text:
Máy chủ tập tin
Trong lĩnh vực tin học, máy chủ tập tin (File-server) là một máy tính trong mạng có mục đích chính là cung cấp một địa điểm để lưu trữ các tập tin máy tính được chia sẻ (như tài liệu, các file âm thanh, hình chụp, phim ảnh, hình ảnh, cơ sở dữ liệu, vv...) mà có thể được truy cập bởi các máy trạm làm việc trong mạng máy tính. Thuật ngữ máy chủ nêu bật vai trò của máy trong sơ đồ Client-server, nơi mà các khách hàng là các máy trạm sử dụng kho lưu trữ. Một máy chủ tập tin thường không thực hiện bất kỳ tính toán, và không chạy bất kỳ chương trình nào thay mặt cho khách hàng (client). Nó được thiết kế chủ yếu để cho phép lưu trữ nhanh chóng và lấy dữ liệu, các tính toán được thực hiện bởi các máy trạm.
File server thường thấy trong các trường học và các văn phòng và hiếm khi gặp ở các nhà cung cấp dịch vụ Internet tại địa phương với việc sử dụng mạng LAN để kết nối máy tính khách của họ.

markdown:
# Máy chủ tập tin
[File-server](/w/index.php?title=File-server&redirect=no))
Trong lĩnh vực
[tin học](/wiki/Tin_h%E1%BB%8Dc), **máy chủ tập tin** (File-server) là một [máy tính](/wiki/M%C3%A1y_t%C3%ADnh) trong [mạng](/wiki/M%E1%BA%A1ng_m%C3%A1y_t%C3%ADnh) có mục đích chính là cung cấp một địa điểm để lưu trữ các tập tin máy tính được chia sẻ (như tài liệu, các file âm thanh, hình chụp, phim ảnh, hình ảnh, cơ sở dữ liệu, vv...) mà có thể được truy cập bởi các máy trạm làm việc trong mạng máy tính. Thuật ngữ máy chủ nêu bật vai trò của máy trong sơ đồ [Client-server](/wiki/Client-server), nơi mà các khách hàng là các máy trạm sử dụng kho lưu trữ. Một máy chủ tập tin thường không thực hiện bất kỳ tính toán, và không chạy bất kỳ chương trình nào thay mặt cho khách hàng (client). Nó được thiết kế chủ yếu để cho phép lưu trữ nhanh chóng và lấy dữ liệu, các tính toán được thực hiện bởi các máy trạm.
File server thường thấy trong các trường học và các văn phòng và hiếm khi gặp ở các nhà cung cấp dịch vụ Internet tại địa phương với việc sử dụng mạng
[LAN](/wiki/LAN) để kết nối máy tính khách của họ.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1065 miss(0), cp1066 frontend miss(0)

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Accept-Ranges: bytes

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Hòn Tre, Kiên Hải
Hòn Tre là một xã đảo thuộc huyện Kiên Hải, phía tây tỉnh Kiên Giang, Việt Nam. Đây là nơi đặt trụ sở hành chính của huyện Kiên Hải.
Mục lục
Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]
Đảo có tọa độ địa lý 104 độ 25' đến 104 độ 40' kinh độ đông và 9 độ 37' đến 9 độ 58' độ vĩ bắc, cách thành phố Rạch Giá về phía tây 30 km.
Địa hình[sửa | sửa mã nguồn]
Hòn Tre có tổng diện tích tự nhiên 428,59 ha, địa hình dốc, chủ yếu là đồi núi, độ cao trung bình > 30 m. Trên đảo có hai ngọn núi: ngọn cao phía nam và ngọn thấp phía bắc. Hai ngọn núi này tạo cho đảo có hình dáng giống như một con rùa nổi giữa biển nên người dân còn gọi khu vực này là Đảo Rùa.
Bờ biển quanh đảo có hình dáng uốn lượn, cao thấp khá phức tạp, tuy vậy cũng có những khu vực tương đối bằng phẳng với bãi đá tự nhiên trải dài, phù hợp cho tổ chức du lịch, dã ngoại như Bãi Chén, Động Dừa, Bãi Dứa.
Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]
Khí hậu vùng đảo mang tính chất nhiệt đới gió mùa, có hai mùa rõ rệt:
- Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 hằng năm
- Mùa nắng từ tháng 12 đến tháng 4 hằng năm
Tài nguyên thiên nhiên[sửa | sửa mã nguồn]
Tài nguyên đất[sửa | sửa mã nguồn]
Hòn Tre có tổng diện tích đất tự nhiên là 428,59 ha; trong đó đất nông nghiệp chiếm 396,69 ha, tương đối màu mỡ; diện tích rừng cũng chiếm tỉ lệ khá lớn.
Tài nguyên biển[sửa | sửa mã nguồn]
Biển là nguồn sống của người dân tại đây. Vị trí của hòn Tre có một khu hệ tôm cá phong phú và đa dạng, với các loại tôm cá nổi tiếng như: tôm tích, ghẹ cu li, cá mú sao, cá ngát, hàu, cá bống biển, cá đối, cá mang gà...
Trên đảo có những bãi đá trải dài tạo thành cảnh quan thiên nhiên khá hoang sơ như Bãi Chén, Động Dừa, Bãi Dứa (Đuôi Hà Bá), Hòn Đá Bà Già (còn gọi là Đá Bia)...
Bãi Chén nằm ở phía tây bắc của đảo, có chiều dài 2 km, có rất nhiều tảng đá to nhìn như những chiếc chén (bát) úp nên có tên là Bãi Chén. Đây được coi là bãi đẹp nhất của hòn Tre, cảnh vật còn giữ được những nét hoang sơ, có nhiều cây xanh tạo bóng mát. Tại đây du khách có thể thưởng thức các đặc sản biển và ngắm cảnh thiên nhiên.
Động Dừa là một vịnh nhỏ với rất nhiều dừa mọc ven biển, có làng chài nên ghe thường ghé về để lấy lương thực, nước ngọt và nghỉ ngơi sau những chuyến đi biển xa. Tại đây có một bãi biển đẹp với nhiều ghềnh đá nhấp nhô.
Đuôi Hà Bá (Bãi Dứa – nơi có nhiều cây dứa gai) có nhiều cây cổ thụ lớn, du khách ngắm cảnh thiên nhiên, và có thể lặn xuống biển cạy hào bám ở ghềnh đá để thưởng thức.
Dân số[sửa | sửa mã nguồn]
Toàn xã đảo có tổng dân số là 4.350 người trong 823 hộ gia đình. Tỉ lệ tăng dân số là 1,35%/năm.
Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]
Ngư nghiệp là thế mạnh của xã đảo, tuy nhiên do phương tiện đánh bắt còn thô sơ, nhỏ lẻ nên sản lượng chưa cao.
Diện tích đất cho nông nghiệp chủ yếu để trồng tiêu và các loại cây ăn quả như: xoài, nhãn, mít, thanh long; sản lượng chủ yếu để phục vụ nhau cầu ngư dân trên đảo.
Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]
Toàn xã có 1 trường mẫu giáo, 1 trường tiểu học và 1 trường Trung học cơ sở+Trung hoc phổ thông.
Y tế[sửa | sửa mã nguồn]
Đảo hiện có một bệnh viện với 15 y, bác sĩ với tổng số 15 giường bệnh.
Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]
Đảo hiện có một đường chính chạy quanh đảo với chiều dài 11 km. Các tuyến đường nội bộ chủ yếu là đường bê tông xi măng và đường cấp phối. Giao thông từ đảo vào đất liền và các đảo khác là dùng tàu, thuyền; từ đây vào Rạch Giá mất khoảng 50 phút đi tàu cao tốc.
Điện lưới[sửa | sửa mã nguồn]
Trên đảo có một nhà máy phát điện với tổng công suất 880KVA, công suất 2.8000KW/ngày đêm, cung cấp điện sinh hoạt và sản xuất cho người dân 24/24h. Hiện có 96% hộ gia đình sử dụng điện.
Nước sinh hoạt[sửa | sửa mã nguồn]
Hiện có một trạm cấp nước công suất 10.800m3/ năm, tuy nhiên vào mùa khô vẫn còn thiếu nước sính hoạt. Ngoài ra người dân còn lấy nước từ suối về để phục vụ nhu cầu sinh hoạt.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Cảnh đẹp hòn Tre, trang web tỉnh Kiên Giang.
- Ve sữa, món ăn bổ dưỡng chỉ có ở hòn Tre, Kiên Giang.
- Kiên Giang: phê duyệt quy hoạch chi tiết dự án lấn biển, Tuổi Trẻ Online.

markdown:
# Hòn Tre, Kiên Hải
[Hòn Tre (Kiên Giang)](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre_(Ki%C3%AAn_Giang)&redirect=no))
|Bài viết này
|cần thêm . [Hòn Tre](/wiki/H%C3%B2n_Tre). **Hòn Tre** là một xã [đảo](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3o) thuộc huyện [Kiên Hải](/wiki/Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i), phía tây tỉnh [Kiên Giang](/wiki/Ki%C3%AAn_Giang), [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam). Đây là nơi đặt trụ sở hành chính của huyện Kiên Hải.
## Mục lục
## Vị trí địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=1)]
Đảo có tọa độ địa lý 104 độ 25' đến 104 độ 40' kinh độ đông và 9 độ 37' đến 9 độ 58' độ vĩ bắc, cách thành phố
[Rạch Giá](/wiki/R%E1%BA%A1ch_Gi%C3%A1) về phía tây 30 km.
## Địa hình[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=2)]
Hòn Tre có tổng diện tích tự nhiên 428,59 ha, địa hình dốc, chủ yếu là đồi núi, độ cao trung bình > 30 m. Trên đảo có hai ngọn
[núi](/wiki/N%C3%BAi): ngọn cao phía nam và ngọn thấp phía bắc. Hai ngọn núi này tạo cho đảo có hình dáng giống như một con rùa nổi giữa biển nên người dân còn gọi khu vực này là **Đảo Rùa**. [Bờ biển](/wiki/B%E1%BB%9D_bi%E1%BB%83n) quanh đảo có hình dáng uốn lượn, cao thấp khá phức tạp, tuy vậy cũng có những khu vực tương đối bằng phẳng với bãi đá tự nhiên trải dài, phù hợp cho tổ chức du lịch, dã ngoại như Bãi Chén, Động Dừa, Bãi Dứa.
## Khí hậu[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=3)]
Khí hậu vùng đảo mang tính chất
[nhiệt đới](/wiki/Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi) [gió mùa](/wiki/Gi%C3%B3_m%C3%B9a), có hai mùa rõ rệt:
- Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 hằng năm
- Mùa nắng từ tháng 12 đến tháng 4 hằng năm
## Tài nguyên thiên nhiên[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=4)]
### Tài nguyên đất[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=5)]
Hòn Tre có tổng diện tích đất tự nhiên là 428,59 ha; trong đó đất nông nghiệp chiếm 396,69 ha, tương đối màu mỡ; diện tích rừng cũng chiếm tỉ lệ khá lớn.
### Tài nguyên biển[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=6)]
Biển là nguồn sống của người dân tại đây. Vị trí của hòn Tre có một khu hệ tôm cá phong phú và đa dạng, với các loại tôm cá nổi tiếng như:
[tôm tích](/wiki/T%C3%B4m_t%C3%ADt), [ghẹ cu li](/w/index.php?title=Gh%E1%BA%B9_cu_li&action=edit&redlink=1), [cá mú sao](/wiki/C%C3%A1_m%C3%BA_sao), [cá ngát](/wiki/C%C3%A1_ng%C3%A1t), [hàu](/wiki/H%C3%A0u), [cá bống biển](/w/index.php?title=C%C3%A1_b%E1%BB%91ng_bi%E1%BB%83n&action=edit&redlink=1), [cá đối](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1_%C4%91%E1%BB%91i), [cá mang gà](/w/index.php?title=C%C3%A1_mang_g%C3%A0&action=edit&redlink=1)...
Trên đảo có những bãi đá trải dài tạo thành cảnh quan thiên nhiên khá hoang sơ như Bãi Chén, Động Dừa, Bãi Dứa (Đuôi Hà Bá), Hòn Đá Bà Già (còn gọi là Đá Bia)...
Bãi Chén nằm ở phía tây bắc của đảo, có chiều dài 2 km, có rất nhiều tảng đá to nhìn như những chiếc chén (bát) úp nên có tên là Bãi Chén. Đây được coi là bãi đẹp nhất của hòn Tre, cảnh vật còn giữ được những nét hoang sơ, có nhiều cây xanh tạo bóng mát. Tại đây du khách có thể thưởng thức các đặc sản biển và ngắm cảnh thiên nhiên.
Động Dừa là một vịnh nhỏ với rất nhiều
[dừa](/wiki/D%E1%BB%ABa) mọc ven biển, có làng chài nên ghe thường ghé về để lấy lương thực, nước ngọt và nghỉ ngơi sau những chuyến đi biển xa. Tại đây có một bãi biển đẹp với nhiều ghềnh đá nhấp nhô.
Đuôi Hà Bá (Bãi Dứa – nơi có nhiều cây
[dứa gai](/wiki/D%E1%BB%A9a_gai)) có nhiều cây cổ thụ lớn, du khách ngắm cảnh thiên nhiên, và có thể lặn xuống biển cạy hào bám ở ghềnh đá để thưởng thức.
## Dân số[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=7)]
Toàn xã đảo có tổng dân số là 4.350 người trong 823 hộ gia đình. Tỉ lệ tăng dân số là 1,35%/năm.
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=8)]
Ngư nghiệp là thế mạnh của xã đảo, tuy nhiên do phương tiện đánh bắt còn thô sơ, nhỏ lẻ nên sản lượng chưa cao.
Diện tích đất cho nông nghiệp chủ yếu để trồng tiêu và các loại cây ăn quả như: xoài, nhãn, mít, thanh long; sản lượng chủ yếu để phục vụ nhau cầu ngư dân trên đảo.
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=9)]
Toàn xã có 1 trường mẫu giáo, 1 trường tiểu học và 1 trường Trung học cơ sở+Trung hoc phổ thông.
## Y tế[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=10)]
Đảo hiện có một bệnh viện với 15 y, bác sĩ với tổng số 15 giường bệnh.
## Giao thông[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=11)]
Đảo hiện có một đường chính chạy quanh đảo với chiều dài 11 km. Các tuyến đường nội bộ chủ yếu là đường bê tông xi măng và đường cấp phối. Giao thông từ đảo vào đất liền và các đảo khác là dùng tàu, thuyền; từ đây vào Rạch Giá mất khoảng 50 phút đi tàu cao tốc.
## Điện lưới[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=12)]
Trên đảo có một nhà máy phát điện với tổng công suất 880KVA, công suất 2.8000KW/ngày đêm, cung cấp điện sinh hoạt và sản xuất cho người dân 24/24h. Hiện có 96% hộ gia đình sử dụng điện.
## Nước sinh hoạt[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=13)]
Hiện có một trạm cấp nước công suất 10.800m3/ năm, tuy nhiên vào mùa khô vẫn còn thiếu nước sính hoạt. Ngoài ra người dân còn lấy nước từ suối về để phục vụ nhu cầu sinh hoạt.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=14)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%C3%B2n_Tre,_Ki%C3%AAn_H%E1%BA%A3i&action=edit§ion=15)] [Cảnh đẹp hòn Tre](http://www.kiengiang.gov.vn/index2.jsp?menuId=430&articleId=2742), trang web tỉnh Kiên Giang. [Ve sữa](http://www.vietnamtourism.edu.vn/clb-du-khao-truong-cd-can-tho/12382-ve-sua-mon-bo-duong-chi-co-o-hon-tre-kien-giang.html), món ăn bổ dưỡng chỉ có ở hòn Tre, Kiên Giang. [Kiên Giang: phê duyệt quy hoạch chi tiết dự án lấn biển](http://diaoc.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=326226&ChannelID=204), Tuổi Trẻ Online.
|
|
Hòn Tre •

X-Cache: cp1068 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


text:
Ochotona hoffmanni
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Ochotona hoffmanni là một loài động vật có vú trong họ Ochotonidae, bộ Thỏ. Loài này được Formosov et al. miêu tả năm 1996.[2]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Smith, A.T. & Johnston, C.H. (2008). Ochotona hoffmanni. 2008 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2008. Truy cập ngày ngày 10 tháng 4 năm 2009. Database entry includes a brief justification of why this species is of endangered.
- ^ a ă Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “Ochotona hoffmanni”. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện liên quan tới Ochotona hoffmanni tại Wikimedia Commons

markdown:
*Ochotona hoffmanni*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Ochotona hoffmanni
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Mammalia](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lagomorpha](/wiki/B%E1%BB%99_Th%E1%BB%8F) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Ochotonidae](/wiki/Ochotonidae) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Ochotona](/wiki/Ochotona) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **O. hoffmanni** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Ochotona hoffmanni*
Formozov, Yakhontov and
[Dmitriev](/w/index.php?title=Dmitry_A._Dmitriev&action=edit&redlink=1), 1996 [[2]](#cite_note-msw3-2) ![ Hoffmann's Pika area.png](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Hoffmann%27s_Pika_area.png/280px-Hoffmann%27s_Pika_area.png)
![ Hoffmann's Pika area.png](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Hoffmann%27s_Pika_area.png/280px-Hoffmann%27s_Pika_area.png)
[Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/T%C3%AAn_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc)) *Ochotona alpina*ssp. *hoffmanni*Formozov, Yakhontov & Dmitriev, 1996 *Ochotona alpina*ssp. *nova* * là một loài Ochotona hoffmanni* [động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA)trong họ [Ochotonidae](/wiki/Ochotonidae), [bộ Thỏ](/wiki/B%E1%BB%99_Th%E1%BB%8F). Loài này được Formosov et al. miêu tả năm 1996. [[2]](#cite_note-msw3-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ochotona_hoffmanni&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ochotona_hoffmanni&action=edit§ion=1)] **Smith, A.T. & Johnston, C.H. (2008).** [^](#cite_ref-iucn_1-0) [.](http://www.iucnredlist.org/details/40800) *Ochotona hoffmanni* *2008*. [IUCN Red List of Threatened Species](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F) [IUCN](/wiki/IUCN)2008. Truy cập ngày ngày 10 tháng 4 năm 2009. Database entry includes a brief justification of why this species is of endangered.
- ^
**a** [Wilson, D. E.; Reeder, D. M. biên tập (2005). “](#cite_ref-msw3_2-1) **ă** *Ochotona hoffmanni*”. [. Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang).](http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?id=13500033) *Mammal Species of the World* [ISBN](/wiki/ISBN) [978-0-8018-8221-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/978-0-8018-8221-0). [OCLC](/wiki/OCLC) [62265494](//www.worldcat.org/oclc/62265494).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ochotona_hoffmanni&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ochotona_hoffmanni&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Ochotona_hoffmanni&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ochotona_hoffmanni&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Ochotona hoffmanni](//commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ochotona_hoffmanni) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)


text:
Trợ giúp
Thể loại:Luật năm 1338
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Thể loại này hiện không có trang hay tập tin nào.
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Luật_năm_1338&oldid=15213801
”
Thể loại
:
1338
Luật thế kỷ 14
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Chưa đăng nhập
Thảo luận cho địa chỉ IP này
Đóng góp
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Phản hồi lỗi
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Liên hệ
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
Bân-lâm-gú
English
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 04:07 ngày 9 tháng 1 năm 2014.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Cookie statement
Phiên bản di động

X-Cache: cp1053 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


text:
Văn học Campuchia
Văn học Campuchia hoặc văn học Khơ me có cội nguồn rất xa xưa. Giống như hầu hết các nền văn học quốc gia của các nước Đông Nam Á khác, kho tàng văn học Campuchia gồm hai bộ phận tách rời:
- Văn học viết, hầu như chỉ phổ biến ở cung đình và các chùa Phật giáo.
- Văn học truyền miệng được dựa trên văn học dân gian bản địa. Loại văn học này bị ảnh hưởng sâu nặng bởi đạo Phật, tôn giáo chiếm ưu thế ở Campuchia, cũng như là bởi sử thi Ramayana và Mahabharata.
Mục lục
Những bản khắc cổ trên đá[sửa | sửa mã nguồn]
Các bằng chứng về ngôn ngữ Khơ me cổ xưa được tìm thấy trên vô số bản khắc trên đá. Văn bản viết đầu tiên giúp dựng lại lịch sử đế chế Khơ me là những bản khắc.
Những văn bản này được viết trên cột, bia, trên những bức tường mà nội dung của nó chiếu rọi những sự kiện xảy ra với những người thuộc dòng dõi Hoàng gia; chúng cũng là các sắc lệnh tôn giáo, viết về các cuộc chinh phạt chiếm lãnh thổ và tổ chức công việc nội bộ của Vương quốc.
Văn chương Phật giáo[sửa | sửa mã nguồn]
Ngoài văn bản khắc đá, thuộc dạng tài liệu xưa nhất của Khơ me là những bản dịch hoặc chú giải văn bản Phật giáo Pali là kinh Tam Tạng viết bằng ký tự Khơ me.
Những văn bản này được viết bởi các sư trên lá sách tra dùng khuôn in. Chúng được giữ trong rất nhiều cơ sở Phật giáo khắp đất nước và không hề bị biến mất sau sự sụp đổ của chế độ Khơ me đỏ.
Riêm Kê[sửa | sửa mã nguồn]
Riêm Kê (Reamker) hay Ram Kê (danh hiệu của Rama) là phiên bản Campuchia của Ramayana, một sử thi Ấn Độ nổi tiếng. Riêm Kê được biểu diễn dưới dạng thơ ngâm và trích đoạn sân khấu, có biến đổi so với nguyên gốc Ấn Độ dựa trên cách cảm nhận của các nghệ sĩ bản địa; các động tác của nghệ thuật múa Campuachia đã được đưa vào trình diễn.
Riêm Kê là dạng thức cổ xưa nhất của sân khấu Campuchia. Điệu múa Robam Sovann Maccha trích từ Riêm Kê, kể về thần khỉ Hanuman và Suvannamaccha, nàng tiên cá vàng là một trong những điệu múa nổi tiếng nhất của nghệ thuật múa cổ điển Campuchia.
Văn học cung đình[sửa | sửa mã nguồn]
Vua Thommaracha II (1629-1634) đã viết một bài thơ thu hút thế hệ bạn đọc trẻ Khơ me, những người mà cho đến giờ vẫn rất thích các khổ thơ truyền thống.
Vua Ang Duong (1841-1860) rất nổi tiếng trong văn học Khơ me vì Người không chỉ là vua mà còn là cây bút văn xuôi cổ điển nổi tiếng. Tiểu thuyết của ông Kakey (từ này bắt nguồn từ một từ tiếng Phạn nghĩa là "quạ cái"), được gợi cảm hứng từ các truyền thuyết trong Bản sinh kinh và mang nhiều yếu tố của văn học dân gian trong vùng. Truyện kể về một người phụ nữ phản bội chồng và kết thúc bằng việc mụ ta bị chồng trừng phạt vì tội phản bội. Truyện chứa đựng nhiều bài học đạo đức và đã trở thành bài giảng cho học sinh trong các trường học Campuchia. Chuẩn mực xã hội Kakey, theo truyền thống được dạy cho các cô gái trẻ Khơ me quý tộc nhưng những giá trị của truyện vẫn còn phù hợp với thời nay.[1]
Một tác phẩm khác của Ang Duong, cũng có thể đã được gợi cảm hứng từ một truyền thuyết cổ xưa, là Puthisen Neang Kong Rey, là một tiểu thuyết kể về lòng trung thành của một người vợ, sẵn sàng hiến dâng cuộc sống của bà cho chồng. Các nhà thơ và nàh soạn nhạc Khơ me đã sử dụng từ Kakey cho những người phụ nữ phản bội chồng và từ Neang Kong Rey cho những người đàn bà chung thủy.[2]
Các truyền thuyết được yêu thích[sửa | sửa mã nguồn]
Campuchia có nền văn học truyền miệng truyền thống đa dạng và rất có giá trị. Nhiều truyền thuyết, truyện kể, bài ca có nguồn gốc rất cổ, vẫn chưa được chép lại cho đến thế kỷ 19, 20 mà chỉ được ghi nhớ rồi kể lại qua nhiều thế hệ.
Nhiều truyền thuyết có đặc điểm và cốt truyện lấy từ sử thi Ấn Độ Ramayana và Mahabharata, cũng như là từ các truyện kể trong Bản sinh kinh. Cũng có truyện thể hiện ảnh hưởng từ Xiêm La.
Những truyện truyền khẩu truyền thống thường được kể ngâm thành những bài thơ rất dài. Người anh hùng trong các truyện này thường là hoàng tử hoặc các đấng siêu nhiên và diễn biến thường là sự nối kết của nhiều cung điện và đền chùa. Mục đích quan trọng khiến các truyện này được truyền lại qua nhiều thế kỷ, đó là để truyền lại các giá trị và chuẩn mực. Nhiều truyện nhấn mạnh vào giải pháp hòa bình khi có xung đột. Tham chiếu đến các vùng đất địa lý hay ý nghĩa của các địa danh Campuchia cũng được truyền lại thông qua các truyện này.[3]
Một trong những đại diện tiêu biểu của truyện kể là truyện Vorvong và Sorvong, một truyện dài thuộc truyền thống truyền khẩu Khơ me, kể về hai hoàng tử Khơ me bị ruồng bỏ, nhưng sau một loạt các thử thách lại lấy lại được địa vị. "Vorvong và Sorvong" được chuyển thành văn viết bởi Auguste Pavie với tựa "Vorvong and Saurivong"; công chức người Pháp này nói rằng ông ta đã nhận được bản truyền thuyết dân gian từ một người chú lớn tuổi Nip nào đó ở quận Somrontong. Rồi ông đã viết lại truyện tại Battambang.[4]
Có hai quả đồi ở công viên quốc gia Kirirom, huyện Phnom Sruoch, tỉnh Kampong Speu, được đặt theo tên của hai anh em hoàng tử anh hùng, Vorvong và Sorvong.
Một truyền thuyết dân gian Khơ me khác có nói tới một ngọn núi địa phương là Puthisan Neang Kong Rei.
Năm 2006, truyện "Vorvong và Sorvong" được chuyển thể thành tác phẩm múa bởi Nhà hát vũ lịch Campuchia.[5]
Tum Tiêu là một thiên tình sử bi thảm cổ điển lấy bối cảnh Kampong Chàm phổ biến khắp đất nước, ít nhất là từ giữa thế kỷ 19. Truyện được sáng tác dựa vào một bài thế thế kỷ 17,18 không rõ nguồn gốc; bài thơ này có lẽ cũng bắt nguồn từ một truyền thuyết dân gian Campuchia cổ nào khác. Ngày nay, "Tum Tiêu" được thể hiện dưới dạng truyền khẩu, văn chương, sân khấu và điện ảnh bằng tiếng Khơ me. Dù bản dịch đầu tiên là sang tiếng Pháp bởi Étienne Aymonier vào năm 1880, nhưng "Tum Tiêu" chỉ phổ biến ra quốc tế sau khi nhà văn George Chigas dịch văn bản viết năm 1915 bởi nhà sư Phật giáo đáng kính Preah Botumthera Som, còn gọi là Padumatthera Som, hay là Som.[6]
Văn học hiện đại[sửa | sửa mã nguồn]
Thời kỳ thuộc địa Pháp mang lại cho văn học Campuchia những câu hỏi tự nhìn nhận lại mình. Cuốn sách đầu tiên bằng tiếng Khơ me in theo lối hiện đại ra đời tại Phnôm Pênh năm 1908. Đây là cuốn sách viết về sự thông thái, tên là "Những lời khuyên của ông Mas già"; xuất bản dưới sự bảo trợ của Adhémard Leclère.
Ảnh hưởng của thời kỳ giáo dục phổ thông hiện đại với mục tiêu quảng bá văn minh Pháp đã sản sinh ra nhiều tiểu thuyết gia viết bằng tiếng Khơ me vào những thập kỷ đầu của thế kỷ 20. Những nhà văn này viết bằng văn xuôi, miêu tả các chủ đề của người bình dân Khơ me trong bối cảnh các diễn biến trong cuộc sống thường nhật ở Campuchia.
Thời kỳ từ bỏ ảnh hưởng của Ấn Độ và Xiêm La cổ xưa này không diễn ra đột ngột. Một vài tác phẩm viết hiện đại đầu tiên của Campuchia vẫn giữ lại nhũng ảnh hưởng của thơ phú truyền thống, ví dụ như tiểu thuyết Dik ram phka ram (Nước nhảy múa và Hoa nhảy múa), Tum Tiêu (1915) sáng tác bởi Som Đáng kính, và tác phẩm viết năm 1900 Bimba Bilap (Lời than khóc của Bimba) bởi nữ tiểu thuyết gia Sou Seth và Dav Ek viết bởi Nou Kan năm 1942.[7]
Những năm tháng dưới chế độ Khơ me Đỏ và hậu quả[sửa | sửa mã nguồn]
Giữa những năm 1975- 1977, dưới chế độ Campuchia dân chủ, các trí thức bị khủng bố. Vì các nhà văn chủ yếu đến từ các đô thị, họ thuộc nhóm người bị trục xuất khỏi các thành phố năm 1975 sau chiến thắng của Khơ me đỏ.
Suốt những năm tháng sau đó, các nhà văn Khơ me không thể sử dụng khả năng viết văn của học. Giống như các trí thức khác, họ bị buộc trở thành nông dân, làm công việc đồng áng hoặc phục dịch nặng nhọc. Những người có học thức phải che giấu thân phận và nhiều người đã bị giết khi lực lượng Khơ me Đỏ truy ra nguồn gốc trước đây của họ.[8] Là một phần của chính sách chống lại mê tín dị đoan của Pol Pot, đạo Phật, tôn giáo đã đồng hành với văn học Campuchia, cũng bị trấn áp và lực lượng Khơ me đỏ đã đổ nhiều công sức để xóa sạch văn học dân gian Khơ me.[9]
Chiến thắng chế độ Pol Pot và thiết lập nước Cộng hòa nhân dân Campuchia (CHND Campuchia) đã mang lại sự phục hồi thanh thế của các nhà văn Campuchia, cũng như hồi phục phần nào địa vị của Phật giáo với vai trò một quốc đạo và làm mới lại sự quan tâm đến truyền thống và văn học dân gian. Nhiều trí thức đã phục hồi được địa vị trước đây, thành tựu của họ đã được công nhận là phù hợp với các mối quan tâm chung của quốc gia.
Ngày nay[sửa | sửa mã nguồn]
Somaly Mam đã viết "Con đường tìm lại sự thơ ngây đã mất". Đây là một sự lên án mạnh mẽ vấn nạn buôn bán phụ nữ; tác phẩm được viết bằng trải nghiệm của chính tác giả.[10] Bà, và các tác giả Campuchia khác, những người được quốc tế chú ý, đã có thu nhập tốt từ các tác phẩm của họ, hoặc từ các tác phẩm dịch tiếng nước ngoài. Các nhà văn viết bằng tiếng Khơ me, tuy vậy, vẫn gặp khó khăn về tài chính. Hiệp hội các nhà văn Khơ me đã được tái lập năm 1993 với hai thành viên thuộc tổ chức cũ, có nhiệm vụ giúp đỡ các nhà văn Khơ me vượt qua khó khăn.[11]
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Buddhist Institute - Books
- ^ Puthisen Neang Kong Rey Part 8
- ^ Andrew Spooner, Footprint Cambodia. Footprint, Bath 2008, ISBN 978-1-906098-15-5
- ^ Auguste Pavie, Contes populaires du Cambodge, du Laos et du Siam. Paris: Leroux, 1903.
- ^ Les Nuits d’Angkor
- ^ Documentation Center of Cambodia - Tum Teav: A Translation and Analysis of a Cambodian Literary Classic
- ^ [Larousse - Literature du Cambodge]
- ^ David P. Chandler, A history of Cambodia, Westview Press; Allen & Unwin, Boulder, Sydney, 1992
- ^ Michael Vickery, Cambodia 1975-1982, ISB 13 978-9747100815
- ^ Cambodia Tales
- ^ Cambodian literature today
Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]
- Cambodia Cultural Profile (Ministry of Culture and Fine Arts/Visiting Arts)
- Center For Khmer Studies
- Mission Pavie, Indo-Chine, 1879-1895 (tiếng Pháp)
- The emergence of modern and contemporary Cambodian literature
- In the Shadow of Angkor: A Search for Cambodian Literature
- Cambodian literature today

markdown:
# Văn học Campuchia
**Văn học Campuchia** hoặc văn học Khơ me có cội nguồn rất xa xưa. Giống như hầu hết các nền văn học quốc gia của các nước Đông Nam Á khác, kho tàng văn học Campuchia gồm hai bộ phận tách rời:
- Văn học viết, hầu như chỉ phổ biến ở cung đình và các chùa Phật giáo.
- Văn học truyền miệng được dựa trên văn học dân gian bản địa. Loại văn học này bị ảnh hưởng sâu nặng bởi
[đạo Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), tôn giáo chiếm ưu thế ở Campuchia, cũng như là bởi sử thi [Ramayana](/wiki/Ramayana)và [Mahabharata](/wiki/Mahabharata).
## Mục lục
## Những bản khắc cổ trên đá[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=1)]
Các bằng chứng về ngôn ngữ Khơ me cổ xưa được tìm thấy trên vô số bản khắc trên đá. Văn bản viết đầu tiên giúp dựng lại lịch sử
[đế chế Khơ me](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%BF_ch%E1%BA%BF_Kh%C6%A1_me&action=edit&redlink=1) là những bản khắc.
Những văn bản này được viết trên cột, bia, trên những bức tường mà nội dung của nó chiếu rọi những sự kiện xảy ra với những người thuộc dòng dõi Hoàng gia; chúng cũng là các sắc lệnh tôn giáo, viết về các cuộc chinh phạt chiếm lãnh thổ và tổ chức công việc nội bộ của Vương quốc.
## Văn chương Phật giáo[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=2)]
Ngoài văn bản khắc đá, thuộc dạng tài liệu xưa nhất của Khơ me là những bản dịch hoặc chú giải văn bản Phật giáo
[Pali](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Pali) là kinh [Tam Tạng](/wiki/Tam_t%E1%BA%A1ng) viết bằng ký tự Khơ me.
Những văn bản này được viết bởi các sư trên lá
*sách tra* dùng khuôn in. Chúng được giữ trong rất nhiều cơ sở Phật giáo khắp đất nước và không hề bị biến mất sau sự sụp đổ của chế độ [Khơ me đỏ](/w/index.php?title=Kh%C6%A1_me_%C4%91%E1%BB%8F&action=edit&redlink=1).
## Riêm Kê[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=3)]
Riêm Kê (Reamker) hay Ram Kê (danh hiệu của Rama) là phiên bản Campuchia của
[Ramayana](/wiki/Ramayana), một [sử thi](/wiki/S%E1%BB%AD_thi) [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) nổi tiếng. Riêm Kê được biểu diễn dưới dạng thơ ngâm và trích đoạn sân khấu, có biến đổi so với nguyên gốc Ấn Độ dựa trên cách cảm nhận của các nghệ sĩ bản địa; các động tác của nghệ thuật múa Campuachia đã được đưa vào trình diễn.
Riêm Kê là dạng thức cổ xưa nhất của sân khấu Campuchia. Điệu múa Robam Sovann Maccha trích từ Riêm Kê, kể về thần khỉ
[Hanuman](/wiki/Hanuman) và Suvannamaccha, [nàng tiên cá](/wiki/N%C3%A0ng_ti%C3%AAn_c%C3%A1) vàng là một trong những điệu múa nổi tiếng nhất của nghệ thuật múa cổ điển Campuchia.
## Văn học cung đình[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=4)]
Vua
[Thommaracha II](/wiki/Thommaracha_II) (1629-1634) đã viết một bài thơ thu hút thế hệ bạn đọc trẻ Khơ me, những người mà cho đến giờ vẫn rất thích các khổ thơ truyền thống.
Vua
[Ang Duong](/wiki/Ang_Duong) (1841-1860) rất nổi tiếng trong văn học Khơ me vì Người không chỉ là vua mà còn là cây bút văn xuôi cổ điển nổi tiếng. Tiểu thuyết của ông *Kakey* (từ này bắt nguồn từ một từ tiếng Phạn nghĩa là "quạ cái"), được gợi cảm hứng từ các truyền thuyết trong [Bản sinh kinh](/wiki/B%E1%BA%A3n_sinh_kinh) và mang nhiều yếu tố của văn học dân gian trong vùng. Truyện kể về một người phụ nữ phản bội chồng và kết thúc bằng việc mụ ta bị chồng trừng phạt vì tội phản bội. Truyện chứa đựng nhiều bài học đạo đức và đã trở thành bài giảng cho học sinh trong các trường học Campuchia. Chuẩn mực xã hội *Kakey*, theo truyền thống được dạy cho các cô gái trẻ Khơ me quý tộc nhưng những giá trị của truyện vẫn còn phù hợp với thời nay. [[1]](#cite_note-1)
Một tác phẩm khác của Ang Duong, cũng có thể đã được gợi cảm hứng từ một truyền thuyết cổ xưa, là
*Puthisen Neang Kong Rey*, là một tiểu thuyết kể về lòng trung thành của một người vợ, sẵn sàng hiến dâng cuộc sống của bà cho chồng. Các nhà thơ và nàh soạn nhạc Khơ me đã sử dụng từ *Kakey* cho những người phụ nữ phản bội chồng và từ *Neang Kong Rey* cho những người đàn bà chung thủy. [[2]](#cite_note-2)
## Các truyền thuyết được yêu thích[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=5)]
Campuchia có nền văn học truyền miệng truyền thống đa dạng và rất có giá trị. Nhiều truyền thuyết, truyện kể, bài ca có nguồn gốc rất cổ, vẫn chưa được chép lại cho đến thế kỷ 19, 20 mà chỉ được ghi nhớ rồi kể lại qua nhiều thế hệ.
Nhiều truyền thuyết có đặc điểm và cốt truyện lấy từ sử thi Ấn Độ Ramayana và Mahabharata, cũng như là từ các truyện kể trong
[Bản sinh kinh](/wiki/B%E1%BA%A3n_sinh_kinh). Cũng có truyện thể hiện ảnh hưởng từ [Xiêm La](/wiki/Xi%C3%AAm).
Những truyện truyền khẩu truyền thống thường được kể ngâm thành những bài thơ rất dài. Người anh hùng trong các truyện này thường là hoàng tử hoặc các đấng siêu nhiên và diễn biến thường là sự nối kết của nhiều cung điện và đền chùa. Mục đích quan trọng khiến các truyện này được truyền lại qua nhiều thế kỷ, đó là để truyền lại các giá trị và chuẩn mực. Nhiều truyện nhấn mạnh vào giải pháp hòa bình khi có xung đột. Tham chiếu đến các vùng đất địa lý hay ý nghĩa của các địa danh Campuchia cũng được truyền lại thông qua các truyện này.
[[3]](#cite_note-3)
Một trong những đại diện tiêu biểu của truyện kể là truyện
[Vorvong và Sorvong](/w/index.php?title=Vorvong_v%C3%A0_Sorvong&action=edit&redlink=1), một truyện dài thuộc truyền thống truyền khẩu Khơ me, kể về hai hoàng tử Khơ me bị ruồng bỏ, nhưng sau một loạt các thử thách lại lấy lại được địa vị. "Vorvong và Sorvong" được chuyển thành văn viết bởi [Auguste Pavie](/wiki/Auguste_Pavie) với tựa "Vorvong and Saurivong"; công chức người Pháp này nói rằng ông ta đã nhận được bản truyền thuyết dân gian từ một người chú lớn tuổi Nip nào đó ở quận Somrontong. Rồi ông đã viết lại truyện tại Battambang. [[4]](#cite_note-4)
Có hai quả đồi ở
[công viên quốc gia Kirirom](/w/index.php?title=C%C3%B4ng_vi%C3%AAn_qu%E1%BB%91c_gia_Kirirom&action=edit&redlink=1), [huyện Phnom Sruoch](/w/index.php?title=Huy%E1%BB%87n_Phnom_Sruoch&action=edit&redlink=1), [tỉnh Kampong Speu](/wiki/Kampong_Speu_(t%E1%BB%89nh)), được đặt theo tên của hai anh em hoàng tử anh hùng, Vorvong và Sorvong.
Một truyền thuyết dân gian Khơ me khác có nói tới một ngọn núi địa phương là
[Puthisan Neang Kong Rei](/w/index.php?title=Puthisan_Neang_Kong_Rei&action=edit&redlink=1).
Năm 2006, truyện "Vorvong và Sorvong" được chuyển thể thành tác phẩm múa bởi
[Nhà hát vũ lịch Campuchia](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_h%C3%A1t_v%C5%A9_l%E1%BB%8Bch_Campuchia&action=edit&redlink=1). [[5]](#cite_note-5) [Tum Tiêu](/wiki/Tum_Ti%C3%AAu) là một thiên tình sử bi thảm cổ điển lấy bối cảnh [Kampong Chàm](/w/index.php?title=Kampong_Ch%C3%A0m&action=edit&redlink=1) phổ biến khắp đất nước, ít nhất là từ giữa thế kỷ 19. Truyện được sáng tác dựa vào một bài thế thế kỷ 17,18 không rõ nguồn gốc; bài thơ này có lẽ cũng bắt nguồn từ một truyền thuyết dân gian Campuchia cổ nào khác. Ngày nay, "Tum Tiêu" được thể hiện dưới dạng truyền khẩu, văn chương, sân khấu và điện ảnh bằng tiếng Khơ me. Dù bản dịch đầu tiên là sang tiếng Pháp bởi [Étienne Aymonier](/w/index.php?title=%C3%89tienne_Aymonier&action=edit&redlink=1) vào năm 1880, nhưng "Tum Tiêu" chỉ phổ biến ra quốc tế sau khi nhà văn [George Chigas](/wiki/George_Chigas) dịch văn bản viết năm 1915 bởi nhà sư Phật giáo đáng kính [Preah Botumthera Som](/wiki/Preah_Botumthera_Som), còn gọi là *Padumatthera Som*, hay là *Som*. [[6]](#cite_note-6)
## Văn học hiện đại[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=6)]
Thời kỳ thuộc địa Pháp mang lại cho văn học Campuchia những câu hỏi tự nhìn nhận lại mình. Cuốn sách đầu tiên bằng tiếng Khơ me in theo lối hiện đại ra đời tại
[Phnôm Pênh](/wiki/Phn%C3%B4m_P%C3%AAnh) năm 1908. Đây là cuốn sách viết về sự thông thái, tên là "Những lời khuyên của ông Mas già"; xuất bản dưới sự bảo trợ của Adhémard Leclère.
Ảnh hưởng của thời kỳ giáo dục phổ thông hiện đại với mục tiêu quảng bá văn minh Pháp đã sản sinh ra nhiều tiểu thuyết gia viết bằng tiếng Khơ me vào những thập kỷ đầu của thế kỷ 20. Những nhà văn này viết bằng văn xuôi, miêu tả các chủ đề của người bình dân Khơ me trong bối cảnh các diễn biến trong cuộc sống thường nhật ở Campuchia.
Thời kỳ từ bỏ ảnh hưởng của Ấn Độ và Xiêm La cổ xưa này không diễn ra đột ngột. Một vài tác phẩm viết hiện đại đầu tiên của Campuchia vẫn giữ lại nhũng ảnh hưởng của thơ phú truyền thống, ví dụ như tiểu thuyết
*Dik ram phka ram* (Nước nhảy múa và Hoa nhảy múa), *Tum Tiêu* (1915) sáng tác bởi Som Đáng kính, và tác phẩm viết năm 1900 *Bimba Bilap* (Lời than khóc của Bimba) bởi nữ tiểu thuyết gia [Sou Seth](/w/index.php?title=Sou_Seth&action=edit&redlink=1) và Dav Ek viết bởi [Nou Kan](/w/index.php?title=Nou_Kan&action=edit&redlink=1) năm 1942. [[7]](#cite_note-7)
## Những năm tháng dưới chế độ Khơ me Đỏ và hậu quả[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=7)]
Giữa những năm 1975- 1977, dưới chế độ
[Campuchia dân chủ](/w/index.php?title=Campuchia_d%C3%A2n_ch%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1), các trí thức bị khủng bố. Vì các nhà văn chủ yếu đến từ các đô thị, họ thuộc nhóm người bị trục xuất khỏi các thành phố năm 1975 sau chiến thắng của Khơ me đỏ.
Suốt những năm tháng sau đó, các nhà văn Khơ me không thể sử dụng khả năng viết văn của học. Giống như các trí thức khác, họ bị buộc trở thành nông dân, làm công việc đồng áng hoặc phục dịch nặng nhọc. Những người có học thức phải che giấu thân phận và nhiều người đã bị giết khi lực lượng Khơ me Đỏ truy ra nguồn gốc trước đây của họ.
Là một phần của chính sách chống lại mê tín dị đoan của [8] [Pol Pot](/wiki/Pol_Pot), [đạo Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o), tôn giáo đã đồng hành với văn học Campuchia, cũng bị trấn áp và lực lượng Khơ me đỏ đã đổ nhiều công sức để xóa sạch văn học dân gian Khơ me. [[9]](#cite_note-9)
Chiến thắng chế độ Pol Pot và thiết lập nước Cộng hòa nhân dân Campuchia (CHND Campuchia) đã mang lại sự phục hồi thanh thế của các nhà văn Campuchia, cũng như hồi phục phần nào địa vị của Phật giáo với vai trò một quốc đạo và làm mới lại sự quan tâm đến truyền thống và văn học dân gian. Nhiều trí thức đã phục hồi được địa vị trước đây, thành tựu của họ đã được công nhận là phù hợp với các mối quan tâm chung của quốc gia.
## Ngày nay[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=8)] [Somaly Mam](/w/index.php?title=Somaly_Mam&action=edit&redlink=1) đã viết "Con đường tìm lại sự thơ ngây đã mất". Đây là một sự lên án mạnh mẽ vấn nạn buôn bán phụ nữ; tác phẩm được viết bằng trải nghiệm của chính tác giả. Bà, và các tác giả Campuchia khác, những người được quốc tế chú ý, đã có thu nhập tốt từ các tác phẩm của họ, hoặc từ các tác phẩm dịch tiếng nước ngoài. Các nhà văn viết bằng tiếng Khơ me, tuy vậy, vẫn gặp khó khăn về tài chính. [10] [Hiệp hội các nhà văn Khơ me](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_c%C3%A1c_nh%C3%A0_v%C4%83n_Kh%C6%A1_me&action=edit&redlink=1)đã được tái lập năm 1993 với hai thành viên thuộc tổ chức cũ, có nhiệm vụ giúp đỡ các nhà văn Khơ me vượt qua khó khăn. [[11]](#cite_note-11)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=9)]
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=10)] [^](#cite_ref-1) [Buddhist Institute - Books](http://www.budinst.gov.kh/?q=bkPoem2) [^](#cite_ref-2) [Puthisen Neang Kong Rey Part 8](http://www.bollywoodsargam.com/video_todayfeaturedvideo.php?blockbustermovieclip=AmBs4BCttV4---latest-Puthisen_Neang_Kong_Rey_Part_8_featured_hollywood_blockbuster_video.html) **Andrew Spooner,** [^](#cite_ref-3) *Footprint Cambodia.*Footprint, Bath 2008, [ISBN 978-1-906098-15-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781906098155) **Auguste Pavie,** [^](#cite_ref-4) *Contes populaires du Cambodge, du Laos et du Siam.*Paris: Leroux, 1903. [^](#cite_ref-5) [Les Nuits d’Angkor](http://www.paris.fr/portail/viewmultimediadocument?multimediadocument-id=25754) **Documentation Center of Cambodia -** [^](#cite_ref-6) *Tum Teav: A Translation and Analysis of a Cambodian Literary Classic* **[Larousse -** [^](#cite_ref-7) *Literature du Cambodge*] **David P. Chandler,** [^](#cite_ref-8) *A history of Cambodia,*Westview Press; Allen & Unwin, Boulder, Sydney, 1992 **Michael Vickery,** [^](#cite_ref-9) *Cambodia 1975-1982*, ISB 13 978-9747100815 [^](#cite_ref-10) [Cambodia Tales](http://www.andybrouwer.co.uk/press.html) [^](#cite_ref-11) [Cambodian literature today](http://www.culturalprofiles.net/cambodia/Directories/Cambodia_Cultural_Profile/-1747.html)
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%C4%83n_h%E1%BB%8Dc_Campuchia&action=edit§ion=11)] [Cambodia Cultural Profile (Ministry of Culture and Fine Arts/Visiting Arts)](http://www.cambodia.culturalprofiles.net) [Center For Khmer Studies](http://www.khmerstudies.org/) [Mission Pavie, Indo-Chine, 1879-1895](http://www.archive.org/stream/missionpavieind00pavigoog/missionpavieind00pavigoog_djvu.txt) **(tiếng Pháp)** [The emergence of modern and contemporary Cambodian literature](http://www.culturalprofiles.net/cambodia/Directories/Cambodia_Cultural_Profile/-1746.html) [In the Shadow of Angkor: A Search for Cambodian Literature](http://muse.jhu.edu/login?uri=/journals/manoa/v016/16.1may02.html) [Cambodian literature today](http://www.culturalprofiles.net/cambodia/Directories/Cambodia_Cultural_Profile/-1747.html) [Bản mẫu:Culture of Cambodia](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Culture_of_Cambodia&action=edit&redlink=1) [Bản mẫu:Cambodia topics](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Cambodia_topics&action=edit&redlink=1)

X-Cache: cp1054 miss(0), cp1066 frontend miss(0)


text:
impersonal
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Tính từ[sửa]
impersonal /ˌɪm.ˈpɜːs.nəl/
- Không liên quan đến riêng ai, không nói về riêng ai, không ám chỉ riêng ai, nói trống, bâng quơ; khách quan.
- an impersonal remark — một lời nhận xét bâng quơ
- an impersonal attitude — thái độ khách quan
- Không có cá tính con người.
- (Ngôn ngữ học) Không ngôi.
- impersonal pronoun — đại từ không ngôi
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# impersonal
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **impersonal** [/ˌɪm.ˈpɜːs.nəl/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- Không
[liên quan](/wiki/li%C3%AAn_quan)đến [riêng](/wiki/ri%C3%AAng)ai, không [nói](/wiki/n%C3%B3i)về [riêng](/wiki/ri%C3%AAng)ai, không ám chỉ [riêng](/wiki/ri%C3%AAng)ai, [nói trống](/wiki/n%C3%B3i_tr%E1%BB%91ng), [bâng quơ](/wiki/b%C3%A2ng_qu%C6%A1); [khách quan](/wiki/kh%C3%A1ch_quan). *an*— một lời nhận xét bâng quơ **impersonal**remark *an*— thái độ khách quan **impersonal**attitude
-
- Không có
[cá tính](/wiki/c%C3%A1_t%C3%ADnh) [con người](/wiki/con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di).
- (
*Ngôn ngữ học*) [Không ngôi](/w/index.php?title=kh%C3%B4ng_ng%C3%B4i&action=edit&redlink=1). *— đại từ không ngôi* **impersonal**pronoun
-
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1068 hit(1), cp1053 frontend miss(0)


text: ko biết ở Tp mình có chỗ nào cắt tóc mà trước khi cắt nó chụp hình mình rùi ghép thử kiểu tóc xem kiểu nào hợp với mình ko nhỉ. Ai biết thì chỉ dùm e nhé con bạn gái e cứ hỏi hoài mà e ko biết nên đành lên đây hỏi vậy thx mọi người nhiều nha

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: 5s_session=c20d3da626c3d89b5aca0e72507afc0d; path=/; domain=www.5giay.vn; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Powered-By: nhatnguyet-


text:
Tổng đài chăm sóc và Hỗ trợ Khách hàng hoạt động suốt 7 ngày trong tuần
Thứ 2 - 7: hoạt động từ 7:30 - 20:00
Chủ nhật: hoạt động từ 8:00 - 17:00
Đàm Thoại Tiếng Anh Dành Cho Du Khách & Hướng Dẫn Viên Du Lịch sẽ giới thiệu đến bạn đọc 21bài đàm thoại tiếng Anh xoay quanh vấn đề du lịch như: làm quen, làm thủ tục vào khách sạn, kế hoạch du lịch thành phố, đăng ký trước vé máy bay, mua ... Xem chi tiết
Hãy Đăng ký

markdown:
Thứ 2 - 7: hoạt động từ
**7:30 - 20:00**
Chủ nhật: hoạt động từ
**8:00 - 17:00**
Giỏ hàng rỗng
Địa chỉ: 292A Hòa Bình, Phường Hiệp Tân, Quận Tân Phú, Tp. Hồ Chí Minh
MST: 0303615027 do Sở Kế Hoạch Và Đầu Tư Tp.HCM cấp ngày 10/03/2011
Tel: 08.73008182 - Fax: 08.39733234 - Email:
[hotro@vinabook.com](mailto:hotro@vinabook.com)
★ ★ ★ ★ ★
Hãy Đăng ký

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

X-Frame-Options: sameorigin

Set-Cookie: debugger=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT; path=/

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


text:
Tổng đài chăm sóc và Hỗ trợ Khách hàng hoạt động suốt 7 ngày trong tuần
Thứ 2 - 7: hoạt động từ 7:30 - 20:00
Chủ nhật: hoạt động từ 8:00 - 17:00
Kỹ Thuật Nuôi Thỏ:Có nhiều loài thỏ khác nhau sống khắp nơi trên thế giới. Người ta đã tìm thấy những mẫu thỏ hoá thạch ước lượng khoảng từ 30 đến 40 triệu năm qua! Những loài thỏ nhà ngày nay là hậu duệ của những loài thỏ hoang dã ở Châu ... Xem chi tiết
Hãy Đăng ký