text:
Hoàng Kim
(Sưu tầm, tuyển chọn, biên soạn)
Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491–1585) là nhà giáo, nhà tiên tri, nhà thơ triết lý, nhà văn hoá lớn của thời Lê -Mạc, bậc kỳ tài yêu nước thương dân, xuất xử hợp lý hợp thời, sáng suốt.
Bài tựa về Trạng Trình của tiến sĩ Vũ Khâm Lân có vị trí quan trọng để góp phần tìm hiểu thân thế và sự nghiệp của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Tác phẩm này được viết năm 1743 cho tập gia phả dòng họ Trạng Trình sau khi cụ Trạng đã mất khoảng 158 năm. Vũ Khâm Lân còn có tên là Vũ Khâm Thận, sinh năm 1702 tại làng Ngọc Lặc, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương. Ông đỗ tiến sĩ năm 1727 làm quan đến chức Tham tụng, Ngự Sử đài, tước Ôn Quận công. Bài tựa này được chép trong quyển “Công Dư Tiệp Ký” (Những chuyện ghi nhanh trong lúc rãnh việc quan) của Vũ Phương Đề, cuốn 3, tờ 166- 175. Quyển “Công Dư Tiệp Ký” là của Vũ Phương Đề do vậy có người nghi vấn tác giả bài tựa này là Vũ Phương Đề, sinh năm 1697, người làng Mộ Trạch, huyện Đường An, nay là Bình Giang, Hải Dương, đỗ tiến sĩ năm 1736. Căn cứ trên văn bản thì tác giả “Bài tựa” này là của Vũ Khâm Lân mà Vũ Phương Đề là người chép lại.
“Bài tựa” này được đánh máy và post lên mạng qua sưu tầm, tuyển chọn từ các nguồn tài liệu của nhà nghiên cứu Phạm Đan Quế năm 2000, đối chiếu với bản dịch ở quyển “Bạch Vân Quốc ngữ Thi tập” của Nguyễn Quân, nhà xuất bản Sống Mới- Sài Gòn năm 1974 và một số tài liệu khác. Đây là một văn bản rất quý đã trải qua sự sàng lọc của thời gian 265 năm (1743- 2008). Nguồn tư liệu là chuẩn mực, tin cậy với nhiều dẫn liệu chọn lọc, xác thực, lời văn chặt chẽ, súc tích và khoáng đạt.
Ngày xuân đọc Trạng Trình, học gương đạo đức thương dân, lý học của ông. Học sự mình triết thuận lý, tuỳ thời, xuất xử hợp hoàn cảnh của kẻ sĩ ở thời biến động phức tạp. Học sự thanh nhàn vô sự, thung dung tự tại, gần gũi với thiên nhiên và dân chúng. Học những trang thơ văn, sấm ký, thấm đẫm tình người và sự minh triết, những giai thoại, lời truyền và tâm thức dân gian, di tích lịch sử, văn hoá đọc, văn hoá mạng về Người. Càng đọc, tôi càng thấy sự dạy và học thật tâm huyết, trí tuệ và vinh dự biết bao!
BÀI TỰA
NGUYỄN CÔNG VĂN ĐẠT PHỔ KÝ
(Trích Gia phả dòng họ Trạng Trình)
Tiến sĩ Vũ Khâm Lân (viết năm 1743)
1
Trình Quốc công Trạng nguyên Nguyễn Bỉnh Khiêm (còn có tên khác là Nguyễn Văn Đạt) tự Hành Phủ, đạo hiệu là Bạch Vân cư sĩ, người làng Trung Am, huyện Vĩnh Lại, tỉnh Hải Dương. Tiên tổ ngày xưa tu nhân, tích đức nhiều, nay không thể khảo cứu được, chỉ biết từ đời cụ tổ được tập phong Thiếu bảoTư Quận công, cụ bà được phong Chính phu nhân Phạm Thị Trinh Huệ. Nguyên trước các cụ lập gia cư ở nơi có núi sông bao bọc hợp với kiểu đất của Cao Biền, tay phong thủy trứ danh đời Đường.
Phụ thân cụ Trạng được tặng phong tước Thái bảo Nghiêm Quận công, mỹ tự là Văn Định, đạo hiệu là Cù Xuyên tiên sinh. Cụ Văn Định học rộng, tài cao, có đức tốt và đã có lần sung chức Thái học sinh đời Lê.
Thân mẫu cụ Trạng được phong tặng tước Từ Thục phu nhân. Bà là người làng An Tử Hạ, huyện Tiên Minh cũng thuộc tỉnh Hải Dương, con gáí quan Thượng thư Bộ Hộ Nhữ Văn Lân. Bà thông minh, học rộng, văn hay, lại tinh thông tướng số. Ngay đời Hồng Đức (niên hiệu vua Lê Thánh Tôn), bà đã đoán trước rằng vận mệnh nhà Lê chỉ bốn mươi năm nữa là suy đồi khó gỡ. Bà có chí hướng muốn phò vua giúp nước như một bậc trượng phu nên chỉ chịu kết duyên khi gặp người trai vừa ý. Bà kén chồng đến ngót hai mươi năm, cho đến khi gặp ông Văn Định là người có tướng sinh quý tử, mới thành lập gia thất.
Sau khi lấy ông Văn Định, có lần qua bến đò Hàn thuộc sông Tuyết (sông thuộc làng Cổ Am) gặp một chàng thanh niên khác, bà nhìn người này và ngạc nhiên than rằng “lúc trước không gặp, ngày nay sao đến đây làm gì?”. Bọn theo hầu không hiểu nghĩa gì, cầm roi toan đánh đuổi chàng thanh niên ấy, bà cản lại và hỏi tên họ. Khi được biết, bà buồn rầu, hối hận đến cả mấy năm trời. Người thanh niên ấy không ai khác hơn là Mạc Đăng Dung, Thái Tổ của nhà Mạc sau này.
Bỉnh Khiêm sinh năm Hồng Đức thứ 21 (tức năm Tân Hợi 1491), lúc nhỏ có vóc dáng kỳ vĩ, chưa đầy một năm đã nói sõi. Một hôm vào buổi sáng sớm, Văn Định được bế cậu trên tay, bỗng thấy cậu nói ngay rằng: “Mặt trời mọc ở phương Đông” ông lấy làm lạ. Xem đó đủ biết con người khác thường, từ lúc thơ ấu đã có vẻ khác thường.
Năm Bỉnh Khiêm được bốn tuổi, thân mẫu dạy cậu học các bài chính nghĩa của Kinh, Truyện (tức các bài chính của các sách Tứ Thư, Ngũ Kinh). Bà dạy bằng cách khi ru, khi hát, nhưng dạy đến đâu cậu thuộc lòng đến đó. Cũng vào khoảng năm ấy, về thi ca, Bỉnh Khiênm đã thuộc vanh vách đến cả mấy chục bài quốc âm (thơ Nôm)…
… Trong tám năm ở triều, tiên sinh dâng sớ hạch tội mười tám kẻ lộng thần, xin đem ra chém để làm gương, bởi vì bản tâm. Tiên sinh chỉ muốn trăm họ được an vui, những người tàn tật mù loà được hành nghề hát xướng bói toán nhưng rồi thấy người con rể là Phạm Dao ỷ thế lộng hành , tiên sinh sợ liên luỵ đến mình nên cáo quan về nghỉ. Năm ấy là năm Quảng Hoà thứ hai (1542) đời Hiến Tông nhà Mạc, tiên sinh mới 52 tuổi.
Treo mũ về quê, tiên sinh dựng am Bách Vân ở phía đông làng và vẫn lấy biệt hiệu là Bạch Vân cư sĩ. Tiên sinh bắc hai chiếc cầu là Nghinh Phong và Trường Xuân để hóng mát, đồng thời dựng một cái quán ở bến sông Tuyết gọi là Trung Tân quán, hiện nay quán này còn tấm bia đá làm di tích để lại.
Ngoài ra, tiên sinh còn tu bổ chùa chiền. Tiên sinh thường cùng các lão tăng đàm luận và thường khi thả thuyền dạo chơi Kim hải hay Úc hải để xem người đánh cá. Các chỗ danh lam thắng cảnh như Yên Tử, Ngoạ Vân, Kinh Chủ, Đồ Sơn, nơi nào tiên sinh cũng chống gậy trèo lên, thừa hứng ngâm vịnh, có khi quên cả sớm chiều. Mỗi khi ngắm cảnh non cao chót vót, rừng rậm xanh rờn, gió động rì rào, chim ca thánh thót, tiên sinh lại hớn hở tự đắc, phiêu phiêu như một vị lục địa thần tiên (thần tiên ở thế gian).
Thời gian tiên sinh dưỡng lão ở quê hương, tiên sinh không tham dự quốc chính nhưng nhà Mạc vẫn kính như bậc thầy. Mỗi khi có việc trọng đại, vua Mạc thường sai quan về hỏi hoặc mời lên kinh đô nói chuyện. Tiên sinh dâng lên ý kiến được bổ ích rất nhiều. Mỗi lần lên kinh, xong việc, tiên sinh lại xin về, triều đình ân cần lưu lại, thế nào cũng không được. Sau tiên sinh được nhà Mạc xếp vào hạng đệ nhất công thần, phong tước Trình Tuyền hầu, rồi thăng dần tới tước Lại bộ Thượng thư, Thái phó, Trình Quốc công. Ông bà hai đời cũng được truy tặng chức tước, ba người vợ và bảy người con cũng được thứ tự phong hàm.
Năm Cảnh Lịch thứ ba (1555) đời Mạc Tuyên Tôn (Mạc Phúc Nguyên) Thư Quốc công Nguyễn Thiến (người làng Khoa Hoạch, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông) cùng con trai là Quyện và Miễn (cũng đọc Mồi) về hàng quốc triều (nhà Lê), tiên sinh làm bài thơ gửi cho Thiến trong có câu: Cố ngã tồn cô duy nghĩa tại/ Tri quân xử biến khởi cam tâm (Ta giúp con côi vì nghĩa trọng/ Ông khi xử biến khá cam lòng) ; Lại có câu: “Vận chuyển nhất chu ly phục hợp/ Tràng giang khởi hữu hạn đông nam (Vận chuyển một vòng tan lại hợp/ Trường giang đâu có hạn đông nam). Thiến xem thơ, trong lòng cảm thấy bứt rứt. Quyện là viên tướng có tài, luôn luôn lập được chiến công. Mạc Phúc Nguyên lấy làm lo ngại sai vời tiên sinh lên hỏi kế. Tiên sinh tâu: “Cha Quyện với hạ thần là chỗ bạn chí thân ngày trước, có lúc đã ở tại nhà thần, nay ra trấn thủ Thiên Trường, đang ở vào tình thế bán tín bán nghi nay muốn bắt lại, thật chẳng khó gì, cũng như thò tay vào túi để móc một vật gì ra thôi”. Tiên sinh nói đoạn, xin Mạc Phúc Nguyên giao cho một trăm tráng sĩ, sai đi phục sẳn trên bắc ngạn, rồi tiên sinh gửi thư mời Quyện sang bên thuyền uống rượu để gặp và nói chuyện tâm tình. Quyện nhận lời ngay; thừa lúc quá say, phụ binh nổi dậy, bắt cóc đem về nam ngạn. Quyện cảm động quá khóc nức nở. Tiên sinh dẫn Quyện theo lại nhà Mạc và sau đó trở thành một danh tướng lừng lẫy. Nhờ đó nhà Mạc duy trì được mấy chục năm nữa.
Trong thời gian ấy, đức Thế Tổ (tức Trịnh Kiểm) nhà chuá Trịnh đã dấy nghĩa binh, thanh thế vang dội khắp xa gần; trong trận giao tranh ở cửa biển Thần phù, Khiêm Vương Mạc Kính Điển (con thứ của Mạc Đăng Doanh) thua to. Thừa thắng, đức Thế tổ tiến binh theo đường núi phía tây ra tiến đánh Kinh Bắc, trong ngoài nơm nớp lo sợ. Nhà Mạc nhờ tiên sinh hiến kế rất nhiều, mới ổn định được tình thế lúc ấy.
Năm Diên Thành thứ 8 (1585) đời Mạc Mậu Hợp, tiên sinh lâm bệnh. Vua Mạc sai sứ đến thăm và hỏi kế quốc sự. Tiên sinh trả lời: Sau này nước nhà có bề gì thì đất Cao Bằng tuy nhỏ cũng thêm được vài đời (Tha nhật quốc sự hữu cố/Cao Bằng tuy thiểu, khả diên sổ thế). Qủa nhiên, cách bảy năm sau, nhà Mạc mất, các chuà nhà Mạc như Càn Thống, Long Thái, Thuận Đức, Vĩnh Xương rút lên Cao Bằng cũng còn giữ được hơn 70 năm, nghĩa là sau ba, bốn đời mới hoàn toàn bị diệt. Xem đó thấy lời dự đoán của tiên sinh rất nghiệm.
Ngày 28 tháng 11 (âm lịch) năm ấy, tiên sinh tạ thế, hưởng thọ 95 tuổi, học trò tôn hiệu là Tuyết Giang Phu tử. Phần mộ ở trên một mô đất khá cao trong làng…
2
Năm Thuận Bình thứ tám (1556) vua Lê Trung Tông băng, không hoàng nam nối ngôi, đức Thế Tổ (Trịnh Kiểm) do dự không biết lập ai, hỏi trạng nguyên Phùng Khắc Khoan, cũng không quyết định nổi, mới sai ngầm đem lễ vật ra tận Hải Dương hỏi tiên sinh. Tiên sinh không trả lời, chỉ quay lại bảo các gia nhân rằng:
- Vụ này lúa không được mẩy, chỉ tại thóc giống không tốt, vậy hãy đi tìm giống cũ mà gieo mạ. …
Nói xong, tiên sinh xe ra chùa, bảo các chú tiểu quét dọn và thắp nhang, ngoài ra không đã động gì đến chuyện khác, và đó là cái thâm ý tỏ ra cho biết “cứ việc thờ Phật thì sẽ có oản ăn”. Trạng Bùng thấy thế, hiểu ý, xin từ giả. Qua lời kể lại, đức Thế Tổ hiểu ngay, nên đón vua Anh Tôn về lập, tình hình nội bộ mới trở lại bình thường.
Trong thời gian ấy, Đoan Quốc Công Nguyễn Hoàng là con trai thứ Chiêu Huân Tĩnh Vương (Nguyễn Kim) đương ở trong tình thế nguy ngập, sợ không thát khỏi tay Trịnh Kiểm, thân mẫu ông, người làng Phạm Xá, huyện Tứ Kỳ, với tiên sinh là chỗ đồng hương, nên trước cảnh ấy, sai người bí mật về làng nhờ tiên sinh chỉ giúp con trai bà một lối sống. Sứ giả đặt gói bạc nén trước mặt,rồi chắp tay lạy mãi.
Tiên sinh thấy sứ giả cố năn nỉ nhưng vẫn không đáp, rồi đứng phắt dậy, cầm gậy thủng thẳng bước ra sau vườn. Đến chỗ núi non bộ (giả sơn) do mười tảng đá xanh xếp thành một dãy quanh co, tiên sinh thấy trên núi có bầy kiến đang men đá leo lên, đứng ngắm một lúc, mỉm cười đọc:
Hoành Sơn nhất đái, khả dĩ dung thân
Sứ giả hiểu ý trở về thuật lại, Nguyễn Hoàng liền nghĩ ra kế, xin vào trấn thủ Quảng Nam, đến nay con cháu còn hùng cứ một phương.
Trong lúc ngày thường, có lần tiên sinh cùng người học trò là Bùi Thời Cử bói dịch trúng quẻ Càn, thế mà tiên sinh dự đoán “chỉ sau tám đời cuộc can qua nổi dậy”. Sau đúng như thế. Lời đoán của tiên sinh quả thật thần diệu vậy.
Riêng số học trò của tiên sinh thì đông không biết bao nhiêu mà kể. Những người có danh vọng lừng lẫy của bản triều (nhà Lê) như Phùng Khắc Khoan, Lương Hữu Khánh, Nguyển Dữ và Trương Thời Cử đều là những người nhờ sự dạy dỗ của tiên sinh.
Nhắc đến Phùng Khắc Khoan khi còn theo học, bỗng một đêm tiên sinh đến thẳng nhà trọ, gõ cửa bảo: “Gà gáy rồi, sao chưa dậy nấu cơm, còn nằm ỳ ngủ vậy?”. Khắc Khoan hiểu ý, vội thu xếp hành lý, tìm đường vào Thanh Hóa, nhưng lại ẩn nơi nhà Nguyễn Dữ, người đã soạn bộ “Truyền kỳ mạn lục”. Bộ này được thành một tác phẩm “thiên cổ kỳ bút” là một phần lớn nhờ sự phủ chính rất nhiều của tiên sinh.
Xem đó thì thấy tiên sinh đối với bản triều (nhà Lê) cũng có góp phần đào tạo một số nhân tài vậy.
Tôi thấy tiên sinh là người lòng dạ khoáng đạt, tư chất cao siêu, sử dụng sự hồn nhiên, không chút cạnh góc, ai hỏi thì nói không thì thôi, đã nói câu gì là câu ấy không xê không dịch. Tiên sinh ở nơi thôn dã, vui với cúc tùng, hơn mười năm trời vẫn không quên nước.
Văn chương của tiên sinh thường bộc lộ cái tấc dạ ưu thời mẫn thế, không cần điêu luyện mà tự nhiên, giản dị mà lưu loát, thanh đạm mà ý vị, câu câu đều có chỗ ngụ ý răn đời. Thơ Quốc âm của tiên sinh có nhiều, trước đã soạn thành một tập gọi là Bạch Vân Quốc ngữ Thi tập, có cả ngàn bài nhưng nay chỉ còn độ hơn trăm. Thơ Hán tự cũng nhiều nhưng cũng thất lạc, tôi xem cũng đều thấy chứa những ý nghĩa thanh cao và siêu thoát. Thí dụ câu tiên sinh tự thuật chí hướng mình:
Cao khiết thùy vi thiên hạ sĩ
An nhàn ngã thị địa trung tiên
(Cao khiết ai là thiên hạ sĩ
An nhàn ta chính địa trung tiên)
Nói về gia đình thì tiên sinh có ba vợ:
Bà vợ cả người họ Dương, hiệu Từ Ý, quê tỉnh Hải Dương, người cùng huyện, là con gái quan Hình Bộ Thị lang Dương Đức Nhan.
Bà thứ hai, người họ Nguyễn, hiệu Như Tĩnh
Bà thứ ba hiệu Vi Tĩnh, cùng người họ Nguyễn
Tiên sinh có tất cả mười hai người con, gồm bảy người trai, năm người gái. Con trưởng lấy hiệu Hàn Giang Cư sĩ, được tập ấm phong hàm Trung Trinh đại phu, sau làm quan đến chức Phó hiến. Con thứ hai là Túy An tiên sinh được phong hàm Triều Liệt đại phu, tước Quảng Nghĩa hầu. Con thứ ba hàm Hiễn Cung đại phu, tước Xuyên Nghĩa bá. Con thứ tư hiệu Thuần Phu, hàm Hoằng Nghị đại phu, tước Quảng Đô hầu. Con thư năm là Thuần Đức, tước Bá Thư hầu (không thấy ghi người con thứ bảy). Mấy người này đều có quân công cả.
Sau đó, Hàn Giang sinh ra Thiết Đức, Thiết Đức sinh Đạo Tiến, Đạo Tiến sinh Đạo Thông. Đạo Thông sinh Đăng Doanh. Đăng Doanh sinh Thời Đương. Thời Đương lúc này đã 65 tuổi, sinh được ba người con trai, đều là cháu tám đời của tiên sinh vậy.
Năm Vĩnh Hựu nguyên niên (Ất Mão 1735 đời Lê Ý Tôn) người trong làng vì nhớ thịnh đức của tiên sinh nên đã dựng hai đền thờ này. Người hàng tổng cũng nhớ ơn đức, xuân thu hai kỳ đến tế lễ. Người trong họ của tiên sinh là Nguyễn Hữu Lý sợ sau này gia phả thất lạc có soạn lại một quyển và nhờ tôi viết cho bài tựa.
Tôi đây là người đất Hồng Châu, nghĩa là cùng quê với tiên sinh, nhưng nay đã cách 190 năm rồi, còn biết gì để viết.
Lúc thơ ấu , tôi cũng thường được nghe các bậc phụ huynh nói chuyện tiên sinh, nhưng cũng chỉ biết đại khái là cụ Trạng Trình thôi. Sau nhân những buổi bình luận về tiên hiền với các quan đại phu, tôi có thêm ít nhiều nên ước có dịp thuận tiện sẽ về tận quê quán của tiên sinh để tìm hiểu cho tường.
Ước mãi chưa được vì cứ luôn luôn bị việc quan bó buộc.
May thay! Năm Tân Dậu niên hiệu Cảnh Hưng (1741 đời Lê Hiển Tôn) tôi vâng mệnh đổi đi Hồng Châu, nhận thấy cùng với nơi nhà cũ tiên sinh chỉ trong gang tấc, tới lui dễ dàng, nhưng lại vì việc quân ngũ quá bề bộn nên mãi đến mùa xuân năm sau, tức năm Nhâm Tuất, trong khi vâng mệnh đi bối đắp đê sông Nhị Hà, mới thực hiện được ý định nói trên.
Đến quê hương của tiên sinh, tôi tìm đến nền quán Trung Tân, coi tấm bia cũ, nhưng nét chữ đã quá mờ, không sao đọc nổi. Tôi vào đền thờ bái yết, nhân tiện hỏi người cháu bảy đời là Nguyễn Thời Đương để xem hành trạng nhưng cũng không thâu thập được gì. Hỏi thăm các bô lão thì sau cơn binh lửa cũng chẳng còn ai biết; duy chỉ có viên hương ấp là Trần Bá Quang biết sơ qua về mấy việc cũ. Ông này ôn lại cho nghe bài phú quốc âm tức bài văn bia quán Trung Tân và đưa cho một bản lục ít bài thơ của tiên sinh. Nhân tiện tôi hỏi đến những di tích của cầu Trường Xuân, cầu Nghinh Phong rồi đi thăm nơi vườn cũ, tới nơi chỉ thấy ba gian nhà lá. Thời Đương và con cháu hơn mười người cũng ở căn nhà đó.
Tôi nhìn quang cảnh đã sinh lòng hoài cảm, lại trông bốn phía càng bồi hồi nữa. Này phía bên tả trước mặt là một cái đầm và bốn năm cái vũng, tất cả độ vài trăm mẫu, bề sâu chỉ độ hơn trượng, chỗ đứt chỗ nối, chỗ thắt chỗ phình, khi thì yên lặng, khi nắng vàng tỏa, phải chăng đây chính là chỗ kiểu đất Nghiễn trì thủy ảnh (mặt hồ nghiên, ánh nước long lanh) có khí thiêng chung đúc để sinh ra một đại nhân vậy?
Do đó tôi ngâm vịnh thẩn thơ, chẳng muốn dời chân. Ôi! Tôi muốn vì tiên sinh viết bài tựa quyển Gia phả, nhưng ngặt vì việc quân khẩn cấp, còn phải gác bút để đeo gươm, thành thử phải đợi ngày khác nữa.
3
Năm Quý Hợi (1743 đời Lê Hiển Tôn) khoảng mùa Đông, tôi vâng mệnh đi dẹp bọn thuỷ khấu ở vùng Đồ Sơn , nhân lúc đóng quân trên bờ sông Tuyết, lại đến yết kiến đền thờ của tiên sinh. Bọn Thời Đường cho tôi xem quyển Gia phả và nói :
Trước đây đã trãi bao phen loạn lạc, chẳng còn quyển nào, sau họ mới sưu tầm được mấy trang rách, trong đó chỉ biên tên họ tiền nhân, ngoài ra chảng có gì khác cả.
Vì thế tôi phải thâu nhặt ý kiến nhiều người, rồi hợp với những điều mắt thấy tai nghe để viết nên bài tựa. Còn việc sưu tầm những bài thơ của tiên sinh, xếp thành thiên, đóng thành tập, để lưu lại cho đời sau thì xin nhường phấn các vị cao minh khác.
Than ôi Phượng Hoàng, Kỳ Lân, đâu phải những vật thường thấy trong vũ trụ xưa nay, mà có thì chúng phải hiện ở những chỗ như vườn nhà Đường (vua Nghiêu) sân nhà Nhu (vua Thuấn) mới là điềm tốt lành.
Như tiên sinh đã có sẵn tư chất thông tuệ lại thâm hiểu đạo học thánh hiền, ví phỏng gặp thời để thi thố sở học thì chắc sẽ tạo ra được cảnh trị bình, biến đổi được thói ở trọc phù bạc ra lễ nghĩa văn minh. Khá tiếc thay, một người có tài đức phù tá Vương nghiệp lại sinh giữa thời đại bá giả, khiến cho sở học không áp dụng được gì.
Tuy nhiên, dùng thì làm, bỏ thì ẩn, sự đắc dụng hay không, đối với tiên sinh cũng chẳng quan trọng gì. Tôi rất hâm mộ điểm ấy của tiên sinh. Tiên sinh sinh trưởng trên đất nhà Mạc, có lúc thử ra làm quan để thi hành sở học thì cũng là việc bắt chước việc Khổng Phu Tử xưa đi ra mắt Công Sơn Phất Nhiễu; rồi khi thấy không thể giúp được, vội bỏ đi thì lại muốn theo trí sáng của Trương Tử Phòng theo gót Xích Tùng Tử xưa.
Nay tôi đọc những thi văn còn lại của tiên sinh, cũng chẳng khác nào được nghe tiếng reo ngọc khua vàng, sang sủa như thái dương, rực rỡ như mây màu, thơ thái như cái phong vị tắm nước sông Nghi rồi lên hóng mát ở Vũ vu của Tăng Điểm ngày trước, và cái phong độ yêu sen thích lan của các tiên nho xưa. Đồng thời cũng như thấy tiên sinh và được bái kiến tiên sinh ở chỗ đang ngồi dạy học vậy.
Ngoài ra, tiên sinh lại là người tinh thông Lý học, thấu triệt hoạ phúc, biết rõ dĩ vãng và tương lai, cả trăm đời sau chưa chắc đã có ai hơn được.
Ôi ! Thiên hạ xưa nay, các bậc quân vương và hiền giả thiếu gì nhưng sống thì phú quý vinh hoa còn khuất, hỏi thời gian sau, đã có mấy ai được người đời nhắc đến. Còn tiên sinh, nay con cháu đã bảy tám đời mà gần thì sĩ phu, dân thứ còn xem như sao Đẩu trên trời, cho cách nghìn năm cũng còn mường tượng như mới buổi sớm nào; xa thì sứ giả Thanh triều là Chu Xán khi nói đến nhân vật Lĩnh Nam cũng có câu “An Nam lý học hữu Trình Tuyền” (về môn lý học nước Nam có ông Trình Tuyền) rồi chép vào sách để truyền lại bên Tàu.
Như thế, đủ biết tiên sinh là người rất mực của nước ta về thời đại trước vậy.
Xem thêm:
Nguyễn Bỉnh Khiêm trí tuệ bậc Thầy(1);
Nguyễn Bỉnh Khiêm trên Wikipedia Tiếng Việt bản 17.2.2008 của dạy và học(2);
Ngày xuân đọc Trạng Trình (3);
Sấm ký Nguyễn Bỉnh Khiêm(4);
Những tuyệt phẩm thơ cổ nổi tiếng ; Thơ văn Nguyễn Bỉnh Khiêm (5).
Thầy bạn Nguyễn Bỉnh Khiêm(6);
Học trò Nguyễn Bỉnh Khiêm(7);
Giai thoại về Trạng Trình(8);
Cảm nhận về Trạng Trình(9);
Trở về trang chính
DANH NHÂN VIỆT
Việt Nam tổ quốc tôi
Thứ Bảy, 16 tháng 2, 2008
Ngày xuân đọc Trạng Trình
Được đăng bởi hoangkim vietnam vào lúc 09:52 Không có nhận xét nào: Các liên kết với bài này
Thứ Sáu, 1 tháng 2, 2008
Đọc Sấm ký Nguyễn Bỉnh Khiêm
Hoàng Kim
(Sưu tầm, tuyển chọn, biên soạn)
Sấm ký là những lời tiên tri của Nguyễn Bỉnh Khiêm về các biến cố chính của dân tộc Việt trong khoảng 500 năm (từ năm 1509 đến năm 2009). Đây là những dự báo thiên tài, hợp lý, tùy thời, tự cường, hướng thiện và lạc quan theo lẽ tự nhiên “thuận thời thì an nhàn, trái thời thì vất vả”. “Trạng Trình đã nắm được huyền cơ của tạo hóa” (lời Nguyễn Thiếp – danh sĩ thời Lê mạt). “An Nam lý học hữu Trình Tuyền” (lời Chu Xán - sứ giả của triều Thanh).
Sấm ký ở bản A có 262 câu, gồm 14 câu “cảm đề” và 248 câu “sấm ký”. Đây là bản trích ở bộ “Thành ngữ, điển tích, danh nhân từ điển” (tập 2) của Trịnh Văn Thanh - Sài Gòn – 1966. Ngoài bản A còn có ít nhất ba dị bản về sấm Trạng Trình. Tài liệu liên quan hiện có 20 văn bản, trong đó 7 bản là tiếng Hán Nôm lưu tại Thư viện Khoa học Xã hội (trước đây là Viện Viễn Đông Bác Cổ) và Thư viện Quốc gia Hà Nội và 13 tựa sách quốc ngữ về sấm Trạng Trình xuất bản từ năm 1948 đến nay. Bản tiếng quốc ngữ phát hiện sớm nhất có lẽ là Bạch Vân Am thi văn tập in trong Quốc Học Tùng Thư năm 1930 mà hiện nay vẫn chưa tìm được.
Sấm ký gắn với những giai thoại và sự thật lịch sử. Nhiều nội dung trong sấm ký hiện đã được giải mã, chứng minh tính đúng đắn của những quy luật- dự đoán học trong Kinh Dịch và Thái Ất thần kinh”. (Đến nay đã có 36 giai thoại và sự thật lịch sử về Sấm Trạng Trình đã được giải mã mà chúng tôi sẽ lần lượt đăng trong các bài nghiên cứu tiếp theo).
Trước Nguyễn Bỉnh Khiêm, vua Phật Trần Nhân Tông (1258-1308) là người rất coi trọng phép biến Dịch. Người đã viết trong “Cư trần lạc đạo”: “Kinh Dịch xem chơi, yêu tính sáng yêu hơn châu báu. Sách Nhàn đọc giấu, trọng lòng rồi trọng nữa hoàng kim”.
Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm với “Thái Ất thần kinh”, “Sấm ký”, "Bạch Vân Am thi văn tập", "huyền thoại và di tích lịch sử" đã lưu lại cho dân tộc Việt Nam và nhân loại một tài sản văn hoá vô giá.
CẢM ĐỀ
Nguyễn Bỉnh Khiêm
1- Thanh nhàn vô sự là tiên
Năm hồ phong nguyệt ruổi thuyền buông chơi
Cơ tạo hoá
Phép đổi dời
Đầu non mây khói tỏa
Mặt nước cánh buồm trôi
Hươu Tần mặc kệ ai xua đuổi
Lầu Hán trăng lên ngẫm mệnh trời
Tuổi già thua kém bạn
Văn chương gửi lại đời
Dở hay nên tự lòng người cả
Nghiên bút soi hoa chép mấy lời
Bí truyền cho con cháu
Dành hậu thế xem chơi.
SẤM KÝ
15- Nước Nam từ họ Hồng Bàng
Biển dâu cuộc thế, giang sơn đổi dời
Từ Đinh, Lê, Lý, Trần thuở trước
Đã bao lần ngôi nước đổi thay
Núi sông thiên định đặt bày
Đồ thư một quyển xem nay mới rành
21- Hoà đao mộc lạc,
Thập bát tử thành.
Đông A xuất nhập
Dị mộc tái sinh.
25- Chấn cung xuất nhật
Đoài cung vẫn tinh.
Phụ nguyên trì thống,
Phế đế vi đinh.
29- Thập niên dư chiến,
Thiên hạ cửu bình.
Lời thần trước đã ứng linh,
Hậu lai phải đoán cho minh mới tường.
33- Hoà đao mộc hồi dương sống lại
Bắc Nam thời thế đại nhiễu nhương.
Hà thời biện lại vi vương,
Thử thời Bắc tận Nam trường xuất bôn.
37- Lê tồn, Trịnh tại,
Lê bại, Trịnh vong.
Bao giờ ngựa đá sang sông,
Thì dân Vĩnh Lại quận công cả làng.
Hà thời thạch mã độ giang.
Thử thời Vĩnh Lại nghênh ngang công hầu.
43- Chim bằng cất cánh về đâu?
Chết tại trên đầu hai chữ quận công.
Bao giờ trúc mọc qua sông,
Mặt trời sẽ lại đỏ hồng non Tây.
47- Đoài cung một sớm đổi thay,
Chấn cung sao cũng sa ngay chẳng còn.
Đầu cha lộn xuống chân con,
Mười bốn năm tròn hết số thời thôi.
51- Phụ nguyên chính thống hẳn hoi,
Tin dê lại phải mắc mồi đàn dê.
Dục lòng chim chích u mê,
Thập trên tứ dưới nhất đè chữ tâm.
55- Để loại quỷ bạch Nam xâm,
Làm cho trăm họ khổ trầm lưu ly
Ngai vàng gặp buổi khuynh nguy
Gia đình một ở ba đi dần dần.
Cho hay những gã công hầu,
Giầu sang biết gửi nơi đâu chuyến này.
61- Kìa kìa gió thổi lá rung cây
Rung Bắc, rung Nam, Đông tới Tây
Tan tác kiến kiều an đất nước
Xác xơ cổ thụ sạch am mây.
65- Lâm giang nổi sóng mù thao cát,
Hưng địa tràn dâng hóa nước đầy.
Một ngựa một yên ai sùng bái?
Nhắn con nhà vĩnh bảo cho hay.
69- Tiền ma bạc quỷ trao tay
Đồ, Môn, Nghệ, Thái dẫy đầy can qua,
Giữa năm hai bẩy mười ba,
Lửa đâu mà đốt tám gà trên mây.
73- Rồng nằm bể cạn dễ ai hay,
Rắn mới hai đầu khó chịu thay,
Ngựa đã gác yên không người cưỡi
Dê không ăn lộc ngoảnh về Tây.
77- Khỉ nọ ôm con ngồi khóc mếu
Gà kia vỗ cánh chập chùng bay
Chó nọ vẫy đuôi mừng thánh chúa
Ăn no ủn ỉn lợn kêu ngày.
81- Nói cho hay khảm cung ong dậy,
Chí anh hùng biết đấy mới ngoan.
Chữ rằng lục, thất nguyệt gian
Ai mà giữ được mới nên anh tài.
85- Ra tay điều độ hộ mai
Bấy giờ mới rõ là người an dân
Lọ là phải nhọc kéo quân,
Thấy nhân ai chẳng mến nhân tìm về.
89- Phá điền than đến đàn dê
Hễ mà chuột rúc thì dê về chuồng
Dê đi dê lại tuồn luồn
Đàn đi nó cũng một môn phù trì
93- Thương những kẻ nam nhi chí cả
Chớ vội sang tất tả chạy rong
Học cho biết chữ cát hung
Biết phương hướng đứng chớ đừng lầm chi
Hễ trời sinh xuống phải thì
Bất kỳ nhi ngộ tưởng gì đợi mong.
99- Kìa những kẻ vội lòng phú quý
Xem trong mình một tí đều không
Ví dù có gặp ngư ông
Lưới dăng đâu dễ nên công mà hòng.
103- Khuyên những đấng thời trung quân tử
Lòng trung nghi nên giữ cho mình
Âm dương cơ ngẫu hộ sinh
Thái Nhâm, Thái Ất trong mình cho hay.
Chớ vật vờ quen loài ong kiến
Hư vô bàn miệng tiếng nói không.
109- Ô hô thế sự tự bình bồng
Nam Bắc hà thời thiết lộ thông
Hồ ẩn sơn trung mao tận bạch
Kình ngư hải ngoại huyết lưu hồng.
113- Kê minh ngọc thụ thiên khuynh bắc
Ngưu xuất lam điền nhật chính đông
Nhược đãi ưng lai sư tử thượng
Tứ phương thiên hạ thái bình phong.
117- Ngỡ may gặp hội mây rồng
Công danh rạng rỡ chép trong vân đài
Nước Nam thường có thánh tài
Sơn hà đặt vững ai hay tỏ tường?
121- So mấy lề để tàng kim quỹ
Kể sau này ngu bỉ được coi
Đôi phen đất lở, cát bồi
Đó đây ong kiến, dậy trời quỷ ma
125- Ba con đổi lấy một cha
Làm cho thiên hạ xót xa vì tiền
Mão Thìn Tí Ngọ bất yên
Đợi tam tứ ngũ lai niên cùng gần.
129- Hoành Sơn nhất đái
Vạn đại dung thân
Đến thời thiên hạ vô quân
Làm vua chẳng dễ, làm dân chẳng lành.
133- Gà kêu cho khỉ dậy nhanh
Phụ nguyên số đã rành rành cáo chung
Thiên sinh hữu nhất anh hùng
Cứu dân độ thế trừ hung diệt tà.
137- Thái Nguyên cận Bắc đường xa
Ai mà tìm thấy mới là thần minh
Uy nghi dung mạo khác hình
Thác cư một góc kim tinh non đoài
141- Cùng nhau khuya sớm chăn nuôi
Chờ cơ mới sẽ ra đời cứu dân
Binh thư mấy quyển kinh luân
Thiên văn địa lý, nhân dân phép màu
145- Xem ý trời ngõ hầu khải thánh
Dốc sinh ra điều đỉnh hộ mai
Song thiên nhật nguyệt sáng soi
Thánh nhân chẳng biết thì coi như tường
149- Thông minh kim cổ khác thường
Thuấn Nghiêu là trí, Cao Quang là tài
Đấng hiên ngang nào ai biết trước
Tài lược thao uyên bác vũ văn
Ai còn khoe trí khoe năng
Cấm kia bắt nọ hung hăng với người.
155- Chưa từng thấy nay đời sự lạ
Chốc lại mòng gá vạ cho dân
Muốn bình sao chẳng lấy nhân
Muốn yên sao lại bắt dân ghê mình?
159- Đã ngu dại Hoàn, Linh đời Hán
Lại đua nhau quần thán đồ lê
Chức này quyền nọ say mê
Làm cho thiên hạ khôn bề tựa nương
Kẻ thì phải thuở hung hoang
Kẻ thì bận của bổng toan, khốn mình
165- Cửu cửu càn khôn dĩ định
Thanh minh thời tiết hoa tàn
Trực đáo dương đầu mã vĩ
Hồ binh bát vạn nhập Tràng An
169- Nực cười những kẻ bàng quang
Cờ tam lại muốn toan đường chống xe
Lại còn áo mũ xun xoe
Còn ra xe ngựa màu mè khoe khoang.
173- Ghê thay thau lẫn với vàng
Vàng kia thử lửa càng cao giá vàng
Thánh ra tuyết tán mây tan
Bây giờ mới sáng rõ ràng nơi nơi.
177- Can qua, việc nước bời bời
Trên thuận ý trời, dưới đẹp lòng dân
Oai phong khấp quỷ kinh thần
Nhân nghĩa xa gần bách tính ngợi ca
181- Rừng xanh, núi đỏ bao la
Đông tàn, Tây bại sang gà mới yên
Sửu Dần thiên hạ đảo điên
Ngày nay thiên số vận niên rành rành.
185- Long vĩ xà đầu khởi chiến tranh
Can qua xứ xứ khổ đao binh
Mã đề dương cước anh hùng tận
Thân dậu niên lai kiến thái bình
189- Sự đời tính đã phân minh
Thanh nhàn mới kểchyện mình trước sau
Đầu thu gà gáy xôn xao
Mặt trăng xưa sáng tỏ vào Thăng Long.
193- Chó kêu ầm ỉ mùa đông
Cha con Nguyễn lại bế bồng nhau đi
Lợn kêu tình thế lâm nguy
Quỷ vương chết giữa đường đi trên giời
197- Chuột sa chỉnh gạo nằm chơi
Trâu cày ngốc lại chào đời bước ra
Hùm gầm khắp nẽo gần xa
Mèo kêu rợn tiếng, quỷ ma tơi bời.
201- Rồng bay năm vẻ sáng ngời
Rắn qua sửa soạn hết đời sa tăng
Ngựa hồng quỷ mới nhăn răng
Cha con dòng họ thầy tăng hết thời
205- Chín con rồng lộn khắp nơi
Nhện giăng lưới gạch dại thời mắc mưu
Lời truyền để lại bấy nhiêu
Phương đoài giặc đã đến chiều bại vong
Hậu sinh thuộc lấy làm lòng
Đến khi ngộ biến đường trong giữ mình.
211- Đầu can Võ tướng ra binh
Ắt là trăm họ thái bình âu ca
Thần Kinh Thái Ất suy ra
Để dành con cháu đem ra nghiệm bàn
215- Ngày thường xem thấy quyển vàng
Của riêng bảo ngọc để tàng xem chơi
Bởi Thái Ất thấy lạ đời
Ấy thuở sấm trời vô giá thập phân
219- Kể từ đời Lạc Long Quân
Đắp đổi xoay vần đến lục thất gian
Mỗi đời có một tôi ngoan
Giúp chung nhà nước dân an thái bình
223- Phú quý hồng trần mộng
Bần cùng bạch phát sinh
Hoa thôn đa khuyển phệ
Mục giã giục nhân canh
Bắc hữu Kim thành tráng
Nam hữu Ngọc bích thành
Phân phân tùng bách khởi
Nhiễu nhiễu xuất đông chinh
Bảo giang thiên tử xuất
Bất chiến tự nhiên thành
233- Rồi ra mới biết thánh minh
Mừng đời được lúc hiển vinh reo hò
Nhị Hà một dải quanh co
Chính thực chốn ấy đế đô hoàng bào
Khắp hoà thiên hạ nao nao
Cá gặp mưa rào có thích cùng chăng?
239- Nói đến độ thầy tăng mở nước
Đám quỷ kia xuôi ngược đến đâu
Bấy lâu những cậy phép màu
Bây giờ phép ấy để lâu không hào
243- Cũng có kẻ non trèo biển lội
Lánh mình vào ở nội Ngô Tề
Có thầy Nhân Thập đi về
Tả hữu phù trì, cây cỏ thành binh
247- Những người phụ giúp thánh minh
Quân tiên xướng nghĩa chẳng tàn hại ai
Phùng thời nay hội thái lai
Can qua chiến trận để người thưởng công
251- Trẻ già được biết sự lòng
Ghi làm một bản để hòng giở xem
Đời này những thánh cùng tiên
Sinh những người hiền trị nước an dân
255- Này những lúc thánh nhân chưa lại
Chó còn nằm đầu khải cuối thu
Khuyên ai sớm biết khuông phù
Giúp cho thiên hạ Đường, Ngu ngỏ hầu.
259- Cơ tạo hoá phép mầu khôn tỏ,
Cuộc tàn rồi mới tỏ thấp cao.
Thấy sấm từ đây chép vào
Một mảy tơ hào chẳng dám sai ngoa.
(Sưu tầm, tuyển chọn, biên soạn)
Sấm ký là những lời tiên tri của Nguyễn Bỉnh Khiêm về các biến cố chính của dân tộc Việt trong khoảng 500 năm (từ năm 1509 đến năm 2009). Đây là những dự báo thiên tài, hợp lý, tùy thời, tự cường, hướng thiện và lạc quan theo lẽ tự nhiên “thuận thời thì an nhàn, trái thời thì vất vả”. “Trạng Trình đã nắm được huyền cơ của tạo hóa” (lời Nguyễn Thiếp – danh sĩ thời Lê mạt). “An Nam lý học hữu Trình Tuyền” (lời Chu Xán - sứ giả của triều Thanh).
Sấm ký ở bản A có 262 câu, gồm 14 câu “cảm đề” và 248 câu “sấm ký”. Đây là bản trích ở bộ “Thành ngữ, điển tích, danh nhân từ điển” (tập 2) của Trịnh Văn Thanh - Sài Gòn – 1966. Ngoài bản A còn có ít nhất ba dị bản về sấm Trạng Trình. Tài liệu liên quan hiện có 20 văn bản, trong đó 7 bản là tiếng Hán Nôm lưu tại Thư viện Khoa học Xã hội (trước đây là Viện Viễn Đông Bác Cổ) và Thư viện Quốc gia Hà Nội và 13 tựa sách quốc ngữ về sấm Trạng Trình xuất bản từ năm 1948 đến nay. Bản tiếng quốc ngữ phát hiện sớm nhất có lẽ là Bạch Vân Am thi văn tập in trong Quốc Học Tùng Thư năm 1930 mà hiện nay vẫn chưa tìm được.
Sấm ký gắn với những giai thoại và sự thật lịch sử. Nhiều nội dung trong sấm ký hiện đã được giải mã, chứng minh tính đúng đắn của những quy luật- dự đoán học trong Kinh Dịch và Thái Ất thần kinh”. (Đến nay đã có 36 giai thoại và sự thật lịch sử về Sấm Trạng Trình đã được giải mã mà chúng tôi sẽ lần lượt đăng trong các bài nghiên cứu tiếp theo).
Trước Nguyễn Bỉnh Khiêm, vua Phật Trần Nhân Tông (1258-1308) là người rất coi trọng phép biến Dịch. Người đã viết trong “Cư trần lạc đạo”: “Kinh Dịch xem chơi, yêu tính sáng yêu hơn châu báu. Sách Nhàn đọc giấu, trọng lòng rồi trọng nữa hoàng kim”.
Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm với “Thái Ất thần kinh”, “Sấm ký”, "Bạch Vân Am thi văn tập", "huyền thoại và di tích lịch sử" đã lưu lại cho dân tộc Việt Nam và nhân loại một tài sản văn hoá vô giá.
CẢM ĐỀ
Nguyễn Bỉnh Khiêm
1- Thanh nhàn vô sự là tiên
Năm hồ phong nguyệt ruổi thuyền buông chơi
Cơ tạo hoá
Phép đổi dời
Đầu non mây khói tỏa
Mặt nước cánh buồm trôi
Hươu Tần mặc kệ ai xua đuổi
Lầu Hán trăng lên ngẫm mệnh trời
Tuổi già thua kém bạn
Văn chương gửi lại đời
Dở hay nên tự lòng người cả
Nghiên bút soi hoa chép mấy lời
Bí truyền cho con cháu
Dành hậu thế xem chơi.
SẤM KÝ
15- Nước Nam từ họ Hồng Bàng
Biển dâu cuộc thế, giang sơn đổi dời
Từ Đinh, Lê, Lý, Trần thuở trước
Đã bao lần ngôi nước đổi thay
Núi sông thiên định đặt bày
Đồ thư một quyển xem nay mới rành
21- Hoà đao mộc lạc,
Thập bát tử thành.
Đông A xuất nhập
Dị mộc tái sinh.
25- Chấn cung xuất nhật
Đoài cung vẫn tinh.
Phụ nguyên trì thống,
Phế đế vi đinh.
29- Thập niên dư chiến,
Thiên hạ cửu bình.
Lời thần trước đã ứng linh,
Hậu lai phải đoán cho minh mới tường.
33- Hoà đao mộc hồi dương sống lại
Bắc Nam thời thế đại nhiễu nhương.
Hà thời biện lại vi vương,
Thử thời Bắc tận Nam trường xuất bôn.
37- Lê tồn, Trịnh tại,
Lê bại, Trịnh vong.
Bao giờ ngựa đá sang sông,
Thì dân Vĩnh Lại quận công cả làng.
Hà thời thạch mã độ giang.
Thử thời Vĩnh Lại nghênh ngang công hầu.
43- Chim bằng cất cánh về đâu?
Chết tại trên đầu hai chữ quận công.
Bao giờ trúc mọc qua sông,
Mặt trời sẽ lại đỏ hồng non Tây.
47- Đoài cung một sớm đổi thay,
Chấn cung sao cũng sa ngay chẳng còn.
Đầu cha lộn xuống chân con,
Mười bốn năm tròn hết số thời thôi.
51- Phụ nguyên chính thống hẳn hoi,
Tin dê lại phải mắc mồi đàn dê.
Dục lòng chim chích u mê,
Thập trên tứ dưới nhất đè chữ tâm.
55- Để loại quỷ bạch Nam xâm,
Làm cho trăm họ khổ trầm lưu ly
Ngai vàng gặp buổi khuynh nguy
Gia đình một ở ba đi dần dần.
Cho hay những gã công hầu,
Giầu sang biết gửi nơi đâu chuyến này.
61- Kìa kìa gió thổi lá rung cây
Rung Bắc, rung Nam, Đông tới Tây
Tan tác kiến kiều an đất nước
Xác xơ cổ thụ sạch am mây.
65- Lâm giang nổi sóng mù thao cát,
Hưng địa tràn dâng hóa nước đầy.
Một ngựa một yên ai sùng bái?
Nhắn con nhà vĩnh bảo cho hay.
69- Tiền ma bạc quỷ trao tay
Đồ, Môn, Nghệ, Thái dẫy đầy can qua,
Giữa năm hai bẩy mười ba,
Lửa đâu mà đốt tám gà trên mây.
73- Rồng nằm bể cạn dễ ai hay,
Rắn mới hai đầu khó chịu thay,
Ngựa đã gác yên không người cưỡi
Dê không ăn lộc ngoảnh về Tây.
77- Khỉ nọ ôm con ngồi khóc mếu
Gà kia vỗ cánh chập chùng bay
Chó nọ vẫy đuôi mừng thánh chúa
Ăn no ủn ỉn lợn kêu ngày.
81- Nói cho hay khảm cung ong dậy,
Chí anh hùng biết đấy mới ngoan.
Chữ rằng lục, thất nguyệt gian
Ai mà giữ được mới nên anh tài.
85- Ra tay điều độ hộ mai
Bấy giờ mới rõ là người an dân
Lọ là phải nhọc kéo quân,
Thấy nhân ai chẳng mến nhân tìm về.
89- Phá điền than đến đàn dê
Hễ mà chuột rúc thì dê về chuồng
Dê đi dê lại tuồn luồn
Đàn đi nó cũng một môn phù trì
93- Thương những kẻ nam nhi chí cả
Chớ vội sang tất tả chạy rong
Học cho biết chữ cát hung
Biết phương hướng đứng chớ đừng lầm chi
Hễ trời sinh xuống phải thì
Bất kỳ nhi ngộ tưởng gì đợi mong.
99- Kìa những kẻ vội lòng phú quý
Xem trong mình một tí đều không
Ví dù có gặp ngư ông
Lưới dăng đâu dễ nên công mà hòng.
103- Khuyên những đấng thời trung quân tử
Lòng trung nghi nên giữ cho mình
Âm dương cơ ngẫu hộ sinh
Thái Nhâm, Thái Ất trong mình cho hay.
Chớ vật vờ quen loài ong kiến
Hư vô bàn miệng tiếng nói không.
109- Ô hô thế sự tự bình bồng
Nam Bắc hà thời thiết lộ thông
Hồ ẩn sơn trung mao tận bạch
Kình ngư hải ngoại huyết lưu hồng.
113- Kê minh ngọc thụ thiên khuynh bắc
Ngưu xuất lam điền nhật chính đông
Nhược đãi ưng lai sư tử thượng
Tứ phương thiên hạ thái bình phong.
117- Ngỡ may gặp hội mây rồng
Công danh rạng rỡ chép trong vân đài
Nước Nam thường có thánh tài
Sơn hà đặt vững ai hay tỏ tường?
121- So mấy lề để tàng kim quỹ
Kể sau này ngu bỉ được coi
Đôi phen đất lở, cát bồi
Đó đây ong kiến, dậy trời quỷ ma
125- Ba con đổi lấy một cha
Làm cho thiên hạ xót xa vì tiền
Mão Thìn Tí Ngọ bất yên
Đợi tam tứ ngũ lai niên cùng gần.
129- Hoành Sơn nhất đái
Vạn đại dung thân
Đến thời thiên hạ vô quân
Làm vua chẳng dễ, làm dân chẳng lành.
133- Gà kêu cho khỉ dậy nhanh
Phụ nguyên số đã rành rành cáo chung
Thiên sinh hữu nhất anh hùng
Cứu dân độ thế trừ hung diệt tà.
137- Thái Nguyên cận Bắc đường xa
Ai mà tìm thấy mới là thần minh
Uy nghi dung mạo khác hình
Thác cư một góc kim tinh non đoài
141- Cùng nhau khuya sớm chăn nuôi
Chờ cơ mới sẽ ra đời cứu dân
Binh thư mấy quyển kinh luân
Thiên văn địa lý, nhân dân phép màu
145- Xem ý trời ngõ hầu khải thánh
Dốc sinh ra điều đỉnh hộ mai
Song thiên nhật nguyệt sáng soi
Thánh nhân chẳng biết thì coi như tường
149- Thông minh kim cổ khác thường
Thuấn Nghiêu là trí, Cao Quang là tài
Đấng hiên ngang nào ai biết trước
Tài lược thao uyên bác vũ văn
Ai còn khoe trí khoe năng
Cấm kia bắt nọ hung hăng với người.
155- Chưa từng thấy nay đời sự lạ
Chốc lại mòng gá vạ cho dân
Muốn bình sao chẳng lấy nhân
Muốn yên sao lại bắt dân ghê mình?
159- Đã ngu dại Hoàn, Linh đời Hán
Lại đua nhau quần thán đồ lê
Chức này quyền nọ say mê
Làm cho thiên hạ khôn bề tựa nương
Kẻ thì phải thuở hung hoang
Kẻ thì bận của bổng toan, khốn mình
165- Cửu cửu càn khôn dĩ định
Thanh minh thời tiết hoa tàn
Trực đáo dương đầu mã vĩ
Hồ binh bát vạn nhập Tràng An
169- Nực cười những kẻ bàng quang
Cờ tam lại muốn toan đường chống xe
Lại còn áo mũ xun xoe
Còn ra xe ngựa màu mè khoe khoang.
173- Ghê thay thau lẫn với vàng
Vàng kia thử lửa càng cao giá vàng
Thánh ra tuyết tán mây tan
Bây giờ mới sáng rõ ràng nơi nơi.
177- Can qua, việc nước bời bời
Trên thuận ý trời, dưới đẹp lòng dân
Oai phong khấp quỷ kinh thần
Nhân nghĩa xa gần bách tính ngợi ca
181- Rừng xanh, núi đỏ bao la
Đông tàn, Tây bại sang gà mới yên
Sửu Dần thiên hạ đảo điên
Ngày nay thiên số vận niên rành rành.
185- Long vĩ xà đầu khởi chiến tranh
Can qua xứ xứ khổ đao binh
Mã đề dương cước anh hùng tận
Thân dậu niên lai kiến thái bình
189- Sự đời tính đã phân minh
Thanh nhàn mới kểchyện mình trước sau
Đầu thu gà gáy xôn xao
Mặt trăng xưa sáng tỏ vào Thăng Long.
193- Chó kêu ầm ỉ mùa đông
Cha con Nguyễn lại bế bồng nhau đi
Lợn kêu tình thế lâm nguy
Quỷ vương chết giữa đường đi trên giời
197- Chuột sa chỉnh gạo nằm chơi
Trâu cày ngốc lại chào đời bước ra
Hùm gầm khắp nẽo gần xa
Mèo kêu rợn tiếng, quỷ ma tơi bời.
201- Rồng bay năm vẻ sáng ngời
Rắn qua sửa soạn hết đời sa tăng
Ngựa hồng quỷ mới nhăn răng
Cha con dòng họ thầy tăng hết thời
205- Chín con rồng lộn khắp nơi
Nhện giăng lưới gạch dại thời mắc mưu
Lời truyền để lại bấy nhiêu
Phương đoài giặc đã đến chiều bại vong
Hậu sinh thuộc lấy làm lòng
Đến khi ngộ biến đường trong giữ mình.
211- Đầu can Võ tướng ra binh
Ắt là trăm họ thái bình âu ca
Thần Kinh Thái Ất suy ra
Để dành con cháu đem ra nghiệm bàn
215- Ngày thường xem thấy quyển vàng
Của riêng bảo ngọc để tàng xem chơi
Bởi Thái Ất thấy lạ đời
Ấy thuở sấm trời vô giá thập phân
219- Kể từ đời Lạc Long Quân
Đắp đổi xoay vần đến lục thất gian
Mỗi đời có một tôi ngoan
Giúp chung nhà nước dân an thái bình
223- Phú quý hồng trần mộng
Bần cùng bạch phát sinh
Hoa thôn đa khuyển phệ
Mục giã giục nhân canh
Bắc hữu Kim thành tráng
Nam hữu Ngọc bích thành
Phân phân tùng bách khởi
Nhiễu nhiễu xuất đông chinh
Bảo giang thiên tử xuất
Bất chiến tự nhiên thành
233- Rồi ra mới biết thánh minh
Mừng đời được lúc hiển vinh reo hò
Nhị Hà một dải quanh co
Chính thực chốn ấy đế đô hoàng bào
Khắp hoà thiên hạ nao nao
Cá gặp mưa rào có thích cùng chăng?
239- Nói đến độ thầy tăng mở nước
Đám quỷ kia xuôi ngược đến đâu
Bấy lâu những cậy phép màu
Bây giờ phép ấy để lâu không hào
243- Cũng có kẻ non trèo biển lội
Lánh mình vào ở nội Ngô Tề
Có thầy Nhân Thập đi về
Tả hữu phù trì, cây cỏ thành binh
247- Những người phụ giúp thánh minh
Quân tiên xướng nghĩa chẳng tàn hại ai
Phùng thời nay hội thái lai
Can qua chiến trận để người thưởng công
251- Trẻ già được biết sự lòng
Ghi làm một bản để hòng giở xem
Đời này những thánh cùng tiên
Sinh những người hiền trị nước an dân
255- Này những lúc thánh nhân chưa lại
Chó còn nằm đầu khải cuối thu
Khuyên ai sớm biết khuông phù
Giúp cho thiên hạ Đường, Ngu ngỏ hầu.
259- Cơ tạo hoá phép mầu khôn tỏ,
Cuộc tàn rồi mới tỏ thấp cao.
Thấy sấm từ đây chép vào
Một mảy tơ hào chẳng dám sai ngoa.
Được đăng bởi hoangkim vietnam vào lúc 22:37 3 nhận xét: Các liên kết với bài này
Nhãn: Nguyễn Bỉnh Khiêm
Đăng ký: Bài đăng (Atom)

markdown:
(Sưu tầm, tuyển chọn, biên soạn)
Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491–1585) là nhà giáo, nhà tiên tri, nhà thơ triết lý, nhà văn hoá lớn của thời Lê -Mạc, bậc kỳ tài yêu nước thương dân, xuất xử hợp lý hợp thời, sáng suốt.
Bài tựa về Trạng Trình của tiến sĩ Vũ Khâm Lân có vị trí quan trọng để góp phần tìm hiểu thân thế và sự nghiệp của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Tác phẩm này được viết năm 1743 cho tập gia phả dòng họ Trạng Trình sau khi cụ Trạng đã mất khoảng 158 năm. Vũ Khâm Lân còn có tên là Vũ Khâm Thận, sinh năm 1702 tại làng Ngọc Lặc, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương. Ông đỗ tiến sĩ năm 1727 làm quan đến chức Tham tụng, Ngự Sử đài, tước Ôn Quận công. Bài tựa này được chép trong quyển “Công Dư Tiệp Ký” (Những chuyện ghi nhanh trong lúc rãnh việc quan) của Vũ Phương Đề, cuốn 3, tờ 166- 175. Quyển “Công Dư Tiệp Ký” là của Vũ Phương Đề do vậy có người nghi vấn tác giả bài tựa này là Vũ Phương Đề, sinh năm 1697, người làng Mộ Trạch, huyện Đường An, nay là Bình Giang, Hải Dương, đỗ tiến sĩ năm 1736. Căn cứ trên văn bản thì tác giả “Bài tựa” này là của Vũ Khâm Lân mà Vũ Phương Đề là người chép lại.
“Bài tựa” này được đánh máy và post lên mạng qua sưu tầm, tuyển chọn từ các nguồn tài liệu của nhà nghiên cứu Phạm Đan Quế năm 2000, đối chiếu với bản dịch ở quyển “Bạch Vân Quốc ngữ Thi tập” của Nguyễn Quân, nhà xuất bản Sống Mới- Sài Gòn năm 1974 và một số tài liệu khác. Đây là một văn bản rất quý đã trải qua sự sàng lọc của thời gian 265 năm (1743- 2008). Nguồn tư liệu là chuẩn mực, tin cậy với nhiều dẫn liệu chọn lọc, xác thực, lời văn chặt chẽ, súc tích và khoáng đạt.
Ngày xuân đọc Trạng Trình, học gương đạo đức thương dân, lý học của ông. Học sự mình triết thuận lý, tuỳ thời, xuất xử hợp hoàn cảnh của kẻ sĩ ở thời biến động phức tạp. Học sự thanh nhàn vô sự, thung dung tự tại, gần gũi với thiên nhiên và dân chúng. Học những trang thơ văn, sấm ký, thấm đẫm tình người và sự minh triết, những giai thoại, lời truyền và tâm thức dân gian, di tích lịch sử, văn hoá đọc, văn hoá mạng về Người. Càng đọc, tôi càng thấy sự dạy và học thật tâm huyết, trí tuệ và vinh dự biết bao!
BÀI TỰA
NGUYỄN CÔNG VĂN ĐẠT PHỔ KÝ
(Trích Gia phả dòng họ Trạng Trình)
Tiến sĩ Vũ Khâm Lân (viết năm 1743)
1
Trình Quốc công Trạng nguyên Nguyễn Bỉnh Khiêm (còn có tên khác là Nguyễn Văn Đạt) tự Hành Phủ, đạo hiệu là Bạch Vân cư sĩ, người làng Trung Am, huyện Vĩnh Lại, tỉnh Hải Dương. Tiên tổ ngày xưa tu nhân, tích đức nhiều, nay không thể khảo cứu được, chỉ biết từ đời cụ tổ được tập phong Thiếu bảoTư Quận công, cụ bà được phong Chính phu nhân Phạm Thị Trinh Huệ. Nguyên trước các cụ lập gia cư ở nơi có núi sông bao bọc hợp với kiểu đất của Cao Biền, tay phong thủy trứ danh đời Đường.
Phụ thân cụ Trạng được tặng phong tước Thái bảo Nghiêm Quận công, mỹ tự là Văn Định, đạo hiệu là Cù Xuyên tiên sinh. Cụ Văn Định học rộng, tài cao, có đức tốt và đã có lần sung chức Thái học sinh đời Lê.
Thân mẫu cụ Trạng được phong tặng tước Từ Thục phu nhân. Bà là người làng An Tử Hạ, huyện Tiên Minh cũng thuộc tỉnh Hải Dương, con gáí quan Thượng thư Bộ Hộ Nhữ Văn Lân. Bà thông minh, học rộng, văn hay, lại tinh thông tướng số. Ngay đời Hồng Đức (niên hiệu vua Lê Thánh Tôn), bà đã đoán trước rằng vận mệnh nhà Lê chỉ bốn mươi năm nữa là suy đồi khó gỡ. Bà có chí hướng muốn phò vua giúp nước như một bậc trượng phu nên chỉ chịu kết duyên khi gặp người trai vừa ý. Bà kén chồng đến ngót hai mươi năm, cho đến khi gặp ông Văn Định là người có tướng sinh quý tử, mới thành lập gia thất.
Sau khi lấy ông Văn Định, có lần qua bến đò Hàn thuộc sông Tuyết (sông thuộc làng Cổ Am) gặp một chàng thanh niên khác, bà nhìn người này và ngạc nhiên than rằng “lúc trước không gặp, ngày nay sao đến đây làm gì?”. Bọn theo hầu không hiểu nghĩa gì, cầm roi toan đánh đuổi chàng thanh niên ấy, bà cản lại và hỏi tên họ. Khi được biết, bà buồn rầu, hối hận đến cả mấy năm trời. Người thanh niên ấy không ai khác hơn là Mạc Đăng Dung, Thái Tổ của nhà Mạc sau này.
Bỉnh Khiêm sinh năm Hồng Đức thứ 21 (tức năm Tân Hợi 1491), lúc nhỏ có vóc dáng kỳ vĩ, chưa đầy một năm đã nói sõi. Một hôm vào buổi sáng sớm, Văn Định được bế cậu trên tay, bỗng thấy cậu nói ngay rằng: “Mặt trời mọc ở phương Đông” ông lấy làm lạ. Xem đó đủ biết con người khác thường, từ lúc thơ ấu đã có vẻ khác thường.
Năm Bỉnh Khiêm được bốn tuổi, thân mẫu dạy cậu học các bài chính nghĩa của Kinh, Truyện (tức các bài chính của các sách Tứ Thư, Ngũ Kinh). Bà dạy bằng cách khi ru, khi hát, nhưng dạy đến đâu cậu thuộc lòng đến đó. Cũng vào khoảng năm ấy, về thi ca, Bỉnh Khiênm đã thuộc vanh vách đến cả mấy chục bài quốc âm (thơ Nôm)…
… Trong tám năm ở triều, tiên sinh dâng sớ hạch tội mười tám kẻ lộng thần, xin đem ra chém để làm gương, bởi vì bản tâm. Tiên sinh chỉ muốn trăm họ được an vui, những người tàn tật mù loà được hành nghề hát xướng bói toán nhưng rồi thấy người con rể là Phạm Dao ỷ thế lộng hành , tiên sinh sợ liên luỵ đến mình nên cáo quan về nghỉ. Năm ấy là năm Quảng Hoà thứ hai (1542) đời Hiến Tông nhà Mạc, tiên sinh mới 52 tuổi.
Treo mũ về quê, tiên sinh dựng am Bách Vân ở phía đông làng và vẫn lấy biệt hiệu là Bạch Vân cư sĩ. Tiên sinh bắc hai chiếc cầu là Nghinh Phong và Trường Xuân để hóng mát, đồng thời dựng một cái quán ở bến sông Tuyết gọi là Trung Tân quán, hiện nay quán này còn tấm bia đá làm di tích để lại.
Ngoài ra, tiên sinh còn tu bổ chùa chiền. Tiên sinh thường cùng các lão tăng đàm luận và thường khi thả thuyền dạo chơi Kim hải hay Úc hải để xem người đánh cá. Các chỗ danh lam thắng cảnh như Yên Tử, Ngoạ Vân, Kinh Chủ, Đồ Sơn, nơi nào tiên sinh cũng chống gậy trèo lên, thừa hứng ngâm vịnh, có khi quên cả sớm chiều. Mỗi khi ngắm cảnh non cao chót vót, rừng rậm xanh rờn, gió động rì rào, chim ca thánh thót, tiên sinh lại hớn hở tự đắc, phiêu phiêu như một vị lục địa thần tiên (thần tiên ở thế gian).
Thời gian tiên sinh dưỡng lão ở quê hương, tiên sinh không tham dự quốc chính nhưng nhà Mạc vẫn kính như bậc thầy. Mỗi khi có việc trọng đại, vua Mạc thường sai quan về hỏi hoặc mời lên kinh đô nói chuyện. Tiên sinh dâng lên ý kiến được bổ ích rất nhiều. Mỗi lần lên kinh, xong việc, tiên sinh lại xin về, triều đình ân cần lưu lại, thế nào cũng không được. Sau tiên sinh được nhà Mạc xếp vào hạng đệ nhất công thần, phong tước Trình Tuyền hầu, rồi thăng dần tới tước Lại bộ Thượng thư, Thái phó, Trình Quốc công. Ông bà hai đời cũng được truy tặng chức tước, ba người vợ và bảy người con cũng được thứ tự phong hàm.
Năm Cảnh Lịch thứ ba (1555) đời Mạc Tuyên Tôn (Mạc Phúc Nguyên) Thư Quốc công Nguyễn Thiến (người làng Khoa Hoạch, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông) cùng con trai là Quyện và Miễn (cũng đọc Mồi) về hàng quốc triều (nhà Lê), tiên sinh làm bài thơ gửi cho Thiến trong có câu: Cố ngã tồn cô duy nghĩa tại/ Tri quân xử biến khởi cam tâm (Ta giúp con côi vì nghĩa trọng/ Ông khi xử biến khá cam lòng) ; Lại có câu: “Vận chuyển nhất chu ly phục hợp/ Tràng giang khởi hữu hạn đông nam (Vận chuyển một vòng tan lại hợp/ Trường giang đâu có hạn đông nam). Thiến xem thơ, trong lòng cảm thấy bứt rứt. Quyện là viên tướng có tài, luôn luôn lập được chiến công. Mạc Phúc Nguyên lấy làm lo ngại sai vời tiên sinh lên hỏi kế. Tiên sinh tâu: “Cha Quyện với hạ thần là chỗ bạn chí thân ngày trước, có lúc đã ở tại nhà thần, nay ra trấn thủ Thiên Trường, đang ở vào tình thế bán tín bán nghi nay muốn bắt lại, thật chẳng khó gì, cũng như thò tay vào túi để móc một vật gì ra thôi”. Tiên sinh nói đoạn, xin Mạc Phúc Nguyên giao cho một trăm tráng sĩ, sai đi phục sẳn trên bắc ngạn, rồi tiên sinh gửi thư mời Quyện sang bên thuyền uống rượu để gặp và nói chuyện tâm tình. Quyện nhận lời ngay; thừa lúc quá say, phụ binh nổi dậy, bắt cóc đem về nam ngạn. Quyện cảm động quá khóc nức nở. Tiên sinh dẫn Quyện theo lại nhà Mạc và sau đó trở thành một danh tướng lừng lẫy. Nhờ đó nhà Mạc duy trì được mấy chục năm nữa.
Trong thời gian ấy, đức Thế Tổ (tức Trịnh Kiểm) nhà chuá Trịnh đã dấy nghĩa binh, thanh thế vang dội khắp xa gần; trong trận giao tranh ở cửa biển Thần phù, Khiêm Vương Mạc Kính Điển (con thứ của Mạc Đăng Doanh) thua to. Thừa thắng, đức Thế tổ tiến binh theo đường núi phía tây ra tiến đánh Kinh Bắc, trong ngoài nơm nớp lo sợ. Nhà Mạc nhờ tiên sinh hiến kế rất nhiều, mới ổn định được tình thế lúc ấy.
Năm Diên Thành thứ 8 (1585) đời Mạc Mậu Hợp, tiên sinh lâm bệnh. Vua Mạc sai sứ đến thăm và hỏi kế quốc sự. Tiên sinh trả lời: Sau này nước nhà có bề gì thì đất Cao Bằng tuy nhỏ cũng thêm được vài đời (Tha nhật quốc sự hữu cố/Cao Bằng tuy thiểu, khả diên sổ thế). Qủa nhiên, cách bảy năm sau, nhà Mạc mất, các chuà nhà Mạc như Càn Thống, Long Thái, Thuận Đức, Vĩnh Xương rút lên Cao Bằng cũng còn giữ được hơn 70 năm, nghĩa là sau ba, bốn đời mới hoàn toàn bị diệt. Xem đó thấy lời dự đoán của tiên sinh rất nghiệm.
Ngày 28 tháng 11 (âm lịch) năm ấy, tiên sinh tạ thế, hưởng thọ 95 tuổi, học trò tôn hiệu là Tuyết Giang Phu tử. Phần mộ ở trên một mô đất khá cao trong làng…
2
Năm Thuận Bình thứ tám (1556) vua Lê Trung Tông băng, không hoàng nam nối ngôi, đức Thế Tổ (Trịnh Kiểm) do dự không biết lập ai, hỏi trạng nguyên Phùng Khắc Khoan, cũng không quyết định nổi, mới sai ngầm đem lễ vật ra tận Hải Dương hỏi tiên sinh. Tiên sinh không trả lời, chỉ quay lại bảo các gia nhân rằng:
- Vụ này lúa không được mẩy, chỉ tại thóc giống không tốt, vậy hãy đi tìm giống cũ mà gieo mạ. …
Nói xong, tiên sinh xe ra chùa, bảo các chú tiểu quét dọn và thắp nhang, ngoài ra không đã động gì đến chuyện khác, và đó là cái thâm ý tỏ ra cho biết “cứ việc thờ Phật thì sẽ có oản ăn”. Trạng Bùng thấy thế, hiểu ý, xin từ giả. Qua lời kể lại, đức Thế Tổ hiểu ngay, nên đón vua Anh Tôn về lập, tình hình nội bộ mới trở lại bình thường.
Trong thời gian ấy, Đoan Quốc Công Nguyễn Hoàng là con trai thứ Chiêu Huân Tĩnh Vương (Nguyễn Kim) đương ở trong tình thế nguy ngập, sợ không thát khỏi tay Trịnh Kiểm, thân mẫu ông, người làng Phạm Xá, huyện Tứ Kỳ, với tiên sinh là chỗ đồng hương, nên trước cảnh ấy, sai người bí mật về làng nhờ tiên sinh chỉ giúp con trai bà một lối sống. Sứ giả đặt gói bạc nén trước mặt,rồi chắp tay lạy mãi.
Tiên sinh thấy sứ giả cố năn nỉ nhưng vẫn không đáp, rồi đứng phắt dậy, cầm gậy thủng thẳng bước ra sau vườn. Đến chỗ núi non bộ (giả sơn) do mười tảng đá xanh xếp thành một dãy quanh co, tiên sinh thấy trên núi có bầy kiến đang men đá leo lên, đứng ngắm một lúc, mỉm cười đọc:
Hoành Sơn nhất đái, khả dĩ dung thân
Sứ giả hiểu ý trở về thuật lại, Nguyễn Hoàng liền nghĩ ra kế, xin vào trấn thủ Quảng Nam, đến nay con cháu còn hùng cứ một phương.
Trong lúc ngày thường, có lần tiên sinh cùng người học trò là Bùi Thời Cử bói dịch trúng quẻ Càn, thế mà tiên sinh dự đoán “chỉ sau tám đời cuộc can qua nổi dậy”. Sau đúng như thế. Lời đoán của tiên sinh quả thật thần diệu vậy.
Riêng số học trò của tiên sinh thì đông không biết bao nhiêu mà kể. Những người có danh vọng lừng lẫy của bản triều (nhà Lê) như Phùng Khắc Khoan, Lương Hữu Khánh, Nguyển Dữ và Trương Thời Cử đều là những người nhờ sự dạy dỗ của tiên sinh.
Nhắc đến Phùng Khắc Khoan khi còn theo học, bỗng một đêm tiên sinh đến thẳng nhà trọ, gõ cửa bảo: “Gà gáy rồi, sao chưa dậy nấu cơm, còn nằm ỳ ngủ vậy?”. Khắc Khoan hiểu ý, vội thu xếp hành lý, tìm đường vào Thanh Hóa, nhưng lại ẩn nơi nhà Nguyễn Dữ, người đã soạn bộ “Truyền kỳ mạn lục”. Bộ này được thành một tác phẩm “thiên cổ kỳ bút” là một phần lớn nhờ sự phủ chính rất nhiều của tiên sinh.
Xem đó thì thấy tiên sinh đối với bản triều (nhà Lê) cũng có góp phần đào tạo một số nhân tài vậy.
Tôi thấy tiên sinh là người lòng dạ khoáng đạt, tư chất cao siêu, sử dụng sự hồn nhiên, không chút cạnh góc, ai hỏi thì nói không thì thôi, đã nói câu gì là câu ấy không xê không dịch. Tiên sinh ở nơi thôn dã, vui với cúc tùng, hơn mười năm trời vẫn không quên nước.
Văn chương của tiên sinh thường bộc lộ cái tấc dạ ưu thời mẫn thế, không cần điêu luyện mà tự nhiên, giản dị mà lưu loát, thanh đạm mà ý vị, câu câu đều có chỗ ngụ ý răn đời. Thơ Quốc âm của tiên sinh có nhiều, trước đã soạn thành một tập gọi là Bạch Vân Quốc ngữ Thi tập, có cả ngàn bài nhưng nay chỉ còn độ hơn trăm. Thơ Hán tự cũng nhiều nhưng cũng thất lạc, tôi xem cũng đều thấy chứa những ý nghĩa thanh cao và siêu thoát. Thí dụ câu tiên sinh tự thuật chí hướng mình:
Cao khiết thùy vi thiên hạ sĩ
An nhàn ngã thị địa trung tiên
(Cao khiết ai là thiên hạ sĩ
An nhàn ta chính địa trung tiên)
Nói về gia đình thì tiên sinh có ba vợ:
Bà vợ cả người họ Dương, hiệu Từ Ý, quê tỉnh Hải Dương, người cùng huyện, là con gái quan Hình Bộ Thị lang Dương Đức Nhan.
Bà thứ hai, người họ Nguyễn, hiệu Như Tĩnh
Bà thứ ba hiệu Vi Tĩnh, cùng người họ Nguyễn
Tiên sinh có tất cả mười hai người con, gồm bảy người trai, năm người gái. Con trưởng lấy hiệu Hàn Giang Cư sĩ, được tập ấm phong hàm Trung Trinh đại phu, sau làm quan đến chức Phó hiến. Con thứ hai là Túy An tiên sinh được phong hàm Triều Liệt đại phu, tước Quảng Nghĩa hầu. Con thứ ba hàm Hiễn Cung đại phu, tước Xuyên Nghĩa bá. Con thứ tư hiệu Thuần Phu, hàm Hoằng Nghị đại phu, tước Quảng Đô hầu. Con thư năm là Thuần Đức, tước Bá Thư hầu (không thấy ghi người con thứ bảy). Mấy người này đều có quân công cả.
Sau đó, Hàn Giang sinh ra Thiết Đức, Thiết Đức sinh Đạo Tiến, Đạo Tiến sinh Đạo Thông. Đạo Thông sinh Đăng Doanh. Đăng Doanh sinh Thời Đương. Thời Đương lúc này đã 65 tuổi, sinh được ba người con trai, đều là cháu tám đời của tiên sinh vậy.
Năm Vĩnh Hựu nguyên niên (Ất Mão 1735 đời Lê Ý Tôn) người trong làng vì nhớ thịnh đức của tiên sinh nên đã dựng hai đền thờ này. Người hàng tổng cũng nhớ ơn đức, xuân thu hai kỳ đến tế lễ. Người trong họ của tiên sinh là Nguyễn Hữu Lý sợ sau này gia phả thất lạc có soạn lại một quyển và nhờ tôi viết cho bài tựa.
Tôi đây là người đất Hồng Châu, nghĩa là cùng quê với tiên sinh, nhưng nay đã cách 190 năm rồi, còn biết gì để viết.
Lúc thơ ấu , tôi cũng thường được nghe các bậc phụ huynh nói chuyện tiên sinh, nhưng cũng chỉ biết đại khái là cụ Trạng Trình thôi. Sau nhân những buổi bình luận về tiên hiền với các quan đại phu, tôi có thêm ít nhiều nên ước có dịp thuận tiện sẽ về tận quê quán của tiên sinh để tìm hiểu cho tường.
Ước mãi chưa được vì cứ luôn luôn bị việc quan bó buộc.
May thay! Năm Tân Dậu niên hiệu Cảnh Hưng (1741 đời Lê Hiển Tôn) tôi vâng mệnh đổi đi Hồng Châu, nhận thấy cùng với nơi nhà cũ tiên sinh chỉ trong gang tấc, tới lui dễ dàng, nhưng lại vì việc quân ngũ quá bề bộn nên mãi đến mùa xuân năm sau, tức năm Nhâm Tuất, trong khi vâng mệnh đi bối đắp đê sông Nhị Hà, mới thực hiện được ý định nói trên.
Đến quê hương của tiên sinh, tôi tìm đến nền quán Trung Tân, coi tấm bia cũ, nhưng nét chữ đã quá mờ, không sao đọc nổi. Tôi vào đền thờ bái yết, nhân tiện hỏi người cháu bảy đời là Nguyễn Thời Đương để xem hành trạng nhưng cũng không thâu thập được gì. Hỏi thăm các bô lão thì sau cơn binh lửa cũng chẳng còn ai biết; duy chỉ có viên hương ấp là Trần Bá Quang biết sơ qua về mấy việc cũ. Ông này ôn lại cho nghe bài phú quốc âm tức bài văn bia quán Trung Tân và đưa cho một bản lục ít bài thơ của tiên sinh. Nhân tiện tôi hỏi đến những di tích của cầu Trường Xuân, cầu Nghinh Phong rồi đi thăm nơi vườn cũ, tới nơi chỉ thấy ba gian nhà lá. Thời Đương và con cháu hơn mười người cũng ở căn nhà đó.
Tôi nhìn quang cảnh đã sinh lòng hoài cảm, lại trông bốn phía càng bồi hồi nữa. Này phía bên tả trước mặt là một cái đầm và bốn năm cái vũng, tất cả độ vài trăm mẫu, bề sâu chỉ độ hơn trượng, chỗ đứt chỗ nối, chỗ thắt chỗ phình, khi thì yên lặng, khi nắng vàng tỏa, phải chăng đây chính là chỗ kiểu đất Nghiễn trì thủy ảnh (mặt hồ nghiên, ánh nước long lanh) có khí thiêng chung đúc để sinh ra một đại nhân vậy?
Do đó tôi ngâm vịnh thẩn thơ, chẳng muốn dời chân. Ôi! Tôi muốn vì tiên sinh viết bài tựa quyển Gia phả, nhưng ngặt vì việc quân khẩn cấp, còn phải gác bút để đeo gươm, thành thử phải đợi ngày khác nữa.
3
Năm Quý Hợi (1743 đời Lê Hiển Tôn) khoảng mùa Đông, tôi vâng mệnh đi dẹp bọn thuỷ khấu ở vùng Đồ Sơn , nhân lúc đóng quân trên bờ sông Tuyết, lại đến yết kiến đền thờ của tiên sinh. Bọn Thời Đường cho tôi xem quyển Gia phả và nói :
Trước đây đã trãi bao phen loạn lạc, chẳng còn quyển nào, sau họ mới sưu tầm được mấy trang rách, trong đó chỉ biên tên họ tiền nhân, ngoài ra chảng có gì khác cả.
Vì thế tôi phải thâu nhặt ý kiến nhiều người, rồi hợp với những điều mắt thấy tai nghe để viết nên bài tựa. Còn việc sưu tầm những bài thơ của tiên sinh, xếp thành thiên, đóng thành tập, để lưu lại cho đời sau thì xin nhường phấn các vị cao minh khác.
Than ôi Phượng Hoàng, Kỳ Lân, đâu phải những vật thường thấy trong vũ trụ xưa nay, mà có thì chúng phải hiện ở những chỗ như vườn nhà Đường (vua Nghiêu) sân nhà Nhu (vua Thuấn) mới là điềm tốt lành.
Như tiên sinh đã có sẵn tư chất thông tuệ lại thâm hiểu đạo học thánh hiền, ví phỏng gặp thời để thi thố sở học thì chắc sẽ tạo ra được cảnh trị bình, biến đổi được thói ở trọc phù bạc ra lễ nghĩa văn minh. Khá tiếc thay, một người có tài đức phù tá Vương nghiệp lại sinh giữa thời đại bá giả, khiến cho sở học không áp dụng được gì.
Tuy nhiên, dùng thì làm, bỏ thì ẩn, sự đắc dụng hay không, đối với tiên sinh cũng chẳng quan trọng gì. Tôi rất hâm mộ điểm ấy của tiên sinh. Tiên sinh sinh trưởng trên đất nhà Mạc, có lúc thử ra làm quan để thi hành sở học thì cũng là việc bắt chước việc Khổng Phu Tử xưa đi ra mắt Công Sơn Phất Nhiễu; rồi khi thấy không thể giúp được, vội bỏ đi thì lại muốn theo trí sáng của Trương Tử Phòng theo gót Xích Tùng Tử xưa.
Nay tôi đọc những thi văn còn lại của tiên sinh, cũng chẳng khác nào được nghe tiếng reo ngọc khua vàng, sang sủa như thái dương, rực rỡ như mây màu, thơ thái như cái phong vị tắm nước sông Nghi rồi lên hóng mát ở Vũ vu của Tăng Điểm ngày trước, và cái phong độ yêu sen thích lan của các tiên nho xưa. Đồng thời cũng như thấy tiên sinh và được bái kiến tiên sinh ở chỗ đang ngồi dạy học vậy.
Ngoài ra, tiên sinh lại là người tinh thông Lý học, thấu triệt hoạ phúc, biết rõ dĩ vãng và tương lai, cả trăm đời sau chưa chắc đã có ai hơn được.
Ôi ! Thiên hạ xưa nay, các bậc quân vương và hiền giả thiếu gì nhưng sống thì phú quý vinh hoa còn khuất, hỏi thời gian sau, đã có mấy ai được người đời nhắc đến. Còn tiên sinh, nay con cháu đã bảy tám đời mà gần thì sĩ phu, dân thứ còn xem như sao Đẩu trên trời, cho cách nghìn năm cũng còn mường tượng như mới buổi sớm nào; xa thì sứ giả Thanh triều là Chu Xán khi nói đến nhân vật Lĩnh Nam cũng có câu “An Nam lý học hữu Trình Tuyền” (về môn lý học nước Nam có ông Trình Tuyền) rồi chép vào sách để truyền lại bên Tàu.
Như thế, đủ biết tiên sinh là người rất mực của nước ta về thời đại trước vậy.
**Xem thêm:**
Nguyễn Bỉnh Khiêm trên Wikipedia Tiếng Việt bản 17.2.2008 của dạy và học(2);
Thầy bạn Nguyễn Bỉnh Khiêm(6);
Học trò Nguyễn Bỉnh Khiêm(7);
Giai thoại về Trạng Trình(8);
Cảm nhận về Trạng Trình(9);
[Nguyễn Bỉnh Khiêm trí tuệ bậc Thầy](http://dayvahoc.blogtiengviet.net/2006/10/09/nguyen_binh_khiem_tri_tue_bac_thay)(1);
Nguyễn Bỉnh Khiêm trên Wikipedia Tiếng Việt bản 17.2.2008 của dạy và học(2);
[Ngày xuân đọc Trạng Trình](http://dayvahoc.blogtiengviet.net/2012/01/17/ngany_xuacn_a_ar_c_traoing_trannh)(3); [Sấm ký Nguyễn Bỉnh Khiêm(](http://dayvahoc.blogtiengviet.net/2011/10/15/a_ar_c_laoii_saoym_kaf_nguyar_n_bar_nh_k)4); [Những tuyệt phẩm thơ cổ nổi tiếng](http://dayvahoc.blogtiengviet.net/2011/09/21/nharmng_tuyar_t_phaocm_thai_car_nar_i_ti); Thơ văn Nguyễn Bỉnh Khiêm (5).
Thầy bạn Nguyễn Bỉnh Khiêm(6);
Học trò Nguyễn Bỉnh Khiêm(7);
Giai thoại về Trạng Trình(8);
Cảm nhận về Trạng Trình(9);
**Trở về trang chính**

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0


text:
-
TẬP HỢP CÁC FILE LÀM KẾ TOÁN BẰNG EXCEL RẤT HỮU ÍCH
TRỌN BÔ TÀI LIỆU VỀ LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH THEO QUY ĐỊNH CỦA THÔNG TƯ 200/2014/TT-BTC
NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH
CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ KHI LÀM KẾ TOÁN XÂY DỰNG
NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI CHUẨN BỊ QUYẾT TOÁN THUẾ
PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM VÀ VÍ DỤ MINH HỌA
Kế toán giá thành trong công ty may gia công và may mặc xuất khẩu
Thảo luận trong 'Kế toán ngành đặc thù' bắt đầu bởi Son.Tran, 24/6/15.
Trang 1 của 2 trang
Trang 1 của 2 trang

markdown:
-
**TẬP HỢP CÁC FILE LÀM KẾ TOÁN BẰNG EXCEL RẤT HỮU ÍCH**
**TRỌN BÔ TÀI LIỆU VỀ LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH THEO QUY ĐỊNH CỦA THÔNG TƯ 200/2014/TT-BTC**
**NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH**
**CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ KHI LÀM KẾ TOÁN XÂY DỰNG**
**NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI CHUẨN BỊ QUYẾT TOÁN THUẾ**
**PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM VÀ VÍ DỤ MINH HỌA**
# Kế toán giá thành trong công ty may gia công và may mặc xuất khẩu
Thảo luận trong '
[Kế toán ngành đặc thù](forums/ke-toan-nganh-dac-thu.40/)' bắt đầu bởi [Son.Tran](members/son-tran.466743/), [24/6/15](threads/ke-toan-gia-thanh-trong-cong-ty-may-gia-cong-va-may-mac-xuat-khau.231170/).
Trang 1 của 2 trang
Trang 1 của 2 trang

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Connection: close

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
-
Chào Mừng Bạn Đến Với Hệ Thống Diễn Đàn Trường Thịnh Group!
+ Mỗi Tin Đăng Phải Có Tiêu Đề Khác Nhau
+ Mỗi Tin Rao Vặt Phải Có Nội Dung Khác Từ 30% Trở Lên
+ Chúng tôi có quyền Xóa, Sửa Bài viết Hoặc Banned Mà Không Cần Báo Trước Với Bất Kỳ Lý do gì
Siêu Thị Rao Vặt Hoa Tươi
Siêu Thị Rao Vặt Hoa TươiDành Cho Buôn Bán Hoa Tươichuyên bán hoa tươi .. Quà tặng ... Bài viết mới nhất. Lâm Đồng Hoa hồng Đà Lạt của Hoa... Đà Lạt Hoa Hồng Trồng Tại Đà Lạt · Toàn Quốc Hoa tươi
Trang 1 của 4 trang
Tùy chọn hiển thị chủ đề
Đang tải...
Trang 1 của 4 trang

markdown:
-
**Chào Mừng Bạn Đến Với Hệ Thống Diễn Đàn Trường Thịnh Group!**
+ Mỗi Tin Đăng Phải Có Tiêu Đề Khác Nhau
+ Mỗi Tin Rao Vặt Phải Có Nội Dung Khác Từ 30% Trở Lên
+ Chúng tôi có quyền Xóa, Sửa Bài viết Hoặc Banned Mà Không Cần Báo Trước Với Bất Kỳ Lý do gì
# Siêu Thị Rao Vặt Hoa Tươi
Siêu Thị Rao Vặt Hoa TươiDành Cho Buôn Bán Hoa Tươichuyên bán hoa tươi .. Quà tặng ... Bài viết mới nhất. Lâm Đồng Hoa hồng Đà Lạt của Hoa... Đà Lạt Hoa Hồng Trồng Tại Đà Lạt · Toàn Quốc Hoa tươi
Trang 1 của 4 trang
[Tùy chọn hiển thị chủ đề](#)
Đang tải...
Trang 1 của 4 trang

Server: openresty

Vary: Accept-Encoding


text:
-
Chào Mừng Bạn Đến Với Hệ Thống Diễn Đàn Trường Thịnh Group!
+ Mỗi Tin Đăng Phải Có Tiêu Đề Khác Nhau
+ Mỗi Tin Rao Vặt Phải Có Nội Dung Khác Từ 30% Trở Lên
+ Chúng tôi có quyền Xóa, Sửa Bài viết Hoặc Banned Mà Không Cần Báo Trước Với Bất Kỳ Lý do gì
Cty Dịch Vụ Thiết Kế Website Chuyên Nghiệp Nhanh Tại Q.gò vấp
Thảo luận trong 'Dành Cho Website' bắt đầu bởi Truongthinh, 5/8/17.

markdown:
-
**Chào Mừng Bạn Đến Với Hệ Thống Diễn Đàn Trường Thịnh Group!**
+ Mỗi Tin Đăng Phải Có Tiêu Đề Khác Nhau
+ Mỗi Tin Rao Vặt Phải Có Nội Dung Khác Từ 30% Trở Lên
+ Chúng tôi có quyền Xóa, Sửa Bài viết Hoặc Banned Mà Không Cần Báo Trước Với Bất Kỳ Lý do gì
# Cty Dịch Vụ Thiết Kế Website Chuyên Nghiệp Nhanh Tại Q.gò vấp
Thảo luận trong '
[Dành Cho Website](forums/danh-cho-website.10/)' bắt đầu bởi [Truongthinh](members/truongthinh.3/), [5/8/17](threads/cty-dich-vu-thiet-ke-website-chuyen-nghiep-nhanh-tai-q-go-vap.27/).


text:
- Hoạt động cuối:
- 24 Tháng tư 2013
- Tham gia ngày:
- 6 Tháng ba 2013
- Bài viết:
- 2
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
- 1
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 6 Tháng sáu 1989 (Age: 28)
Chia sẻ trang này
la_thanhhuyen
New Member, Nữ, 28
- la_thanhhuyen được nhìn thấy lần cuối:
- 24 Tháng tư 2013
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 6 Tháng sáu 1989 (Age: 28)
Tương tác

markdown:
![](http://seotoolsaz.com/ads/banner-seotoolsaz.gif)
![](http://seotoolsaz.com/ads/banner-seotoolsaz.gif)
![ la_thanhhuyen](styles/novus/xenforo/avatars/avatar_female_l.png)
- Hoạt động cuối:
- 24 Tháng tư 2013
- Tham gia ngày:
- 6 Tháng ba 2013
- Bài viết:
- 2
- Đã được thích:
- 0
- Điểm thành tích:
[1](members/la_thanhhuyen.941/trophies)
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 6 Tháng sáu 1989 (Age: 28)
Chia sẻ trang này
# la_thanhhuyen
New Member, Nữ, 28
- la_thanhhuyen được nhìn thấy lần cuối:
- 24 Tháng tư 2013
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Giới tính:
- Nữ
- Sinh nhật:
- 6 Tháng sáu 1989 (Age: 28)
### Tương tác
[iwin](http://taiiwin.vn)mới nhất - [cach tri mun dau den](http://chamsocda24h.net/cach-tri-mun/cach-tri-mun-dau-den)- [cach tri mun trung ca](http://chamsocda24h.net/cach-tri-mun/cach-tri-mun-trung-ca)- [thẩm mỹ viện](http://chamsocda24h.net/bi-quyet-lam-dep/tham-my-vien)- [danh bạ thẩm mỹ viện](http://chamsocda24h.net/bi-quyet-lam-dep/danh-ba-tham-my-vien)- [triệt lông vĩnh viễn](http://chamsocda24h.net/cham-soc-co-the/triet-long-vinh-vien)- [cach tri mun boc](http://chamsocda24h.net/cach-tri-mun/cach-tri-mun-boc)- [giam can hieu qua](http://chamsocda24h.net/giam-can-hieu-qua-2)- [cham soc da mat](http://chamsocda24h.net)- [tap chi cong nghe](http://tapchicongnghe.org/)- [tai avatar](http://taiavatar.net)- hướng dẫn nấu các [mon ngon moi ngay](http://amthucquan.net/mon-ngon-moi-ngay)Việt Nam - - [tai iwin](http://taiiwinmoi.net)- [tai game ban ca](http://gamebanca.org)- [game avatar](http://thegioigame24h.net/game-avatar/)- [game iwin](http://thegioigame24h.net/game-iwin/)

Server: nginx


text:
Trang chủ » Sửa quạt hơi nước
Sửa chữa quạt điều hòa tại hải dương
Quạt điều hòa nhà bạn bị hỏng ? Bạn đang lo lắng vận chuyển trước quạt điều hòa đến những cửa hàng sửa chữa gần nơi bạn ở ? Thay vì phải vận chuyển trước quạt điều hòa cồng kềnh đi lại trên đường phố để tìm cửa hàng chuyên sửa quạt điều hòa tại hải dương ? Tại sao bạn lại không sử dụng ngay dịch vụ sửa chữa quạt điều hòa hơi nước của chúng tôi ? Chúng tôi cam kết bạn sẽ hoàn toàn hài lòng về thái độ phục vụ của đội ngũ nhân viên kỹ thuật viên từ trung tâm chúng tôi.
* Nạp gas điều hòa tại hải dương | Giảm giá tới 30%
* Công ty bảo dưỡng điều hòa tại hải dương
Nhận sửa chữa quạt điều hòa bị các hư hỏng sau ?
Sửa quạt điều hòa không có điện vào ?
Sửa quạt điều hòa không khiển được ?
Sửa quạt điều hòa chạy kêu ?
Sửa quạt điều hòa chập cháy ?
….
Tại sao khách hàng lại lựa chọn dịch vụ từ chúng tôi ?
Có tới 9/10 khách hàng đã và đang sử dụng các dịch vụ sửa chữa như sửa điều hòa tại hải dương,sửa tủ lạnh tại hải dương,sửa máy giặt tại hải dương đều hài lòng về chất lượng cũng như thái độ phục vụ chuyên nghiệp nhất từ trung tâm chúng tôi ?
Chúng tôi luôn có những cam kết vàng mang tới khách hàng ?
Thái độ phục vụ chuyên nghiệp,nhiệt tình nhất ?
Cam kết thay thế linh kiện chính hãng ?
Cam kết bảo hành từ 3-6 tháng ?
Cam kết hỗ trợ tốt nhất sau sửa chữa ?
Vậy bạn còn chần chừ gì nữa hãy nhấc máy lên và gọi ngay tới số Hotline 0975 197 864 để được sửa chữa quạt điều hòa tại hải dương trong thời gian nhanh nhất.
Thông tin liên hệ
Địa chỉ: 188 Điện Biên Phủ - Hải Dương
Điện thoại: 02206 595 788
Hotline 0975 197 864
Các bài đã đăng
- Sửa điều hòa
- Sửa tủ lạnh
- Sửa máy giặt
- Sửa bình nóng lạnh
- Sửa lò vi sóng
- Sửa máy hút bụi
- Sửa máy bơm nước
- Sửa tivi
- Sửa bồn tắm xông hơi
- Sửa tủ cấp đông
- Sửa tủ mát
- Sửa quạt hơi nước
- Sửa nồi cơm điện
Dịch vụ sửa chữa
- Mua Tivi cũ
- Mua điều hoà cũ
- Mua tủ lạnh cũ
- Mua máy giặt cũ
- Mua bình nóng lạnh cũ
- Mua lò vi sóng cũ
- Mua tủ đông cũ
- Mua tủ mát cũ
Mua đồ cũ
-
Danh sách trung tâm bảo hành Electrolux tại hải dương và địa chỉ sửa máy giặt Electrolux tại hải dương uỷ quyền chính hãng

markdown:
### Trang chủ » Sửa quạt hơi nước
# Sửa chữa quạt điều hòa tại hải dương
**Quạt điều hòa**nhà bạn bị hỏng ? Bạn đang lo lắng vận chuyển trước quạt điều hòa đến những cửa hàng sửa chữa gần nơi bạn ở ? Thay vì phải vận chuyển trước quạt điều hòa cồng kềnh đi lại trên đường phố để tìm cửa hàng chuyên *? Tại sao bạn lại không sử dụng ngay dịch vụ sửa chữa quạt điều hòa hơi nước của chúng tôi ? Chúng tôi cam kết bạn sẽ hoàn toàn hài lòng về thái độ phục vụ của đội ngũ nhân viên kỹ thuật viên từ trung tâm chúng tôi.* [sửa quạt điều hòa tại hải dương](../sua-chua-quat-dieu-hoa-tai-hai-duong-sp26-v121.html)
*
[Nạp gas điều hòa tại hải dương](../nap-gas-dieu-hoa-uy-tin-tai-hai-duong-sp2-v120.html)| **Giảm giá tới 30%** *** Công ty** [bảo dưỡng điều hòa tại hải dương](../bao-duong-dieu-hoa-tai-hai-duong-call-0975-197-864-sp2-v119.html)
## Nhận sửa chữa quạt điều hòa bị các hư hỏng sau ?
*Sửa quạt điều hòa không có điện vào ?* *Sửa quạt điều hòa không khiển được ?* *Sửa quạt điều hòa chạy kêu ?* *Sửa quạt điều hòa chập cháy ?* *….*
## Tại sao khách hàng lại lựa chọn dịch vụ từ chúng tôi ?
Có tới 9/10 khách hàng đã và đang sử dụng các dịch vụ sửa chữa như
[sửa điều hòa tại hải dương](../sua-chua-dieu-hoa-tai-hai-duong-sp2-v70.html), [sửa tủ lạnh tại hải dương](../trung-tam-sua-chua-tu-lanh-tai-hai-duong-sp3-v69.html), [sửa máy giặt tại hải dương](../sua-chua-may-giat-tai-hai-duong-sp6-v68.html)đều hài lòng về chất lượng cũng như thái độ phục vụ chuyên nghiệp nhất từ trung tâm chúng tôi ? **Chúng tôi luôn có những cam kết vàng mang tới khách hàng ?** *Thái độ phục vụ chuyên nghiệp,nhiệt tình nhất ?* *Cam kết thay thế linh kiện chính hãng ?* *Cam kết bảo hành từ 3-6 tháng ?* *Cam kết hỗ trợ tốt nhất sau sửa chữa ?*
Vậy bạn còn chần chừ gì nữa hãy nhấc máy lên và gọi ngay tới số Hotline 0975 197 864 để được
**trong thời gian nhanh nhất.** [sửa chữa quạt điều hòa tại hải dương](../sua-chua-quat-dieu-hoa-tai-hai-duong-sp26-v121.html) **Thông tin liên hệ**
Địa chỉ: 188 Điện Biên Phủ - Hải Dương
Điện thoại:
**02206 595 788**
Hotline
**0975 197 864**
### Các bài đã đăng
[Sửa điều hòa](http://dienlanhhainam.com/sua-dieu-hoa-p2.html) [Sửa tủ lạnh](http://dienlanhhainam.com/sua-tu-lanh-p3.html) [Sửa máy giặt](http://dienlanhhainam.com/sua-may-giat-p6.html) [Sửa bình nóng lạnh](http://dienlanhhainam.com/sua-binh-nong-lanh-p4.html) [Sửa lò vi sóng](http://dienlanhhainam.com/sua-lo-vi-song-p5.html) [Sửa máy hút bụi](http://dienlanhhainam.com/sua-may-hut-bui-p10.html) [Sửa máy bơm nước](http://dienlanhhainam.com/sua-may-bom-nuoc-p11.html) [Sửa tivi](http://dienlanhhainam.com/sua-tivi-p14.html) [Sửa bồn tắm xông hơi](http://dienlanhhainam.com/sua-bon-tam-xong-hoi-p21.html) [Sửa tủ cấp đông](http://dienlanhhainam.com/sua-tu-cap-dong-p22.html) [Sửa tủ mát](http://dienlanhhainam.com/sua-tu-mat-p23.html) [Sửa quạt hơi nước](http://dienlanhhainam.com/sua-quat-hoi-nuoc-p26.html) [Sửa nồi cơm điện](http://dienlanhhainam.com/sua-noi-com-dien-p27.html)
### Dịch vụ sửa chữa
[Mua Tivi cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-tivi-cu-p28.html) [Mua điều hoà cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-dieu-hoa-cu-p16.html) [Mua tủ lạnh cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-tu-lanh-cu-p17.html) [Mua máy giặt cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-may-giat-cu-p18.html) [Mua bình nóng lạnh cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-binh-nong-lanh-cu-p19.html) [Mua lò vi sóng cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-lo-vi-song-cu-p20.html) [Mua tủ đông cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-tu-dong-cu-p24.html) [Mua tủ mát cũ](http://dienlanhhainam.com/mua-tu-mat-cu-p25.html)
### Mua đồ cũ
-
Danh sách
[trung tâm bảo hành Electrolux tại hải dương](http://trungtambaohanhelectroluxtaihaiduong.edu.vn/)và địa chỉ [sửa máy giặt Electrolux tại hải dương](http://trungtambaohanhelectroluxtaihaiduong.edu.vn/sua-may-giat-electrolux-tai-hai-duong/)uỷ quyền chính hãng ![Mua đồ cũ Hải Nam](https://i.imgur.com/EFvTYn0.jpg)
![](https://i.imgur.com/r0lQ8SV.gif)

WARC-Truncated: length

Connection: Upgrade, close


text:
Chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm
Thương hiệu : |
Giá Liên hệ
Chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm
Trong tín ngưỡng từ xa xưa của người Việt, việc trang trí bộ đồ thờ bằng đồng đặt trên bàn thờ gia tiên trong nhà để tưởng nhớ tổ tiên, tưởng nhớ những người đã khuất là không thể thiếu. Tuỳ theo văn hoá của từng miền, từng vùng và điều kiện của mỗi nhà mà có thể trưng bày hợp lý với bàn thờ của nhà mình. Mỗi đồ thờ cúng đều mang ý nghĩa riêng, trong đó có đôi chân nến ngoài việc để thắp sáng tạo nên sự lung linh huyền ảo mập mờ nhưng đôi chân nến đồng lại mang ý nghĩa rất đặc biệt.
Chi tiết chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm
Tên đầy đủ: chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm
Chất liệu: đồng đỏ nguyên khối hun nâu giả cổ cao cấp
Kích thước: Cao 55 cm
Trọng lượng: Nặng khoảng 13kg
Cơ sở sản xuất: Được đúc thủ công tại cơ sở Đồ Đồng Thành Phát ( Văn Lâm - Hưng Yên )
Hình ảnh chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm
Mọi chi tiết quý khách hàng vui lòng liên hệ cho chúng tôi theo địa chỉ:
ĐỒ ĐỒNG MỸ NGHỆ THÀNH PHÁT
Showroom 1: 136 - Nguyễn Chí Thanh - Đống Đa - Hà Nội
Showroom 2: 88 cầu Vượt – Phúc Diễn – Từ Liêm - Hà Nội - Gần bến xe Bus - Đối diện Cây Xăng Cầu Diễn
ĐT: 0963 129 283 – 0967 016 283
Email: dodongthanhphatvn@gmail.com
CHÍNH SÁCH VẬN CHUYỂN
Free ship với đơn hàng trong khu vực Hà Nội.
Đối với khách hàng tỉnh, miền Trung hoặc miền Nam sẽ được đóng gói đảm bảo, giao hàng tận nơi, thu tiền mặt khi giao hàng hoặc chuyển khoản.
THÔNG TIN CHUYỂN KHOẢN
Ngân hàng Vietcombank chi nhánh Hoàn Kiếm, Hà Nội
STK: 0011 00414 7709
Chủ TK: Dương Văn Tầu
Ngân hàng Agribank chi nhánh Văn Lâm, Hưng Yên
STK: 2405 2050 78408
Chủ TK: Dương Văn Tầu

markdown:
![ Chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm](http://bizweb.dktcdn.net/100/103/098/products/f.jpg?v=1480482398143)
![ ](http://bizweb.dktcdn.net/thumb/compact/100/103/098/products/f.jpg?v=1480482398143)
### Chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm
Thương hiệu : |
Giá Liên hệ
**Chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm**
Trong tín ngưỡng từ xa xưa của người Việt, việc trang trí
[bộ đồ thờ bằng đồng](http://dodongthanhphat.com/do-tho-bang-dong) đặt trên bàn thờ gia tiên trong nhà để tưởng nhớ tổ tiên, tưởng nhớ những người đã khuất là không thể thiếu. Tuỳ theo văn hoá của từng miền, từng vùng và điều kiện của mỗi nhà mà có thể trưng bày hợp lý với bàn thờ của nhà mình. Mỗi đồ thờ cúng đều mang ý nghĩa riêng, trong đó có đôi chân nến ngoài việc để thắp sáng tạo nên sự lung linh huyền ảo mập mờ nhưng đôi [chân nến đồng](http://dodongthanhphat.com/chan-nen-dong) lại mang ý nghĩa rất đặc biệt.
**Chi tiết chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm** **Tên đầy đủ:** chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm **Chất liệu: **đồng đỏ nguyên khối hun nâu giả cổ cao cấp **Kích thước: **Cao 55 cm **Trọng lượng: **Nặng khoảng 13kg **Cơ sở sản xuất:** Được đúc thủ công tại cơ sở [Đồ Đồng Thành Phát](http://dodongthanhphat.com/) ( Văn Lâm - Hưng Yên )
**Hình ảnh chân nến đồng hun giả cổ cao 55 cm**
Mọi chi tiết quý khách hàng vui lòng liên hệ cho chúng tôi theo địa chỉ:
**ĐỒ ĐỒNG MỸ NGHỆ THÀNH PHÁT**
Showroom 1:
[136 - Nguyễn Chí Thanh - Đống Đa - Hà Nội](https://www.google.com/maps/place/136+Nguy%E1%BB%85n+Ch%C3%AD+Thanh,+Trung+Ho%C3%A0,+%C4%90%E1%BB%91ng+%C4%90a,+H%C3%A0+N%E1%BB%99i,+Vi%E1%BB%87t+Nam/@21.01433,105.805457,17z/data=!4m5!3m4!1s0x3135ab5e2f5537d3:0xb4bb2fb633020306!8m2!3d21.015372!4d105.805178?hl=vi-VN)
Showroom 2:
[88 cầu Vượt – Phúc Diễn – Từ Liêm - Hà Nội - Gần bến xe Bus - Đối diện Cây Xăng Cầu Diễn](https://www.google.com/maps?ll=21.044007,105.754604&z=14&t=m&hl=vi-VN&gl=US&mapclient=embed&cid=11226349986030337510)
ĐT:
**0963 129 283** – **0967 016 283**
Email: dodongthanhphatvn@gmail.com
**CHÍNH SÁCH VẬN CHUYỂN**
Free ship với đơn hàng trong khu vực Hà Nội.
Đối với khách hàng tỉnh, miền Trung hoặc miền Nam sẽ được đóng gói đảm bảo, giao hàng tận nơi, thu tiền mặt khi giao hàng hoặc chuyển khoản.
**THÔNG TIN CHUYỂN KHOẢN**
Ngân hàng Vietcombank chi nhánh Hoàn Kiếm, Hà Nội
STK: 0011 00414 7709
Chủ TK: Dương Văn Tầu
Ngân hàng Agribank chi nhánh Văn Lâm, Hưng Yên
STK: 2405 2050 78408
Chủ TK: Dương Văn Tầu

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: private

Set-Cookie: _orig_referrer=; expires=Thu, 08-Mar-2018 20:35:48 GMT; path=/; HttpOnly

X-Page: product-detail

X-Cache: miss

P3P: CP="NOI DSP COR NID ADMa OPTa OUR NOR"

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block


text:
tìm kiếm
Liên kết website
Thống kê truy cập
- Đang truy cập : 86
- Tổng lượng truy cập: 8.178.182
thông báo
-
Hướng dẫn xây dựng Kế hoạch Khoa học và Công nghệThành phố Hà Nội năm 2019
Ngày đăng: 14:54 29/01/2018 | Lượt xem: 79
Hướng dẫn xây dựng Kế hoạch Khoa học và Công nghệThành phố Hà Nội năm 2019Xem chi tiết
-
Thông báo về việc đề xuất đặt hàng dự án thuộc Chương trình Nông thôn miền núi bắt đầu thực hiện từ năm 2019
Ngày đăng: 10:33 12/01/2018 | Lượt xem: 127
Thông báo về việc đề xuất đặt hàng dự án thuộc Chương trình Nông thôn miền núi bắt đầu thực hiện từ năm 2019Xem chi tiết
-
Thông báo về thể lệ, hướng dẫn đăng ký, đề nghị xét trao tặng Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2017
Ngày đăng: 16:30 21/09/2017 | Lượt xem: 22704
Thông báo về thể lệ, hướng dẫn đăng ký, đề nghị xét trao tặng Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2017Xem chi tiết
-
Thông báo mời đề xuất nhiệm vụ tham gia Chương trình khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020
Ngày đăng: 16:24 21/09/2017 | Lượt xem: 23032
Thông báo mời đề xuất nhiệm vụ tham gia Chương trình khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020Xem chi tiết
-
Thông báo Kết quả lựa chọn đơn vị thực hiện gói thầu : “Mua sắm máy chủ” thuộc dự án “Mua sắm tài sản năm 2017” của Trung tâm Thông tin và Thống kê Khoa học và Công nghệ
Ngày đăng: 10:49 13/09/2017 | Lượt xem: 22823
Thông báo Kết quả lựa chọn đơn vị thực hiện gói thầu : “Mua sắm máy chủ” thuộc dự án “Mua sắm tài sản năm 2017” của Trung tâm Thông tin và Thống kê Khoa học và Công nghệXem chi tiết
-
Thông báo về Thể lệ giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam
Ngày đăng: 08:52 17/08/2017 | Lượt xem: 24343
Thông báo về Thể lệ giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt NamXem chi tiết
-
Thông báo Về người thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội
Ngày đăng: 13:35 08/08/2017 | Lượt xem: 24803
Thông báo Về người thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà NộiXem chi tiết
-
Thông báo về việc gửi báo cáo tình hình sản xuất kinh doanh năm 2016 của doanh nghiệp khoa học và công nghệ
Ngày đăng: 10:30 31/07/2017 | Lượt xem: 24154
Thông báo về việc gửi báo cáo tình hình sản xuất kinh doanh năm 2016 của doanh nghiệp khoa học và công nghệXem chi tiết
-
Thông báo Quyết định về việc trao giải " Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên và nhi đồng toàn quốc " trong thanh thiếu niên nhi đồng thành phố lần thứ XIII - Năm 2017
Ngày đăng: 18:06 05/06/2017 | Lượt xem: 25530
Thông báo Quyết định về việc trao giải " Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên và nhi đồng toàn quốc " trong thanh thiếu niên nhi đồng thành phố lần thứ XIII - Năm 2017Xem chi tiết
-
Thông báo kêu gọi đề xuất nhiệm vụ tham gia Chương trình hỗ trợ phát triển doanh nghiệp KH&CN và tổ chức KH&CN công lập (Chương trình 592)
Ngày đăng: 09:33 17/04/2017 | Lượt xem: 25272
Thông báo kêu gọi đề xuất nhiệm vụ tham gia Chương trình hỗ trợ phát triển doanh nghiệp KH&CN và tổ chức KH&CN công lập (Chương trình 592)Xem chi tiết
Hướng dẫn
- Hướng dẫn xây dựng Kế hoạch Khoa học và Công nghệThành phố Hà Nội năm 2019
- Hướng dẫn Xét, công nhận các sáng kiến kinh nghiệm, sáng kiến cải tiến kỹ thuật, giải pháp công tác, giải pháp kỹ thuật, giải pháp quản lý, giải pháp tác nghiệp, giải pháp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, đề tài nghiên cứu, áp dụng công nghệ mới đề nghị danh hiệu thi đua cấp Thành phố và cấp Nhà nước năm 2018
- Biểu mẫu Xây dựng và Nộp hồ sơ Tuyển chọn và Giao trực tiếp
- Biểu mẫu hướng dẫn lĩnh vực An toàn bức xạ hạt nhân
- Mô hình khung Hệ thống quản lý chất lượng

markdown:
# tìm kiếm
# Liên kết website
# Thống kê truy cập
- Đang truy cập : 86
-
**Tổng lượng truy cập: 8.178.182**
# thông báo
-
[Hướng dẫn xây dựng Kế hoạch Khoa học và Công nghệThành phố Hà Nội năm 2019](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/621292.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
Ngày đăng: 14:54 29/01/2018 | Lượt xem: 79
Hướng dẫn xây dựng Kế hoạch Khoa học và Công nghệThành phố Hà Nội năm 2019
[Xem chi tiết](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/621292.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Thông báo về việc đề xuất đặt hàng dự án thuộc Chương trình Nông thôn miền núi bắt đầu thực hiện từ năm 2019](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/619990.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
Ngày đăng: 10:33 12/01/2018 | Lượt xem: 127
Thông báo về việc đề xuất đặt hàng dự án thuộc Chương trình Nông thôn miền núi bắt đầu thực hiện từ năm 2019
[Xem chi tiết](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/619990.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Thông báo về thể lệ, hướng dẫn đăng ký, đề nghị xét trao tặng Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2017](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/609639.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
Ngày đăng: 16:30 21/09/2017 | Lượt xem: 22704
Thông báo về thể lệ, hướng dẫn đăng ký, đề nghị xét trao tặng Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2017
[Xem chi tiết](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/609639.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Thông báo mời đề xuất nhiệm vụ tham gia Chương trình khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/609638.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
Ngày đăng: 16:24 21/09/2017 | Lượt xem: 23032
Thông báo mời đề xuất nhiệm vụ tham gia Chương trình khoa học và công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016-2020
[Xem chi tiết](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/609638.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Thông báo Kết quả lựa chọn đơn vị thực hiện gói thầu : “Mua sắm máy chủ” thuộc dự án “Mua sắm tài sản năm 2017” của Trung tâm Thông tin và Thống kê Khoa học và Công nghệ](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/608979.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
Ngày đăng: 10:49 13/09/2017 | Lượt xem: 22823
Thông báo Kết quả lựa chọn đơn vị thực hiện gói thầu : “Mua sắm máy chủ” thuộc dự án “Mua sắm tài sản năm 2017” của Trung tâm Thông tin và Thống kê Khoa học và Công nghệ
[Xem chi tiết](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/608979.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Thông báo về Thể lệ giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/607449.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
Ngày đăng: 08:52 17/08/2017 | Lượt xem: 24343
Thông báo về Thể lệ giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam
[Xem chi tiết](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/607449.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Thông báo Về người thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/606793.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
Ngày đăng: 13:35 08/08/2017 | Lượt xem: 24803
Thông báo Về người thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội
[Xem chi tiết](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/606793.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Thông báo về việc gửi báo cáo tình hình sản xuất kinh doanh năm 2016 của doanh nghiệp khoa học và công nghệ](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/606408.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
Ngày đăng: 10:30 31/07/2017 | Lượt xem: 24154
Thông báo về việc gửi báo cáo tình hình sản xuất kinh doanh năm 2016 của doanh nghiệp khoa học và công nghệ
[Xem chi tiết](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/606408.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Thông báo Quyết định về việc trao giải " Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên và nhi đồng toàn quốc " trong thanh thiếu niên nhi đồng thành phố lần thứ XIII - Năm 2017](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/602158.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
Ngày đăng: 18:06 05/06/2017 | Lượt xem: 25530
Thông báo Quyết định về việc trao giải " Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên và nhi đồng toàn quốc " trong thanh thiếu niên nhi đồng thành phố lần thứ XIII - Năm 2017
[Xem chi tiết](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/602158.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Thông báo kêu gọi đề xuất nhiệm vụ tham gia Chương trình hỗ trợ phát triển doanh nghiệp KH&CN và tổ chức KH&CN công lập (Chương trình 592)](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/597370.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
Ngày đăng: 09:33 17/04/2017 | Lượt xem: 25272
Thông báo kêu gọi đề xuất nhiệm vụ tham gia Chương trình hỗ trợ phát triển doanh nghiệp KH&CN và tổ chức KH&CN công lập (Chương trình 592)
[Xem chi tiết](http://dost.hanoi.gov.vn/thong-bao/-/news/0a1dDnsUqQBB/1/597370.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
# Hướng dẫn
-
[Hướng dẫn xây dựng Kế hoạch Khoa học và Công nghệThành phố Hà Nội năm 2019](http://dost.hanoi.gov.vn/huong-dan/-/news/0wrZfQGc3iTa/1/621293.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Hướng dẫn Xét, công nhận các sáng kiến kinh nghiệm, sáng kiến cải tiến kỹ thuật, giải pháp công tác, giải pháp kỹ thuật, giải pháp quản lý, giải pháp tác nghiệp, giải pháp ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, đề tài nghiên cứu, áp dụng công nghệ mới đề nghị danh hiệu thi đua cấp Thành phố và cấp Nhà nước năm 2018](http://dost.hanoi.gov.vn/huong-dan/-/news/0wrZfQGc3iTa/1/618218.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Biểu mẫu Xây dựng và Nộp hồ sơ Tuyển chọn và Giao trực tiếp](http://dost.hanoi.gov.vn/huong-dan/-/news/0wrZfQGc3iTa/1/414236.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Biểu mẫu hướng dẫn lĩnh vực An toàn bức xạ hạt nhân](http://dost.hanoi.gov.vn/huong-dan/-/news/0wrZfQGc3iTa/1/394704.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)
-
[Mô hình khung Hệ thống quản lý chất lượng](http://dost.hanoi.gov.vn/huong-dan/-/news/0wrZfQGc3iTa/1/374101.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined) [Xem tất cả](http://dost.hanoi.gov.vn/huong-dan/-/news/all.html;jsessionid=Lyi5kWg6nO+if25pdHmPW3co.undefined)


text:
Nhận thưởng kỷ lục, U23 Việt Nam không phải nộp thuế TNCN
Nhận thưởng kỷ lục, U23 Việt Nam không phải nộp thuế TNCN
Hàng chục tỷ đồng tiền thưởng của các cầu thủ U23 Việt Nam gắn với danh hiệu được trao tặng thì sẽ không phải đóng thuế thu nhập cá nhân, bà Nguyễn Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Thuế TNCN, Tổng cục Thuế cho biết.
Theo một nguồn tin, cơn mưa tiền thưởng ước tính phải lên tới con số 30 tỷ, thay vì chỉ 20 tỷ trước khi đội tuyển U23 Việt Nam đá trận chung kết AFC Cup 2018 tại Thường Châu, Trung Quốc. Hiện, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam chưa có thống kê chính xác. Tuy nhiên, đây là con số tiền thưởng kỷ lục chưa từng thấy cho một đội tuyển trong lịch sử bóng đá Việt Nam.
Trả lời cho câu hỏi, liệu các cầu thủ có phải đóng thuế thu nhập cá nhân (TNCN) với mức cao lên tới 35% không?
Bà Nguyễn Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Thuế TNCN, Tổng cục Thuế cho biết, theo chính sách hiện hành, các khoản tiền thưởng nằm trong nhóm thu nhập từ tiền lương, tiền công (là thu nhập của người lao động nhận được từ người sử dụng lao động) thì sẽ phải chịu thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, không phải khoản thưởng bằng tiền nào cũng phải nộp thuế này.
Cụ thể, Thông tư 111 hướng dẫn về thuế thu nhập cá nhân, tại điểm e, khoản 2, Điều 2 về thu nhập chịu thuế, đã quy định có tới 4 nhóm tiền thưởng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Đầu tiên là khoản tiền thưởng kèm theo các danh hiệu được Nhà nước phong tặng, các danh hiệu nthi đua, các hình thức khen thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng. Ví dụ như thưởng cho Chiến sĩ thi đua, Huy chương, Huy hiệu, bằng khen,giấy khen, kèm theo các giải thưởng của Hội hay tổ chức chính trị-xã hội trao tặng, giải thưởng Hồ Chí Minh…
Kế đó là tiền thưởng cho các phát minh, sáng chế, cải tiến kỹ thuật được Nhà nước công nhận, tiền thưởng cho việc tố giác tội phạm và trong đó, có tiền thưởng kèm theo giải thưởng quốc gia, quốc tế được Nhà nước thừa nhận.
Như vậy, có thể thấy, các khoản tiền thưởng trao cho các cầu thủ U23 Việt Nam khi gắn với danh hiệu Á quân giải bóng đá U23 châu Á, một giải thể thao quốc tế được thừa nhận sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Nói cách khác, khoản tiền thưởng nóng 1,2 tỷ đồng mà Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) công bố tặng cho U23 Việt Nam gắn với danh hiệu này cũng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, hiện khái niệm “tiền thưởng” mà các doanh nghiệp, mạnh thường quân, tổ chức tặng cho đội tuyển U23 là cách gọi nôm na mà báo chí đưa tin. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, đó là “quà tặng”, là một dạng thu nhập của các cá nhân nhưng không thuộc nhóm tiền lương tiền công do người sử dụng lao động chi trả.
Điều 2, khoản 10, Thông tư 111 đã quy định riêng về “thu nhập từ nhận quà tặng”. Trong đó, các cá nhân sẽ chỉ phải nộp thuế TNCN khi nhận quà tặng dưới 4 hình thức gồm chứng khoán, phần vốn doanh nghiệp, bất động sản và các loại tài sản phải đăng ký quyền sở hữu như ô tô, xe máy, du thuyền, súng thể thao,…
“Tiền thưởng” cho các cầu thủ U23 là quà tặng bằng tiền thì không phải nộp thuế TNCN, do không phải là một trong 4 nhóm quà tặng trên và cũng không phải là tài sản phải cấp quyền sở hữu như “sổ đỏ, sổ hồng” đối với nhà ở, hay “giấy đăng ký” đối với phương tiện.
Tìm hiểu thêm về vấn đề này, có thể thấy, các khoản tiền thưởng theo Luật Thuế TNCN như thưởng lễ, tết,… của cơ quan, tổ chức cho người lao động thì sẽ vẫn phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Đây là một loại thu nhập từ tiền lương và tiền công, được quy định dưới dạng là “các khoản lợi ích mà người lao động chi cho người sử dụng lao động trong các ngày nghỉ, ngày lễ…” của Thông tư 111 và sẽ phải nộp thuế theo biểu thuế lũy tiến hiện hành. Mức thuế suất cao nhất là 35% cho thu nhập trung bình 80 triệu/tháng trở lên, sau khi giảm trừ gia cảnh…
Còn các khoản tiền thưởng của các cơ quan sử dụng lao động, nếu gắn kèm với danh hiệu, huy chương, huy hiệu, bằng khen của Nhà nước, gắn với các giải thưởng được Nhà nước công nhận thì cá nhân nhận thưởng cũng không phải nộp thuế TNCN.
Theo thông tin sơ bộ, một số tổ chức, cá nhân đã công bố tặng tiền thưởng cho đội tuyển U23 Việt Nam như Công ty cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) thưởng 1 tỷ đồng, Bộ VH-TT-DL thưởng 2 tỷ đồng, Ngân hàng Vietcombank thưởng 1 tỷ đồng; các Tập đoàn như tập đoàn Group, Tuần Châu FLC, Hòa Bình,… mỗi đơn vị thưởng 1 tỷ đồng.
Như vậy, các cầu thủ hoàn toàn có thể được hưởng trọn vẹn khoản tiền thưởng trên mà không phải đóng thuế Thu nhập cá nhân như một số ý kiến tranh cãi gần đây.

markdown:
# Nhận thưởng kỷ lục, U23 Việt Nam không phải nộp thuế TNCN
[Cẩm Nang Du Lịch Quảng Bình](http://dulichphongnha.vn/cam-nang-du-lich-quang-binh/)| [Không có phản hồi](http://dulichphongnha.vn/cam-nang-du-lich-quang-binh/nhan-thuong-ky-luc-u23-viet-nam-khong-phai-nop-thue-tncn.html#respond) **Nhận thưởng kỷ lục, U23 Việt Nam không phải nộp thuế TNCN ** **Hàng chục tỷ đồng tiền thưởng của các cầu thủ U23 Việt Nam gắn với danh hiệu được trao tặng thì sẽ không phải đóng thuế thu nhập cá nhân, bà Nguyễn Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Thuế TNCN, Tổng cục Thuế cho biết.**
Theo một nguồn tin, cơn mưa tiền thưởng ước tính phải lên tới con số 30 tỷ, thay vì chỉ 20 tỷ trước khi đội tuyển U23 Việt Nam đá trận chung kết AFC Cup 2018 tại Thường Châu, Trung Quốc. Hiện, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam chưa có thống kê chính xác. Tuy nhiên, đây là con số tiền thưởng kỷ lục chưa từng thấy cho một đội tuyển trong lịch sử bóng đá Việt Nam.
![ ](http://dulichphongnha.vn/wp-content/uploads/u23-viet-nam.jpg)
U23-viet-nam
Trả lời cho câu hỏi, liệu các cầu thủ có phải đóng thuế thu nhập cá nhân (TNCN) với mức cao lên tới 35% không?
Bà Nguyễn Thị Hạnh, Vụ trưởng Vụ Thuế TNCN, Tổng cục Thuế cho biết, theo chính sách hiện hành, các khoản tiền thưởng nằm trong nhóm thu nhập từ tiền lương, tiền công (là thu nhập của người lao động nhận được từ người sử dụng lao động) thì sẽ phải chịu thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, không phải khoản thưởng bằng tiền nào cũng phải nộp thuế này.
Cụ thể, Thông tư 111 hướng dẫn về thuế thu nhập cá nhân, tại điểm e, khoản 2, Điều 2 về thu nhập chịu thuế, đã quy định có tới 4 nhóm tiền thưởng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Đầu tiên là khoản tiền thưởng kèm theo các danh hiệu được Nhà nước phong tặng, các danh hiệu nthi đua, các hình thức khen thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng. Ví dụ như thưởng cho Chiến sĩ thi đua, Huy chương, Huy hiệu, bằng khen,giấy khen, kèm theo các giải thưởng của Hội hay tổ chức chính trị-xã hội trao tặng, giải thưởng Hồ Chí Minh…
Kế đó là tiền thưởng cho các phát minh, sáng chế, cải tiến kỹ thuật được Nhà nước công nhận, tiền thưởng cho việc tố giác tội phạm và trong đó, có tiền thưởng kèm theo giải thưởng quốc gia, quốc tế được Nhà nước thừa nhận.
Như vậy, có thể thấy, các khoản tiền thưởng trao cho các cầu thủ U23 Việt Nam khi gắn với danh hiệu Á quân giải bóng đá U23 châu Á, một giải thể thao quốc tế được thừa nhận sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Nói cách khác, khoản tiền thưởng nóng 1,2 tỷ đồng mà Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) công bố tặng cho U23 Việt Nam gắn với danh hiệu này cũng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, hiện khái niệm “tiền thưởng” mà các doanh nghiệp, mạnh thường quân, tổ chức tặng cho đội tuyển U23 là cách gọi nôm na mà báo chí đưa tin. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân, đó là “quà tặng”, là một dạng thu nhập của các cá nhân nhưng không thuộc nhóm tiền lương tiền công do người sử dụng lao động chi trả.
Điều 2, khoản 10, Thông tư 111 đã quy định riêng về “thu nhập từ nhận quà tặng”. Trong đó, các cá nhân sẽ chỉ phải nộp thuế TNCN khi nhận quà tặng dưới 4 hình thức gồm chứng khoán, phần vốn doanh nghiệp, bất động sản và các loại tài sản phải đăng ký quyền sở hữu như ô tô, xe máy, du thuyền, súng thể thao,…
“Tiền thưởng” cho các cầu thủ U23 là quà tặng bằng tiền thì không phải nộp thuế TNCN, do không phải là một trong 4 nhóm quà tặng trên và cũng không phải là tài sản phải cấp quyền sở hữu như “sổ đỏ, sổ hồng” đối với nhà ở, hay “giấy đăng ký” đối với phương tiện.
Tìm hiểu thêm về vấn đề này, có thể thấy, các khoản tiền thưởng theo Luật Thuế TNCN như thưởng lễ, tết,… của cơ quan, tổ chức cho người lao động thì sẽ vẫn phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Đây là một loại thu nhập từ tiền lương và tiền công, được quy định dưới dạng là “các khoản lợi ích mà người lao động chi cho người sử dụng lao động trong các ngày nghỉ, ngày lễ…” của Thông tư 111 và sẽ phải nộp thuế theo biểu thuế lũy tiến hiện hành. Mức thuế suất cao nhất là 35% cho thu nhập trung bình 80 triệu/tháng trở lên, sau khi giảm trừ gia cảnh…
Còn các khoản tiền thưởng của các cơ quan sử dụng lao động, nếu gắn kèm với danh hiệu, huy chương, huy hiệu, bằng khen của Nhà nước, gắn với các giải thưởng được Nhà nước công nhận thì cá nhân nhận thưởng cũng không phải nộp thuế TNCN.
Theo thông tin sơ bộ, một số tổ chức, cá nhân đã công bố tặng tiền thưởng cho đội tuyển U23 Việt Nam như Công ty cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) thưởng 1 tỷ đồng, Bộ VH-TT-DL thưởng 2 tỷ đồng, Ngân hàng Vietcombank thưởng 1 tỷ đồng; các Tập đoàn như tập đoàn Group, Tuần Châu FLC, Hòa Bình,… mỗi đơn vị thưởng 1 tỷ đồng.
Như vậy, các cầu thủ hoàn toàn có thể được hưởng trọn vẹn khoản tiền thưởng trên mà không phải đóng thuế Thu nhập cá nhân như một số ý kiến tranh cãi gần đây.
|
|Các khoản tiền thưởng do người sử dụng lao động chi thưởng không phải chịu thuế TNCN:
|
|4 loại thu nhập từ nhận quà tặng phải chịu thuế TNCN:

Link: <http://dulichphongnha.vn/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://dulichphongnha.vn/?p=1535>; rel=shortlink


text:
Du Lịch Phong Nha » Tour Động Phong Nha – Zipline Sông Chày Hang Tối 1 ngày » tour-dong-phong-nha-hang-toi-1-ngay
tour-dong-phong-nha-hang-toi-1-ngay
admin | Tháng Mười Một 9, 2015 | | Không có phản hồi
Du Lịch Phong Nha
Chào mừng bạn đến với Website Du Lich Phong Nha, là trang chia sẻ thông tin dịch vụ liên quan đến Phong Nha Kẻ Bàng nhằm quảng bá hình ảnh Vườn quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng đến khắp mọi miền tổ quốc, Xin cảm ơn bạn đã ghé thăm.

markdown:
[Du Lịch Phong Nha](http://dulichphongnha.vn) » [Tour Động Phong Nha – Zipline Sông Chày Hang Tối 1 ngày](http://dulichphongnha.vn/tour-du-lich-phong-nha-hang-ngay/tour-dong-phong-nha-zip-line-song-chay-hang-toi-1-ngay.html) » **tour-dong-phong-nha-hang-toi-1-ngay**
# tour-dong-phong-nha-hang-toi-1-ngay
[admin](http://dulichphongnha.vn/author/admin/)| Tháng Mười Một 9, 2015 | | [Không có phản hồi](http://dulichphongnha.vn/tour-du-lich-phong-nha-hang-ngay/tour-dong-phong-nha-zip-line-song-chay-hang-toi-1-ngay.html/attachment/tour-dong-phong-nha-hang-toi-1-ngay/#respond)
##### Du Lịch Phong Nha
Chào mừng bạn đến với Website Du Lich Phong Nha, là trang chia sẻ thông tin dịch vụ liên quan đến Phong Nha Kẻ Bàng nhằm quảng bá hình ảnh Vườn quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng đến khắp mọi miền tổ quốc, Xin cảm ơn bạn đã ghé thăm.

Link: <http://dulichphongnha.vn/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://dulichphongnha.vn/?p=1207>; rel=shortlink