text:
Anh Nguyễn Định (ngụ phường 8, TP Đà Lạt) cho biết giống ớt khổng lồ này mới được trồng thử nghiệm cách đây vài tháng tại một số nhà vườn. Đây là giống nhập khẩu từ Hà Lan, khả năng kháng bệnh mạnh và không tốn nhiều công chăm sóc, nhưng lại đạt năng suất rất cao.
Anh Định ước tính, trung bình 1.000 m2 có thể trồng 4.000 gốc ớt sừng bò cho thu hoạch quanh năm. Nếu chăm sóc đúng quy trình, mỗi gốc ớt đạt năng suất khoảng 6 kg. Với diện tích trồng thử nghiệm 500 m2 như hiện tại, mỗi ngày anh thu hoạch hơn 20 kg. Trừ các chi phí chăm sóc và nhân công, anh Định thu lại được trên 80%.
Ớt sừng bò có trọng lượng trung bình 300 - 500 gram đang được nhiều nhà vườn Lâm Đồng đưa vào trồng thử nghiệm. Ảnh: Di Linh.
“Thời điểm bắt đầu thu hoạch thường khoảng 3 tháng sau khi gieo trồng. Quả chín có màu đỏ hoặc vàng, do trọng lượng mỗi quả khá lớn nên phải dùng sào chống để tránh gãy cành”, anh Định nói.
Nhà vườn này cũng cho biết thêm vì có mùi thơm nồng và vị ngọt thanh nên ớt sừng bò dễ thu hút côn trùng gây hại. Để đảm bảo chất lượng quả ớt, nhiều nhà vườn đang áp dụng các biện pháp xua đuổi sinh vật gây hại, trong đó trồng ngò tây xen dưới gốc cây ớt. Đây được cho là cách an toàn và hữu hiệu nhất.
Hiện giá bán tại vườn dao động 40.000 – 50.000 đồng/kg, cao hơn khoảng 20.000 đồng/kg so với giá ớt chuông, nhưng số lượng hàng vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu thị trường.
Theo một chủ trang trại rau củ tại huyện Lạc Dương (Lâm Đồng), ớt sừng bò đang là nhất của trang trại này. Khi ông mang ớt thu hoạch trong đợt đầu tiên đến giới thiệu tại các nhà hàng Nhật Bản, Hàn Quốc thì rất được các nơi này yêu thích, đặt mua.
Chủ trang trại này cũng cho biết kênh phân phối chủ yếu của loại ớt này là những doanh nghiệp chuyên cung cấp rau sạch và người quen, chứ mặt hàng này không đủ để tiếp cận vào các hệ thống siêu thị lớn bán đại trà.
Những trái ớt chín có màu vàng, dài khoảng 30 cm được bán với giá 40.000 đồng/kg Ảnh: Di Linh.
Khảo sát một số diễn đàn cung cấp nông sản sạch, nhiều bà nội trợ ở các thành phố lớn đang cùng săn lùng loại ớt này. Thông tin được các diễn đàn nông sản sạch chia sẻ, ớt sừng bò có hàm lượng dinh dưỡng cao, thích hợp chế biến nhiều món ăn như salad, ép nước và xay sinh tố...
Chị Ngọc Hoa (quận 2, TP.HCM) chia sẻ chị mới biết đến ớt sừng bò cách đây 2 tháng, trong dịp tham quan các mô hình nông nghiệp công nghệ cao ở Đà Lạt.
“Dù giá cao, nhưng bù lại ớt sừng bò ngọt thanh và không bị hăng như ớt chuông nên các bé trong gia đình tôi ăn được và rất thích. Hằng tuần tôi đều đặt hàng gửi về, nhưng thỉnh thoảng cũng không nhận được vì số lượng hạn chế quá", chị Hoa cho biết.
Mời quý độc giả xem video về đặc sản chuối tiến vua (nguồn VTC):

markdown:
Anh Nguyễn Định (ngụ phường 8, TP Đà Lạt) cho biết
**giống ớt khổng lồ** này mới được trồng thử nghiệm cách đây vài tháng tại một số nhà vườn. Đây là giống nhập khẩu từ Hà Lan, khả năng kháng bệnh mạnh và không tốn nhiều công chăm sóc, nhưng lại đạt năng suất rất cao.
Anh Định ước tính, trung bình 1.000 m2 có thể trồng 4.000 gốc
*ớt sừng bò* cho thu hoạch quanh năm. Nếu chăm sóc đúng quy trình, mỗi gốc ớt đạt năng suất khoảng 6 kg. Với diện tích trồng thử nghiệm 500 m2 như hiện tại, mỗi ngày anh thu hoạch hơn 20 kg. Trừ các chi phí chăm sóc và nhân công, anh Định thu lại được trên 80%.
Ớt sừng bò có trọng lượng trung bình 300 - 500 gram đang được nhiều nhà vườn Lâm Đồng đưa vào trồng thử nghiệm. Ảnh: Di Linh.
“Thời điểm bắt đầu thu hoạch thường khoảng 3 tháng sau khi gieo trồng. Quả chín có màu đỏ hoặc vàng, do trọng lượng mỗi quả khá lớn nên phải dùng sào chống để tránh gãy cành”, anh Định nói.
Nhà vườn này cũng cho biết thêm vì có mùi thơm nồng và vị ngọt thanh nên ớt sừng bò dễ thu hút côn trùng gây hại. Để đảm bảo chất lượng quả ớt, nhiều nhà vườn đang áp dụng các biện pháp xua đuổi sinh vật gây hại, trong đó trồng ngò tây xen dưới gốc cây ớt. Đây được cho là cách an toàn và hữu hiệu nhất.
Hiện giá bán tại vườn dao động 40.000 – 50.000 đồng/kg, cao hơn khoảng 20.000 đồng/kg so với giá ớt chuông, nhưng số lượng hàng vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu thị trường.
Theo một chủ trang trại rau củ tại huyện Lạc Dương (Lâm Đồng), ớt sừng bò đang là nhất của trang trại này. Khi ông mang ớt thu hoạch trong đợt đầu tiên đến giới thiệu tại các nhà hàng Nhật Bản, Hàn Quốc thì rất được các nơi này yêu thích, đặt mua.
Chủ trang trại này cũng cho biết kênh phân phối chủ yếu của loại ớt này là những doanh nghiệp chuyên cung cấp rau sạch và người quen, chứ mặt hàng này không đủ để tiếp cận vào các hệ thống siêu thị lớn bán đại trà.
Những trái ớt chín có màu vàng, dài khoảng 30 cm được bán với giá 40.000 đồng/kg Ảnh: Di Linh.
Khảo sát một số diễn đàn cung cấp nông sản sạch, nhiều bà nội trợ ở các thành phố lớn đang cùng săn lùng loại ớt này. Thông tin được các diễn đàn nông sản sạch chia sẻ, ớt sừng bò có hàm lượng dinh dưỡng cao, thích hợp chế biến nhiều món ăn như salad, ép nước và xay sinh tố...
Chị Ngọc Hoa (quận 2, TP.HCM) chia sẻ chị mới biết đến ớt sừng bò cách đây 2 tháng, trong dịp tham quan các mô hình nông nghiệp công nghệ cao ở Đà Lạt.
“Dù giá cao, nhưng bù lại ớt sừng bò ngọt thanh và không bị hăng như ớt chuông nên các bé trong gia đình tôi ăn được và rất thích. Hằng tuần tôi đều đặt hàng gửi về, nhưng thỉnh thoảng cũng không nhận được vì số lượng hạn chế quá", chị Hoa cho biết.
*Mời quý độc giả xem video về đặc sản chuối tiến vua (nguồn VTC):*


text:
Trường Giang: Càng nổi tiếng càng phải cần mẫn
Diễn viên hài Trường Giang trước khi nổi tiếng như hiện này đã từng trải qua một tuổi thơ cơ cực và những ngày đầu vào nghề nhiều thăng trầm, vất vả. Nhưng trong anh vẫn là một tấm...
Diễn viên hài Trường Giang trước khi nổi tiếng như hiện này đã từng trải qua một tuổi thơ cơ cực và những ngày đầu vào nghề nhiều thăng trầm, vất vả. Nhưng trong anh vẫn là một tấm...
Thấp bé nhẹ cân nhưng cái duyên hài hước của trường phòng Minh Nhí thì khó ai sánh bằng và xoay quanh anh là những câu chuyện mà rất ít người biết.
(Cadn.com.vn) - Ngày 16-11, tại Phòng chiếu phim mini phi lợi nhuận của Đại học Phan Châu Trinh (Hội An) sẽ chiếu bộ phim tài liệu "Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng" và giao lưu...
Vào 14h30 ngày 16/11, tại phòng chiếu phim mini phi lợi nhuận của Đại học Phan Châu Trinh (Hội An) sẽ chiếu bộ phim tài liệu Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng và giao lưu với đạo...
Vài năm trở lại đây, các sân khấu tại Sài Gòn đã có thêm vài nhân tố mới đáng chú ý, trong đó có đạo diễn - biên kịch Bùi Quốc Bảo (sinh 1976), đang hút khách. Tác giả này đã viết...
Lần đầu tiên có dịp đóng chung, chàng diễn viên trẻ Quốc Bảo lại khiến nữ diễn viên hài phải đau khổ trong bộ phim "Dạ khúc nguyệt cầm".
TPO - Nữ diễn viên kỳ cựu, NSƯT Mỹ Duyên khoe vẻ đẹp mặn mà nhưng không kém phần trẻ trung, duyên dáng trong tà áo dài truyền thống khi tham gia vào dự án.
Nam diễn viên người Việt gốc Pháp có hình thể đẹp nhờ chăm chỉ tập thể hình.
(Giải trí) - Chàng là người của showbiz ồn ào, nàng là diễn viên ưa sự tĩnh lặng của lao động sân khấu. Ngay từ khi họ yêu nhau, bạn bè đã dự cảm về một cái kết đau buồn.
Congly.vn - Châu Kha tự tin với vòng 2 thon gọn sau thời gian khổ luyện tập gym.
Nghệ sĩ hài Minh Béo, người vốn được khán giả yêu thích vì nhiều vai diễn hài kịch đang dính vào nghi án sàm sỡ nam nghệ sĩ trẻ.
PNCN - Tốt nghiệp khoa diễn viên trường Cao đẳng Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM từ năm 2009 và nhanh chóng trở thành gương mặt quen thuộc của phim truyền hình, nhưng mãi đến tháng 12...
Dù đã là gương mặt rất quen thuộc trong nhiều bộ phim truyền hình, nhưng mới đây Trọng Nhân lại được nhắc như một ca sĩ thực thụ khi tham gia đêm nhạc riêng của ca sĩ Quang Toàn...
Thanh Thúy chịu khó chăm chút cho mình qua cách lựa chon trang phục các trang điểm nhẹ nhàng, cùng kiểu tóc đơn giản mà vẫn tôn lên vẽ đẹp dịu dàng của cô.
TPO - Theo tiết lộ từ cô diễn viên xinh đẹp này, thì hiện Lan Phương đang chờ câu trả lời từ Bộ VHTT&DL để có thể tự ứng cử vào vị trí Đại sứ Du lịch Việt Nam.
(GDVN) - Chụp ảnh hậu trường cho chương trình Cặp đôi hoàn hảo 2013, Dương Triệu Vũ và diễn viên Thanh Thúy đã có những giây phút hết sức tình cảm.

markdown:
##
[Trường Giang: Càng nổi tiếng càng phải cần mẫn](/truong-giang-cang-noi-tieng-cang-phai-can-man/c/15990798.epi)
Diễn viên hài Trường Giang trước khi nổi tiếng như hiện này đã từng trải qua một tuổi thơ cơ cực và những ngày đầu vào nghề nhiều thăng trầm, vất vả. Nhưng trong anh vẫn là một tấm...

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Cache: MISS from xCache11-01

Cache-Control: private

Vary: Accept-Encoding

Content-Type: text/html; charset=utf-8


text:
Hỗ trợ trực tuyến
Hotline: 0942 119 119
Điện thoại: 08 3536 8888
Fax: 08 3536 8866
Đăng nhập
Username:
Password:
Nhớ mật khẩu |
Quên mật khẩu
Đăng ký
Giỏ hàng
(0)
Trang chủ
Danh sách sản phẩm
Dụng cụ dùng khí nén
Dụng cụ dùng điện
Dụng cụ cầm tay
Vật liệu mài mòn
Thiết bị ngành hàn
Dụng cụ đo chính xác
Điện và thiết bị điện
Bảo hộ lao động
Vệ sinh công nghiệp
Vận chuyển nâng đỡ
Bảo quản đóng gói
Sản phẩm hóa chất
Thiết bị ngành nước
Ống, phụ kiên kim loại
Xem tất cả
Nhà sản xuất
3M
Advance
AEG
Agilent
AGP
Aikyo
Alspec
AMP
Amtek
Apech
Asak
Asaki
Barker
Bellota
Xem tất cả
Hướng dẫn
Quên mật khẩu
Đăng nhập
Hướng dẫn lựa chọn máy khoan vặn vít dùng pin
Nên chọn máy khoan Bosch hay Makita?
Ưu nhược điểm của máy khoan Bosch và Makita
Sử dụng máy cân bằng laser của hãng nào tốt
Thước thủy đo nghiêng nhập khẩu từ Nhật
Các phân biệt các loại thước thủy
Sử dụng kìm rút đinh (ri vê) như thế nào
Hướng dẫn sử dụng đồng hồ vạn năng Kyoritsu
Ampe kìm và đồng hồ vạn năng Kyoritsu giá cả cạnh tranh
Hướng dẫn sử dụng máy khoan bê tông Bosch
Tùy chọn mua hàng
Xuất xứ
Hãng sản xuất
Giá tiền
Khuyến mãi - thanh lý
Quảng cáo
Trang Chủ
Mã sản phẩm
Nhà sản xuất
Xuất xứ
Tình trạng
Hết hàng
Bảo hành
tháng
Trọng lượng
kg
Giá sản phẩm
Xin liên hệ
Số lượng
Xem hướng dẫn bằng video
Video hướng dẫn sử dụng
Đang cập nhật
Thông số kỹ thuật
Hướng dẫn sử dụng
Sản phẩm liên quan
slide panel
CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ VIỆT
157 - 159 Xuân Hồng, Phường 12, Quận Tân Bình, TP HCM
Điện thoại: 08 3536 8888 | Fax: 08 3536 8866
Giấy ĐKKD số: 4103011129 tại TP HCM
- Chính sách bảo mật thông tin
- Chính sách vận chuyển
- Quy trình giao hàng
- Chính sách đổi trả hàng
- Hướng dẫn mua hàng
- Hướng dẫn thanh toán
- Các hình thức mua hàng
- Sơ đồ đường đi
Trang chủ
|
Dịch vụ
|
Catalog
|
Tin tức
|
Liên hệ
Đang online :81 - Tổng truy cập : 129,042,559
+

markdown:
|Mã sản phẩm|
|Nhà sản xuất|
|Xuất xứ|
|Tình trạng||Hết hàng|
|Bảo hành||tháng|
|Trọng lượng||kg|
|Giá sản phẩm||
|
![ Video](/images/1299555396_video.png)
**Xem hướng dẫn bằng video**
## Video hướng dẫn sử dụng
Đang cập nhật
|Mã sản phẩm|
|Nhà sản xuất|
|Xuất xứ|
|Tình trạng||Hết hàng|
|Bảo hành||tháng|
|Trọng lượng||kg|
|Giá sản phẩm||
|

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Content-Type: text/html


text:
Đầu chuyển OTG USAMS
- Mã sản phẩm: PKK00284
- Thương hiệu: Usams
- Bảo hành: N/A
- Trạng thái: Còn hàng
- 100,000₫
Mô tả
Đầu chuyển OTG Usams giúp bạn kết nối được các thiết bị ngoại vi như chuột, bàn phím, usb,... vào các thiết bị smartphone hay tablet dễ dàng thông qua cổng kết nối USB.

markdown:
# Đầu chuyển OTG USAMS
- Mã sản phẩm: PKK00284
- Thương hiệu:
[Usams](http://www.iservice.vn/manufacturer-usams)
- Bảo hành: N/A
- Trạng thái: Còn hàng
- 100,000₫
### Mô tả
Đầu chuyển OTG Usams giúp bạn kết nối được các thiết bị ngoại vi như chuột, bàn phím, usb,... vào các thiết bị smartphone hay tablet dễ dàng thông qua cổng kết nối USB.

WARC-Truncated: length

Set-Cookie: currency=VN%C4%90; expires=Tue, 03-Jan-2017 12:11:55 GMT; path=/; domain=www.iservice.vn

Cache-Control: public


text:
Tên khác
Tác giả
Yoshitomo Watanabe
Tình trạng
Đang tiến hành
Thể loại
Seinen - Mystery - Adventure
Just Read


text:
Mái che di động
Mái che di động với tính năng dễ dàng mở rộng mái che hay thu gọn mái lại khi không có nhu cầu cần đến. Mái che di động dần đã thay thế các mái che cố định thông thường vốn cố định gần như không thể thu gọn mái lại khi cần.
Nghĩa Phát với vai trò vừa là người sản xuất, thi công và cung cấp sản phẩm mái che di động, nên chúng tôi hoàn toàn tự tin mang đến cho khách hàng một sản phẩm mái che với độ cứng chắc của sản phẩm và vững vàng với thời gian.
Vì thế mái che di động chính là một lựa chọn thông minh và sáng suốt không chỉ cho ngôi nhà thân yêu của bạn mà còn cho cửa hàng, nhà hàng cũng như nhiều công trình khác của bạn nữa...
Đặc điểm của mái che di động :
- Dùng che nắng mưa cho cửa hàng, nhà hàng ăn uống ngoài trời.
- Chất liệu bạt tốt, che nắng mưa 100% ;
- Cuốn gọn vào chiều tối hay những lúc cần ánh nắng mà không làm ảnh hưởng tới khách hang.
- Cấu tạo gọn đẹp, dùng được cho diện tích lớn, giá thành hợp lý.
- Khi có giông, gió bão các bạn phải cuộn bạt gọn lại.
Mái che di động 1
Mái che di động 2
Mái che di động 3
Mái che di động 4
MỌI CHI TIẾT XIN VUI LÒNG LIÊN HỆ Công ty TNHH NGHĨA PHÁT
Địa chỉ: TPHCM: 354/41/5A Phan Văn Trị F11 Q. Bình Thạnh TPHCM - Tel: 08 35163531
Bình Dương : 78A/8 khu phố Thắng Lợi 2 , Phường Dĩ An , Thị Xã Dĩ An , Bình Dương
Điện thoại: 0650. 37 37 039 - 08. 35163531 | Fax: 0650. 37 37 038 | Di động: 0913 59 49 79
Email: sukien@nghiaphat.vn
Thông tin xuất hóa đơn: 78A/8 khu phố Thắng Lợi 2 , Phường Dĩ An , Thị Xã Dĩ An , Bình Dương
MST: 3701 423 390
Website: http://www.nghiaphat.vn
Cho thuê thiết bị
- Cho thuê nhà bạt không gian
- Cho thuê Nhà bạt ống tròn
- Vòm che tiệc cưới - Vòm cưới - Rạp cưới - Lều đãi tiệc
- Nhà bạt - Nhà lều - Bạt lều
- Dù che - dù bạt - dù tròn - dù sự kiện
- Bạt che hàng,che nắng mưa,bạt xe tải, nhà kho lợp vải bạt
- Gian hàng hội chợ
- Gian hàng nhà bạt
- Ghế nệm bao nơ
- Cho thuê bàn đại biểu
- Cho thuê sân khấu
- Cho thuê cổng hơi
- Cho thuê thảm trải
- Cho thuê quạt công nghiệp
- Mái che di động
- Vải bạt
- Nhà xe - Mái che
- Lều du lịch
- Cho thuê âm thanh

markdown:
# Mái che di động
**Cho thuê thiết bị**
Mái che di động với tính năng dễ dàng mở rộng mái che hay thu gọn mái lại khi không có nhu cầu cần đến. Mái che di động dần đã thay thế các mái che cố định thông thường vốn cố định gần như không thể thu gọn mái lại khi cần.
Nghĩa Phát với vai trò vừa là người sản xuất, thi công và cung cấp sản phẩm
[ di động, nên chúng tôi hoàn toàn tự tin mang đến cho khách hàng một sản phẩm mái che với độ cứng chắc của sản phẩm và vững vàng với thời gian. mái che](http://www.nghiaphat.vn/san-pham/mai-che-di-dong.html)
Vì thế mái che di động chính là một lựa chọn thông minh và sáng suốt không chỉ cho ngôi nhà thân yêu của bạn mà còn cho cửa hàng, nhà hàng cũng như nhiều công trình khác của bạn nữa...
Đặc điểm của mái che di động :
- Dùng che nắng mưa cho cửa hàng, nhà hàng ăn uống ngoài trời.
- Chất liệu bạt tốt, che nắng mưa 100% ;
- Cuốn gọn vào chiều tối hay những lúc cần ánh nắng mà không làm ảnh hưởng tới khách hang.
- Cấu tạo gọn đẹp, dùng được cho diện tích lớn, giá thành hợp lý.
- Khi có giông, gió bão các bạn phải cuộn bạt gọn lại.
![Mái che di động 1 Mái che di động 1](http://www.nghiaphat.vn/uploads/article/mai-che-di-dong-1_1367794454.jpg)
**Mái che di động 1** ![Mái che di động 2 Mái che di động 2](http://www.nghiaphat.vn/uploads/article/mai-che-di-dong-2_1367794459.jpg)
**Mái che di động 2** ![Mái che di động 3 Mái che di động 3](http://www.nghiaphat.vn/uploads/article/mai-che-di-dong-3_1367794464.jpg)
**Mái che di động 3** ![Mái che di động 4 Mái che di động 4](http://www.nghiaphat.vn/uploads/article/mai-che-di-dong-4_1367794470.jpg)
**Mái che di động 4**
## MỌI CHI TIẾT XIN VUI LÒNG LIÊN HỆ Công ty TNHH NGHĨA PHÁT
**Địa chỉ:** **TPHCM:** 354/41/5A Phan Văn Trị F11 Q. Bình Thạnh TPHCM - Tel: 08 35163531
**Bình Dương :** 78A/8 khu phố Thắng Lợi 2 , Phường Dĩ An , Thị Xã Dĩ An , Bình Dương **Điện thoại:** 0650. 37 37 039 - 08. 35163531 | Fax: 0650. 37 37 038 | Di động: 0913 59 49 79 **Email:** [sukien@nghiaphat.vn](mailto:sukien@nghiaphat.vn) **Thông tin xuất hóa đơn:** 78A/8 khu phố Thắng Lợi 2 , Phường Dĩ An , Thị Xã Dĩ An , Bình Dương **MST:** 3701 423 390 **Website:** [http://www.nghiaphat.vn](http://www.nghiaphat.vn)
## Cho thuê thiết bị
Cho thuê nhà bạt không gian
Cho thuê Nhà bạt ống tròn
Vòm che tiệc cưới - Vòm cưới - Rạp cưới - Lều đãi tiệc
Nhà bạt - Nhà lều - Bạt lều
Dù che - dù bạt - dù tròn - dù sự kiện
Bạt che hàng,che nắng mưa,bạt xe tải, nhà kho lợp vải bạt
Gian hàng hội chợ
Gian hàng nhà bạt
Ghế nệm bao nơ
Cho thuê bàn đại biểu
Cho thuê sân khấu
Cho thuê cổng hơi
Cho thuê thảm trải
Cho thuê quạt công nghiệp
Mái che di động
Vải bạt
Nhà xe - Mái che
Lều du lịch
Cho thuê âm thanh
## Hỗ trợ trực tuyến
[sukien@nghiaphat.vn](mailto:sukien@nghiaphat.vn)

Server: Apache/2.2.31 (Unix) mod_ssl/2.2.31 OpenSSL/1.0.1e-fips mod_bwlimited/1.4


text:
- Hoạt động cuối:
- 10/11/11
- Tham gia ngày:
- 10/11/11
- Số km:
- 0
- Được đổ xăng:
- 0
- Mã lực:
- 0
- Xăng dự trữ:
- 306 lít xăng
- Sinh nhật:
- 5/9/91 (Tuổi: 25)
Chia sẻ trang này
c0ch0t198
Tài xế O-H, 25
- c0ch0t198 được nhìn thấy lần cuối:
- 10/11/11
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Sinh nhật:
- 5/9/91 (Tuổi: 25)
Tương tác

markdown:
![ c0ch0t198](http://www.oto-hui.com/styles/xenith/xenforo/avatars/avatar_l.png)
- Hoạt động cuối:
- 10/11/11
- Tham gia ngày:
- 10/11/11
- Số km:
- 0
- Được đổ xăng:
- 0
- Mã lực:
[0](members/c0ch0t198.102891/trophies)
- Xăng dự trữ:
-
[306 lít xăng](bank/transfer?to=c0ch0t198&rtn=ref) [$306.00](credits/transfer?receiver=c0ch0t198)
- Sinh nhật:
- 5/9/91 (Tuổi: 25)
### Chia sẻ trang này
# c0ch0t198
Tài xế O-H, 25
- c0ch0t198 được nhìn thấy lần cuối:
- 10/11/11
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Sinh nhật:
- 5/9/91 (Tuổi: 25)
### Tương tác

Cache-control: private, max-age=0

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
- Hoạt động cuối:
- 23/10/09
- Tham gia ngày:
- 22/10/09
- Số km:
- 0
- Được đổ xăng:
- 0
- Mã lực:
- 0
- Xăng dự trữ:
- 114 lít xăng
Chia sẻ trang này
cuong oto
Tài xế O-H
- cuong oto được nhìn thấy lần cuối:
- 23/10/09
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Tương tác
Tài xế O-H

markdown:
![ cuong oto](http://www.oto-hui.com/styles/xenith/xenforo/avatars/avatar_l.png)
- Hoạt động cuối:
- 23/10/09
- Tham gia ngày:
- 22/10/09
- Số km:
- 0
- Được đổ xăng:
- 0
- Mã lực:
[0](members/cuong-oto.13594/trophies)
- Xăng dự trữ:
-
[114 lít xăng](bank/transfer?to=cuong+oto&rtn=ref) [$114.00](credits/transfer?receiver=cuong+oto)
### Chia sẻ trang này
# cuong oto
Tài xế O-H
- cuong oto được nhìn thấy lần cuối:
- 23/10/09
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Tương tác


text:
- Hoạt động cuối:
- 25/11/11
- Tham gia ngày:
- 11/5/11
- Số km:
- 0
- Được đổ xăng:
- 0
- Mã lực:
- 0
- Xăng dự trữ:
- 315 lít xăng
- Sinh nhật:
- 16/11/88 (Tuổi: 28)
Chia sẻ trang này
mrlee6988
Tài xế O-H, 28
- mrlee6988 được nhìn thấy lần cuối:
- 25/11/11
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
Giới thiệu
- Sinh nhật:
- 16/11/88 (Tuổi: 28)
Tương tác

markdown:
![ mrlee6988](http://www.oto-hui.com/styles/xenith/xenforo/avatars/avatar_l.png)
- Hoạt động cuối:
- 25/11/11
- Tham gia ngày:
- 11/5/11
- Số km:
- 0
- Được đổ xăng:
- 0
- Mã lực:
[0](members/mrlee6988.79339/trophies)
- Xăng dự trữ:
-
[315 lít xăng](bank/transfer?to=mrlee6988&rtn=ref) [$315.00](credits/transfer?receiver=mrlee6988)
- Sinh nhật:
- 16/11/88 (Tuổi: 28)
### Chia sẻ trang này
# mrlee6988
Tài xế O-H, 28
- mrlee6988 được nhìn thấy lần cuối:
- 25/11/11
-
- Đang tải...
- Đang tải...
-
### Giới thiệu
- Sinh nhật:
- 16/11/88 (Tuổi: 28)
### Tương tác


text:
Viscom là nhà phân phối chính thức các thiết bị mạng thương hiệu D-Link. Tổ chức chương trình, Viscom muốn tri ân khách hàng đã và đang ủng hộ các sản phẩm của D-Link đồng thời hỗ trợ các bạn sinh viên sở hữu các sản phẩm Wireless Router/ADSL và USB 3G của D-Link với mức giá ưu đãi.
Viscom cũng cho biết, thông qua chương trình, D-Link muốn gửi lời cám ơn đến độc giả Tạp chí Thế Giới Vi Tính – PC World Vietnam đã tin dùng và bình chọn cho sản phẩm ADSL Router và IP Camera trong 4 năm liền là 2007, 2008, 2009 và 2011.
Thể lệ của chương trình như sau:
• Khách hàng mua sản phẩm Wireless Router/ADSL tại các đại lý của Viscom sẽ được giảm ngay 200.000đ với các Model: DIR-600L, DIR-605L, DSL-2750U; giảm 300.000đ với Model DIR-655; giảm 500.000đ với Model DIR-825.
• Đặc biệt, khi mua USB 3G DWM-156, khách hàng sẽ được nhận mức giá ưu đãi 550.000đ tặng kèm 1 sim 3G Vinaphone trị giá 700.000 đ.
Theo Viscom.


text:
Trang chủ
Đăng ký
Đăng nhập
Tìm kiếm
Đăng tin
Liên hệ đặt Quảng Cáo
Tất cả
|- Máy tính, linh kiện (116323)
| |- Máy để bàn trọn bộ (21778)
| |- Màn hình (4938)
| |- Máy cũ đồng bộ (5654)
| |- Máy in (5677)
| |- Linh kiện khác (7638)
| |- Máy tính xách tay (25214)
|- Điện thoại di động (187560)
| |- Nokia (22150)
| |- Samsung (2689)
| |- Sony Ericsson (3326)
| |- Motorola (2268)
| |- Siemens (774)
| |- Panasonic (320)
| |- Innostream (127)
| |- LG (699)
| |- PDA/Pocket PC (2866)
| |- Phụ kiện (1424)
| |- SIM, Thuê bao (14152)
|- Lao động, việc làm (126169)
| |- Người tìm việc (14931)
| |- Việc tìm người (35604)
|- Điện tử, điện máy (36522)
|- Bất động sản (299366)
| |- Biệt thự (9609)
| |- Chung cư (49615)
| |- Nhà mặt đường (24867)
| |- Đất (27297)
| |- Cửa hàng, văn phòng (11151)
|- Dạy kèm sinh viên (8303)
|- Tìm đối tác kinh doanh (46430)
|- Ôtô, xe máy (113911)
|- Phần mềm, web hosting (73411)
|- Tuyển sinh, đào tạo (12883)
|- Internet/phone card (8482)
|- Chỗ trọ, thuê và cho thuê (116356)
|- Sửa chữa, bảo trì (15078)
|- Giới thiệu website (6859)
|- Ăn uống, nghỉ ngơi (25706)
|- Các dịch vụ khác (85886)
|- Loại khác (50156)
|- Cổ phiếu, trái phiếu (1495)
|- Đồ gia dụng, nội thất (35686)
|- Mỹ phẩm, thời trang (28115)
Trang chủ
Lao động, việc làm
Việc tìm người
::
Máy tính, linh kiện
Máy để bàn trọn bộ
Màn hình
Máy cũ đồng bộ
Máy in
Linh kiện khác
Máy tính xách tay
Điện thoại di động
Nokia
Samsung
Sony Ericsson
Motorola
Siemens
Panasonic
Innostream
LG
PDA/Pocket PC
Phụ kiện
SIM, Thuê bao
Lao động, việc làm
Người tìm việc
Việc tìm người
Điện tử, điện máy
Bất động sản
Biệt thự
Chung cư
Nhà mặt đường
Đất
Cửa hàng, văn phòng
Dạy kèm sinh viên
Tìm đối tác kinh doanh
Ôtô, xe máy
Phần mềm, web hosting
Tuyển sinh, đào tạo
Internet/phone card
Chỗ trọ, thuê và cho thuê
Sửa chữa, bảo trì
Giới thiệu website
Ăn uống, nghỉ ngơi
Các dịch vụ khác
Loại khác
Cổ phiếu, trái phiếu
Đồ gia dụng, nội thất
Mỹ phẩm, thời trang
Đánh bài online
Tá lả, tiến lên, poker, cờ caro
Chơi ngay trên web
gamevnz.com
Từ điển tiếng Việt
Từ điển và dịch Anh-Việt
trực tuyến
vdict.com
Can tuyen 01 lai xe
Cong viec: lai xe cho cong ty, di trong thanh ho va di cong tac cac tinh.
Yeu cau: tuoi tu 26 tro len, co kinh nghiem, uu tien da lai xe cho quan doi, co xe may, DTDD.
Luong: 1,5tr/1thang (co phu cap phii dien thoai)
Lien he: Cty TNHH Tru moi - Khu trung
142 Kim Ma - Ba Dinh - HN
DT: 04.7338033 (gap anh Toan)
Đăng tại
Hà Nội
ngày
25-12-2005
. Đã được xem
8.678
lần
Bản để in
Báo tin xấu
TAG
doi
Hà Nội
THÔNG TIN NGƯỜI ĐĂNG
Người đăng
An Hong Le
Liên hệ qua email
Liên hệ với người đăng tin
Những tin mới đăng nhất của An Hong Le
Danh mục
Ngày đăng
Nơi đăng
Can tuyen 01 lai xe
7.678
Việc tìm người
25-12
Hà Nội
Trang chủ
Đăng ký
Đăng nhập
Tìm kiếm
Đăng tin
Quy định
Hỗ trợ kỹ thuật
Copyright © 2008 raovat123.com. All rights reserved.

Set-Cookie: lang=vn; expires=Mon, 12-Jul-3002 00:00:00 GMT

Server: nginx


text:
Doodie Darts
Sản phẩm này được bán tại www.amazon.com
Thương hiệu: Island Dogs
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
Product Features
The doodies measure approx 6 cm x 5 cm x 5 cm
Hook on the back for hanging
Product Description
Product information
Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

markdown:
[0](/mua-hang/gio-hang)
# Doodie Darts
Sản phẩm này được bán tại
[www.amazon.com](http://www.amazon.com/Island-Dogs-77623-Doodie-Darts/dp/B009LJIDSM)
Thương hiệu:
[Island Dogs](/thuong-hieu/island-dogs_th1120)
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:
[Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com](http://www.amazon.com/Island-Dogs-77623-Doodie-Darts/dp/B009LJIDSM)
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
#### Product Features
The doodies measure approx 6 cm x 5 cm x 5 cm
Hook on the back for hanging
#### Product Description
#### Product information
|Product Dimensions||12 x 12 x 2.3 inches|
|Shipping Weight||0.3 pounds|
|ASIN||B009LJIDSM|
|Item model number||77623|
#### Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
#### Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
[ Mở rộng](javascript:void(0);) [ Thu gọn](javascript:void(0);)
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

Cache-Control: private, no-cache="Set-Cookie"

Set-Cookie: website_id=1; expires=Sun, 03-Dec-2017 17:00:00 GMT; path=/


text:
Orb Factory Stick'n Style Foam
Sản phẩm này được bán tại www.amazon.com
Thương hiệu: The Orb Factory
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
Product Features
Product Description
Product information
Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

markdown:
[0](/mua-hang/gio-hang)
# Orb Factory Stick'n Style Foam
Sản phẩm này được bán tại
[www.amazon.com](http://www.amazon.com/Orb-Factory-Stickn-Style-Foam/dp/B003B6CZ3K)
Thương hiệu:
[The Orb Factory](/thuong-hieu/the-orb-factory_th1710)
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:
[Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com](http://www.amazon.com/Orb-Factory-Stickn-Style-Foam/dp/B003B6CZ3K)
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
#### Product Features
#### Product Description
#### Product information
|Product Dimensions||6.2 x 6.2 x 0.7 inches|
|Shipping Weight||0.18 pounds|
|ASIN||B003B6CZ3K|
|Item model number||ORB63412|
#### Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
#### Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU


text:
Pavlov'z Toyz Baby Center Playset
Sản phẩm này được bán tại www.amazon.com
Thương hiệu: Pavlov'z Toyz
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
Product Features
Easy to assemble
Adjustable shelves
Product Description
Product information
Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

markdown:
[0](/mua-hang/gio-hang)
# Pavlov'z Toyz Baby Center Playset
Sản phẩm này được bán tại
[www.amazon.com](http://www.amazon.com/Pavlovz-Toyz-Baby-Center-Playset/dp/B00GMDG5QW)
Thương hiệu:
[Pavlov'z Toyz](/thuong-hieu/pavlov-z-toyz_th1630)
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:
[Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com](http://www.amazon.com/Pavlovz-Toyz-Baby-Center-Playset/dp/B00GMDG5QW)
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
#### Product Features
Easy to assemble
Adjustable shelves
#### Product Description
#### Product information
|Product Dimensions||26.8 x 19.2 x 7.9 inches|
|Shipping Weight||10.7 pounds|
|ASIN||B00GMDG5QW|
|Item model number||29516PT|
#### Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
#### Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU


text:
Schleich Arabian Foal
Sản phẩm này được bán tại www.amazon.com
Thương hiệu: Schleich
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Sản phẩm tạm thời ngưng bán trên Amazon. ShipTo.vn sẽ theo dõi và tìm mua từ nhà cung cấp khác
Chọn số lượng:Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

markdown:
[0](/mua-hang/gio-hang)
# Schleich Arabian Foal
Sản phẩm này được bán tại
[www.amazon.com](http://www.amazon.com/Schleich-13276-Arabian-Foal/dp/B0002HZSDA)
Thương hiệu:
[Schleich](/thuong-hieu/schleich_th5273)
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Sản phẩm tạm thời ngưng bán trên Amazon. ShipTo.vn sẽ theo dõi và tìm mua từ nhà cung cấp khác
Chọn số lượng:
[Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com](http://www.amazon.com/Schleich-13276-Arabian-Foal/dp/B0002HZSDA)
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
#### Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
#### Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
[ Mở rộng](javascript:void(0);) [ Thu gọn](javascript:void(0);)
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU


text:
Trend Lab Zigzag Bouquet 4 Piece Bib Set
Sản phẩm này được bán tại www.amazon.com
Thương hiệu: Trend Lab
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
Product Features
Each Bib Measures 8.5 in x 12.5 in
100% Cotton Machine Washable
Product Description
Product information
Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

markdown:
[0](/mua-hang/gio-hang)
# Trend Lab Zigzag Bouquet 4 Piece Bib Set
Sản phẩm này được bán tại
[www.amazon.com](http://www.amazon.com/Trend-Lab-Zigzag-Bouquet-Piece/dp/B00QH0NULI)
Thương hiệu:
[Trend Lab](/thuong-hieu/trend-lab_th276)
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:
[Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com](http://www.amazon.com/Trend-Lab-Zigzag-Bouquet-Piece/dp/B00QH0NULI)
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
#### Product Features
Each Bib Measures 8.5 in x 12.5 in
100% Cotton Machine Washable
#### Product Description
#### Product information
|Product Dimensions||1 x 1 x 1 inches|
|Shipping Weight||1 pounds|
|ASIN||B00QH0NULI|
|Item model number||100702|
#### Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
#### Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU


text:
TY Attic Treasure - HOGAN the Kangaroo
Sản phẩm này được bán tại www.amazon.com
Thương hiệu: Ty
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
Product Features
Product Description
Product information
Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

markdown:
[0](/mua-hang/gio-hang)
# TY Attic Treasure - HOGAN the Kangaroo
Sản phẩm này được bán tại
[www.amazon.com](http://www.amazon.com/TY-Attic-Treasure-HOGAN-Kangaroo/dp/B000FQ7214)
Thương hiệu:
[Ty](/thuong-hieu/ty_th365)
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:
[Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com](http://www.amazon.com/TY-Attic-Treasure-HOGAN-Kangaroo/dp/B000FQ7214)
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
#### Product Features
#### Product Description
#### Product information
|Product Dimensions||4.7 x 4.4 x 2.3 inches|
|Shipping Weight||0.2 pounds|
|ASIN||B000FQ7214|
|Item model number|
#### Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
#### Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU


text:
UNTO YOU IS BORN ...A SAVIOUR! (Puzzle)
Sản phẩm này được bán tại www.amazon.com
Thương hiệu: Hallmark
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
Product Features
24 by 30 inches
Product Description
Product information
Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU

markdown:
[0](/mua-hang/gio-hang)
# UNTO YOU IS BORN ...A SAVIOUR! (Puzzle)
Sản phẩm này được bán tại
[www.amazon.com](http://www.amazon.com/UNTO-YOU-BORN-SAVIOUR-Puzzle/dp/B0068TSZTU)
Thương hiệu:
[Hallmark](/thuong-hieu/hallmark_th390)
Ngay sau khi quý khách đặt hàng và thanh toán, ShipTo.vn sẽ mua sản phẩm từ Mỹ và vận chuyển về Việt Nam
Thời gian giao hàng dự kiến từ 10 – 20 ngày làm việc kể từ khi thanh toán
Chọn số lượng:
[Xem chi tiết sản phẩm tại www.amazon.com](http://www.amazon.com/UNTO-YOU-BORN-SAVIOUR-Puzzle/dp/B0068TSZTU)
-
Giá giảm 10-50%
so với hàng xách tay
-
100% sản phẩm thật
được mua trực tiếp từ Mỹ
-
Hoàn tiền 100%
nếu hàng bị thất lạc hư hỏng
-
Miễn phí dịch vụ
nếu giao hàng trễ
#### Product Features
24 by 30 inches
#### Product Description
#### Product information
|Product Dimensions||11.6 x 11.6 x 2.1 inches|
|Shipping Weight||1 pounds|
|ASIN||B0068TSZTU|
|Item model number||T1856|
#### Mua hàng theo yêu cầu
-
1.Đặt mua
Đặt mua những sản phẩm được ShipTo.vn tuyển chọn, hoặc gửi link của sản phẩm muốn mua để nhận báo giá.
-
2.Thanh toán
Thanh toán cho ShipTo.vn (tiền mặt, chuyển khoản, hoặc thẻ tín dụng).
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn mua hàng từ nước ngoài, chuyển về Việt Nam, và lo tất cả thủ tục hải quan.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn giao hàng tận nơi miễn phí trong vòng 10-20 ngày làm việc kể từ ngày thanh toán.
#### Vận chuyển theo yêu cầu
-
1.Đăng ký địa chỉ Mỹ
Đăng ký tài khoản ShipTo.vn có ngay địa chỉ riêng tại Mỹ.
-
2.Tự mua hàng
Tự mua tại bất kỳ website nào và chuyển hàng tới địa chỉ Mỹ của bạn.
-
3.Vận chuyển
ShipTo.vn nhận hàng, kiểm hàng và chuyển quốc tế.
-
4. Giao hàng
ShipTo.vn thông quan, giao hàng tận tay và thu tiền dịch vụ.
ĐĂNG KÝ EMAIL ĐỂ BẮT ĐẦU


text:
Francis Fukuyama – Chế độ chuyên quyền kiểu Trung Quốc sẽ không thể tồn tại lâu
08/11/2009 | 2:00 chiều | 2 phản hồi
Chuyên mục: Tư tưởng
Thẻ: Chế độ chuyên quyền Trung Quốc > Hai mươi năm Bức tường Berlin sụp đổ > Sự cáo chung của lịch sử
Nathan Gardels phỏng vấn Francis Fukuyama
Bản dịch của talawas
Die Welt: Năm 1989 trong một tiểu luận nổi tiếng, ông đã trình bày quan điểm về “sự cáo chung của lịch sử”. Hồi đó ông viết: “Chúng ta đang chứng kiến không chỉ là sự chấm dứt Chiến tranh Lạnh hay sự chuyển đổi sang một giai đoạn đặc biệt của lịch sử hậu chiến, mà là sự cáo chung của lịch sử theo nghĩa: là điểm cuối của quá trình tiến hóa của loài người về mặt thức hệ và là điểm cuối của sự phổ quát hóa nền dân chủ phóng khoáng kiểu phương Tây như là hình thức chính quyền tối hậu do con người tạo ra.” Điều gì còn đứng vững sau 20 năm? Điều gì không? Điều gì đã thay đổi?
Francis Fukuyama: Lập luận nền tảng – nền dân chủ phóng khoáng là hình thức chính quyền tối hậu – vẫn còn đúng về cơ bản. Đúng là có một số mô hình kiểu khác, ví dụ như mô hình Cộng hòa Hồi giáo Iran hay mô hình chế độ chuyên quyền Trung Quốc. Tuy nhiên tôi không nghĩ có nhiều người tin rằng các hình thức này của nền văn minh lại vượt trội hơn các hình thức ở châu Âu, ở Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, ở Nhật Bản hay ở các nền dân chủ phát triển khác – những xã hội đó cho dân chúng một mức sống sung túc hơn và nhiều tự do cá nhân hơn. Vấn đề không phải là liệu nền dân chủ phóng khoáng có phải là một hệ thống hoàn hảo, hoặc chủ nghĩa tư bản có được miễn nhiễm khỏi mọi vấn đề hay không. Rốt cuộc thì vì sự thất bại của thị trường không được điều tiết mà chúng ta đang bị rơi vào cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu hiện nay. Vấn đề đáng đặt ra là, trong 20 năm qua, có xuất hiện một hình thức chính quyền nào tốt hơn thể chế dân chủ phóng khoáng không? Câu trả lời là không. Tiểu luận được các vị nhắc đến ở trên, tôi viết vào mùa đông 1988/89, một thời gian ngắn trước khi Bức tường Berlin sụp đổ.
Tôi viết tiểu luận đó vì theo tôi, chủ nghĩa bi quan về văn minh, vốn đặc trưng cho não trạng của chúng ta do hệ quả khủng khiếp của lịch sử thế kỷ 20 với các cuộc diệt chủng, các trại tù khổ sai Gulag và các cuộc chiến tranh thế giới, không khớp với bức tranh tổng thể. Thực tế có nhiều xu hướng tích cực trên thế giới, trong đó có sự lan rộng của dân chủ tới những nơi mà trước đó độc tài ngự trị. Sam Huntington gọi đó là “làn sóng thứ ba”. Nó bắt đầu từ những năm 1970 ở Nam Âu, khi Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha trở thành các nước dân chủ. Trừ Cuba, thời của các chế độ độc tài cũng đã chấm dứt trên toàn châu Mỹ Latinh. Và cuối cùng là sự sụp đổ Bức tường Berlin và mở cửa Đông Âu. Tại Nam Triều Tiên và Đài Loan, chế độ dân chủ đã thế chỗ các chế độ chuyên quyền. Từ 80 nhà nước dân chủ những năm 1970, sau 20 năm đã hình thành 130 hoặc 140 nhà nước dân chủ. Tất nhiên không phải tất cả đều đứng vững.
Hôm nay chúng ta đang trải qua một giai đoạn suy thoái dân chủ. Có những bước tụt lùi, ở những nước quan trọng như Nga, chúng ta chứng kiến sự trở lại của một hệ thống chuyên quyền tệ hại, không có luật pháp hay nguyên tắc gì, ở Venezuela hoặc vài nước Mỹ Latinh khác với các chính phủ dân túy cũng vậy. Làn sóng dân chủ đã dâng cao đến mức có thể. Bây giờ nước đang rút xuống ở chỗ này chỗ kia. Nhưng điều đó không có nghĩa rằng xu hướng sớm muộn sẽ tiến tới dân chủ là không còn nữa.
Die Welt: Luận điểm quan trọng nhất chống lại ông là từ Samuel Huntington. Ông ấy nói về một “cuộc chiến giữa các nền văn hóa”. Sau Chiến tranh Lạnh thì văn hóa và tôn giáo trở thành những điểm gây mâu thuẫn chính. Trong mắt nhiều người thì sự kiện 11/9 là bằng chứng xác nhận điều đó.
Fukuyama: Sự khác biệt giữa Huntington và tôi đã bị phóng đại. Tôi có viết một cuốn sách nhan đề Khổng giáo và kinh tế thị trường. Mâu thuẫn giữa các nền văn hóa, trong đó tôi trình bày quan điểm rằng văn hóa là một trong những yếu tố then chốt của thành công kinh tế. Tôi không hề phủ nhận văn hóa có ý nghĩa quyết định. Vấn đề là, liệu những tính chất văn hóa đặc thù đó có ăn sâu đến mức chúng khiến cho sự hiện diện của những giá trị phổ quát hoặc việc xích lại giữa các giá trị là bất khả hay không.
Ở đây tôi có quan điểm khác. Luận điểm của Huntington là: dân chủ, chủ nghĩa cá nhân và quyền con người không có tính phổ quát, mà là những phản ánh của nền văn hóa có cội rễ từ Thiên Chúa giáo phương Tây. Xét về lịch sử thì điều đó đúng, nhưng các giá trị này đã vượt thoát khỏi nguồn cội của chúng. Chúng đã được tiếp nhận bởi các xã hội có truyền thống văn hóa hoàn toàn khác nhau. Hãy nhìn vào Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Indonesia. Các xã hội có nguồn gốc văn hóa hoàn toàn khác nhau này đã chấp nhận các giá trị đó, không phải vì Mỹ cũng đã làm thế, mà vì chúng hoạt động hiệu quả. Điều đó tạo ra một bộ máy chính quyền có khả năng chịu trách nhiệm. Nó cho phép các xã hội có thể loại bỏ người cầm quyền nếu có gì đó trục trặc. Đó là một lợi thế khổng lồ của các xã hội dân chủ mà các xã hội chuyên quyền, như Trung Quốc chẳng hạn, không có được.
Tạm thời thì Trung Quốc được cái ân huệ là có các nhà lãnh đạo nhiều năng lực. Nhưng trước đó thì Trung Quốc có Mao Trạch Đông. Thiếu một hình thức ràng buộc trách nhiệm kiểu dân chủ thì không gì có thể ngăn cản một Mao Trạch Đông mới lại xuất hiện. Những vấn đề như tham nhũng hoặc sự thất bại của các chính phủ có thể được giải quyết dễ dàng hơn nhiều trong một nền dân chủ. Để duy trì một xã hội thịnh vượng và thành công, vai trò cơ bản thuộc về những cơ chế chuyển đổi quyền lực và ràng buộc trách nhiệm của chính quyền thể hiện qua luật pháp và định chế.
Die Welt: Huntington lập luận rằng phương Tây hóa và hiện đại hóa không đồng nghĩa với nhau. Một nhà nước hiệu quả, đô thị hóa, giáo dục, kinh tế thị trường hay sự hình thành của một tầng lớp trung lưu vẫn có thể có được mà không cần phải thế tục hóa hoặc du nhập các chuẩn mực dân chủ. Ở Trung Quốc người ta vẫn thấy tinh thần Khổng tử bàng bạc giữa các cao ốc. Và ở Thổ Nhĩ Kỹ, một đảng Hồi giáo đang lãnh đạo một nhà nước thế tục. Liệu trong tương lai, xu hướng “hiện đại hóa không theo kiểu phương Tây”cũng dễ xảy ra y hệt như xu hướng Tây phương hóa thông qua toàn cầu hóa?
Fukuyama: Theo nhìn nhận của tôi thì có ba yếu tố then chốt cho sự hiện đại hóa chính trị. Thứ nhất: sự hiện đại hóa nhà nước như một thiết chế bền vững, hiệu quả và không phụ thuộc vào cá nhân con người; thiết chế này có khả năng thực thi luật pháp ngay cả trong các xã hội phức tạp. Huntington đã tập trung vào luận điểm này. Nhưng theo tôi thì còn hai yếu tố nữa.
Đó là, thứ hai: tính nhà nước pháp quyền, khiến cho quyền lực nhà nước bị khống chế bởi một hệ thống luật pháp hợp hiến. Nói cách khác là: môt đảng cầm quyền không thể muốn làm gì thì làm. Và thứ ba: một hình thức ràng buộc trách nhiệm của chính quyền. Có thể Huntington sẽ nói rằng, chế độ nhà nước pháp quyền và sự ràng buộc trách nhiệm của chính quyền là những giá trị phương Tây. Tôi cho rằng những xã hội không phải phương Tây đã tiếp nhận những giá trị này từ kinh nghiệm mà chính họ đã trải qua. Không có những giá trị này thì không thể có hiện đại hóa đúng nghĩa. Thực tế thì đây thậm chí còn là những giá trị bổ trợ cho nhau, cần thiết cho nhau.
Nếu chỉ nhìn vào một nhà nước có năng lực và coi đó như bằng chứng cho sự hiện đại hóa chính trị, thì một hình thức cai trị hiệu quả kiểu bạo chúa cũng được coi như vậy. Rõ ràng kiểu “chính phủ mạnh” và một sự thịnh vượng nhất định vẫn có thể xuất hiện một thời gian dài trong các xã hội chuyên quyền. Đó là điều mà Trung Quốc đang làm. Tuy nhiên tôi hoàn toàn tin rằng sự thịnh vượng này sẽ không thể kéo dài lâu. Thiếu nhà nước pháp quyền và hệ thống ràng buộc trách nhiệm của chính quyền, người dân Trung Quốc sẽ không bao giờ cảm thấy an toàn cho bản thân trong sinh hoạt. Thiếu ba yếu tố của hiện đại hóa đó, họ sẽ không bao giờ đạt tới cấp độ phát triển tiếp theo. Tệ tham nhũng và sự thiếu vắng một chính quyền chính danh do dân bầu ra sẽ ngăn họ phát triển, chưa kể thậm chí còn dẫn tới bạo loạn.
Die Welt: Liệu sự ràng buộc trách nhiệm của chính quyền có cần đến các chuẩn mực dân chủ như ở châu Âu hay ở Mỹ hay không?
Fukuyma: Có một hình thức ràng buộc trách nhiệm của chính quyền mà không cần đến bầu cử, đó là giáo dục đạo đức cho các nhà cai trị. Khổng giáo dạy vua phải có trách nhiệm với thần dân như với chính mình. Không phải ngẫu nhiên mà những thử nghiệm hiện đại hóa thành công nhất trong các chế độ chuyên quyền lại diễn ra ở các xã hội Khổng giáo Đông Á. Nhưng rốt cuộc thì như thế vẫn chưa đủ. Vấn đề “hôn quân” vẫn không thể giải quyết bằng tình cảm đạo đức. Và trong nhiều thế kỷ, Trung Quốc đã có không ít hôn quân. Không có sự ràng buộc trách nhiệm định kỳ theo bầu cử thì không thể có trách nhiệm thực sự.
Die Welt: Một số trí thức Trung Quốc cho rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc sẽ đưa nước này thành thủ lĩnh trong một thế giới hậu Mỹ, và cuộc tranh luận về chế độ chuyên quyền hay chế độ dân chủ cùng đồng nghĩa với tranh luận về cai trị tốt hay cai trị tồi.
Fukuyama: Tôi không tin như vậy. Thiếu sự ràng buộc trách nhiệm thì không thể có những chính phủ tốt được. Tất cả những thứ khác chỉ là ảo tưởng nguy hiểm.
Nguồn: Die Welt, 2.11.2009. Nhan đề do talawas đặt. Nhan đề gốc của bài phỏng vấn trên Die Welt là “Wider den Zivilisationspessimismus” (Chống chủ nghĩa bi quan về văn minh).
Bản tiếng Việt © 2009 talawas blog
Phản hồi
2 phản hồi (bài “Francis Fukuyama – Chế độ chuyên quyền kiểu Trung Quốc sẽ không thể tồn tại lâu”)
[...] người ta giữ hy vọng tránh được những tác động tồi tệ có khả năng thay “bước cáo chung của lịch sử’’ kiểu Fukuyama – nghĩa là, thể chế chính trị dân chủ và nền kinh tế thị trường – như [...]
Ông Fukuyama sáng ý thật, luôn nhắc đến “ràng buộc trách nhiệm”. Đúng là làm gì có cái “nhân chi sơ, tính bản thiện”. Cứ quy tất về “tính bản ác”, rồi thiết lập thật chặt “hệ thống ràng buộc trách nhiệm” rồi khắc đẻ ra dân chủ, hay độc lập tự do hạnh phúc.

markdown:
[Francis Fukuyama – Chế độ chuyên quyền kiểu Trung Quốc sẽ không thể tồn tại lâu](http://www.talawas.org/?p=12880)
08/11/2009 | 2:00 chiều |
[2 phản hồi](http://www.talawas.org/?p=12880#comments) **Chuyên mục:** [Tư tưởng](http://www.talawas.org/?cat=9) **Thẻ:** [Chế độ chuyên quyền Trung Quốc](http://www.talawas.org/?tag=ch%e1%ba%bf-d%e1%bb%99-chuyen-quy%e1%bb%81n-trung-qu%e1%bb%91c) > [Hai mươi năm Bức tường Berlin sụp đổ](http://www.talawas.org/?tag=hai-m%c6%b0%c6%a1i-nam-b%e1%bb%a9c-t%c6%b0%e1%bb%9dng-berlin-s%e1%bb%a5p-d%e1%bb%95) > [Sự cáo chung của lịch sử](http://www.talawas.org/?tag=s%e1%bb%b1-cao-chung-c%e1%bb%a7a-l%e1%bb%8bch-s%e1%bb%ad) *Nathan Gardels phỏng vấn Francis Fukuyama* **Bản dịch của talawas ** **Die Welt:** *Năm 1989 trong một tiểu luận nổi tiếng, ông đã trình bày quan điểm về “sự cáo chung của lịch sử”. Hồi đó ông viết: “Chúng ta đang chứng kiến không chỉ là sự chấm dứt Chiến tranh Lạnh hay sự chuyển đổi sang một giai đoạn đặc biệt của lịch sử hậu chiến, mà là sự cáo chung của lịch sử theo nghĩa: là điểm cuối của quá trình tiến hóa của loài người về mặt thức hệ và là điểm cuối của sự phổ quát hóa nền dân chủ phóng khoáng kiểu phương Tây như là hình thức chính quyền tối hậu do con người tạo ra.” Điều gì còn đứng vững sau 20 năm? * *Điều gì không? Điều gì đã thay đổi?* **Francis Fukuyama:** Lập luận nền tảng – nền dân chủ phóng khoáng là hình thức chính quyền tối hậu – vẫn còn đúng về cơ bản. Đúng là có một số mô hình kiểu khác, ví dụ như mô hình Cộng hòa Hồi giáo Iran hay mô hình chế độ chuyên quyền Trung Quốc. Tuy nhiên tôi không nghĩ có nhiều người tin rằng các hình thức này của nền văn minh lại vượt trội hơn các hình thức ở châu Âu, ở Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, ở Nhật Bản hay ở các nền dân chủ phát triển khác – những xã hội đó cho dân chúng một mức sống sung túc hơn và nhiều tự do cá nhân hơn. Vấn đề không phải là liệu nền dân chủ phóng khoáng có phải là một hệ thống hoàn hảo, hoặc chủ nghĩa tư bản có được miễn nhiễm khỏi mọi vấn đề hay không. Rốt cuộc thì vì sự thất bại của thị trường không được điều tiết mà chúng ta đang bị rơi vào cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu hiện nay. Vấn đề đáng đặt ra là, trong 20 năm qua, có xuất hiện một hình thức chính quyền nào tốt hơn thể chế dân chủ phóng khoáng không? Câu trả lời là không. Tiểu luận được các vị nhắc đến ở trên, tôi viết vào mùa đông 1988/89, một thời gian ngắn trước khi Bức tường Berlin sụp đổ.
Tôi viết tiểu luận đó vì theo tôi, chủ nghĩa bi quan về văn minh, vốn đặc trưng cho não trạng của chúng ta do hệ quả khủng khiếp của lịch sử thế kỷ 20 với các cuộc diệt chủng, các trại tù khổ sai Gulag và các cuộc chiến tranh thế giới, không khớp với bức tranh tổng thể. Thực tế có nhiều xu hướng tích cực trên thế giới, trong đó có sự lan rộng của dân chủ tới những nơi mà trước đó độc tài ngự trị. Sam Huntington gọi đó là “làn sóng thứ ba”. Nó bắt đầu từ những năm 1970 ở Nam Âu, khi Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha trở thành các nước dân chủ. Trừ Cuba, thời của các chế độ độc tài cũng đã chấm dứt trên toàn châu Mỹ Latinh. Và cuối cùng là sự sụp đổ Bức tường Berlin và mở cửa Đông Âu. Tại Nam Triều Tiên và Đài Loan, chế độ dân chủ đã thế chỗ các chế độ chuyên quyền. Từ 80 nhà nước dân chủ những năm 1970, sau 20 năm đã hình thành 130 hoặc 140 nhà nước dân chủ. Tất nhiên không phải tất cả đều đứng vững.
Hôm nay chúng ta đang trải qua một giai đoạn suy thoái dân chủ. Có những bước tụt lùi, ở những nước quan trọng như Nga, chúng ta chứng kiến sự trở lại của một hệ thống chuyên quyền tệ hại, không có luật pháp hay nguyên tắc gì, ở Venezuela hoặc vài nước Mỹ Latinh khác với các chính phủ dân túy cũng vậy. Làn sóng dân chủ đã dâng cao đến mức có thể. Bây giờ nước đang rút xuống ở chỗ này chỗ kia. Nhưng điều đó không có nghĩa rằng xu hướng sớm muộn sẽ tiến tới dân chủ là không còn nữa.
**Die Welt:** *Luận điểm quan trọng nhất chống lại ông là từ Samuel Huntington. Ông ấy nói về một “cuộc chiến giữa các nền văn hóa”. Sau Chiến tranh Lạnh thì văn hóa và tôn giáo trở thành những điểm gây mâu thuẫn chính. Trong mắt nhiều người thì sự kiện 11/9 là bằng chứng xác nhận điều đó.* **Fukuyama:** Sự khác biệt giữa Huntington và tôi đã bị phóng đại. Tôi có viết một cuốn sách nhan đề *Khổng giáo và kinh tế thị trường. Mâu thuẫn giữa các nền văn hóa*, trong đó tôi trình bày quan điểm rằng văn hóa là một trong những yếu tố then chốt của thành công kinh tế. Tôi không hề phủ nhận văn hóa có ý nghĩa quyết định. Vấn đề là, liệu những tính chất văn hóa đặc thù đó có ăn sâu đến mức chúng khiến cho sự hiện diện của những giá trị phổ quát hoặc việc xích lại giữa các giá trị là bất khả hay không.
Ở đây tôi có quan điểm khác. Luận điểm của Huntington là: dân chủ, chủ nghĩa cá nhân và quyền con người không có tính phổ quát, mà là những phản ánh của nền văn hóa có cội rễ từ Thiên Chúa giáo phương Tây. Xét về lịch sử thì điều đó đúng, nhưng các giá trị này đã vượt thoát khỏi nguồn cội của chúng. Chúng đã được tiếp nhận bởi các xã hội có truyền thống văn hóa hoàn toàn khác nhau. Hãy nhìn vào Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Indonesia. Các xã hội có nguồn gốc văn hóa hoàn toàn khác nhau này đã chấp nhận các giá trị đó, không phải vì Mỹ cũng đã làm thế, mà vì chúng hoạt động hiệu quả. Điều đó tạo ra một bộ máy chính quyền có khả năng chịu trách nhiệm. Nó cho phép các xã hội có thể loại bỏ người cầm quyền nếu có gì đó trục trặc. Đó là một lợi thế khổng lồ của các xã hội dân chủ mà các xã hội chuyên quyền, như Trung Quốc chẳng hạn, không có được.
Tạm thời thì Trung Quốc được cái ân huệ là có các nhà lãnh đạo nhiều năng lực. Nhưng trước đó thì Trung Quốc có Mao Trạch Đông. Thiếu một hình thức ràng buộc trách nhiệm kiểu dân chủ thì không gì có thể ngăn cản một Mao Trạch Đông mới lại xuất hiện. Những vấn đề như tham nhũng hoặc sự thất bại của các chính phủ có thể được giải quyết dễ dàng hơn nhiều trong một nền dân chủ. Để duy trì một xã hội thịnh vượng và thành công, vai trò cơ bản thuộc về những cơ chế chuyển đổi quyền lực và ràng buộc trách nhiệm của chính quyền thể hiện qua luật pháp và định chế.
**Die Welt:** *Huntington lập luận rằng phương Tây hóa và hiện đại hóa không đồng nghĩa với nhau. Một nhà nước hiệu quả, đô thị hóa, giáo dục, kinh tế thị trường hay sự hình thành của một tầng lớp trung lưu vẫn có thể có được mà không cần phải thế tục hóa hoặc du nhập các chuẩn mực dân chủ. Ở Trung Quốc người ta vẫn thấy tinh thần Khổng tử bàng bạc giữa các cao ốc. Và ở Thổ Nhĩ Kỹ, một đảng Hồi giáo đang lãnh đạo một nhà nước thế tục. Liệu trong tương lai, xu hướng “hiện đại hóa không theo kiểu phương Tây”cũng dễ xảy ra y hệt như xu hướng Tây phương hóa thông qua toàn cầu hóa?* **Fukuyama:** Theo nhìn nhận của tôi thì có ba yếu tố then chốt cho sự hiện đại hóa chính trị. Thứ nhất: sự hiện đại hóa nhà nước như một thiết chế bền vững, hiệu quả và không phụ thuộc vào cá nhân con người; thiết chế này có khả năng thực thi luật pháp ngay cả trong các xã hội phức tạp. Huntington đã tập trung vào luận điểm này. Nhưng theo tôi thì còn hai yếu tố nữa.
Đó là, thứ hai: tính nhà nước pháp quyền, khiến cho quyền lực nhà nước bị khống chế bởi một hệ thống luật pháp hợp hiến. Nói cách khác là: môt đảng cầm quyền không thể muốn làm gì thì làm. Và thứ ba: một hình thức ràng buộc trách nhiệm của chính quyền. Có thể Huntington sẽ nói rằng, chế độ nhà nước pháp quyền và sự ràng buộc trách nhiệm của chính quyền là những giá trị phương Tây. Tôi cho rằng những xã hội không phải phương Tây đã tiếp nhận những giá trị này từ kinh nghiệm mà chính họ đã trải qua. Không có những giá trị này thì không thể có hiện đại hóa đúng nghĩa. Thực tế thì đây thậm chí còn là những giá trị bổ trợ cho nhau, cần thiết cho nhau.
Nếu chỉ nhìn vào một nhà nước có năng lực và coi đó như bằng chứng cho sự hiện đại hóa chính trị, thì một hình thức cai trị hiệu quả kiểu bạo chúa cũng được coi như vậy. Rõ ràng kiểu “chính phủ mạnh” và một sự thịnh vượng nhất định vẫn có thể xuất hiện một thời gian dài trong các xã hội chuyên quyền. Đó là điều mà Trung Quốc đang làm. Tuy nhiên tôi hoàn toàn tin rằng sự thịnh vượng này sẽ không thể kéo dài lâu. Thiếu nhà nước pháp quyền và hệ thống ràng buộc trách nhiệm của chính quyền, người dân Trung Quốc sẽ không bao giờ cảm thấy an toàn cho bản thân trong sinh hoạt. Thiếu ba yếu tố của hiện đại hóa đó, họ sẽ không bao giờ đạt tới cấp độ phát triển tiếp theo. Tệ tham nhũng và sự thiếu vắng một chính quyền chính danh do dân bầu ra sẽ ngăn họ phát triển, chưa kể thậm chí còn dẫn tới bạo loạn.
**Die Welt:** *Liệu sự ràng buộc trách nhiệm của chính quyền có cần đến các chuẩn mực dân chủ như ở châu Âu hay ở Mỹ hay không?* **Fukuyma:** Có một hình thức ràng buộc trách nhiệm của chính quyền mà không cần đến bầu cử, đó là giáo dục đạo đức cho các nhà cai trị. Khổng giáo dạy vua phải có trách nhiệm với thần dân như với chính mình. Không phải ngẫu nhiên mà những thử nghiệm hiện đại hóa thành công nhất trong các chế độ chuyên quyền lại diễn ra ở các xã hội Khổng giáo Đông Á. Nhưng rốt cuộc thì như thế vẫn chưa đủ. Vấn đề “hôn quân” vẫn không thể giải quyết bằng tình cảm đạo đức. Và trong nhiều thế kỷ, Trung Quốc đã có không ít hôn quân. Không có sự ràng buộc trách nhiệm định kỳ theo bầu cử thì không thể có trách nhiệm thực sự. **Die Welt:** *Một số trí thức Trung Quốc cho rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc sẽ đưa nước này thành thủ lĩnh trong một thế giới hậu Mỹ, và cuộc tranh luận về chế độ chuyên quyền hay chế độ dân chủ cùng đồng nghĩa với tranh luận về cai trị tốt hay cai trị tồi.* **Fukuyama:** Tôi không tin như vậy. Thiếu sự ràng buộc trách nhiệm thì không thể có những chính phủ tốt được. Tất cả những thứ khác chỉ là ảo tưởng nguy hiểm. **Nguồn:** Die Welt, 2.11.2009. Nhan đề do talawas đặt. Nhan đề gốc của bài phỏng vấn trên *Die Welt* là “ [Wider den Zivilisationspessimismus](http://debatte.welt.de/kommentare/166712/wider+den+zivilisationspessimismus)” (Chống chủ nghĩa bi quan về văn minh).
Bản tiếng Việt © 2009 talawas blog
### Phản hồi
2 phản hồi (bài “Francis Fukuyama – Chế độ chuyên quyền kiểu Trung Quốc sẽ không thể tồn tại lâu”)
[...] người ta giữ hy vọng tránh được những tác động tồi tệ có khả năng thay “bước cáo chung của lịch sử’’ kiểu Fukuyama – nghĩa là, thể chế chính trị dân chủ và nền kinh tế thị trường – như [...]
Ông Fukuyama sáng ý thật, luôn nhắc đến “ràng buộc trách nhiệm”. Đúng là làm gì có cái “nhân chi sơ, tính bản thiện”. Cứ quy tất về “tính bản ác”, rồi thiết lập thật chặt “hệ thống ràng buộc trách nhiệm” rồi khắc đẻ ra dân chủ, hay độc lập tự do hạnh phúc.

Server: Apache


text:
trang chủ
talaCu
ý kiến ngắn
spectrum
sách mới
tòa soạn
hỗ trợ talawas
Văn học
Thơ và Thơ Trẻ
Văn học Việt Nam
Văn học nước ngoài
Các giải thưởng văn học
Giải thưởng Bùi Giáng
Lý luận phê bình văn học
Điểm nóng
Chính trị Việt Nam
Chính trị thế giới
Đại hội X và cải cách chính trị tại Việt Nam
Xã hội
Giáo dục
Kinh tế
Đồng tính luyến ái trong xã hội hiện đại
Thế hệ @
Pháp luật
Đời sống hiện đại
Thể thao
talaFemina
1 - 20 / 243 bài
31.10.2008
Như Huy
Vài nét điểm qua về cuộc thi nghệ thuật trình diễn đầu tiên tại Hà Nội, do Quỹ Đan Mạch tổ chức
30.10.2008
Nora Taylor
Thân xác và cái Tôi trong mỹ thuật Việt Nam đương đại
31.7.2008
Như Huy
Phản biện với Trần Lương
2.7.2008
Hoàng Hưng
Nguyễn Gia Trí, bậc đạo sư của sơn mài nghệ thuật
9.6.2008
Nguyễn Hữu Bảo
Chụp cái gì cũng chỉ là chụp lòng mình, chụp cái ở trong đầu mình
31.5.2008
Trần Hậu Yên Thế
Trang hoàng cho cây xà cừ đường Láng
26.5.2008
Như Huy
Tái định nghĩa quá khứ và chuyển hóa không gian công cộng: Hai chiến thuật gần đây của các nghệ sĩ đương đại Việt Nam trong những năm đầu tiên của thiên niên kỷ mới
1.5.2008
Như Huy
Nghệ thuật đương đại - Sự thực chất và bản sắc cá nhân
6.2.2008
Hà Vũ Trọng
Đám cưới tiến sĩ chuột Ta hay chuột Tàu?
24.1.2008
Hà Vũ Trọng
Guerrilla Girls – Những nữ du kích trong nghệ thuật
22.12.2007
Hoàng Dũng
Bức tranh mực tàu “Bi kịch con người” của Bửu Chỉ
27.11.2007
Lê Anh Hoài
Chập choạng thân cò
24.11.2007
Nguyễn Đình Đăng
Tiếng hót của con sơn ca
19.11.2007
Đào Mai Trang
Những câu hỏi chờ VieTimes trả lời giùm
15.11.2007
Dương Phước Luyến
Nguyên Khai - Với những sắc màu của thi ca và mộng ảo
14.11.2007
Nguyễn Đình Thành
Một vài suy nghĩ về các chính sách hỗ trợ phát triển nghệ thuật đương đại Việt Nam
12.11.2007
Như Huy
Vài suy nghĩ về dự án “Mỗi người chúng tôi đưa ra một đề nghị”
11.10.2007
Thái Kim Lan
Sau phút cuối cùng! Tại nhà cố họa sĩ Thái Tuấn (1918 – 2007)
11.10.2007
Nguyễn Đình Thành
Về vai trò của các trung tâm văn hoá nước ngoài với nghệ thuật đương đại Việt Nam
1.10.2007
Nguyễn Đình Đăng
Trả lời phỏng vấn của một báo điện tử trong nước
1 - 20 / 243 bài
tìm
(dùng Unicode hoặc không dấu)
tác giả:
A
B
C
D
Đ
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
X
Y
Ý
Z
Tủ sách talawas
bản để in
Gửi bài này cho bạn bè
Loạt bài:
Sách xuất bản tại miền Nam trước 1975
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
3.12.2007
Thế Uyên
Những ý nghĩ của bọt biển
(Thái độ II)
1
2
3
Tất cả những đoạn văn sau đây chỉ là những ý nghĩ biểu lộ thái độ của một người trẻ tuổi chấp nhận cuộc chiến tranh hiện tại cùng tất cả những khốn khổ của thân phận làm dân một nước nhược tiểu. Hắn không hề nghĩ rằng những ý nghĩ cùng thái độ của hắn là đúng nhất bởi hắn không phải là một nhà đạo đức hay một quan tòa. Cùng lắm, hắn cho rằng bất quá hắn đã chỉ làm công việc của một chứng nhân – một chứng nhân trong cuộc.
Thế Uyên
Mục lục
Ý nghĩ vẩn vơ
Lời giảng chót gửi học trò cũ
Những bàn tay không
Những người bơ vơ
Trương Vô Kỵ
Mười năm văn hóa kiểm duyệt miền Nam
Văn hóa trong chiến tranh Việt Nam
Quảng Ngãi tháng Mười
Lương đống
Hiện tượng chậm tiến trong bộ máy nhà nước
Trở lại miền Trung
Hai thái độ
Ý nghĩ vẩn vơ
Từ nhiều năm nay, ít khi tôi suy nghĩ tới một điều gì xa quá một năm trong tương lai bởi vì vị trí của một người dân trong xã hội miền Nam đầy biến chuyển bất trắc này không cho phép. Nhưng rồi cũng có một buổi sáng trời không có nắng, không khí hiu hắt làm tâm hồn lắng xuống làm xuất hiện một câu hỏi vẩn vơ nhưng day dứt, một câu hỏi giản dị đến ngây ngô:
Thế nào là một người Việt Nam?
Tôi là người Việt Nam – hiển nhiên là vậy. Nhưng có chắc thật thế không? Trước tầm nhìn của tôi là hàng rào kẽm gai, khung cửa sổ, vách tường, bàn ghế. Những vật này không biện minh được gì: kẽm gai từ Tây phương nhập cảng, kiểu cửa sổ, lối xây tường, kiểu bàn ghế, v.v. đều là của Tây phương. Trên mình tôi, kiểu tóc, quần áo, thắt lưng, ví đựng tiền, giầy vớ, v.v. Tôi châm một điếu thuốc hút, thấy điếu thuốc bật lửa cũng là của Tây phương nốt. Tôi ngừng cuộc tìm kiếm qua sự vật và khung cảnh bao quanh vì hiển nhiên chúng không thể chứng minh tôi là người Việt Nam. Căn cứ vào chúng, tôi sẽ có thể là Tàu Chợ Lớn, Tàu Đài Loan, Phi Luật Tân, Mã Lai, v.v. cũng như có thể là Pháp, Ý, v.v. Có lẽ tôi có thể xác định tôi là người Việt Nam căn cứ vào hành động và sinh hoạt chăng? Trước kia tôi làm giáo sư, chương trình giáo dục, lối dậy học trò, lối chấm bài, gần đây nhập ngũ, thể thức động viên, cách tổ chức quân trường, phương thức huấn luyện quân sự, lối chào kính, quân kỷ, v.v. đều là của Tây phương. Nửa giờ nữa, có kẻng hết giờ làm việc ấn định theo thời khắc Tây phương, tôi ra về bằng phương tiện nào cũng vậy, phải là do Tây phương mang tới. Tôi đọc một tờ nhật báo, một tờ tuần báo, tôi đọc sách, tôi đi xem xi-nê, tôi đi phòng trà nghe nhạc, khiêu vũ, khuya về đi ngủ vặn đồng hồ, v.v. Chẳng có một vật gì, điều gì chứng tỏ tôi là người Việt Nam, và đến khi ân ái với đàn bà, phương pháp Ogino-Knaus, phương pháp nhiệt độ, v.v. tôi cũng chỉ làm như một người Pháp, người Mỹ, người Ba Tây cùng thành phần xã hội.
Tôi biết tôi là người Việt Nam, hiển nhiên là vậy. Nhưng cái gì chứng tỏ? Nhiều cụ già khả kính nói đến TRUYỀN THỐNG. Bắt chước một đại tướng đã mở một cuộc “truy tầm hạnh phúc”, tôi mở một cuộc truy tầm truyền thống. Tôi tìm mãi, tìm hoài, mở hết trang sách này đến trang sách khác, cầu cứu tới cả các cụ Nguyễn Gia Tường, Hồ Hữu Tường, v.v. cũng không thấy nó đâu. Mặc áo bà ba hút thuốc lá rê thuốc lào là truyền thống chăng? Tôn trọng tam cương ngũ thường, tam tòng tứ đức, nam nữ thọ thọ bất thân là truyền thống chăng? Ở nhà tranh vách đất, bàn ghế kiểu cổ, nhuộm răng đen đi guốc gỗ là truyền thống chăng? Càng tìm kiếm tôi càng ngỡ ngàng. Thiên hạ không hiểu tại sao ai cũng tìm thấy ngay TRUYỀN THỐNG dân tộc, bốn ngàn năm văn hiến mà tôi thì “truy tầm” nó mãi không ra. Tôi chỉ tìm thấy hệ thống giáo lý Khổng Mạnh của Tàu, đồ đạc cung điện kiểu Tàu, Tàu Tàu và Tàu… chỗ nào cũng thế sau khi gạt hết lớp bụi phủ. Theo các nhà khảo cổ học và nhân chủng học lên tít mù trong bụi thế gian, tôi cũng chỉ thấy cái trống đồng Đông Sơn – mà các vị bác học khả kính lại kết luận là “lai Tàu”. Sau cùng tôi kết luận rằng muốn theo cho thật đúng truyền thống, hợp lý nhất là nhập Hoa tịch cho rồi. Nhưng thế cũng không ổn vì chính thế hệ trẻ Trung Hoa Chợ Lớn và Đài Loan cũng đang đốt đuốc lên coi lại cái truyền thống của họ xem nó ra làm sao.
Cuộc truy tầm ở ngoại giới không đưa đến đâu, tôi quay về tra hỏi bản thân. Hoàn cảnh sinh hoạt, khung cảnh quanh tôi là Tây phương dĩ nhiên rồi. Nhưng tệ hơn nữa là tôi suy nghĩ theo cùng phương pháp với sinh viên Sorbonne, Harvard, Oxford. Tôi thích khiêu vũ, ăn uống, xem chiếu bóng y hệt một anh chàng trí thức cùng tuổi bên Tây bên Mỹ. Như vậy, xét đến ý thích, khuynh hướng cá nhân, tôi cũng không tìm thấy gì chứng tỏ tôi là người Việt Nam.
Vẫn bắt chước vị đại tướng, sau khi “truy tầm” không có kết quả, tôi phải sang một giai đoạn khác là tra hỏi. Tra hỏi không ra thì phải “tra tấn”, tôi tra tấn ý thức, tư tưởng tôi đến cùng thì thấy rằng tôi là người Việt Nam có lẽ chỉ vì khi còn nằm nôi, tôi nghe mẹ ru cho ngủ bằng những câu ca dao cổ kính, khi đã biết đi biết chạy, tôi đi tôi chạy giữa các ruộng lúa nhà tranh ao bèo giếng nước, tôi cưỡi trâu, cưỡi bò, nghe sáo diều kêu văng vẳng trên không gian buổi chiều. Tôi là người Việt Nam chỉ vì tuổi ấu thời yêu nước sông đỏ phù sa, tuổi niên thiếu yêu những người con gái có áo dài lả lướt, yêu Tết Nguyên đán có bánh chưng, trầm hương, hoa và lễ chùa, yêu rằm Trung thu có đèn kéo quân, đèn xếp, đèn ngôi sao làm đen lánh cặp mắt người con gái tôi yêu. Tôi là người Việt Nam, sau cùng có lẽ chỉ vì trong tâm hồn có dấu vết chồng chất của bao nỗi đau buồn vui sướng quá khứ, những đau buồn vui sướng tôi đã cùng trải qua cùng anh em bố mẹ họ hàng, cùng các bạn đồng lứa còn sống, cùng những người già đã chết… Tôi là người Việt Nam vì những điều như thế, bắc có Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nam có Việt Nam Cộng hòa.
Đôi khi tôi còn nghĩ vẩn vơ rằng nước Việt Nam của chúng ta chỉ có thể thống nhất, chỉ có thể hòa bình khi nào từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau, từ Chủ tịch, cán bộ, Quốc trưởng đến công dân, ai cũng nhớ rằng mình chính thực ra là người Việt Nam trước khi là bất cứ cái gì khác. Và chúng ta, những người miền Nam, chỉ nên nghĩ đến giải phóng miền Bắc khi nào quan niệm nó như một công trình khôi phục con người Việt Nam.
Lời giảng chót gửi học trò cũ
“Đi lính ba năm, trở về thăm trường cũ, thầy cảm thấy gì?”
Mỗi lần có em hỏi tôi câu trên, tôi không khỏi muốn mỉm cười vì liên tưởng tới những đề luận loại: “Trò vừa được dự một cuộc diễn binh (một buổi lễ chào cờ hay một đám tang), hãy thuật lại và cho biết cảm tưởng”, tôi thường ra cho học sinh nhiều năm về trước. Tuy muốn mỉm cười nhưng tôi vẫn làm một bài luận cho các em với lời giao ước không phải là bài luận mẫu. Đứng trên thềm nhìn sân đất đỏ lầy ướt nước mưa, những cây trứng cá xanh um lá, tôi đã nói với các em những gì, tôi không nhớ rõ. Hình như tôi nói tới một thứ tình cảm vui nhẹ khi được trở về khoảng đồi quen thuộc, niềm thích thú khi biết những học trò cũng đã biến đổi ra sao, em nào đi lính như thầy, em nào ra trường học đâu, em nào đỗ em nào trượt trung học phổ thông, Tú tài, và nhất là những nữ sinh xinh xắn, cô nào đã lấy chồng cô nào còn tuyển phu.
Sau buổi gặp gỡ lần đầu, tôi trở về nhà với một thoải mái dễ chịu. Giả thử công tác phải thi hành hoàn tất một ngày, tôi rời thị trấn cao nguyên có nhà trường mái tôn xanh đỏ này sáng hôm sau, chắc tôi trở về với đời lính, với doanh trại mang theo thoải mái dễ chịu. Nhưng tôi đã phải ở lại thêm một tuần, và vì thế tôi đã hối hận. Hối hận vì đã trở lại thăm trường, đã làm bài luận: Thầy đi lính ba năm, trở về thăm trường cũ, thầy cảm thấy gì? Tôi đã lầm ở một điểm: vấn đề tư cách trở về và thái độ. Khi trở về thăm trường, tôi tới với tư cách người lính nhiều hơn với tư cách ông thầy và các em coi tôi như ông thầy nhiều hơn là người lính. Chính vì thế các em tiếp tục hỏi tôi những vấn đề về học vấn, về đời sống, về tương lai như ngày xưa. Trước những câu hỏi, nếu tôi chỉ là một ông thầy vào loại như các giáo sư mới lớn đang phụ trách dạy các em kia, chắc tôi sẽ giải đáp tất cả những thắc mắc đủ loại với một giọng quả quyết, tin tưởng mình nắm vững chân lý - những lời giải đáp sách giáo khoa in sẵn. Bây giờ, tôi không thể còn thái độ ấy. Nhưng tôi còn giữ quan niệm một ông thầy không thể nói dối học trò, không thể bảo một thứ đen xì ngoài đời là màu đỏ cho những kẻ ngồi trong lớp học. Bởi thế tôi đã ngập ngừng trước các câu hỏi của các em, tôi đã ngập ngừng rất nhiều.
Một em học đệ nhất hỏi tôi: “Có nên tiếp tục học nữa không thầy? Em muốn nhập ngũ cho rồi!” Thoáng trong một giây, do một chút thói quen nghề nghiệp cũ, tôi đã toan thốt ra một tràng ngôn từ cổ điển đại loại: Phải tiếp tục học tới cùng. Học để mở mang trí tuệ, để trở thành một công dân hữu ích cho xã hội mai sau, v.v. Cũng may tôi ngừng kịp, nếu không, chắc sẽ thấy trong đôi mắt thiếu niên mười bảy tuổi trước mặt những ánh mắt chẽ giễu, không tin. Mở mang trí tuệ, trở thành công dân hữu ích cho xã hội, v.v. dĩ nhiên là thành quả của học vấn rồi, nhưng người học trò cũ này đâu có tìm đến tôi để hỏi một ông thầy đã nhập ngũ, không phải chỉ để nghe những lời Công dân Giáo dục “đã được Bộ Quốc gia Giáo dục duyệt y”, có phải đúng như thế không các em?
Tôi đã trả lời em đó một cách thật thực tế: “Em hãy cố gắng thi đỗ Tú tài II, hãy cố gắng học thêm được tới đâu hay tới đó trước khi tới tuổi nhập ngũ. Cuộc chiến tranh này không phải là vĩnh viễn, xã hội này là xã hội của cấp bằng, những bằng cấp em có sẽ giúp ích rất nhiều cho em về sau này… Chưa nói xong, tôi đã cảm thấy rõ rệt đó không phải là của một người chiến binh lớn tuổi. Trả lời như vậy sẽ không làm hài lòng ai hết. Các em đang hoang mang trước chiến tranh, mất tin tưởng ở tương lai, đang mong mỏi được nghe một lời khẳng định về giá trị của học vấn. Tôi đã thoái thác. Nha Chiến tranh Tâm lý Quân lực Việt Nam Cộng hòa cũng không hài lòng, họ chờ đợi ở tôi một câu trả lời đại loại: Hãy tình nguyện nhập ngũ ngay để bảo vệ non sông. Hãy hy sinh xương máu ngoài chiến trường cho tổ quốc! Còn tôi, chính tôi cũng không hài lòng nốt, vì đã ba mươi tuổi, bốn năm dạy học ba năm đi lính, mà không trả lời thẳng và dứt khoát được một câu hỏi giản dị như thế.
Buổi tối, tôi tới dự đêm văn nghệ trường tổ chức. Ngồi nghe các em múa hát, đóng kịch, một phần tâm hồn tôi chìm lắng trong không khí trẻ thơ, ngắm các em gái ba năm về trước còn là những cô bé chuyên ăn vụng mận, me trong giờ học bây giờ trở thành những thiếu nữ tuổi yêu đương, tôi chợt hiểu buổi sáng trả lời như vậy là hơn cả. Thà trả lời với tư cách người lính còn hơn im lặng hay nói dối. Mọi sự sẽ ra sao nếu tôi khuyên: “Hãy tình nguyện nhập ngũ để bảo vệ tổ quốc!” và được nghe các em hỏi thêm: “Có thực thế không thầy?”. Có thực thế không? Có thực là chiến đấu cho tổ quốc không, hay là chiến đấu cho những chính khách phòng trà có hậu cứ an ninh làm chính trị xôi thịt hay là chiến đấu cho các con ông cháu cha xuất ngoại trốn quân dịch, những người công du mang theo từng phần gia sản của dân tộc Việt Nam nghèo khổ… Cuộc chiến này tự nó có một ý nghĩa: chống cộng để cho những người miền Nam sông Bến Hải được tự do sống theo ý mình, được yêu người mình yêu, được lấy người mình yêu. Nhưng mười năm liên tiếp, chính nghĩa đó đã bị lợi dụng, bôi nhọ, trát bùn nhơ nhớp rồi… Chẳng lẽ tôi lại nói điều đó với các em, những kẻ sắp vào đời. Nhưng không nói thì im lặng, câm nín sao? Dù thế nào tôi cũng vẫn là một người trí thức.
Tôi chỉ nói tới trí thức, người lính, không nói tới ông thầy. Không phải vì “chiến tranh đã giết chết ông thầy” như tôi đã nói với một em gái có đôi mắt như hai vì sao cao nguyên, cũng không phải tại vì tôi đã từ bỏ tư cách ông thầy, mà vì tôi đã nhận thấy tôi đã sai lầm.
Tôi, chúng tôi, đã dạy các em những gì nhỉ? Nào chí làm trai nam bắc đông tây, lên đông đông tĩnh lên đoài đoài yên, chàng tuổi trẻ vốn dòng hào kiệt, làm trai phải chết chốn sa trường da ngựa bọc thây, v.v. Tôi, chúng tôi còn dạy các em những gì nữa? Danh dự, khí tiết, liêm khiết, trinh bạch, bổn phận đối với tổ quốc, đối với xã hội, v.v. Toàn những thứ các em vào đời, đốt đuốc đi tìm bảy ngày bảy đêm liên tiếp cũng không thấy, để rồi sau đó chua chát thất vọng, để rồi sau đó đưa tâm hồn mình vào tình trạng mất hết tin tưởng.
Rời cao nguyên vào buổi tối, khi nhìn đô thị Sài Gòn hiện hình như một cánh đồng cỏ màu sắc và ánh đèn, tôi thấy vấn đề cũng không phải là đến chỗ tuyệt vọng. Tôi còn có những lời giảng,
những lời giảng chót
, để nói với các em, những học trò đã tản mát khắp nước cũng như còn ở thị trấn buồn muôn thuở. Tôi thấy tôi còn là một ông thầy, vì buổi tối, sau khi suy xét kỹ, tôi thấy còn có thể nói rằng: người thầy ngày trước không lừa dối các em khi nói tới một thế giới đẹp đẽ trong đó mọi cư xử đều y như các ông thầy đã tả trong các giờ học. Chỉ có cần bổ túc là thế giới ấy không phải có sẵn chờ đợi những người vừa rời bỏ ghế nhà trường và tuổi thiếu thời, mà nó nhờ chính những người này, những người mang lý tưởng ôm ấp từ lớp học tới xây dựng, hình thành. Tôi đã có lầm lẫn ngày trước là đã để các em ngộ nhận. Nhưng lầm lẫn này, những ông thầy cũ và tôi đã trả giá thay cho các em bằng cách chịu đựng một nỗi chua chát xao động thường xuyên trong tâm hồn.
Những bàn tay không
Nhiều người thường cho rằng lớp trí thức trẻ hiện nay “nổi loạn”, thích tung phá đạp đổ nên bạ ai cũng chê cũng đả kích. Sự thật không hẳn như vậy. Tự xét bản thân và căn cứ vào tâm trạng bạn bè tôi thấy rằng thế hệ trẻ hiện nay rất bơ vơ – họ muốn tin cậy ở người lớn lắm nhưng không tìm ra ai mà tin. Hệ thống tổ chức xã hội và nền giáo lý cũ không còn thích hợp với nếp sinh hoạt và biến chuyển mới của dân tộc và đất nước: các thanh niên rất cần người hướng dẫn, rất cần người già để kính, để nương tựa về tinh thần. Nhưng vấn đề là ở chỗ, họ,
chúng tôi không tìm thấy ai
. Thanh niên nào cũng đã hơn một lần muốn bám víu vào một cái gì gương mẫu để giữ vững tinh thần trong dòng hỗn loạn hiện đại, nhưng rồi cũng hơn một lần thất vọng chua chát.
Thanh niên hiện nay gần như chỉ có hai bàn tay không và công việc phải làm nhiều vô hạn – trong khi đó vẫn gánh chịu trực tiếp cuộc chiến tranh tàn khốc không do họ gây ra. Nếu Camus đã nhắc tới một câu nói người xưa mong được sinh vào một thời đại không đáng chú ý, thì nhiều thanh niên Việt Nam cũng đã tiếc rằng đã đầu thai nhầm thế hệ. Nhưng tiếc thì tiếc vậy nhưng họ biết không thể từ chối thân phận mình, họ biết phải làm gì và nhận rằng nếu thế hệ năm mươi tuổi đã từ chối trách nhiệm về một nửa nước Việt thì họ, thế hệ trên dưới ba mươi sẽ chịu trách nhiệm với con cháu sau này, với lịch sử về số phận một nửa phần còn lại.
Khi khóa 14 sĩ quan trừ bị Thủ Đức mãn khóa, ông Diệm không tới, cử ông Trương Công Cừu làm đại diện. Tôi thuộc đại diện khóa sinh đa số là trí thức và vì thân cao thước bảy nên phải đứng hàng đầu hàng quân – sự kiện này có nghĩa là không hy vọng gì cựa quậy cho đỡ mỏi. Mồ hôi đã bắt đầu chảy dọc gáy tôi cũng như người cầm cờ phía trước khi ông Cừu tới duyệt hàng quân. Đúng lúc phái đoàn quan khách đi ngang đại đội, một tiếng nói từ phía sau hàng quân cất lên tuy nhỏ nhưng nghe rõ tới hàng đầu, nhắc lại câu nói của những người giác đấu nói với quan khách trên khán đài trước khi bắt đầu cuộc tử chiến: “Ceux qui vont mourrir te saluent!”
[1]
… Tuy toàn thân tê cứng trong nỗ lực giữ đúng tư thế chào, tôi cảm thấy như có một chuyển động rì rào phía sau. Có lẽ tôi bị óc tưởng tượng đánh lừa? Có thể là vậy nhưng câu nói cuối cùng của những người giác đấu thời xưa ấy, tôi nghe thật rõ như một tiếng thở dài. Ông Cừu đã lên vị trí chủ tọa buổi lễ trên khán đài cao, dáng điệu ông trịnh trọng và trang nghiêm. Lũ chúng tôi mồ hôi đầy người quỳ xuống trước mặt ông thề trung thành với tổ quốc và nhận cấp bậc nhỏ nhất trong hàng sĩ quan. Vẫn trịnh trọng và trang nghiêm, đại diện cho tổng thống, cho Quốc gia Miền Nam, ông Cừu khuyên chúng tôi nhiều điều… Ceux qui vont mourrir te saluent, tôi không hề được biết anh đồng khóa nào đã thốt ra câu ấy để tìm hiểu xem hiện nay anh đang ở phương nào. Nhưng tôi biết chắc anh hẳn là người buồn nhất buổi sáng ngày hôm ấy khi quỳ xuống trước mặt ông Cừu – nỗi buồn của anh chắc chắn phải bằng hay hơn nỗi buồn của tôi khi viết đến dòng này.
Ý nghĩ người lính trong thành phố - Những người bơ vơ
Một sinh viên bạn tôi trong năm vừa qua, nhờ thế lực chính trị và khả năng tài chính của gia đình, đã được phép xuất ngoại đi Pháp học. Đó là một thanh niên biết suy nghĩ nên việc du học này đã đặt anh trước nhiều vấn đề. Nếu anh xuất ngoại, anh sẽ có thể đỗ tiến sĩ và trở về nước sau này làm giám đốc, tổng trưởng. Nhưng sự xuất ngoại này không do một tuyển chọn công bằng, không do tài năng. Vậy vấn đề đặt ra cho anh là chấp nhận hay không chấp nhận xuất ngoại này. Nếu không đi, ở lại, anh sẽ phải nhập ngũ một thời gian dài ngắn không biết rõ là bao nhiêu. Nhập ngũ là chiến đấu. Anh không sợ khổ cực của đời lính, anh có thể hy sinh mạng sống – nhưng cho ai? Anh ngó quanh, nhìn những người bạn đã nhập ngũ, nhìn chính quyền, nhìn xã hội, anh thấy rằng chưa biết chừng những người bạn ấy đã vô tình chiến đấu để bảo vệ cho những thương gia Ba Tàu, các xí nghiệp ngoại quốc, các tham quan ô lại, các tướng lãnh bê bối, v.v. Vậy anh chọn đường nào, đi hay không đi? Chọn đường nào cũng có lý và chẳng đường nào hợp lý. Anh thấy anh là một
con người bơ vơ
.
Một giáo sư trẻ bạn tôi ở tỉnh nhỏ được một nữ sinh bày tỏ tình yêu. Anh tự hỏi nên hay không nên nhận tình yêu này. Ông Hiệu trưởng, ông bạn già đồng nghiệp bảo không nên nhận vì như vậy là
trái nghĩa sư đệ
. Nghĩa sư đệ? Nó là cái gì vậy? Nghe có vẻ Tàu Tàu, anh mở sách cổ ra đọc, tìm xem người xưa nói làm sao về việc thầy trò yêu nhau. Dĩ nhiên anh không tìm thấy vì thời trước không có học trò con gái, lấy đâu ra việc yêu đương. Và nếu tìm thấy, chắc cũng không có được giải pháp nào bởi vì ông thầy đồ có nhiệm vụ thay cha
dạy học trò thành người
. Nếu thầy trò yêu nhau có lẽ có thể coi như một hành động loạn luân. Nhưng anh bạn tôi là một giáo sư ở hậu bán thế kỷ hai mươi, và nhiệm vụ của anh là truyền bá cho cô gái này các kiến thức về khoa học và văn hóa, chứ đâu phải dạy nàng thành hiền phụ hay gái chính chuyên – mở tất cả các cuốn chương trình kể từ khi người Pháp hủy bỏ nền học cổ truyền thay bằng nền học chánh mới cho tới hiện nay, anh không thấy có điều khoản nào ghi giáo sư phải rèn luyện, đào tạo học trò thành người cả. Anh chỉ biết rằng cho tới giờ, chương trình giáo dục được gọi là nhân bản, khai phóng, v.v. Thế thôi. Ông giáo sư già nhất trong trường nhận xét: “Dù sao chúng ta cũng có dạy nó thành người qua những lời khuyên răn và kỷ luật áp dụng trong những giờ học trò tới trường…”. Anh bạn tôi không đồng ý vì cho rằng một huấn luyện viên quân sự của các khóa đào tạo nữ quân nhân, cũng khuyên răn, cũng áp dụng kỷ luật, cũng truyền bá những kiến thức. Và nếu một trung úy huấn luyện viên và một khóa sinh yêu nhau rồi lấy nhau thì đó lại được coi là một tình duyên thông thường, không ai buồn thắc mắc – trừ những tình địch của hai kẻ này. Vậy tại sao anh và nữ sinh của anh lại không được yêu nhau tự do – như mọi người? Hơn nữa nếu cấm lấy nữ sinh thì các giáo sư biết lấy ai làm vợ. Đa số các cô bây giờ đều được đi học, do đó đều là học trò không của giáo sư này thì của giáo sư khác… Tôi chen vào, góp ý kiến: “Con gái vị thành niên chưa được coi là đủ óc suy xét, ông thầy lại tiếp xúc luôn, có được yêu thì tình yêu đó chưa được coi là chín chắn. Hơn nữa, lôi thôi với gái vị thành niên có hai cái nguy: thứ nhất là Bộ biết, sẽ bị đổi đến những nơi hổ về gậm gãy cột cờ, trăn bò vào nằm trên bục; thứ hai là nếu bố mẹ cô nàng kiện thì đi ở tù!” Nói như thế không giải quyết được gì cho vấn đề, anh bạn nhận xét, vấn đề ở chỗ là tìm xem thầy trò yêu nhau có gì là tội lỗi như mọi người thường quan niệm hay không. Đây là một vấn đề tinh thần, một vấn đề luân lý. Vụ tranh luận đến đây là ngừng, và khi tôi rời trường, anh bạn tôi vẫn chưa biết nên chọn thái độ nào. Anh cũng là
một người bơ vơ
.
Một anh bạn đồng môn cũ, mới thuyên chuyển đến ngành Cảnh sát Công an, sau ba tuần nhận chức, nói với tôi: “Tao nghĩ hoài không biết có nên tổ chức tảo thanh gái điếm hay không. Tao chưa vợ, vẫn thường đi tìm đĩ để giải quyết sinh lý, thấy làm như vậy là tự nhiên. Đàn bà làm đĩ, tao nhân danh cái gì để cản, để đi bắt? Đối với gái vị thành niên còn có thể bảo là chưa biết suy nghĩ nên bắt trở về đời sống lương thiện hơn, nhưng còn đàn bà trưởng thành tự nguyện chọn làm nghề này?” Dĩ nhiên, về phương diện tinh thần, anh bạn này không biết nhân danh cái gì để kết án gái đĩ. Anh
bơ vơ
rồi.
Sau 1-11-1963, cả chính phủ lúng túng trong việc tìm một tiêu chuẩn để xác định thế nào là thuần phong mỹ tục, đạo đức xã hội. Các người ham chuộng loại phim thoát y đã thấy rõ sự lúng túng này ở những người tự-cho-có-nhiệm-vụ bảo vệ đạo đức xã hội. Có thời kỳ, các nhà kiểm duyệt cho rằng cởi nịt vú nhưng giữ xi-líp, được kể như không làm thương tổn đến thuần phong mỹ tục của “nước A Nam ta”. Có thời kỳ cho rằng để lộ ngực cũng làm hại đến đạo đức của dân Đại Cồ Việt. Có thời kỳ cho rằng nhảy twist vô hại, có thời kỳ lại cấm vì cho rằng twist sẽ văng mất bốn ngàn năm văn hiến Giao Chỉ ra ngoài. Nói giản dị, các nhà đạo đức trong chính quyền không còn biết vị trí, giới hạn của đạo đức ở-chỗ-nào-nữa. Họ là
những người bơ vơ
rồi.
Cái gì cũng phải có một kết thúc, kể cả những bơ vơ. Anh bạn sinh viên đã đi Pháp học nhưng viết thư về nói rằng: “Lắm lúc nghĩ, tôi tự hỏi tôi đi thế này hơn hay ở lại đi lính để cùng liên đới chịu đựng cái phận khốn khổ của dân mình…”. Anh bạn giáo sư tỉnh nhỏ viết thư về báo tin: “Tao sẽ phải nhập trường Thủ Đức khóa tới, và con bé học trò ấy vừa đủ 21 tuổi tuần trước. Vấn đề đã được đi đến cùng, nhưng tao vẫn thấy…”. Anh bạn trong ngành kiểm tục tuyên bố: “Tao vẫn thứ bảy đi kiếm poule và khi nào có lệnh thượng cấp, vẫn đi bố ráp gái điếm…”. Còn về công tác bảo vệ thuần phong mỹ tục dân nước Việt Nam Cộng hòa, ông đô trưởng vừa trịnh trọng minh định đại khái như sau: “Mặc nịt vú và xi-líp
sẵn sàng
bước ra múa là không hại đạo đức, nếu mặc quần áo rồi vừa múa vừa cởi cho đến khi còn nịt vú và xi-líp là một hành động công xúc tu sỉ…”. (Tôi tự hỏi như vậy có phải đạo đức và không đạo đức chỉ khác nhau ở chỗ “có sẵn” và “cởi dần” hay không?).
Tại sao, vì cớ gì, người dân Việt đệ tứ cộng hòa (đệ nhất cộng hòa là của ông Diệm, đệ nhị cộng hòa là của DIDOXI – Đính Đôn Xuân công ty, đệ tam cộng hòa là của Chủ tịch Nguyễn Khánh) lại lâm vào tình trạng bơ vơ như vậy? Và làm thế nào để cho những người hiện tại, nhất là thế hệ mai sau khỏi bơ vơ như thế?
Đó là hai vấn đề căn bản phải giải quyết cho xã hội miền Nam. Tất cả những vấn đề khác về chế độ, về luật pháp, v.v. chỉ là những cái đến sau. Nếu giải quyết được hai vấn đề căn bản này, người sinh viên sẽ biết nên đi Pháp học hay ở lại đi lính với những bạn đồng môn nghèo hèn, người giáo sư sẽ biết nên nhận tình yêu học trò hay từ chối, viên chức kiểm tục biết nên kết án hay dung dưỡng gái điếm, nhà kiểm duyệt biết sử dụng chính xác cái kéo không cần phải coi lại các chỉ thị co giãn tùy thời, người lính nên biết hay không nên hy sinh tính mạng của mình. Có hết bơ vơ, viên chức thanh liêm mới tin rằng thái độ của mình là đúng là đáng khen chứ không phải là “dại” là “ngu”, người thanh niên thiện chí phục vụ xã hội mới tin rằng mình không phải là quân tử Tàu, người biết giữ liêm sỉ mới tin là mình không lỗi thời hay chậm tiến. Không đưa được mọi người ra khỏi tình trạng bơ vơ, mọi sự sẽ tiếp tục như hiện nay – nghĩa là
mỗi người đều tiếp tục đóng vai trò riêng trên một sân khấu riêng
: Giáo sư đóng kịch trên bục vì dạy học trò “không nên rượu chè, cờ bạc, trai gái, nghiện hút” nhưng vẫn đi chơi gái, đánh bạc và uống rượu, những nhân viên kiểm duyệt sẽ bề ngoài nhăn nhó khi cắt những đoạn phim “đồi phong bại tục” và những câu văn khiêu dâm, tả chân, nhưng rất thích thú khi được coi Sexy show, Sexy girl nguyên bản, khi đọc Mémoire d’une chanteuse allemande…
Một xã hội khi nào chỉ xây dựng trên những con người giả hình như vậy là một xã hội đang đi đến chỗ tan rã chắc chắn.
Ý nghĩ của người lính thành phố - Trương Vô Kỵ
Trong tuổi thiếu thời, về phương diện đọc sách, tôi là một đứa trẻ bình thường, nghĩa là đương nhiên phải mê đọc truyện kiếm hiệp. Mê đến độ những hôm không có tiền đặt cọc, tôi tới thuê sách ngồi đọc ngay tại hiệu. Tôi còn nhớ những phút say mê theo dõi
Giang Đông tam hiệp
,
Long Hình quái khách
, lo âu cho những tráng sĩ nghĩa hiệp lao vào những ổ ác tăng cứu nguy cho người đẹp, và ở cái tuổi còn tin rằng em trai ở trong nách mẹ chui ra và đàn ông đàn bà cứ ngủ chung giường là tự động có con, tôi đã hồi hộp và rung động trước những hoàn cảnh hiểm nghèo của những nữ hiệp khi sa vào tay dâm tặc. Lớn hơn, khi bắt đầu thích mối tình
Hồn bướm mơ tiên
, những nhân vật kiếm hiệp tan biến vào dĩ vãng ấu thời, không còn di tích. Năm ngoái khi Thi với tôi ở một doanh trại miền Trung, nàng nằn nì tôi thuê cho bằng được
Cô gái đồ long
để nàng đọc trong những lúc vắng tôi. Không những không chịu chiều ý, tôi còn cười chế giễu. Gần đây trong một buổi gặp gỡ thân mật, tôi thấy các nhà văn, có người sắp tới tuổi tứ thập nhi bất hoặc, bàn một cách hăng hái về những Chu Chỉ Nhược, Vô Kỵ, Triệu Minh, Đao Đồ Long, Nhất Dương chỉ, v.v. và những chưởng những ám khí quay lộn, đánh bật tất cả những Sartre, Camus, Hemingway cùng các đề tài văn nghệ thông thường ra bụi mía trong vườn nhà mẹ tôi. Đến đây, dĩ nhiên là tôi chỉ có thể làm một việc: đi tìm kiếm hiệp đọc để xem nó ra làm sao mà đã có thể gây cả một phong trào đọc sôi nổi như vậy.
Để bắt đầu, tôi đọc cuốn kiếm hiệp đã được xếp vào loại “cổ điển” là cuốn
Cô gái đồ long
. Qua được vài chục trang, tôi đã bị lôi luôn vào vòng chưởng lực của các nhân vật. Và tiếp đó, dĩ nhiên bình thường như bao người, tôi đọc hết cuốn này đến cuốn khác của Kim Dung, và cũng chỉ thích đọc có một tác giả này mà thôi. Bây giờ đã khá quen thuộc với các võ công thượng thừa của các phái Thiếu Lâm, Nga Mi, Võ Đang, v.v. tôi hiểu tại sao mọi người – trong đó có tôi, say mê đọc loại văn này. Lý do quan trọng nhất là kiếm hiệp đã được Kim Dung viết với nhiều nghệ thuật. Các nhân vật linh động, nhiều cá tính, nhiều tâm trạng không như các nhân vật thông thường: loại gian tà và anh hùng hào kiệt. Gian tà bao giờ cũng gian ác và đáng giết, anh hùng bao giờ cũng quang minh chính đại đáng kính. Thiện ác phân minh. Các nhân vật của Kim Dung không như thế. Trừ một số ít, còn chẳng có ai là thiên thần, chẳng có ai là ác quỷ. Tạ Tốn có tàn ác, Chu Chỉ Nhược có giảo quyệt nhẫn tâm, không hẳn là tự thâm tâm họ muốn hành động như vậy nếu không có những nỗi đau đớn, những vò xé bên trong. Họ có vẻ người hơn, do đó gần gũi với chúng ta hơn. Về tả cảnh, những đoạn như Đoàn Dự bị bắt dẫn đi trên thuyền đến nhà Cô Tô Mộ Dung trên hồ, có thể coi là một đoạn văn đẹp. Các võ công được trình bày liên quan chặt chẽ với y lý Đông phương và triết lý Dịch, Đạo cùng giáo lý đạo Phật làm người đọc trưởng thành có được một thứ ảo giác sự thật. Đó là những lý do “nội tại” làm truyện kiếm hiệp Kim Dung trở thành lôi cuốn. Nhưng lý do không phải chỉ có thế. Mọi người ở trong xã hội này, bao nhiêu năm rồi, thấy những kẻ ác bao giờ cũng được hưởng xe hơi nhà lầu, những kẻ thiện cứ úp mặt xuống hít khói và bụi. Nhưng nhu cầu muốn công bằng được thực hiện, ác giả ác báo vẫn tiềm tàng trong tâm hồn nên mọi người vui thú tìm sự thể hiện những ước vọng đó trong kiếm hiệp.
Trong tất cả những nhân vật của Kim Dung, Trương Vô Kỵ được người đọc chú ý hơn cả. Gần đây, trên một tờ báo sinh viên, tôi đã thấy một bài chê trách Vô Kỵ mải ngồi kẻ lông mày cho Triệu Minh quên cả sự hiện diện của quân Mông Cổ trên đất nước. Đã từ lâu, khi còn làm thầy đồ miền núi, tôi hay tự hỏi nền giáo dục hiện đại sẽ đưa thanh niên tới đâu. Mỗi một nền giáo dục đều bao hàm chủ đích đào tạo thanh niên thành người theo một mẫu nào đó – tôi tạm gọi là mẫu người lý tưởng. Trước kia người lý tưởng Việt Nam là kẻ sĩ. Người Pháp, vì nhu cầu thống trị, đã phá hủy giai tầng kẻ sĩ, phá hủy hệ thống giáo dục cũ, thay thế bằng một hệ thống giáo dục nhằm đào tạo những viên chức thừa hành và những trí thức quên gốc. Thu hồi lại độc lập từ 1954, những người cầm quyền miền Nam chưa ai có một ý niệm rõ rệt về một mẫu người lý tưởng mới để cho các nhà giáo dục lấy làm tiêu chuẩn soạn thảo chương trình và dạy dỗ học sinh. Trong khi ấy, cộng sản chĩa mũi dùi tấn công vào những kẻ sĩ biến thể, chê họ là anh hùng cá nhân, là trí thức tiểu tư sản, v.v. Tất cả những sự kiện đó làm tôi chú ý nhiều tới Trương Vô Kỵ, một thứ người hùng đặc biệt, Vô Kỵ võ giỏi nhưng không hiếu sát, không đánh kẻ ngã ngựa, không thù hận và tàn nhẫn quá độ với kẻ thù. Đứng đầu Minh giáo, Vô Kỵ cư xử hết lòng với thầy, tin cậy ở thiện tính của bằng hữu và thuộc hạ, không bao giờ chịu dùng những thủ đoạn xấu dù có lợi cho chính nghĩa và thà để người phụ mình còn hơn mình phụ người. Về tình cảm, Vô Kỵ yêu chân thành không để ý đến chủng tộc, giai cấp, môn phái. Yêu một cách rất tiểu tư sản: khi chưa yêu ai thực sự, muốn lấy cả Tiểu Siêu, Hân Ly, Chu Chỉ Nhược, Triệu Minh làm vợ (độc giả nào đọc
Cô gái đồ long
mà không ước ao lấy cả bốn cô gái kể trên thì người đó một là liệt dương, hai là đã trên 77 tuổi, ba là cán bộ cấp huyện ủy trở lên). Khi đã yêu thực sự Triệu Minh thì thôi, tất cả vũ trụ trở thành vắng ngắt. Về chính trị, tới thời kỳ sắp thành công, mọi lãnh tụ bắt đầu mở cuộc tranh giành quyền lực. Vô Kỵ từ bỏ tất cả ra đi.
Thái độ sống, quan niệm xuất xử của Vô Kỵ, tôi thấy bắt nguồn từ lâu lắm, từ Phạm Lãi treo ấn từ quan mang Tây Thi đi du ngoạn Ngũ Hồ, Trương Lương nhàn cư dưỡng tính. Tôi thiết tưởng Vô Kỵ không đáng trách khi trao ngôi Minh chủ cho Dương Tiêu, để kệ Chu Nguyên Chương giữ binh quyền thực hiện việc đuổi quân Mông Cổ trong giai đoạn chót. Bổn phận đối với dân tộc đã làm xong, bổn phận đối với đồ đệ, với nghĩa vụ, với thầy, với bằng hữu, đã thi hành trọn vẹn. Bây giờ rũ áo, mang đao Đồ Long ra đi cùng Triệu Minh, Vô Kỵ đã làm một hành động đẹp nhất đời, chàng theo quan điểm của tôi – một người trí thức tiểu tư sản.
Đọc trang cuối
Cô gái đồ long
, khi thấy Vô Kỵ cầm bút vẽ lông mày cho người yêu, tôi chợt khám phá ra một điều: tôi đã có lý khi chọn thái độ chống Cộng bởi vì các chính ủy ngoài bắc đã đốt hết sách Tự Lực Văn Đoàn để diệt người hùng tiểu tư sản thì tất sẽ đốt hết sách kiếm hiệp của Kim Dung, tôi cũng đã có lý khi chọn thái độ chống Cộng vì tuy lông mày người yêu tôi khá đậm không cần vẽ thêm, nhưng tôi vẫn muốn mãi mãi giữ được quyền tự do điểm nốt ruồi lên má nàng bất cứ lúc nào tôi muốn…
[1]
“Những kẻ sẽ chết chào Ngài”: công thức của những tay giác đấu thời La Mã chào hoàng đế trước khi vào đấu trường. (Chú thích của talawas)
Nguồn:
In xong tại nhà in Nam Sơn, 36 Nguyễn An Ninh, Sài Gòn, ngày 10-5-1966. Nam Sơn xuất bản. Giao dịch với nhà xuất bản: Trịnh Viết Đức, 36 Nguyễn An Ninh, Sài Gòn, ĐT: 21-026. Bản điện tử do talawas thực hiện.
bản để in
Gửi bài này cho bạn bè
Ngôn ngữ
Dịch thuật
Tản văn thứ sáu
Tủ sách talawas
Nghệ thuật
talaGallery
Bàn tròn "Mĩ thuật đương đại Việt Nam đang ở đâu"
Mĩ thuật
Kiến trúc
Điện ảnh
Sân khấu
Âm nhạc
Tư tưởng
Triết học
Lịch sử
Tôn giáo
Phương Đông và Phương Tây
Văn hoá và phát triển
Chiến tranh nhìn từ nhiều phía


text:
Thị trường chứng khoán
Tài chính quốc tế
Tài chính ngân hàng
Bất động sản
Hàng hóa - Nguyên liệu
Kinh tế - Đầu tư
Doanh nghiệp
Câu chuyện kinh doanh
Diễn đàn - Bạn đọc

Content-Type: application/xhtml+xml; charset=utf-8