markdown:
# Quần thể di tích thờ Vua Đinh ở Nam Định
[Đền Vua Đinh (Yên Thắng)](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%81n_Vua_%C4%90inh_(Y%C3%AAn_Th%E1%BA%AFng)&redirect=no))
Vùng đất
[Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh) từ thế kỷ X vốn là đồng bằng châu thổ nằm cách [kinh đô Hoa Lư](/wiki/Kinh_%C4%91%C3%B4_Hoa_L%C6%B0) ( [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)) xưa, nơi Vua [Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) lên ngôi trị vì đất nước [Đại Cồ Việt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_C%E1%BB%93_Vi%E1%BB%87t) khoảng từ 10 đến 40 km, hiện nơi đây còn lưu giữ được quần thể các di tích thờ Vua [Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) có ý nghĩa và giá trị lịch sử với vai trò là nơi thu nạp, rèn luyện binh sĩ để dẹp [loạn 12 sứ quân](/wiki/Lo%E1%BA%A1n_12_s%E1%BB%A9_qu%C3%A2n) của [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh). Quần thể các di tích thờ Vua Đinh chủ yếu nằm ở huyện [Ý Yên](/wiki/%C3%9D_Y%C3%AAn) tiêu biểu như: Đền Vua Đinh ở xã Yên Thắng; đền Cộng Hòa, đình Thượng Đồng và đình Cát Đằng ở xã Yên Tiến và Khu tưởng niệm Vua Đinh ở xã Xuân Kiên, Xuân Trường. [1] [Hà Nam](/wiki/H%C3%A0_Nam)và [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh)chỉ đứng sau [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)về số lượng các di tích thờ Vua Đinh ở Việt Nam.
## Mục lục
## Tổng quan[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=1)]
Vùng hạ lưu châu thổ sông Hồng thời
[12 sứ quân](/wiki/12_s%E1%BB%A9_qu%C3%A2n) chủ yếu chịu sự chi phối của sứ quân [Trần Lãm](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_L%C3%A3m). Tuy nhiên đây cũng chính là vùng chịu sự ảnh hưởng và địa bàn gây dựng lực lượng của nhiều sứ quân khác như [Kiều Công Hãn](/wiki/Ki%E1%BB%81u_C%C3%B4ng_H%C3%A3n), [Ngô Nhật Khánh](/wiki/Ng%C3%B4_Nh%E1%BA%ADt_Kh%C3%A1nh), Quảng Trí Công ở Giao Thuỷ, [Phạm Bạch Hổ](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_B%E1%BA%A1ch_H%E1%BB%95) ở Yên Tiến,... Đất [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh) dần dần trở thành nơi hội tụ và đối đầu quyết liệt của hào kiệt bốn phương. [[2]](#cite_note-2)
Các nghiên cứu mới đây về địa chất, địa lý đã chỉ ra cụ thể vị trí bờ biển
[Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh) ở thế kỷ X nay thuộc Vụ Bản, Ý Yên, Mỹ Lộc và [thành phố Nam Định](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh). Đây cũng chính là khu vực đậm đặc các di tích thời Đinh, phản ánh [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) đã có chủ trương thu hút nhân tài trên vùng đất này để xây dựng thành thế lực mạnh nhất. Những di tích này không chỉ ghi nhận quá trình đóng góp của nhân dân Nam Định trong sự nghiệp [nhà Đinh](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90inh) mà còn có ý nghĩa xác nhận vị trí trọng yếu của vùng đất này: là căn cứ, bàn đạp để tiến hành thống nhất đất nước của vị thủ lĩnh họ Đinh.
Các đền, đình thờ Vua
[Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) ở Nam Định nằm gần nhau, sát trục quốc lộ 10 tạo thành một quần thể di tích liên hoàn là những minh chứng cho vai trò lịch sử của vùng đất [Ý Yên](/wiki/%C3%9D_Y%C3%AAn), [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh) trong sự nghiệp của [Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng).
## Di tích thờ Vua Đinh[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=2)]
### Đền Vua Đinh[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=3)] [Đền Vua Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90%E1%BB%81n_Vua_%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) ở thôn Tam Quang và Dương Hồi, xã Yên Thắng, huyện [Ý Yên](/wiki/%C3%9D_Y%C3%AAn), tỉnh [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh) được công nhận là di tích lịch sử văn hóa năm 1987. Đền cùng với các di tích lân cận như đền Cộng Hòa, đình Thượng Đồng và đình Cát Đằng ở xã Yên Tiến tạo thành quần thể di tích thờ Vua Đinh ở [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh).
Vị trí các đền thờ này nằm cách
[cố đô Hoa Lư](/wiki/C%E1%BB%91_%C4%91%C3%B4_Hoa_L%C6%B0) ( [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh)) 18 km. Tương truyền, đây chính nơi [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) quy tụ lòng người, tuyển mộ trai tráng phục vụ công cuộc dẹp [loạn 12 sứ quân](/wiki/Lo%E1%BA%A1n_12_s%E1%BB%A9_qu%C3%A2n) thống nhất đất nước từ thế kỷ X. Tương truyền [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) đã đến trang Đồi Thượng (nay là hai thôn Tam Quang, Dương Hồi) mộ thêm tướng giỏi. Tại đây đã có 18 người tình nguyện đi theo (hiện nhà thờ tổ trong đền là nơi thờ 18 trai tráng quê hương theo Vua Đinh dẹp loạn [12 sứ quân](/wiki/12_s%E1%BB%A9_qu%C3%A2n)). [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) đã nghỉ tại khu vực mà sau này là đền Vua Đinh. Gò Đại Duyệt là nơi [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) chỉ huy quân sĩ luyện tập. Cánh đồng Mo là nơi quân sĩ bỏ lại những mo cau gói cơm nhiều đến mức chất thành những đống lớn...
Lễ hội đền vua
[Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) ở xã Yên Thắng diễn ra vào ngày 24 tháng 12 âm lịch hàng năm, được coi là một trong số những lễ hội tiêu biểu ở Nam Định. Trong vùng, dân gian còn lưu truyền câu ca: [3]
- Nhất đới sơn lâm thiên ấn định
- Lưỡng hồ long phượng địa tôn vương
- Chân vương nhất thống lưu loan giá
- Cổ miếu trùng tân sưởng phượng đầu
Có nghĩa là:
- Một dải núi rừng trời định sẵn
- Hai hồ mắt phượng đất xưng vua
- Hoàng đế dừng xe lưu danh quý
- Ghi công đền cổ sáng ngàn thu
### Đình Thượng Đồng[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=4)]
Đình Thượng Đồng ở xã Yên Tiến, huyện
[Ý Yên](/wiki/%C3%9D_Y%C3%AAn), tỉnh [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh). Đình thờ [Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) làm thành hoàng. Đây là nơi mà sứ quân [Phạm Bạch Hổ](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_B%E1%BA%A1ch_H%E1%BB%95) từng đóng quân, sau ông là người quy thuận [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh). Đình Thượng Đồng thuộc loại công trình di tích lịch sử cấp quốc gia theo Quyết định: 84/ QD ngày 27/4/1990.
Đình Thượng Đồng thờ Vua
[Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) và 2 anh em Đinh Đức Đạt, Đinh Đức Thông người Cát Đằng dấy binh theo [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh). Khu vực của đình chính là nơi Vua Đinh đã đóng quân ngày xưa. Đình mang đậm nét kiến trúc thời Nguyễn thế kỷ XIX và một mảng chạm khắc rất tinh xảo thời Hậu Lê - thế kỷ XVII-XVIII. Xung quanh đình còn nhiều địa danh khá nổi tiếng như cánh đồng Kiệu nơi đặt kiệu nhà vua, cánh đồng Khăm nơi quân giặc bị mắc mưu vào bẫy của nghĩa quân, khu mả Vạn nơi chôn vùi xác giặc…
### Đình Cát Đằng[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=5)]
Đình Cát Đằng là di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật, cũng thuộc xã Yên Tiến, huyện Ý Yên,
[Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh), theo Quyết định: 776/QD-BT ngày 23/6/1992. Đình Cát Đằng là nơi khi xưa Vua Đinh Tiên Hoàng đã về đây để thu phục sứ quân [Phạm Phòng Át](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_Ph%C3%B2ng_%C3%81t), sau thành đình Cát Đằng là Vườn Quan nơi [Phạm Bạch Hổ](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_B%E1%BA%A1ch_H%E1%BB%95) từng đóng quân. Ông đã gây dựng và biến nơi đây thành "Lầu Cát Đằng có tiếng, lâu đài chót vót sinh khí lành".
Đình Cát Đằng cũng thờ 2 anh em Đinh Đức Đạt, Đinh Đức Thông và ông tổ nghề sơn mài của địa phương Ngô Đức Dũng. Trong đình hiện lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị như các cổ thư, các đạo sắc phong từ thời Vua Lê Vĩnh Tộ (1619-1628) đến thời Vua Khải Định (1916-1925), bức tượng Vua Đinh bằng đồng được đặt trong cỗ khám thờ lớn.
### Đền Thượng[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=6)]
Đền Thượng còn được gọi là đền Cộng Hòa. Đền Thượng nằm cách đền Vua Đinh không xa. Tương truyền, đền Thượng là nơi Vua Đinh dựng cung thất.
[[4]](#cite_note-4)
### Khu tưởng niệm Vua Đinh[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=7)]
Khu tưởng niệm vua
[Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng) và sứ quân [Trần Lãm](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_L%C3%A3m) được xây dựng tại xã Xuân Kiên, huyện [Xuân Trường](/wiki/Xu%C3%A2n_Tr%C6%B0%E1%BB%9Dng).
## Các di tích liên quan[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=8)]
### Đình Bườn[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=9)]
Ngọc phả đình Bườn cho biết: Đào Nương, người mà dân địa phương thường gọi là Đàm hoàng thái hậu, thân mẫu của
[Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh), thường cùng ông đi đánh dẹp các sứ quân. Khi [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) cùng Phùng Gia và các tướng tiến quân đến địa đầu huyện [Mỹ Lộc](/wiki/M%E1%BB%B9_L%E1%BB%99c), phủ Thiên Trường thì bị một sứ quân chặn đánh. Ông lập đồn luỹ ở thôn An Biện (tức làng Bườn) vừa chống cự, lại vừa phát triển thêm lực lượng. Nhiều nhân sĩ, trong đó có Cao Mộc, đã về căn cứ Bườn giúp ông. Sau một thời gian, ông để mẹ lại căn cứ, còn mình cùng với các tướng lĩnh đi đánh dẹp ở các nơi khác. Sau khi giành được thắng lợi, định đô ở [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0), ông cho người trở về An Biện đón mẹ, mới được biết mẹ ông đã qua đời. Đinh Bộ Lĩnh phái hai tướng là Phùng Gia và Cao Mộc về An Biện trông coi lăng mộ Đào Nương. Rồi Cao Mộc cũng mất tại đây. Nhân dân trong vùng thương tiếc, chôn cất và thờ phụng ông. Hiện nay tại thôn Bườn còn bốn di tích liên quan đến sự kiện này là Lăng Bà (lăng mộ bà Đào Nương), Lăng Ông (lăng mộ của Cao Mộc), Miếu Trúc (miếu thờ Phùng Gia) và Đình Bườn là nơi thờ chung mẹ vua Đinh cùng Cao Mộc và Phùng Gia. Sự hiện diện của mẹ vua Đinh ở Mỹ Thắng, Mỹ Lộc xác nhận nơi đây là một căn cứ quan trọng của [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) trong thời kỳ đầu chiêu binh dẹp [loạn 12 sứ quân](/wiki/Lo%E1%BA%A1n_12_s%E1%BB%A9_qu%C3%A2n).
### Đình Xám[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=10)]
Đình Xám nằm ở thôn Lạc Đạo, xã Hồng Quang, huyện Nam Trực. Đình thờ Trần Minh Công tức
[Trần Lãm](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_L%C3%A3m). Thời Hậu Ngô Vương, [12 sứ quân](/wiki/12_s%E1%BB%A9_qu%C3%A2n) cát cứ dẫn đến tình trạng tranh chấp thôn tính lẫn nhau. Thời đó, [Trần Lãm](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_L%C3%A3m) chiếm cứ vùng Bố Hải khẩu ( [Thái Bình](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh)). [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) được nhân dân các địa phương ủng hộ đã đứng lên thu giang sơn về một mối. Ông liên kết với sứ quân [Trần Lãm](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_L%C3%A3m) để tăng cường lực lượng. Năm 968, [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) lên ngôi hoàng đế, phong cho Trần Lãm chức Phụ dực quốc chính thượng tướng công, cấp cho thực ấp tại đạo Sơn Nam (nay là [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh)). Tuy nhiên theo chính sử thì [Trần Lãm](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_L%C3%A3m) mất trước khi [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) lên ngôi năm 968.
### Đền Nhuệ Khê[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=11)]
Theo thần phả Nhuệ Khê, tại xã Đệ Tam có Trần Viết Dũng, xã Nhuệ Khê có Nguyễn Đức Long, Nguyễn Đức Học, xã Năng Lự có Trần Xuân Tiền, Trần Thị Thuỷ, xã Bình Giã có Lương Văn Hoằng, Ngô Tất An tham gia đội quân của
[Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh). Anh em Đức Long, Đức Học cùng 30 người thuộc 5 họ: Nguyễn, Trần, Hoàng, Bùi, Mai lúc đầu theo về với [Trần Lãm](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_L%C3%A3m) nhưng đến khi [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) nắm giữ binh quyền, lại hết lòng tự nguyện phò tá ông. Nhờ có công thu phục được sứ quân [Phạm Bạch Hổ](/wiki/Ph%E1%BA%A1m_B%E1%BA%A1ch_H%E1%BB%95) và đánh dẹp sứ quân [Đỗ Cảnh Thạc](/wiki/%C4%90%E1%BB%97_C%E1%BA%A3nh_Th%E1%BA%A1c) mà Đức Long được phong làm Hùng trấn tam kỳ giang châu tướng quân, Đức Học được phong là Nhuệ Khê mạc trung duệ tiết tướng quân.... Dân làng Nhuệ Khê đã dựng sinh từ thờ [Trần Lãm](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_L%C3%A3m) và hai ông Đức Long, Đức Học. Trong đền thờ, vị hiệu của Trần Lãm được đặt trên và dưới là vị hiệu của hai ông. Khi các ông mất, dân làng sửa đền tạc tượng và thường xuyên hương khói.
### Đình An Nhân[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=12)]
Đình An Nhân nằm ở xã Thành Lợi, huyện
[Vụ Bản](/wiki/V%E1%BB%A5_B%E1%BA%A3n). Đình thờ Tạ Sùng Hy, người vùng [Hoa Lư](/wiki/Hoa_L%C6%B0), [Ninh Bình](/wiki/Ninh_B%C3%ACnh) đến An Nhân, Thành Lợi, Vụ Bản dạy học, rồi bắt đầu từ đây đi theo [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh). Ông là người có công phá vòng vây của Ngô sứ quân cứu thoát [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh). Mang nặng ân nghĩa với Tạ Sùng Hy, [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) đã phong ông là Sùng Hy đại vương, cho nhận thực ấp ở Thiên Bản ( [Vụ Bản](/wiki/V%E1%BB%A5_B%E1%BA%A3n)). Khi Tạ Sùng Hy mất, nhân dân trong vùng tổ chức chôn cất, vua Đinh sai quan về làm lễ. Hàng năm cứ đến ngày sinh của Tạ Sùng Hy, vua đều ngự giá về đình An Nhân (đình thờ Tạ Sùng Hy) để làm lễ, biểu dương công trạng và diễn lại cuộc vây cứu.
### Đền Bách Cốc[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=13)]
Đền Bách Cốc nằm ở xã Thành Lợi, Vụ Bản. Trước kia khu vực này cũng có đền thờ Vua Đinh nhưng bị chiến tranh tàn phá chưa khôi phục lại được. Đền có bức đại tự “Thượng đẳng linh từ”. Hậu cung thờ Thái hậu
[Dương Vân Nga](/wiki/D%C6%B0%C6%A1ng_V%C3%A2n_Nga), tương truyền bà đã từng về đây đốc thúc binh lương, nhân dân lập đền thờ, tôn là Thành hoàng làng. Đền Bách Cốc cũng phối thờ [Đinh Tiên Hoàng](/wiki/%C4%90inh_Ti%C3%AAn_Ho%C3%A0ng).
### Đền An Lá[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=14)]
Đền An Lá nằm ở xã Nghĩa An, huyện Nam Trực thờ Nguyễn Tấn, một vị tướng của
[nhà Đinh](/wiki/Nh%C3%A0_%C4%90inh). Ngay từ nhỏ Nguyễn Tấn học hành thông minh, võ nghệ siêu quần. Trong cảnh đất nước bị rơi vào loạn [12 sứ quân](/wiki/12_s%E1%BB%A9_qu%C3%A2n), ông đã đứng lên tập trung trai tráng được vài trăm người, thường xuyên luyện tập võ nghệ.
Theo thần tích đền Gin, xã Nam Dương, huyện
[Nam Trực](/wiki/Nam_Tr%E1%BB%B1c), tỉnh [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh) thì năm 967, sứ quân [Kiều Công Hãn](/wiki/Ki%E1%BB%81u_C%C3%B4ng_H%C3%A3n) bị [Đinh Bộ Lĩnh](/wiki/%C4%90inh_B%E1%BB%99_L%C4%A9nh) tấn công thất trận phải tháo chạy. Khi [Kiều Công Hãn](/wiki/Ki%E1%BB%81u_C%C3%B4ng_H%C3%A3n) qua vùng An Lá thì Nguyễn Tấn đem dân binh đến tập kích chém trúng cổ. [Kiều Công Hãn](/wiki/Ki%E1%BB%81u_C%C3%B4ng_H%C3%A3n) chạy về đến vùng đất Hiệp Luật thì hóa. Dân làng Hiệp Luật trông thấy sợ hãi bỏ đi. Dân làng Bái Dương lấy chiếu ra đắp. Sáng hôm sau, mối đùn thành mộ che kín khắp người. Nhân dân gọi là mộ thiên táng. Người dân ở đây nghĩ rằng Kiều Công Hãn là người cùng quê nên rút chân nhang ở mộ vào đền thờ. Ngày nay cứ đến 10-3 âm lịch, dân làng Gin lại đánh cá để tế, tưởng nhớ [5] [Kiều Công Hãn](/wiki/Ki%E1%BB%81u_C%C3%B4ng_H%C3%A3n), trong khi dân làng An Lá (đều ở [Nam Trực](/wiki/Nam_Tr%E1%BB%B1c), [Nam Định](/wiki/Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh)) lại gói bánh để tế, tưởng nhớ chiến công của Nguyễn Tấn, nên dân gian có câu: "làng Gin đánh cá, làng Lá gói bánh".
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=15)]
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&veaction=edit&vesection=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%83_di_t%C3%ADch_th%E1%BB%9D_Vua_%C4%90inh_%E1%BB%9F_Nam_%C4%90%E1%BB%8Bnh&action=edit§ion=16)] [^](#cite_ref-1) [Phát huy giá trị tiềm năng du lịch quần thể thờ Vua Đinh ở Ý Yên](http://www.baonamdinh.com.vn/channel/5087/201308/phat-huy-gia-tri-tiem-nang-du-lich-quan-the-tho-vua-dinh-o-y-yen-2265713/) [^](#cite_ref-2) [Nam Định - Từ khởi nguồn đến cuối thế kỷ X](http://www.namdinh.gov.vn/Home/thientruong-namdinh/cacthoikylichsu/2011/2599/Tu-khoi-nguon-den-cuoi-the-ky-X.aspx) [^](#cite_ref-3) [Tổng quan tỉnh Nam Định](http://dulichnamdinh.com.vn/(A(JjB8bYDNygEkAAAAZjgyMTM2MzktMTI2Ni00OTE4LThmZWQtZGE0NzU1MDE2MjMxqxYtvEbEWUsrTWpsqiNuCD8Mh0o1)S(hwudjk451wxf4n551ju4d1a5))/About.aspx?id=876&AspxAutoDetectCookieSupport=1) **Từ các nguồn sử liệu đến những hiểu biết mới về hoạt động của Đinh Bộ Lĩnh trên đất Nam Định, Đinh Thị Thùy Hiên tại Hội nghị khoa học trẻ, ĐHQG Hà Nội năm 2002** [^](#cite_ref-4) [^](#cite_ref-5) [đền Gin](http://www.dulichnamdinh.com.vn/%28S%28hih5a455emtnx155h5ebkw55%29A%28kAEWtMArzwEkAAAANmQ3MGMxYTQtM2EwZC00M2M2LWIyNzItYjYyNGM3OWExYjEy6_mdy1CKkSY6PM0tguBW2zSvYiI1%29%29/viewdetails.aspx?Id=1317)

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wikipedia.org

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

X-Cache-Status: miss

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1066 miss, cp1055 miss

Vary: Accept-Encoding,Cookie,Authorization


markdown:
# Bưởi Năm Roi
**Bưởi Năm Roi** là một giống bưởi nổi tiếng ở [Việt Nam](/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam) được trồng nhiều ở một số tỉnh [miền Tây Nam bộ](/wiki/Mi%E1%BB%81n_T%C3%A2y_Nam_b%E1%BB%99) (nhất là Vĩnh Long). Mỗi năm, giống bưởi này cho thu hoạch hai lần vào tháng Tám và tháng Chạp âm lịch.
## Nguồn gốc, đặc điểm[
[sửa](/w/index.php?title=B%C6%B0%E1%BB%9Fi_N%C4%83m_Roi&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C6%B0%E1%BB%9Fi_N%C4%83m_Roi&action=edit§ion=1)]
Giống bưởi Năm Roi do ông Trần Văn Bưởi (1918 - 1990) người làng Mái Dầm nay thuộc xã Phú Hữu A, huyện Châu Thành,
[Hậu Giang](/wiki/H%E1%BA%ADu_Giang)) tìm thấy. Sinh thời, ông Bưởi làm nghề buôn bán trên sông. Một tối ông ngủ lại trên ghe bầu ở Tân Châu (vùng Châu Đốc thuộc tỉnh An Giang thời Pháp thuộc) thì vô tình nhặt được một trái cây trên sông. Trái cây da có màu xanh, ruột màu đỏ vàng. Xé ra nếm thử thấy vị ngon, mọng nước ông Bưởi rất thích. Ông lấy hột mang về quê Phú Hữu (chợ Mái Dầm) để trồng. [1]
Sau khi giống bưởi này được phổ biển khắp vùng quê ông Trần Văn Bưởi, người các nơi khác cũng đến xin giống cây về trồng. Ngày nay, bưởi Năm Roi được trồng nhiều nhất là ở Phú Hữu, Châu Thành, Hậu Giang và Bình Minh,
[Vĩnh Long](/wiki/V%C4%A9nh_Long). Có thể nói ở trên thế giới chỉ có hai nơi này là trồng bưởi Năm Roi ít bị sâu bệnh, trái ngọt và to. Ở Phú Hữu người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm được một trái bưởi 3–4 kg có trái còn nặng tới 5 kg, những trái lớn như vậy chỉ có vào một hai mùa đầu, người dân gọi là bưởi tơ. Vào các mùa sau thì bưởi cho trái nhiều hơn, thường xuyên hơn. Ngày nay người nông dân có thể cho trái quanh năm, tháng nào cũng có thể được thưởng thức bưởi Năm Roi chín.
## Thưởng thức[
[sửa](/w/index.php?title=B%C6%B0%E1%BB%9Fi_N%C4%83m_Roi&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C6%B0%E1%BB%9Fi_N%C4%83m_Roi&action=edit§ion=2)]
Bưởi Năm Roi có thể ăn không hoặc chấm với muối ớt, muối tiêu sọ thật cay. Bưởi vừa có vị ngọt xen lẫn vị chua rất dịu.
## Tên gọi "Năm Roi"[
[sửa](/w/index.php?title=B%C6%B0%E1%BB%9Fi_N%C4%83m_Roi&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C6%B0%E1%BB%9Fi_N%C4%83m_Roi&action=edit§ion=3)]
Tương truyền, sợ con cháu trong nhà hái trái làm mất giống cây quý nên ông Bưởi đe: "Đứa nào mà hái trái cây của ông Bưởi là ông đánh năm roi nghe chưa". Vì câu nói của ông, giống bưởi có tên gọi là "Năm Roi". Bưởi năm roi có tên gọi từ đó.
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=B%C6%B0%E1%BB%9Fi_N%C4%83m_Roi&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=B%C6%B0%E1%BB%9Fi_N%C4%83m_Roi&action=edit§ion=4)] [^](#cite_ref-1) *Theo nhiều tài liệu cổ, cuốn "Lịch sử Đảng bộ tỉnh Cần Thơ" và các người già trong làng, nhà văn Sơn Nam.*

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

X-Cache-Status: hit

Content-Language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

X-Cache: cp1067 hit/1, cp1055 miss

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Accept-Ranges: bytes


markdown:
*Ficus meizonochlamys*
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Ficus meizonochlamys
|
|[Phân loại khoa học](/wiki/Ph%C3%A2n_lo%E1%BA%A1i_sinh_h%E1%BB%8Dc) [Giới](/wiki/Gi%E1%BB%9Bi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *regnum*) [Plantae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt) [Angiospermae](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_c%C3%B3_hoa) [Eudicots](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_hai_l%C3%A1_m%E1%BA%A7m_th%E1%BA%ADt_s%E1%BB%B1) [Rosids](/wiki/Nh%C3%A1nh_hoa_H%E1%BB%93ng) [Bộ](/wiki/B%E1%BB%99_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *ordo*) [Rosales](/wiki/B%E1%BB%99_Hoa_h%E1%BB%93ng) [Họ](/wiki/H%E1%BB%8D_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *familia*) [Moraceae](/wiki/H%E1%BB%8D_D%C3%A2u_t%E1%BA%B1m) [Chi](/wiki/Chi_(sinh_h%E1%BB%8Dc))( *genus*) [Ficus](/wiki/Ficus) [Loài](/wiki/Lo%C3%A0i)( *species*) **F. meizonochlamys** [Danh pháp hai phần](/wiki/Danh_ph%C3%A1p_hai_ph%E1%BA%A7n) *Ficus meizonochlamys*
Rossb.
* là một loài Ficus meizonochlamys* [thực vật](/wiki/Th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt)thuộc họ [Moraceae](/wiki/H%E1%BB%8D_D%C3%A2u_t%E1%BA%B1m). Đây là loài [đặc hữu](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_h%E1%BB%AFu)của [Cuba](/wiki/Cuba).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Ficus_meizonochlamys&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ficus_meizonochlamys&action=edit§ion=1)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Ficus_meizonochlamys&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Ficus_meizonochlamys&action=edit§ion=2)]
- Areces-Mallea, A.E. 1998.
[.](http://www.iucnredlist.org/search/details.php/31621/all) *Ficus meizonochlamys* [2006 IUCN Red List of Threatened Species.](http://www.iucnredlist.org)Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

X-Cache: cp1053 miss, cp1055 miss


markdown:
# Sân vận động Sarawak
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
**Sân vận động Sarawak** (còn gọi là **sân vận động Negeri**) là một [sân vận động](/wiki/S%C3%A2n_v%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng) đa năng ở thành phố [Kuching](/wiki/Kuching), [Malaysia](/wiki/Malaysia). Sân này chủ yếu phục vụ cho [bóng đá](/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1) với sức chứa lên đến 40.000 người. Sân này được xây năm 1997 cho [Giải vô địch thanh niên thế giới FIFA](/w/index.php?title=Gi%E1%BA%A3i_v%C3%B4_%C4%91%E1%BB%8Bch_thanh_ni%C3%AAn_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_FIFA&action=edit&redlink=1) *(FIFA World Youth Championship)*. Sân này gần sân cũ (the State Stadium (Stadium Negeri)) trước đây được sử dụng cho nhiều trận thi đấu. Sân vận động Sarawak là sân chủ nhà của [Sarawak FA](/w/index.php?title=Sarawak_FA&action=edit&redlink=1), một đội bóng đá hạng nhất của Malaysian Premier League.

X-Cache: cp1067 miss, cp1055 miss


markdown:
# Seward, Pennsylvania
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|Seward, Pennsylvania|
|—
|![ Hình nền trời của Seward, Pennsylvania](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Seward_Pennsylvania_2012.jpg/250px-Seward_Pennsylvania_2012.jpg)
![ Hình nền trời của Seward, Pennsylvania](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Seward_Pennsylvania_2012.jpg/250px-Seward_Pennsylvania_2012.jpg)
[Vị trí trong Quận Westmoreland, Pennsylvania](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:T%E1%BA%A3i_l%C3%AAn&wpDestFile=Map_of_Seward,_Westmoreland_County,_Pennsylvania_Highlighted.png)
Vị trí trong
[Quận Westmoreland](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Westmoreland,_Pennsylvania), [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) ![ Vị trí quận Westmoreland trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỷ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Westmoreland_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Westmoreland_County.svg.png)
![ Vị trí quận Westmoreland trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỷ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Map_of_Pennsylvania_highlighting_Westmoreland_County.svg/250px-Map_of_Pennsylvania_highlighting_Westmoreland_County.svg.png)
Vị trí quận Westmoreland trong tiểu bang Pennsylvania ở Hoa Kỷ
[Quốc gia](/wiki/Qu%E1%BB%91c_gia) [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Pennsylvania&action=edit&redlink=1) [Quận Westmoreland](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Westmoreland,_Pennsylvania) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [EST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_%C4%90%C3%B4ng_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **EDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Seward** là một [thị trấn](/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n) thuộc [quận Westmoreland](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Westmoreland,_Pennsylvania), tiểu bang [Pennsylvania](/wiki/Pennsylvania), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của thị trấn này là 495 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=Seward,_Pennsylvania&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Seward,_Pennsylvania&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 22 tháng 10 năm 2012.


markdown:
# Vi sinh học
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ
[Vi sinh vật học](/w/index.php?title=Vi_sinh_v%E1%BA%ADt_h%E1%BB%8Dc&redirect=no))
|Bài viết này
|cần thêm . **Vi sinh vật học** bao gồm 2 khái niệm: Vi sinh vật (Microoganisms) và Vi sinh học (Microbiology)
Vi sinh học là khoa học nghiên cứu về các đặc điểm sinh học của các
[vi sinh vật](/wiki/Vi_sinh_v%E1%BA%ADt). Đó là các sinh vật có kích thước [hiển vi](/w/index.php?title=Hi%E1%BB%83n_vi&action=edit&redlink=1) và [siêu hiển vi](/w/index.php?title=Si%C3%AAu_hi%E1%BB%83n_vi&action=edit&redlink=1). Các nhóm đối tượng chính của vi sinh vật học có thể chia làm các nhóm sau:
Nhiệm vụ của Vi sinh vật học: - Nghiên cứu các đặc điểm cơ bản về hình thái, cấu tạo, di truyền hoạt động sinh vật hóa học. - Sự phân bố của vi sinh vật trong tự nhiên và mới quan hệ giữa chúng với môi trường và các sinh vật khác. - Nghiên cứu các biện pháp thích hợp để có thể sử dụng một cách có hiệu quả nhất vi sinh vật có lợi cũng như các biện pháp tích cực nhằm ngăn ngừa các vi sinh vật có hại.
|
|![]()
|Wikimedia Commons có thêm thư viện hình ảnh và phương tiện truyền tải về
|

X-Cache: cp1053 hit/1, cp1055 miss


markdown:
# efficacity
Từ điển mở Wiktionary
## Tiếng Anh[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-eng-&action=edit§ion=T-1)]
### Cách phát âm[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-pron-&action=edit§ion=T-1)]
### Danh từ[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-noun-&action=edit§ion=T-1)] **efficacity** [/ˌɛ.fə.ˈkæ.sə.ti/](/wiki/Wiktionary:IPA)
- Xem
[efficaciousness](/wiki/efficaciousness).
### Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:-ref-&action=edit§ion=T-1)]
- Hồ Ngọc Đức,
[Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí](http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/Dict/)( [chi tiết](/wiki/Wiktionary:Ngu%E1%BB%93n_g%E1%BB%91c/FVDP))

Set-Cookie: GeoIP=US:VA:Ashburn:39.04:-77.49:v4; Path=/; secure; Domain=.wiktionary.org

P3P: CP="This is not a P3P policy! See https://vi.wiktionary.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:CentralAutoLogin/P3P for more info."

X-Cache: cp1065 miss, cp1066 miss


markdown:
### Tìm kiếm bài viết theo id
# 5giay - Mạng thương mại điện tử
###
[Tình hình diễn đàn](online/)
-
[chiailk](members/chiailk.101476082/),
-
[kakalot](members/kakalot.1/),
-
[vking](members/vking.341/),
-
[tnstantinrubi](members/tnstantinrubi.101375561/),
-
[camkiet888](members/camkiet888.100134593/),
-
[tintomtop](members/tintomtop.100897671/),
-
[FPT Thủ Đức](members/fpt-thu-duc.101704793/),
-
[www.khosodep.com](members/www-khosodep-com.100528343/),
-
[giaiphap.hitech](members/giaiphap-hitech.100978262/),
-
[SKY TRUE](members/sky-true.101747265/),
-
[baoc75](members/baoc75.100889466/),
-
[trieubichcong](members/trieubichcong.101683724/),
-
[phongvan12346](members/phongvan12346.100319790/),
-
[Nhận khắc dấu](members/nhan-khac-dau.101496935/),
-
[ngocquy123](members/ngocquy123.101591721/),
-
[nb3105](members/nb3105.100154182/),
-
[cogihot01](members/cogihot01.101655889/),
-
[Linh kiện giá sỉ 3131](members/linh-kien-gia-si-3131.101719762/),
-
[ngoanhhuynh](members/ngoanhhuynh.101693087/),
-
[Lexar](members/lexar.100954073/),
-
[tranminhtrang](members/tranminhtrang.101766144/),
-
[ngankim000](members/ngankim000.101752642/),
-
[Falken](members/falken.100622563/),
-
[Khoảng trống.](members/khoang-trong.100909009/),
-
[MrTiQuan](members/mrtiquan.100585169/),
-
[ipadxachtay_at&t](members/ipadxachtay_at-t.101471961/),
-
[hirobo7](members/hirobo7.100653453/),
-
[danhdanh33](members/danhdanh33.100636096/),
-
[dongnguyen10](members/dongnguyen10.101155236/),
-
[noithatminhtin](members/noithatminhtin.101517850/),
-
[Bán NAS Buffalo](members/ban-nas-buffalo.100994537/),
-
[Tri Vo](members/tri-vo.101758078/),
-
[picachu1207](members/picachu1207.100586539/),
-
[dugnung](members/dugnung.101259384/),
-
[huy.leanh2108](members/huy-leanh2108.101000864/),
-
[antony0401](members/antony0401.101322187/),
-
[Tom&Jerry](members/tom-jerry.100035891/),
-
[quakhu](members/quakhu.101738516/),
-
[bin_bull](members/bin_bull.100328306/),
-
[tranlyhung](members/tranlyhung.101092769/),
-
[DANGDOFOREVER](members/dangdoforever.101535066/),
-
[vo van chung](members/vo-van-chung.101712458/),
-
[lyhoangchi](members/lyhoangchi.101694105/),
-
[nguyenphuct](members/nguyenphuct.101736839/),
-
[Frodo](members/frodo.2572/),
-
[Subin_nightmare](members/subin_nightmare.100976927/),
-
[coconutbt](members/coconutbt.100213261/),
-
[chutieunho](members/chutieunho.101726118/),
-
[blackvn](members/blackvn.100134143/),
-
[Ngọc Thành](members/ngoc-thanh.101532057/)
- ...
[and 295 more](online/)
Tổng: 1,794 (Thành viên: 367, Khách: 1,366, Robots: 61)

Vary: Accept-Encoding,User-Agent

Cache-control: private, max-age=0

Set-Cookie: 5s_session=b4ffe919599e3c206f31dd01e91e84c9; path=/; domain=www.5giay.vn; secure; httponly

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Server: Nhat Nguyet Websphere 12.3 build 3.456.234.2600

X-Powered-By: nhatnguyet-