markdown:
*Cà kheo đen*
(đổi hướng từ
[Himantopus novaezelandiae](/w/index.php?title=Himantopus_novaezelandiae&redirect=no))
|Cà kheo đen|
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Charadriiformes](/wiki/B%E1%BB%99_Choi_choi) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Recurvirostridae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A0_kheo) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Himantopus](/wiki/Himantopus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **H. novaezelandiae** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Himantopus novaezelandiae* [Gould](/w/index.php?title=John_Gould&action=edit&redlink=1), 1841 * là một loài Himantopus novaezelandiae* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Recurvirostridae](/wiki/H%E1%BB%8D_C%C3%A0_kheo). Đây là loài đặc hữu New Zealand. Nó có thân dài đến 40 cm. Nó có chân đỏ rất dài, mỏ mỏng màu đen và bộ lông màu đen. Nó là loài chim lội hiếm nhất trên thế giới. [[2]](#cite_note-2) Loài này sinh sản lúc 2-3 năm tuổi. Các loài săn chim này gồm các loài xâm nhập như [[3]](#cite_note-Morris_and_Ballance-3) [chồn ecmin](/wiki/Ch%E1%BB%93n_ecmin).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_kheo_%C4%91en&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_kheo_%C4%91en&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [BirdLife International](/wiki/BirdLife_International)(2012). [“](http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/106003103). *Himantopus novaezelandiae*” *.* [Sách đỏ IUCN các loài bị đe dọa.](/wiki/S%C3%A1ch_%C4%91%E1%BB%8F_IUCN)Phiên bản 2012.1 [Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế](/wiki/Li%C3%AAn_minh_B%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n_Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF). Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2012. **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-2) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012. **Rod Morris and Alison Ballance (2008),** [^](#cite_ref-Morris_and_Ballance_3-0) *"Rare Wildlife of New Zealand"*, Random House, page 113
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=C%C3%A0_kheo_%C4%91en&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=C%C3%A0_kheo_%C4%91en&action=edit§ion=2)]
Dữ liệu liên quan tới
[Cà kheo đen](https://species.wikimedia.org/wiki/Special:Search/C%C3%A0_kheo_%C4%91en)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies)


markdown:
# I Love Rock 'n' Roll
"
**I Love Rock 'n Roll**" là ca khúc nhạc rock sáng tác năm 1975 bởi [Alan Merrill](/w/index.php?title=Alan_Merrill&action=edit&redlink=1) và [Jake Hooker](/w/index.php?title=Jake_Hooker_(nh%E1%BA%A1c_s%C4%A9)&action=edit&redlink=1) của ban nhạc [The Arrows](/w/index.php?title=The_Arrows&action=edit&redlink=1), người thu âm phiên bản đầu tiên.
## Mục lục
## Phiên bản của Britney Spears[
[sửa](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&action=edit§ion=1)]
|"I Love Rock 'n' Roll"|
|
|![]()
[Đĩa đơn](/wiki/%C4%90%C4%A9a_%C4%91%C6%A1n)của [Britney Spears](/wiki/Britney_Spears)
từ album
[Britney](/wiki/Britney_(album))/ [Crossroads Soundtrack](/w/index.php?title=Crossroads_(phim_2002)&action=edit&redlink=1) [Thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A1c) [Pop rock](/wiki/Pop_rock) [Hãng đĩa](/wiki/H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m) [Jive](/wiki/Jive_Records) [Sản xuất](/wiki/Nh%C3%A0_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t_thu_%C3%A2m) [Rodney Jerkins](/w/index.php?title=Rodney_Jerkins&action=edit&redlink=1) [Britney Spears](/wiki/Britney_Spears)
|"
|
(2002)
**I Love Rock 'n' Roll**"
(2002)
[Anticipating](/wiki/Anticipating)"
(2002)
["I Love Rock 'N' Roll"](https://www.youtube.com/watch?v=ITuOddPeYoc)trên [YouTube](/wiki/YouTube)
"
**I Love Rock 'n' Roll**" là đĩa đơn thứ tư trích từ album * (2001) tại thị trường châu Âu của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Britney* [Britney Spears](/wiki/Britney_Spears). Bài hát còn được sử dụng trong bộ phim năm 2002 của cô *.* [Crossroads](/w/index.php?title=Crossroads_(phim_2002)&action=edit&redlink=1)
### Danh sách track và định dạng[
[sửa](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&action=edit§ion=2)]
-
- Đĩa CD tại châu Âu #1
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản album) — 3:06
- "
[Overprotected](/wiki/Overprotected)" ( [Darkchild](/w/index.php?title=Rodney_Jerkins&action=edit&redlink=1)Remix) — 3:18
-
- Đĩa CD tại Châu Âu #2/Úc
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản album) — 3:08
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản karaoke) — 3:06
- "Overprotected" (Darkchild Remix) — 3:20
- "
[I'm Not a Girl, Not Yet a Woman](/wiki/I%27m_Not_a_Girl,_Not_Yet_a_Woman)" (Metro Remix) — 5:26
-
- Đĩa CD tại Đức #1
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản album) — 3:07
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản karaoke) — 3:05
-
- Đĩa CD tại Đức #2
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản album) — 3:07
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản karaoke) — 3:05
- "Overprotected" (Riprock 'N Alex G Remix) — 3:25
- "I'm Not a Girl, Not Yet a Woman" (Metro Remix) — 5:24
-
- Đĩa CD maxi tại Nhật
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản album) — 3:06
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản karaoke) — 3:04
- "Overprotected" (Darkchild Remix) — 3:20
- "I'm Not a Girl, Not Yet a Woman" (Metro Remix) — 5:25
- "
[I'm a Slave 4 U](/wiki/I%27m_a_Slave_4_U)" ( [Thunderpuss](/w/index.php?title=Thunderpuss&action=edit&redlink=1)Radio Mix) — 3:18
- "I'm a Slave 4 U" (
[Miguel Migs](/w/index.php?title=Miguel_Migs&action=edit&redlink=1)Petalpusher Vocal) — 5:30
- "I'm Not a Girl, Not Yet a Woman" (Spanish Fly Dub Mix) — 5:55
-
- Đĩa CD tại Anh quốc
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản album) — 3:06
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản karaoke) — 3:04
- "Overprotected (Darkchild Remix Radio Edit)" — 3:06
- "I Love Rock 'n' Roll" (Video) — 3:06
-
- Đĩa đơn cassette
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản album) — 3:06
- "I Love Rock 'n' Roll" (bản karaoke) — 3:04
- "Overprotected" (Darkchild Remix trên Radio) — 3:06
-
- Đĩa đơn nhạc số (Digital 45)
- "I Love Rock 'n' Roll" — 3:07
- "I'm Not a Girl, Not Yet a Woman" (Metro Remix Radio Edit) — 3:29
### Xếp hạng và chứng nhận[
[sửa](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&action=edit§ion=3)]
|
|
## Xếp hạng tuần[
|Bảng xếp hạng (2002)||Vị trí
|
cao nhất
|Úc (
|[Ö3 Austria Top 40](/wiki/%C3%963_Austria_Top_40)) [[2]](#cite_note-sc_Austria_Britney_Spears-2) [Ultratop 50](/wiki/Ultratop)Flanders) [[3]](#cite_note-sc_Flanders_Britney_Spears-3) [Ultratop 50](/wiki/Ultratop)Wallonia) [[4]](#cite_note-sc_Wallonia_Britney_Spears-4) [Suomen virallinen lista](/wiki/Suomen_virallinen_lista)) [[5]](#cite_note-sc_Finland_Britney_Spears-5) [Media Control AG](/wiki/Media_Control_Charts)) [[6]](#cite_note-sc_Germany2_Britney_Spears-6) [Hungarian Singles Chart](/w/index.php?title=Hungarian_Singles_Chart&action=edit&redlink=1) [[7]](#cite_note-MAHASZ-7) [Irish Singles Chart](/wiki/Irish_Singles_Chart) [[8]](#cite_note-IRL-8) [FIMI](/wiki/FIMI)) [[9]](#cite_note-sc_Italy_Britney_Spears-9) [Oricon](/wiki/Oricon)) [Dutch Top 40](/wiki/Dutch_Top_40)) [[10]](#cite_note-sc_Dutch40_Britney_Spears-10) [Mega Single Top 100](/w/index.php?title=Mega_Single_Top_100&action=edit&redlink=1)) [[11]](#cite_note-sc_Dutch100_Britney_Spears-11) [Portuguese Singles Chart](/wiki/Associa%C3%A7%C3%A3o_Fonogr%C3%A1fica_Portuguesa)) [[12]](#cite_note-12) [Official Charts Company](/wiki/Official_Charts_Company)) [[13]](#cite_note-sc_Scotland_{{{artist}}}-13) [Sverigetopplistan](/wiki/Sverigetopplistan)) [[14]](#cite_note-sc_Sweden_Britney_Spears-14) [Media Control AG](/wiki/Media_Control_Charts)) [[15]](#cite_note-sc_Swiss_Britney_Spears-15) [Official Charts Company](/wiki/UK_Singles_Chart)) [[16]](#cite_note-sc_UK_{{{artist}}}-16)
#### Xếp hạng cuối năm[
[sửa](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&action=edit§ion=5)]
|Bảng xếp hạng (2002)||Vị trí|
|Australian Singles Chart
||68|
|Belgium Singles Chart (Flanders)
||76|
|German Singles Chart
||96|
|Swedish Singles Chart
||85|
|Swiss Singles Chart
||81|
#### Chứng nhận[
[sửa](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&action=edit§ion=6)]
|Quốc gia||Chứng nhận||
|[ARIA](/wiki/Australian_Recording_Industry_Association)) [[22]](#cite_note-AustraliaBritney_SpearsI_Love_Rock_'n'_RollsingleCertRef-22) ^ *Chứng nhận dựa theo doanh số tiêu thụ
^Chứng nhận dựa theo doanh số nhập hàng
### Lịch sử phát hành[
[sửa](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&action=edit§ion=7)]
|Nước||Ngày||Định dạng||Nhãn|
|Đức
||27 tháng 5 năm 2002||Đĩa đơn maxi||
|[[24]](#cite_note-24) [Sony](/wiki/Sony_Music_Entertainment) [[25]](#cite_note-25)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&action=edit§ion=8)] [^](#cite_ref-sc_Australia_Britney_Spears_1-0) ["Australian-charts.com - Britney Spears - I Love Rock 'n' Roll"](http://www.australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=I+Love+Rock+%27n%27+Roll&cat=s). [ARIA Top 50 Singles](/wiki/ARIA_Charts). Hung Medien. [^](#cite_ref-sc_Austria_Britney_Spears_2-0) ["Britney Spears - I Love Rock 'n' Roll Austriancharts.at"](http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=I+Love+Rock+%27n%27+Roll&cat=s)(bằng tiếng Đức). [Ö3 Austria Top 40](/wiki/%C3%963_Austria_Top_40). Hung Medien. [^](#cite_ref-sc_Flanders_Britney_Spears_3-0) ["Ultratop.be - Britney Spears - I Love Rock 'n' Roll"](http://www.ultratop.be/nl/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=I+Love+Rock+%27n%27+Roll&cat=s)(bằng tiếng Hà Lan). [Ultratop](/wiki/Ultratop)& Hung Medien / hitparade.ch. [^](#cite_ref-sc_Wallonia_Britney_Spears_4-0) ["Ultratop.be - Britney Spears - I Love Rock 'n' Roll"](http://www.ultratop.be/fr/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=I+Love+Rock+%27n%27+Roll&cat=s)(bằng tiếng Pháp). [Ultratop](/wiki/Ultratop)& Hung Medien / hitparade.ch. **"** [^](#cite_ref-sc_Finland_Britney_Spears_5-0) [Finnishcharts.com - Britney Spears - I Love Rock 'n' Roll"](http://www.finnishcharts.com/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=I+Love+Rock+%27n%27+Roll&cat=s). [Suomen virallinen lista](/wiki/Suomen_virallinen_lista). Hung Medien. **"** [^](#cite_ref-sc_Germany2_Britney_Spears_6-0) [Britney Spears - I Love Rock 'n' Roll"](http://www.charts.de/song.asp?artist=Britney+Spears&title=I+Love+Rock+%27n%27+Roll&cat=s&country=de). Charts.de (bằng tiếng Đức). [Media Control](/wiki/Media_Control). [^](#cite_ref-MAHASZ_7-0) [“Archívum — Slágerlisták — MAHASZ — Magyar Hangfelvétel-kiadók Szövetsége”](http://mahasz.hu/?menu=slagerlistak&menu2=archivum&lista=kislemez&ev=2002&het=21&submit_=Keres%E9s). Mahasz.hu. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2012. [^](#cite_ref-IRL_8-0) [“I love rock'n'roll in Irish Chart”](http://www.irishcharts.ie/search/placement). IRMA. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2013. Only results when searching "I love rock 'n' roll" **"** [^](#cite_ref-sc_Italy_Britney_Spears_9-0) [Italiancharts.com - Britney Spears - I Love Rock 'n' Roll"](http://www.italiancharts.com/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=I+Love+Rock+%27n%27+Roll&cat=s). [Top Digital Download](/wiki/Italian_Singles_Chart). Hung Medien. **"** [^](#cite_ref-sc_Dutch40_Britney_Spears_10-0) [Nederlandse Top 40 - Britney Spears search results"](http://www.top40.nl/search.aspx?keyword=Britney+Spears)(bằng tiếng Hà Lan). [Dutch Top 40](/wiki/Dutch_Top_40). Stichting Nederlandse Top 40. **"** [^](#cite_ref-sc_Dutch100_Britney_Spears_11-0) [Dutchcharts.nl - Britney Spears - I Love Rock 'n' Roll"](http://www.dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=I+Love+Rock+%27n%27+Roll&cat=s)(bằng tiếng Hà Lan). [Mega Single Top 100](/w/index.php?title=Mega_Single_Top_100&action=edit&redlink=1). Hung Medien / hitparade.ch. [^](#cite_ref-12) [“Top40-charts.com”](http://top40-charts.com/chart.php?cid=20&date=2002-07-24). Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2015. **"** [^](#cite_ref-sc_Scotland_{{{artist}}}_13-0) [Archive Chart"](http://www.theofficialcharts.com/archive-chart/_/22/2002-11-16). [Scottish Singles Top 40](/wiki/Scottish_Singles_and_Albums_Charts). [Official Charts Company](/wiki/Official_Charts_Company). Truy cập 22 tháng 6 năm 2015. **"** [^](#cite_ref-sc_Sweden_Britney_Spears_14-0) [Swedishcharts.com - Britney Spears - I Love Rock 'n' Roll"](http://www.swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=I+Love+Rock+%27n%27+Roll&cat=s). [Singles Top 60](/wiki/Sverigetopplistan). Hung Medien. **"** [^](#cite_ref-sc_Swiss_Britney_Spears_15-0) [Britney Spears - I Love Rock 'n' Roll swisscharts.com"](http://www.swisscharts.com/showitem.asp?interpret=Britney+Spears&titel=I+Love+Rock+%27n%27+Roll&cat=s). [Swiss Singles Chart](/wiki/Swiss_Singles_Chart). Hung Medien. **"** [^](#cite_ref-sc_UK_{{{artist}}}_16-0) [Archive Chart: 2002-11-16"](http://www.theofficialcharts.com/archive-chart/_/1/2002-11-16) [UK Singles Chart](/wiki/UK_Singles_Chart). [Official Charts Company](/wiki/Official_Charts_Company). Truy cập 17 tháng 1 năm 2014. [^](#cite_ref-17) [“ARIA Charts - End of Year Charts - Top 100 Singles 2002”](http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-end-of-year-charts-top-100-singles-2002.htm). *Aria.com.au*. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2016. [^](#cite_ref-18) [“Ultratop Belgian Charts”](http://www.ultratop.be/nl/annual.asp?year=2002). *Ultratop.be*. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2016. [^](#cite_ref-19) [“Offizielle Deutsche Charts - Offizielle Deutsche Charts”](https://www.offiziellecharts.de/charts/single-jahr/for-date-2002). *Offiziellecharts.de*. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2016. [^](#cite_ref-20) [https://web.archive.org/web/20160201150004/http://www.hitlistan.se/netdata/ghl002.mbr/lista?liid=43&dfom=20020001&newi=0&height=420&platform=Win32&browser=MSIE&navi=no&subframe=Mainframe](https://web.archive.org/web/20160201150004/http://www.hitlistan.se/netdata/ghl002.mbr/lista?liid=43&dfom=20020001&newi=0&height=420&platform=Win32&browser=MSIE&navi=no&subframe=Mainframe). [Bản gốc](http://www.hitlistan.se/netdata/ghl002.mbr/lista?liid%3D43%26dfom%3D20020001%26newi%3D0%26height%3D420%26platform%3DWin32%26browser%3DMSIE%26navi%3Dno%26subframe%3DMainframe)lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2016. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2015.
|tựa đề=trống hay bị thiếu (
[trợ giúp](https://en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#citation_missing_title)) **Steffen Hung.** [^](#cite_ref-21) [“Swiss Year-End Charts 2002”](http://swisscharts.com/charts/jahreshitparade/2002). *Swisscharts.com*. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2016. [^](#cite_ref-AustraliaBritney_SpearsI_Love_Rock_'n'_RollsingleCertRef_22-0) [“ARIA Charts – Accreditations – 2002 singles”](http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-singles-2002.htm). [Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Úc](/wiki/Hi%E1%BB%87p_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_nghi%E1%BB%87p_ghi_%C3%A2m_%C3%9Ac). Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2014. [^](#cite_ref-23) [“I Love Rock 'N' Roll [Single]”](http://www.amazon.de/I-Love-Rock-N-Roll/dp/B00006771J). *Amazon.de*. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2014. [^](#cite_ref-24) [“I Love Rock’n’Roll”](http://www.amazon.co.jp/I-Love-Rock%E2%80%99n%E2%80%99Roll-%E3%83%96%E3%83%AA%E3%83%88%E3%83%8B%E3%83%BC%E3%83%BB%E3%82%B9%E3%83%94%E3%82%A2%E3%83%BC%E3%82%BA/dp/B000065VJ2). *Amazon.co.jp*. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2014. [^](#cite_ref-25) [“I Love Rock and Roll [Single, Maxi]”](http://www.amazon.co.uk/Love-Rock-Roll-Britney-Spears/dp/B000067IP2). *Amazon.co.uk*. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2014.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=I_Love_Rock_%27n%27_Roll&action=edit§ion=9)] [History of the song "I Love Rock 'n Roll"](http://www.iloverocknroll.org) [Bill Harry's Merseybeat article](http://alanmerrill.tumblr.com/post/39427829851/the-arrows-enduring-legacy-from-bill-harrys-rock-n) [Lời bài hát](http://www.metrolyrics.com/i-love-rock-n-roll-lyrics-britney-spears.html)tại [MetroLyrics](/wiki/MetroLyrics)
|
|
[Thể loại](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i): [Bài hát của Britney Spears](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Britney_Spears) [Đĩa đơn 1975](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%C4%A9a_%C4%91%C6%A1n_1975) [Đĩa đơn 1982](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%C4%A9a_%C4%91%C6%A1n_1982) [Đĩa đơn 2002](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%C4%A9a_%C4%91%C6%A1n_2002) [Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%C4%A9a_%C4%91%C6%A1n_qu%C3%A1n_qu%C3%A2n_Billboard_Hot_100) [Đĩa đơn quán quân tại Hà Lan](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%C4%A9a_%C4%91%C6%A1n_qu%C3%A1n_qu%C3%A2n_t%E1%BA%A1i_H%C3%A0_Lan) [Video âm nhạc đạo diễn bởi Chris Applebaum](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Video_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c_%C4%91%E1%BA%A1o_di%E1%BB%85n_b%E1%BB%9Fi_Chris_Applebaum) [Đĩa đơn quán quân tại Thụy Điển](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%C4%A9a_%C4%91%C6%A1n_qu%C3%A1n_qu%C3%A2n_t%E1%BA%A1i_Th%E1%BB%A5y_%C4%90i%E1%BB%83n) [Bài hát sản xuất bởi Rodney Jerkins](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t_b%E1%BB%9Fi_Rodney_Jerkins) [Bài hát trong phim](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_trong_phim) [Bài hát năm 1975](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_n%C4%83m_1975) [Bài hát của Joan Jett](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_c%E1%BB%A7a_Joan_Jett) [Bài hát về âm nhạc](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:B%C3%A0i_h%C3%A1t_v%E1%BB%81_%C3%A2m_nh%E1%BA%A1c) [Đĩa đơn của Jive Records](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:%C4%90%C4%A9a_%C4%91%C6%A1n_c%E1%BB%A7a_Jive_Records)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache-Status: pass

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.05:-77.47:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

X-Cache: cp1052 pass, cp1066 pass

X-Content-Type-Options: nosniff

Connection: close

Via: 1.1 varnish-v4, 1.1 varnish-v4

Accept-Ranges: bytes

X-UA-Compatible: IE=Edge

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization

Content-Language: vi

Link: </static/images/project-logos/viwiki.png>;rel=preload;as=image;media=not all and (min-resolution: 1.5dppx),</static/images/project-logos/viwiki-1.5x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 1.5dppx) and (max-resolution: 1.999999dppx),</static/images/project-logos/viwiki-2x.png>;rel=preload;as=image;media=(min-resolution: 2dppx)


markdown:
# Nihontō
(đổi hướng từ
[Kiếm Nhật](/w/index.php?title=Ki%E1%BA%BFm_Nh%E1%BA%ADt&redirect=no)) **Nihontō** (日本刀 (にほんとう (Nhật Bản Đao))) là từ thông dụng để chỉ các loại binh khí lạnh có lưỡi dài và sắc bén như kiếm hay tương tự, xuất phát từ Nhật Bản. Từ này dùng chung cho nhiều loại binh khí tương ứng trong tiếng Nhật như [katana](/wiki/Katana), [wakizashi](/wiki/Wakizashi) và [tachi](/wiki/Tachi). Một số loại vũ khí ngoài kiếm khác được tính vào dạng này là [1] [nagamaki](/w/index.php?title=Nagamaki&action=edit&redlink=1), [naginata](/w/index.php?title=Naginata&action=edit&redlink=1), [yari](/wiki/Yari)... [[2]](#cite_note-2)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Nihont%C5%8D&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Nihont%C5%8D&action=edit§ion=1)] **Nagayama, Kokan (1997).** [^](#cite_ref-Nagayama_1997_49_1-0) *The Connoisseur's Book of Japanese Swords*. Kodansha International. tr. 49. [ISBN](/wiki/ISBN) [4-7700-2071-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/4-7700-2071-6). [^](#cite_ref-2) [https://books.google.com.vn/books?id=zPyswmGDBFkC&pg=PA49](https://books.google.com.vn/books?id=zPyswmGDBFkC&pg=PA49)

X-Cache-Status: miss

X-Cache: cp1054 miss, cp1066 miss


markdown:
# Làng lịch sử Shirakawa-go và Gokayama
|Làng lịch sử Shirakawa-go và Gokayama|
|
|![]()
|
|![]()
[Quốc gia](/wiki/B%E1%BA%A3ng_di_s%E1%BA%A3n_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_theo_qu%E1%BB%91c_gia) ![ Cờ Nhật Bản](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Flag_of_Japan_%28bordered%29.svg/20px-Flag_of_Japan_%28bordered%29.svg.png)
![ Cờ Nhật Bản](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Flag_of_Japan_%28bordered%29.svg/20px-Flag_of_Japan_%28bordered%29.svg.png)
[Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n) [734](http://whc.unesco.org/en/list/734) [Vùng UNESCO](http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=®ion=&order=region) **Làng lịch sử Shirakawa-go và Gokayama** là một di sản được [UNESCO](/wiki/T%E1%BB%95_ch%E1%BB%A9c_Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c,_Khoa_h%E1%BB%8Dc_v%C3%A0_V%C4%83n_h%C3%B3a_Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c) công nhận ở [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n). [Shirakawa-gō](/w/index.php?title=Shirakawa-g%C5%8D&action=edit&redlink=1) (白川郷, "bạch xuyên hương", nghĩa là "làng của con sông trắng") và [Gokayama](/wiki/Gokayama) (五箇山, "ngũ cá sơn", nghĩa là "năm quả núi") là các làng tọa lạc tại bắc vùng Tokai ở miền trung Nhật Bản. Gokayama ở [tỉnh Toyama](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Toyama&action=edit&redlink=1) và Shirakawa-go ở [tỉnh Gifu](/wiki/Gifu).
Các ngôi làng này nổi tiếng vì có các ngôi nhà có kiến trúc gọi là gasshō-zukuri(合掌造り) ("hợp chưởng tạo"), các mái nhà được xây bằng mái tranh giống như các bàn tay tham gia cầu nguyện. Những ngôi nhà ở Shirakawa-go có mái dốc để mưa và tuyến rơi thẳng xuống. Núi và rừng chiếm 96% diện tích đất hai làng này, chỉ có 4% đất để trồng trọt.
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Shirakawa-go_v%C3%A0_Gokayama&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Shirakawa-go_v%C3%A0_Gokayama&action=edit§ion=1)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Shirakawa-go_v%C3%A0_Gokayama&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Shirakawa-go_v%C3%A0_Gokayama&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Shirakawa-go_v%C3%A0_Gokayama&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Shirakawa-go_v%C3%A0_Gokayama&action=edit§ion=3)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Shirakawa-go_v%C3%A0_Gokayama&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=L%C3%A0ng_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Shirakawa-go_v%C3%A0_Gokayama&action=edit§ion=4)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1065 miss, cp1066 miss


markdown:
*Latania lontaroides*
|
|Latania lontaroides
|
|![]()
[Tình trạng bảo tồn](/wiki/T%C3%ACnh_tr%E1%BA%A1ng_b%E1%BA%A3o_t%E1%BB%93n) [Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Commelinids](/wiki/Nh%C3%A1nh_Th%C3%A0i_l%C3%A0i) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Arecales](/wiki/B%E1%BB%99_Cau) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Arecaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Cau) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Latania](/wiki/Latania) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **L. lontaroides** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Latania lontaroides*
(
[Gaertn.](/w/index.php?title=Joseph_G%C3%A4rtner&action=edit&redlink=1)) [H.E. Moore](/w/index.php?title=Harold_Emery_Moore&action=edit&redlink=1) * là loài Latania lontaroides* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)thuộc họ [Arecaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Cau). Loài này được (Gaertn.) H.E.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1963. [[1]](#cite_note-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Latania_lontaroides&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Latania_lontaroides&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Latania_lontaroides&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Latania_lontaroides&action=edit§ion=2)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-108912). Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013. *Latania lontaroides*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Latania_lontaroides&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Latania_lontaroides&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Latania lontaroides](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Latania_lontaroides)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Latania lontaroides](https://species.wikimedia.org/wiki/Latania_lontaroides)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Latania lontaroides”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=667783-1). *. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)


markdown:
*Leucoptera celastrella*
|Bài viết này
|cần thêm .
|
|Leucoptera celastrella
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Arthropoda](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_Ch%C3%A2n_kh%E1%BB%9Bp) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Insecta](/wiki/C%C3%B4n_tr%C3%B9ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Lepidoptera](/wiki/B%E1%BB%99_C%C3%A1nh_v%E1%BA%A9y) [Liên họ](/wiki/Li%C3%AAn_h%E1%BB%8D)( *superfamilia*) [Yponomeutoidea](/wiki/Yponomeutoidea) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Lyonetiidae](/w/index.php?title=Lyonetiidae&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Leucoptera](/wiki/Leucoptera_(b%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **L. celastrella** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Leucoptera celastrella*
(
[Kuroko](/w/index.php?title=Hiroshi_Kuroko&action=edit&redlink=1), 1964) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) *Proleucoptera celastrella*Kuroko, 1964 * là một loài Leucoptera celastrella* [bướm đêm](/wiki/B%C6%B0%E1%BB%9Bm_%C4%91%C3%AAm)thuộc họ [Lyonetiidae](/w/index.php?title=Lyonetiidae&action=edit&redlink=1). Nó được tìm thấy ở [Nhật Bản](/wiki/Nh%E1%BA%ADt_B%E1%BA%A3n)(Hokkaido, Honshu, Kyushu). [Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh) dài 6.5-8.5 mm. Con trưởng thành bay từ the middle of tháng 5 đến the beginning of tháng 6. Có hai lứa trưởng thành một năm. [Ấu trùng](/wiki/%E1%BA%A4u_tr%C3%B9ng) ăn *, Tripterygium regelii* *và* [Celastrus orbiculatus](/wiki/Celastrus_orbiculatus) *. Chúng* [Euonymus alatus](/wiki/C%C3%A2y_b%E1%BB%A5i_ph%C3%A1t_s%C3%A1ng) [ăn lá](/w/index.php?title=S%C3%A2u_%C4%83n_l%C3%A1&action=edit&redlink=1)nơi chúng làm tổ.

X-Cache: cp1067 miss, cp1066 miss


markdown:
# Martin-Baker MB 5
|MB 5|
|Kiểu||
| ![ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/23px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
![ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/23px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
[Vương quốc Anh](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_Anh) [Martin-Baker](/w/index.php?title=Martin-Baker&action=edit&redlink=1) ![ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/23px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
![ Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Flag_of_the_United_Kingdom.svg/23px-Flag_of_the_United_Kingdom.svg.png)
[Không quân Hoàng gia](/wiki/Kh%C3%B4ng_qu%C3%A2n_Ho%C3%A0ng_gia_Anh) [Martin-Baker MB 3](/wiki/Martin-Baker_MB_3) ** là một mẫu thử Martin-Baker MB 5** [máy bay tiêm kích](/wiki/M%C3%A1y_bay_ti%C3%AAm_k%C3%ADch)của Anh trong [Chiến tranh thế giới II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai).
## Tính năng kỹ chiến thuật (MB 5, as designed)[
[sửa](/w/index.php?title=Martin-Baker_MB_5&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin-Baker_MB_5&action=edit§ion=1)] *Dữ liệu lấy từ* Jane’s Fighting Aircraft of World War II [[1]](#cite_note-jane-1) *and* British Aircraft of World War II [[2]](#cite_note-jaap-2) **Đặc điểm tổng quát** **Kíp lái:**1 **Chiều dài:**37 ft 9 in (11,5 m) **35 ft 0 in (10,7 m)** [Sải cánh](/wiki/S%E1%BA%A3i_c%C3%A1nh): **Chiều cao:**15 ft 0 in (4,5 m) **Diện tích cánh:**262 ft² (24,3 m²) **9.233 lb (4.188 kg)** [Trọng lượng rỗng](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_r%E1%BB%97ng_c%E1%BB%A7a_nh%C3%A0_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1): **Trọng lượng có tải:**11.500 lb (5.216 kg) **12.090 lb (5.484 kg)** [Trọng lượng cất cánh tối đa](/w/index.php?title=Tr%E1%BB%8Dng_l%C6%B0%E1%BB%A3ng_c%E1%BA%A5t_c%C3%A1nh_t%E1%BB%91i_%C4%91a&action=edit&redlink=1): **1 ×** [Động cơ](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99ng_c%C6%A1_m%C3%A1y_bay&action=edit&redlink=1): [Rolls-Royce Griffon](/w/index.php?title=Rolls-Royce_Griffon&action=edit&redlink=1)83, 2.340 hp (1.745 kW) **Hiệu suất bay** **460 mph (740 km/h) ở độ cao 20.000 ft (6.100 m)** [Vận tốc cực đại](/wiki/V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_V): **1.100 mi (1.770 km)** [Tầm bay](/w/index.php?title=T%E1%BA%A7m_bay&action=edit&redlink=1): **40.000 ft (12.190 m)** [Trần bay](/w/index.php?title=Tr%E1%BA%A7n_bay&action=edit&redlink=1): **3.800 ft/phút (19,3 m/s)** [Vận tốc lên cao](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_t%E1%BB%91c_l%C3%AAn_cao&action=edit&redlink=1): **Trang bị vũ khí** **Súng:**4× [Hispano Mk.II](/w/index.php?title=Hispano-Suiza_HS.404&action=edit&redlink=1)20 mm
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Martin-Baker_MB_5&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin-Baker_MB_5&action=edit§ion=2)]
- Máy bay có sự phát triển liên quan
- Máy bay có tính năng tương đương
- Danh sách khác
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Martin-Baker_MB_5&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin-Baker_MB_5&action=edit§ion=3)]
- Ghi chú
**Jane 1946, pp. 129–130.** [^](#cite_ref-jane_1-0) **Teeuwen, Jaap.** [^](#cite_ref-jaap_2-0) ["Martin-Baker MB 5".](http://www.jaapteeuwen.com/ww2aircraft/html%20pages/MARTIN-BAKER%20MB5.htm) *British Aircraft of World War II*. Truy cập: ngày 9 tháng 4 năm 2006.
- Tài liệu
- Bowyer, Michael J.F.
*Interceptor Fighters for the Không quân Hoàng gia 1935-45*. Wellingborough, UK: Patrick Stephens Ltd., 1984. [ISBN 0-85059-726-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0850597269).
- Buttler, Tony.
*Secret Projects: British Fighters and Bombers 1935–1950*(British Secret Projects 3). Leicester, UK: Midland Publishing, 2004. [ISBN 1-85780-179-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1857801792). [Brown, Captain Eric](/w/index.php?title=Eric_%22Winkle%22_Brown&action=edit&redlink=1). *Wings of the Weird & Wonderful, Volume 1*. London: Airlife, 1983. [ISBN 0-906393-30-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0906393302).
- Donald, David. "Martin-Baker Fighters."
*Wings of Fame*, Vol. 9, 1997, Aerospace Publishing Ltd., ISSN 1361-2034.
- Green, William, ed. "Mr. Martin's Memorable M.B.5."
*Air International*Vol. 16, no. 2, February 1979.
- Green, William.
*War Planes of the Second World War: Fighters, Volume Two*. London, Macdonald & Co. (Publishers) Ltd., 1961.
- Green, William and Swanborough, Gordon.
*WW2 Fact Files: RAF Fighters, Part 2*. London: Macdonald and Jane's Publishers Ltd., 1979. [ISBN 0-354-01234-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0354012347).
- Jane, Fred T. "The Martin-Baker F.18/39."
*Jane’s Fighting Aircraft of World War II*. London: Studio, 1946. [ISBN 1-85170-493-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1851704930).
- Zuk, Bill.
*Janusz Zurakowski: Legends in the Sky.*St. Catharine's, Ontario: Vanwell, 2004. [ISBN 1-55125-083-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1551250837).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Martin-Baker_MB_5&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Martin-Baker_MB_5&action=edit§ion=4)]
|
|
|
|

X-Cache: cp1066 miss, cp1066 miss


markdown:
# Piper Halliwell
|Piper Halliwell|
|Nhân vật trong
|
|
|![]()
[Điều gì đó rất phép thuật đang đến](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%81u_g%C3%AC_%C4%91%C3%B3_r%E1%BA%A5t_ph%C3%A9p_thu%E1%BA%ADt_%C4%91ang_%C4%91%E1%BA%BFn&action=edit&redlink=1)" [Constance M. Burge](/w/index.php?title=Constance_M._Burge&action=edit&redlink=1) [Holly Marie Combs](/wiki/Holly_Marie_Combs) [Bộ ba phép thuật](/w/index.php?title=B%E1%BB%99_ba_ph%C3%A9p_thu%E1%BA%ADt&action=edit&redlink=1) [Penny Halliwell](/w/index.php?title=Penny_Halliwell&action=edit&redlink=1)(bà ngoại)
Allen Halliwell (cụ)
[Patty Halliwell](/w/index.php?title=Patty_Halliwell&action=edit&redlink=1)(mẹ) [Victor Bennett](/w/index.php?title=Victor_Bennett&action=edit&redlink=1)(cha) [Prue Halliwell](/wiki/Prue_Halliwell)(chị gái) [Phoebe Halliwell](/wiki/Phoebe_Halliwell)(em gái) [Paige Matthews](/w/index.php?title=Paige_Matthews&action=edit&redlink=1)(em gái cùng cha khác mẹ) [Wyatt Matthew Halliwell](/wiki/Wyatt_Matthew_Halliwell) [Chris Halliwell](/w/index.php?title=Chris_Halliwell&action=edit&redlink=1) **Piper Halliwell** là một nhân vật trong loạt phim truyền hình * do Phép thuật* [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3)sản xuất.
Piper xuất hiện trong 8 phần phim và đang xuất hiện trong phiên bản truyện tranh. Là chị hai trong gia đình, cô là một người phụ nữ đảm đang và có mở một nhà hàng vào phần 9. Sau khi
[Prue](/wiki/Prue_Halliwell) mất, Piper được xem là phù thủy mạnh nhất.
## Mục lục
## Diễn viên[
[sửa](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&action=edit§ion=1)] [Holly Marie Combs](/wiki/Holly_Marie_Combs) thủ vai Piper Halliwell dành giải Vai diễn ấn tượng nhất của sê-ri phim khoa học viễn tưởng, Nữ diễn viên xuất sắc nhất trong sê-ri phim khoa học viễn tưởng và Nữ diễn viên truyền hình xuất sắc nhất
Cô được biết đến trong "
[Sweet Hearts Dance](/w/index.php?title=Sweet_Hearts_Dance&action=edit&redlink=1)", " [Born on the Fourth of July](/w/index.php?title=Born_on_the_Fourth_of_July_(film)&action=edit&redlink=1)".
H.M.Combs sinh ngày 3 tháng 12 năm 1973.
## Năng lực ma thuật[
[sửa](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&action=edit§ion=2)]
Là một phù thủy ma thuật Piper có thể: đọc thần chú, chế tạo thuốc và bói cầu. Cô là người làm thuốc giỏi nhất trong 4 chị em và đã chế tạo ra nhiều loại thuốc ma thuật khác nhau. Tài năng này bắt nguồn từ niềm đam mê ẩm thực của cô.
Sức mạnh ban đầu của Piper là Cố Định Phân Tử (Molecular Immobilization) thường được gọi là “đóng băng”. Cô có thể dừng các phân tử đang chuyển động tại một thời gian nhất định làm mọi thứ bất động, cô kích hoạt sức mạnh bằng cách búng hay vẩy tay. Ban đầu cô chỉ có thể đóng băng trong một phạm vi nhất định, chỉ kéo dài trong giây lát và không điều khiển được, nhưng sau đó sức mạnh cô tăng lên cô có thể đóng băng cả một khu phố đông người, giải băng cho bất cứ ai mà cô muốn, có thể đóng băng những phần trên cơ thể, cô từng làm cho một con quỷ bị đóng băng toàn thân nhưng đầu thì vẫn nói chuyện, sức mạnh này của cô không tác dụng lên phù thủy tốt nhưng ở phần 8 cô đã đóng băng được Billie một phù thủy tốt.
Ở phần 3, Piper đạt được khả năng Đốt Cháy Phân Tử (Molecular Combustion) làm các phân tử tăng tốc tới mức nóng lên để gây cháy hoặc phát nổ. Đây là sức mạnh tấn công mạnh nhất trong Bộ Ba. Khi mới có được sức mạnh này cô vô cùng lo sự bởi mức tàn phá của nó, nhưng theo thời gian cô làm chủ được nó, Piper có thể nổ tung mọi thứ cô muốn: tiêu diệt kẻ thù ngay trong tức khắc, làm lệch hướng các cuộc tấn công như quả cầu lửa và quả bóng năng lượng, thậm chí đánh bại cả những con quỷ cấp cao như Triad bằng 3 vụ nổ liên tiếp,... Đây là sức mạnh làm cô trở thành người mạnh nhất trong Bộ Ba, sau cái chết của Prue.
Ở phần 9, Piper phát triển thêm khả năng Tăng Tốc Phân Tử (Molecular Acceleration) làm cho các phân tử tăng tốc gây ra những vụ cháy và làm tan chảy đồ vật. Lần đầu tiên cô đã có thể làm tan chảy con đường dưới chân của Quỷ Vương (The Source of All Evil) làm chân của hắn mắc kẹt trong đó, làm nóng lên một nồi thức ăn, sau đó cô dùng nó để đốt một sợi dây và tạo ra một vòng tròn lửa bẫy một con quỷ,... Sức mạnh này tương tự như khả năng điều khiển nhiệt độ (Thermokinesis) và Lửa (Pyrokinesis).
## Nghề nghiệp[
[sửa](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&action=edit§ion=3)]
Piper là một đầu bếp tài năng, cô luôn muốn có một nhà hàng cho riêng mình.
Ở phần 1, cô làm quản lý ở nhà hàng Quake, cô được coi trọng và lương rất cao ở đây nhưng cô nói rằng đây không phải là mơ ước của mình, cô muốn được làm chủ.
Sang phần 2 cô mở một câu lạc bộ tên là P3. P3 là một quán Bar rất tuyệt vời và thu hút rất nhiều khách, nó mở ra bởi cả ba chị em Prue, Piper và Phoebe nên có tên là P3.
Đến phần 9 cô đã để câu lạc bộ cho người khác phụ trách.Cô đã mở một nhà hàng (đó là niềm mơ ước thực sự của cô).
## Mối tình[
[sửa](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&action=edit§ion=4)]
Ở giữa phần 1, do nhà cô đang được sửa chữa lại nên cô đã gọi người đến sửa, đó là
[Leo Wyatt](/w/index.php?title=Leo_Wyatt&action=edit&redlink=1). Cô đã yêu Leo từ cái nhìn đầu tiên nhưng không dám nói vì đang phải tranh giành với Phoebe. Đến cuối phần một, cô đã thổ lộ tình cảm của mình với Leo.
## Mối quan hệ khác[
[sửa](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&action=edit§ion=5)]
Ở phần 2, vì cảm thấy cô đơn, lạc lõng khi Leo luôn xuất hiện rồi biến mất một cách bất thình lình và cũng không thể ở bên cô mỗi lúc cô cần chỗ dựa nên Piper đã chia tay với Leo và yêu người hàng xóm tốt bụng vừa chuyển đến sống cạnh nhà là Dan Gordon. Sau một thời gian yêu Dan, cô nhận ra Leo mới chính là tình yêu đích thực của đời mình nên Piper đã quay lại với Leo.
## Tính cách[
[sửa](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Piper_Halliwell&action=edit§ion=6)]
Chăm sóc tốt cho bản thân và người khác
Thông minh
Giàu tình cảm

X-Cache: cp1053 miss, cp1066 miss


markdown:
# Robert Devereux
**Robert Devereux** **Bá tước xứ Essex** (sinh ngày [10 tháng 11](/wiki/10_th%C3%A1ng_11) năm [1565](/wiki/1565) - mất ngày [25 tháng 2](/wiki/25_th%C3%A1ng_2) năm [1601](/wiki/1601)) là một nhà [quý tộc](/wiki/Qu%C3%BD_t%E1%BB%99c) người Anh và bồi thần sủng ái của [Nữ hoàng Elizabeth I](/wiki/Elizabeth_I_c%E1%BB%A7a_Anh), là một [nhà chính trị](/wiki/Ch%C3%ADnh_tr%E1%BB%8B_gia) đầy tham vọng và thích can dự triều chính, ông bị quản thúc tại gia sau một chiến dịch ở Ái Nhĩ Lan trong cuộc [chiến tranh chín năm](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_tranh_ch%C3%ADn_n%C4%83m&action=edit&redlink=1) vào năm [1599](/wiki/1599).
Vào năm
[1601](/wiki/1601), ông đã lãnh đạo một cuộc đảo chính chống lại triều đình nhưng thất bại và đã bị [xử tử](/wiki/T%E1%BB%AD_h%C3%ACnh) vì tội [phản quốc](/w/index.php?title=Ph%E1%BA%A3n_qu%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1). Ông được cho là có một cuộc tình bí mật với nữ hoàng Elizabeth I - người được coi là [đồng trinh](/wiki/Trinh_ti%E1%BA%BFt) trong thời kỳ ông còn hầu hạ bà này và Chính mối tình cuồng nhiệt và phóng túng với Nữ hoàng rốt cuộc đã làm cho Bá tước xứ Essex này phải mất mạng.
## Mục lục
## Cuộc đời và mối tình[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Devereux&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Devereux&action=edit§ion=1)]
### Vào cung[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Devereux&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Devereux&action=edit§ion=2)]
Robert Devereux chào đời vào năm 1567 tại vùng
[Netherwood](/w/index.php?title=Netherwood&action=edit&redlink=1) gần [Bromyard](/w/index.php?title=Bromyard&action=edit&redlink=1), ở [Herefordshire](/wiki/Herefordshire), ông là con của một quan chức có nhiều công trạng. Vào năm Robert 17 tuổi thì được người cha dượng kiêm cha đỡ đầu là [Bá tước Leicester](/w/index.php?title=B%C3%A1_t%C6%B0%E1%BB%9Bc_Leicester&action=edit&redlink=1) giới thiệu vào Cung điện Hoàng gia ở Luân Đôn. Người ta cũng đồn đoán rằng Bá tước Leicester từng có mối quan hệ thầm kín với Nữ hoàng và sau khi ông qua đời năm 1588, Nữ hoàng Elizabeth mới tìm đến Robert Devereux.
Về ngoại hình Robert Devereux là một người
[đẹp trai](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B9p_trai&action=edit&redlink=1), nhanh nhẹn và tỏ ra hoàn toàn thần phục trước Nữ hoàng, ông cũng có nét kiêu ngạo trẻ con, tuy vậy Robert Devereux tận hưởng sự sùng ái của Nữ hoàng và tận dụng triệt để thái độ cư xử thất thường của Elizabeth giữa sự [ghen tuông](/wiki/Ghen), niềm đam mê và sự hào phóng.
Vào năm
[1589](/wiki/1589), Robert Devereux mới 22 tuổi, trong khi Elizabeth đã 56 tuổi, họ bị đồn đoán rằng có một mối quan hệ thân mật.
### Kết hôn[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Devereux&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Devereux&action=edit§ion=3)]
Năm
[1590](/wiki/1590), Bá tước Robert Devereux xứ Essex kết hôn với cô gái trẻ [Frances Walsingham](/w/index.php?title=Frances_Walsingham&action=edit&redlink=1) và Elizabeth I đã nổi cơn thịnh nộ khi nghe tin về đám cưới này. Robert Devereux đã lập tức xoa dịu bằng cách viết những [bài thơ](/wiki/Th%C6%A1) ca ngợi vẻ [đẹp](/wiki/%C4%90%E1%BA%B9p) của Nữ hoàng.
## Thăng tiến[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Devereux&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Devereux&action=edit§ion=4)]
Từ năm
[1591](/wiki/1591), Nữ hoàng Elizabeth I cất nhắc, đề bạt và đưa Robert Devereux tham gia việc triều chính. Đặc biệt, ông ta được nhận chức Tư lệnh một quân đoàn hỗ trợ cho Vua [Heinrich IV của Pháp](/w/index.php?title=Heinrich_IV_c%E1%BB%A7a_Ph%C3%A1p&action=edit&redlink=1).
Năm
[1593](/wiki/1593), Robert Devereux được bổ nhiệm trở thành uỷ viên [Hội đồng cơ mật quốc gia](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_c%C6%A1_m%E1%BA%ADt_qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) và năm [1596](/wiki/1596), ông được trao một nhiệm vụ quân sự tấn công thành phố cảng [Cadiz](/w/index.php?title=Cadiz&action=edit&redlink=1) của [Tây Ban Nha](/wiki/T%C3%A2y_Ban_Nha). Việc Elizabeth xen lẫn vấn đề cá nhân và vấn đề chính trị làm các [cố vấn](/w/index.php?title=C%E1%BB%91_v%E1%BA%A5n&action=edit&redlink=1) của bà rất bất bình.
Năm
[1597](/wiki/1597), được phong làm Tư lệnh [pháo binh](/wiki/Ph%C3%A1o_binh), Robert Devereux một lần đã có cách xử sự một cách hống hách tới mức Nữ hoàng Elizabeth I đã bạt tai ông nhưng vẫn có đồn đoán rằng bà không thể rời bỏ sự quyến rũ của ông.
## Được cử dẹp loạn[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Devereux&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Devereux&action=edit§ion=5)]
Năm
[1598](/wiki/1598), Nữ hoàng đã phong cho ông làm [Phó vương](/w/index.php?title=Ph%C3%B3_v%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) [Ái Nhĩ Lan](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ireland) và phái ông đi dẹp cuộc nổi dậy ở đó dưới sự lãnh đọa của Bá tước Tyrone. Tháng 3 năm [1599](/wiki/1599), Robert Devereux dẫn đầu 16.000 binh sĩ tới Ái Nhĩ Lan để trấn áp quân nổi dậy, tuy vậy với khả năng [quân sự](/wiki/Qu%C3%A2n_s%E1%BB%B1) còn hạn chế đến mức quá kém cỏi nên quân đội Hoàng gia Anh đã phải gánh chịu thất bại liên tiếp trước lực lượng nổi dậy trang bị nghèo nàn và đến ngày [6 tháng 9](/wiki/6_th%C3%A1ng_9) năm [1599](/wiki/1599), Robert Devereux đã phải ký kết ngừng bắn với Bá tước Tyrone, một điều được coi là thất bại nhục nhã đối với nước Anh.
## Bị mất chức[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Devereux&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Devereux&action=edit§ion=6)]
Ngày
[28 tháng 9](/wiki/28_th%C3%A1ng_9) năm [1599](/wiki/1599) Robert Devereux đã lao vào cung điện với đôi ủng đi ngựa bẩn thỉu đi qua phòng nghị triều và Viện cơ mật, xô đẩy những người phục vụ trong Cung để đi vào phòng ngủ của Nữ hoàng, ông đã có hành vi vô lễ với Nữ hoàng và Elizabeth đuổi Robert Devereux ra ngoài và tống giam. Robert Devereux bị đưa ra toà xét xử về những thất bại ở Ái Nhĩ Lan.
Ngày
[3 tháng 6](/wiki/3_th%C3%A1ng_6) năm [1600](/wiki/1600), Robert Devereux bị tước bỏ mọi chức vụ, nhưng được trả tự do, Robert Devereux đã lạm dụng sự khoan hồng của Nữ hoàng.
## Đảo chính và bị xử tử[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Devereux&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Devereux&action=edit§ion=7)]
Tháng 2 năm
[1601](/wiki/1601), Robert Devereux đã tiến hành một kế hoạch chiếm tháp và toà [lâu đài](/wiki/L%C3%A2u_%C4%91%C3%A0i), đòi Nữ hoàng phong cho ông làm [người bảo hộ](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_b%E1%BA%A3o_h%E1%BB%99&action=edit&redlink=1) nước Anh. Nhưng cuộc nổi loạn bất thành và Nữ hoàng Elizabeth đã không còn kiên nhẫn được nữa với người đàn ông phóng túng này.
Ngày
[24 tháng 2](/wiki/24_th%C3%A1ng_2) năm [1601](/wiki/1601), Tòa án đã kết án [tử hình](/wiki/T%E1%BB%AD_h%C3%ACnh) Robert Devereux vì tội phản quốc. Nữ hoàng Elizabeth ký [bản án](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_%C3%A1n&action=edit&redlink=1) tử hình. Ngày [25 tháng 2](/wiki/25_th%C3%A1ng_2) năm 1601, Robert Devereux đã bị [xử trảm](/wiki/Ch%C3%A9m_%C4%91%E1%BA%A7u) đầu ngay trước [Cung điện](/wiki/Cung_%C4%91i%E1%BB%87n).
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Robert_Devereux&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Robert_Devereux&action=edit§ion=8)]
- Bagwell, Richard:
*Ireland under the Tudors*3 vols. (London, 1885–1890).
- Ellis, Steven G.:
*Tudor Ireland*(London, 1985). [ISBN 0-582-49341-2](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0582493412).
- Falls, Cyril:
*Elizabeth's Irish Wars*(1950; reprint London, 1996). [ISBN 0-09-477220-7](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0094772207).
- Hammer, J.P.G.:
*The Polarisation of Elizabethan Politics: The Political Career of Robert Devereux, 2nd Earl of Essex 1585-1597*(Cambridge UP 1999) [ISBN 0-521-01941-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0521019419) [Lacey, Robert](/w/index.php?title=Robert_Lacey&action=edit&redlink=1): *Robert, Earl of Essex: An Elizabethan Icarus*(Weidenfeld & Nicholson 1971) [ISBN 0-297-00320-8](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0297003208)
- Shapiro, James:
*1599: A Year in the Life of William Shakespeare*(London, 2005) [ISBN 0-571-21480-0](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0571214800).
- Smith, Lacey Baldwin:
*Treason in Tudor England: Politics & Paranoia*(Pimlico 2006) [ISBN 978-1-84413-551-6](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9781844135516)


markdown:
# Sứ lá tù
|
|Plumeria obtusa
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Asterids](/wiki/Nh%C3%A1nh_C%C3%BAc) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Gentianales](/wiki/B%E1%BB%99_Long_%C4%91%E1%BB%9Fm) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Apocynaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_La_b%E1%BB%91_ma) [Phân họ](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D)( *subfamilia*) [Rauvolfioideae](/w/index.php?title=Ph%C3%A2n_h%E1%BB%8D_Ba_g%E1%BA%A1c&action=edit&redlink=1) [Tông](/wiki/T%C3%B4ng_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *tribus*) [Plumerieae](/w/index.php?title=T%C3%B4ng_%C4%90%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Plumeria](/wiki/Plumeria) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **P. obtusa** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Plumeria obtusa* [L.](/wiki/Carl_Linnaeus) [Danh pháp đồng nghĩa](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_%C4%91%E1%BB%93ng_ngh%C4%A9a_(ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc)) [[1]](#cite_note-1)
List
-
*Plumeria apiculata*Urb. *Plumeria bahamensis*Urb. *Plumeria barahonensis*Urb. *Plumeria beatensis*Urb. *Plumeria bicolor*Seem. *Plumeria casildensis*Urb. *Plumeria cayensis*Urb. *Plumeria clusioides*Griseb. *Plumeria confusa*Britton *Plumeria cubensis*Urb. *Plumeria cuneifolia*Helwig *Plumeria dictyophylla*Urb. *Plumeria domingensis*Urb. *Plumeria ekmanii*Urb. *Plumeria emarginata*Griseb. *Plumeria estrellensis*Urb. *Plumeria gibbosa*Urb. *Plumeria hypoleuca*Gasp. *Plumeria inaguensis*Britton *Plumeria jamaicensis*Britton nom. illeg. *Plumeria krugii*Urb. *Plumeria lanata*Britton *Plumeria leuconeura*Urb. *Plumeria marchii*Urb. *Plumeria montana*Britton & P.Wilson *Plumeria multiflora*Standl. *Plumeria nipensis*Britton *Plumeria nivea*Mill. *Plumeria ostenfeldii*Urb. *Plumeria parvifolia*Donn *Plumeria pilosula*Urb. *Plumeria portoricensis*Urb. *Plumeria sericifolia*C.Wright ex Griseb. *Plumeria tenorei*Gazparr. *Plumeria trinitensis*Britton *Plumeria tuberculata*Lodd. *Plumeria venosa*Britton *Plumeria versicolor*Dehnh.
-
**Sứ lá tù** hay **đại lá tù**, **đại lá tà** ( [danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n): *) là một loài Plumeria obtusa* [thực vật](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)thuộc [họ Trúc đào](/wiki/H%E1%BB%8D_La_b%E1%BB%91_ma), có nguồn gốc từ vùng [Trung Mỹ](/wiki/Trung_M%E1%BB%B9)và [Caribe](/wiki/V%C3%B9ng_Caribe) . Đây là loài cây bụi lớn hay cây thân gỗ nhỏ, cao đến 8 m [[2]](#cite_note-2) . [[3]](#cite_note-rhs-3)
Tại
[Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam), cây được trồng làm cảnh ở [thành phố Hồ Chí Minh](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh). Cũng được dùng làm thuốc . [4]
|
|![]()
|
|không bảo đảm tính pháp lý cho các thông tin có liên quan đến y học và sức khỏe.
Đề nghị liên hệ và nhận tư vấn từ các bác sĩ hay các chuyên gia.
-
Hoa và quả sứ lá tù ở
[Kolkata](/wiki/Kolkata), [Tây Bengal](/wiki/T%C3%A2y_Bengal), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
-
Hoa sứ lá tù ở
[Kolkata](/wiki/Kolkata), [Tây Bengal](/wiki/T%C3%A2y_Bengal), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
-
Thân cây sứ lá tù ở
[Kolkata](/wiki/Kolkata), [Tây Bengal](/wiki/T%C3%A2y_Bengal), [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=S%E1%BB%A9_l%C3%A1_t%C3%B9&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%E1%BB%A9_l%C3%A1_t%C3%B9&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“The Plant List: A Working List of All Plant Species”](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/search?q=Plumeria+obtusa). Truy cập ngày 30 tháng 1 năm 2014. [^](#cite_ref-2) [“Plumeria obtusa”](http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?28884). *.* [Germplasm Resources Information Network](/w/index.php?title=Germplasm_Resources_Information_Network&action=edit&redlink=1) [United States Department of Agriculture](/w/index.php?title=United_States_Department_of_Agriculture&action=edit&redlink=1). Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2009. **Huxley, A., ed. (1992).** [^](#cite_ref-rhs_3-0) *New RHS Dictionary of Gardening*. Macmillan [ISBN 0-333-47494-5](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0333474945). **Nguyễn Tiến Bân (chủ biên) (2003).** [^](#cite_ref-DL_4-0) *Danh lục các loài thực vật Việt Nam. Tập III*. Hà Nội: Nhà xuất bản Nông nghiệp. tr. 45.
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=S%E1%BB%A9_l%C3%A1_t%C3%B9&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=S%E1%BB%A9_l%C3%A1_t%C3%B9&action=edit§ion=2)]
|
|![]()
|
| có thông tin sinh học về
Phương tiện liên quan tới
[Plumeria obtusa](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Plumeria_obtusa) tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)


markdown:
# Schenefeld, Steinburg
|
|Schenefeld
|
|Huy hiệu |
|Vị trí
|
|Hành chính
|
|[Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) [Bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Schleswig-Holstein](/wiki/Schleswig-Holstein) [Huyện](/wiki/Huy%E1%BB%87n_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Steinburg](/wiki/Steinburg_(huy%E1%BB%87n)) [Amt](/w/index.php?title=Amt&action=edit&redlink=1) [Thị trưởng](/wiki/Burgomaster) [CDU](/wiki/Li%C3%AAn_minh_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_C%C6%A1_%C4%91%E1%BB%91c_%C4%90%E1%BB%A9c)) **Số liệu thống kê cơ bản** [Diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) [Cao độ](/wiki/Cao_%C4%91%E1%BB%99) [Dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) *(31/12/2006)* [Mật độ](/wiki/M%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91) **Các thông tin khác** [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CET](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Trung_%C3%82u)/ [CEST](/wiki/Gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_H%C3%A8_Trung_%C3%82u)( [UTC+1](/wiki/UTC%2B1)/ [+2](/wiki/UTC%2B2)) [Biển số xe](/wiki/Bi%E1%BB%83n_s%E1%BB%91_xe) [Mã bưu chính](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_m%C3%A3_b%C6%B0u_ch%C3%ADnh_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c) [Mã vùng](/w/index.php?title=M%C3%A3_v%C3%B9ng_%E1%BB%9F_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) [Website](/wiki/Website) [www.amt-schenefeld.de](http://www.amt-schenefeld.de/) **Schenefeld** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) ở [huyện](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Steinburg](/w/index.php?title=Steinburg&action=edit&redlink=1), [bang](/wiki/Bang_c%E1%BB%A7a_%C4%90%E1%BB%A9c) [Schleswig-Holstein](/wiki/Schleswig-Holstein), Đức. Đô thị này có [diện tích](/wiki/Di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) 5,16 [km²](/wiki/Km%C2%B2), [dân số](/wiki/D%C3%A2n_s%E1%BB%91) thời điểm [31 tháng 12](/wiki/31_th%C3%A1ng_12) năm [2006](/wiki/2006) là 2483 người. Đô thị này có cự ly khoảng 14 km về phía bắc của [Itzehoe](/wiki/Itzehoe).
Schenefeld là thủ phủ của
* ("nhóm đô thị") Amt*


markdown:
*Socratea exorrhiza*
|
|Socratea exorrhiza
|
|![]()
[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Monocots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_m%E1%BB%99t_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m) [Commelinids](/wiki/Nh%C3%A1nh_Th%C3%A0i_l%C3%A0i) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Arecales](/wiki/B%E1%BB%99_Cau) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Arecaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Cau) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Socratea](/w/index.php?title=Socratea&action=edit&redlink=1) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **S. exorrhiza** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Socratea exorrhiza*
(
[Mart.](/w/index.php?title=Carl_Friedrich_Philipp_von_Martius&action=edit&redlink=1)) [H. Wendl.](/w/index.php?title=Hermann_Wendland&action=edit&redlink=1), [1860](/wiki/1860) * là loài Socratea exorrhiza* [thực vật có hoa](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa)thuộc họ [Arecaceae](/wiki/H%E1%BB%8D_Cau). Loài này được (Mart.) H.Wendl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1860. [[1]](#cite_note-1)
## Hình ảnh[
[sửa](/w/index.php?title=Socratea_exorrhiza&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Socratea_exorrhiza&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Socratea_exorrhiza&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Socratea_exorrhiza&action=edit§ion=2)] **The Plant List (2010).** [^](#cite_ref-1) [“](http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-192767). Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013. *Socratea exorrhiza*”
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Socratea_exorrhiza&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Socratea_exorrhiza&action=edit§ion=3)]
Phương tiện liên quan tới
[Socratea exorrhiza](https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Socratea_exorrhiza)tại [Wikimedia Commons](/wiki/Wikimedia_Commons)
Dữ liệu liên quan tới
[Socratea exorrhiza](https://species.wikimedia.org/wiki/Socratea_exorrhiza)tại [Wikispecies](/wiki/Wikispecies) [Vườn thực vật hoàng gia Kew](/wiki/V%C6%B0%E1%BB%9Dn_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_ho%C3%A0ng_gia_Kew); [Đại học Harvard](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Harvard); [Australian Plant Name Index](/wiki/Australian_Plant_Name_Index)(biên tập). [“Socratea exorrhiza”](http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=1200702-2). *. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2013.* [International Plant Names Index](/wiki/International_Plant_Names_Index)

X-Cache: cp1055 miss, cp1066 miss


markdown:
# Spotlight (bài hát)
|"Spotlight"|
|
|![]()
[Đĩa đơn](/wiki/%C4%90%C4%A9a_%C4%91%C6%A1n)của [Madonna](/wiki/Madonna_(ca_s%C4%A9))
từ album
[You Can Dance](/wiki/You_Can_Dance) [Mặt A](/wiki/M%E1%BA%B7t_A_v%C3%A0_m%E1%BA%B7t_B) [Mặt B](/wiki/M%E1%BA%B7t_A_v%C3%A0_m%E1%BA%B7t_B) [Thể loại](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i_nh%E1%BA%A1c) [Dance-pop](/wiki/Dance-pop) [Hãng đĩa](/wiki/H%C3%A3ng_thu_%C3%A2m) [Sáng tác](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_vi%E1%BA%BFt_b%C3%A0i_h%C3%A1t) [Madonna](/wiki/Madonna_(ca_s%C4%A9)) [Stephen Bray](/w/index.php?title=Stephen_Bray&action=edit&redlink=1)
- Curtis Hudson
[Sản xuất](/wiki/Nh%C3%A0_s%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t_thu_%C3%A2m) [Stephen Bray](/w/index.php?title=Stephen_Bray&action=edit&redlink=1) [Madonna](/wiki/Madonna_(ca_s%C4%A9))
|"
|
(1987)
**Spotlight**"
(1988)
[Like a Prayer](/wiki/Like_a_Prayer_(b%C3%A0i_h%C3%A1t))"
(1989)
"
**Spotlight**" là một bài hát của [ca sĩ](/wiki/Ca_s%C4%A9) [người Mỹ](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_M%E1%BB%B9) [Madonna](/wiki/Madonna_(ca_s%C4%A9)), nằm trong album phối lại * của cô. Nó được phát hành như là đĩa đơn duy nhất trích từ album tại Nhật Bản vào ngày 25 tháng 4 năm 1988, bởi You Can Dance* [Sire Records](/w/index.php?title=Sire_Records&action=edit&redlink=1)và [Warner-Pioneer Japan](/wiki/Warner_Music_Group). Ra đời trong khoảng thời gian thực hiện album *(1986) nhưng cuối cùng không được chọn, bài hát do Madonna,* [True Blue](/wiki/True_Blue_(album)) [Stephen Bray](/w/index.php?title=Stephen_Bray&action=edit&redlink=1)và Curtis Hudson sáng tác. Nó được lấy cảm hứng từ bài hát " [Everybody Is a Star](/w/index.php?title=Everybody_Is_a_Star&action=edit&redlink=1)" (1970) của ban nhạc rock Mỹ [Sly & the Family Stone](/w/index.php?title=Sly_%26_the_Family_Stone&action=edit&redlink=1). "Spotlight" được phối lại bởi [Shep Pettibone](/w/index.php?title=Shep_Pettibone&action=edit&redlink=1), với sự tham gia hỗ trợ từ [John "Jellybean" Benitez](/w/index.php?title=John_%22Jellybean%22_Benitez&action=edit&redlink=1).
Bài hát nhận được những phản hồi trái chiều từ các nhà phê bình âm nhạc đương đại. Sau khi phát hành, nó đạt đến vị trí thứ 68 trên bảng xếp hạng Oricon, và thứ 3 trên bảng xếp hạng các đĩa đơn quốc tế tại đây. Mặc dù không được phát hành tại Mỹ, bài hát cũng xuất hiện trên bảng xếp hạng sóng phát thanh vào đầu năm 1988. Nó còn được sử dụng trong một quảng cáo thương mại của Mitsubishi mà Madonna tham gia.
## Danh sách bài hát[
[sửa](/w/index.php?title=Spotlight_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Spotlight_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&action=edit§ion=1)]
- "Spotlight" (đĩa đơn) – 4:32
- "Where's The Party" (Remix Single Edit) – 4:13
-
- Đĩa 12" quảng cáo tại Mỹ
[[3]](#cite_note-3)
- Đĩa 12" quảng cáo tại Mỹ
- "Where's The Party" (remix) – 7:11
- "Where's The Party" (Dub) – 6:22
- "Spotlight" (remix) – 6:34
- "Spotlight" (Dub) – 4:49
## Phiên bản chính thức[
[sửa](/w/index.php?title=Spotlight_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Spotlight_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&action=edit§ion=2)]
- Album [phối] - 6:15
- Album [chưa phối] - 6:25
- Đĩa đơn - 4:33
- Demo - 3:35
- Dub - 4:47
## Xếp hạng[
[sửa](/w/index.php?title=Spotlight_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Spotlight_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&action=edit§ion=3)]
|Chart (1988)||Peak
|
Position
|Japan (
|[Oricon International Singles](/wiki/Oricon)) [[5]](#cite_note-jap-5) [Radio Songs](/w/index.php?title=Radio_Songs&action=edit&redlink=1)( *)* [Billboard](/wiki/Billboard) [[6]](#cite_note-h100airplay_peak-6) *)* [Billboard](/wiki/Billboard) [[7]](#cite_note-crossover_peak-7)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Spotlight_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Spotlight_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&action=edit§ion=4)] [^](#cite_ref-1) [“"Spotlight" 7" Vinyl Japanese Release”](http://www.discogs.com/release/714727). [discogs](/wiki/Discogs). Ngày 23 tháng 4 năm 1988. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2010. [^](#cite_ref-2) [“"Spotlight" Mini CD Japanese Release”](http://www.discogs.com/release/1050312). [discogs](/wiki/Discogs). Ngày 23 tháng 4 năm 1988. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2010. [^](#cite_ref-3) [“"Where's The Party / Spotlight" US 12" Vinyl Promo”](http://www.discogs.com/release/484328). [discogs](/wiki/Discogs). Ngày 23 tháng 4 năm 1988. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2010. [^](#cite_ref-oricon_4-0) [“ja:スポットライト”](http://www.oricon.co.jp/prof/artist/162927/products/music/170772/2/)(bằng tiếng Nhật). [Oricon](/wiki/Oricon). Ngày 25 tháng 4 năm 1988. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2011. [^](#cite_ref-jap_5-0) [Schilling 1997](#CITEREFSchilling1997), tr. 149 [^](#cite_ref-h100airplay_peak_6-0) [“Hot 100 Sales & Airplay”](http://www.americanradiohistory.com/Archive-Billboard/80s/1988/BB-1988-02-06.pdf#page=69)(PDF). *Billboard* **100**(6): 73. Ngày 6 tháng 2 năm 1988. [ISSN](/wiki/ISSN) [0006-2510](//www.worldcat.org/issn/0006-2510). Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2015. [^](#cite_ref-crossover_peak_7-0) [“Hot Crossover 30”](http://www.americanradiohistory.com/Archive-Billboard/80s/1988/BB-1988-01-09.pdf#page=16)(PDF). *Billboard* **100**(2): 16. Ngày 9 tháng 1 năm 1988. [ISSN](/wiki/ISSN) [0006-2510](//www.worldcat.org/issn/0006-2510). Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2015.
## Nguồn[
[sửa](/w/index.php?title=Spotlight_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Spotlight_(b%C3%A0i_h%C3%A1t)&action=edit§ion=5)] [Bego, Mark](/w/index.php?title=Mark_Bego&action=edit&redlink=1)(2000). *Madonna: blonde ambition*. Cooper Square Press. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8154-1051-4](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8154-1051-4). [Erlewine, Stephen Thomas](/wiki/Stephen_Thomas_Erlewine); Bogdanov, Vladimir; Woodstra, Chris (2002). *All music guide to rock: the definitive guide to rock, pop, and soul*. [Hal Leonard Corporation](/w/index.php?title=Hal_Leonard_Corporation&action=edit&redlink=1). tr. 1399. [ISBN](/wiki/ISBN) [0-87930-653-X](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-87930-653-X).
- Rooksby, Rikky (2004).
*The Complete Guide to the Music of Madonna*. [Omnibus Press](/w/index.php?title=Music_Sales_Group&action=edit&redlink=1). [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7119-9883-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7119-9883-3).
- Schilling, Mark (1997).
*The Encyclopedia of Japanese pop culture*. [University of Michigan](/w/index.php?title=University_of_Michigan&action=edit&redlink=1). [ISBN](/wiki/ISBN) [0-8348-0380-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-8348-0380-1). [Taraborrelli, Randy J.](/w/index.php?title=J._Randy_Taraborrelli&action=edit&redlink=1)(2002). *.* [Madonna: An Intimate Biography](/w/index.php?title=Madonna:_An_Intimate_Biography&action=edit&redlink=1) [Simon & Schuster](/w/index.php?title=Simon_%26_Schuster&action=edit&redlink=1). [ISBN](/wiki/ISBN) [0-7432-2709-3](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/0-7432-2709-3).

X-Cache: cp1052 miss, cp1066 miss


markdown:
# Tào Hoán
[Tào Ngụy Nguyên Đế](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y_Nguy%C3%AAn_%C4%90%E1%BA%BF&redirect=no))
|Tào Ngụy Nguyên Đế
|
曹魏元帝
|
|[Hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF) [Tào Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y) [260](/wiki/260)– [265](/wiki/265) ![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/timeline/7ad7aa251334363b33ac0ca225a0948c.png)
[Cao Quý Hương Công](/wiki/T%C3%A0o_Mao) **Triều đại sụp đổ** [Trần Lưu Vương](/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng) [265](/wiki/265)- [302](/wiki/302)
Hàm Hy (265-266)
[Tào Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y) [Tào Vũ](/wiki/T%C3%A0o_V%C5%A9_(Tam_Qu%E1%BB%91c))(曹宇) [246](/wiki/246) [302](/wiki/302) [Trung Quốc](/wiki/Trung_Qu%E1%BB%91c) **Tào Hoán** ( [chữ Hán](/wiki/Ch%E1%BB%AF_H%C3%A1n): 曹奐; [246](/wiki/246)– [302](/wiki/302)) hay **Tào Ngụy Nguyên Đế**, là vị [vua](/wiki/Vua) cuối cùng của nhà [Tào Ngụy](/wiki/T%C3%A0o_Ng%E1%BB%A5y) thời [Tam Quốc](/wiki/Tam_Qu%E1%BB%91c) trong [lịch sử Trung Quốc](/wiki/L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_Trung_Qu%E1%BB%91c). Đầu năm [266](/wiki/266) dương lịch, khi ông thoái vị, nhường ngôi lại cho [Tư Mã Viêm](/wiki/T%E1%BA%A5n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF), ông được phong làm **Trần Lưu Vương** (陳留王), sau khi mất, ông được an táng theo nghi thức của một [hoàng đế](/wiki/Ho%C3%A0ng_%C4%91%E1%BA%BF), được truy hiệu là "Nguyên" (nghĩa là: thức thời, hợp lẽ).
## Thiếu thời[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ho%C3%A1n&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ho%C3%A1n&action=edit§ion=1)]
Ông sinh vào năm 246, tên khai sinh vốn là
**Tào Hoàng** (曹璜), là con trai của Yên Vương [Tào Vũ](/wiki/T%C3%A0o_V%C5%A9_(Tam_Qu%E1%BB%91c)) (曹宇). Khi ông lên 12 tuổi, theo lệ, con của các vương tử sẽ được tập ấm phong làm [công tước](/wiki/C%C3%B4ng_t%C6%B0%E1%BB%9Bc), bản thân ông được phong là **Thường Đạo hương công** (常道鄉公). Năm 260, khi hoàng đế [Tào Mao](/wiki/T%C3%A0o_Mao) (người kế nhiệm Phế Đế [Tào Phương](/wiki/T%C3%A0o_Ph%C6%B0%C6%A1ng)) bị [Tư Mã Chiêu](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Chi%C3%AAu) giết hại, Tào Hoàng được đưa lên ngôi vị hoàng đế, bèn đổi tên là Tào Hoán, chính là Nguyên Đế.
## Ông vua "bù nhìn"[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ho%C3%A1n&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ho%C3%A1n&action=edit§ion=2)]
Trong thời gian ở ngôi, dĩ nhiên Nguyên Đế cũng chỉ là một ông vua bù nhìn. Năm 263, vua lập nàng họ Biện làm
[hoàng hậu](/wiki/Ho%C3%A0ng_h%E1%BA%ADu).
Khi Nguyên Đế cai trị, nhà Tào Ngụy lúc đó phải đương đầu với những cuộc tấn công của nước
[Thục Hán](/wiki/Th%E1%BB%A5c_H%C3%A1n) do [Khương Duy](/wiki/Kh%C6%B0%C6%A1ng_Duy) dẫn đầu. Khi đó, [Tư Mã Chiêu](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3_Chi%C3%AAu) sau khi đánh bại Khương Duy, bèn sai 2 tướng [Chung Hội](/wiki/Chung_H%E1%BB%99i) và [Đặng Ngải](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Ng%E1%BA%A3i) đem 18 vạn quân tiến đánh Thục Hán. Kết quả là Thục Hán đại bại, bắt được Hậu Chủ [Lưu Thiện](/wiki/L%C6%B0u_Thi%E1%BB%87n). Nhưng sau đó, tướng Ngụy là Chung Hội lại liên kết với Khương Duy, bắt giam Đặng Ngải, định lập lại nước Thục hán, nhưng cuối cùng bị các tướng Ngụy giết chết. Từ đó, lãnh thổ rộng lớn của Thục Hán (gồm tỉnh [Tứ Xuyên](/wiki/T%E1%BB%A9_Xuy%C3%AAn), [Trùng Khánh](/wiki/Tr%C3%B9ng_Kh%C3%A1nh), [Vân Nam](/wiki/V%C3%A2n_Nam), miền nam [Thiểm Tây](/wiki/Thi%E1%BB%83m_T%C3%A2y) và miền đông nam [Cam Túc](/wiki/Cam_T%C3%BAc) ngày nay) sát nhập vào Tào Ngụy.
Từ sau trận chiến đó, họ
[Tư Mã](/wiki/T%C6%B0_M%C3%A3) ngày càng mạnh mẽ. Năm 264, Tư Mã Chiêu ép Nguyên Đế phong ông làm Tấn Vương. Sau đó, Nguyên Đế lại phải ban lễ [cửu tích](/w/index.php?title=C%E1%BB%ADu_t%C3%ADch&action=edit&redlink=1) cho ông. Năm 265, khi Tư Mã Chiêu mất, con là [Tư Mã Viêm](/wiki/T%E1%BA%A5n_V%C5%A9_%C4%90%E1%BA%BF) lên thay. Dưới sức ép của Tư Mã Viêm, ngày Nhâm Tuất (13) tháng 12 năm Ất Dậu (tức 4 tháng 2 năm 266), Nguyên Đế phải sai sứ giả dâng hoàng đế tỉ, thiện vị cho Tấn. Sau 45 năm tồn tại, nước Tào Ngụy đến đó là diệt vong. Cũng từ đó, [1] [nhà Tấn](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A5n)thành lập, sau này đã chấm dứt cục diện [Tam Quốc](/wiki/Tam_Qu%E1%BB%91c).
Còn Nguyên Đế, sau khi bị giáng làm Trần Lưu Vương, không rõ cuộc sống sau đó của ông ra sao. Ông mất vào năm 302, dưới thời
[Tấn Huệ Đế](/wiki/T%E1%BA%A5n_Hu%E1%BB%87_%C4%90%E1%BA%BF), hưởng thọ 56 tuổi.
## Niên hiệu[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ho%C3%A1n&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ho%C3%A1n&action=edit§ion=3)]
Trong 5 năm ở ngôi ông chỉ có 2 niên hiệu:
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ho%C3%A1n&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ho%C3%A1n&action=edit§ion=4)]
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ho%C3%A1n&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%A0o_Ho%C3%A1n&action=edit§ion=5)]
|
|

X-Cache-Status: hit-local

X-Cache: cp1054 hit/1, cp1066 miss


markdown:
# Tín ngưỡng dân gian Việt Nam
[Tín ngưỡng Việt Nam](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_Vi%E1%BB%87t_Nam&redirect=no))
|Bài viết này
|không được . **Tín ngưỡng dân gian Việt Nam**, còn gọi là **tín ngưỡng truyền thống Việt Nam**, là [tín ngưỡng](/wiki/T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng) bản địa của các [dân tộc](/wiki/S%E1%BA%AFc_t%E1%BB%99c) sống trên lãnh thổ [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam).
## Mục lục
[1 Đặc điểm](#Đặc_điểm) [2 Phân loại](#Phân_loại) [2.1 Tín ngưỡng phồn thực](#Tín_ngưỡng_phồn_thực) [2.2 Sùng bái tự nhiên](#Sùng_bái_tự_nhiên) [2.3 Thờ người](#Thờ_người) [2.4 Thờ Thần](#Thờ_Thần)
-
[3 Xem thêm](#Xem_thêm) [4 Tham khảo](#Tham_khảo)
## Đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=1)] [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) nằm ở trung tâm khu vực [nhiệt đới ẩm gió mùa](/w/index.php?title=Nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi_%E1%BA%A9m_gi%C3%B3_m%C3%B9a&action=edit&redlink=1), [thiên nhiên](/wiki/Thi%C3%AAn_nhi%C3%AAn) tương đối phong phú, đa dạng. Thời xa xưa, [người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) sống chủ yếu dựa vào việc khai thác tự nhiên. Vì vậy, việc thờ cúng các vị thần tự nhiên ( *nhiên thần*) đã sớm gần gũi với họ. Hơn nữa, Việt Nam lại là ngã ba đường nơi giao lưu của nhiều tộc người, của nhiều luồng [văn minh](/wiki/V%C4%83n_minh). Hai yếu tố đó làm cho Việt Nam trở thành một quốc gia *đa tôn giáo, tín ngưỡng*.
Tính đa thần ấy không chỉ biểu hiện ở số lượng lớn các vị thần mà điều đáng nói là, các vị thần ấy cùng đồng hành trong tâm thức một người Việt. Điều đó dẫn đến một đặc điểm của đời sống tín ngưỡng – tôn giáo của người Việt đó là tính
*hỗn dung tôn giáo*. Trước sự du nhập của các tôn giáo ngoại lai, người Việt không tiếp nhận một cách thụ động mà luôn có sự cải biến cho gần gũi với tư tưởng, tôn giáo bản địa. Vì vậy, ở nước ta, trong khi các tôn giáo vẫn phát triển thì các tín ngưỡng dân gian vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân.
Cũng chính vì tính hỗn dung tôn giáo ấy mà người Việt thể hiện sự
*bàng bạc* trong niềm tin tôn giáo. Đa số người Việt đều có nhu cầu tôn giáo, tuy nhiên, phần đông trong số đó **không là tín đồ thành kính của riêng một tôn giáo nào**. Một người vừa có thể đến [chùa](/wiki/Ch%C3%B9a), vừa có thể đến [phủ](/wiki/Ph%E1%BB%A7_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) miễn là việc làm ấy mang lại sự thanh thản về [tinh thần](/wiki/Tinh_th%E1%BA%A7n) cho họ, có thể thoả mãn điều họ cầu xin. Vì thế, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, một đặc điểm trong đời sống tín ngưỡng - tôn giáo của người Việt là *tính dụng*. Tôn giáo là để phục vụ nhu cầu cần thiết, trực tiếp của họ trong cuộc sống.
## Phân loại[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=2)]
### Tín ngưỡng phồn thực[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=3)]
Thời xa xưa, để duy trì và phát triển sự sống, ở những vùng sinh sống bằng nghề nông cần phải có mùa màng tươi tốt và con người được sinh sôi nảy nở. Để làm được hai điều trên, những trí tuệ sắc sảo sẽ tìm các quy luật khoa học để lý giải hiện thực và họ đã xây dựng được
[triết lý âm dương](/wiki/%C3%82m_d%C6%B0%C6%A1ng), còn những trí tuệ bình dân thì xây dựng [tín ngưỡng phồn thực](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_ph%E1%BB%93n_th%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1) ( *phồn* nghĩa là *nhiều*, *thực* nghĩa là *nảy nở*). Tín ngưỡng phồn thực ở Việt Nam được thể hiện ở hai dạng: thờ [cơ quan sinh dục](/wiki/C%C6%A1_quan_sinh_d%E1%BB%A5c) của cả nam lẫn nữ (như [linga](/wiki/Linga), yoni) và thờ hành vi [giao phối](/wiki/Quan_h%E1%BB%87_t%C3%ACnh_d%E1%BB%A5c), khác biệt với một số nền văn hóa khác như [Ấn Độ](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99) chẳng hạn, chỉ thờ sinh thực khí của nam mà thôi.
Vai trò của tín ngưỡng phồn thực lớn tới mức ngay cả chiếc trống đồng, một biểu tượng sức mạnh của quyền lực, cũng là biểu tượng toàn diện của tín ngưỡng phồn thực:
- Hình dáng của trống đồng phát triển từ cối giã gạo
- Cách đánh trống theo lối cầm chày dài mà đâm lên mặt trống mô phỏng động tác giã gạo
- Tâm mặt trống là hình
[Mặt Trời](/wiki/M%E1%BA%B7t_Tr%E1%BB%9Di)biểu trưng cho sinh thực khí nam , xung quanh là hình lá có khe rãnh ở giữa biểu trưng cho sinh thực khí nữ
- Xung quanh mặt trống đồng có gắn tượng cóc, một biểu hiện của tín ngưỡng phồn thực (xem thêm
[Con cóc là cậu ông trời](http://datrach.blogspot.com/2004_12_03_datrach_archive.html))
#### Thờ sinh thực khí[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=4)]
Thờ sinh thực khí (sinh = đẻ, thực = nảy nở, khí = công cụ) là hình thái đơn giản của tín ngưỡng phồn thực. Nó phổ biến ở hầu hết các nền văn hóa nông nghiệp trên thế giới. Nhưng khác với hầu hết các nền văn hóa khác là chỉ thời sinh thực khí nam, tín ngưỡng phồn thực Việt Nam thờ sinh thực khí của nam lẫn nữ. Việc thờ sinh thực khí được tìm thấy ở trên các cột đá có niên đại hàng ngàn năm trước
[Công nguyên](/wiki/C%C3%B4ng_Nguy%C3%AAn). Ngoài ra nó còn được đưa vào các lễ hội, lễ hội ở làng [Đồng Kỵ](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_K%E1%BB%B5) ( [Bắc Ninh](/wiki/B%E1%BA%AFc_Ninh)) có tục rước cặp sinh thực khí bằng gỗ vào ngày 6 tháng giêng, sau đó chúng được đốt đi, lấy tro than chia cho mọi người để lấy may.
#### Thờ việc sinh đẻ[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=5)]
Ngoài việc thờ sinh thực khí, tín ngưỡng Việt Nam còn thờ hành vi giao phối, đó là một đặc điểm thể hiện việc chú trọng đến các mối quan hệ của văn hóa nông nghiệp, nó đặc biệt phổ biến ở vùng
[Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81). Các hình nam nữ đang giao phối được khắc trên mặt [trống đồng](/wiki/Tr%E1%BB%91ng_%C4%91%E1%BB%93ng) tìm được ở làng Đào Thịnh ( [Yên Bái](/wiki/Y%C3%AAn_B%C3%A1i)), có niên đại 500 trước Công nguyên. Ngoài hình tượng người, cả các loài động vật như [cá sấu](/wiki/C%C3%A1_s%E1%BA%A5u), [gà](/wiki/G%C3%A0), [cóc](/wiki/C%C3%B3c),... cũng được khắc trên mặt trống đồng Hoàng Hạ ( [Hòa Bình](/wiki/H%C3%B2a_B%C3%ACnh)).
Vào dịp hội đền Hùng, vùng đất tổ lưu truyền điệu múa "tùng dí", thanh niên nam nữ cầm trong tay các vật biểu trưng cho sinh thực khí nam và nữ, cứ mối tiếng trống "tùng" thì họ lại "dí" hai vật đó lại với nhau.
[Phong tục](/wiki/Phong_t%E1%BB%A5c) "giã cối đón dâu" cũng là một biểu hiện cho tín ngưỡng phồn thực, [chày](/w/index.php?title=Ch%C3%A0y&action=edit&redlink=1) và [cối](/wiki/C%E1%BB%91i) là biểu tượng cho sinh thực khí nam và nữ . Ngoài ra một số nơi còn vừa giã cối (rỗng) vừa hát giao duyên.
### Sùng bái tự nhiên[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=6)]
Do là một đất nước nông nghiệp nên việc sùng bái tự nhiên là điều dễ hiểu. Điều đặc biệt của tín ngưỡng Việt Nam là một tín ngưỡng
[đa thần](/w/index.php?title=%C4%90a_th%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1) và âm tính (trọng tình cảm, trọng nữ giới). Các vị thần ở Việt Nam chủ yếu là nữ giới, do ảnh hưởng của tín ngưỡng phồn thực như đã nói ở trên nên các vị thần đó không phải là các cô gái trẻ đẹp như trong một số tôn giáo, tín ngưỡng khác mà là các bà mẹ, các Mẫu. (Xem thêm [Đạo Mẫu](/wiki/T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_th%E1%BB%9D_M%E1%BA%ABu_Vi%E1%BB%87t_Nam)).
#### Thờ Tam, Tứ phủ[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=7)] [Tam phủ](/wiki/Tam_ph%E1%BB%A7) là danh từ để chỉ ba vị thánh thần: Bà Trời (hay [Mẫu Thượng Thiên](/wiki/M%E1%BA%ABu_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_Thi%C3%AAn)), Bà Chúa Thượng (hay [Mẫu Thượng Ngàn](/wiki/L%C3%A2m_Cung_Th%C3%A1nh_M%E1%BA%ABu)), Bà Nước (hay [Mẫu Thoải](/wiki/Th%E1%BB%A7y_cung_Th%C3%A1nh_M%E1%BA%ABu)). [Tứ phủ](/wiki/T%E1%BB%A9_ph%E1%BB%A7) gồm ba vị Mẫu trên cộng thêm [Mẫu Địa phủ](/w/index.php?title=M%E1%BA%ABu_%C4%90%E1%BB%8Ba_ph%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1). Các Mẫu cai quản những lĩnh vực quan trọng nhất của một xã hội nông nghiệp. Về sau do ảnh hưởng của [văn hóa Trung Hoa](/wiki/V%C4%83n_h%C3%B3a_Trung_Qu%E1%BB%91c) nên có thêm [Ngọc Hoàng](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_Ho%C3%A0ng_Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_%C4%91%E1%BA%BF), [Thổ Công](/wiki/Th%E1%BB%95_c%C3%B4ng) và [Hà Bá](/wiki/H%C3%A0_B%C3%A1). Thần Mặt Trời là vị thần quan trọng nhất, có mặt trên tất cả các trống đồng.
#### Thờ Tứ pháp[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=8)] [Tứ pháp](/wiki/T%E1%BB%A9_ph%C3%A1p) là danh từ để chỉ các bà thần Mây-Mưa-Sấm-Chớp, đại diện cho các hiện tượng tự nhiên có vai trò quan trọng trong xã hội nông nghiệp. Sau này khi [Phật giáo vào Việt Nam](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o_Vi%E1%BB%87t_Nam) thì nhóm các nữ thần này được biến thành Tứ pháp với truyền thuyết về [Phật Mẫu Man Nương](/wiki/Ph%E1%BA%ADt_M%E1%BA%ABu_Man_N%C6%B0%C6%A1ng). Ảnh hưởng của Tứ Pháp ở Việt Nam rất lớn, nhiều lần triều đình [nhà Lý](/wiki/Nh%C3%A0_L%C3%BD) phải rước tượng Pháp Vân về [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long) để cầu mưa. Tứ pháp gồm:
- Pháp Vân (thần mây) thờ ở chùa Bà Dâu
- Pháp Vũ (thần mưa) thờ ở chùa Bà Đậu
- Pháp Lôi (thần sấm) thờ ở chùa Bà Tướng
- Pháp Điện (thần chớp) thờ ở chùa Bà Dàn
#### Thờ động vật[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=9)]
Trong phong tục, tín ngưỡng dân gian việc thờ cúng tự nhiên đã giữ một vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân, và trong các tín ngưỡng dân gian đó phải kể đến
[Tín ngưỡng thờ động vật](/wiki/T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_th%E1%BB%9D_%C4%91%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) hay thờ thú. Người Việt Nam là dân tộc đa dạng trong việc thờ các vị thần có nguồn gốc từ động vật, họ thờ những con vật mạnh mẽ như [thờ hổ](/wiki/T%E1%BB%A5c_th%E1%BB%9D_h%E1%BB%95), [cá voi](/wiki/T%E1%BB%A5c_th%E1%BB%9D_c%C3%A1_%C3%94ng), thờ voi, [thờ ngựa](/wiki/T%E1%BB%A5c_th%E1%BB%9D_ng%E1%BB%B1a), [thờ rắn](/wiki/T%E1%BB%A5c_th%E1%BB%9D_r%E1%BA%AFn), thì người Việt còn thờ các con vật hiền [cóc](/wiki/C%C3%B3c), [chó](/wiki/T%E1%BB%A5c_th%E1%BB%9D_ch%C3%B3), cá, hạc, dơi, các con vật đó gần gũi với cuộc sống của người dân của một xã hội nông nghiệp.
Người dân còn đẩy các con vật lên thành mức biểu trưng như
[Tiên](/wiki/Ti%C3%AAn), [Rồng](/wiki/R%E1%BB%93ng). Theo truyền thuyết thì tổ tiên người Việt thuộc "họ Hồng Bàng" (có nghĩa là một loài chim nước lớn), thuộc giống "Rồng Tiên". Con rồng có đầy đủ đặc tính của lối tư duy nông nghiệp: tổng hợp của cá sấu, rắn; sinh ra ở dưới nước nhưng lại có thể bay lên trời mà không cần cánh; có thể vừa phun nước vừa phun lửa. Có rất nhiều địa danh Việt Nam có tên liên quan đến rồng như [Thăng Long](/wiki/Th%C4%83ng_Long), [Hàm Rồng](/wiki/H%C3%A0m_R%E1%BB%93ng).
#### Thờ cây cối[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=10)]
Thực vật được tôn sùng nhất là
[cây lúa](/wiki/L%C3%BAa), có Thần Lúa, Hồn Lúa, Mẹ Lúa,... đôi khi ta thấy còn thờ Thần Cây Đa, Cây Cau,... Các câu chuyện về ma cây cũng khá phổ biến, nhất là chuyện hồn ma quanh quẩn bên gốc cây chỗ người chết.
### Thờ người[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=11)]
Ngoài phồn thực, tự nhiên, tín ngưỡng Việt Nam rất coi trọng con người. Họ cũng hay thờ con người, đặc biệt là thờ sống và phong thánh, chẳng hạn như người ta phong
[Trần Hưng Đạo](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_H%C6%B0ng_%C4%90%E1%BA%A1o) là Đức Thánh Trần, hay thờ Hồ Chí Minh (thậm chí là có một đạo mang tên Đạo Hồ Chí Minh), cúng Võ Nguyên Giáp...
#### Hồn vía[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=12)]
Người Việt xưa cho rằng con người gồm phần
[thể xác](/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_x%C3%A1c&action=edit&redlink=1) và phần [linh hồn](/wiki/Linh_h%E1%BB%93n). Một số dân tộc [Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81) coi linh hồn gồm "hồn" và "vía". Vía được hình dung như phần trung gian giữa thể xác và hồn . Người Việt cho rằng người có ba hồn, nam có bảy vía và nữ có chín vía. Ba hồn gồm: Tinh (sự tinh anh trong nhận thức), Khí (năng lượng làm cho cơ thể hoạt động) và Thần (thần thái của sự sống). [Bảy vía](/wiki/Th%E1%BA%A5t_khi%E1%BA%BFu) ở đàn ông cai quản hai tai, hai mắt, hai lỗ mũi và miệng. [Chín vía](/wiki/C%E1%BB%ADu_khi%E1%BA%BFu) ở nữ giới cai quản bảy thứ như ở nam giới cộng thêm hai vía nữa. Hai vía này có nhiều cách giải thích. Chúng có thể là núm [vú](/wiki/V%C3%BA) có vai trò quan trọng trong nuôi con. Tuy nhiên có cách giải thích khác (xem thêm [chín vía](/wiki/C%E1%BB%ADu_khi%E1%BA%BFu)). [Người Việt](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Vi%E1%BB%87t) thường có câu nói nam có "ba hồn bảy vía" còn nữ có "ba hồn chín vía", cũng là từ các quan niệm trên mà ra.
Hồn và vía dùng thể xác làm nơi trú ngụ, trường hợp hôn mê ở các mức độ khác nhau được giả thích là vía và hồn rời bỏ thể xác ở các mức độ khác nhau. Nếu phần thần của hồn mà rời khỏi thể xác thì người đó chết. Khi người chết, hồn nhẹ hơn sẽ bay sang kiếp khác còn vía nặng hơn sẽ bay là mặt đất rồi tiêu tan. Thế nên mới có những câu ngạn ngữ như: "hồn xiêu phách lạc" (phách tức là vía; ở đây muốn nói trạng thái run sợ, mất chủ động), "sợ đến mức hồn vía lên mây". Khi chết là hồn đi từ cõi
[dương gian](/w/index.php?title=D%C6%B0%C6%A1ng_gian&action=edit&redlink=1) đến cõi [âm ty](/w/index.php?title=%C3%82m_ty&action=edit&redlink=1), cõi đó cũng được tưởng tượng có nhiều sông nước như ở cõi dương gian nên cần phải đi bằng thuyền nên nhiều nơi chôn người chết trong những chiếc thuyền.
#### Tổ tiên[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=13)]
Người Việt là một trong những dân tộc có tục thờ cúng tổ tiên sâu đậm và sớm nhất, nó gần như trở thành một tôn giáo:
[Đạo ông bà](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1o_%C3%B4ng_b%C3%A0&action=edit&redlink=1).
|“||
|
Còn hơn sáng mắt cha ông không thờ.
|”|
|—
|
Người phương tây coi trọng ngày sinh thì người Việt coi trọng ngày mất. Họ cho rằng người đã mất đi về
[nơi chín suối](/w/index.php?title=N%C6%A1i_ch%C3%ADn_su%E1%BB%91i&action=edit&redlink=1). Bàn thờ tổ bao giờ cũng được đặt ở nơi trang trọng nhất. Ngày xưa khi cúng lễ bao giờ cũng có nước (hoặc rượu) cùng với những đồ tế lễ khác như [vàng mã](/wiki/%C4%90%E1%BB%93_m%C3%A3). Sau khi cúng xong thì đem đốt vàng mã rồi đổ rượu hoặc nước lên đống tro tàn—khói bay lên trời, nước hòa với lửa thấm xuống đất—theo họ như thế tổ tiên mới nhận được. Hành động đó được cho là sự hòa quyện Nước-Lửa (âm dương) và Trời - Đất - Nước (tam tài) mang tính triết lý sâu sắc.
#### Thờ Tổ nghề[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=14)]
Tổ nghề là một hoặc nhiều người có công lớn đối với việc sáng lập và truyền bá một nghề nào đó. Do đó được các thế hệ sau tôn trọng và suy tôn là làm người sáng lập vì đã có công tạo ra nghề, gọi là Tổ nghề (hoặc thánh sư). Tổ nghề chỉ là những con người bình thường, nhưng lại được người đời sau tôn thờ vì đã có công sáng tạo ra nghề, truyền lại cho các thế hệ sau.
#### Thành hoàng[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=15)]
Ở phạm vi gia đình, người Việt thờ tổ tiên và Thổ Công, ở phạm vi làng xã, người Việt thờ
[Thành hoàng](/wiki/Th%C3%A0nh_ho%C3%A0ng). Giống như Thổ công, Thành hoàng cai quản và quyết định họa phúc của một làng. Không có làng nào ở Việt Nam mà không có Thành hoàng.
Những người được thờ thường là những người có tên tuổi và địa vị, có công lao đối với làng đó. Tuy nhiên một số làng còn thờ những người lý lịch không rõ ràng gì như trẻ con, ăn xin, ăn mày, trộm cắp... nhưng họ chết vào "giờ thiêng" (Giờ xấu theo mê tín dị đoan).
#### Giỗ Tổ[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=16)]
Ở phạm vi quốc gia, người Việt thờ Vua tổ, đó là
[Vua Hùng](/wiki/H%C3%B9ng_V%C6%B0%C6%A1ng). Nơi thờ phụng ở Phong Châu, [Phú Thọ](/wiki/Ph%C3%BA_Th%E1%BB%8D). [Ngày giỗ tổ](/wiki/Gi%E1%BB%97_T%E1%BB%95_H%C3%B9ng_V%C6%B0%C6%A1ng) là ngày 10 tháng 3 âm lịch.
#### Tứ bất tử[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=17)]
Người Việt còn thờ
[bốn vị thánh bất tử](/wiki/T%E1%BB%A9_b%E1%BA%A5t_t%E1%BB%AD), đó là [Tản Viên](/wiki/S%C6%A1n_Tinh), [Thánh Gióng](/wiki/Th%C3%A1nh_Gi%C3%B3ng), [Chử Đồng Tử](/wiki/Ch%E1%BB%AD_%C4%90%E1%BB%93ng_T%E1%BB%AD) và [Liễu Hạnh](/wiki/Li%E1%BB%85u_H%E1%BA%A1nh_c%C3%B4ng_ch%C3%BAa). Tản Viên biểu hiện cho ước vọng chiến thắng thiên tai, lụt lội; Thánh Gióng biểu hiện cho tinh thần chống giặc ngoại xâm; Chử Đồng Tử biểu hiện cho cuộc sống phồn vinh về vật chất; Liễu Hạnh biểu hiện cho cuộc sống phồn vinh về tinh thần của người dân [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam).
#### Tiền hiền[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=18)]
Ngoài ra, tại Việt Nam có rất nhiều đền thờ các vị danh nhân như vua
[Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng), [Lương Thế Vinh](/wiki/L%C6%B0%C6%A1ng_Th%E1%BA%BF_Vinh), [Trần Hưng Đạo](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_H%C6%B0ng_%C4%90%E1%BA%A1o) ( [Tín ngưỡng Đức Thánh Trần](/wiki/T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_%C4%90%E1%BB%A9c_Th%C3%A1nh_Tr%E1%BA%A7n)),....
### Thờ Thần[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=19)] [Thổ Địa](/wiki/Th%E1%BB%95_%C4%90%E1%BB%8Ba), [Thần Tài](/wiki/Th%E1%BA%A7n_T%C3%A0i), [Táo Quân](/wiki/T%C3%A1o_qu%C3%A2n), [Hà Bá](/wiki/H%C3%A0_B%C3%A1), [Môn Quan](/wiki/M%C3%B4n_Th%E1%BA%A7n), [Phúc Lộc Thọ](/wiki/Ph%C3%BAc_L%E1%BB%99c_Th%E1%BB%8D)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=20)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&veaction=edit§ion=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_d%C3%A2n_gian_Vi%E1%BB%87t_Nam&action=edit§ion=21)]
|
|
|Các nhánh
||Các tôn giáo khác
|a • a • a • a • a a: được b: một vài hệ phái được Chính phủ công nhận chính thức


markdown:
# Tehsil
|Bài viết này
|cần thêm . * hay Tehsil* *(* **tahsil/tahasil** [tiếng Punjab](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Punjab): ਤਹਿਸੀਲ, [tiếng Urdu](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Urdu): تحصیل, [tiếng Hindi](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Hindi): तहसील), hoặc *(* **taluk** *) và* **taluq/taluka** *, là một đơn vị hành chính ở một số quốc gia Nam Á.* **mandal**
Nhìn chung, tehsil là một
[thành phố](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91) hay [thị trấn](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n) trung tâm, có thể có thêm một số thị trấn khác, và một số [làng](/wiki/L%C3%A0ng). Là một thực thể của chính quyền địa phương, nó có tài chính và quyền lực điều hành riêng đối với các làng và đô thị trực thuộc.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tehsil&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tehsil&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Tehsil&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tehsil&action=edit§ion=2)] [2001 maps](http://www.demographie.net/atlas2001); provides maps of social, economic and demographic data of India in 2001