text:
Hệ vận động
Hệ vận động người gồm có bộ xương - khớp và hệ cơ, hoạt động phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thần kinh. Xương gồm 206 chiếc, dài ngắn khác nhau, hợp lại tạo thành bộ xương nâng đỡ cơ thể, che chở cho các nội quan khỏi những chấn thương lí học. Hệ cơ gồm khoảng 600 cơ tạo thành, là những cơ vân (hay cơ xương) bám vào hai đầu xương giúp cho cơ thể cử động. Nhờ hệ vận động mà cơ thể ta có hình dạng nhất định, thể hiện được những động tác lao động, biểu lộ được những cảm xúc của mình. Trải qua thời kì dài tiến hóa, hệ vận động người được coi là tiến hóa nhất trong sinh giới nói chung và giới Động vật nói riêng.
Mục lục
- 1 Bộ xương
- 2 Hệ cơ
- 3 Tham khảo
Bộ xương[sửa | sửa mã nguồn]
Bộ xương, các loại xương và khớp xương người[sửa | sửa mã nguồn]
Các thành phần chính của bộ xương[sửa | sửa mã nguồn]
Bộ xương người chia làm ba phần là xương đầu (gồm các xương mặt và khối xương sọ), xương thân (gồm xương ức, xương sườn và xương sống) và xương chi (xương chi trên - tay và xương chi dưới - chân). Tất cả gồm 300 chiếc xương ở trẻ em và 206 xương ở người trưởng thành, dài, ngắn, dẹt khác nhau hợp lại ở các khớp xương. Trong bộ xương còn có nhiều phần sụn. Khối xương sọ ở người gồm 8 xương ghép lại tạo ra hộp sọ lớn chứa não. Xương mặt nhỏ, có xương hàm bớt thô so với động vật vì nhai thức ăn chín và không phải là vũ khí tự vệ. Sự hình thành lồi cằm liên quan đến các cơ vận động ngôn ngữ. Cột sống gồm 33 - 34 đốt sống khớp với nhau và cong ở 4 chỗ, thành 2 chữ S tiếp nhau giúp cơ thể đứng thẳng. Các xương sườn gắn với cột sống và gắn với xương ức tạo thành lồng ngực, bảo vệ tim và phổi. Xương tay và xương chân có các phần tương ứng với nhau nhưng phân hóa khác nhau phù hợp với chức năng đứng thẳng và lao động.
Các loại xương[sửa | sửa mã nguồn]
Căn cứ vào hình dạng cấu tạo, người ta phân biệt 3 loại xương là:
- Xương dài: hình ống, giữa chứa tủy đỏ ở trẻ em và chứa mỡ vàng ở người trưởng thành như xương ống tay, xương đùi, xương cẳng chân,... Loại xương này có nhiều nhất.
- Xương ngắn: kích thước ngắn, chẳng hạng như xương đốt sống, xương cổ chân, cổ tay,...
- Xương dẹt: hình bản dẹt, mỏng như xương bả vai, xương cánh chậu, các xương sọ. Loại xương này ít nhất.
Các khớp xương[sửa | sửa mã nguồn]
Nơi tiếp giáp giữa các đầu xương gọi là khớp xương. Có ba loại khớp là: khớp động như các khớp ở tay, chân; khớp bán động như khớp các đốt sống và khớp bất động như khớp ở hộp sọ.
- Khớp động là loại khớp cử động dễ dàng và phổ biến nhất trong cơ thể người như khớp xương đùi và xương chày, khớp xương cánh chậu và xương đùi. Mặt khớp ở mỗi xương có một lớp sụn trơn, bóng và đàn hồi, có tác dụng làm giảm sự cọ xát giữa hai đầu xương. Giữa khớp có một bao đệm chứa đầy chất dịch nhầy do thành bao tiết ra gọi là bao hoạt dịch. Bên ngoài khớp động là những dây chằng dai và đàn hồi, đi từ đầu xương này qua đầu xương kia làm thành bao kín để bọc hai đầu xương lại. Nhờ cấu tạo đó mà loại khớp này cử động dễ dàng. Khớp động phức tạp nhất trong cơ thể người là khớp gối.
- Khớp bán động là loại khớp mà giữa hai đầu xương khớp với nhau thường có một đĩa sụn làm hạn chế cử động của khớp. Khớp bán động điển hình là khớp đốt sống, ngoài ra còn có khớp háng. Ở trẻ em, có xương mông và xương ấy...các đĩa sụn rất đàn hồi nên dễ uốn lưng mềm mại hay xoạc chân ra dễ dàng. Trái lại ở người trưởng thành và nhất là người già, các đĩa sụn dẹp lại làm cột sống khó cử động hơn, xoạc chân ra khó khăn.
- Khớp bất động: Trong cơ thể có một số xương được khớp cố định với nhau, như xương hộp sọ và một số xương mặt. Các xương này khớp với nhau nhờ các răng cưa nhỏ hoặc do những mép xương lợp lên nhau kiểu vảy cá nên khi cơ co không làm khớp cử động.
Cấu tạo và tính chất của xương[sửa | sửa mã nguồn]
Cấu tạo và sự phát triển của xương[sửa | sửa mã nguồn]
- Cấu tạo và chức năng của xương dài: Hai đầu xương là mô xương xốp có các nan xương xếp theo kiểu vòng cung, phân tán lực tác động và tạo ô chứa tủy đỏ xương. Bọc hai đầu xương là lớp sụn để giảm ma sát trong đầu xương. Đoạn giữa là thân xương. Thân xương hình ống, cấu tạo từ ngoài vào trong có: màng xương mỏng, mô xương cứng và khoang xương. Màng xương giúp xương phát triển về bề ngang. Mô xương cứng chịu lực, đảm bảo tính vững chắc cho xương. Khoang xương chứa tủy xương, ở trẻ em là tuỷ đỏ sinh hồng cầu; ở người trưởng thành tủy đỏ được thay bằng mô mỡ màu vàng nên gọi là tủy vàng.
- Cấu tạo xương ngắn và xương dẹt: xương ngắn và xương dẹt không có cấu tạo hình ống, bên ngoài là mô xương cứng, bên trong lớp mô xương cứng là mô xương xốp gồm nhiều nan xương và hốc trống nhỏ (như mô xương xốp ở đầu xương dài) chứa tủy đỏ.
Xương to ra về chiều ngang là nhờ các tế bào màng xương phân chia tạo ra những tế bào mới đẩy tế bào cũ vào trong rồi hóa xương. Xương dài ra là nhờ quá trình phân bào ở sụn tăng trưởng. Ở tuổi thiếu niên xương phát triển nhanh. Đến 18 - 20 tuổi ở nữ hoặc 20 - 25 tuổi đối với nam xương phát triển chậm lại. Ở người trưởng thành, sụn tăng trưởng không còn khả năng hóa xương, vì thế người không cao thêm. Người già xương bị phân hủy nhanh hơn sự tạo thành, tỉ lệ cốt giao giảm, vì vậy xương người già xốp giòn và dễ gãy và nếu gãy thì xương phục hồi rất chậm, không chắc chắn.
Thành phần hóa học và tính chất của xương[sửa | sửa mã nguồn]
Xương có hai đặc tính cơ bản: mềm dẻo và bền chắc. Nhờ tính mềm dẻo nên xương có thể chống lại tất cả các lực cơ học tác động vào cơ thể, nhờ tính bền chắc mà bộ xương có thể nâng đỡ cơ thể. Độ bền chắc của xương người trưởng thành có thể gấp 30 lần so với loại gạch tốt. Sở dĩ xương có được hai tính chất trên là nhờ vào thành phần hóa học. Xương được cấu tạo từ 2 chất chính: một loại chất hữu cơ gọi là cốt giao và một số chất vô cơ là các muối can-xi. Chất khoáng làm cho xương bền chắc, cốt giao đảm bảo tính mềm dẻo. Tỉ lệ cốt giao thay đổi tùy theo tuổi. Trong xương người trưởng thành, cốt giao chiếm 1/3 còn các muối can-xi chiếm khoảng 2/3. Nếu ta đem tách riêng hai chất này thì xương không đạt đủ hai đặc tính trên.
Thí nghiệm: lấy hai xương đùi ếch: một xương ngâm trong dung dịch a-xit clo-hi-đric (HCl) 10% để hòa tan hết các muối can-xi, còn một xương đốt trên ngọn lửa đèn cồn để đốt cháy hết cốt giao. Sau 10 - 15 phút lấy đoạn xương ngâm trong HCl 10% ra ta dễ dàng uốn cong, thậm chí thắt nút lại được như một sợi dây đoạn xương này vì nó rất mềm. Đợi đến khi không còn khói bay lên ta tắt đền cồn rồi bóp nhẹ phần xương đã đốt thì thấy nó vỡ vụn ra. Tuy vậy khi lấy hai đoạn xương ra chúng vẫn giữ nguyên hình dạng.
Ở trẻ em, cốt giao lại chiếm tỉ lệ cao hơn so với muối can-xi, vì vậy xương trẻ em mềm dẻo hơn xương người lớn.
Hệ cơ[sửa | sửa mã nguồn]
Cơ bám vào xương, dưới sự chỉ đạo của hệ thần kinh, cơ co làm cho xương cử động, vì vậy các cơ này gọi là cơ xương (còn gọi là cơ vân). Cơ thể người có khoảng 600 cơ tạo thành hệ cơ, chưa kể đến các cơ vận động nội tạng (cơ tạng hay cơ trơn) và cơ vận động tim (cơ tim). Tùy vị trí trên cơ thể và tùy chức năng mà cơ có hình dạng khác nhau: hình tấm, hình lông chim, nhiều đầu hay nhiều thân,... điển hình nhất là bắp cơ (vẫn quen gọi là con chuột) ở cánh tay có hình thoi dài.
Cấu tạo và tính chất của cơ[sửa | sửa mã nguồn]
Cấu tạo của bắp cơ và tế bào cơ[sửa | sửa mã nguồn]
Bắp cơ gồm nhiều bó cơ, mỗi bó gồm nhiều sợi cơ (tế bào cơ) nắm dọc theo chiều dài bắp cơ. Hai đầu bắp cơ thuôn lại, dài ra thành gân bám vào các xương qua khớp, phần giữa phình to gọi là bụng cơ. Bắp cơ càng khỏe, bũng cơ càng phình làm nổi lên cơ bắp. Trong bắp cơ có nhiều mạch máu và dây thần kinh, chia thành nhiều nhánh nhỏ đi đến từng sợi cơ. Nhờ thế mà cơ tiếp nhận được chất dinh dưỡng và các kích thích. Mỗi sợi cơ là một tế bào cơ dài 10 – 12 cm, có màng sinh chất, chất tế bào và nhiều nhân hình bầu dục. Trong chất tế bào có nhiều tơ cơ nhỏ nằm song song. Mỗi tơ cơ gồm những đoạn màu sáng và màu sẫm nằm xen kẽ nhau tạo thành vân ngang, đó là các đĩa sáng và đĩa tối. Tơ cơ có hai loại là tơ cơ dày và tơ cơ mảnh xếp xen kẽ nhau. Tơ cơ mảnh thì trơn, tơ cơ dày có mấu sinh chất. Giới hạn giữa tơ cơ dày và tơ cơ mảnh giữa hai tấm Z là đơn vị cấu trúc của tế bào cơ (còn gọi là tiết cơ).
Sự co cơ[sửa | sửa mã nguồn]
Co cơ là hiện tượng các cơ trong cơ thể co hoặc giãn dưới các tác động khác nhau của các dạng năng lượng sinh hóa, cơ học,... trong cơ thể con người hoặc động vật. Quá trình co cơ này liên quan mật thiết tới việc tìm hiểu nguyên lý vận động của hệ thống cơ của các đối tượng động vật hoặc con người. Nghiên cứu về hiện tượng co cơ có thể giải thích được một lượng lớn các yếu tố liên quan tới năng lượng vận động, các chuyển hóa hoá học nhằm giải thích các hiện tượng sinh lý học trong cơ thể con người. Nghiên cứu về co cơ có liên quan mật thiết tới sinh lý cơ trong cơ thể.
Hiện nay, rất nhiều các nhà khoa học trên thế giới tìm ra các phương pháp khác nhau để tìm hiểu các cơ cấu phân tử của quá trình co cơ bởi đây là nền tảng cơ sở để giải thích các hiện tượng khác. Các nghiên cứu này có thể được thực hiện bằng một số cách sau:
- Nghiên cứu trực tiếp trên cơ thể toàn vẹn (in vivo).
- Nghiên cứu một cơ quan bằng cách tách rời cơ quan hoặc bộ phận ra khỏi mối liên hệ thần kinh với cơ thể toàn vẹn nhưng vẫn giữ nguyên sự nuôi dưỡng thông qua các mạch máu (in situ).
- Có thể nghiên cứu bằng cách tách rời một cơ quan, cơ thể hoặc tế bào ra khỏi cơ thể và nuôi dưỡng trong điều kiện dinh dưỡng và nhiệt độ giống như trong môi trường cơ thể động vật hoặc cơ thể người (in vitro).
Với 3 phương pháp thực nghiệm trên kết hợp với việc sử dụng các dụng cụ đo lường điện tử và quan sát khác nhau và việc thay đổi các tác nhân tác động về cơ học, lý học, hóa học, các điều kiện về môi trường,... các nhà nghiên cứu có thể quan sát được các hoạt động chức năng, những thay đổi chức năng của các cấu trúc cơ trong cơ thể nhằm từ đó tìm hiểu được các cơ chế hoạt động, các ưu điểm, nhược điểm của các tác động và đưa ra các kiến giải hợp lý cho các quá trình thay đổi đó.
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- Sinh học 8, Nhà xuất bản Giáo dục, Nguyễn Quang Vinh - Tổng Chủ biên kiêm Chủ biên
- Sổ tay kiến thức Sinh học THCS, Nhà xuất bản Giáo dục, Nguyễn Quang Vinh - Chủ biên
- Sinh học Cơ bản và Nâng cao 8, Nhà xuất bản Giáo dục, Lê Đình Trung — Trịnh Đức Anh

markdown:
# Hệ vận động
**Hệ vận động** người gồm có [bộ xương](/wiki/B%E1%BB%99_x%C6%B0%C6%A1ng) - khớp và hệ [cơ](/wiki/C%C6%A1), hoạt động phụ thuộc hoàn toàn vào [hệ thần kinh](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BA%A7n_kinh). Xương gồm 206 chiếc, dài ngắn khác nhau, hợp lại tạo thành [bộ xương](/wiki/B%E1%BB%99_x%C6%B0%C6%A1ng) nâng đỡ cơ thể, che chở cho các [nội quan](/w/index.php?title=N%E1%BB%99i_quan&action=edit&redlink=1) khỏi những chấn thương [lí học](/w/index.php?title=L%C3%AD_h%E1%BB%8Dc&action=edit&redlink=1). Hệ [cơ](/wiki/C%C6%A1) gồm khoảng 600 cơ tạo thành, là những [cơ vân](/wiki/C%C6%A1_v%C3%A2n) (hay [cơ xương](/wiki/C%C6%A1_x%C6%B0%C6%A1ng)) bám vào hai đầu [xương](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng) giúp cho cơ thể cử động. Nhờ hệ [vận động](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) mà cơ thể ta có hình dạng nhất định, thể hiện được những động tác [lao động](/wiki/Lao_%C4%91%E1%BB%99ng), biểu lộ được những [cảm xúc](/wiki/C%E1%BA%A3m_x%C3%BAc) của mình. Trải qua thời kì dài [tiến hóa](/wiki/Ti%E1%BA%BFn_h%C3%B3a), hệ vận động người được coi là tiến hóa nhất trong [sinh giới](/w/index.php?title=Sinh_gi%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1) nói chung và [giới Động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) nói riêng.
## Mục lục
[1 Bộ xương](#B.E1.BB.99_x.C6.B0.C6.A1ng) [2 Hệ cơ](#H.E1.BB.87_c.C6.A1) [3 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## Bộ xương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=1)]
### Bộ xương, các loại xương và khớp xương người[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=2)]
#### Các thành phần chính của bộ xương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=3)]
Bộ xương người chia làm ba phần là
[xương đầu](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BA%A7u&action=edit&redlink=1) (gồm [các xương mặt](/w/index.php?title=C%C3%A1c_x%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%B7t&action=edit&redlink=1) và [khối xương sọ](/wiki/Kh%E1%BB%91i_x%C6%B0%C6%A1ng_s%E1%BB%8D)), [xương thân](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_th%C3%A2n&action=edit&redlink=1) (gồm [xương ức](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1), [xương sườn](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng_s%C6%B0%E1%BB%9Dn) và [xương sống](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng_s%E1%BB%91ng)) và [xương chi](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_chi&action=edit&redlink=1) (xương chi trên - [tay](/wiki/Tay) và xương chi dưới - [chân](/wiki/Ch%C3%A2n)). Tất cả gồm 300 chiếc xương ở trẻ em và 206 xương ở người trưởng thành, dài, ngắn, dẹt khác nhau hợp lại ở các [khớp xương](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Bp_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1). Trong bộ xương còn có nhiều phần [sụn](/wiki/S%E1%BB%A5n). Khối xương [sọ](/wiki/S%E1%BB%8D) ở người gồm 8 xương ghép lại tạo ra [hộp sọ](/wiki/S%E1%BB%8D) lớn chứa [não](/wiki/N%C3%A3o). Xương [mặt](/wiki/M%E1%BA%B7t) nhỏ, có [xương hàm](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_h%C3%A0m&action=edit&redlink=1) bớt thô so với [động vật](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) vì nhai thức ăn chín và không phải là [vũ khí](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD) [tự vệ](/w/index.php?title=T%E1%BB%B1_v%E1%BB%87&action=edit&redlink=1). Sự hình thành [lồi cằm](/w/index.php?title=L%E1%BB%93i_c%E1%BA%B1m&action=edit&redlink=1) liên quan đến các cơ vận động [ngôn ngữ](/wiki/Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF). [Cột sống](/wiki/C%E1%BB%99t_s%E1%BB%91ng) gồm 33 - 34 đốt sống khớp với nhau và cong ở 4 chỗ, thành 2 chữ S tiếp nhau giúp cơ thể đứng thẳng. Các [xương sườn](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng_s%C6%B0%E1%BB%9Dn) gắn với [cột sống](/wiki/C%E1%BB%99t_s%E1%BB%91ng) và gắn với [xương ức](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1) tạo thành [lồng ngực](/w/index.php?title=L%E1%BB%93ng_ng%E1%BB%B1c&action=edit&redlink=1), bảo vệ [tim](/wiki/Tim) và [phổi](/wiki/Ph%E1%BB%95i). Xương tay và xương chân có các phần tương ứng với nhau nhưng phân hóa khác nhau phù hợp với chức năng đứng thẳng và lao động.
#### Các loại xương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=4)]
Căn cứ vào hình dạng cấu tạo, người ta phân biệt 3 loại xương là:
*Xương dài:*hình ống, giữa chứa [tủy đỏ](/wiki/T%E1%BB%A7y_%C4%91%E1%BB%8F_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))ở trẻ em và chứa [mỡ](/wiki/M%E1%BB%A1)vàng ở người trưởng thành như [xương ống tay](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_%E1%BB%91ng_tay&action=edit&redlink=1), [xương đùi](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C3%B9i&action=edit&redlink=1), [xương cẳng chân](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_c%E1%BA%B3ng_ch%C3%A2n&action=edit&redlink=1),... Loại xương này có nhiều nhất. *Xương ngắn:*kích thước ngắn, chẳng hạng như [xương đốt sống](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%E1%BB%91t_s%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1), [xương cổ chân](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_c%E1%BB%95_ch%C3%A2n&action=edit&redlink=1), cổ tay,... *Xương dẹt:*hình bản dẹt, mỏng như [xương bả vai](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng_vai), [xương cánh chậu](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_c%C3%A1nh_ch%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1), các [xương sọ](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_s%E1%BB%8D&action=edit&redlink=1). Loại xương này ít nhất.
#### Các khớp xương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=5)]
Nơi tiếp giáp giữa các
[đầu xương](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A7u_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) gọi là [khớp xương](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Bp_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1). Có ba loại khớp là: [khớp động](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Bp_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) như các khớp ở tay, [chân](/wiki/Ch%C3%A2n); [khớp bán động](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Bp_b%C3%A1n_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) như khớp các [đốt sống](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%91t_s%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1) và [khớp bất động](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Bp_b%E1%BA%A5t_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit&redlink=1) như khớp ở [hộp sọ](/wiki/S%E1%BB%8D). *Khớp động*là loại khớp cử động dễ dàng và phổ biến nhất trong [cơ thể người](/wiki/C%C6%A1_th%E1%BB%83_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)như khớp [xương đùi](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C3%B9i&action=edit&redlink=1)và [xương chày](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_ch%C3%A0y&action=edit&redlink=1), khớp [xương cánh chậu](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_c%C3%A1nh_ch%E1%BA%ADu&action=edit&redlink=1)và [xương đùi](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C3%B9i&action=edit&redlink=1). Mặt khớp ở mỗi xương có một lớp [sụn](/wiki/S%E1%BB%A5n)trơn, bóng và đàn hồi, có tác dụng làm giảm sự [cọ xát](/w/index.php?title=C%E1%BB%8D_x%C3%A1t&action=edit&redlink=1)giữa hai đầu xương. Giữa khớp có một bao đệm chứa đầy chất dịch nhầy do thành bao tiết ra gọi là [bao hoạt dịch](/w/index.php?title=Bao_ho%E1%BA%A1t_d%E1%BB%8Bch&action=edit&redlink=1). Bên ngoài khớp động là những [dây chằng](/w/index.php?title=D%C3%A2y_ch%E1%BA%B1ng&action=edit&redlink=1)dai và đàn hồi, đi từ đầu xương này qua đầu xương kia làm thành bao kín để bọc hai đầu xương lại. Nhờ cấu tạo đó mà loại khớp này cử động dễ dàng. Khớp động phức tạp nhất trong cơ thể người là [khớp gối](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Bp_g%E1%BB%91i&action=edit&redlink=1). *Khớp bán động*là loại khớp mà giữa hai đầu [xương](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng)khớp với nhau thường có một [đĩa sụn](/w/index.php?title=%C4%90%C4%A9a_s%E1%BB%A5n&action=edit&redlink=1)làm hạn chế cử động của khớp. Khớp bán động điển hình là [khớp đốt sống](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Bp_%C4%91%E1%BB%91t_s%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1), ngoài ra còn có [khớp háng](/w/index.php?title=Kh%E1%BB%9Bp_h%C3%A1ng&action=edit&redlink=1). Ở trẻ em, có xương mông và xương ấy...các đĩa sụn rất đàn hồi nên dễ uốn [lưng](/wiki/L%C6%B0ng)mềm mại hay xoạc chân ra dễ dàng. Trái lại ở [người trưởng thành](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%E1%BB%9Bn)và nhất là [người già](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_cao_tu%E1%BB%95i), các đĩa sụn dẹp lại làm cột sống khó cử động hơn, xoạc chân ra khó khăn. *Khớp bất động:*Trong cơ thể có một số xương được khớp cố định với nhau, như xương [hộp sọ](/wiki/S%E1%BB%8D)và một số [xương mặt](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%B7t&action=edit&redlink=1). Các xương này khớp với nhau nhờ các [răng cưa](/w/index.php?title=R%C4%83ng_c%C6%B0a&action=edit&redlink=1)nhỏ hoặc do những mép xương lợp lên nhau kiểu [vảy](/w/index.php?title=V%E1%BA%A3y&action=edit&redlink=1) [cá](/wiki/C%C3%A1)nên khi [cơ](/wiki/C%C6%A1)co không làm khớp cử động.
### Cấu tạo và tính chất của xương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=6)]
#### Cấu tạo và sự phát triển của xương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=7)] *Cấu tạo và chức năng của xương dài:*Hai [đầu xương](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A7u_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1)là [mô](/wiki/M%C3%B4) [xương xốp](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_x%E1%BB%91p&action=edit&redlink=1)có các nan xương xếp theo kiểu [vòng cung](/w/index.php?title=V%C3%B2ng_cung&action=edit&redlink=1), phân tán lực tác động và tạo ô chứa [tủy đỏ xương](/w/index.php?title=T%E1%BB%A7y_%C4%91%E1%BB%8F_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1). Bọc hai đầu xương là lớp [sụn](/wiki/S%E1%BB%A5n)để giảm ma sát trong đầu xương. Đoạn giữa là [thân xương](/w/index.php?title=Th%C3%A2n_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1). Thân xương hình ống, cấu tạo từ ngoài vào trong có: [màng xương](/w/index.php?title=M%C3%A0ng_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1)mỏng, [mô xương cứng](/w/index.php?title=M%C3%B4_x%C6%B0%C6%A1ng_c%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1)và [khoang xương](/w/index.php?title=Khoang_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1). Màng xương giúp xương phát triển về bề ngang. Mô xương cứng chịu lực, đảm bảo tính vững chắc cho xương. [Khoang xương](/w/index.php?title=Khoang_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1)chứa [tủy](/w/index.php?title=T%E1%BB%A7y&action=edit&redlink=1)xương, ở trẻ em là tuỷ đỏ sinh [hồng cầu](/wiki/H%E1%BB%93ng_c%E1%BA%A7u); ở người trưởng thành [tủy đỏ](/wiki/T%E1%BB%A7y_%C4%91%E1%BB%8F_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng))được thay bằng [mô mỡ](/w/index.php?title=M%C3%B4_m%E1%BB%A1&action=edit&redlink=1)màu vàng nên gọi là [tủy vàng](/w/index.php?title=T%E1%BB%A7y_v%C3%A0ng&action=edit&redlink=1). *Cấu tạo xương ngắn và xương dẹt:* [xương ngắn](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_ng%E1%BA%AFn&action=edit&redlink=1)và [xương dẹt](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_d%E1%BA%B9t&action=edit&redlink=1)không có cấu tạo hình ống, bên ngoài là [mô](/wiki/M%C3%B4) [xương](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng)cứng, bên trong lớp [mô xương cứng](/w/index.php?title=M%C3%B4_x%C6%B0%C6%A1ng_c%E1%BB%A9ng&action=edit&redlink=1)là [mô](/wiki/M%C3%B4) [xương](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng)xốp gồm nhiều [nan](/wiki/Nan_(t%E1%BB%89nh))xương và hốc trống nhỏ (như mô xương xốp ở đầu [xương dài](/w/index.php?title=X%C6%B0%C6%A1ng_d%C3%A0i&action=edit&redlink=1)) chứa [tủy đỏ](/wiki/T%E1%BB%A7y_%C4%91%E1%BB%8F_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
Xương to ra về
[chiều ngang](/w/index.php?title=Chi%E1%BB%81u_ngang&action=edit&redlink=1) là nhờ các [tế bào](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o) [màng xương](/w/index.php?title=M%C3%A0ng_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) phân chia tạo ra những tế bào mới đẩy tế bào cũ vào trong rồi [hóa xương](/w/index.php?title=H%C3%B3a_x%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1). Xương dài ra là nhờ quá trình phân bào ở [sụn](/wiki/S%E1%BB%A5n) tăng trưởng. Ở tuổi [thiếu niên](/wiki/Thi%E1%BA%BFu_ni%C3%AAn) xương phát triển nhanh. Đến 18 - 20 tuổi ở [nữ](/wiki/Ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF) hoặc 20 - 25 tuổi đối với [nam](/wiki/Nam) xương phát triển chậm lại. Ở [người trưởng thành](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%E1%BB%9Bn), [sụn](/wiki/S%E1%BB%A5n) tăng trưởng không còn khả năng hóa [xương](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng), vì thế người không cao thêm. [Người già](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_cao_tu%E1%BB%95i) xương bị [phân hủy](/wiki/Ph%C3%A2n_h%E1%BB%A7y) nhanh hơn sự [tạo thành](/w/index.php?title=T%E1%BA%A1o_th%C3%A0nh&action=edit&redlink=1), tỉ lệ [cốt giao](/w/index.php?title=C%E1%BB%91t_giao&action=edit&redlink=1) giảm, vì vậy xương người già xốp giòn và dễ gãy và nếu gãy thì xương phục hồi rất chậm, không chắc chắn.
#### Thành phần hóa học và tính chất của xương[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=8)]
Xương có hai
[đặc tính](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_t%C3%ADnh&action=edit&redlink=1) cơ bản: *mềm dẻo* và *bền chắc*. Nhờ tính mềm dẻo nên xương có thể chống lại tất cả các [lực](/wiki/L%E1%BB%B1c) [cơ học](/wiki/C%C6%A1_h%E1%BB%8Dc) tác động vào cơ thể, nhờ tính bền chắc mà bộ xương có thể nâng đỡ cơ thể. Độ bền chắc của xương [người trưởng thành](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%E1%BB%9Bn) có thể gấp 30 lần so với loại [gạch](/wiki/G%E1%BA%A1ch_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)) tốt. Sở dĩ xương có được hai tính chất trên là nhờ vào thành phần [hóa học](/wiki/H%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc). Xương được cấu tạo từ 2 [chất](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) chính: một loại [chất hữu cơ](/wiki/H%E1%BB%A3p_ch%E1%BA%A5t_h%E1%BB%AFu_c%C6%A1) gọi là [cốt giao](/w/index.php?title=C%E1%BB%91t_giao&action=edit&redlink=1) và một số [chất vô cơ](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_v%C3%B4_c%C6%A1&action=edit&redlink=1) là các [muối](/wiki/Mu%E1%BB%91i) [can-xi](/w/index.php?title=Can-xi&action=edit&redlink=1). Chất khoáng làm cho xương bền chắc, cốt giao đảm bảo tính mềm dẻo. Tỉ lệ cốt giao thay đổi tùy theo tuổi. Trong xương [người trưởng thành](/wiki/Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_l%E1%BB%9Bn), cốt giao chiếm 1/3 còn các muối can-xi chiếm khoảng 2/3. Nếu ta đem tách riêng hai [chất](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_h%C3%B3a_h%E1%BB%8Dc) này thì xương không đạt đủ hai đặc tính trên. *Thí nghiệm: lấy hai xương đùi ếch: một xương ngâm trong dung dịch a-xit clo-hi-đric (HCl) 10% để hòa tan hết các muối can-xi, còn một xương đốt trên ngọn lửa đèn cồn để đốt cháy hết cốt giao. Sau 10 - 15 phút lấy đoạn xương ngâm trong HCl 10% ra ta dễ dàng uốn cong, thậm chí thắt nút lại được như một sợi dây đoạn xương này vì nó rất mềm. Đợi đến khi không còn khói bay lên ta tắt đền cồn rồi bóp nhẹ phần xương đã đốt thì thấy nó vỡ vụn ra. Tuy vậy khi lấy hai đoạn xương ra chúng vẫn giữ nguyên hình dạng.*
Ở trẻ em, cốt giao lại chiếm
[tỉ lệ](/w/index.php?title=T%E1%BB%89_l%E1%BB%87&action=edit&redlink=1) cao hơn so với [muối can-xi](/w/index.php?title=Mu%E1%BB%91i_can-xi&action=edit&redlink=1), vì vậy xương trẻ em mềm dẻo hơn xương người lớn.
## Hệ cơ[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=9)] [Cơ](/wiki/C%C6%A1) bám vào [xương](/wiki/X%C6%B0%C6%A1ng), dưới sự chỉ đạo của [hệ thần kinh](/wiki/H%E1%BB%87_th%E1%BA%A7n_kinh), cơ co làm cho xương cử động, vì vậy các cơ này gọi là [cơ xương](/wiki/C%C6%A1_x%C6%B0%C6%A1ng) (còn gọi là [cơ vân](/wiki/C%C6%A1_v%C3%A2n)). Cơ thể người có khoảng 600 cơ tạo thành [hệ cơ](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_c%C6%A1&action=edit&redlink=1), chưa kể đến các cơ vận động [nội tạng](/wiki/N%E1%BB%99i_t%E1%BA%A1ng) ( [cơ tạng](/wiki/C%C6%A1_tr%C6%A1n) hay [cơ trơn](/wiki/C%C6%A1_tr%C6%A1n)) và cơ vận động [tim](/wiki/Tim) ( [cơ tim](/wiki/C%C6%A1_tim)). Tùy vị trí trên cơ thể và tùy chức năng mà cơ có hình dạng khác nhau: [hình tấm](/w/index.php?title=H%C3%ACnh_t%E1%BA%A5m&action=edit&redlink=1), hình [lông](/wiki/L%C3%B4ng) [chim](/wiki/Chim), nhiều đầu hay nhiều thân,... điển hình nhất là [bắp cơ](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFp_c%C6%A1&action=edit&redlink=1) (vẫn quen gọi là con [chuột](/wiki/Chu%E1%BB%99t)) ở [cánh tay](/wiki/C%C3%A1nh_tay) có [hình thoi](/wiki/H%C3%ACnh_thoi) dài.
### Cấu tạo và tính chất của cơ[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=10)]
#### Cấu tạo của bắp cơ và tế bào cơ[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=11)] [Bắp cơ](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFp_c%C6%A1&action=edit&redlink=1) gồm nhiều [bó cơ](/w/index.php?title=B%C3%B3_c%C6%A1&action=edit&redlink=1), mỗi bó gồm nhiều [sợi cơ](/w/index.php?title=S%E1%BB%A3i_c%C6%A1&action=edit&redlink=1) ( [tế bào cơ](/w/index.php?title=T%E1%BA%BF_b%C3%A0o_c%C6%A1&action=edit&redlink=1)) nắm dọc theo chiều dài bắp cơ. Hai đầu bắp cơ thuôn lại, dài ra thành [gân](/w/index.php?title=G%C3%A2n&action=edit&redlink=1) bám vào các xương qua [khớp](/wiki/Kh%E1%BB%9Bp), phần giữa phình to gọi là [bụng](/wiki/B%E1%BB%A5ng) cơ. Bắp cơ càng khỏe, bũng cơ càng phình làm nổi lên [cơ bắp](/wiki/C%C6%A1_(sinh_h%E1%BB%8Dc)). Trong bắp cơ có nhiều [mạch máu](/wiki/M%E1%BA%A1ch_m%C3%A1u) và [dây thần kinh](/wiki/D%C3%A2y_th%E1%BA%A7n_kinh), chia thành nhiều nhánh nhỏ đi đến từng [sợi cơ](/w/index.php?title=S%E1%BB%A3i_c%C6%A1&action=edit&redlink=1). Nhờ thế mà cơ tiếp nhận được [chất dinh dưỡng](/wiki/Ch%E1%BA%A5t_dinh_d%C6%B0%E1%BB%A1ng) và các [kích thích](/w/index.php?title=K%C3%ADch_th%C3%ADch&action=edit&redlink=1). Mỗi sợi cơ là một [tế bào](/wiki/T%E1%BA%BF_b%C3%A0o) cơ dài 10 – 12 cm, có [màng sinh chất](/wiki/M%C3%A0ng_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o), [chất tế bào](/w/index.php?title=Ch%E1%BA%A5t_t%E1%BA%BF_b%C3%A0o&action=edit&redlink=1) và nhiều [nhân](/wiki/Nh%C3%A2n) [hình bầu dục](/w/index.php?title=H%C3%ACnh_b%E1%BA%A7u_d%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1). Trong chất tế bào có nhiều [tơ cơ](/wiki/T%C6%A1_c%C6%A1) nhỏ nằm song song. Mỗi tơ cơ gồm những đoạn màu sáng và màu sẫm nằm xen kẽ nhau tạo thành [vân](/wiki/V%C3%A2n) ngang, đó là các [đĩa sáng](/w/index.php?title=%C4%90%C4%A9a_s%C3%A1ng&action=edit&redlink=1) và [đĩa tối](/w/index.php?title=%C4%90%C4%A9a_t%E1%BB%91i&action=edit&redlink=1). Tơ cơ có hai loại là [tơ cơ dày](/w/index.php?title=T%C6%A1_c%C6%A1_d%C3%A0y&action=edit&redlink=1) và [tơ cơ mảnh](/w/index.php?title=T%C6%A1_c%C6%A1_m%E1%BA%A3nh&action=edit&redlink=1) xếp xen kẽ nhau. Tơ cơ mảnh thì trơn, tơ cơ dày có [mấu sinh chất](/w/index.php?title=M%E1%BA%A5u_sinh_ch%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1). Giới hạn giữa tơ cơ dày và tơ cơ mảnh giữa hai [tấm Z](/w/index.php?title=T%E1%BA%A5m_Z&action=edit&redlink=1) là đơn vị cấu trúc của tế bào cơ (còn gọi là [tiết cơ](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFt_c%C6%A1&action=edit&redlink=1)).
#### Sự co cơ[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=12)]
Co cơ là hiện tượng các cơ trong cơ thể co hoặc giãn dưới các tác động khác nhau của các dạng năng lượng sinh hóa, cơ học,... trong cơ thể con người hoặc động vật. Quá trình co cơ này liên quan mật thiết tới việc tìm hiểu nguyên lý vận động của hệ thống cơ của các đối tượng động vật hoặc con người. Nghiên cứu về hiện tượng co cơ có thể giải thích được một lượng lớn các yếu tố liên quan tới năng lượng vận động, các chuyển hóa hoá học nhằm giải thích các hiện tượng sinh lý học trong cơ thể con người. Nghiên cứu về co cơ có liên quan mật thiết tới sinh lý cơ trong cơ thể.
Hiện nay, rất nhiều các nhà khoa học trên thế giới tìm ra các phương pháp khác nhau để tìm hiểu các cơ cấu phân tử của quá trình co cơ bởi đây là nền tảng cơ sở để giải thích các hiện tượng khác. Các nghiên cứu này có thể được thực hiện bằng một số cách sau:
- Nghiên cứu trực tiếp trên cơ thể toàn vẹn (in vivo).
- Nghiên cứu một cơ quan bằng cách tách rời cơ quan hoặc bộ phận ra khỏi mối liên hệ thần kinh với cơ thể toàn vẹn nhưng vẫn giữ nguyên sự nuôi dưỡng thông qua các mạch máu (in situ).
- Có thể nghiên cứu bằng cách tách rời một cơ quan, cơ thể hoặc tế bào ra khỏi cơ thể và nuôi dưỡng trong điều kiện dinh dưỡng và nhiệt độ giống như trong môi trường cơ thể động vật hoặc cơ thể người (in vitro).
Với 3 phương pháp thực nghiệm trên kết hợp với việc sử dụng các dụng cụ đo lường điện tử và quan sát khác nhau và việc thay đổi các tác nhân tác động về cơ học, lý học, hóa học, các điều kiện về môi trường,... các nhà nghiên cứu có thể quan sát được các hoạt động chức năng, những thay đổi chức năng của các cấu trúc cơ trong cơ thể nhằm từ đó tìm hiểu được các cơ chế hoạt động, các ưu điểm, nhược điểm của các tác động và đưa ra các kiến giải hợp lý cho các quá trình thay đổi đó.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng&action=edit§ion=13)] *Sinh học 8*, Nhà xuất bản Giáo dục, Nguyễn Quang Vinh - Tổng Chủ biên kiêm Chủ biên *Sổ tay kiến thức Sinh học THCS*, Nhà xuất bản Giáo dục, Nguyễn Quang Vinh - Chủ biên *Sinh học Cơ bản và Nâng cao 8*, Nhà xuất bản Giáo dục, Lê Đình Trung — Trịnh Đức Anh
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
|
|
· · Hệ bài tiết 2): · Cấu trúc đi kèm: · ·

X-Cache: cp1068 hit (2), cp1055 frontend miss (0)


text:
Metropolitan Museum of Art
Tọa độ: 40°46′46″B 73°57′47″T / 40,779447°B 73,96311°T
Metropolitan Museum of Art (viết tắt là the Met) là một trong những viện bảo tàng mỹ thuật lớn nhất của Hoa Kỳ, đặt tại trung tâm Thành phố New York. Viện bảo tàng này được thành lập năm 1870 và mở cửa đón khách năm 1872. Trong viện bảo tàng có các bộ sưu tập rất quý hiếm về nghệ thuật Ai Cập cổ đại và phương Đông cổ, nghệ thuật châu Âu gồm các kiệt tác của Titian, Georges de La Tour, Rembrandt, Monet, Van Gogh... và những báu vật khác thuộc Hy Lạp cổ đại, La Mã, nghệ thuật Hồi giáo Trung cổ, đặc biệt là hội họa châu Âu thế kỷ 20.
Trong số các kiệt tác mỹ thuật thế giới được trưng bày tại viện bảo tàng phải kể đến Đức mẹ với Chúa hài đồng và cây đàn của Raphael, Thần Vệ nữ và cây đàn của Titian, Phong cảnh Toledo của El Greco...
Hằng năm the Met thu hút hơn 4 triệu người đến tham quan.
Một số bức họa kinh điển trưng bày tại bảo tàng[sửa | sửa mã nguồn]
-
-
-
Tác phẩm của Johannes Vermeer

markdown:
# Metropolitan Museum of Art
[Tọa độ](/wiki/H%E1%BB%87_t%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BB%99_%C4%91%E1%BB%8Ba_l%C3%BD): [40°46′46″B 73°57′47″T / 40,779447°B 73,96311°T](//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Metropolitan_Museum_of_Art¶ms=40.779447_N_-73.96311_E_type:landmark)
|Metropolitan Museum of Art|
|
|![]()
Lịch sử văn minh
[[1]](#cite_note-1) [www.metmuseum.org](http://www.metmuseum.org/) **Metropolitan Museum of Art** (viết tắt là **the Met**) là một trong những [viện bảo tàng](/wiki/Vi%E1%BB%87n_b%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng) mỹ thuật lớn nhất của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), đặt tại trung tâm [Thành phố New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York). Viện bảo tàng này được thành lập năm [1870](/wiki/1870) và mở cửa đón khách năm [1872](/wiki/1872). Trong viện bảo tàng có các bộ sưu tập rất quý hiếm về [nghệ thuật](/wiki/Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt) [Ai Cập cổ đại](/wiki/Ai_C%E1%BA%ADp_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i) và [phương Đông](/wiki/Ph%C6%B0%C6%A1ng_%C4%90%C3%B4ng) cổ, nghệ thuật [châu Âu](/wiki/Ch%C3%A2u_%C3%82u) gồm các kiệt tác của [Titian](/wiki/Tiziano_Vecelli), [Georges de La Tour](/w/index.php?title=Georges_de_La_Tour&action=edit&redlink=1), [Rembrandt](/wiki/Rembrandt), [Monet](/wiki/Claude_Monet), [Van Gogh](/wiki/Vincent_van_Gogh)... và những báu vật khác thuộc [Hy Lạp cổ đại](/wiki/Hy_L%E1%BA%A1p_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i), [La Mã](/wiki/La_M%C3%A3_c%E1%BB%95_%C4%91%E1%BA%A1i), nghệ thuật [Hồi giáo](/wiki/H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o) [Trung cổ](/wiki/Trung_C%E1%BB%95), đặc biệt là [hội họa](/wiki/H%E1%BB%99i_h%E1%BB%8Da) châu Âu [thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20).
Trong số các kiệt tác mỹ thuật
[thế giới](/wiki/Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) được trưng bày tại viện bảo tàng phải kể đến * của Đức mẹ với Chúa hài đồng và cây đàn* [Raphael](/wiki/Raffaello), *của Titian,* [Thần Vệ nữ và cây đàn](/w/index.php?title=Th%E1%BA%A7n_V%E1%BB%87_n%E1%BB%AF_v%C3%A0_c%C3%A2y_%C4%91%C3%A0n&action=edit&redlink=1) *của* [Phong cảnh Toledo](/w/index.php?title=Phong_c%E1%BA%A3nh_Toledo&action=edit&redlink=1) [El Greco](/wiki/El_Greco)...
Hằng năm the Met thu hút hơn 4
[triệu](/wiki/Tri%E1%BB%87u) người đến tham quan.
## Một số bức họa kinh điển trưng bày tại bảo tàng[
[sửa](/w/index.php?title=Metropolitan_Museum_of_Art&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Metropolitan_Museum_of_Art&action=edit§ion=1)]
-
-
-
Tác phẩm của
[Johannes Vermeer](/wiki/Johannes_Vermeer)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Metropolitan_Museum_of_Art&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Metropolitan_Museum_of_Art&action=edit§ion=2)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Metropolitan_Museum_of_Art&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Metropolitan_Museum_of_Art&action=edit§ion=3)]
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1055 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


text:
Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Michigan là một tiểu bang thuộc vùng Bắc-Đông Bắc của Hoa Kỳ, giáp Canada. Bang này được đặt tên theo hồ Michigan, vốn có xuất xứ từ tiếng Ojibwe là mishigami có nghĩa là "hồ nước lớn". Michigan là bang đông dân thứ 8 trong 50 bang của Mĩ. Thủ phủ của nó là Lansing, thành phố lớn nhất là Detroit. Michigan chính thức được sáp nhập vào liên bang vào ngày 26 tháng 1, 1837, trở thành bang thứ 26 của nước Mĩ.

markdown:
# Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|State of Michigan|
|
|
![]()
|
|[Huy hiệu](/w/index.php?title=Huy_hi%E1%BB%87u_Michigan&action=edit&redlink=1) *Biệt danh:*The Wolverine State
The Great Lakes State
[tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh)trên thực tế) [Lansing](/wiki/Lansing,_Michigan) [Detroit](/wiki/Detroit) [km²](/wiki/Kil%C3%B4m%C3%A9t_vu%C3%B4ng)( [hạng 11](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch)) [2000](/wiki/2000)) [hạng 8](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3_theo_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [hạng 15](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [Mount Arvon](/w/index.php?title=Mount_Arvon&action=edit&redlink=1)m [26 tháng 1](/wiki/26_th%C3%A1ng_1)năm [1837](/wiki/1837)( [thứ 26](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3_theo_ng%C3%A0y_tr%E1%BB%9F_th%C3%A0nh_ti%E1%BB%83u_bang)) [Thống đốc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%91ng_%C4%91%E1%BB%91c_Michigan&action=edit&redlink=1) [Jennifer Granholm](/w/index.php?title=Jennifer_Granholm&action=edit&redlink=1)( [Dân chủ](/wiki/%C4%90%E1%BA%A3ng_D%C3%A2n_ch%E1%BB%A7_(Hoa_K%E1%BB%B3))) [Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ](/wiki/Th%C6%B0%E1%BB%A3ng_Ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n_Hoa_K%E1%BB%B3) [Carl Levin](/w/index.php?title=Carl_Levin&action=edit&redlink=1)(DC) [Debbie Stabenow](/w/index.php?title=Debbie_Stabenow&action=edit&redlink=1)(DC) [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)-5) [MI](/w/index.php?title=Ch%E1%BB%AF_vi%E1%BA%BFt_t%E1%BA%AFt_b%C6%B0u_%C4%91i%E1%BB%87n_Hoa_K%E1%BB%B3&action=edit&redlink=1) [US-MI](/wiki/ISO_3166-2) [www.michigan.gov](http://www.michigan.gov/) **Michigan** là một tiểu bang thuộc vùng [Bắc-Đông Bắc](/w/index.php?title=B%E1%BA%AFc-%C4%90%C3%B4ng_B%E1%BA%AFc&action=edit&redlink=1) của [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3), giáp Canada. Bang này được đặt tên theo [hồ Michigan](/wiki/H%E1%BB%93_Michigan), vốn có xuất xứ từ tiếng Ojibwe là *mishigami* có nghĩa là "hồ nước lớn". Michigan là bang đông dân thứ 8 trong 50 bang của Mĩ. Thủ phủ của nó là [Lansing](/w/index.php?title=Lansing&action=edit&redlink=1), thành phố lớn nhất là [Detroit](/wiki/Detroit). Michigan chính thức được sáp nhập vào liên bang vào ngày 26 tháng 1, 1837, trở thành bang thứ 26 của nước Mĩ.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Michigan&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Michigan&action=edit§ion=1)]
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Michigan&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Michigan&action=edit§ion=2)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Michigan&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Michigan&action=edit§ion=3)]
|
|
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1066 hit (1), cp1055 frontend miss (0)


text:
Myrmecocichla tholloni
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Myrmecocichla tholloni là một loài chim trong họ Muscicapidae.[1]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012). “The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

markdown:
*Myrmecocichla tholloni*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Myrmecocichla tholloni
|
|[Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Animalia](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt) [Ngành](/wiki/Ng%C3%A0nh_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *phylum*) [Chordata](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_d%C3%A2y_s%E1%BB%91ng) [Lớp](/wiki/L%E1%BB%9Bp_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *class*) [Aves](/wiki/Chim) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Passeriformes](/wiki/B%E1%BB%99_S%E1%BA%BB) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Muscicapidae](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%E1%BB%9Bp_ru%E1%BB%93i) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Myrmecocichla](/wiki/Myrmecocichla) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **M. tholloni** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Myrmecocichla tholloni* * là một loài Myrmecocichla tholloni* [chim](/wiki/Chim)trong họ [Muscicapidae](/wiki/H%E1%BB%8D_%C4%90%E1%BB%9Bp_ru%E1%BB%93i). [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Myrmecocichla_tholloni&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Myrmecocichla_tholloni&action=edit§ion=1)] **Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson (2012).** [^](#cite_ref-1) [“The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7.”](http://www.birds.cornell.edu/clementschecklist/downloadable-clements-checklist). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

X-Cache: cp1065 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Thể loại:Khởi đầu năm 1954
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Thể loại con
Thể loại này gồm 4 thể loại con sau, trên tổng số 4 thể loại con.
C
- ► Công ty thành lập năm 1954 (6 tr.)
N
- ► Nhà ga mở cửa vào 1954 (1 tr.)
T
- ► Thành lập 1954 (1 t.l., 8 tr.)
- ► Tình khúc 1954-1975 (4 t.l., 17 tr., 3 t.t.)
Các trang trong thể loại “Khởi đầu năm 1954”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.

markdown:
# Thể loại:Khởi đầu năm 1954
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Thể loại con
Thể loại này gồm 4 thể loại con sau, trên tổng số 4 thể loại con.
### C
- ►
[Công ty thành lập năm 1954](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:C%C3%B4ng_ty_th%C3%A0nh_l%E1%BA%ADp_n%C4%83m_1954) (6 tr.)
### N
- ►
[Nhà ga mở cửa vào 1954](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Nh%C3%A0_ga_m%E1%BB%9F_c%E1%BB%ADa_v%C3%A0o_1954) (1 tr.)
### T
- ►
[Thành lập 1954](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Th%C3%A0nh_l%E1%BA%ADp_1954) (1 t.l., 8 tr.)
- ►
[Tình khúc 1954-1975](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:T%C3%ACnh_kh%C3%BAc_1954-1975) (4 t.l., 17 tr., 3 t.t.)
## Các trang trong thể loại “Khởi đầu năm 1954”
2 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 2 trang.


text:
Thể loại này liệt kê những người qua đời năm 1297. Xem thêm những người sinh năm 1297.
Thể loại này gồm trang sau.

markdown:
# Thể loại:Mất 1297
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|[1290](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1290)– [1291](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1291)– [1292](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1292)– [1293](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1293)– [1294](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1294) [1295](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1295)– [1296](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1296)– **1297**– [1298](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1298)– [1299](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1299)
Thể loại này liệt kê những
**người qua đời năm 1297**. Xem thêm [những người sinh năm 1297](/wiki/Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:Sinh_1297). **Về đầu trang** [A](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=A) [B](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=B) [C](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=C) [D](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=D) [E](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=E) [F](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=F) [G](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=G) [H](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=H) [I](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=I) [J](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=J) [K](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=K) [L](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=L) [M](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=M) [N](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=N) [O](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=O) [P](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=P) [Q](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=Q) [R](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=R) [S](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=S) [T](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=T) [U](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=U) [V](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=V) [W](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=W) [X](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=X) [Y](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=Y) [Z](//vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Th%E1%BB%83_lo%E1%BA%A1i:M%E1%BA%A5t_1297&from=Z)
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|
## Các trang trong thể loại “Mất 1297”
Thể loại này gồm trang sau.

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
Villa de Alvarez
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Villa de Alvarez là một đô thị thuộc bang Colima, Mexico. Năm 2005, dân số của đô thị này là 100121 người.[1]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ “Municipalities of Mexico”. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2012.

markdown:
# Villa de Alvarez
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Villa de Alvarez|
|—
|![ Villa d Alvarez.JPG](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Villa_d_Alvarez.JPG/250px-Villa_d_Alvarez.JPG)
|
|![]()
**Hiệu huy** ![ Vị trí của đô thị trong bang Colima](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Villa_de_Alvarez_in_Colima.PNG/250px-Villa_de_Alvarez_in_Colima.PNG)
Vị trí của đô thị trong bang Colima
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Flag_of_Mexico.svg/22px-Flag_of_Mexico.svg.png)
[Mexico](/wiki/M%C3%A9xico) [Bang](/wiki/Ph%C3%A2n_c%E1%BA%A5p_h%C3%A0nh_ch%C3%ADnh_Mexico) [Colima](/wiki/Colima) [Villa de Alvarez](/w/index.php?title=Villa_de_Alvarez,_Colima&action=edit&redlink=1) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-6](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) [CDT](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/Gi%E1%BB%9D_Ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)) **Villa de Alvarez** là một [đô thị](/w/index.php?title=%C4%90%C3%B4_th%E1%BB%8B_c%E1%BB%A7a_Mexico&action=edit&redlink=1) thuộc bang [Colima](/wiki/Colima), [Mexico](/wiki/M%C3%A9xico). Năm 2005, dân số của đô thị này là 100121 người. [[1]](#cite_note-1)
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Villa_de_Alvarez&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Villa_de_Alvarez&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“Municipalities of Mexico”](http://www.statoids.com/ymx.html). Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2012.

X-Cache: cp1067 miss (0), cp1055 frontend miss (0)


text:
achiasmatic
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Tính từ
[
sửa
]
achiasmatic
Không
vắt
tréo
.
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
https://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=achiasmatic&oldid=1406104
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản in được
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Tải tập tin lên
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 13:08 ngày 9 tháng 1 năm 2012.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1052 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
antagonism
Từ điển mở Wiktionary
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
antagonism /æn.ˈtæ.ɡə.ˌnɪ.zəm/
- Sự phản đối; sự phản kháng.
- to come into antagonism with someone — phản đối ai
- Sự đối lập, sự tương phản, sự đối kháng.
- antagonism between two theories — sự đối lập nhau giữa hai thuyết
- Nguyên tắc đối lập.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# antagonism
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **antagonism** [/æn.ˈtæ.ɡə.ˌnɪ.zəm/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [phản đối](/wiki/ph%E1%BA%A3n_%C4%91%E1%BB%91i); [sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [phản kháng](/wiki/ph%E1%BA%A3n_kh%C3%A1ng). *to come into*— phản đối ai **antagonism**with someone
-
[Sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [đối lập](/wiki/%C4%91%E1%BB%91i_l%E1%BA%ADp), [sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [tương phản](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_ph%E1%BA%A3n), [sự](/wiki/s%E1%BB%B1) [đối kháng](/w/index.php?title=%C4%91%E1%BB%91i_kh%C3%A1ng&action=edit&redlink=1). *— sự đối lập nhau giữa hai thuyết* **antagonism**between two theories
-
[Nguyên tắc](/wiki/nguy%C3%AAn_t%E1%BA%AFc) [đối lập](/wiki/%C4%91%E1%BB%91i_l%E1%BA%ADp).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

X-Cache: cp1068 miss (0), cp1054 frontend miss (0)


text:
even
Từ điển mở Wiktionary
Mục lục
Tiếng Anh[sửa]
Cách phát âm[sửa]
Danh từ[sửa]
even (thơ ca) /ˈi.vən/
Tính từ[sửa]
even /ˈi.vən/
- Bằng phẳng.
- Ngang bằng, ngang.
- (Pháp lý) ; (thương nghiệp) cùng.
- of even date — cùng ngày
- Điềm đạm, bình thản.
- an even temper — tính khí điềm đạm
- Chẵn (số).
- Đều, đều đều, đều đặn.
- an even tempo — nhịp độ đều đều
- an even pace — bước đi đều đều
- Đúng.
- an even mile — một dặm đúng
- Công bằng.
- an even exchange — sự đổi chác công bằng
Thành ngữ[sửa]
- to be (get) even with someone: Trả thù ai, trả đũa ai.
- to break even: (Từ lóng) Hoà vốn, không được thua.
Phó từ[sửa]
even /ˈi.vən/
- Ngay cả, ngay, thậm chí.
- to doubt even the truth — nghi ngờ ngay cả sự thật
- Lại còn, còn.
- this is even better — cái này lại còn tốt hơn
- (Từ cổ,nghĩa cổ) Không hơn không kém, đúng.
Thành ngữ[sửa]
- even if; even though: Ngay cho là, dù là.
- even now; even then: Mặc dù thế.
- even so:
- ngay có đúng như thế, dù có đúng như thế thì.
- there deen to be shortcoming in the book, even so it's a good one — sách có thể có nhược điểm, nhưng dù có đúng như thế thì cũng vẫn là quyển sách tốt
- ngay có đúng như thế, dù có đúng như thế thì.
Ngoại động từ[sửa]
even ngoại động từ /ˈi.vən/
- San bằng, làm phẳng.
- Làm cho ngang, làm bằng.
- to even up — làm thăng bằng
- Bằng (ai), sánh được với (ai), ngang với (ai).
Thành ngữ[sửa]
- to even up on somebody:
- (Từ mỹ,nghĩa mỹ) Thanh toán với ai ((nghĩa bóng)).
- Trả miếng ai, trả đũa ai.
Chia động từ[sửa]
even
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói will; chỉ nói shall để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói shall và chỉ nói will để nhấn mạnh.
Tham khảo[sửa]
- Hồ Ngọc Đức, Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí (chi tiết)

markdown:
# even
Từ điển mở Wiktionary
## Mục lục
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
|Hoa Kỳ||
|
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **even** (thơ ca) [/ˈi.vən/](/wiki/Wiktionary:IPA)
### Tính từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adj-&action=edit§ion=T-1)] **even** [/ˈi.vən/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Bằng phẳng](/wiki/b%E1%BA%B1ng_ph%E1%BA%B3ng). [Ngang](/wiki/ngang)bằng, [ngang](/wiki/ngang).
- (
*Pháp lý*) ; (thương nghiệp) cùng. *of*— cùng ngày **even**date
-
- Điềm đạm,
[bình thản](/wiki/b%C3%ACnh_th%E1%BA%A3n). *an*— tính khí điềm đạm **even**temper
-
[Chẵn](/wiki/ch%E1%BA%B5n)(số).
- Đều, đều đều, đều đặn.
*an*— nhịp độ đều đều **even**tempo *an*— bước đi đều đều **even**pace
-
- Đúng.
*an*— một dặm đúng **even**mile
-
[Công bằng](/wiki/c%C3%B4ng_b%E1%BA%B1ng). *an*— sự đổi chác công bằng **even**exchange
-
#### Thành ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-expr-&action=edit§ion=T-1)] **to be (get) even with someone**: [Trả thù](/wiki/tr%E1%BA%A3_th%C3%B9)ai, [trả](/wiki/tr%E1%BA%A3)đũa ai. **to break even**: ( *Từ lóng*) [Hoà](/wiki/ho%C3%A0) [vốn](/wiki/v%E1%BB%91n), không được [thua](/wiki/thua).
### Phó từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-adv-&action=edit§ion=T-1)] **even** [/ˈi.vən/](/wiki/Wiktionary:IPA) [Ngay cả](/wiki/ngay_c%E1%BA%A3), [ngay](/wiki/ngay), [thậm chí](/wiki/th%E1%BA%ADm_ch%C3%AD). *to doubt*— nghi ngờ ngay cả sự thật **even**the truth
-
- Lại
[còn](/wiki/c%C3%B2n), [còn](/wiki/c%C3%B2n). *this is*— cái này lại còn tốt hơn **even**better
-
- (
*Từ cổ,nghĩa cổ*) Không [hơn](/wiki/h%C6%A1n)không [kém](/wiki/k%C3%A9m), đúng.
#### Thành ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-expr-&action=edit§ion=T-1)] **even if; even though**: [Ngay](/wiki/ngay) [cho là](/wiki/cho_l%C3%A0), [dù](/wiki/d%C3%B9)là. **even now; even then**: [Mặc dù](/wiki/m%E1%BA%B7c_d%C3%B9) [thế](/wiki/th%E1%BA%BF). **even so**:
- ngay có đúng như thế, dù có đúng như thế thì.
*there deen to be shortcoming in the book,*— sách có thể có nhược điểm, nhưng dù có đúng như thế thì cũng vẫn là quyển sách tốt **even**so it's a good one
-
- ngay có đúng như thế, dù có đúng như thế thì.
### Ngoại động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-tr-verb-&action=edit§ion=T-1)] **even** *ngoại động từ* [/ˈi.vən/](/wiki/Wiktionary:IPA) [San bằng](/wiki/san_b%E1%BA%B1ng), làm [phẳng](/wiki/ph%E1%BA%B3ng).
- Làm cho
[ngang](/wiki/ngang), [làm bằng](/wiki/l%C3%A0m_b%E1%BA%B1ng). *to*— làm thăng bằng **even**up
-
- Bằng (ai),
[sánh](/wiki/s%C3%A1nh)được với (ai), [ngang](/wiki/ngang)với (ai).
#### Thành ngữ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-expr-&action=edit§ion=T-1)] **to even up on somebody**:
- (
*Từ mỹ,nghĩa mỹ*) [Thanh toán](/wiki/thanh_to%C3%A1n)với ai ((nghĩa bóng)). [Trả miếng](/wiki/tr%E1%BA%A3_mi%E1%BA%BFng)ai, [trả](/wiki/tr%E1%BA%A3)đũa ai.
- (
#### Chia động từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-forms-&action=edit§ion=T-1)]
even
|Dạng không chỉ ngôi|
|Động từ
|**even** [Phân từ](/wiki/ph%C3%A2n_t%E1%BB%AB) [hiện tại](/wiki/hi%E1%BB%87n_t%E1%BA%A1i) [evening](/wiki/evening) [quá khứ](/wiki/qu%C3%A1_kh%E1%BB%A9) [evened](/wiki/evened) [Lối trình bày](/wiki/l%E1%BB%91i_tr%C3%ACnh_b%C3%A0y) **even** **even**hoặc [evenest](/w/index.php?title=evenest&action=edit&redlink=1)¹ [evens](/wiki/evens)hoặc [eveneth](/w/index.php?title=eveneth&action=edit&redlink=1)¹ **even** **even** **even** [evened](/wiki/evened) [evened](/wiki/evened)hoặc [evenedst](/w/index.php?title=evenedst&action=edit&redlink=1)¹ [evened](/wiki/evened) [evened](/wiki/evened) [evened](/wiki/evened) [evened](/wiki/evened) [Tương lai](/wiki/t%C6%B0%C6%A1ng_lai) [will](/wiki/will)/ [shall](/wiki/shall)² **even** **even**hoặc [wilt](/wiki/wilt)/ [shalt](/wiki/shalt)¹ **even** **even** **even** **even** **even** [Lối cầu khẩn](/wiki/l%E1%BB%91i_c%E1%BA%A7u_kh%E1%BA%A9n) **even** **even**hoặc [evenest](/w/index.php?title=evenest&action=edit&redlink=1)¹ **even** **even** **even** **even** [evened](/wiki/evened) [evened](/wiki/evened) [evened](/wiki/evened) [evened](/wiki/evened) [evened](/wiki/evened) [evened](/wiki/evened) [were](/wiki/were)to **even**hoặc [should](/wiki/should) **even** **even**hoặc should **even** **even**hoặc should **even** **even**hoặc should **even** **even**hoặc should **even** **even**hoặc should **even** [Lối mệnh lệnh](/wiki/l%E1%BB%91i_m%E1%BB%87nh_l%E1%BB%87nh) **even** **even** **even**
- Cách chia động từ cổ.
- Thường nói
*will*; chỉ nói *shall*để nhấn mạnh. Ngày xưa, ở ngôi thứ nhất, thường nói *shall*và chỉ nói *will*để nhấn mạnh.
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))