứ nhất, đó là tinh thần dân tộc. Khởi đầu, nó chỉ là cuộc xung đột giữa hai dòng hoàng tộc Anh – Pháp, nhưng sau đó, nó đã biến thành cuộc xung đột giữa người Anh và người Pháp. Tinh thần dân tộc nảy sinh đã giúp nội bộ của từng quốc gia hợp nhất hơn. Thứ hai đó là vấn đề ngôn ngữ, chiến tranh Trăm Năm đã loại bỏ hoàn toàn tiếng Pháp ra khỏi nước Anh.
Về mặt kinh tế, cả hai nước đều mệt mỏi vì chiến tranh, tuy nhiên Pháp thiệt hại nặng nề hơn nhiều vì hầu như chiến tranh chỉ xảy ra trên đất Pháp. Người Anh thu được nhiều nguồn lợi từ những vùng mà họ tạm chiếm được, nhưng lúc kết thúc cuộc chiến, họ đã mất tất cả lãnh thổ ở lục địa (trừ Calais) và dường như bị bỏ rơi ở một góc châu Âu. Tuy vậy, việc khám phá ra châu Mỹ vào năm 1492 đã đem lại cho người Anh cơ hội mới để phát triển.
## Những nhân vật quan trọng[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=11)]
|
|[Vua Richard II](/w/index.php?title=Richard_II_c%E1%BB%A7a_Anh&action=edit&redlink=1) [Vua Henry IV](/wiki/Henry_IV_c%E1%BB%A7a_Anh) [Vua Henry V](/wiki/Henry_V_c%E1%BB%A7a_Anh) [Vua Henry VI](/wiki/Henry_VI_c%E1%BB%A7a_Anh) [Edward, Hoàng tử Đen](/w/index.php?title=Edward,_Ho%C3%A0ng_t%E1%BB%AD_%C4%90en&action=edit&redlink=1) [John of Gaunt, 1st Duke of Lancaster](/w/index.php?title=John_of_Gaunt,_1st_Duke_of_Lancaster&action=edit&redlink=1) [John of Lancaster, 1st Duke of Bedford](/w/index.php?title=John_of_Lancaster,_1st_Duke_of_Bedford&action=edit&redlink=1) [Henry of Grosmont, 1st Duke of Lancaster](/w/index.php?title=Henry_of_Grosmont,_1st_Duke_of_Lancaster&action=edit&redlink=1) [John Talbot, 1st Earl of Shrewsbury](/w/index.php?title=John_Talbot,_1st_Earl_of_Shrewsbury&action=edit&redlink=1) [Richard Plantagenet, 3rd Duke of York](/w/index.php?title=Richard_Plantagenet,_3rd_Duke_of_York&action=edit&redlink=1) [Sir John Fastolf](/w/index.php?title=Sir_John_Fastolf&action=edit&redlink=1)
|
|[Vua John II](/wiki/Jean_II_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Vua Charles V](/wiki/Charles_V_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Louis I xứ Anjou](/w/index.php?title=Louis_I_x%E1%BB%A9_Anjou&action=edit&redlink=1) [Vua Charles VI](/wiki/Charles_VI_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Vua Charles VII](/wiki/Charles_VII_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Joan of Arc](/wiki/Jeanne_d%27Arc) [Jean de Dunois](/w/index.php?title=Jean_de_Dunois&action=edit&redlink=1) [Gilles de Rais](/w/index.php?title=Gilles_de_Rais&action=edit&redlink=1) [Bertrand du Guesclin](/w/index.php?title=Bertrand_du_Guesclin&action=edit&redlink=1) [Jean Bureau](/w/index.php?title=Jean_Bureau&action=edit&redlink=1) [La Hire](/wiki/La_Hire)
|
|[John the Fearless, Công tước xứ Burgundy](/w/index.php?title=John_the_Fearless,_C%C3%B4ng_t%C6%B0%E1%BB%9Bc_x%E1%BB%A9_Burgundy&action=edit&redlink=1) [Philip the Good, Công tước xứ Burgundy](/w/index.php?title=Philip_the_Good,_C%C3%B4ng_t%C6%B0%E1%BB%9Bc_x%E1%BB%A9_Burgundy&action=edit&redlink=1)
## Những trận chiến lớn[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=12)] [Tháng 11](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t)năm [1337](/wiki/1337)— [Trận Cadsand](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Cadsand)
- Ngày
[24 tháng 6](/wiki/24_th%C3%A1ng_6)năm [1340](/wiki/1340)— [Trận Sluys](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Sluys&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[21 tháng 10](/wiki/21_th%C3%A1ng_10)năm [1345](/wiki/1345)— [Trận Auberoche](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Auberoche&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[26 tháng 8](/wiki/26_th%C3%A1ng_8)năm [1346](/wiki/1346)— [Trận Crécy](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Cr%C3%A9cy)
- Ngày
[4 tháng 9](/wiki/4_th%C3%A1ng_9)năm 1346–Ngày [3 tháng 8](/wiki/3_th%C3%A1ng_8)năm [1347](/wiki/1347)— [Vây hãm Calais](/w/index.php?title=V%C3%A2y_h%C3%A3m_Calais&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[29 tháng 8](/wiki/29_th%C3%A1ng_8)năm [1350](/wiki/1350)— [Hải chiến Les Espagnols sur Mer](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_chi%E1%BA%BFn_Les_Espagnols_sur_Mer&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[26 tháng 3](/wiki/26_th%C3%A1ng_3)năm [1351](/wiki/1351)— [Trận chiến 30 người](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_chi%E1%BA%BFn_30_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1)
- Năm 1351—
[Trận Mauron](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Mauron&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[19 tháng 9](/wiki/19_th%C3%A1ng_9)năm [1356](/wiki/1356)— [Trận Poitiers](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Poitiers)
- Ngày
[29 tháng 9](/wiki/29_th%C3%A1ng_9)năm [1364](/wiki/1364)— [Trận Auray](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Auray&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[3 tháng 4](/wiki/3_th%C3%A1ng_4)năm [1367](/wiki/1367)— [Trận Nájera](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_N%C3%A1jera&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[3 tháng 12](/wiki/3_th%C3%A1ng_12)năm [1370](/wiki/1370)— [Trận Pontvallain](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Pontvallain&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[22 tháng 6](/wiki/22_th%C3%A1ng_6)năm [1372](/wiki/1372)— [Trận La Rochelle](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_La_Rochelle&action=edit&redlink=1)
- Năm
[1374](/wiki/1374)- [1380](/wiki/1380)— [Hải chiến Thames](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_chi%E1%BA%BFn_Thames&action=edit&redlink=1)
- Năm
[1385](/wiki/1385)— [Trận Aljubarrota](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Aljubarrota&action=edit&redlink=1)
- Năm 1385—
[Đổ bộ Scotland](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%95_b%E1%BB%99_Scotland&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[25 tháng 10](/wiki/25_th%C3%A1ng_10)năm [1415](/wiki/1415)— [Trận Agincourt](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Agincourt)
- Năm
[1416](/wiki/1416)— [Trận Valmont](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Valmont&action=edit&redlink=1)
- Năm
[1417](/wiki/1417)— [Hải chiến Sông Seine](/w/index.php?title=H%E1%BA%A3i_chi%E1%BA%BFn_S%C3%B4ng_Seine&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[31 tháng 7](/wiki/31_th%C3%A1ng_7)năm [1418](/wiki/1418)–Ngày [19 tháng 1](/wiki/19_th%C3%A1ng_1)năm [1419](/wiki/1419)— [Vây hãm Rouen](/w/index.php?title=V%C3%A2y_h%C3%A3m_Rouen&action=edit&redlink=1)
- Năm
[1419](/wiki/1419)— [Trận La Rochelle](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_La_Rochelle&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[22 tháng 3](/wiki/22_th%C3%A1ng_3)năm [1421](/wiki/1421)— [Trận Bauge](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Bauge&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[31 tháng 7](/wiki/31_th%C3%A1ng_7)năm [1423](/wiki/1423)— [Trận Cravant](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Cravant&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[17 tháng 8](/wiki/17_th%C3%A1ng_8)năm [1424](/wiki/1424)— [Trận Vernuil](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Vernuil&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[6 tháng 3](/wiki/6_th%C3%A1ng_3)năm [1426](/wiki/1426)— [Trận St James](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_St_James&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[12 tháng 10](/wiki/12_th%C3%A1ng_10)năm [1428](/wiki/1428)–Ngày [8 tháng 5](/wiki/8_th%C3%A1ng_5)năm [1429](/wiki/1429)— [Vây hãm Orléans](/w/index.php?title=V%C3%A2y_h%C3%A3m_Orl%C3%A9ans&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[12 tháng 2](/wiki/12_th%C3%A1ng_2)năm 1429— [Trận Herrings](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Herrings&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[17 tháng 7](/wiki/17_th%C3%A1ng_7)năm 1429— [Trận Patay](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_Patay)
- Năm
[1435](/wiki/1435)— [Trận Gerbevoy](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Gerbevoy&action=edit&redlink=1)
- Năm 1435—Quân Pháp chiếm Paris
- Ngày
[15 tháng 4](/wiki/15_th%C3%A1ng_4)năm [1450](/wiki/1450)— [Trận Formigny](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Formigny&action=edit&redlink=1)
- Năm
[1451](/wiki/1451)— [Pháp xâm lược Gascony](/w/index.php?title=Ph%C3%A1p_x%C3%A2m_l%C6%B0%E1%BB%A3c_Gascony&action=edit&redlink=1)
- Ngày
[17 tháng 7](/wiki/17_th%C3%A1ng_7)năm [1453](/wiki/1453)— [Trận Castillon](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%ADn_Castillon&action=edit&redlink=1)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=13)]
## Tài liệu tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=14)]
### Tư liệu thứ cấp[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=15)] *The Anonimalle Chronicle, 1333-1381*. Edited by V.H. Galbraith. Manchester: Manchester University Press, 1927.
- Avesbury, Robert of.
*De gestis mirabilibus regis Edwardi Tertii*. Edited by Edward Maunde Thompson. London: Rolls Series, 1889. *Chronique de Jean le Bel*. Edited by Eugene Deprez and Jules Viard. Paris: Honore Champion, 1977.
- Dene, William of.
*Historia Roffensis*. British Library, London. *French Chronicle of London*. Edited by G.J. Aungier. Camden Series XXVIII, 1844.
- Froissart, Jean.
*Chronicles*. Edited and Translated by Geoffrey Brereton. London: Penguin Books, 1978. *Gesta Henrici Quinti: The Deeds of Henry V*. Translated by Frank Taylor and John S. Roshell. Oxford, UK: Clarendon Press, 1975. *Grandes chroniques de France*. Edited by Jules Viard. Paris: Société de l'histoire de France, 1920-53.
- Gray, Sir Thomas.
*Scalacronica*. Edited and Translated by Sir Herbert Maxwell. Edinburgh: Maclehose, 1907.
- Le Baker, Geoffrey.
*Chronicles*in *English Historical Documents*. Edited by David C Douglas. New York: Oxford University Press, 1969.
- Le Bel, Jean.
*Chronique de Jean le Bel*. Edited by Jules Viard and Eugène Déprez. Paris: Société de l'historie de France, 1904. *Register of Edward the Black prince, vol. 1*. London: His Majesty’s Stationary Office, 1930. *Rotuli Parliamentorum*. Edited by J. Strachey et al., 6 vols. London: 1767-83. *St. Omers Chronicle*. Bibliothèque Nationale, Paris, MS 693, fos. 248-279v. (Currenting being edited and translated into English by Clifford J. Rogers) *The Chronicles of Enguerrand de Monstrelet*. Translated by Thomas Johnes. London, 1840.
- Venette, Jean.
*The Chronicle of Jean de Venette*. Edited and Translated by Jean Birdsall. New York: Columbia University Press, 1953.
### Hợp tuyển của các tư liệu sơ cấp[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=16)] *Life and Campaigns of the Black Prince*. Edited and Translated by Richard Barber. Woodbridge: Boydell Press, 1997. *Original Letters Illustrative of English History*. Edited by Sir Henry Ellis, Third Series Vol. 1. London: S&J Bentley, 1846.
- The Battle of Agincourt: Sources and Interpretations. Edited by Anne Curry. Woodbridge: Boydell Press, 2000.
*The Wars of Edward III: Sources and Interpretations*. Edited and Translated by Clifford J. Rogers. Woodbridge: Boydell Press, 1999.
### Tư liệu thứ cấp[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=17)] [Allmand, Christopher](/w/index.php?title=Christopher_Allmand&action=edit&redlink=1), *The Hundred Years War: England and France at War, c.1300-c.1450*, Cambridge University Press, 1988, [ISBN 0-521-31923-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521319234) *Arms, Armies and Fortifications in the Hundred Years War*. Edited by Anne Curry and Michael Hughes. Woodbridge: Boydell Press, 1999.
- Barber, Richard.
*Edward, Prince of Wales and Aquitaine: A Biography of the Black Prince*. Woodbridge: Boydell Press, 2003.
- Barker, Juliet R.
*Agincourt: Henry V and the Battle that made England*. New York, NY: Little, Brown, and Co, 2006.
- Barnies, John.
*War in Medieval English Society: Social Values in the Hundred Years War 1337-99*. Ithaca: Cornell University Press, 1971.
- Bell, Adrian R.,
*War and the Soldier in the Fourteenth Century*, The Boydell Press, November 2004, [ISBN 1-84383-103-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1843831031) [Braudel, Fernand](/w/index.php?title=Fernand_Braudel&action=edit&redlink=1), *The Perspective of the World,*Vol III of *Civilization and Capitalism*1984 (in French 1979).
- Burne, Alfred Higgins.
*The Agincourt War: A Military History of the Latter Part of the Hundred Years’ War, from 1369 to 1453*. Westport, CN: Greenwood Press, 1976.
- Contamine, Philippe.
*La France au XIVe et XVe siècles Hommes, mentalities, guerre et paix*. London: Variorum Reprints, 1981.
- Coss, Peter.
*The Knight in Medieval England 1000-1400*. Dover, NH: Alan Sutton Publishing Inc., 1993.
- Crane, Susan.
*The Performance of Self: Ritual, Clothing, and Identity During the Hundred Years War*(2002) [excerpt and text search](http://www.amazon.com/dp/081221806X) [Curry, Anne](/w/index.php?title=Anne_Curry&action=edit&redlink=1), *The Hundred Years War*, Macmillan Press, (2nd ed. 2003)
- Curry, Anne.
*Agincourt: A New History*. Stroud, Gloucestershire, UK: Tempus, 2005.
- Duby, Georges.
*France in the Middle Ages 987-1460: From Hugh Capet to Joan of Arc.*Translated by Juliet Vale. Oxford: Blackwell Publishers Ltd., 1991.
- Dunnigan, James F., and Albert A. Nofi.
[, Online Book.](http://www.hyw.com/Books/History/1_help_c.htm) *Medieval Life & The Hundred Years War* *France in the Later Middle Ages 1200-1500*. Edited by David Potter. Oxford: Oxford University Press, 2003.
- Green, David.
*The Battle of Poitiers, 1356*(2002). [ISBN 0-7524-1989-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0752419897). *Inscribing the Hundred Years’ War in French and English Cultures*. Edited by Denise N. Bakes. Albany: State University of New York Press, 2000.
- Jones, Michael.
*Between France and England: Politics, Power and Society in Late Medieval Brittany*. Hampshire: Ashgate Publishing Ltd., 2003.
- Keegan, John.
*The Face of Battle*(1976), covers the battle of Agincourt, comparing it to modern battles
- Keen, M.H.
*The Laws of War in the Late Middle Ages*. London: Routledge & Paul Kegan Ltd., 1965.
- Knecht, Robert J.
*The Valois: Kings of France 1328-1589*. London: Hambledon and London, 2004.
- Lewis, P.S.
*Essays in Later Medieval French History*. London: The Hambledon Press, 1985.
- Lucas, Henry Stephen.
*The Low Countries and the Hundred Years’ War, 1326-1347*. Philadelphia: Porcupine Press, 1976.
- Neillands, Robin,
*The Hundred Years War*, Routledge, 2001, [ISBN 978-0-415-26131-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9780415261319)
- Nicolle, David, and Angus McBride.
*French Armies of the Hundred Years War: 1328-1429*(2000) Men-At-Arms Series, 337 [excerpt and text search](http://www.amazon.com/dp/1855327104)
- Perroy, Edouard,
*The Hundred Years War*, Capricorn Books, 1965.
- Reid, Peter.
*Medieval Warfare: Triumph and Domination in the Wars of the Middle Ages*. New York, NY: Carroll & Graf Publishers, 2007.
- Rogers, Clifford J. "The Military Revolutions of the Hundred Years War,"
*The Journal of Military History*57 (1993): 241-78. in [Project Muse](/w/index.php?title=Project_Muse&action=edit&redlink=1)
- Rogers, Clifford J.
*War Cruel and Sharp: English Strategy under Edward III, 1327-1360*. Woodbridge: Boydell Press, 2000.
- Ross, Charles,
*The Wars of the Roses*, Thames and Hudson, 1976.
- Seward, Desmond,
*The Hundred Years War. The English in France 1337–1453*, Penguin Books, 1999, [ISBN 0-14-028361-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0140283617) [excerpt and text search](http://www.amazon.com/dp/0140283617) *Society at War: The Experience of England and France During the Hundred Years War*. Edited by C.T. Allmand. Edinburgh: Oliver and Boyd, 1973. *Soldiers, Nobles, and Gentlemen: Essays in Honour of Maurice Keen*. Edited by Peter Coss and Christopher Tyerman. Woodbridge: Boydell Press, 2009.
- Stone, John. "Technology, Society, and the Infantry Revolution of the Fourteenth Century,"
*The Journal of Military History*68.2 (2004) 361-380 in [Project Muse](/w/index.php?title=Project_Muse&action=edit&redlink=1)
- Sumption, Jonathan,
*The Hundred Years War I: Trial by Battle*, University of Pennsylvania Press, September 1999, [ISBN 0-8122-1655-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0812216555)
- Sumption, Jonathan,
*The Hundred Years War II: Trial by Fire*, University of Pennsylvania Press, October 2001, [ISBN 0-8122-1801-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0812218019) *The Age of Edward III*. Edited by J.S. Bothwell. York: York Medieval Press, 2001. *The Battle of Crecy 1346*. Edited by Andrew Ayton and Sir Philip Preston. Woodbridge: Boydell Press, 2007. *The Hundred Years War*. Edited by Kenneth Fowler. London: The Macmillan Press Ltd., 1971.
- Vale, Malcolm.
*The Angevin Legacy and the Hundred Years War, 1250-1340*. Oxford: Basil Blackwell Ltd., 1990.
- Villalon, L. J. Andrew, and Donald J. Kagay, eds.
*The Hundred Years War: A Wider Focus*(2005) [online edition](http://www.questia.com/read/109300836); also [excerpt and text search](http://www.amazon.com/dp/9004139699)
- Wagner, John A.,
*Encyclopedia of the Hundred Years War*, Westport, CT: Greenwood Publishing Group, August 2006. [ISBN 0-313-32736-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/031332736X) *War, Government and Power in Late Medieval France*. Edited by Christopher Allmand. Liverpool: Liverpool University Press, 2000.
- Waugh, Scott L.
*England in the reign of Edward III*. Cambridge: Cambridge University Press, 1991.
- Wright, Nicholas.
*Knights and Peasants: The Hundred Years War in the French Countryside*. Woodbridge: Boydell Press, 1998.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=18)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&veaction=edit&vesection=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_Tr%C4%83m_N%C4%83m&action=edit§ion=19)]
|
|![]()
[Chiến tranh Trăm Năm](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hundred_Years%27_War?uselang=vi) [England Hundred Years War Chronology World History Database](http://badley.info/history/Hundred-Years-War-England.general.html) [France Hundred Years War Chronology World History Database](http://badley.info/history/Hundred-Years-War-France.general.html) [Timeline of the Hundred Years War](http://www.maisonstclaire.org/timeline/timeline.html) [The Hundred Years' War information and game](http://www.hyw.com) [Jeanne d'Arc. Online University research project.](http://www.jeanne-darc.dk/) [The Hundred Years War and the History of Navarre](http://www.lebrelblanco.com/15.htm) [Jean Froissart](/w/index.php?title=Jean_Froissart&action=edit&redlink=1), ["On The Hundred Years War (1337-1453)"](http://www.fordham.edu/halsall/source/froissart1.html)from the [Internet Medieval Sourcebook](/w/index.php?title=Internet_Medieval_Sourcebook&action=edit&redlink=1) [The Hundred Years' War (1336-1565) by Dr. Lynn H. Nelson](http://www.vlib.us/medieval/lectures/hundred_years_war.html), University of Kansas Emeritus
|
|
Chiến tranh Trăm Năm · |Hiện đại
||Xem thêm
|

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Neuville-Ferrières
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [49°42′44″B 1°27′31″Đ / 49,7122222222°B 1,45861111111°Đ](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Neuville-Ferri%C3%A8res¶ms=49.7122222222_N_1.45861111111_E_region:FR_type:city(605))
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Upper Normandy](/wiki/Upper_Normandy) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Seine-Maritime](/wiki/Seine-Maritime) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Dieppe](/wiki/Dieppe_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001–2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99)
(bình quân 100 m/330 ft)
1 2(5,03 sq mi) [Nhân khẩu](/wiki/Nh%C3%A2n_kh%E1%BA%A9u_Ph%C3%A1p) 2 [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) 2(120 /sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [76465](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=76465-COM)/ [76270](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) 1Dữ liệu địa chính Pháp loại trừ các hồ và ao lớn hơn 1 km² (0.386 dặm vuông hoặc 247 [acre](/wiki/Acre)) cũng như các cửa sông. 2 *Dân số không tính hai lần*: cư dân của nhiều xã (ví dụ, các sinh viên và quân nhân) chỉ tính một lần. **Neuville-Ferrières** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) thuộc [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Seine-Maritime](/wiki/Seine-Maritime) trong [vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Haute-Normandie](/wiki/Haute-Normandie) miền bắc nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Neuville-Ferri%C3%A8res&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Neuville-Ferri%C3%A8res&action=edit§ion=1)]
|1962||1968||1975||1982||1990||1999||2006|
|490||510||459||536||544||580||605|
|Từ năm 1962: Dân số không tính trùng|
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Neuville-Ferri%C3%A8res&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Neuville-Ferri%C3%A8res&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Neuville-Ferri%C3%A8res&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Neuville-Ferri%C3%A8res&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Neuville-Ferri%C3%A8res&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Neuville-Ferri%C3%A8res&action=edit§ion=4)] [Neuville-Ferrières on the Quid website](http://www.quid.fr/communes.html?mode=detail&id=16655&req=Neuville-Ferrières) **(tiếng Pháp)**

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1053 miss (0), cp1066 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=31-Aug-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Fri, 02 Oct 2015 00:00:00 GMT


markdown:
# Nhạc dạo đầu
[Overture](/w/index.php?title=Overture&redirect=no)) **Nhạc dạo đầu** ( [tiếng Pháp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Ph%C3%A1p): *Ouverture*) là phần âm nhạc được các [dàn nhạc giao hưởng](/wiki/D%C3%A0n_nh%E1%BA%A1c_giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng) chơi ở đoạn mở đầu của một [vở Opera](/wiki/Opera) hay [Ba lê](/wiki/M%C3%BAa_Ba_L%C3%AA). Bằng cách này nó giới thiệu cho thính giả biến diễn biến sắp tới của tác phẩm. Từ *ouverture* trong tiếng Pháp có nghĩa là "mở" bởi vì nó "mở" đầu một chương trình.
Nhiều đoạn nhạc dạo đầu trong
[thế kỷ 18](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_18) đơn giản chỉ là [nhạc nền](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_n%E1%BB%81n) để thu hút sự chú ý của thính giả. Một số [nhà soạn nhạc](/wiki/Nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c) như [Gioacchino Rossini](/wiki/Gioachino_Rossini) đã sử dụng cùng một đoạn nhạc dạo đầu cho hai vở kịch liên tiếp của mình, hoặc chỉ thay đổi tiết tấu của nó. Các nhạc công như [Christoph Willibald Gluck](/wiki/Christoph_Willibald_Gluck) và sau đó là [Richard Wagner](/wiki/Richard_Wagner) đã rất cẩn thận để thực hiện một đoạn nhạc dạo đầu gây ấn tượng mạnh với người xem. Wagner gọi bản nhạc dạo của ông là "Vorspiel". Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà soạn nhạc đều viết nhạc dạo cho vở kịch của họ. [Giuseppe Verdi](/wiki/Giuseppe_Verdi) và [Giacomo Puccini](/wiki/Giacomo_Puccini) thường đi thẳng vào những tình tiết của vở kịch hoặc phần mở đầu của họ rất ngắn.
Trong
[thế kỷ 19](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_19), các nhà soạn nhạc [lãng mạn](/wiki/L%C3%A3ng_m%E1%BA%A1n) đã thực hiện các buổi hòa nhạc dành riêng cho nhạc dạo đầu. Những nhạc phẩm này không dành cho Opera hay Ba lê, chúng chỉ được nghe trong buổi hòa nhạc. Đôi khi, những nhạc phẩm này chiếm nhiều thời gian hơn một khúc nhạc dạo đầu bình thường (thường chỉ mất một vài phút), do đó chúng được gọi là [giao hưởng thơ](/w/index.php?title=Giao_h%C6%B0%E1%BB%9Fng_th%C6%A1&action=edit&redlink=1).
## Thư mục[
[sửa](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%A1c_d%E1%BA%A1o_%C4%91%E1%BA%A7u&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%A1c_d%E1%BA%A1o_%C4%91%E1%BA%A7u&action=edit§ion=1)]
- Anon. 1957. "
[Music: Op. I for Vacuum Cleaners](http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,824825,00.html)" *Time*(April 22).
- Burton-Page, Piers. [n.d.] "
[Malcolm Arnold:](http://www.chesternovello.com/Default.aspx?TabId=2432&State_3041=2&workId_3041=7041)". Chester-Novello publisher’s website. (Accessed ngày 6 tháng 11 năm 2009) *A Grand, Grand Overture*, Programme Note
- Fisher, Stephen C. 2001. "Italian Overture."
*The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, second edition, edited by [Stanley Sadie](/w/index.php?title=Stanley_Sadie&action=edit&redlink=1)and [John Tyrrell](/w/index.php?title=John_Tyrrell_(professor_of_music)&action=edit&redlink=1). London: Macmillan Publishers.
- Larue, Jan. 2001. "Sinfonia 2: After 1700".
*The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, second edition, edited by [Stanley Sadie](/w/index.php?title=Stanley_Sadie&action=edit&redlink=1)and [John Tyrrell](/w/index.php?title=John_Tyrrell_(professor_of_music)&action=edit&redlink=1). London: Macmillan Publishers.
- Maycock, Robert. 2009. "
[What's On/Programme Notes, Malcolm Arnold (1921–2006),](http://www.bbc.co.uk/proms/2009/whatson/notes/p76_arnold.shtml)" *A Grand, Grand Overture*, Op. 57 (1956) [BBC](/wiki/BBC) [Proms](/w/index.php?title=Proms&action=edit&redlink=1)programme, Prom 76: Last Night of the Proms (Saturday 12 September).
- Temperley, Nicholas. 2001. "Overture".
*The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, second edition, edited by [Stanley Sadie](/w/index.php?title=Stanley_Sadie&action=edit&redlink=1)and [John Tyrrell](/w/index.php?title=John_Tyrrell_(professor_of_music)&action=edit&redlink=1). London: Macmillan Publishers.
- Waterman, George Gow, and James R. Anthony. 2001. "French Overture".
*The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, second edition, edited by [Stanley Sadie](/w/index.php?title=Stanley_Sadie&action=edit&redlink=1)and [John Tyrrell](/w/index.php?title=John_Tyrrell_(professor_of_music)&action=edit&redlink=1). London: Macmillan Publishers.

X-Cache: cp1065 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Teide
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Teide** là một ngọn [núi lửa](/wiki/N%C3%BAi_l%E1%BB%ADa) nằm trên đảo [Tenerife](/wiki/Tenerife) ( [Quần đảo Canaria](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Canaria), [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha)). Là ngọn núi cao nhất của Tây Ban Nha tại 3.718 mét. Đó cũng là núi lửa lớn thứ ba trên thế giới từ cơ sở của nó. Nằm bên trong các Parque Nacional del Teide ( [Di sản thế giới](/wiki/Di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi)).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Teide&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Teide&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Teide&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Teide&action=edit§ion=2)] [Parque Nacional del Teide en la Página Web Oficial de Turismo de Tenerife](http://webtenerife.com/Destinos-y-lugares/Parque-nacional-del-Teide/?Lang=es) [P.N. del Teide, Red de Parques Nacionales, Ministerio de Medio Ambiente](http://reddeparquesnacionales.mma.es/parques/teide/index.htm) [El Teide, Patrimonio de la Humanidad](http://www.lavanguardia.es/premium/publica/publica?COMPID=51368057564&ID_PAGINA=22088&ID_FORMATO=9&turbourl=false) [Análisis etimológico del vocablo Tenerife](http://www.ygnazr.com/tenerife.htm)
|
|![]()

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Tháng bảy
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Tháng 7](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_7&redirect=no)) **Tháng bảy** là tháng thứ bảy theo [lịch Gregorius](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregorius), có 31 ngày.
|
|[1](/wiki/1_th%C3%A1ng_7) [2](/wiki/2_th%C3%A1ng_7) [3](/wiki/3_th%C3%A1ng_7) [4](/wiki/4_th%C3%A1ng_7) [5](/wiki/5_th%C3%A1ng_7) [6](/wiki/6_th%C3%A1ng_7) [7](/wiki/7_th%C3%A1ng_7) [8](/wiki/8_th%C3%A1ng_7) [9](/wiki/9_th%C3%A1ng_7) [10](/wiki/10_th%C3%A1ng_7) [11](/wiki/11_th%C3%A1ng_7) [12](/wiki/12_th%C3%A1ng_7) [13](/wiki/13_th%C3%A1ng_7) [14](/wiki/14_th%C3%A1ng_7) [15](/wiki/15_th%C3%A1ng_7) [16](/wiki/16_th%C3%A1ng_7) [17](/wiki/17_th%C3%A1ng_7) [18](/wiki/18_th%C3%A1ng_7) [19](/wiki/19_th%C3%A1ng_7) [20](/wiki/20_th%C3%A1ng_7) [21](/wiki/21_th%C3%A1ng_7) [22](/wiki/22_th%C3%A1ng_7) [23](/wiki/23_th%C3%A1ng_7) [24](/wiki/24_th%C3%A1ng_7) [25](/wiki/25_th%C3%A1ng_7) [26](/wiki/26_th%C3%A1ng_7) [27](/wiki/27_th%C3%A1ng_7) [28](/wiki/28_th%C3%A1ng_7) [29](/wiki/29_th%C3%A1ng_7) [30](/wiki/30_th%C3%A1ng_7) [31](/wiki/31_th%C3%A1ng_7)
## Những sự kiện trong tháng 7[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y&action=edit§ion=1)]
- Thứ bảy đầu tháng là Ngày Quốc tế Hợp tác (
*International Day of Cooperatives*) [4 tháng 7](/wiki/4_th%C3%A1ng_7)là Ngày lễ độc lập của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [11 tháng 7](/wiki/11_th%C3%A1ng_7)là Ngày Dân số Thế giới ( *World Population Day*) [14 tháng 7](/wiki/14_th%C3%A1ng_7)là ngày Quốc khánh nước Cộng hòa Pháp [27 tháng 7](/wiki/27_th%C3%A1ng_7)là [Ngày Thương binh Liệt sĩ Việt Nam](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_Th%C6%B0%C6%A1ng_binh_Li%E1%BB%87t_s%C4%A9_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1) [28 tháng 7](/wiki/28_th%C3%A1ng_7)là [Ngày thành lập Công Đoàn Việt Nam](/w/index.php?title=Ng%C3%A0y_th%C3%A0nh_l%E1%BA%ADp_C%C3%B4ng_%C4%90o%C3%A0n_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit&redlink=1)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y&action=edit§ion=2)] [Những ngày kỷ niệm](/wiki/Ng%C3%A0y_l%E1%BB%85_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)
- Ngày
[1](/wiki/1_th%C3%A1ng_7) [2](/wiki/2_th%C3%A1ng_7) [3](/wiki/3_th%C3%A1ng_7) [4](/wiki/4_th%C3%A1ng_7) [5](/wiki/5_th%C3%A1ng_7) [6](/wiki/6_th%C3%A1ng_7) [7](/wiki/7_th%C3%A1ng_7) [8](/wiki/8_th%C3%A1ng_7) [9](/wiki/9_th%C3%A1ng_7) [10](/wiki/10_th%C3%A1ng_7) [11](/wiki/11_th%C3%A1ng_7) [12](/wiki/12_th%C3%A1ng_7) [13](/wiki/13_th%C3%A1ng_7) [14](/wiki/14_th%C3%A1ng_7) [15](/wiki/15_th%C3%A1ng_7) [16](/wiki/16_th%C3%A1ng_7) [17](/wiki/17_th%C3%A1ng_7) [18](/wiki/18_th%C3%A1ng_7) [19](/wiki/19_th%C3%A1ng_7) [20](/wiki/20_th%C3%A1ng_7) [21](/wiki/21_th%C3%A1ng_7) [22](/wiki/22_th%C3%A1ng_7) [23](/wiki/23_th%C3%A1ng_7) [24](/wiki/24_th%C3%A1ng_7) [25](/wiki/25_th%C3%A1ng_7) [26](/wiki/26_th%C3%A1ng_7) [27](/wiki/27_th%C3%A1ng_7) [28](/wiki/28_th%C3%A1ng_7) [29](/wiki/29_th%C3%A1ng_7) [30](/wiki/30_th%C3%A1ng_7) [31](/wiki/31_th%C3%A1ng_7)tháng 7
Các
[tháng trong năm](/wiki/Th%C3%A1ng)(dương lịch) [tháng một](/wiki/Th%C3%A1ng_m%E1%BB%99t) | [tháng hai](/wiki/Th%C3%A1ng_hai) | [tháng ba](/wiki/Th%C3%A1ng_ba) | [tháng tư](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C6%B0) | [tháng năm](/wiki/Th%C3%A1ng_n%C4%83m) | [tháng sáu](/wiki/Th%C3%A1ng_s%C3%A1u) | **tháng bảy** | [tháng tám](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m) | [tháng chín](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn) | [tháng mười](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di) | [tháng mười một](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_m%E1%BB%99t) | [tháng mười hai](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai)
|
|![]()

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Thuật ngữ tiếng Ý trong âm nhạc
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
[Nhạc cổ điển](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n) *Các nhà soạn nhạc* [A](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_A&action=edit&redlink=1)- [B](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_B&action=edit&redlink=1)- [C](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_C&action=edit&redlink=1)- [D](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_D&action=edit&redlink=1)- [E](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_E&action=edit&redlink=1)- [F](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_F&action=edit&redlink=1)- [G](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_G&action=edit&redlink=1)- [H](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_H&action=edit&redlink=1)- [I](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_I&action=edit&redlink=1)- [J](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_J&action=edit&redlink=1)- [K](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_K&action=edit&redlink=1)- [L](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_L&action=edit&redlink=1)- [M](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_M&action=edit&redlink=1)- [N](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_N&action=edit&redlink=1) [O](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_O&action=edit&redlink=1)- [P](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_P&action=edit&redlink=1)- [Q](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_Q&action=edit&redlink=1)- [R](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_R&action=edit&redlink=1)- [S](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_S&action=edit&redlink=1)- [T](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_T&action=edit&redlink=1)- [UV](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_UV&action=edit&redlink=1)- [W](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_W&action=edit&redlink=1)- [XYZ](/w/index.php?title=C%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_XYZ&action=edit&redlink=1)- [Tất cả](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_nh%C3%A0_so%E1%BA%A1n_nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n) *Các giai đoạn chính* [Trung cổ](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Trung_c%E1%BB%95)- [Phục hưng](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Ph%E1%BB%A5c_H%C6%B0ng) [Barốc](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_Baroque)- [Cổ điển](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_C%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)- [Lãng mạn](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_th%E1%BB%9Di_k%E1%BB%B3_L%C3%A3ng_m%E1%BA%A1n) [Thế kỷ 20](/w/index.php?title=%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n_th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20&action=edit&redlink=1)- [Đương đại (2001–nay)](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BA%A1i) *Các thể loại âm nhạc* [Khí nhạc](/w/index.php?title=Kh%C3%AD_nh%E1%BA%A1c_(c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)&action=edit&redlink=1)- [Thanh nhạc](/w/index.php?title=Thanh_nh%E1%BA%A1c_(c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)&action=edit&redlink=1)- [Nhạc tôn giáo](/w/index.php?title=Nh%E1%BA%A1c_t%C3%B4n_gi%C3%A1o_(c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)&action=edit&redlink=1) *Nhạc cụ* [Bộ gỗ](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_b%E1%BB%99_g%E1%BB%97_(nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)&action=edit&redlink=1)- [Bộ phím](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_b%E1%BB%99_ph%C3%ADm_(nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)&action=edit&redlink=1)- [Bộ dây](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_b%E1%BB%99_d%C3%A2y_(nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)&action=edit&redlink=1) [Bộ đồng](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_b%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%93ng_(nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)&action=edit&redlink=1)- [Bộ gõ](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_b%E1%BB%99_g%C3%B5_(nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)&action=edit&redlink=1)- [Giọng](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%8Dng_(nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)&action=edit&redlink=1) *Người diễn xuất* [Các hình thức và đoàn nhóm](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_h%C3%ACnh_th%E1%BB%A9c_v%C3%A0_nh%C3%B3m_nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) [Các nhạc công](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_nh%E1%BA%A1c_c%C3%B4ng_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) [Các ca sỹ](/w/index.php?title=Ca_s%E1%BB%B9_(nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n)&action=edit&redlink=1) [Các nhạc trưởng](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng) *Các tác phẩm âm nhạc* [Các tác phẩm cổ điển](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%A1c_ph%E1%BA%A9m_nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%95_%C4%91i%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1) *Lý thuyết / Thuật ngữ* [Từ vựng](/w/index.php?title=T%E1%BB%AB_v%E1%BB%B1ng_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1)- [Thể nhạc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_nh%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1) **Thuật ngữ tiếng Ý**- [Xướng âm](/w/index.php?title=X%C6%B0%E1%BB%9Bng_%C3%A2m&action=edit&redlink=1)
Không có gì đáng ngạc nhiên khi có rất nhiều
**thuật ngữ tiếng Ý trong âm nhạc** vì [Ý](/wiki/%C3%9D)đã từng đóng một vai trò quan trọng trong việc phát triển của [âm nhạc](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c)ở [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u)ngay từ [thời kỳ Phục hưng](/wiki/Ph%E1%BB%A5c_H%C6%B0ng), đặc biệt trong suốt [thời kỳ Barốc](/w/index.php?title=%C3%82m_nh%E1%BA%A1c_ph%C6%B0%C6%A1ng_T%C3%A2y_Baroque&action=edit&redlink=1). Trong thời kỳ đó các nhạc sỹ [người Ý](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C3%9D)đã thống trị gần như toàn bộ đời sống âm nhạc của [lục địa](/wiki/L%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba)này. Và chính từ giai đoạn này mà vô vàn thuật ngữ đã xuất hiện và được sử dụng rộng rãi. (Xem thêm [bản nhạc bướm](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_nh%E1%BA%A1c_b%C6%B0%E1%BB%9Bm&action=edit&redlink=1).)
Dưới đây là danh sách một số các thuật ngữ được sử dụng:
## Mục lục
## Thể nhạc[
[sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=1)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
|* |
|như trong nhà thờ nhỏ |Hát không có nhạc cụ đi kèm|
|
||
|không khí |Bài hát có kèm nhạc cụ, đặc biệt trong một
|opera
|
||
|không khí nhỏ |Một bài
|aria ngắn
|
||
|nhảy được |Một bài hát theo nhịp nhảy|
|
||
|trận đánh |Một khúc nhạc gợi không khí một trận đánh|
|
||
|từ Bergamo |Một điệu nhảy của dân vùng
|[Burletta](/w/index.php?title=Burletta&action=edit&redlink=1) *một trò đùa nhỏ* *opera*khôi hài nhẹ [Cadenza](/w/index.php?title=Cadenza&action=edit&redlink=1) *đang rơi* [Capriccio](/w/index.php?title=Capriccio&action=edit&redlink=1) *đồng bóng* [Coda](/w/index.php?title=Coda&action=edit&redlink=1) *đuôi* [Concerto](/wiki/Concerto) *sự hoà hợp* [Concertino](/w/index.php?title=Concertino&action=edit&redlink=1) *sự hoà hợp nhỏ* *concerto*ngắn; nhạc cụ độc tấu trong một bản *concerto* [Concerto grosso](/wiki/Concerto_grosso) *sự hoà hợp lớn* *concerto*, với một nhóm các nhạc cụ độc tấu [Libretto](/w/index.php?title=Libretto&action=edit&redlink=1) *quyển sách nhỏ* *opera*hay nhạc [Opera](/wiki/Opera) *tác phẩm* [Opera buffa](/w/index.php?title=Opera_buffa&action=edit&redlink=1) *opera khôi hài* *opera*khôi hài [Opera seria](/wiki/Opera_seria) *opera nghiêm túc* *opera*với chủ đề nghiêm túc, thường là cổ điển [Sonata](/wiki/Sonata) *kêu vang* [thể sônát](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_s%C3%B4n%C3%A1t&action=edit&redlink=1)cho một hay hai nhạc cụ [Intermezzo](/w/index.php?title=Intermezzo&action=edit&redlink=1) *lúc ngưng, nghỉ giữa hai đoạn*
[Nhạc cụ](/wiki/Nh%E1%BA%A1c_c%E1%BB%A5)[ [sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=2)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
||
|êm ái (ầm ĩ) |Một loại nhạc cụ có bàn phím|
|
||
|viola, gốc vitulari "hãy vui lên" |Một loại nhạc cụ có dây với kích thước trung bình|
|
||
|violone nhỏ ( violone nghĩa là "viola lớn") |Một loại nhạc cụ có dây lớn|
|
||
|viola chân |Một loại nhạc cụ có dây, khi sử dụng được kẹp giữa hai chân, còn gọi là
|viol
|
||
|viola tay |Một loại nhạc cụ có dây được giữ bằng tay, như
|violin hay viola
|
||
|viola tình yêu |Một loại
|viol tenor không có phím
|
||
|ống |Một loại kèn đồng lớn|
|
||
|nhỏ |Một loại sáo gỗ nhỏ|
|
||
|trống |Một loại trống lớn|
|
||
|sừng nhỏ |Một loại sáo gỗ cổ|
|
||
|chuông |Một loại
|
còn gọi là "chuông"
campane [Orchestra](/w/index.php?title=Orchestra&action=edit&redlink=1) *orchestra*, [tiếng Hy Lạp](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hy_L%E1%BA%A1p): *orkesthai*"điệu nhảy"
## Giọng[
[sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=3)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
||
|trên |Giọng nữ cao|
|
||
|soprano trung |Giọng giữa
|soprano và alto, giọng nữ trung
|
||
|cao (?!) |Giọng cao thứ nhì; giọng nữ trầm|
|
||
|ngược lại cao |Tương đương với giọng
|alto
|
||
|nam cao |Giọng nam cao|
|
||
|nam trung |Giọng nam trung|
|
||
|thấp |Hay
|bass, giọng nam trầm
|
||
|thấp và sâu |Giọng cực trầm|
|
||
|thiến |Một ca sĩ nam bị
|soprano.
(Bây giờ do nữ ca sĩ, hoặc nam ca sĩ
cổ truyền, hoặc hát) [Countertenor](/wiki/Countertenor) *phản nam cao*
(Âm vực tương đương với giọng Alto/Contralto)
[Độ nhanh](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99_nhanh&action=edit&redlink=1)[ [sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=4)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
||
|thời gian |Tốc độ của một đoạn nhạc|
|
||
|rộng |Chậm và trang nghiêm|
|
||
|hơi rộng |Nhanh hơn
|largo
|
||
|chậm |Chậm|
|
||
|rất chậm |Rất chậm|
|
||Nghiêm trang|
|
||ad agio,
|thoải mái |Thong thả|
|
||
|adagio nhỏ |Nhanh hơn
|adagio; hoặc để chỉ tác phẩm adagio ngắn
|
||
|đang đi |Thư thái, không vội|
|
||Gần như thư thái|
|
||Kiềm lại, hãm lại|
|
||
|thoải mái |Theo tốc độ vừa phải|
|
||
|vừa phải |Theo tốc độ vừa phải, nhanh hơn
|comodo
|
||
|hơi vui tươi |Hơi chậm hơn
|allegro
|
||
|vui tươi, sống động |Tương đối nhanh|
|
||Sôi nổi|
|
||Sôi nổi, sống động|
|
||Rất sôi nổi, rất sống động|
|
||Mau, nhanh|
|
||
|mau |Rất nhanh|
|
||
|rất mau |Rất
|rất nhanh
|
||
|đang tăng tốc |Đang tăng tốc|
|
||
|đang vội |Đang tăng tốc|
|
||
|có đi kèm |Đệm theo một ca sĩ độc tấu, người này có thể tăng hay giảm tốc tùy thích|
|
| hay |
|tuỳ ý thích |Tuỳ theo ý thích của diễn viên|
|
||Chậm dần|
|
||Chậm lại|
|
||Kìm lại|
|
||Siết chặt|
|
||Tùy ý|
|
||Dần dần|
|
||Bớt nhanh|
|
||Nhanh hơn|
|
||Quay lại tốc độ đầu|
|
||Trở lại tốc độ cũ|
|
||Nhịp hành khúc|
## Âm lượng[
[sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=5)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
||
|thì thầm |Giảm dần (tốc độ và âm lượng)|
|
||
|trở nên mạnh hơn |Chơi càng lúc càng lớn|
|
||
|trở nên yếu hơn |Chơi càng lúc càng nhỏ (ngược lại của
|crescendo)
|
||
|lịm tắt |Êm dịu hơn|
|
||
|khoẻ |To|
|
||
|cực khoẻ |Thật to|
|
||
|khoẻ vừa |To vừa phải|
|
||
|mềm mại |Nhẹ|
|
||
|thật mềm mại |Rất nhẹ|
|
||
|mềm mại vừa |Nhẹ vừa phải|
## Cảm xúc[
[sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=6)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
||
|có cảm giác |Âu yếm|
|
||
|có sự say mê |Say đắm|
|
||
|có linh hồn |Hăng hái, nồng nhiệt|
|
||
|hát được |Trong một điệu khuyến khích mọi người hát|
|
||
|ngọt |Mềm mại, dịu dàng|
|
||
|nhúc nhích |Nhanh và sôi nổi|
|
||
|hoạt bát |Hoạt bát|
|
||
|sống sượng, thiếu kín đáo |Sống sượng|
|
||
|có tình yêu |Trữ tình|
|
||
|có lửa |Với một thái độ quyết liệt|
|
||Than vãn|
|
||Ai oán|
|
||
|uy nghi |Trang nghiêm, hùng vĩ|
|
||Buồn bã|
|
||Nặng nề, chậm chạp|
|
||Bình tĩnh|
|
||Đùa giỡn|
|
||Dễ cảm, đa cảm|
|
||Đầy tình cảm, phấn khởi|
|
||Ồn ào, dữ dội|
|
||Dịu dàng|
|
||Bình tĩnh|
|
||
|sống động |Sôi nổi và sống động|
## Diễn xuất âm nhạc nói chung[
[sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=7)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
||
|rất |Dùng với các thuật ngữ khác, như
|molto allegro - rất nhanh
|
||
|thật |Dùng với các thuật ngữ khác, như
|allegro assai - thật nhanh
|
||
|một tí, một chút |Dùng với các thuật ngữ khác, như
|poco diminuendo - nhỏ xuống một chút
|
||
|một tí lại một tí |Từng tí một, thay đổi từ từ|
|
||
|nhưng không quá |Dùng với các thuật ngữ khác, như
|allegro ma non troppo - nhanh nhưng không quá nhanh
## Chuyển hướng[
[sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=8)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
||
|tấn công |Tiến hành sang đoạn nhạc sau mà không nghỉ|
|
||
|thay đổi |Bất kỳ một thay đổi nào, như đổi sang một nhạc cụ mới|
## Kỹ thuật[
[sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=9)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
||
|màu sắc |Một sự hoa mỹ cầu kỳ của một đoạn hát|
|
||
|rất cao |Rất cao|
|
||
|tựa như harp |Một hợp âm với những nốt được chơi liên tiếp, thay vì cùng một lúc|
|
||
|nghiến đạp |Một nốt chấm dứt thật nhanh|
|
||
|nghiêng |Ấn âm, nốt đi trước nhấn và buông vào nốt đi sau và lấy vào giá trị thời gian của nốt đi sau.|
|
||
|miệng ngậm |Ngâm không lời trong cổ họng|
|
||
|đóng |Kèn phải được che bằng tay|
|
||
|dùng gỗ |Phải được gõ bằng sống cây vĩ thay vì kéo vĩ bình thường|
|
||
|gẩy |Phải được gẩy bằng tay thay vì kéo vĩ bình thường|
|
||
|dùng dây |Bãi bỏ
|col legno hay pizzicato, dùng vĩ kéo bình thường trở lại
|
||
|bass liên tục |Phải đệm
|bass liên tục hoặc bè trầm kéo dài làm táhnh âm nền
|
||
|che |Trống phải được che bằng vải (để giảm độ vang)|
|
||
|một sợi |Dùng pedal cho piano (dể dời dàn búa gõ sao cho chỉ đánh vào một sợi dây đàn)|
|
||
|hai sợi |Dùng pedal cho piano. Xem
|**hay** [Tre corde](/w/index.php?title=Tre_corde&action=edit&redlink=1) [tutte le corde](/w/index.php?title=Tutte_le_corde&action=edit&redlink=1) *ba sợi*hay *tất cả sợi* *una corda*(bỏ chân ra khỏi pedal dời để dàn búa gõ đủ ba dây ở những mỗi nốt cao của piano) [Tutti](/w/index.php?title=Tutti&action=edit&redlink=1) *tất cả* [Scordatura](/w/index.php?title=Scordatura&action=edit&redlink=1) *làm cho không ăn khớp* *violon*hay *ghita*
## Vai hát[
[sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=10)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
||
|đệ nhất mệnh phụ |Vai nữ chính|
|
||con primario,
|cùng với người chính |Một vai phụ -
|comprimario nếu là đàn ông, comprimaria nếu là đàn bà
## Đánh giá[
[sửa](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Thu%E1%BA%ADt_ng%E1%BB%AF_ti%E1%BA%BFng_%C3%9D_trong_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c&action=edit§ion=11)]
|
|Thuật ngữ tiếng Ý |
|Dịch sát |
|Định nghĩa
|
||
|giọng hay |Bất cứ lối hát thẩm mỹ nào, nhất là lối thịnh hành trong
|opera Ý của
|
||
|khéo |Một trình diễn (nhạc hay hát) thật xuất sắc|
|
||
|Khéo quá! |Tiếng kêu để khen cho một nam diễn viên; nếu nhiều hơn một, dùng
|bravi.
Cho một nữ diễn viên, dùng
brava; nếu nhiều hơn một, dùng brave

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1066 frontend miss (0)


markdown:
# Tresbœuf
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|
|Hành chính|
|
| ![ Quốc kỳ Pháp](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
![ Quốc kỳ Pháp](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Flag_of_France.svg/18px-Flag_of_France.svg.png)
[Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p) [Vùng](/wiki/V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Brittany](/wiki/Brittany) [Tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Ille-et-Vilaine](/wiki/Ille-et-Vilaine) [Quận](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Redon](/wiki/Redon_(qu%E1%BA%ADn)) [Tổng](/wiki/T%E1%BB%95ng_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p) [Liên xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p#Li.C3.AAn_x.C3.A3) [Xã (thị) trưởng](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng)
(2001-2008)
[Độ cao](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) 1 2(9,78 sq mi) [INSEE](/wiki/M%C3%A3_INSEE)/Mã bưu chính [35343](http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&codeZone=35343-COM)/ [35320](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1) **Tresbœuf** ( [tiếng Breton](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Breton): *Trevo*) là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_t%E1%BB%89nh_Ille-et-Vilaine) của [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Ph%C3%A1p)) [Ille-et-Vilaine](/wiki/Ille-et-Vilaine), thuộc vùng [Bretagne](/wiki/Bretagne), miền tây bắc nước [Pháp](/wiki/Ph%C3%A1p).
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=Tresb%C5%93uf&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tresb%C5%93uf&action=edit§ion=1)]
Người dân ở Tresbœuf được gọi là
*Tresbourgeois*.
|
|[1968](/wiki/1968) [1975](/wiki/1975) [1982](/wiki/1982) [1990](/wiki/1990) [1999](/wiki/1999)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tresb%C5%93uf&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tresb%C5%93uf&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tresb%C5%93uf&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tresb%C5%93uf&action=edit§ion=3)] [Mayors of Ille-et-Vilaine Association](http://www.amf35.asso.fr) **(tiếng Pháp)**; [INSEE](http://www.insee.fr/en/recensement/page_accueil_rp.htm) **(tiếng Anh)**; [IGN](http://www.ign.fr/rubrique.asp?rbr_id=1&lng_id=EN) **(tiếng Anh)**
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tresb%C5%93uf&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tresb%C5%93uf&action=edit§ion=4)] [French Ministry of Culture list for Tresbœuf](http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_98=INSEE&VALUE_98=35343) **(tiếng Pháp)**


markdown:
# Cước vinaphone trả sau
[Các gói cước VIP của Vinaphone (trả sau)](cuoc-vinaphone-tra-sau/2015/cac-goi-cuoc-vip-cua-vinaphone-tra-sau.html)
Các gói cước VIP của Vinaphone (trả sau) dành riêng cho khách hàng doanh nghiệp (thường xuyên sử dụng dịch vụ với thời lượng lớn). Đặc điểm: – Gói cước tích hợp 3 dịch vụ: thoại, tin nhắn, internet 3G (-VIP169) với giá cước ưu đãi. – Dành riêng cho thuê bao hòa mạng là…
[Gói cước trả sau Vinaphone cho cty Sun taxi Khánh Hòa](cuoc-vinaphone-tra-sau/2015/goi-cuoc-tra-sau-vinaphone-cho-cty-sun-taxi-khanh-hoa.html)
Gói cước trả sau Vinaphone cho cty Sun taxi Khánh Hòa được Vinaphone triển khai từ 01/08 đến 31/08/2015 tại Khánh Hòa. Nội dung gói cước: Miễn phí gọi nội mạng Vinaphone, cố định VNPT/Gphone toàn quốc. Tổng số phút gọi miễn phí trong tháng: 1500 phút (không giới hạn thời lượng mỗi cuộc gọi)….
[Gói cước trả sau Vinaphone cho khách hàng của SG co op](cuoc-vinaphone-tra-sau/2015/goi-cuoc-tra-sau-vinaphone-cho-khach-hang-cua-sai-gon-co-op.html)
Gói cước trả sau Vinaphone cho khách hàng của Sài Gòn co op (SG co.op mark) đăng ký hòa mạng mới tại TpHCM từ 05/07/2015 đến 31/12/2015. Chu kỳ khuyến mãi: 24 tháng tính từ tháng hòa mạng và đăng ký gói cước. – Khách hàng của Sài Gòn Co.op được ưu đãi khi đăng ký…
[Gói cước trả sau Vinaphone cho CBCNV Sài Gòn Co op](cuoc-vinaphone-tra-sau/2015/goi-cuoc-tra-sau-vinaphone-cho-cbcnv-sai-gon-co-op.html)
Gói cước trả sau Vinaphone dành cho doanh nghiệp và CBCNV Sài Gòn Co op Mark (Co) đăng ký hòa mạng mới tại TpHCM từ 05/07/2015 đến 31/12/2015. Chu kỳ sử dụng gói cước: 24 tháng tính từ tháng hòa mạng đăng ký sử dụng. Khuyến mãi cước gọi, tin nhắn và dịch vụ data 3G trong…
[Vinaphone trả sau – gói cước VIP200 cho KH Fibo](cuoc-vinaphone-tra-sau/vinaphone-tra-sau-goi-cuoc-vip200-cho-kh-fibo.html)
Gói cước trả sau VIP200 dành cho khách hàng CTY TNHH FIBO tại TpHCM hòa mạng mới từ 08/06 đến 31/12/2015. Doanh nghiệp có nhu cầu hòa mạng thuê bao Vinaphone trả sau số lượng lớn và xây dựng gói cước riêng tại TpHCM vui lòng liên hệ 091 690 5068 Gói cước trả sau…

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Pragma: public

Cache-Control: max-age=3600, public

X-Powered-By: W3 Total Cache/0.9.4.1