text:
Tìm Theo
Tiêu đề
Trích Dẫn
Nội Dung
Tác Giả
03 - Tâm Sanh Diệt (Thức A Lại Da)
BÀI
THỨ BA
PHẦN
GIẢI THÍCH
II.
Tam Sanh-diệt (Thức A-lại-da)
CHÁNH VĂN
Do Như-lai-tạng (chơn) mà có “Tâm sanh-diệt”; nghĩa là Chơn (không sanh-diệt), Vọng
(sanh-diệt) hòa-hiệp, không phải “một”, không phải “khác” gọi là thức A-lại-da (tâm
sanh-diệt). Thức này tóm thâu tất cả các pháp và xuất sanh tất cả các pháp.
Thức này có hai nghĩa “Giác” và “Bất giác” (mê).
LƯỢC GIẢI
Ðoạn trước nói chỉ có một tâm mà chia ra làm hai phương-diện: Tâm Chơn-như và tâm
Sanh-diệt.
Ðoạn này nói do Như-lai-tạng mà có “Tâm Sanh-diệt” tức là thức A-lại-da. Vì
thức A-lại-da là do chơn vọng hòa-hiệp, không phải một không phải khác, nên có hai
nghĩa “Giác” và “Bất giác”. Thức này do công-năng giữ-gìn tất cả các pháp
và sanh ra các pháp.
Trên đây nói thức A-lại-da có hai nghĩa, không nên hiểu lầm thức A-lại-da có hai
thứ “Giác” và “Bất giác” khác nhau; mà nên hiểu rằng: thức này có hai trạng-thái,
tùy nhiễm-duyên thì trạng-thái “Bất giác” hiện, tùy tịnh-duyên thì trạng-thái “Giác”
hiện. Cũng như sáng với tối, chỉ là hiện-tượng của thái-hư mà thôi.
Chúng ta cũng nên phân-biệt ba danh-từ: Chơn-như, Như-lai-tạng và thức A-lại-da
là đồng hay khác, và liên-quan với nhau như thế nào.
“Chơn-như” là chỉ cho cái “Tổng-thể” của tâm; “Như-lai-tạng” là chỉ cho cái “Tổng-tướng”
của tâm; “thức A-lại-da” là chỉ cho cái “Thể, Tướng và Dụng” về nhiễm và tịnh hòa-hiệp
của tâm.
Chơn-như, dụ như “tánh ướt” của nước; Như-lai-tạng, dụ như “nước” (hình tướng của
nước); A-lại-da, dụ như “sóng” (dụng của nước). Trong sóng gồm có cả tánh
ướt và nước. Thể là thức A-lại-da (Tâm Sanh-diệt) gồm cả “Thể, Tướng và Dụng”
về nhiễm và tịnh hòa-hiệp của tâm.
Tại sao không nói “do Chơn-như, có Tâm Sanh-diệt”, mà chỉ nói “do Như-lai-tạng có
Tâm Sanh-diệt”? - Vì Chơn-như là “Thể” của nhứt tâm, Như-lai-tạng là “Tướng”
của nhứt tâm; Chơn-như thì thanh-tịnh không động, còn Như-lai-tạng tuy rằng cũng
chơn-tịnh, nhưng còn bị phiền-não che phủ, làm nhơn cho động, nên chỉ nói “do Như-lai-tạng
có tâm sanh-diệt là thức A-lại-da” mà không nói “do Chơn-như sanh ra thức A-lại-da”
(Tâm Sanh-diệt).
Tâm Sanh-diệt này, có hai phần:
1.
Sanh-diệt về phần lưu-chuyển sanh-tử.
2.
Sanh-diệt về phần hoàn-tịnh (trở lại Niết-bàn).
GIẢI DANH-TỪ
Như-lai-tạng, có hai nghĩa:
1.
Như-lai tại triền, nghĩa là tánh Phật (Như-lai) còn bị chứa trong vòng phiền-não
nhiễm-ô.
2.
Như-lai xuất triền, nghĩa là tánh Phật (Như-lai) chứa đựng các pháp vô-lậu thanh-tịnh.
Song, trong kinh luận nói đến Như-lai-tạng, là phần nhiều dùng cái nghĩa “Như-lai
tại triền” (tánh Phật bị chứa trong phiền-não).
Câu “Chơn-vọng hòa-hiệp, không phải một và không
phải khác”:
“Chơn” là bản-thể, còn “Vọng”
là hiện-tượng; bản-thể và hiện-tượng không rời nhau, nên nói “hòa-hiệp”. Vì
bản-thể không phải là hiện-tượng, nên nói “không phải một”; vì hiện-tượng và bản-thể
không rời nhau, nên nói “không phải khác”.
Trong đây nói chữ “Hòa-hiệp”, không
phải thật có hai vật riêng nhau, như sữa với nước hòa-hiệp lại, mà chính là bản-thể
với hiện-tượng không rời nhau, nên tạm gọi là “hòa-hiệp”.
A-lại-da: Trong luận này, chữ
“thức A-lại-da”, chúng ta phải hiểu tức là “thức A-đà-na” mới không ngại.
Căn-cứ theo luận Duy-thức, khi đến quả A-la-hán hay Bát-địa, thì thức A-lại-da không
còn (A-la-hán vị xả); vì hai vị này đã trừ ngã-chấp, nên thức này không còn gọi
là A-lại-da, mà chỉ gọi thức A-đà-na (thức trì-chủng).
Còn trong luận này, thì nói: Từ phàm-phu cho đến quả Phật đều có thức A-lại-da,
vì nó duy-trì cả thánh và phàm. Vì thế nên chữ “A-lại-da” ở luận Khởi-tín
này, tức là thức “A-đà-na” trong luận Duy-thức vậy. Trong luận Duy-thức chép:
“Thức A-đà-na có công-năng duy-trì chủng-tử của các pháp nhiễm tịnh, thánh phàm
v.v…”
NÓI VỀ NGHĨA “GIÁC”
có 5 tên
“Giác” là chỉ cho bản-thể chơn-tâm lìa các vọng-niệm, nó khắp giáp tất cả, rộng
lớn như hư-không; cũng gọi là “Pháp-thân bình-đẳng của Như-lai”. Pháp-thân
này, tất cả chúng-sanh sẵn có, nên gọi là “Bản-giác” (tánh Phật sẵn có).
Vì đối với “Thỉ-giác” nên gọi là “Bản-giác”; song Thỉ-giác tức là Bản-giác.
Nghĩa là từ Bản-giác mà có Bất-giác (mê); do Bất-giác nên có Thỉ-giác (mới giác-ngộ);
giác-ngộ chưa hoàn-toàn thì gọi là Phần-giác (giác-ngộ từng phần); giác-ngộ được
hoàn-toàn thì gọi là Cứu-cánh-giác.
Ðoạn này nói về nghĩa “Giác” (sáng-suốt) tức là tánh Phật sẵn có của chúng-sanh.
Tánh Phật này ở nơi chúng-sanh thì gọi là “Như-lai-tạng” (Như-lai bị phiền-não che
giấu); còn ở nơi Phật thì gọi là “Pháp-thân thanh-tịnh”.
Tánh Phật tuy luân-chuyển trong sáu đường, mà không bao giờ mất, vẫn vắng-lặng thường
còn và viên-mãn. Chẳng qua chúng-sanh vì bị mây vô-minh che phủ, nên trăng
Phật-tánh này chẳng hiện được.
Tất cả chúng-sanh từ hồi nào đến giờ, vì không rời vọng-niệm, nên tuy trọng ngày
ở trong tánh Phật mà chẳng tự biết; nếu khi rời vọng-niệm rồi, thì tánh Phật này
sáng soi, rỗng suốt khắp giáp tất cả như thái-hư. Lúc bấy giớ chỉ còn có tánh
Phật thuần chơn, gọi là “Pháp-thân bình-đẳng của Như-Lai”.
Vì căn-cứ theo tánh Phật sẵn có của chúng-sanh, nên gọi là “Bản-giác”.
Bởi thế nên Khế-kinh nói:
“Tất cả chúng-sanh đã thành Phật từ lâu”, và nói:
“Ta thành ngôi Chánh-giác trong tâm của chúng-sanh”.
Song “Giác” có nhiều tên: Bản-giác, Bất-giác, Thỉ-giác, Phần-giác và Cứu-cánh-giác.
Vì theo mỗi khía-cạnh mà chia ra làm năm tên, chớ không phải thật có năm cái “Giác”
khác nhau.
Pháp-thân bình-đẳng: Dùng pháp-giới-tánh
làm thân, nên gọi là “Pháp-thân”. Vì Pháp-thân này, ở tại phàm không bớt,
ở nơi thánh không thêm, nên gọi là “Bình-đẳng”.
Bản-giác: Sẵn có giác-ngộ, tức
là chỉ cho tánh Phật sẵn có của chúng-sanh.
Bất-giác: Không giác-ngộ (mê).
Chúng-sanh tuy sẵn có tánh Phật, như không tự giác-ngộ.
Thỉ-giác: Mới giác-ngộ.
Nhờ sự tu học, nên hành-giả mới giác-ngộ được tánh Phật.
Phần-giác: Giác-ngộ từng phần.
Hành-giả tu-hành trải qua từng bực, được sự giác-ngộ từng phần.
Cứu-cánh-giác: Giác-ngộ rốt-ráo
(tức là Phật).
THỈ-GIÁC CÓ 4 LỚP, TỪ THÔ ÐẾN TẾ
Hỏi: Nghĩa này thế nào?
Ðáp: Có 4 lớp như sau:
Chúng phàm-phu
(Tiểu-thừa thì hữu-học, Ðại-thừa thì Thập-tín) giác-ngộ vọng-niệm trước đã khởi
ác, nên ngăn dứt vọng-niệm sau, không cho sanh-khởi ác nữa (niệm diệt). Vì
in như đã giác-ngộ, nhưng thật ra chưa giác-ngộ, nên gọi chúng phàm-phu là Bất-giác.
Hàng sơ phát-tâm
Bồ-tát (Tam-hiền) và Nhị-thừa (vô học), dùng trí-huệ quán-sát, giác-ngộ được “niệm
DỊ” (dị tướng vô-minh) và không còn tướng “niệm DỊ”. Hai vị này vì đã xả được
tướng phân-biệt chấp trước về phần thô trọng, nên gọi là “Tương-tợ giác” (tương-tợ
như đã giác-ngộ).
Hàng Thập-địa
Bồ-tát (Bồ-tát đã chứng Pháp-thân) giác-ngộ được “niệm TRỤ” (trụ tướng vô-minh)
và không còn tướng “niệm TRỤ”. Vị này vì đã lìa được tướng phân-biệt về thô
niệm, nên gọi là “Tùy phần giác” (giác-ngộ từng phần).
Hàng Ðẳng-giác
Bồ-tát (Ðịa-tận Bồ-tát) do các phương-tiện tu hành đã đầy đủ, nhứt niệm hợp với
Chơn-tâm, nên giác-ngộ được tâm sơ-khởi (sanh tướng vô-minh), và không còn tướng
sơ-khởi. Vì vị này đã xa-lìa vọng-niệm vi-tế (vi-tế vô-minh) ngộ-nhập chơn-tâm
thường-trụ, nên gọi là “Cứu-cánh-giác” (giác-ngộ rốt-ráo).
Bởi thế nên
trong kinh chép: “Nếu chúng-sanh nào quán “vô-niệm” (không vọng-niệm) thì
chúng-sanh đó đã hướng về trí Phật”.
Ðoạn này Bồ-tát Mã-minh dùng bốn danh-từ: Niệm-sanh, Niệm-trụ, Niệm-dị, Niệm-diệt
để nói lên vô-minh có thô tế, sâu cạn và chỉ rò người tu-hành ở địa-vị nào mới diệt
được thứ vô-minh nào.
Trong đoạn này nói “chúng phàm-phu”, thật ra không phải hoàn-toàn là phàm-phu, mà
chính là chỉ cho, bên Ðại-thừa thì hàng Thập-tín, còn Tiểu-thừa thì ba quả trước,
thuộc về hữu-học. Vì các vị này chưa được dự vào hạng Hiền (tam hiền) và Thánh
(thập thánh) nên bị gọi là Phàm-phu.
Chúng phàm-phu này giác-ngộ được “Niệm-diệt” tức là phá trừ “Diệt tướng vô-minh”
(vô-minh thô sơ bên ngoài). Nếu so với Lục-thô, thì “Niệm-diệt” này thuộc
về hai món thô sau là: Khỏi-nghiệp-tướng và Nghiệp-hệ-khổ-tướng (sẽ giải ở
bài thức năm). Vì sự phá trừ vô-minh này không thấm vào đâu, và đối với việc
giác-ngộ chơn-tâm còn xa-xuôi lắm, nên gọi họ là “Bất-giác” (chưa giác-ngộ).
Hàng Nhị-thừa và Bồ-tát ở vị Tam-hiền (Thập-trụ, Thập-hạnh và Thập-hồi-hướng) giác-ngộ
được “Niệm-dị”, tức là phá trừ “Dị-tướng vô-minh” (vô-minh thô). Nếu so với
Lục-thô thì “Niệm-dị” này thuộc về hai món thô bực trung là: Chấp thủ-tướng
và Kế-danh-tự-tướng (sẽ giải ở bài thứ năm). Vì các vị này tương-tợ như giác-ngộ
được chơn-tâm và chứng được pháp-thân thanh-tịnh, nhưng chưa phải thật ngộ và thật
chứng, nên gọi họ là “Tương-tợ giác”.
Hỏi: Thế nào là giác-ngộ “Niệm-dị” và không còn tướng “Niệm-dị”?
Ðáp: Bồ-tát sơ phát-tâm, dùng trí-huệ quán-sát. Ngã (thân tâm) và Pháp
(vũ-trụ) đều do nhơn-duyên sanh, nên đoạn-trừ hai món vọng-chấp phân-biệt thật-ngã
và thật-pháp về phần thô, đó là “Giác-ngộ niệm-dị”. Ðến khi Bồ-tát không còn
thấy có tướng Ngã, tướng Pháp, thế gọi là “không còn tướng niệm-dị”.
Hỏi: Sao gọi là “Phân-biệt chấp trước về phần thô trọng”?
Ðáp: Ngã-chấp và Pháp-chấp có chia ra làm hai phần: 1.- Thô trọng, tức là
phân-biệt Ngã-chấp và Pháp-chấp; phần này dễ trừ. 2.- Vi-tế, tức là cu-sanh
Ngã-chấp và Pháp-chấp, phần này khó trừ.
Hàng Thập-địa Bồ-tát vì đã chứng Pháp-thân thanh-tịnh, nên cũng gọi là “Pháp-thân
Bồ-tát”. Các vị Bồ-tát này giác-ngộ được “Niệm-trụ”, tức là phá trừ “trụ tướng
vô-minh” (tế vô-minh). Nếu so với Lục-thô ở bài sau, thì thuộc về hai món
thô đầu là: Trí-tướng và Tương-tục-tướng.
Bồ-tát phá một phần vô-minh thì chứng được một phần Pháp-thân, gọi là tên Sơ-địa;
phá hai phần vô-minh thì chứng hai phần Pháp-thân, gọi là lên Nhị-địa; cho đến phá
mười phần vô-minh, thì chứng được mười phần Pháp-thân, gọi là lên Thập-địa Bồ-tát.
Vì Bồ-tát phá vô-minh từng phần và giác-ngộ từng phần, nên gọi là “Tùy phần giác”.
Các vị Bồ-tát này, vì tâm-niệm còn trụ ở năng-sở đối đãi, chưa dứt trừ được, nên
gọi là “Trụ-tướng vô-minh”. Ðến khi Bồ-tát nhập Chơn-như quán, chỉ nhứt-tâm
chánh-niệm Chơn-như, không còn tướng năng sở đối-đãi, nên gọi là “Không còn tướng
niệm-trụ”. Như thế là lìa được tướng phân-biệt về thô-niệm (vô-minh thô).
Sở-dĩ gọi “Thô”, là vì không tế-nhị bằng “sanh tướng vô-minh” (vô-minh rất vi-tế);
kỳ thật đây cũng là một thứ vô-minh vi-tế, rất khó trừ.
Tóm lại, từ phàm-phu (Thập-tín) cho đến địa-vị Pháp-thân Bồ-tát (Thập-địa), về sự
phá trừ vô-minh của mỗi bực có thô và tế khác nhau.
Nói rằng bực
Ðẳng-giác Bồ-tát, giác-ngộ được “niệm sanh” tức là nói vị Bồ-tát nầy phá trừ được
“sanh-tướng vô minh” (Vô-minh rất vi-tế). Nghĩa là các vị Bồ-tát tu-hành,
đến lúc chơn cùng hoặc tận, tột bực Thập-địa, chứng lên vị Ðẳng-giác, khi ấy Bồ-tát
dùng trí Kim-cang đoạn trừ “sanh tướng vô-minh” (giác-ngộ được niệm sanh) xa lìa
các vọng-hoặc rất vi-tế, và nhứt niệm hiệp với tâm-thể Chơn-như, nên không còn “tướng
sơ-khởi”; khi đó Bồ-tát chứng lên quả Diệu-giác (Phật) gọi “Cứu-cánh giác”.
Hỏi: Phải chăng trong một niệm, có sanh, trụ, dị, diệt; chúng phàm-phu giác-ngộ
khi “Niệm diệt”; Nhị-thừa giác ngộ khi “Niệm dị”; Thập-địa Bồ-tát giác ngộ khi “Niệm
trụ”; Ðẳng-giác Bồ-tát giác ngộ khi “Niệm sanh”?
Ðáp: Hiểu như vậy không được đúng lắm; đây nói sanh, trụ, dị, diệt là chỉ
cho vọng-niệm có phần thô và tế. Chúng phàm-phu chỉ giác ngộ vọng niệm về
phần thô bên ngoài, gọi là “Niệm diệt”, Nhị-thừa giác ngộ vọng niệm về phần tế hơn
gọi là “Niệm dị”. Thập-địa Bồ-tát giác ngộ vọng niệm lại tế hơn nữa, gọi là
“Niệm trụ”. Ðến bực Ðẳng-giác Bồ-tát giác ngộ vọng niệm lại rất vi-tế, gọi
là “Niệm sanh”.
Thí như mặt nước bằng phẳng là dụ tâm-thể thanh-tịnh vô-niệm. Mặt nước vừa
dợn động, là dụ “Niệm sanh”. Sóng nổi lăng-tăng là dụ “Niệm trụ”. Sóng
nhấp nhô, dụ “Niệm dị”. Sóng nổi ba-đào là dụ “Niệm diệt”.
Chúng tôi đem 4 niệm trong bài nầy, phối-hiệp với tam tế lục thô ở bài sau, để quý
vị dễ hiểu.
Tam-tế:
Niệm sanh: 1.
Vô-minh-nghiệp-tướng.
Niệm trụ:
2. Năng-kiến-tướng
3. Cảnh-giới-tướng.
Lục thô:
Niệm trụ: 1. Trí-tướng.
2.
Tương-tục-tướng.
Niệm dị:
3. Chấp-thủ-tướng.
4. Kế-danh-tự-tướng.
Niệm diệt: 5. Khởi-nghiệp-tướng.
6. Nghiệp-hệ-khổ-tướng.
Hỏi: Làm sao để được trí Phật?
Ðáp: Trí Phật thanh-tịnh không các vọng-niệm, muốn được trí Phật, hành-giả
phải “vô-niệm”. Trong kinh Lăng-già quyển hai có chép:
“Nếu
chúng-sanh nào quán vô-niệm, thì chúng-sanh ấy sẽ hướng về trí Phật”.
Ngài Ðức-Thanh giải rằng: “Vô-niệm là con đường tắt để thành Phật…” và “…
không những Bồ-tát tu-hành đoạn trừ phiền-não, đến vô-niệm mà gọi là “Cứu-cánh-giác”;
tức như chúng-sanh nào, ngày đêm quán vô-niệm, thì chúng-sanh ấy mỗi niệm đã hướng
về trí Phật”.
Trong luận nầy nói hai chữ “Vô-niệm” đồng với bốn chữ “Bất tùy phân-biệt” trong
Kinh Lăng-nghiêm. Chữ “Vô-niệm” nghĩa là không khởi vọng-niệm. Nếu vọng-niệm
không khởi, thì tâm được định, do tâm định nên mới phát sanh ra trí-huệ thanh-tịnh
của Phật.
Chữ “Bất tùy phân-biệt”, nghĩa là không theo trần cảnh khởi phân-biệt. Không
khởi phân-biệt thì vọng-niệm chẳng sanh; vọng-niệm chẳng sanh thì chơn-tâm tự hiện
ra.
Bởi thế nên luận nầy nói chữ “Vô-niệm”, Kinh Lăng-nghiêm nói “Bất tùy phân-biệt”;
hai danh-từ tuy khác, song đồng một ý-nghĩa và đồng một con đường tắt, để đi đến
quả Phật.
VỌNG NIỆM HẾT (VÔ-NIỆM) THÌ CHƠN-TÂM HIỆN
Lại nữa, thật ra Tâm không có tướng sơ-khởi, mà nói rằng “biết được tướng sơ-khởi
của tâm”, đó tức là được “vô niệm”. Tất cả chúng-sanh từ hồi nào đến giờ,
vì chưa từng xa-lìa vọng niệm tương-tục (chưa được vô-niệm), nên không được gọi
là “Giác”, mà chỉ gọi là “vô-thỉ vô-minh”.
Nếu người được vô-niệm (ngộ chơn-tâm) thì các tướng sanh, trụ, dị, diệt của tâm
đều hết, chỉ còn một tâm-thể vô-niệm (chơn-tâm). Bởi thế nên Thỉ-giác không
khác với Bản-giác. Vì vọng niệm nên bốn tướng: Sanh, Trụ, Dị và Diệt đồng
thời nương nhau mà có, và đều không tự-lập; khi vọng niệm hết, thời bốn tướng không
còn, chỉ một tánh-giác (chơn-tâm), xưa nay bình đẳng.
Tất cả chúng-sanh từ hồi nào đến giơ, do một niệm mê nên bốn tướng: sanh, trụ, dị,
diệt nhứt thời nương nhau khởi hiện, không có trước sau. Vì vọng niệm tương-tục
mãi, làm cho chúng-sanh không ngộ được chơn-tâm (vô-niệm) của mình, nên gọi là “vô-thỉ
vô-minh”. Bởi thế nên có chia ra Bản-giác và Thỉ-giác.
Trái lại, bực Ðẳng-giác Bồ-tát, đã diệt hết vọng niệm, ngộ được chơn-tâm thường-trú
của mình, nên bốn tướng không còn, mà chỉ còn một tánh sáng-suốt bình đẳng không
vọng niệm, gọi là “Cứu-cánh-giác”. Bởi vậy nên “Thỉ-giác” cũng tức là “Bản-giác”.
“Tướng sơ khởi” tức là chơn-tâm, mà
chơn-tâm thì vô-tướng và vô-niệm. Người được vô-niệm tức là ngộ chơnt-âm;
phải ngộ được chơn-tâm mới gọi là “Cứu-cánh-giác”.
“Bản-giác” tức là tâm tánh xưa nay
vốn thanh-tịnh sáng-suốt, trái với vô-minh bất-giác (mê).
“Thỉ-giác” là mới giác ngộ.
Hành-giả dùng quán-trí trừ các vọng niệm, mới vừa giác-ngộ tâm-thể không có bốn
tướng, nên gọi là “Thỉ-giác”.
Nên biết, những danh-từ trên đây đều giả lập: “Bản-giác” là đối với “Thỉ-giác” mà
lập, “Thỉ-giác” nhơn “Bất-giác” mà có, “Bất-giác” lại nhơn “Bản-giác” mà sanh.
Do đối đãi nhau nên giả lập ra có nhiều tên, thật ra chỉ có tánh-giác mà thôi.
(Ðoạn này nói về “Thỉ-giác”, đoạn sau nói đến “Bản-giác”).
Xem tin ngày:
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31


text:
cũng chỉ là con dân
mà xưng là thiên tử
Hiến pháp 1992 và Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 lại được bàn cãi nhiều bằng Điều 4. Một bên thì cương quyết bảo lưu, bên kia lại muốn loại bỏ nó ra khỏi Hiến pháp. Nội dung mà hai bên thường đề cập làduy trì hay không việc hiến định quyền lãnh đạo đương nhiên của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN). Nhưng đấy mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Để tìm hiểu thêm phần tiềm ẩn, ta hãy đọc lại Điều 4 Hiến pháp 1992 và cùng nhau suy ngẫm:
"Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội.
Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật."
"Đội tiên phong" là gì vậy? Nghe mãi đâm quen, thấy oai oai, nhưng thực ra nó là cái gì? Trong ngôn ngữ thông dụng, cái từ này thường chỉ "đạo quân ở vị trí đi đầu để ra mặt trận". Thời xa xưa, khi còn đánh nhau bằng cơ bắp và vũ khí thô sơ, cả đạo quân ngàn vạn người cũng chỉ trông cậy vào võ nghệ của mấy vị tướng đầu quân, thì cả tướng lẫn quân của "đội tiên phong" cũng chỉ là thuộc hạ để nhà vua sai bảo. Ngày nay, lãnh đạo cao nhất lại càng cố thủ ở hậu phương, chứ không "tiên phong" ra mặt trận. Nếu vậy thì oai cái nỗi gì, mà lại gán cho đảng cái cương vị hạng hai, hạng ba, mà đôi lúc còn bị dùng để "thí tốt"?
Nếu cố gán cho từ "đội tiên phong" nội dung "thành phần ưu tú, đóng vai trò đầu đàn, đưa đường chỉ lối", thì lại nảy sinhcâu hỏi: Một đảng mà đa số đảng viên và hầu hết lãnh đạo cấp cao đều không phải là công nhân, thì có thể coi là "đội tiên phong của giai cấp công nhân" hay không? Người của giai cấp công nhân – vốn được lý luận chính thống của ĐCSVN ngợi ca là ưu tú và cách mạng nhất – đi đâu cả, mà lại để cho cái hội thuộc giai cấp hay tầng lớp kém tiến bộ hơn xông vào choán hết "đội tiên phong" của mình?
Không chỉ được mệnh danh là "đội tiên phong", ĐCSVN còn được coi là "đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc". Tại sao lại ghi những thứ đó vào Hiến pháp? Hiến pháp là văn bản pháp lý gốc của cả Nước, của toàn bộ Nhân dân, để hiến định các quyền và nghĩa vụ cơ bản nhất, chứ đâu phải là cuốn sử ca của riêng ĐCSVN để ghi vào đó những lời tự phụ?
Vấn đề đáng bàn hơn là: Liệu những khẳng định kiểu đó có đúng hay không? Dù hào phóng giả định rằng hiện tại chúng đang đúng, thì lấy gì để bảo đảm rằng trong tương lai chúng vẫn còn đúng? Đã là Hiến pháp thì phải có hiệu lực lâu dài. Cho dù không tin vào sức sống của sản phẩm do mình tạo ra, thì chắc hẳn các tác giả Hiến pháp cũng hy vọng rằng nó sẽ tồn tại được vài chục năm. Vậy thì tại sao lại tùy tiện khẳng định hay liều lĩnh bảo lãnh phẩm giá của cả đội ngũ cầm quyền mấy mươi năm sau, những người mà các tác giả Hiến pháp không thể đoán trước sẽ là ai, sẽ cầm quyền thế nào và trong hoàn cảnh ra sao?
Cho đến nay, biết bao sự kiện bí ẩn và hành xử khó hiểu đã và đang xảy ra, đặc biệt là trong quan hệ đối với nhà cầm quyền Trung Quốc, kết hợp với tệ nạn tham nhũng và cướp đất tràn lan, khiến nhiều người phải đặt ra câu hỏi: ĐCSVN (nói chính xác hơn là lãnh đạo của ĐCSVN) có còn trung thành với quyền lợi của Nhân dân và Dân tộc nữa hay không?Đối với không ít người thì câu hỏi cũng chính là câu trả lời. Nếu muốn, giới cầm quyền có thể thông qua hành động thực tế để xóa bỏ nghi ngờ và chứng minh điều ngược lại. Thế nhưng, tại sao lại lạm dụng Hiến pháp để "công chứng" cho cái phẩm hạnh đang bị nghi vấn, và bắt Nhân dân phải mặc nhiên thừa nhận lòng trung thành của giới cầm quyền hôm nay và cả mai sau?
Giả sử ĐCSVN luôn thực sự là "đội tiên phong…" và "đại biểu trung thành…", thì điều đó đã đủ để Nhân dân trao quyền "lãnh đạo Nhà nước và xã hội" hay chưa? Vẫn còn có nhiều "đại biểu trung thành" khác, thì tại sao lại chỉ trao quyền lãnh đạo cho một đại biểu duy nhất? Hơn nữa, giữa quyền lãnh đạo và tính tiên phong cộng với lòng trung thành là một khoảng cách xa vời, hai cái đó không nhất thiết là hệ quả của nhau. Chẳng hạn như Cún con, khi ra đường thì hay lon ton lên trước (nghĩa là rất "tiên phong"), và ít ai trung thành với chủ hơn Cún, nhưng chẳng vì thế mà Cún lại được chủ trao cho quyền lãnh đạo… gia đình. Rõ ràng, hai mệnh đề nhầm chỗ đó không đủ để biện minh cho quyền lãnh đạo đương nhiên của ĐCSVN. Ngược lại, cái "hư hư thực thực", "hư" đến mức bất chấp cả "thực", đã làm suy giảm tính nghiêm túc và tính hợp lý của Hiến pháp. Vậy thì cưỡng nạp những mệnh đề vu vơ ấy vào Hiến pháp để làm gì?
*
* *
Nếu quan niệm rằng hai đặc tính "đội tiên phong…" và "đại biểu trung thành…" là đòi hỏi, là điều kiện cần cho quyền "lãnh đạo Nhà nước và xã hội", thì Điều 4 cần được hiệu chỉnh cho chuẩn xác về mặt lô-gíc, chẳng hạn như sau:
"Đảng cộng sản Việt Nam phải là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, … thì mới là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội."
Hoặc hoán vị đoạn cuối lên đầu và dùng chữ "để" thay cho hai chữ "thì mới":
"Để là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, Đảng cộng sản Việt Nam phải là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc…"
Đó là hai phương án hiệu chỉnh lô-gíc kinh tế nhất, chỉ thêm ba hoặc bốn chữ và giữ nguyên các thành phần khác. Kể cả trong trường hợp thừa nhận quyền lãnh đạo của ĐCSVN như một thứ đương nhiên, bất chấp hiện trạng của đảng, thì cũng nên viết lại như sau:
"Đảng cộng sản Việt Nam, theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Đảng phải là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc."
Dù chọn phương án nào thì cũng cần thêm chữ "phải", để nhấn mạnh rằng: Đó là đòi hỏi mang tính pháp lý mà đảng cầm quyền phải thực hiện. Liệu giới cầm quyền có muốn viết như vậy hay không? Chắc là không! Vậy thì nội dung về"đội tiên phong…" và "đại biểu trung thành…" trong Điều 4 không phải là đòi hỏi, mà mang ý nghĩa "thừa nhận một thực trạng đã, đang và sẽ mãi tồn tại", tức là một hình thức "công chứng bất chấp hiện trạng của nguyên bản".
Vấn đề tương tự được đặt ra với khoản tiếp theo của Điều 4, viết rằng:
"Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật."
Đây có phải là một yêu cầu, một đòi hỏi hay không? Nếu là đòi hỏi thì cần bổ sung một chữ "phải" như sau:
"Mọi tổ chức của Đảng phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật."
Câu hỏi nảy sinh là: Tại sao lại thiếu chữ "phải" tại vị trí quan trọng như vậy? Có phải do vô tình hay không?
Muốn hiểu được ý tứ của các tác giả, hãy điểm mặt 39 chữ "phải" trong Hiến pháp 1992 để nhận ra rằng: Từ "phải" là một trong những thuật ngữ đặc trưng trong Hiến pháp, thường được dùng để chỉ những điều bắt buộc phải thực hiện. Ví dụ:
"Điều 51 … Công dân phải làm tròn nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước và xã hội…"
"Điều 76 Công dân phải trung thành với Tổ quốc…"
"Điều 77 … Công dân phải làm nghĩa vụ quân sự và tham gia xây dựng quốc phòng toàn dân."
"Điều 100 Đại biểu Quốc hội phải dành thời gian để làm nhiệm vụ đại biểu…"
"Điều 122 Đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền chất vấn... Người bị chất vấn phải trả lời trước Hội đồng nhân dân trong thời hạn do luật định…"
Tại sao không viết tương tự, mà lại tránh dùng chữ "phải" trong Điều 4? Nếu quan niệm rằng chỉ cần viết
"Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật"
là đã hàm chứa chữ "phải", do đó có thể lược bỏ nó, thì sao không bỏ nốt chữ "phải" trong những trường hợp cũng "đã hàm chứa" tương tự? Chẳng hạn, sao không bỏ chữ "phải" trong hai điều khoản sau đây:
"Điều 115 … Những vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền của Chính phủ phải được thảo luận tập thể và quyết định theo đa số."
"Điều 124 … Khi quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương, Uỷ ban nhân dân phải thảo luận tập thể và quyết định theo đa số…"
Để hiểu hết thâm ý chứa trong Điều 4, nên so sánh nó với điều khoản sau:
"Điều 12 … Các cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật…"
Vâng, không chỉ "các… tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân", mà cả "các cơ quan Nhà nước" đều "phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật". Nhưng ĐCSVN và các tổ chức của đảng thì không bị liệt kê trong Điều 12, tức là chúng không nằm trong diện "phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật".
Điều 4 chỉ viết là: "Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật". Khi đã ngăn chặn việc ban hành luật về các đảng chính trị hay luật dành riêng cho ĐCSVN, thì chẳng hề tồn tại "khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật"nào có thể khống chế và ràng buộc đảng. Vậy là ĐCSVN được mặc sức tung hoành. Hơn nữa, giả sử có ràng buộc pháp luật nào đó liên quan, thì ĐCSVN cũng không nhất thiết phải tuân theo, bởi vì câu hiến định "Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật" không nhất thiết là một đòi hỏi, mà ngược lại, rất có thế là một hình thức"công chứng bất chấp hiện trạng của nguyên bản", cũng tương tự như việc "công chứng" cho đặc tính "đội tiên phong…"và "đại biểu trung thành…" mà thôi.
Hẳn là đạo diễn của Hiến pháp 1992 đã cân nhắc rất kỹ lưỡng, và cố tình không cho "diễn viên" tên "phải" lạc vào "màn kịch" Điều 4, để tạo ra một "hoạt cảnh thực thực hư hư", "nói dzậy mà không phải dzậy". Cái tinh vi ấy được kế thừa trọn vẹn trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2 (được đăng tải để lấy ý kiến nhân dân từ ngày 02/01/2013) và Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 3 (được trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khoá XIII, ngày 17/05/2013). Chưa thỏa mãn với đặc quyền vô biên đã có, người ta đã sửa câu
"Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật"
trong Hiến pháp 1992 thành
"Các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật."
Hạ cấp từ chữ "Mọi" xuống chữ "Các", phải chăng là cố chừa ra thế lực bất khả xâm phạm? Tuy trong phương án sửa đổi có bổ sung thêm đối tượng "đảng viên", nhưng đó là "đảng viên thường". Còn các vị lãnh đạo đảng là "siêu đảng viên", và cá nhân họ cũng không phải là "tổ chức", vì vậy có thể hoàn toàn tự do "ngoài vòng Hiến pháp và pháp luật".
Trong tham luận trình bày tại phiên họp Quốc hội vào buổi sáng ngày 16/11/2012, Luật sư Trương Trọng Nghĩa (Đại biểu Quốc hội khóa XIII của Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam) đã phân tích và kiến nghị như sau:
"Về Điều 4, hiện nay về Đảng thì chúng ta có 3 chủ thể: Thứ nhất là Đảng Cộng sản Việt Nam; Thứ hai là các tổ chức của Đảng; Thứ ba là đảng viên. Nhưng khi thiết kế Điều 4 thì chúng ta bỏ quên chủ thể quan trọng nhất là Đảng cho nên chúng ta chỉ quy định các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động theo khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Điều 4 tôi chỉ xin thêm một từ ở đằng trước, tức là 'Đảng, các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật'."
Đề nghị của Luật sư Trương Trọng Nghĩa là rất hợp lý, để loại trừ khả năng biện hộ rằng: "Đảng không phải là một tổ chức của Đảng, nên Đảng không phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật". Nếu thực tâm muốn tôn trọng"khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật", thì chẳng tiếc gì mà không thêm chữ "Đảng" vào đầu câu như ông Nghĩa đề xuất.Thế nhưng, đề nghị ấy đã không được chấp nhận. Phải chăng việc khước từ đó càng thể hiện rõ hơn động cơ của đạo diễn và bản chất của Điều 4?
Một nét mới của Điều 4 trong phiên bản 2 và phiên bản 3 của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp là khoản sau đây được chèn thêm vào giữa:
"Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình."
Câu này đã khiến một số người hâm mộ đảng hân hoan ca ngợi. Nhưng thực ra có gì là mới ở đây hay không? Thế nào là "gắn bó mật thiết"? "Gắn bó" như hiện nay đã đủ hay đã quá "mật thiết" hay chưa? "Phục vụ nhân dân" thế nào thì bấy lâu đã rõ, xin kiếu, xin kiếu! "Chịu sự giám sát" hay "đành chịu sự giám sát"? Nhân dân "giám sát" thế nào, khi mọi chuyện tày đình đều diễn ra ở những nơi kín cổng cao tường, được súng ống bảo vệ nghiêm ngặt? Giả sử bằng cách nào đó mà biết được chút chuyện "thâm cung", thì đành ngậm miệng, hay nông nổi phát ngôn, để rồi có thể bị khép vào "tội cố ý"hay "tội vô tình làm lộ bí mật nhà nước" (Điều 263 và Điều 264Bộ luật hình sự)? Và "giám sát" để làm gì? Nếu được phép"giám sát", nhưng khi phát hiện ra điều sai trái thì cũng chỉ có thể bó tay bất lực và thêm ấm ức, thì "quyền giám sát đảng"có hơn gì so với "quyền được tò mò, nhòm ngó chuyện riêng của nhà hàng xóm"? Thế nào là "chịu trách nhiệm trước nhân dân"? Ăn chán, phá chán cũng chỉ cần buông một câu "xin chịu trách nhiệm" là xong, vậy thì tội gì mà không ăn, không phá? Toàn là mỹ từ chung chung, vô định, phù hợp với mục đích tuyên huấn, nhằm mê hoặc và ru ngủ người đọc, chứ không thể dùng để diễn đạt các ràng buộc pháp lý.
Những băn khoăn vừa kể chỉ có ý nghĩa khi khoản mới bổ sung vào Điều 4 là đòi hỏi mà đảng cầm quyền phải thực hiện. Nhưng lấy gì để đảm bảo rằng đó thực sự là đòi hỏi, chứ không phải là tái diễn hình thức "công chứng bất chấp hiện trạng của nguyên bản"? Nếu quả là đòi hỏi, thì cần thêm bốn chữ "phải" như sau:
"Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân, phải phục vụ nhân dân, phải chịu sự giám sát của nhân dân, phải chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình."
Hoặc ít nhất cũng bổ sung một chữ "phải" để áp chung cho cả bốn nghĩa vụ:
"Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình."
Như vậy không phải là quá máy móc, mà cũng chỉ hiến định giống như hai điều khoản sau đây của Hiến pháp 1992, cũng về quan hệ với Nhân dân:
"Điều 8 Các cơ quan Nhà nước, cán bộ, viên chức Nhà nước phải tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân…"
"Điều 97 … Đại biểu Quốc hội phải liên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri…"
Quan sát kỹ sẽ nhận ra sự khác nhau "tinh tế" giữa yêu cầu đối với Nhà nước trong Hiến pháp 1992 và yêu cầu đối vớiĐCSVN trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp: Các cơ quan Nhà nước "phải tôn trọng nhân dân" và "lắng nghe ý kiến… của nhân dân", còn đảng thì không "phải tôn trọng nhân dân" và cũng không phải "lắng nghe…nhân dân"; các cơ quan Nhà nước phải "tận tụy phục vụ nhân dân", còn đảng thì cũng "phục vụ nhân dân" nhưng không cần phải "tận tụy". Thế cũng đã là tiến bộ vượt bậc rồi, bởi Hiến pháp 1992 còn không hề nhắc đến quan hệ của đảng đối với Nhân dân.
Có lẽ để "cởi trói" cho Nhà nước, nên "Các cơ quan Nhà nước" được giải phóng khỏi Điều 8 của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2:
"Cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân…"
Sau đó, không hiểu do sức ép nào mà người ta lại đành chịu để cho "Các cơ quan Nhà nước" tái hiện trong Điều 8 củaDự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 3:
"Các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân…"
*
* *
Trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2 và phiên bản 3, số lần xuất hiện của chữ "phải" ít hơn so với trong Hiến pháp 1992. Vì sao như vậy? Một số chữ "phải" biến tướng thành thuật ngữ khác, như "có trách nhiệm", "có nghĩa vụ"… Chẳng hạn, đoạn
"công dân phải làm tròn nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước và xã hội"
tại Điều 51 Hiến pháp 1992 biến thành đoạn
"Công dân có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội"
tại Điều 20 của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2. Một số chữ "phải" thì biến mất hẳn, vì một số điều khoản được bãi bỏ. Ví dụ, quy định
" Đại biểu Quốc hội phải dành thời gian để làm nhiệm vụ đại biểu…"
tại Điều 100 Hiến pháp 1992 biến khỏi cả hai phiên bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp. (Chả trách mà một số đại biểu Quốc hội say sưa ca ngợi Dự thảo sửa đổi Hiến pháp.)
Có một ưu ái đặc biệt mà "Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân" dành cho Dân trong Hiến pháp 1992, đó là"vinh danh" Dân hai lần trong mối quan hệ với pháp luật:
"Điều 12 … mọi công dân phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật…"
"Điều 79 Công dân có nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp, pháp luật…"
Các tác giả Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2 đã kết hợp nhuần nhuyễn tính kế thừa với tính sáng tạo, và thu được kết quả tương ứng như sau:
"Điều 8 … cá nhân phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật…"
"Điều 49 Công dân có nghĩa vụ chấp hành Hiến pháp và pháp luật…"
Trong Điều 8, từ "cá nhân" được dùng để thay thế cho từ "mọi công dân" ở Điều 12 Hiến pháp 1992. Nghĩa là Dân vẫn được "vinh danh" hai lần: Một lần dưới danh nghĩa "công dân" và một lần dưới danh nghĩa "cá nhân". "Chu đáo" với Dân đến thế là cùng.
Trong khi đó, họ lại "sơ suất" đánh mất hai chữ "Nhà nước" trong đòi hỏi "phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật". Quy định
"Điều 12 … Các cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật…"
trong Hiến pháp 1992 được sửa thành
"Điều 8
1. Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật…
3. Cơ quan, tổ chức, cá nhân phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật…"
trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2. Khoản 1 Điều 8 học theo phong cách của Điều 4 Hiến pháp 1992, không hề sử dụng từ "phải" hay thuật ngữ tương đương, nên cũng không rõ đó là đòi hỏi hay ghi nhận (tức là "công chứng"). Nếu đó là đòi hỏi thì Nhà nước cũng chỉ cần "hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật". "Theo" được bao nhiêu thì "theo", chứ không bắt buộc "phải nghiêm chỉnh chấp hành…". Nghĩa vụ "phải nghiêm chỉnh chấp hành…" trong Khoản 3 Điều 8 chỉ áp vào "Cơ quan, tổ chức" chung chung, mà thường chỉ được hiểu là "cấp dưới". Rồi đến Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 3, Điều 8 chỉ giữ lại cái Khoản 1 mập mờ, còn Khoản 3 thì hoàn toàn biến mất, do đó cả "Cơ quan, tổ chức"chung chung cũng không còn bị đòi hỏi "phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật" nữa.
Chưa hết, cái quy định
"Ủy ban nhân dân … chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật, các văn bản của các cơ quan Nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân"
tại Điều 123 Hiến pháp 1992 cũng bị xóa khỏi Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2. Có lẽ họ đã kịp nhận ra như vậy cũng không ổn lắm: Hiến pháp, pháp luật và nghị quyết của Hội đồng nhân dân thì không thành vấn đề, nhưng nếu bỏ cả quy định "chấp hành … các văn bản của các cơ quan Nhà nước cấp trên", ngộ nhỡ địa phương không chịu nghe theo trung ương nữa thì sao? Cho nên, trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 3, họ đã đưa ra hai phương án: Với phương án 1 thì Ủy ban nhân dân vẫn không bị nhắc nhở là phải "chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật…"; phương án 2 khôi phục nguyên văn quy định của Điều 123 Hiến pháp 1992. Nếu phương án 1 được thông qua, thì không chỉ các cơ quan của đảng, mà cả các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương đều được "giải phóng" khỏi"trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật". Còn nếu phương án 2 được thông qua thì chỉ Ủy ban nhân dân các cấp ở địa phương phải "chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật" mà thôi. Dù bất cứ phương án nào của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 3 được chọn, thì công dân cũng vẫn được "chăm sóc chu đáo", không bị bỏ sót, bởi:
"Điều 49 Công dân có nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật…"
Hóa ra, nghĩa vụ Nhà nước chỉ nhất thời, nghĩa vụ Dân mới vạn đại.
*
* *
Để hiểu rõ hơn Điều 4 Hiến pháp 1992 và các phiên bản biến dạng của nó, ta đã lan man sang một số điều khoản khác của Hiến pháp. Đấy không phải là lạc đề, mà để có được tầm quan sát bao quát hơn, nhằm thấu hiểu hơn bản chất và ý nghĩa của Điều 4. Phải so sánh với cách cư xử mà họ dành cho Dân, thì mới thấy rõ mức độ ưu ái mà thế lực cầm quyền dành riêng cho mình. Thế mới biết, trong chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa đang tồn tại trên đất Việt, thì nguyên lý "Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật" (Điều 52 Hiến pháp 1992) cần được hiểu như thế nào. Vâng, "mọi công dân đều bình đẳng…", nhưng giới cầm quyền còn "bình đẳng hơn", và lãnh đạo cấp cao nhất thì tất nhiên phải được "bình đẳng nhất". Có lẽ vì cái không gian dân chủ xã hội chủ nghĩa quá chật hẹp, nên giới cầm quyền phải đứng ngoài khuôn khổ pháp luật, phải đứng trên hiến pháp, để… "nhường chỗ cho Dân".
Các điều khoản đã trích dẫn ở trên cho thấy: Chỗ nào thấy cần thì các tác giả Hiến pháp đều nhớ dùng từ "phải" hoặc những từ đồng nghĩa để nhấn mạnh sự "đòi hỏi". Họ chỉ cố tình "quên" dùng từ "phải" ở Điều 4 mà thôi. Nhờ thế, Hiến pháp trao cho ĐCSVN quyền lực lãnh đạo tối cao vô biên, nhưng lại không đòi hỏi ĐCSVN phải thực hiện bất cứ điều gì, kể cả việc "nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật", như quy định ở Điều 12 đối với các thành phần còn lại của xã hội. Hơn nữa, bất luận thực tế tốt xấu ra sao, thì ĐCSVN cũng được "công chứng" trong Hiến pháp là đã "tiên phong…", đã "trung thành…", đã "hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật", và đã "gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình".
Lối viết lấp lửng tạo cho người đọc ảo tưởng rằng lãnh đạo đảng đã tự giác đặt mình vào khuôn phép, nhưng vẫn đảm bảo cho "đấng tối cao" chẳng phải chịu bất kỳ ràng buộc pháp lý nào cả, và bất kể thế nào thì cũng vẫn được vinh danh.
Liệu đó có phải là thâm ý của những người đã ấn định nội dung Điều 4 trong Hiến pháp 1992 và hai phiên bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp hay không?
Điều 4 như vậy có hợp lý không?
Viết ra và tung hô một điều như vậy có phải là tử tế không?
Chúng ta có thể nhắm mắt mà chấp nhận một điều hiến định như thế hay không?
29/08/2013 – Mừng Cháu tròn một tuổi
0 Bình luận
Comment sẽ bị xóa nếu:
-Sử dụng những từ ngữ không phù hợp với thuần phong mỹ tục.
-Có chèn link quảng cáo hoặc spam.

markdown:
*cũng chỉ là con dân* *mà xưng là thiên tử* [Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243)và [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50)lại được bàn cãi nhiều bằng Điều 4. Một bên thì cương quyết bảo lưu, bên kia lại muốn loại bỏ nó ra khỏi Hiến pháp. Nội dung mà hai bên thường đề cập làduy trì hay không việc hiến định quyền lãnh đạo đương nhiên của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN). Nhưng đấy mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Để tìm hiểu thêm phần tiềm ẩn, ta hãy đọc lại [Điều 4 Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4)và cùng nhau suy ngẫm:
"Đảng cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội.
Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật."
"Đội tiên phong" là gì vậy? Nghe mãi đâm quen, thấy oai oai, nhưng thực ra nó là cái gì? Trong ngôn ngữ thông dụng, cái từ này thường chỉ "
*đạo quân ở vị trí đi đầu để ra mặt trận*". Thời xa xưa, khi còn đánh nhau bằng cơ bắp và vũ khí thô sơ, cả đạo quân ngàn vạn người cũng chỉ trông cậy vào võ nghệ của mấy vị tướng đầu quân, thì cả tướng lẫn quân của " *đội tiên phong*" cũng chỉ là thuộc hạ để nhà vua sai bảo. Ngày nay, lãnh đạo cao nhất lại càng cố thủ ở hậu phương, chứ không " *tiên phong*" ra mặt trận. Nếu vậy thì *oai cái nỗi gì, mà lại gán cho đảng cái cương vị hạng hai, hạng ba, mà đôi lúc còn bị dùng để "thí tốt"?*
Nếu cố gán cho từ "
*đội tiên phong*" nội dung " *thành phần ưu tú, đóng vai trò đầu đàn, đưa đường chỉ lối*", thì lại nảy sinhcâu hỏi: *Một đảng mà đa số đảng viên và hầu hết lãnh đạo cấp cao đều không phải là công nhân, thì có thể coi là "đội tiên phong của giai cấp công nhân" hay không? Người của giai cấp công nhân – vốn được lý luận chính thống của ĐCSVN ngợi ca là ưu tú và cách mạng nhất – đi đâu cả, mà lại để cho cái hội thuộc giai cấp hay tầng lớp kém tiến bộ hơn xông vào choán hết "đội tiên phong" của mình?*
Không chỉ được mệnh danh là "
*đội tiên phong*", ĐCSVN còn được coi là " *đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc". Tại sao lại ghi những thứ đó vào Hiến pháp? Hiến pháp là văn bản pháp lý gốc của cả Nước, của toàn bộ Nhân dân, để hiến định các quyền và nghĩa vụ cơ bản nhất, chứ đâu phải là cuốn sử ca của riêng ĐCSVN để ghi vào đó những lời tự phụ?*
Vấn đề đáng bàn hơn là:
*Liệu những khẳng định kiểu đó có đúng hay không*? Dù hào phóng giả định rằng hiện tại chúng đang đúng, *thì lấy gì để bảo* *? Đã là Hiến pháp thì* *đảm*rằng trong tương lai chúng vẫn còn đúng *phải*có hiệu lực lâu dài. Cho dù không tin vào sức sống của sản phẩm do mình tạo ra, thì chắc hẳn các tác giả Hiến pháp cũng hy vọng rằng nó sẽ tồn tại được vài chục năm. Vậy thì *tại sao lại tùy tiện khẳng định hay liều lĩnh bảo lãnh phẩm giá của cả đội ngũ cầm quyền mấy mươi năm sau, những người mà các tác giả Hiến pháp không thể đoán trước sẽ là ai, sẽ cầm quyền thế nào và trong hoàn cảnh ra sao?*
Cho đến nay, biết bao sự kiện bí ẩn và hành xử khó hiểu đã và đang xảy ra, đặc biệt là trong quan hệ đối với nhà cầm quyền Trung Quốc, kết hợp với tệ nạn tham nhũng và cướp đất tràn lan, khiến nhiều người
*phải*đặt ra câu hỏi: ĐCSVN ( *nói chính xác hơn là lãnh đạo của ĐCSVN*) *có còn trung thành với quyền lợi của Nhân dân và Dân tộc nữa hay không?*Đối với không ít người thì câu hỏi cũng chính là câu trả lời. Nếu muốn, giới cầm quyền có thể thông qua hành động thực tế để xóa bỏ nghi ngờ và chứng minh điều ngược lại. Thế nhưng, *tại sao lại lạm dụng Hiến pháp để "công chứng" cho cái phẩm hạnh đang bị nghi vấn, và bắt Nhân dân phải mặc nhiên thừa nhận lòng trung thành của giới cầm quyền hôm nay và cả mai sau?*
Giả sử ĐCSVN luôn thực sự là "
*đội tiên phong…*" và " *đại biểu trung thành*…", thì điều đó đã đủ để *Nhân dân trao quyền "lãnh đạo Nhà nước và xã hội" hay chưa*? Vẫn còn có nhiều " *đại biểu trung thành*" khác, thì *tại sao lại chỉ trao quyền lãnh đạo cho một đại biểu duy nhất?*Hơn nữa, giữa *quyền lãnh đạo và tính tiên phong cộng với lòng trung thành*là một khoảng cách xa vời, hai cái đó không nhất thiết là hệ quả của nhau. Chẳng hạn như Cún con, khi ra đường thì hay lon ton lên trước (nghĩa là rất " *tiên phong*"), và ít ai *trung thành*với chủ hơn Cún, nhưng chẳng vì thế mà Cún lại được chủ trao cho *quyền lãnh đạo*… gia đình. Rõ ràng, hai mệnh đề nhầm chỗ đó không đủ để biện minh cho *quyền lãnh đạo đương nhiên của ĐCSVN*. Ngược lại, cái " *hư hư thực thực", "hư" đến mức bất chấp cả "thực", đã làm suy giảm tính nghiêm túc và tính hợp lý của Hiến pháp. Vậy thì cưỡng nạp những mệnh đề vu vơ ấy vào Hiến pháp để làm gì?*
*
* *
Nếu quan niệm rằng hai đặc tính "
*đội tiên phong*…" và " *đại biểu trung thành*…" là *đòi hỏi, là điều kiện cần cho quyền "lãnh đạo Nhà nước và xã hội*", thì [Điều 4](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4)cần được hiệu chỉnh cho chuẩn xác về mặt lô-gíc, chẳng hạn như sau:
"Đảng cộng sản Việt Nam phải làđội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, … thì mớilà lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội."
Hoặc hoán vị đoạn cuối lên đầu và dùng chữ "
*để*" thay cho hai chữ " *thì mới*":
" Đểlà lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội, Đảng cộng sản Việt Nam phải làđội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc…"
Đó là hai phương án hiệu chỉnh lô-gíc kinh tế nhất, chỉ thêm ba hoặc bốn chữ và giữ nguyên các thành phần khác. Kể cả trong trường hợp thừa nhận quyền lãnh đạo của ĐCSVN như một thứ đương nhiên, bất chấp hiện trạng của đảng, thì cũng nên viết lại như sau:
"Đảng cộng sản Việt Nam, theo chủ nghĩa Mác - Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Đảng phải làđội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc."
Dù chọn phương án nào thì cũng cần thêm chữ "
**", để nhấn mạnh rằng:** *phải* *Đó là đòi hỏi mang tính pháp lý mà đảng cầm quyền*. Liệu giới cầm quyền có muốn viết như vậy hay không? Chắc là không! Vậy thì nội dung về" **phải thực hiện** *đội tiên phong*…" và " *đại biểu trung thành*…" trong [Điều 4](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4)không *phải*là *đòi hỏi*, mà mang ý nghĩa " *thừa nhận một thực trạng đã, đang và sẽ mãi tồn tại*", tức là một hình thức " *công chứng bất chấp hiện trạng của nguyên bản*".
Vấn đề tương tự được đặt ra với khoản tiếp theo của
[Điều 4](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4), viết rằng:
"Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật."
Đây có
*phải*là một *yêu cầu*, một *đòi hỏi hay không*? Nếu là *đòi hỏi*thì cần bổ sung một chữ " **" như sau:** *phải*
"Mọi tổ chức của Đảng phảihoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật."
Câu hỏi nảy sinh là:
*Tại sao lại thiếu chữ "* **phải**" tại vị trí quan trọng như vậy? Có phải do vô tình hay không?
Muốn hiểu được ý tứ của các tác giả, hãy điểm mặt 39 chữ "
**" trong** *phải* [Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243)để nhận ra rằng: Từ " **" là một trong những** *phải* *thuật ngữ đặc trưng trong*. Ví dụ: [Hiến pháp](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243), thường được dùng để chỉ những điều **bắt buộc phải thực hiện**
" [Điều 51]… Công dân phảilàm tròn nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước và xã hội…"
" [Điều 76]Công dân phảitrung thành với Tổ quốc…"
" [Điều 77]… Công dân phảilàm nghĩa vụ quân sự và tham gia xây dựng quốc phòng toàn dân."
" [Điều 100]Đại biểu Quốc hội phảidành thời gian để làm nhiệm vụ đại biểu…"
" [Điều 122]Đại biểu Hội đồng nhân dân có quyền chất vấn... Người bị chất vấn phảitrả lời trước Hội đồng nhân dân trong thời hạn do luật định…"
Tại sao không viết tương tự, mà lại tránh dùng chữ "
**" trong** *phải* [Điều 4](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4)? Nếu quan niệm rằng chỉ cần viết
" Mọitổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật"
là
*đã hàm chứa chữ "*, do đó có thể lược bỏ nó, thì sao không bỏ nốt chữ " **phải**" **trong những trường hợp cũng "** *phải*" *đã hàm chứa*" tương tự? Chẳng hạn, sao không bỏ chữ **"**trong hai điều khoản sau đây: *phải*"
" [Điều 115]… Những vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền của Chính phủ phảiđược thảo luận tập thể và quyết định theo đa số."
" [Điều 124]… Khi quyết định những vấn đề quan trọng của địa phương, Uỷ ban nhân dân phảithảo luận tập thể và quyết định theo đa số…"
Để hiểu hết thâm ý chứa trong
[Điều 4](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4), nên so sánh nó với điều khoản sau:
" [Điều 12]… Các cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân phảinghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật…"
Vâng, không chỉ "
*các… tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân", mà cả "các cơ quan Nhà nước"*đều *"*". Nhưng **phải**nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật *ĐCSVN và các tổ chức của đảng*thì không bị liệt kê trong [Điều 12](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_12), tức là chúng **không**nằm trong diện " **phải**nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật". [Điều 4](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4)chỉ viết là: " *Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật". Khi đã ngăn chặn việc ban hành luật về các đảng chính trị hay luật dành riêng cho ĐCSVN, thì chẳng hề tồn tại "khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật"nào có thể khống chế và ràng buộc đảng. Vậy là ĐCSVN được mặc sức tung hoành. Hơn nữa, giả sử có ràng buộc pháp luật nào đó liên quan, thì ĐCSVN cũng không nhất thiết*" mà thôi. **phải**tuân theo, bởi vì câu hiến định "Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật" không nhất thiết là một đòi hỏi, mà ngược lại, rất có thế là một hình thức"công chứng bất chấp hiện trạng của nguyên bản", cũng tương tự như việc "công chứng" cho đặc tính "đội tiên phong…"và "đại biểu trung thành…
Hẳn là đạo diễn của
[Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243)đã cân nhắc rất kỹ lưỡng, và cố tình không cho "diễn viên" tên " *phải*" lạc vào " *màn kịch*" [Điều 4](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4), để tạo ra một " *hoạt cảnh thực thực hư hư*", " *nói dzậy mà không phải dzậy*". Cái tinh vi ấy được kế thừa trọn vẹn trong [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50)(được đăng tải để lấy ý kiến nhân dân từ ngày 02/01/2013) và [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 3](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=53)(được trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khoá XIII, ngày 17/05/2013). Chưa thỏa mãn với đặc quyền vô biên đã có, người ta đã sửa câu *"Mọi tổ chức của Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật"*
trong
[Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4)thành *"* **Các**tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật."
Hạ cấp từ chữ "Mọi" xuống chữ "Các",
*phải*chăng là *cố chừa ra thế lực bất khả xâm phạm*? Tuy trong phương án sửa đổi có bổ sung thêm đối tượng " *đảng viên*", nhưng đó là " *đảng viên thường*". Còn *các vị lãnh đạo đảng là "siêu đảng viên", và cá nhân họ*cũng không phải là " *tổ chức*", vì vậy có thể hoàn toàn tự do " *ngoài vòng Hiến pháp và pháp luật*".
Trong
[tham luận trình bày tại phiên họp Quốc hội vào buổi sáng ngày 16/11/2012](http://www.na.gov.vn/tailieukyhop/Ky4khoaXIII/BienBan16-11s.doc), Luật sư Trương Trọng Nghĩa (Đại biểu Quốc hội khóa XIII của Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam) đã phân tích và kiến nghị như sau:
"Về Điều 4, hiện nay về Đảng thì chúng ta có 3 chủ thể: Thứ nhất là Đảng Cộng sản Việt Nam; Thứ hai là các tổ chức của Đảng; Thứ ba là đảng viên. Nhưng khi thiết kế Điều 4 thì chúng ta bỏ quên chủ thể quan trọng nhất là Đảng cho nên chúng ta chỉ quy định các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động theo khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Điều 4 tôi chỉ xin thêm một từ ở đằng trước, tức là 'Đảng, các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ của Hiến pháp và pháp luật'."
Đề nghị của Luật sư Trương Trọng Nghĩa là rất hợp lý, để loại trừ khả năng biện hộ rằng: "
*Đảng không phải là một tổ chức của Đảng, nên Đảng không phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật*". Nếu thực tâm muốn tôn trọng"khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật", thì chẳng tiếc gì mà không thêm chữ " *Đảng*" vào đầu câu như ông Nghĩa đề xuất.Thế nhưng, đề nghị ấy đã không được chấp nhận. *Phải chăng việc khước từ đó càng thể hiện rõ hơn động cơ của đạo diễn và bản chất của* [Điều 4](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4)?
Một nét mới của Điều 4 trong
[phiên bản 2](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50)và [phiên bản 3](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=53)của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp là khoản sau đây được chèn thêm vào giữa:
"Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình."
Câu này đã khiến một số người hâm mộ đảng hân hoan ca ngợi. Nhưng thực ra có gì là mới ở đây hay không? Thế nào là "
*gắn bó mật thiết*"? " *Gắn bó*" như hiện nay đã đủ hay đã quá " *mật thiết*" hay chưa? " *Phục vụ nhân dân*" thế nào thì bấy lâu đã rõ, xin kiếu, xin kiếu! " *" hay "* **Chịu sự giám sát** *đành chịu sự giám sát*"? Nhân dân " *giám sát*" thế nào, khi mọi chuyện tày đình đều diễn ra ở những nơi kín cổng cao tường, được súng ống bảo vệ nghiêm ngặt? Giả sử bằng cách nào đó mà biết được chút chuyện " *thâm cung*", thì đành ngậm miệng, hay nông nổi phát ngôn, để rồi có thể bị khép vào " *tội cố ý*"hay " *tội vô tình làm lộ bí mật nhà nước*" ( [Điều 263](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=6163#Dieu_263)và [Điều 264](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=6163#Dieu_264) [Bộ luật hình sự](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=6163))? Và " *giám sát*" để làm gì? Nếu được phép" *giám sát*", nhưng khi phát hiện ra điều sai trái thì cũng chỉ có thể bó tay bất lực và thêm ấm ức, thì "quyền *giám sát*đảng"có hơn gì so với "quyền được tò mò, nhòm ngó chuyện riêng của nhà hàng xóm"? Thế nào là " *chịu trách nhiệm trước nhân dân*"? Ăn chán, phá chán cũng chỉ cần buông một câu " *xin chịu trách nhiệm*" là xong, vậy thì tội gì mà không ăn, không phá? Toàn là *mỹ từ chung chung, vô định, phù hợp với mục đích tuyên huấn, nhằm mê hoặc và ru ngủ người đọc, chứ không thể dùng để diễn đạt các ràng buộc pháp lý.*
Những băn khoăn vừa kể chỉ có ý nghĩa khi khoản mới bổ sung vào Điều 4 là đòi hỏi mà đảng cầm quyền
*phải*thực hiện. Nhưng lấy gì để đảm bảo rằng đó thực sự là *đòi hỏi*, chứ không *phải*là tái diễn hình thức " *công chứng bất chấp hiện trạng của nguyên bản*"? Nếu quả là đòi hỏi, thì cần thêm bốn chữ " **" như sau:** *phải*
"Đảng phảigắn bó mật thiết với nhân dân, phảiphục vụ nhân dân, phảichịu sự giám sát của nhân dân, phảichịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình."
Hoặc ít nhất cũng bổ sung một chữ "
**" để áp chung cho cả bốn nghĩa vụ:** *phải*
"Đảng phảigắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình."
Như vậy không
*phải*là quá máy móc, mà cũng chỉ hiến định giống như hai điều khoản sau đây của [Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243), cũng về quan hệ với Nhân dân:
" [Điều 8]Các cơ quan Nhà nước, cán bộ, viên chức Nhà nước phảitôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân…"
" [Điều 97]… Đại biểu Quốc hội phảiliên hệ chặt chẽ với cử tri, chịu sự giám sát của cử tri…"
Quan sát kỹ sẽ nhận ra sự khác nhau "
*tinh tế*" giữa yêu cầu đối với Nhà nước trong [Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243)và yêu cầu đối vớiĐCSVN trong [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50): Các cơ quan Nhà nước " **tôn trọng nhân dân" và "** *phải* *lắng nghe ý kiến… của nhân dân*", còn đảng thì *không "*" và cũng **phải**tôn trọng nhân dân *không*"; các cơ quan Nhà nước **phải**"lắng nghe…nhân dân *", còn đảng thì cũng "phục vụ nhân dân" nhưng* **phải**"tận tụy phục vụ nhân dân *không cần*". Thế cũng đã là tiến bộ vượt bậc rồi, bởi **phải**" **tận tụy** [Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243)còn không hề nhắc đến quan hệ của đảng đối với Nhân dân.
Có lẽ để "
*cởi trói*" cho Nhà nước, nên " *Các cơ quan Nhà nước*" được giải phóng khỏi Điều 8 của [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50):
"Cán bộ, công chức, viên chức phảitôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân…"
Sau đó, không hiểu do sức ép nào mà người ta lại đành chịu để cho "
*Các cơ quan Nhà nước*" tái hiện trong Điều 8 của [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 3](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=53):
"Các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phảitôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân…"
*
* *
Trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp
[phiên bản 2](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50)và [phiên bản 3](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=53), số lần xuất hiện của chữ " **" ít hơn so với trong** *phải* [Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243). Vì sao như vậy? Một số chữ " **" biến tướng thành thuật ngữ khác, như "có trách nhiệm", "có nghĩa vụ"… Chẳng hạn, đoạn** *phải*
"công dân phảilàm tròn nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước và xã hội"
tại
[Điều 51 Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_51)biến thành đoạn
"Công dân có trách nhiệmthực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội"
tại Điều 20 của
*Một số chữ "* [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50). **" thì biến mất hẳn, vì một số điều khoản được bãi bỏ. Ví dụ, quy định** *phải*
" Đại biểu Quốc hội phảidành thời gian để làm nhiệm vụ đại biểu…"
tại
[Điều 100 Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_100)biến khỏi cả hai phiên bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp. (Chả trách mà một số đại biểu Quốc hội say sưa ca ngợi Dự thảo sửa đổi Hiến pháp.)
Có một ưu ái đặc biệt mà "
*Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân*" dành cho Dân trong [Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243), đó là" *vinh danh*" Dân hai lần trong mối quan hệ với pháp luật:
" [Điều 12]… mọi công dân phảinghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật…"
" [Điều 79]Công dân có nghĩa vụtuân theo Hiến pháp, pháp luật…"
Các tác giả
[Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50)đã kết hợp nhuần nhuyễn tính kế thừa với tính sáng tạo, và thu được kết quả tương ứng như sau:
" [Điều 8]… cá nhân phảinghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật…"
" [Điều 49]Công dân có nghĩa vụchấp hành Hiến pháp và pháp luật…"
Trong
[Điều 8](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50), từ " *cá nhân*" được dùng để thay thế cho từ " *mọi công dân*" ở [Điều 12 Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_12). Nghĩa là Dân vẫn được " *vinh danh*" hai lần: Một lần dưới danh nghĩa " *công dân*" và một lần dưới danh nghĩa " *cá nhân*". " *Chu đáo*" với Dân đến thế là cùng.
Trong khi đó, họ lại "
*sơ suất*" đánh mất hai chữ " *Nhà nước*" trong đòi hỏi " *". Quy định* **phải**nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật
" [Điều 12]… Các cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân phảinghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật…"
trong
[Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_12)được sửa thành
"
[Điều 8]
1. Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật…
3. Cơ quan, tổ chức, cá nhân phảinghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật…"
trong
*Khoản 1* [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50). [Điều 8](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50)học theo phong cách của [Điều 4 Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4), không hề sử dụng từ "phải" hay thuật ngữ tương đương, nên cũng không rõ đó là đòi hỏi hay *ghi nhận*(tức là " *công chứng*"). Nếu đó là đòi hỏi thì Nhà nước cũng chỉ cần " *hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật*". " *Theo"*được bao nhiêu thì " *theo*", chứ không bắt buộc " *". Nghĩa vụ "phải nghiêm chỉnh chấp hành…" trong Khoản 3* **phải**nghiêm chỉnh chấp hành… [Điều 8](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50)chỉ áp vào "Cơ quan, tổ chức" chung chung, mà thường chỉ được hiểu là "cấp dưới". Rồi đến [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 3](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=53), [Điều 8](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=53)chỉ giữ lại cái Khoản 1 mập mờ, còn Khoản 3 thì hoàn toàn biến mất, do đó cả " *Cơ quan, tổ chức"chung chung cũng không còn bị đòi hỏi "*" nữa. **phải**nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật
Chưa hết, cái quy định
"Ủy ban nhân dân … chịu trách nhiệmchấp hành Hiến pháp, luật, các văn bản của các cơ quan Nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân"
tại
[Điều 123 Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_123)cũng bị xóa khỏi *Có lẽ họ đã kịp nhận ra như vậy cũng không ổn lắm:* [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 2](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50). *Hiến pháp, pháp luật và nghị quyết của Hội đồng nhân dân thì không thành vấn đề, nhưng nếu bỏ cả quy định "chấp hành … các văn bản của các cơ quan Nhà nước cấp trên*", ngộ nhỡ địa phương không chịu nghe theo trung ương nữa thì sao? Cho nên, trong [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 3](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=53), họ đã đưa ra hai phương án: Với phương án 1 thì Ủy ban nhân dân vẫn không bị nhắc nhở là phải " *…"; phương án 2 khôi phục nguyên văn quy định của* **chịu trách nhiệm**chấp hành Hiến pháp, luật [Điều 123 Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_123). Nếu phương án 1 được thông qua, thì không chỉ các cơ quan của đảng, mà cả các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương đều được "giải phóng" khỏi"trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật". Còn nếu phương án 2 được thông qua thì chỉ Ủy ban nhân dân các cấp ở địa phương phải " *" mà thôi. Dù bất cứ phương án nào của* **chịu trách nhiệm**chấp hành Hiến pháp, luật [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp phiên bản 3](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=53)được chọn, thì công dân cũng vẫn được " *chăm sóc chu đáo*", không bị bỏ sót, bởi: *"* [Điều 49](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=53)Công dân **có nghĩa vụ**tuân theo Hiến pháp và pháp luật…" *Hóa ra, nghĩa vụ Nhà nước chỉ nhất thời, nghĩa vụ Dân mới vạn đại.*
*
* *
Để hiểu rõ hơn
[Điều 4 Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4)và các phiên bản biến dạng của nó, ta đã lan man sang một số điều khoản khác của Hiến pháp. Đấy không phải là lạc đề, mà để có được tầm quan sát bao quát hơn, nhằm thấu hiểu hơn bản chất và ý nghĩa của [Điều 4](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_4). Phải so sánh với cách cư xử mà họ dành cho Dân, thì mới thấy rõ mức độ ưu ái mà thế lực cầm quyền dành riêng cho mình. Thế mới biết, trong chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa đang tồn tại trên đất Việt, thì nguyên lý " *Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật*" ( [Điều 52 Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_52)) cần được hiểu như thế nào. Vâng, " *mọi công dân đều bình đẳng…*", nhưng giới cầm quyền còn " *bình đẳng hơn*", và lãnh đạo cấp cao nhất thì tất nhiên phải được " *bình đẳng nhất*". Có lẽ vì cái không gian dân chủ xã hội chủ nghĩa quá chật hẹp, nên giới cầm quyền phải đứng ngoài khuôn khổ pháp luật, phải đứng trên hiến pháp, để… " *nhường chỗ cho Dân*".
Các điều khoản đã trích dẫn ở trên cho thấy: Chỗ nào thấy cần thì các tác giả Hiến pháp đều nhớ dùng từ "
*phải*" hoặc những từ đồng nghĩa để nhấn mạnh sự " *". Họ chỉ cố tình "quên" dùng từ "* **đòi hỏi** *phải*" ở Điều 4 mà thôi. Nhờ thế, [Hiến pháp](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243)trao cho ĐCSVN quyền lực lãnh đạo tối cao vô biên, nhưng lại **ĐCSVN** *không đòi hỏi* *phải*thực hiện bất cứ điều gì, kể cả việc "nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật", như quy định ở [Điều 12](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243#Dieu_12)đối với các thành phần còn lại của xã hội. Hơn nữa, bất luận thực tế tốt xấu ra sao, thì ĐCSVN cũng được *"công chứng" trong Hiến pháp là* **đã**"tiên phong…", **đã**"trung thành…", **đã**"hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật", và **đã**"gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình". *Lối viết lấp lửng tạo cho người đọc ảo tưởng rằng lãnh đạo đảng đã tự giác đặt mình vào khuôn phép, nhưng vẫn đảm bảo cho "đấng tối cao" chẳng phải chịu bất kỳ ràng buộc pháp lý nào cả, và bất kể thế nào thì cũng vẫn được vinh danh.* *Liệu đó có phải là thâm ý của những người đã ấn định nội dung Điều 4 trong* [Hiến pháp 1992](http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=11243)và hai phiên bản [Dự thảo sửa đổi Hiến pháp](http://duthaoonline.quochoi.vn/DuThao/Lists/DT_DUTHAO_NGHIQUYET/View_Detail.aspx?ItemID=32&TabIndex=1&LanID=50)hay không? **Điều 4 như vậy có hợp lý không?** **Viết ra và tung hô một điều như vậy có phải là tử tế không?** **Chúng ta có thể nhắm mắt mà chấp nhận một điều hiến định như thế hay không?** *29/08/2013 – Mừng Cháu tròn một tuổi*
## 0 Bình luận
Comment sẽ bị xóa nếu:
-Sử dụng những từ ngữ không phù hợp với thuần phong mỹ tục.
-Có chèn link quảng cáo hoặc spam.

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: private, max-age=0

X-Crawler-Content-Encoding: gzip

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


text:
Bài hát đề nghịKhoảng Trời Của Bé - Thùy Chi
Tan Mưa Gọi Cầu Vồng - Thùy Chi
Em Bé Bán Diêm - Thùy Chi
Sân Trường Ước Mơ - Thùy Chi
Chờ em - Thùy Chi
Lời Con Hứa - Thùy Chi
À Ơi Tay Mẹ - Thùy Chi
Ước Mơ - Thùy Chi
Mưa - Thùy Chi
Áo trắng đến trường - Thùy Chi
Chuyện - Thùy Chi
Tình Mẹ - Thùy Chi
Để Dành - Thùy Chi
Chờ Anh Trong Cơn Mưa - Thùy Chi
Giai Điệu Tình Yêu - Thùy Chi

markdown:
#### Bài hát đề nghị
[Khoảng Trời Của Bé](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Khoang-Troi-Cua-Be/EZF60AE.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Tan Mưa Gọi Cầu Vồng](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Tan-Mua-Goi-Cau-Vong/EZF60AU.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Em Bé Bán Diêm](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Em-Be-Ban-Diem/EZF60B7.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Sân Trường Ước Mơ](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/San-Truong-Uoc-Mo/EZFW8U9.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Chờ em](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Cho-em/EZF60A0.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Lời Con Hứa](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Loi-Con-Hua/EZF60B0.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [À Ơi Tay Mẹ](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/A-Oi-Tay-Me/EZF60BU.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Ước Mơ](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Uoc-Mo/EZF60AZ.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Mưa](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Mua/EZF60AC.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Áo trắng đến trường](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Ao-trang-den-truong/EZF60B6.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Chuyện](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Chuyen/EZF60AW.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Tình Mẹ](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Tinh-Me/EZF60BW.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Để Dành](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/De-Danh/EZF60AA.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Chờ Anh Trong Cơn Mưa](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Cho-Anh-Trong-Con-Mua/EZF60BD.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer) [Giai Điệu Tình Yêu](http://www.nhungcakhucbathu.com/bai-hat/Giai-Dieu-Tinh-Yeu/EZF60AI.html)- [Thùy Chi](tim-kiem/bai-hat.html?key=Thùy+Chi&ks=singer)

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: Apache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Connection: close

X-Crawler-Transfer-Encoding: chunked


text:
Phong Lan
tin tức
Hoa phong lan Cattleya phổ biến không chỉ vì hình dáng đa dạng mà màu sắc cũng phong phú. Một số gam màu nhạt, nhẹ nhàng như màu tím, hồng, màu hoa lavender và màu xanh dương cũng là những gam màu chủ đạo của Cattleya. Những cây phong lan Cattleya lai màu tím đã được kĩ thuật lai giống phát triển từ lâu, những cây lai màu tím đẹp đến mê hồn và bạn sẽ không thể bỏ qua nếu thấy chúng. Còn cây phong lan Cattleya lai màu xanh còn khá mới, hầu hết những cây lai màu tím, màu lavender đều có hương thơm.
Một số cây phong lan Cattleya lai điển hình: Cattleya Irene Holguin màu lavender, Brassocattleya Blue Grotto với màu xanh – tím violet,… Bạn hãy xem một số hình ảnh về những gam màu lạnh của phong lan Cattleya nhé:

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding


text:
Ông Edward Hartley (quốc tịch Mỹ) đến thẩm mỹ viện Việt Thành để cắt da dư vùng hông lưng sau khi giảm 18 kg, nhưng sau khi tiêm thuốc gây tê, bệnh nhân trụy mạch và tử vong.
Thiệt mạng khi hút mỡ bụng tại thẩm mỹ viện ở Sài Gòn Một người đàn ông khoảng 60 tuổi được cho đã thiệt mạng sau khi đến thẩm mỹ viện để hút mỡ bụng.Liên quan đến cái chết của ông Edward Hartley (53 tuổi, quốc tịch Mỹ) tại thẩm mỹ viện Việt Thành (quận 10) vào tối qua, trưa 20/7, Sở Y tế TP.HCM đã có báo cáo gửi UBND TP.HCM và Bộ Y tế.Theo Sở Y tế TP.HCM, 11h ngày 19/7, người đàn ông ngoại quốc trên đến phòng khám để cắt da dư vùng hông lưng sau khi sụt cân khoảng 40 pounds (khoảng 18 kg). Bệnh nhân được bác sĩ Nguyễn Việt Thành khám và chỉ định phẫu thuật cắt da dư.16h cùng ngày, bệnh nhân trở lại phòng khám để thực hiện phẫu thuật. Sau khi tiêm thuốc gây tê khoảng 10-15 phút, bác sĩ Thành thấy ông Edward Hartley có dấu hiệu trụy mạch.Nguoi My thiet mang tai tham my vien o Sai Gon sau khi tiem thuoc te hinh anh 1Cơ quan chức năng đang làm việc tại Viện thẩm mỹ Việt Thành sáng 20/7. Ảnh: Khánh TrungChủ cơ sở thẩm mỹ đã tiến hành hồi sức tim phổi (đặt nội khí quản bóp bóng, xoa bóp tim ngoài lồng ngực, đặt đường truyền dùng thuốc …) và gọi bệnh viện Trưng Vương để được hỗ trợ.20 phút sau, các bác sĩ của bệnh viện Trưng Vương có mặt, tiếp tục hồi sức tim phổi nhưng không hiệu quả. Bệnh nhân Edward Hartley đã tử vong và phòng khám đã báo cơ quan chức năng đến làm việc.Qua quá trình kiểm tra, Thanh tra Sở Y tế nhận thấy phòng khám thực hiện phẫu thuật cắt da thừa vùng bụng nằm ngoài danh mục kỹ thuật được Sở Y tế phê duyệt.Phòng khám không đảm bảo an toàn cho công tác khám chữa bệnh nên Thanh tra Sở đã lập biên bản yêu cầu phòng khám tạm ngưng hoạt động khám, chữa bệnh cho đến khi Sở Y tế xem xét, đánh giá lại các điều kiện hoạt động của phòng khám và báo cáo chi tiết về trường hợp tử vong của ông Edward Hartley đến Sở Y tế.Theo Sở Y tế, hiện hồ sơ bệnh án và các giấy tờ có liên quan đến quá trình khám và điều trị cho ông Edward Hartley tại phòng khám đã được cơ quan Công an quận 10 niêm phong, tạm giữ phục vụ cho công tác điều tra.Sau sự cố một bệnh nhân tử vong ở Viện phẫu thuật thẩm mỹ Việt Thành (quận 10), Sở Y tế TP.HCM đã đình chỉ hoạt động phòng khám này vì không đảm bảo an toàn cho người bệnh.Cảnh sát tình nghi người đàn ông quốc tịch Mỹ tử vong tại thẩm mỹ viện Việt Thành (quận 10) do sốc phản vệ khi cắt da thừa phần hông.Theo Công an quận 10 (TP HCM), ông Hartley Edward Anthony (54 tuổi, quốc tịch Mỹ) đến viện thẩm mỹ Việt Thành trên đường Sư Vạn Hạnh trưa 19/7 để cắt da thừa hai bên hông.Đến chiều, ông Anthony bất ngờ co giật. Nhân viên viện thẩm mỹ tích cực cấp cứu nhưng nạn nhân không qua khỏi. Làm việc với cơ quan điều tra, bác sĩ Nguyễn Việt Thành (chủ thẩm mỹ viện) cho biết, ông Hartley đến phòng khám nói muốn cắt da dư vùng hông vì vừa giảm cân khá nhiều. Ông Thành khám và chỉ định phẫu thuật cắt da dư.16h, ông Hartley được tiêm thuốc tê. Khoảng 10 phút sau bác sĩ Thành phát hiện ông này có dấu hiệu trụy mạch nên lập tức hồi sức tim phổi (đặt nội khí quản bóp bóng, xoa bóp tim ngoài lồng ngực, đặt đường truyền dùng thuốc…). Đồng thời, bác sĩ cũng gọi Bệnh viện Cấp cứu Trưng Vương đến hồi sức. Tuy nhiên, mọi nỗ lực đều không hiệu quả, ông Hartley tử vong.Công an TP HCM đang khám nghiệm tử thi, hiện trường, điều tra vụ việc. Bước đầu xác định nạn nhân bị sốc phản vệ.Thẩm mỹ viện Việt Thành có đầy đủ giấy phép, chức năng hoạt động. Chủ cơ sở là Tiến sĩ - Bác sĩ Nguyễn Việt Thành, được đánh giá là chuyên gia trong lĩnh vực phẫu thuật thẩm mỹ ở TP HCM.Gần 3 năm trước, chiều 19/10/2013, chị Lê Thị Thanh Huyền đến thẩm mỹ viện Cát Tường trên đường Giải Phóng (Hà Nội) hút mỡ bụng, nâng ngực nhưng sau đó tử vong. Người trực tiếp làm phẫu thuật là bác sĩ Nguyễn Mạnh Tường, song cơ sở không có chức năng hoạt động này. Đêm hôm đó, Tường cùng bảo vệ Đào Quang Khánh mang thi thể nạn nhân ra cầu Thanh Trì vứt xuống sông Hồng phi tang.Ông Tường bị tuyên phạt 19 năm tù về các tội Vi phạm quy định về khám chữa bệnh và Xâm phạm thi thể. Khánh nhận 33 tháng tù
Cảnh sát đang lấy lời khai tại viện thẩm mỹ. Ảnh: Sơn Hòa.

Set-Cookie: clsk=viet; expires=Sat, 17-Aug-2019 18:29:53 GMT; path=/vietnamville/

Accept-Ranges: bytes

Server: LiteSpeed