markdown:
# Trăng xanh
**Trăng xanh** (trong [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) là **blue moon**) là một khái niệm trong thế giới phương Tây để chỉ hiện tượng trăng tròn không ăn khớp với một tháng [dương lịch](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_l%E1%BB%8Bch). Thường thì một [năm](/wiki/N%C4%83m) dương lịch có mười hai lần trăng tròn, trùng hợp mỗi tháng có một lần trăng tròn. Nhưng do mỗi năm [dương lịch](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_l%E1%BB%8Bch)/ [năm chí tuyến](/wiki/N%C4%83m_ch%C3%AD_tuy%E1%BA%BFn) dài hơn năm [âm lịch](/wiki/%C3%82m_l%E1%BB%8Bch) 11 [ngày](/wiki/Ng%C3%A0y) nên những ngày này dần dồn lại để sau khoảng hai hoặc ba năm (chính xác hơn là chu kỳ 2,7154 năm hay 7 lần trong 19 năm [chu kỳ Meton](/wiki/Chu_k%E1%BB%B3_Meton)) lại có thêm một lần trăng tròn. Có nhiều cách diễn giải khác nhau về "trăng xanh" liên quan tới kỳ trăng tròn dư thừa này.
- Trong tính toán ngày tháng cho
[Mùa Chay](/wiki/M%C3%B9a_Chay_(Kit%C3%B4_gi%C3%A1o))và [lễ Phục Sinh](/wiki/L%E1%BB%85_Ph%E1%BB%A5c_Sinh)thì giới tu sĩ [Công giáo](/wiki/C%C3%B4ng_gi%C3%A1o)phải xác định ngày diễn ra Trăng Mùa Chay. Người ta cho rằng theo dòng [lịch sử](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD)khi thời điểm trăng tròn đến quá sớm thì họ gọi kỳ trăng tròn sớm đó là *"Trăng phản"*(Trăng phản bội) hay *"Trăng màu"*(Trăng màu sắc) và như vậy Trăng Mùa Chay đã đến vào đúng thời điểm dự kiến dành cho nó.
- Theo
[văn hoá](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a)dân gian phương Tây thì người ta đặt tên cho ngày trăng tròn theo [thời gian](/wiki/Th%E1%BB%9Di_gian)của năm. Mặt Trăng đến quá sớm mà không có tên dân gian - được gọi là *trăng xanh*- để tính đúng thời gian trong lần trăng sau.
- Lịch nhà nông định nghĩa từ
*trăng xanh*là kỳ trăng tròn "dư thừa" xảy ra trong một [mùa](/wiki/M%C3%B9a). Thông thường một mùa có ba lần trăng tròn, nhưng nếu một mùa có bốn lần trăng tròn thì lần trăng tròn thứ ba được gọi là *trăng xanh*. Lưu ý rằng mùa tại các quốc gia vùng vĩ độ ôn đới nói chung được coi là bắt đầu vào các ngày phân (xuân phân, thu phân) hay ngày chí (hạ chí, đông chí) nên trăng xanh theo cách hiểu này nếu xảy ra thì đều rơi vào khoảng thời gian xấp xỉ 1 tháng trước ngày chí/ngày phân.
- Định nghĩa được dùng gần đây được giải thích là
*đêm trăng tròn lần thứ hai trong tháng dương lịch*bắt nguồn từ một nhầm lẫn vào năm [1946](/wiki/1946)và đến năm [1999](/wiki/1999)mới được phát hiện . Ví dụ, [[1]](#cite_note-SkyTel-1) [ngày](/wiki/Ng%C3%A0y) [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) [năm](/wiki/N%C4%83m) [2009](/wiki/2009)sẽ được gọi là trăng xanh theo định nghĩa này.
Thuật ngữ "trăng xanh" thường được sử dụng để ẩn dụ mô tả một sự kiện hiếm có.
## Mục lục
## Nghĩa đen từ trăng xanh[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&action=edit§ion=1)]
Nghĩa đen sát nhất của từ
*trăng xanh* là khi [Mặt Trăng](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%C4%83ng) (không nhất thiết phải là trăng tròn) xuất hiện với một màu xanh nhạt bất thường và đó là một sự kiện hiếm gặp. Có thể là do khói hoặc các hạt bụi trong [khí quyển](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n) như đã xảy ra sau sự kiện cháy rừng ở [Thuỵ Điển](/wiki/Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) và [Canada](/wiki/Canada) vào năm [1950](/wiki/1950), đáng chú ý nhất là sau khi vụ phun trào [núi lửa](/wiki/N%C3%BAi_l%E1%BB%ADa) [Krakatoa](/wiki/Krakatoa) vào năm [1883](/wiki/1883) đã gây ra [Mặt Trăng](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%C4%83ng) xuất hiện một màu xanh đến gần hai năm. Các [hạt](/wiki/H%E1%BA%A1t) [khí quyển](/wiki/Kh%C3%AD_quy%E1%BB%83n) có [đường kính](/wiki/%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Dng_k%C3%ADnh) khoảng một [micrômét](/wiki/Micr%C3%B4m%C3%A9t) thì trường hợp này [ánh sáng](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng) [bước sóng](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bc_s%C3%B3ng) dài xuất hiện màu đỏ khi quan sát dưới mặt đất còn [ánh sáng](/wiki/%C3%81nh_s%C3%A1ng) [bước sóng](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bc_s%C3%B3ng) ngắn xuất hiện màu xanh được chọn lọc truyền vào [mắt](/wiki/M%E1%BA%AFt) người. [[2]](#cite_note-2)
## Những kỳ trăng xanh từ năm 2009 đến 2016[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&action=edit§ion=2)]
Sau đây là thời gian trăng xanh xảy ra từ năm 2009 đến năm 2016. Những ngày này sử dụng
[múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) UTC (xấp xỉ bằng [múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) GMT), ngày tháng tại các khu vực cụ thể sẽ thay đổi theo múi giờ khác nhau.
### Theo mùa[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&action=edit§ion=3)]
Theo lịch nhà nông lần trăng xanh (nghĩa là kỳ trăng tròn thứ ba trong mùa có bốn kỳ trăng tròn) xảy ra vào:
- ngày 21 tháng 11 năm 2010
- ngày 21 tháng 8 năm 2013
- ngày 21 tháng 5 năm 2016
### Lịch[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&action=edit§ion=4)]
Hai kỳ trăng tròn trong cùng một tháng:
[[3]](#cite_note-Giesen-3)
- 2009: ngày 2
[tháng 12](/wiki/Th%C3%A1ng_m%C6%B0%E1%BB%9Di_hai), ngày [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) (kết hợp với [[4]](#cite_note-4) [nhật thực một phần](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_th%E1%BB%B1c)ở một nơi trên thế giới)
- 2012: ngày 2 tháng 8, ngày 31 tháng 8
- 2015: ngày 2 tháng 7, ngày 31 tháng 7
Lưu ý, không giống như định nghĩa theo
[mùa](/wiki/M%C3%B9a) [thiên văn](/wiki/Thi%C3%AAn_v%C4%83n_h%E1%BB%8Dc), những ngày này phụ thuộc vào [lịch Gregory](/wiki/L%E1%BB%8Bch_Gregory) và [thời gian](/wiki/Th%E1%BB%9Di_gian) tại mỗi khu vực.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&action=edit§ion=5)] **Sinnott, Roger W., Donald W. Olson, và Richard Tresch Fienberg (tháng 5 năm 1999).** [^](#cite_ref-SkyTel_1-0) [“Trăng xanh là gì?”](http://www.skyandtelescope.com/observing/objects/moon/3304131.html?showAll=y&c=y). *. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2008. ‘Lời định nghĩa mới nhất của từ "trăng xanh" là kỳ trăng tròn lần thứ hai trong tháng thì thật sự sai lầm.’* [Sky & Telescope](/w/index.php?title=Sky_%26_Telescope&action=edit&redlink=1) **Bowling, S. A. (1988). Trăng xanh và hoa oải hương. Diễn đàn khoa học Alaska, Bài báo #861** [^](#cite_ref-2) [http://www.gi.alaska.edu/ScienceForum/ASF8/861.html](http://www.gi.alaska.edu/ScienceForum/ASF8/861.html) **Giesen, Jurgen.** [^](#cite_ref-Giesen_3-0) [“Blue Moon”](http://jgiesen.de/moon/BlueMoon/). *Physik und Astromonie*. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2009. [^](#cite_ref-4) [Đêm nay có 'trăng xanh'](http://www.vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2009/12/3BA17467/)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&action=edit§ion=6)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tr%C4%83ng_xanh&action=edit§ion=7)] *Đêm nay có trăng xanh*theo VnExpress.net [Hiện tượng Trăng Xanh vào đêm giao thừa 2010 theo khoahoc.com.vn](http://www.khoahoc.com.vn/khampha/vu-tru/26430_Hien-tuong-Trang-Xanh-vao-dem-giao-thua-2010.aspx) [Information about the August 2012 Blue Moon](http://www.spacedex.com/blue-moon) *What is a Blue Moon?*by Michael Myers *Folklore of the Blue Moon*by Philip Hiscock *What's a Blue Moon?*by Donald W. Olson, Richard T. Fienberg, and Roger W. Sinnott – Sky & Telescope [Article explaining that originally a blue moon meant the 3rd full moon in a season of 4 full moons, and how the "2nd in a month" error began](http://skytonight.com/observing/objects/moon/3304131.html) *Once in a Blue Moon – What is a blue moon?*by Ann-Marie Imbornoni *Topical Words – Blue Moon* *Blue Moon: Folklore or fakelore?*by Pip Wilson *A Blue Moon Calculator*by David Harper *On Blue Moons*by Kevin Clarke *Blue Moon*by Irineu Gomes Varella (Portuguese) ['](http://www.msnbc.msn.com/id/18869948/) *Blue moon' coming to our skies soon* *Blue Moon – what's the real definition?*by David Harper and Lynne Marie Stockman [blog on lunar calendars and computing](http://www.panic.com/blog/2009/12/on-calendars/) [WRAL blog Tony Rice](http://www.wral.com/weather/blogpost/11487264/) *Blue Moon*(list of blue moons this century) by Tofique Fatehi
|
|

X-Cache: cp1053 hit (5), cp1068 frontend hit (3)


markdown:
# Tuế lá dương xỉ
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Stangeria eriopus
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *divisio*) [Cycadophyta](/w/index.php?title=Cycad&action=edit&redlink=1) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Cycadopsida](/w/index.php?title=Cycad&action=edit&redlink=1) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Cycadales](/w/index.php?title=Cycad&action=edit&redlink=1) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Zamiaceae](/w/index.php?title=Zamiaceae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Stangeria](/wiki/Stangeria) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **S. eriopus** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Stangeria eriopus*
(Kunze) Baill., 1892
**Tuế lá dương xỉ** , tên khoa học [1] *, là một loài* **Stangeria eriopus** [thực vật hạt trần](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_h%E1%BA%A1t_tr%E1%BA%A7n)trong họ [Zamiaceae](/w/index.php?title=Zamiaceae&action=edit&redlink=1). Loài này được (Kunze) Baill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1892. [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Tu%E1%BA%BF_l%C3%A1_d%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tu%E1%BA%BF_l%C3%A1_d%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [Thông tư 40/2013/TT-BNNPTNT ban hành Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã quy định trong các Phụ lục của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp](http://www.customs.gov.vn/Lists/VanBanPhapLuat/ViewDetails.aspx?ID=6941) **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-2) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2580327). Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2013. *Stangeria eriopus*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tu%E1%BA%BF_l%C3%A1_d%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tu%E1%BA%BF_l%C3%A1_d%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%89&action=edit§ion=2)]
Phương tiện liên quan tới
[Stangeria eriopus](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Stangeria_eriopus)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Stangeria eriopus](//species.wikimedia.org/wiki/Stangeria_eriopus)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Stangeria eriopus”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=821923-1). *. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1068 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=30-Jul-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Mon, 31 Aug 2015 00:00:00 GMT


markdown:
# lackey
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **lackey** [/ˈlæ.ki/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Người hầu](/w/index.php?title=ng%C6%B0%E1%BB%9Di_h%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1), [đầy tớ](/w/index.php?title=%C4%91%E1%BA%A7y_t%E1%BB%9B&action=edit&redlink=1). [Kẻ](/wiki/k%E1%BA%BB) [xu nịnh](/wiki/xu_n%E1%BB%8Bnh), [kẻ](/wiki/k%E1%BA%BB) [khúm núm](/wiki/kh%C3%BAm_n%C3%BAm); [tay sai](/wiki/tay_sai). *the imperialist and their lackeys*— bọn đế quốc và tay sai của chúng
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1066 frontend miss (0)