text:
Dạ cổ hoài lang
Dạ cổ hoài lang[1] là một bản nhạc cổ do nhạc sĩ Cao Văn Lầu sáng tác, nói về tâm sự người vợ nhớ chồng lúc về đêm. Từ bản Dạ cổ hoài lang mỗi câu 2 nhịp, các nghệ sĩ sau này chuyển lên 4 nhịp rồi 8 nhịp, mà thành bài vọng cổ đầu tiên.
Mục lục
Nguyên nhân ra đời[sửa | sửa mã nguồn]
Theo báo Thanh Niên[2], thì Cao Văn Lầu (Sáu Lầu) đã thổ lộ với bạn thân rằng:
- Tôi đặt bài này bởi tôi rất thương vợ. Năm viết bản Dạ cổ hoài lang, tôi đã ăn ở với vợ tôi được 3 năm mà không có con...Tiếng ra, tiếng vào của gia đình buộc tôi phải thôi vợ, nhưng tôi không đành. Tôi âm thầm chống lại nghiêm lệnh của gia đình, không đem vợ trả về cho cha mẹ mà đem gởi đến một gia đình có tấm lòng nhân hậu...
Tác giả bài báo kể tiếp: Trong thời gian dài, phu thê phải cam chịu cảnh "đêm đông gối chiếc cô phòng", Sáu Lầu thường mượn tiếng đàn để vơi cơn phiền muộn. Và bản Dạ cổ hoài lang đã ra đời trong bối cảnh như thế...
Tác giả Trung Tín trong một bài viết, cho biết thêm hai lời kể nữa:
Lời kể của nhạc sĩ Hai Ngưu [3]:
- Trong một đêm ông Sáu Lầu trực gác tại Nhà đèn Bạc Liêu vào năm 1920, do đau khổ trong hoàn cảnh nợ duyên ngang trái, ông xúc cảm viết thành bản nhạc lòng Dạ cổ hoài lang (Đêm khuya nghe tiếng trống nhớ chồng). Sau khi bản Dạ cổ hoài lang ra đời...ít lâu sau (nhờ vợ ông có thai) hai vợ chồng ông được tái hợp, để rồi sau đó hai ông bà đã có với nhau 6 người con.
Lời kể của nhà giáo Trịnh Thiên Tư với ông Chín Tâm (nguyên giảng viên Trường Quốc gia âm nhạc và kịch nghệ Sài Gòn):
- Năm ông Sáu Lầu 28 tuổi, ông được lệnh mẹ phải thôi vợ vì lý do "tam niên vô tự bất thành thê". Ông Sáu Lầu đau khổ nhưng không dám cãi lời mẹ dạy. Chiều chiều ông ôm cây đàn kìm ra sau vườn làm bạn tâm tình...
- Bài này lúc đầu có 22 câu và ông đặt tên là Hoài lang. Danh ca Bảy Kiên nhận thấy có vài câu trùng ý, đề nghị rút lại còn 20 câu. Đồng thời ông Kiên còn thêm vào hai chữ "dạ cổ", thành ra "Dạ cổ hoài lang". Về lời ca, nhạc sĩ Sáu Lầu phóng tác theo bài thơ "Chinh phụ thán" của nhạc sư Nguyệt Chiếu – trụ trì chùa Phật Hòa Bình ở Bạc Liêu. Bài thơ mang âm hưởng tích "Tô Huệ Chức Cẩm Hồi Văn" đời nhà Tần bên Tàu.[4]
Nhưng theo Trần Tấn Hưng (Năm Nhỏ) và những người đồng môn với ông Cao Văn Lầu, thì ông Lầu đã soạn được phần nhạc trước khi xa vợ. Ông Hưng kể:
- Ông Cao Văn Lầu cùng các bạn học đồng thời đã được thầy là nhạc sư Lê Tài Khí (Nhạc Khị) hướng dẫn sáng tác theo một chủ đề là "Chinh phụ vọng chinh phu", được rút ra từ bản Nam ai Tô Huệ chức cẩm hồi văn. Lúc đó có nhiều người sáng tác, riêng ông Cao Văn Lầu trong năm Đinh Tỵ (1917) đã sáng tác một bản nhạc 22 câu, nhưng gặp phải hoàn cảnh vợ chồng ly tán...Vì quá đau buồn nên ông không thể tiếp tục đặt lời ca, mãi đến năm sau vợ chồng hàn gắn[5] lại ông mới có đủ tinh thần chỉnh lý bản nhạc. Ông đã theo lời khuyên của bạn đồng môn là Ba Chột (tác giả bản Liêu Giang, tác phẩm được sáng tác cùng thời và cùng một chủ đề vừa nêu trên) bỏ bớt 2 câu trùng lắp còn lại 20 câu và tiếp tục đặt lời ca...
Và cũng theo ông Hưng, cái tên Dạ cổ hoài lang là của một nhà sư đặt cho bản nhạc:
- Bản nhạc và lời ca đã sáng tác xong nhưng chưa có tên. Lại vừa đến rằm Trung thu (Mậu Ngọ, 1918) ông Lầu cùng các bạn đến thăm thầy luôn tiện đem bản nhạc ra trình. Ông Lầu đã dùng chiếc đàn tranh vừa độc tấu một lần và vừa đàn vừa ca thêm một lần nữa. Lúc đó, ngoài các thầy trò còn có mặt nhà sư Nguyệt Chiếu (một người rất tinh thâm Hán học và nhạc cổ truyền), chính thầy Nhạc Khị đã nhờ nhà sư đặt tên cho bản nhạc vừa tấu và nhà sư đã đặt tên là Dạ cổ hoài lang. Vậy, bản Dạ cổ hoài lang 20 câu nhịp đôi đã chính thức ra đời kể từ đêm đó..[6]
Trần Phước Thuận ở Hội Khoa học lịch sử Bạc Liêu, trong một bài viết đã kết luận:
- Bản Dạ cổ hoài lang về nguyên nhân sáng tác tuy có dính líu một phần nào với hoàn cảnh chia ly của vợ chồng Cao Văn Lầu, nhưng nguyên nhân chính vẫn là nhờ sự hướng dẫn sáng tác của thầy Nhạc Khị với một tiêu đề định sẵn...[7]
Thời điểm ra đời[sửa | sửa mã nguồn]
Thời điểm Dạ cổ hoài lang ra đời, ngoài những chi tiết khá khác nhau qua lời kể ở phần trên, còn có nhiều ý kiến chưa tương đồng nữa, kể cả ông Cao Kiến Thiết và Cao Văn Bỉnh, là hai người con của cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu cũng chưa xác định được thời điểm, vì có lúc hai ông nói năm 1919 là năm ra đời bản Dạ cổ, có lúc hai ông lại nói năm 1919 là năm đổi tên Dạ cổ thành Vọng cổ [8].
Và theo các nhà nghiên cứu khác, thì:
- Ông Thành Châu (báo Văn học nghệ thuật, tháng 8 năm 1977), nhà thơ kiêm soạn giả cải lương Kiên Giang (Báo Long An, ngày 18 tháng 7 năm 1986), đồng cho rằng bài Dạ cổ hoài lang ra đời năm 1917.
- Nhạc sĩ Trọng Nguyễn (Kỷ yếu Từ Dạ cổ hoài lang, tr.40), Nghệ sĩ nhân dân Ba Vân tức Lê Long Vân (Kể chuyện cải lương, 1988, tr. 67), nhà nghiên cứu Đắc Nhẫn (Tìm hiểu âm nhạc cải lương, Nxb TP. HCM, 1987, tr. 41), hai nhà sử học Nguyễn Q. Thắng và Nguyễn Bá Thế (Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, Nxb KHXH, 1992) không cho biết năm khởi thảo, nhưng đều nói bài Dạ cổ hoài lang ra đời năm 1918.
- Nhạc sĩ Trương Bỉnh Tòng (Kỷ yếu Từ Dạ cổ hoài lang, Nxb Mũi Cà Mau, 1992, tr. 50), Lâm Tường Vân (Đặc san Quý Dậu 1993, Hội Ái hữu Bạc Liêu Nam Cali, tr. 28), Nguyễn Tư Quang (Tạp chí Bách Khoa số 63, Sài Gòn, 1959) thì năm sinh của bài Dạ cổ hoài lang là năm 1919.
- GS. Trần Quang Hải (con trai của GS. Trần Văn Khê)[9] cho là ca khúc ra đời vào năm 1920 và nhà nghiên cứu Toan Ánh nói "vào khoảng năm 1920" (Tìm hiểu nghệ thuật cầm ca, Nxb Đồng Tháp, 1998, tr. 207-208)
- Ông Anh Đệ (Nghệ thuật sân khấu, Viện sân khấu, 1987, tr. 59) cho rằng năm sinh của bài Dạ cổ hoài lang là 1915.
Tuy nhiên, ý kiến cho rằng bài Dạ cổ hoài lang ra đời ngày 15 tháng 8 (âm lịch) năm Mậu Ngọ (nhằm ngày 19 tháng 9 năm 1918) được đa số nghệ sĩ Bạc Liêu[10] và nhiều người đồng thuận hơn.
Nghi vấn[sửa | sửa mã nguồn]
Ông Nguyễn Tư Quang, tác giả bài báo Thử tìm xuất xứ bài Vọng cổ cho biết:
- ...Thoát thai của bản nhạc vốn là bài thơ có dạng như là một bài phú 20 câu lấy nhan đề là Dạ cổ hoài lang. Bài này do một nhà sư có pháp danh Nguyệt Chiếu, không rõ họ tên thật, tu trong một ngôi chùa ở làng Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu. Bài Dạ cổ ra đời năm 1919...
Ý kiến này được nhà nghiên cứu Toan Ánh đồng thuận, ông viết:
- Ở chùa Hòa Bình tỉnh Bạc Liêu, có một nhà sư pháp danh là Nguyệt Chiếu. Thấy nhà sư nho học uyên thâm với tư tưởng ẩn dật, người ta đoán chừng là một văn nhân chống Pháp trong thời Cần Vương, nay thất thời nên tạm lánh mình vào cửa Phật...Tuy đã đi tu nhưng vẫn mang nặng tình non nước…nên nhà sư mới đem tâm sự mình ký gủi vào bài từ, đề là Dạ cổ hoài lang. Và bài thơ này được ông Sáu Lầu phổ ra nhạc...[11]
Năm 1989, tại cuộc hội thảo ở Bạc Liêu, nhạc sĩ Trương Bỉnh Tòng cũng đã phát biểu:
- Vào những năm 1950-1952, nhóm sưu tầm nghiên cứu dân ca và cổ nhạc Nam Bộ gồm nhạc sĩ Quách Vũ, Ngọc Cung và ông. Rất tiếc là lúc ấy ông Cao Văn Lầu đang bệnh không ra được vùng giải phóng. Nhưng cũng may là nhóm tài tử ở Long Điền có người biết rành cho hay ông Sáu đã dựa vào bài thơ của nhà sư Nguyệt Chiếu mà phổ nhạc. Nhạc của nó là sự kết hợp giữa hai bài Hành Vân và Xuân nữ [12].
Nhưng qua tìm hiểu của ông Trần Phước Thuận ở Hội khoa học lịch sử Bạc Liêu, thì:
- Ở Bạc Liêu chỉ có một nhà sư pháp danh là Đạt Bảo tự Nguyệt Chiếu (1882-1947), trước ở chùa Vĩnh Phước An sau dời về chùa Vĩnh Đức, hiện mồ mả của nhà sư nằm ở sau chùa Vĩnh Đức. Không có chùa nào mang tên Hòa Bình như các tài liệu trên đã ghi. Ông vốn là tiền bối về nhạc lễ cổ truyền nhưng ông chưa bao giờ làm thơ. Các đệ tử của ông hiện còn sống đều xác nhận như vậy và chẳng ai nghe thầy nói gì về bài thơ trên. Như vậy, cái thuyết cho rằng "ông sáu Lầu đã dựa vào bài thơ của nhà sư Nguyệt Chiếu để sáng tác ra bản Dạ cổ hoài lang năm 1919" là hoàn toàn không có căn cứ.[6]
Lời bài ca[sửa | sửa mã nguồn]
Giá trị[sửa | sửa mã nguồn]
Ông Trần Phước Thuận nhận xét:
- Bản Dạ cổ hoài lang không dừng lại ở nguyên dạng như các bản nhạc cổ khác mà dần dần biến đổi hình thức, phát triển thành bản Vọng cổ làm thay đổi một phần lớn bộ mặt Cải lương. Đây cũng là điều tối ưu của nó, có lẽ là do tiếng nhạc du dương và lời ca bình dị rất hợp với người Nam Bộ; hình ảnh người chinh phụ ở đây đã hòa nhập thực sự vào cuộc đời thường, phản ảnh đúng tâm trạng yếu đuối của người phụ nữ khi xa chồng, nhất là trong những hoàn cảnh bắt buộc phải chia duyên rẽ thúy. Có lẽ chính cái "tính thường" này đã làm rung cảm người nghe...[7]
Thông tin thêm[sửa | sửa mã nguồn]
- Bài này được đưa lên sân khấu lần đầu bởi gánh hát Năm Tú ở Mỹ Tho, rồi sau đó được sử dụng rộng rãi, nhất là trong tuồng cải lương. Và cũng vì thế, bản Dạ cổ hoài lang được chuyển dần thành nhiều nhịp. Năm 1924, tăng lên nhịp bốn. Từ khoảng 1934 đến 1944, tăng lên nhịp tám. Từ khoảng 1944 đến 1954, Vọng cổ tăng lên nhịp 16. Từ 1955 đến 1964, tăng lên nhịp 32 rồi nhịp 64 từ năm 1965 đến nay.
- Nhạc sĩ Cao Văn Lầu là cha đẻ Dạ cổ hoài lang khởi điểm từ nhịp hai. Bản Vọng cổ từ nhịp bốn trở đi, trên những chặng đường phát triển, thuộc công trình chung của tài tử bốn phương. Và ông tổ cải lương không phải là Cao Văn Lầu, vì bản Dạ cổ hoài lang chào đời năm 1918, trong khi sân khấu cải lương ra đời khoảng năm 1916[2].
Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Hoài là nhớ, lang là người trai (ở đây là người chồng), hoài lang là nhớ chàng, dạ là đêm, cổ là trống, dạ cổ là nghe tiếng trống về đêm (鼓 cổ, nghĩa là trống hoặc đánh trống).
- ^ a ă Cao Văn Lầu có phải ông tổ ngành cải lương?, Báo Thanh Niên. Truy cập 19 tháng 10 năm 2008.
- ^ Năm 1978, ông Sáu Lầu có lên Sài Gòn, trú tại nhà ông Hai Ngưu
- ^ Bản Dạ cổ hoài lang (nhịp 2) đã ra đời như thế nào?
- ^ Theo ông Trần Đức Thuận (sách đã dẫn bên dưới): vì quá nhớ thương, vợ chồng ông thi thoảng vẫn lén lút gặp nhau, chứ hai người chưa chính thức xum họp. Xem thêm Cao Văn Lầu.
- ^ a ă Trần Phước Thuận, Bàn về thời điểm ra đời và nguồn gốc của bản Dạ cổ hoài lang,in trong Nam Bộ - Đất và Người (Tập 2), Nxb trẻ, 2004, tr 266-271.
- ^ a ă Trần Đức Thuận, Cuộc đời Cao Văn Lầu và nguyên nhân ra đời bản Dạ cổ hoài lang, in trong Nam Bộ - Đất và Người (Tập 2), NXB Trẻ, 2004, tr.259-265.
- ^ Năm 1919 là năm đổi tên Dạ cổ thành Vọng cổ. Ý kiến này được nhà thơ kiêm soạn giả cải lương Kiên Giang đồng thuận (Báo Long An, ngày 18 tháng 7 năm 1986). Tuy nhiên, theo bài viết trên báo Thanh Niên (dẫn bên trên), thì: Trên những chặng đường phát triển, khi "Vọng cổ hoài lang" được nâng lên nhịp 8 (từ khoảng năm 1934 đến 1944) thì nó có tên mới là Vọng cổ, không còn đuôi "hoài lang".
- ^ GS. Hải còn cho biết thêm: Vào năm 1920 ông Sáu Lầu mới dùng cây đờn cò để sáng tác bài "Hoài Lang" (nhớ tới người yêu của mình). Sau đó ông Sáu Lầu mới đờn bài này cho ông Tần Xuân Thơ (gọi là Thống, thầy tuồng của gánh Tân Minh Kế ở Bạc Liêu) nghe. Chính ông Tần Xuân Thơ viết lời cho bài "Hoài lang" được sửa lại là "Dạ Cổ hoài lang", nhịp hai. Khi hát cải lương thành hình trong thập niên 20, bài "Dạ Cổ hoài lang" được các ông thầy tuồng đưa vào các vở cải lương và dần dần thay thế bản Tứ đại oán. Xem thêm phần Thảo luận.
- ^ Ở Bạc Liêu từ nhiều năm nay, đang lưu hành trong giới đàn ca tài tử một bài Văn Thiên Trường (đủ ba lớp) nhan đề là "Cuộc đời Cao Văn Lầu", trong đó câu 7 và câu 8 như sau: Bản Dạ cổ hoài lang thương nhớ mơ màng, gan vàng khắc sâu. Chẳng bao lâu trong tim người nhụy nở hoa khai, bực sắc tài nào dễ mấy ai, năm một ngàn chín trăm mười tám chính thức ra đời...
- ^ Toan Ánh, Tìm hiểu nghệ thuật cầm ca, NXB Đồng Tháp, 1998, tr. 207-208.
- ^ Từ Dạ cổ hoài lang, Nxb Mũi Cà Mau, 1992, tr.52-53.

markdown:
# Dạ cổ hoài lang
**Dạ cổ hoài lang** là một bản nhạc cổ do nhạc sĩ [1] [Cao Văn Lầu](/wiki/Cao_V%C4%83n_L%E1%BA%A7u)sáng tác, nói về tâm sự người vợ nhớ chồng lúc về đêm. Từ bản *Dạ cổ hoài lang*mỗi câu 2 nhịp, các nghệ sĩ sau này chuyển lên 4 nhịp rồi 8 nhịp, mà thành bài [vọng cổ](/wiki/V%E1%BB%8Dng_c%E1%BB%95)đầu tiên.
## Mục lục
## Nguyên nhân ra đời[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&action=edit§ion=1)]
Theo
*báo Thanh Niên* , thì Cao Văn Lầu (Sáu Lầu) đã thổ lộ với bạn thân rằng: [2] *Tôi đặt bài này bởi tôi rất thương vợ. Năm viết bản*Dạ cổ hoài lang *, tôi đã ăn ở với vợ tôi được 3 năm mà không có con...Tiếng ra, tiếng vào của gia đình buộc tôi phải thôi vợ, nhưng tôi không đành. Tôi âm thầm chống lại nghiêm lệnh của gia đình, không đem vợ trả về cho cha mẹ mà đem gởi đến một gia đình có tấm lòng nhân hậu...*
Tác giả bài báo kể tiếp: Trong thời gian dài, phu thê phải cam chịu cảnh "đêm đông gối chiếc cô phòng", Sáu Lầu thường mượn tiếng đàn để vơi cơn phiền muộn. Và bản
*Dạ cổ hoài lang* đã ra đời trong bối cảnh như thế...
Tác giả Trung Tín trong một bài viết, cho biết thêm hai lời kể nữa:
Lời kể của nhạc sĩ Hai Ngưu
: [3] *Trong một đêm ông Sáu Lầu trực gác tại Nhà đèn Bạc Liêu vào năm*. [1920](/wiki/1920), do đau khổ trong hoàn cảnh nợ duyên ngang trái, ông xúc cảm viết thành bản nhạc lòng Dạ cổ hoài lang (Đêm khuya nghe tiếng trống nhớ chồng). Sau khi bản Dạ cổ hoài lang ra đời...ít lâu sau (nhờ vợ ông có thai) hai vợ chồng ông được tái hợp, để rồi sau đó hai ông bà đã có với nhau 6 người con
Lời kể của nhà giáo Trịnh Thiên Tư với ông Chín Tâm (nguyên giảng viên Trường Quốc gia âm nhạc và kịch nghệ
[Sài Gòn](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh)): *Năm ông Sáu Lầu 28 tuổi, ông được lệnh mẹ phải thôi vợ vì lý do "tam niên vô tự bất thành thê". Ông Sáu Lầu đau khổ nhưng không dám cãi lời mẹ dạy. Chiều chiều ông ôm cây đàn kìm ra sau vườn làm bạn tâm tình...* *Bài này lúc đầu có 22 câu và ông đặt tên là Hoài lang. Danh ca Bảy Kiên nhận thấy có vài câu trùng ý, đề nghị rút lại còn 20 câu. Đồng thời ông Kiên còn thêm vào hai chữ "dạ cổ", thành ra "Dạ cổ hoài lang". Về lời ca, nhạc sĩ Sáu Lầu phóng tác theo bài thơ "Chinh phụ thán" của nhạc sư Nguyệt Chiếu – trụ trì chùa*. [Phật](/wiki/Ph%E1%BA%ADt)Hòa Bình ở [Bạc Liêu](/wiki/B%E1%BA%A1c_Li%C3%AAu). Bài thơ mang âm hưởng tích "Tô Huệ Chức Cẩm Hồi Văn" đời [nhà Tần](/wiki/Nh%C3%A0_T%E1%BA%A7n)bên Tàu [[4]](#cite_note-4)
Nhưng theo Trần Tấn Hưng (Năm Nhỏ) và những người đồng môn với ông Cao Văn Lầu, thì ông Lầu đã soạn được phần nhạc trước khi xa vợ. Ông Hưng kể:
*Ông Cao Văn Lầu cùng các bạn học đồng thời đã được thầy là nhạc sư Lê Tài Khí (Nhạc Khị) hướng dẫn sáng tác theo một chủ đề là "Chinh phụ vọng chinh phu", được rút ra từ bản Nam ai Tô Huệ chức cẩm hồi văn. Lúc đó có nhiều người sáng tác, riêng ông Cao Văn Lầu trong năm* [Đinh Tỵ](/wiki/%C4%90inh_T%E1%BB%B5)( [1917](/wiki/1917)) đã sáng tác một bản nhạc 22 câu, nhưng gặp phải hoàn cảnh vợ chồng ly tán...Vì quá đau buồn nên ông không thể tiếp tục đặt lời ca, mãi đến năm sau vợ chồng hàn gắn lại ông mới có đủ tinh thần chỉnh lý bản nhạc. Ông đã theo lời khuyên của bạn đồng môn là Ba Chột (tác giả bản Liêu Giang, tác phẩm được sáng tác cùng thời và cùng một chủ đề vừa nêu trên) bỏ bớt 2 câu trùng lắp còn lại 20 câu và tiếp tục đặt lời ca... [[5]](#cite_note-5)
Và cũng theo ông Hưng, cái tên Dạ cổ hoài lang là của một nhà sư đặt cho bản nhạc:
*Bản nhạc và lời ca đã sáng tác xong nhưng chưa có tên. Lại vừa đến rằm Trung thu (*. [Mậu Ngọ](/wiki/M%E1%BA%ADu_Ng%E1%BB%8D), [1918](/wiki/1918)) ông Lầu cùng các bạn đến thăm thầy luôn tiện đem bản nhạc ra trình. Ông Lầu đã dùng chiếc đàn tranh vừa độc tấu một lần và vừa đàn vừa ca thêm một lần nữa. Lúc đó, ngoài các thầy trò còn có mặt nhà sư Nguyệt Chiếu (một người rất tinh thâm Hán học và nhạc cổ truyền), chính thầy Nhạc Khị đã nhờ nhà sư đặt tên cho bản nhạc vừa tấu và nhà sư đã đặt tên là Dạ cổ hoài lang. Vậy, bản Dạ cổ hoài lang 20 câu nhịp đôi đã chính thức ra đời kể từ đêm đó. [[6]](#cite_note-a-6)
Trần Phước Thuận ở Hội Khoa học lịch sử Bạc Liêu, trong một bài viết đã kết luận:
*Bản Dạ cổ hoài lang về nguyên nhân sáng tác tuy có dính líu một phần nào với hoàn cảnh chia ly của vợ chồng Cao Văn Lầu, nhưng nguyên nhân chính vẫn là nhờ sự hướng dẫn sáng tác của thầy Nhạc Khị với một tiêu đề định sẵn...* [[7]](#cite_note-b-7)
## Thời điểm ra đời[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&action=edit§ion=2)]
Thời điểm
*Dạ cổ hoài lang* ra đời, ngoài những chi tiết khá khác nhau qua lời kể ở phần trên, còn có nhiều ý kiến chưa tương đồng nữa, kể cả ông Cao Kiến Thiết và Cao Văn Bỉnh, là hai người con của cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu cũng chưa xác định được thời điểm, vì có lúc hai ông nói năm [1919](/wiki/1919) là năm ra đời bản *Dạ cổ*, có lúc hai ông lại nói năm [1919](/wiki/1919) là năm đổi tên *Dạ cổ* thành *Vọng cổ* . [8]
Và theo các nhà nghiên cứu khác, thì:
- Ông Thành Châu (báo
*Văn học nghệ thuật*, [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m)năm [1977](/wiki/1977)), nhà thơ kiêm soạn giả cải lương [Kiên Giang](/wiki/Ki%C3%AAn_Giang)( *Báo Long An*, ngày 18 [tháng 7](/wiki/Th%C3%A1ng_b%E1%BA%A3y)năm [1986](/wiki/1986)), đồng cho rằng bài *Dạ cổ hoài lang*ra đời năm [1917](/wiki/1917).
- Nhạc sĩ Trọng Nguyễn (
*Kỷ yếu Từ Dạ cổ hoài lang*, tr.40), Nghệ sĩ nhân dân [Ba Vân](/wiki/Ba_V%C3%A2n)tức Lê Long Vân ( *Kể chuyện cải lương*, 1988, tr. 67), nhà nghiên cứu Đắc Nhẫn ( *Tìm hiểu âm nhạc cải lương*, Nxb TP. HCM, 1987, tr. 41), hai nhà sử học Nguyễn Q. Thắng và Nguyễn Bá Thế ( *Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam*, Nxb KHXH, [1992](/wiki/1992)) không cho biết năm khởi thảo, nhưng đều nói bài *Dạ cổ hoài lang*ra đời năm [1918](/wiki/1918).
- Nhạc sĩ Trương Bỉnh Tòng (
*Kỷ yếu Từ Dạ cổ hoài lang*, Nxb Mũi Cà Mau, 1992, tr. 50), Lâm Tường Vân ( *Đặc san Quý Dậu 1993*, Hội Ái hữu Bạc Liêu Nam Cali, tr. 28), Nguyễn Tư Quang ( *Tạp chí Bách Khoa số 63*, Sài Gòn, 1959) thì năm sinh của bài *Dạ cổ hoài lang*là năm [1919](/wiki/1919).
- GS.
[Trần Quang Hải](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_Quang_H%E1%BA%A3i)(con trai của GS. [Trần Văn Khê](/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Kh%C3%AA)) cho là ca khúc ra đời vào năm [[9]](#cite_note-9) [1920](/wiki/1920)và nhà nghiên cứu [Toan Ánh](/wiki/Toan_%C3%81nh)nói "vào khoảng năm [1920](/wiki/1920)" ( *Tìm hiểu nghệ thuật cầm ca*, Nxb Đồng Tháp, 1998, tr. 207-208)
- Ông Anh Đệ (
*Nghệ thuật sân khấu*, Viện sân khấu, 1987, tr. 59) cho rằng năm sinh của bài Dạ cổ hoài lang là [1915](/wiki/1915).
Tuy nhiên, ý kiến cho rằng bài
*Dạ cổ hoài lang* ra đời ngày 15 [tháng 8](/wiki/Th%C3%A1ng_t%C3%A1m) ( [âm lịch](/wiki/%C3%82m_l%E1%BB%8Bch)) năm [Mậu Ngọ](/wiki/M%E1%BA%ADu_Ng%E1%BB%8D) (nhằm ngày 19 [tháng 9](/wiki/Th%C3%A1ng_ch%C3%ADn) năm [1918](/wiki/1918)) được đa số nghệ sĩ [Bạc Liêu](/wiki/B%E1%BA%A1c_Li%C3%AAu) và nhiều người đồng thuận hơn. [10]
## Nghi vấn[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&action=edit§ion=3)]
Ông Nguyễn Tư Quang, tác giả bài báo
*Thử tìm xuất xứ bài Vọng cổ* cho biết: *...Thoát thai của bản nhạc vốn là bài thơ có dạng như là một bài phú 20 câu lấy nhan đề là*Dạ cổ hoài lang *. Bài này do một nhà sư có pháp danh Nguyệt Chiếu, không rõ họ tên thật, tu trong một ngôi chùa ở làng Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu. Bài Dạ cổ ra đời năm 1919...*
Ý kiến này được nhà nghiên cứu
[Toan Ánh](/wiki/Toan_%C3%81nh) đồng thuận, ông viết: *Ở chùa Hòa Bình tỉnh Bạc Liêu, có một nhà sư pháp danh là Nguyệt Chiếu. Thấy nhà sư nho học uyên thâm với tư tưởng ẩn dật, người ta đoán chừng là một văn nhân chống Pháp trong thời* [Cần Vương](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_C%E1%BA%A7n_V%C6%B0%C6%A1ng), nay thất thời nên tạm lánh mình vào cửa Phật...Tuy đã đi tu nhưng vẫn mang nặng tình non nước…nên nhà sư mới đem tâm sự mình ký gủi vào bài từ, đề là Dạ cổ hoài lang. Và bài thơ này được ông Sáu Lầu phổ ra nhạc... [[11]](#cite_note-11)
Năm
[1989](/wiki/1989), tại cuộc hội thảo ở Bạc Liêu, nhạc sĩ Trương Bỉnh Tòng cũng đã phát biểu: *Vào những năm* [1950](/wiki/1950)- [1952](/wiki/1952), nhóm sưu tầm nghiên cứu dân ca và cổ nhạc [Nam Bộ](/wiki/Nam_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam)gồm nhạc sĩ Quách Vũ, Ngọc Cung và ông. Rất tiếc là lúc ấy ông Cao Văn Lầu đang bệnh không ra được vùng giải phóng. Nhưng cũng may là nhóm tài tử ở Long Điền có người biết rành cho hay ông Sáu đã dựa vào bài thơ của nhà sư Nguyệt Chiếu mà phổ nhạc. Nhạc của nó là sự kết hợp giữa hai bài Hành Vân và Xuân nữ . [[12]](#cite_note-12)
Nhưng qua tìm hiểu của ông Trần Phước Thuận ở Hội khoa học lịch sử Bạc Liêu, thì:
*Ở Bạc Liêu chỉ có một nhà sư pháp danh là Đạt Bảo tự Nguyệt Chiếu (1882-1947), trước ở chùa Vĩnh Phước An sau dời về chùa Vĩnh Đức, hiện mồ mả của nhà sư nằm ở sau chùa Vĩnh Đức. Không có chùa nào mang tên Hòa Bình như các tài liệu trên đã ghi. Ông vốn là tiền bối về nhạc lễ cổ truyền nhưng ông chưa bao giờ làm thơ. Các đệ tử của ông hiện còn sống đều xác nhận như vậy và chẳng ai nghe thầy nói gì về bài thơ trên. Như vậy, cái thuyết cho rằng "ông sáu Lầu đã dựa vào bài thơ của nhà sư Nguyệt Chiếu để sáng tác ra bản Dạ cổ hoài lang năm* [1919](/wiki/1919)" là hoàn toàn không có căn cứ. [[6]](#cite_note-a-6)
## Lời bài ca[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&action=edit§ion=4)]
|
|
Bản Dạ cổ hoài lang chuẩn:
3. Vào ra luống trông tin chàng
4. Năm canh mơ màng
5. Em luống trông tin chàng
6. Ôi gan vàng quặn đau
7. Đường dầu xa, ong bướm
8. Xin đó đừng phụ nghĩa tào khang
9. Đêm luống trông tin chàng
10. Ngày mỏi mòn như đá Vọng phu
11. Vọng phu vọng luống trông tin chàng
12. Lòng xin chớ phụ phàng
13. Chàng là chàng có hay
14. Đêm thiếp nằm luống những sầu tây
15. Bao thuở đó đây sum vầy
16. Duyên sắc cầm đừng lợt phai.
17. Là nguyện cho chàng
18. Hai chữ an - bình an
19. Trở lại gia đàng
20. Cho én nhạn hiệp đôi.
|
|
## Giá trị[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&action=edit§ion=5)]
Ông Trần Phước Thuận nhận xét:
*Bản Dạ cổ hoài lang không dừng lại ở nguyên dạng như các bản nhạc cổ khác mà dần dần biến đổi hình thức, phát triển thành bản Vọng cổ làm thay đổi một phần lớn bộ mặt Cải lương. Đây cũng là điều tối ưu của nó, có lẽ là do tiếng nhạc du dương và lời ca bình dị rất hợp với người* [Nam Bộ](/wiki/Nam_B%E1%BB%99_Vi%E1%BB%87t_Nam); hình ảnh người chinh phụ ở đây đã hòa nhập thực sự vào cuộc đời thường, phản ảnh đúng tâm trạng yếu đuối của người phụ nữ khi xa chồng, nhất là trong những hoàn cảnh bắt buộc phải chia duyên rẽ thúy. Có lẽ chính cái "tính thường" này đã làm rung cảm người nghe... [[7]](#cite_note-b-7)
## Thông tin thêm[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&action=edit§ion=6)]
- Bài này được đưa lên sân khấu lần đầu bởi gánh hát Năm Tú ở
[Mỹ Tho](/wiki/M%E1%BB%B9_Tho), rồi sau đó được sử dụng rộng rãi, nhất là trong tuồng [cải lương](/wiki/C%E1%BA%A3i_l%C6%B0%C6%A1ng). Và cũng vì thế, bản *Dạ cổ hoài lang*được chuyển dần thành nhiều nhịp. Năm [1924](/wiki/1924), tăng lên nhịp bốn. Từ khoảng [1934](/wiki/1934)đến [1944](/wiki/1944), tăng lên nhịp tám. Từ khoảng [1944](/wiki/1944)đến [1954](/wiki/1954), *Vọng cổ*tăng lên nhịp 16. Từ [1955](/wiki/1955)đến [1964](/wiki/1964), tăng lên nhịp 32 rồi nhịp 64 từ năm [1965](/wiki/1965)đến nay.
- Nhạc sĩ Cao Văn Lầu là cha đẻ
*Dạ cổ hoài lang*khởi điểm từ nhịp hai. Bản *Vọng cổ*từ nhịp bốn trở đi, trên những chặng đường phát triển, thuộc công trình chung của tài tử bốn phương. Và ông tổ cải lương không phải là Cao Văn Lầu, vì bản *Dạ cổ hoài lang*chào đời năm 1918, trong khi sân khấu cải lương ra đời khoảng năm [1916](/wiki/1916) . [[2]](#cite_note-btn-2)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&action=edit§ion=7)]
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=D%E1%BA%A1_c%E1%BB%95_ho%C3%A0i_lang&action=edit§ion=8)] [^](#cite_ref-1) *Hoài*là nhớ, *lang*là người trai (ở đây là người chồng), *hoài lang*là nhớ chàng, *dạ*là đêm, *cổ*là trống, *dạ cổ*là *nghe tiếng trống về đêm*(鼓 cổ, nghĩa là trống hoặc đánh trống).
- ^
**a** **ă** [Cao Văn Lầu có phải ông tổ ngành cải lương?](http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/nhac/lang-nhac/cao-van-lau-co-phai-ong-to-nganh-cai-luong-1880176.html), Báo Thanh Niên. Truy cập 19 tháng 10 năm 2008. **Năm** [^](#cite_ref-3) [1978](/wiki/1978), ông Sáu Lầu có lên [Sài Gòn](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh), trú tại nhà ông Hai Ngưu [^](#cite_ref-4) *Bản Dạ cổ hoài lang (nhịp 2) đã ra đời như thế nào?* **Theo ông Trần Đức Thuận (sách đã dẫn bên dưới): vì quá nhớ thương, vợ chồng ông thi thoảng vẫn lén lút gặp nhau, chứ hai người chưa chính thức xum họp. Xem thêm** [^](#cite_ref-5) [Cao Văn Lầu](/wiki/Cao_V%C4%83n_L%E1%BA%A7u).
- ^
**a** [Trần Phước Thuận,](#cite_ref-a_6-1) **ă** *Bàn về thời điểm ra đời và nguồn gốc của bản Dạ cổ hoài lang*,in trong *Nam Bộ - Đất và Người*(Tập 2), Nxb trẻ, 2004, tr 266-271.
- ^
**a** [Trần Đức Thuận,](#cite_ref-b_7-1) **ă** *Cuộc đời Cao Văn Lầu và nguyên nhân ra đời bản Dạ cổ hoài lang*, in trong *Nam Bộ - Đất và Người*(Tập 2), NXB Trẻ, 2004, tr.259-265. **Năm** [^](#cite_ref-8) [1919](/wiki/1919)là năm đổi tên *Dạ cổ*thành *Vọng cổ*. Ý kiến này được nhà thơ kiêm soạn giả cải lương Kiên Giang đồng thuận ( *Báo Long An*, ngày 18 tháng 7 năm 1986). Tuy nhiên, theo bài viết trên báo *Thanh Niên*(dẫn bên trên), thì: *Trên những chặng đường phát triển, khi "Vọng cổ hoài lang" được nâng lên nhịp 8 (từ khoảng năm 1934 đến 1944) thì nó có tên mới là Vọng cổ, không còn đuôi "hoài lang"*. **GS. Hải còn cho biết thêm: Vào năm** [^](#cite_ref-9) [1920](/wiki/1920)ông Sáu Lầu mới dùng cây đờn cò để sáng tác bài "Hoài Lang" (nhớ tới người yêu của mình). Sau đó ông Sáu Lầu mới đờn bài này cho ông Tần Xuân Thơ (gọi là Thống, thầy tuồng của gánh Tân Minh Kế ở Bạc Liêu) nghe. Chính ông Tần Xuân Thơ viết lời cho bài "Hoài lang" được sửa lại là "Dạ Cổ hoài lang", nhịp hai. Khi hát [cải lương](/wiki/C%E1%BA%A3i_l%C6%B0%C6%A1ng)thành hình trong thập niên 20, bài "Dạ Cổ hoài lang" được các ông thầy tuồng đưa vào các vở cải lương và dần dần thay thế bản *Tứ đại oán*. Xem thêm phần *Thảo luận*. **Ở Bạc Liêu từ nhiều năm nay, đang lưu hành trong giới đàn ca tài tử một bài Văn Thiên Trường (đủ ba lớp) nhan đề là "Cuộc đời Cao Văn Lầu", trong đó câu 7 và câu 8 như sau:** [^](#cite_ref-10) *Bản Dạ cổ hoài lang thương nhớ mơ màng, gan vàng khắc sâu. Chẳng bao lâu trong tim người nhụy nở hoa khai, bực sắc tài nào dễ mấy ai, năm một ngàn chín trăm mười tám chính thức ra đời*... **Toan Ánh,** [^](#cite_ref-11) *Tìm hiểu nghệ thuật cầm ca*, NXB Đồng Tháp, 1998, tr. 207-208. [^](#cite_ref-12) *Từ Dạ cổ hoài lang*, Nxb Mũi Cà Mau, 1992, tr.52-53.

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1065 frontend miss (0)


text:
Vụ đắm tàu RMS Titanic
Mốc thời gian trong thảm họa chìm tàu Titanic liệt kê các sự kiện xảy trong ngày Chủ nhật, 14 tháng 4, 1912, và những giờ đầu tiên của ngày hôm sau, thời gian mà con tàu Titanic ra đi, gây ra một trong những thảm họa hàng hải nghiêm trọng nhất mọi thời đại.
Vào lúc chìm, Titanic dã đi được xấp xỉ hai phần ba quãng đường qua Đại Tây Dương tới New York, sau khi rời Queenstown, Ireland, vào 11 tháng 4.
Vào đêm tàu chìm, và 23:40 giờ, Titanic đã đâm phải một tảng băng trôi. Chỉ sau nửa đêm, di tản mới được tiến hành. Hai giờ rưỡi sau, Titanic cuối cùng cũng chìm. Chỉ tới 4 giờ sáng hôm sau, hoạt động cứu hộ mới được bắt đầu với sự xuất hiện của Carpathia.
Mục lục
- 1 1:45 chiều[a] - America cảnh báo núi băng
- 2 23:39 - "Núi băng, ngay phía trước!!"
- 3 0:45 - Chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên được hạ xuống
- 4 2:00 - Nước ngập tới khoang trước
- 5 2:05 - Chân vịt lộ ra
- 6 2:20 - Titanic chìm
- 7 3:00 - Thuyền cứu sinh cứu hộ
- 8 4:10 - Chiếc Carpathia cứu chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên
- 9 Chú giải
- 10 Chú thích
- 11 Tham khảo
1:45 chiều[a] - America cảnh báo núi băng[sửa | sửa mã nguồn]
Tối Chủ nhật, 14 tháng 4, nhiệt độ hạ xuống gần mức đóng băng và biển hoàn toàn yên tĩnh. Sĩ quan hạng nhì còn sống sót Charles Lightoller sau này đã viết "biển như thủy tinh". Trời quang đãng và không trăng. Thuyền trưởng Edward Smith, có lẽ phản ứng trước những lời cảnh báo về núi băng nhận được qua điện tín trong những ngày trước đó, đã thay đổi hành trình của Titanic khoảng 10 dặm (18 km) về phía nam đường đi thông thường. Ngày Chủ nhật đó vào lúc 1:45 chiều, một tin báo từ chiếc tàu hơi nước SS Amerika cảnh báo rằng có các núi băng trôi lớn phía nam đường đi của Titanic nhưng lời cảnh báo được chuyển cho phòng Thủy văn USN và không được chuyển tiếp lên đài chỉ huy thuyền trưởng. Những cảnh báo núi băng liên tiếp được chuyển tới trong ngày hôm đó và điều này cũng là bình thường đối với khoảng thời gian này trong năm. Chiều muộn hôm đó vào lúc 9:30 chiều, một báo cáo khác về rất nhiều núi băng lớn trên đường đi của Titanic được Jack Phillips và Harold Bride nhận trong phòng radio, lần này từ chiếc Mesaba, nhưng báo cáo này cũng không được chuyển tới thuyền trưởng[1]. Dù có những cảnh báo đó, không hề có lý do về thao tác cũng như an toàn nào để phải giảm tốc độ hay thay đổi đường đi của con tàu. Titanic có ba đội gác trên "đài quan sát" và họ đổi phiên hai giờ một lần, và trong mọi hoàn cảnh đêm tối hầu như chắc rằng họ phải kịp thời quan sát thấy núi băng. Tuy nhiên, một sự tổng hợp các yếu tố đã dẫn tới thảm hoạ: trời không trăng, không gió, không ống nhòm, và phía tối của núi băng hướng về phía con tàu, những người canh gác đã không có tác dụng gì cả. Như Lightoller đã viết trong bản điều tra của người Mỹ, "Mọi thứ đều chống lại chúng ta trong buổi tối chết chóc đó".
23:39 - "Núi băng, ngay phía trước!!"[sửa | sửa mã nguồn]
Lúc 23:39 khi đang chạy phía nam Grand Banks tại Newfoundland, nhân viên gác Frederick Fleet và Reginald Lee nhận thấy một khối đen sì ở phìa trước. Đó chính là núi băng trôi và con tàu đang hướng về phía nó. Họ nhanh chóng rung chuông ba lần và gọi điện thoại lên phòng thuyền trưởng. Sĩ quan hạng sáu James Moody trả lời. "Anh có ở đó không?!" Fleet hét lên. "Có, anh thấy gì đấy?" Moody trả lời. "Núi băng, ngay phía trước!" Fleet hét. "Cảm ơn" Moody bình thản và lịch sự trả lời trước khi thông báo cho Sĩ quan hạng nhất William Murdoch về tin này. Murdoch (khi ấy cũng đã nhìn thấy núi băng) ra lệnh "Hết lái sang phải" (lệnh quay bánh lái tàu hết cỡ về bên phải) trong nỗ lực quay hướng con tàu sang trái, và lùi hết cỡ về phía sau, làm đảo ngược chiều quay của chân vịt phía ngoài (tuốc bin của chân vịt trung tâm không thể quay ngược được). Sau khi tàu chìm, những thử nghiệm đổi hướng cho thấy việc đảo ngược chiều động cơ thậm chí còn làm tàu xoay trở khó khăn hơn.
Lúc 23:40 ,những người trên tàu chuẩn bị đón nhân vụ va chạm vì tàu đang càng lúc càng gần tảng băng trôi hơn bao giờ hết, tàu Titanic đã lách được một chút. Nhưng đã quá muộn rồi, con tàu va chạm một cú chí tử, chính xác 27 giây sau khi kíp trực thông báo về núi băng. Mạn phải tàu đâm vào núi băng, cong oằn nhiều chỗ và khiến các đinh tán phía dưới mực nước biển bắn tung ra, khiến sáu khoang bắt đầu bị tràn nước[2]. Mọi người thường cho rằng trong, hay ngay trước, vụ va chạm Murdoch có thể đã muốn đưa ra lệnh "Hết lái sang trái" (đánh tay lái sang trái để tàu đi sang phải) có lẽ trong một nỗ lực nhằm giữ phần đuôi tàu khỏi đâm vào núi băng (điều này có thể giải thích lời bình luận của Murdoch với thuyền trưởng "Tôi đã định lái sang trái để đi vòng quanh nó"), nhưng đã quyết định trái ngược, bởi vì ông không hề ra lệnh này. Sĩ quan lái tàu Robert Hichens, người đang giữ bánh lái, và Sĩ quang hạng tư Joseph Boxhall, đang ở gần đó trong phòng thuyền trưởng, cùng cho rằng lệnh cuối cùng Murdoch nói với Hichens là "Hết lái sang phải!"[3][4]. Dù những chiếc bơm trong sáu khoang đó đủ sức bơm nước ra tương đương với lượng nước tràn vào, năm chiếc đã bị thủng nhiều lỗ nhỏ tổng cộng khoảng 12 food vuông (1,1 m²). Các cửa kín nước được đóng lại khi nước bắt đầu tràn vào năm khoang - nhiều hơn một khoang so với mức Titanic có thể nổi. Thuyền trưởng Smith, được thông báo về cú va chạm, ra lệnh "dừng toàn bộ" ngay khi lên tới khoang thuyền trưởng. Sau khi các sĩ quan cao cấp trên tàu là J. Hutchinson và Thomas Andrews xem xét tình hình chung và tại khoang thư khi ấy đã ngập nước một nửa, nguy cơ rõ ràng Titanic sẽ chìm và sẽ không đủ thuyền cứu sinh để cứu toàn bộ hành khánh. Lúc 12:05 sáng, 25 phút sau vụ va chạm, Thuyền trưởng Smith ra lệnh chuẩn bị tất cả thuyền cứu sinh; Năm phút sau, lúc 12:20 sáng, ông ra lệnh đưa thuyền ra; Sau đó, lúc 12:25 sáng, ông ra lệnh đưa phụ nữ và trẻ em lên thuyền và hạ xuống biển. Lúc 12:50, Sĩ quan hạng tư Joseph Boxhall bắn quả pháo hiệu đầu tiên nhưng không có câu trả lời.
Điện báo viên của tàu Titanic vẫn tiếp tục gọi cứu viện. Mặc dù các tàu khác ở khá gần nhưng các điện báo viên trên một số con tàu khác lại đang ngủ. Tàu Olimpic, cùng hãng White Start Line và là anh em với tàu Titanic, đã nghe thấy tín hiệu kêu cứu nhưng nó lại ở quá xa nên không thể đến giúp được.
0:45 - Chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên được hạ xuống[sửa | sửa mã nguồn]
Thuyền cứu sinh số 7 là chiếc đầu tiên được hạ xuống lúc 0:45 sáng bên phía mạn phải tàu, với chỉ 28 người bên trên trong khi sức chứa tối đa lên tới 65 người. Titanic mang theo 20 thuyền cứu sinh với sức chứa 1.178 người trong tổng số 2.208 người gồm cả hành khách và thủy thủ đoàn. 16 thuyền cứu sinh, được đánh số, và treo trên cần trục; bốn chiếc thuyền cứu sinh có thể gấp lại, đánh mã chữ, được xếp trên mái khu vực phòng sĩ quan hay trên boong phía trước và cũng được hạ bằng cần trục. Với sức chứa chỉ hơi nhỉnh hơn nửa số người có mặt trên tàu, nhưng Titanic cũng đa mang nhiều thuyền cứu sinh hơn mức yêu cầu của Phòng thương mại Anh Quốc. Ở thời điểm ấy, số lượng thuyền cứu sinh cần thiết được xác định theo tổng lượng chuyên chở của tàu, chứ không phải theo số người. Các quy định liên quan tới sức chứa của thuyền cứu sinh được sửa đổi lần cuối cùng năm 1894, khi con tàu lớn nhất mới chỉ có tổng trọng lượng 10.000 tấn, so với mức 46.328 tấn của Titanic.
Các hành khách ở khoang hạng nhất và hạng hai dễ dàng tiếp cận với các thuyền cứu sinh bằng đường hai cầu thang chính dẫn thẳng lên boong, nhưng những hành khách ở khoang hạng ba không có được may mắn ấy. Nhiều người thấy các cầu thang dẫn từ khu vực dưới con tàu lên trên rất rắc rối và vì thế khó lên được thuyền cứu sinh. Một số cửa ngăn cách khu vực hạng ba với các khu vực khác, như cửa dẫn từ đuôi lên khoang hạng hai, chắc chắn đã bị khóa lại. Trong khi đại đa số phụ nữ và trẻ em ở khoang hạng nhất và hạng hai sống sót sau vụ đắm tàu, đa số phụ nữ và trẻ em ở khoang hạng ba đã thiệt mạng. Các cánh cửa khu vực hạng ba bị khóa do nguyên nhân thông tin sai lạc giữa boong trên và boong F-G. Theo tính toán các thuyền cứu sinh với phụ nữ và trẻ em ở trên được hạ xuống từ boong chính và tiếp tục nhận thêm phụ nữ, trẻ em từ boong F-G thông qua các ô cửa. Không may thay, vì không được tập luyện, các thủy thủ đã hạ thẳng thuyền xuống nước mà không hề dừng lại.
Các sĩ quan điện tín "Jack" Phillips và Harold Bride túi bụi gửi đi các tín hiệu cấp cứu. Tin gửi là "SOS-MGY, đang đắm, cần hỗ trợ khẩn cấp." Nhiều tàu đã trả lời, gồm Mount Temple, Frankfurt và cả con tàu chị em với Titanic là Olympic, nhưng không chiếc tàu nào ở trong khoảng cách đủ gần để tới kịp thời. Olympic cách 500 hải lý. Chiếc tàu gần nhất trả lời là RMS Carpathia của Cunard Line, cách 58 hải lý (107 km) và chỉ có thể tới nơi sau bốn giờ, quá muộn đối với Titanic. Hai trạm thu sóng trên đất liền cũng nhận được các tín hiệu cấp cứu từ Titanic. Một là trạm điện tín tại Cape Race, Newfoundland, và một là trạm điện báo Marconi trên đỉnh tòa nhà Wanamaker's tại Thành phố New York. Ngay sau khi các tín hiệu cấp cứu được gửi đi, thông tin liên tục được truyền từ tàu này tới tàu khác, từ Halifax tới New York, trên khắp đất nước. Mọi người ngay lập tức đổ xô tới các văn phòng của White Star Line tại New York.
Từ trên phòng thuyền trưởng có quan sát thấy ở phía mạn phải ánh sáng của một con tàu ở khoảng cách khoảng 10-15. Vì nó không trả lời các tín hiệu điện tín, cũng không trả lời các tín hiệu pháo cấp cứu được bắn mỗi mười lăm phút một lần, sĩ quan hạng tư Boxhall và sĩ quan lái tàu George Rowe cố gắng dùng đèn đánh tín hiệu Morse để liên lạc, nhưng con tàu này không hề trả lời. Chiếc SS Californian cũng ở gần cạnh nhưng đã dừng lại trong đêm vì sợ núi băng, và các máy thu điện tín của nó đã bị tắt vì sĩ quan điều hành đã đi ngủ đêm. Máy điện tín của Titanic' đã hỏng sớm ngày hôm ấy và Phillips cùng Bride đã mất gần trọn ngày để sửa chữa. Vì thế, họ ngập trong đống điện tín chưa gửi đi. Cuối cùng, khi máy được sửa xong và thu được tín hiệu mạnh từ trạm Halifax, Phillips cho rằng đã hoàn thành công việc. Chỉ ngay trước khi ông đi ngủ lúc khoảng 11:00 tối sĩ quan điện tín trên chiếc Californian Cyril Evans đã cố gắng cảnh báo Titanic rằng có một núi băng lớn ngay phía trước, nhưng đã bị Jack Phillips mệt mỏi trả lời "Thôi đi! Im đi! Tôi đang bận! Tôi đang làm Cape Race!" Hai sĩ quan, sĩ quang hạng hai Stone và Apprentice Gibson trên tàu Californian thấy một con tàu đang tiến lại gần lúc 11:00 tối, thấy nó dừng lại và sau đó khoảng một giờ thấy nó bắt đầu bắn pháo hiệu. Họ đã thông báo cho Thuyền trưởng Stanley Lord. Những quả pháo hiệu Titanic bắn lên có màu pháo cấp cứu đối với White Star Line, nhưng vì thiếu sự đồng bộ trong các quy định hàng hải thời ấy, Thuyền trưởng Lord bối rối và không biết chúng là pháo cấp cứu. Ông nói "Tiếp tục quan sát đi" và ngủ tiếp. Thậm chí đã có nhiều tranh cãi về con tàu bí ẩn, mà các sĩ quan trực cho rằng đã bỏ đi trước khi biến mất, thủy thủ đoàn trên tàu Californian không hề đánh thức sĩ quan điện tín của mình cho mãi tới buổi sáng hôm sau.
2:00 - Nước ngập tới khoang trước[sửa | sửa mã nguồn]
Ban đầu, hành khách chần chừ không muốn rời con tàu Titanic ấm áp, sáng sủa và có vẻ rất an toàn, và khi ấy cũng không hề có dấu hiệu bên ngoài cho thấy đang gặp mối nguy hiểm lớn để lên những chiếc thuyền cứu sinh nhỏ, tối và lạnh lẽo. Đây là một trong những lý do khiến nhiều chiếc thuyền bị hạ xuống trong tình trạng mới chứa một nửa khả năng: có lẽ họ đã hy vọng nhiều người có thể nhảy xuống biển và bơi ra xuồng cứu sinh. Một lý do khác cũng không kém phần quan trọng là sự không chắc chắn về tình trạng những chiếc thuyền cứu sinh; mọi người sợ rằng những chiếc thuyền có có thể vỡ ra nếu chúng chứa đầy người trước khi được thả xuống biển. Thuyền trưởng Smith đã ra lệnh thả các thuyền cứu sinh mới chỉ đầy một nửa xuống với hy vọng rằng những chiếc thuyền này sẽ quay lại để cứu vớt những người còn đang nổi trên mặt nước, và một số chiếc đã nhận được lệnh như vậy. Một chiếc thuyền - số 1 - có thể chứa 40 người, rời Titanic với chỉ 12 người. Có lời đồn rằng ông bà Duff Gorden đã đút lót cho hai thủy thủ hạng nhất và năm công nhân đốt lò để đưa họ cùng 3 người đi cùng rời tàu. Tin đồn này sau đó đã bị bác bỏ. J. Bruce Ismay, giám đốc điều hành White Star Line, rời tàu trên chiếc thuyền cứu hộ gấp lại được C và bị cả các cuộc điều tra của Mỹ và Anh chỉ trích vì không ở lại với tàu. Các hành khách khác, gồm cả Cha Byles và Margaret Brown, đã giúp phụ nữ và trẻ em lên thuyền cứu sinh. Brown sau đó đã bị ấn vào một chiếc thuyền, và đã sống sót. Cha Byles chết.
Khi con tàu nghiêng rõ rệt, mọi người bắt đầu lo sợ, và một số thuyền cứu sinh được hạ xuống với nhiều người hơn. "Phụ nữ và trẻ em đầu tiên" là mệnh lệnh (xem nguồn gốc của câu nói) đối với các thuyền cứu sinh. (Dù có khẩu hiệu này, theo báo cáo của Lloyd's of London thực tế tỷ lệ đàn ông ở khoang hạng nhất sống sót cao hơn phụ nữ và trẻ em tại khoang hạng ba.)
Lúc 2:05 mực nước đã lên tới đáy lan can phòng thuyền trưởng và toàn bộ thuyền cứu sinh, khiến thuyền gấp A và B vốn bị bố trí sai lầm có cơ hội được hạ thuỷ. Thuyền gấp D, với 44 người trong tổng số 47 chỗ là chiếc cuối cùng được cần trục hạ xuống. Tổng số chỗ trống trên các thuyền cứu sinh là 466.
2:05 - Chân vịt lộ ra[sửa | sửa mã nguồn]
Các chân vịt của con tàu bắt đầu nhô lên khỏi mặt nước; nước chầm chậm ngấm qua các cửa sập trên phòng thuyền trưởng tràn vào boong phía trước. Khi ấy Thuyền trưởng Smith cho phép hai sĩ quan điện tín Harold Bride và Jack Phillips ngừng nhiệm vụ. Bride sang phòng của họ ngay cạnh đó thu thập tiền nong, còn Phillips tiếp tục làm việc. Khi Bride quay lại, ông thấy một thợ đốt lò đang chậm rãi cởi ăn trộm áo phao của Phillips mà Phillips cũng không hề biết. Bride túm lấy người thợ và sau đó ba người vật lộn với nhau trong căn phòng nhỏ trong vài giây. Cuối cùng Bride tóm được lưng người thợ còn Phillips đấm đến khi anh ta lăn ra ngất. Thấy nước đã tràn vào phòng, Phillips và Bride chộp lấy mũ và lao ra boong, Bride tham gia việc hạ thủy chiếc thuyền gấp B còn Phillips chạy về phía đuôi tàu.
Hai chiếc thuyền cứu sinh cuối cùng nổi lên ngay khi nước biển lạnh lẽo ngập tới: Thuyền B ở vị trí lộn ngược, còn Thuyền A bị ngập nước một nửa. Ngay sau đó, ống khói đầu tiên sụp xuống, đập bẹp một phần phòng thuyền trưởng và nhiều người đang vùng vẫy trong nước, gồm cả John Jacob Astor, Charles Williams, và Quản lý Hugh McElroy. Trên boong, mọi người chạy vội về phía đuôi hay nhảy qua tàu hy vọng bám vào được một chiếc thuyền cứu sinh. Cha Byles dùng những giây phút cuối cùng trong đời đọc lại bài kinh rosary cùng những lời cầu nguyện khác, nghe những lời xưng tội, và xá tội cho hàng chục người đang vây quanh ông. Đuôi tàu tiếp tục chầm chậm nhô lên, nghiêng cao nhất 12 độ so với mực nước biển. Lúc 2:18 sáng, nước tràn xuống vòm thủy tinh, hệ thống điện hỏng, và các bóng đèn, vốn vẫn đang chiếu sáng rực rỡ,nhấp nháy một lần rồi đồng loạt tắt phụt chỉ trong nháy mắt. Tất cả các nồi hơi đều bị ngập nước hoàn toàn. Ống khói thứ hai của Titanic theo sức căng trên tàu, rời ra rơi xuống nước, đập vào hàng chục người nữa dưới biển.
2:20 - Titanic chìm[sửa | sửa mã nguồn]
Nhát đâm vào sườn và sức căng quá mức do nước dồn quá nhiều về một phía khiến Titanic gãy ra thành hai mảnh lớn[5], tại khoảng giữa ống khói thứ ba và thứ tư, và phần mũi tàu chìm ngập hoàn toàn dưới nước. Do phía đầu chìm xuống, phần đuôi vểnh lên, cho tới khi hoàn toàn thẳng đứng, đuôi tách ra và nổi trên mặt nước. Đuôi tàu bắt đầu ngập nước và chìm hẳn xuống biển cùng với phần đầu tàu. Những người ở dưới nước la hét kêu cứu nhưng chẳng mấy chốc, tiếng kêu của họ yếu dần. Những người sống sót túm tụm lại với nhau, lạnh cóng và hoảng sợ.
Công ty White Star Line đã cố gắng thuyết phục thủy thủ đoàn còn sống sót không nói rằng con tàu Titanic đã bị gãy đôi. Công ty tin rằng thông tin này sẽ gây ra những nghi ngờ về tình trạng của những con tàu khác của họ. Trên thực tế, những lực tác động vào vỏ tàu khi nó đang nghiêng 12 độ so với mực nước biển (mũi chìm và đuôi chổng lên trời) vượt khá xa các giới hạn thiết kế tính bền vững, và không một kỹ sư nào có thể chê trách những nhà đóng tàu về vấn đề này[6].
Khi con tàu chìm sâu, hai phần của nó kết thúc số phận của mình rất khác nhau. Phần đầu do có hình dáng thuôn trượt gần 2.000 feet (600 m) dưới mặt nước giảm tốc độ và chạm đáy khá nhẹ nhàng. Phần đuôi rơi hầu như thẳng xuống đáy biển, có lẽ vừa chìm vừa quay, vì không khí bị kẹt bên trong trở thành những khoang kín. Nó bị hư hại nhiều khi chạm đáy với tốc độ cao; mọi thứ bên trong vì thế đều bật ra khỏi vị trí. Phần đầu đã bị núi băng đâm vỡ, chìm chậm hơn và cũng có ít không khí bên trong hơn nên còn khá nguyên vẹn.
3:00 - Thuyền cứu sinh cứu hộ[sửa | sửa mã nguồn]
Chỉ một chiếc thuyền cứu hộ quay trở lại nơi tàu đắm để vớt những người còn sống sót. Thuyền số 4, dù không quay lại, cũng ở gần đó và vớt được tám thủy thủ, hai người sau đó đã chết. Gần một giờ sau, sau khi đã buộc bốn thuyền cứu sinh vào nhau trên biển (một nhiệm vụ khó khăn), thuyền số 4 dưới sự chỉ huy của Sĩ quan hạng năm Harold Lowe, quay trở lại tìm kiếm người còn sống và cứu được bốn người, một người sau đó đã chết. Thuyền gấp B vẫn ở tư thế lộn ngược với 30 người. Tới sáng hôm sau khi chiếc Carpathia tới, chỉ 27 người còn lại. Ở trong thuyền này có sĩ quan cao cấp nhất còn sống, Charles Lightoller, sĩ quan điện tín Harold Bride và thợ làm bánh mì, Charles Joughin. Đã có một số tranh luận trong những thuyền khác về việc quay lại cứu trợ, nhưng nhiều người sợ rằng những người còn sống sót sẽ cố trèo lên làm chìm thuyền hay thuyền sẽ bị sức hút của mảnh tàu lớn khi chìm xuống kéo theo, dù điều này rất hiếm khi xảy ra. Chỉ 10 người còn sống được đưa lên các thuyền cứu hộ.
4:10 - Chiếc Carpathia cứu chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên[sửa | sửa mã nguồn]
Hai giờ sau khi Titanic đắm, chiếc RMS Carpathia, dưới sự chỉ huy của Thuyền trưởng Arthur Henry Rostron, tới nơi và kéo chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên lên lúc 4:10. Tuy chiếc Californian ở gần hơn, sĩ quan điện tín trên đó đã ngủ suốt đêm và vì thế thủy thủ đoàn không hề biết về thảm kịch đang diễn ra chỉ cách đó vài dặm. Trong những giờ tiếp sau, những người còn sống sót tiếp tục được cứu. Trên boong tàu Carpathia, một lễ tưởng niệm cho những người thiệt mạng được tổ chức ngắn gọn, và vào lúc 8:50 Carpathia tiếp tục hành trình tới New York, tới nơi ngày 18 tháng 4. Khi số lượng người thiệt mạng được xác minh, White Star Line thuê chiếc tàu MacKay-Bennett tới vớt xác các nạn nhân. Tổng số 333 xác chết cuối cùng đã được vớt lên. Nhiều xác được chuyển tới Halifax, Nova Scotia, nơi đa số các xác không có người nhận đã được chôn cất tại Nghĩa trang Fairview.
Ba chú chó của các hành khách hạng nhất cũng được cứu sống.
Chú giải[sửa | sửa mã nguồn]
a. ^ Thời gian đưa ra là thời gian của tàu, tức giờ địa phương cho vị trí của tàu Titanic trên Đại Tây Dương. Trong đêm đắm, nó đang ở khoảng một tiếng rưỡi trước EST và hai giờ sau GMT.
Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]
Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]
- ^ Information from the Thinkquest library
- ^ Toàn bộ sự va chạm chỉ diễn ra trong 10 giây
- ^ Encyclopedia Titanica http://www.encyclopedia-titanica.org/item/1485/
- ^ Titanic Inquiry Project - United States Senate Inquiry http://www.titanicinquiry.org/USInq/AmInq10Boxhall03.php
- ^ Large fragments of the hull discovered proved that the ship broke into three major sections rather than the previously believed two. However, the full analysis will not be published until 2006. USA Today's report on the hull fragments
- ^ Titanic Archive

markdown:
# Vụ đắm tàu RMS Titanic
[Mốc thời gian trong thảm họa đắm tàu Titanic](/w/index.php?title=M%E1%BB%91c_th%E1%BB%9Di_gian_trong_th%E1%BA%A3m_h%E1%BB%8Da_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_Titanic&redirect=no)) **Mốc thời gian trong thảm họa chìm tàu Titanic** liệt kê các sự kiện xảy trong ngày Chủ nhật, 14 tháng 4, 1912, và những giờ đầu tiên của ngày hôm sau, thời gian mà con tàu Titanic ra đi, gây ra một trong những [thảm họa hàng hải nghiêm trọng nhất mọi thời đại](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_th%E1%BA%A3m_h%E1%BB%8Da_v%C3%A0_tai_n%E1%BA%A1n_theo_%E1%BB%91_ng%C6%B0%E1%BB%9Di_ch%E1%BA%BFt&action=edit&redlink=1).
Vào lúc chìm,
*Titanic* dã đi được xấp xỉ hai phần ba quãng đường qua Đại Tây Dương tới New York, sau khi rời [Queenstown](/w/index.php?title=Cobh&action=edit&redlink=1), [Ireland](/wiki/C%E1%BB%99ng_h%C3%B2a_Ireland), vào 11 tháng 4.
Vào đêm tàu chìm, và 23:40 giờ,
*Titanic* đã đâm phải một tảng băng trôi. Chỉ sau nửa đêm, di tản mới được tiến hành. Hai giờ rưỡi sau, *Titanic* cuối cùng cũng chìm. Chỉ tới 4 giờ sáng hôm sau, hoạt động cứu hộ mới được bắt đầu với sự xuất hiện của *. Carpathia*
## Mục lục
[1 1:45 chiều](#1:45_chi.E1.BB.81u.5Ba.5D_-_America_c.E1.BA.A3nh_b.C3.A1o_n.C3.BAi_b.C4.83ng) [a]- *America*cảnh báo núi băng [2 23:39 - "Núi băng, ngay phía trước!!"](#23:39_-_.22N.C3.BAi_b.C4.83ng.2C_ngay_ph.C3.ADa_tr.C6.B0.E1.BB.9Bc.21.21.22) [3 0:45 - Chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên được hạ xuống](#0:45_-_Chi.E1.BA.BFc_thuy.E1.BB.81n_c.E1.BB.A9u_sinh_.C4.91.E1.BA.A7u_ti.C3.AAn_.C4.91.C6.B0.E1.BB.A3c_h.E1.BA.A1_xu.E1.BB.91ng) [4 2:00 - Nước ngập tới khoang trước](#2:00_-_N.C6.B0.E1.BB.9Bc_ng.E1.BA.ADp_t.E1.BB.9Bi_khoang_tr.C6.B0.E1.BB.9Bc) [5 2:05 - Chân vịt lộ ra](#2:05_-_Ch.C3.A2n_v.E1.BB.8Bt_l.E1.BB.99_ra) [6 2:20 -](#2:20_-_Titanic_ch.C3.ACm) *Titanic*chìm [7 3:00 - Thuyền cứu sinh cứu hộ](#3:00_-_Thuy.E1.BB.81n_c.E1.BB.A9u_sinh_c.E1.BB.A9u_h.E1.BB.99) [8 4:10 - Chiếc](#4:10_-_Chi.E1.BA.BFc_Carpathia_c.E1.BB.A9u_chi.E1.BA.BFc_thuy.E1.BB.81n_c.E1.BB.A9u_sinh_.C4.91.E1.BA.A7u_ti.C3.AAn) *Carpathia*cứu chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên [9 Chú giải](#Ch.C3.BA_gi.E1.BA.A3i) [10 Chú thích](#Ch.C3.BA_th.C3.ADch) [11 Tham khảo](#Tham_kh.E1.BA.A3o)
## 1:45 chiều
- [[a]](#endnote_Anone) *America* cảnh báo núi băng[ [sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=1)] [[a]](#endnote_Anone)
Tối Chủ nhật, 14 tháng 4, nhiệt độ hạ xuống gần mức đóng băng và biển hoàn toàn yên tĩnh. Sĩ quan hạng nhì còn sống sót
[Charles Lightoller](/w/index.php?title=Charles_Lightoller&action=edit&redlink=1) sau này đã viết "biển như thủy tinh". Trời quang đãng và không trăng. Thuyền trưởng [Edward Smith](/wiki/Edward_John_Smith), có lẽ phản ứng trước những lời cảnh báo về núi băng nhận được qua [điện tín](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_t%C3%ADn&action=edit&redlink=1) trong những ngày trước đó, đã thay đổi hành trình của *Titanic* khoảng 10 dặm (18 km) về phía nam đường đi thông thường. Ngày Chủ nhật đó vào lúc 1:45 chiều, một tin báo từ chiếc tàu hơi nước * cảnh báo rằng có các núi băng trôi lớn phía nam đường đi của SS Amerika* *Titanic*nhưng lời cảnh báo được chuyển cho phòng Thủy văn USN và không được chuyển tiếp lên [đài chỉ huy thuyền trưởng](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_ch%E1%BB%89_huy_thuy%E1%BB%81n_tr%C6%B0%E1%BB%9Fng&action=edit&redlink=1). Những cảnh báo núi băng liên tiếp được chuyển tới trong ngày hôm đó và điều này cũng là bình thường đối với khoảng thời gian này trong năm. Chiều muộn hôm đó vào lúc 9:30 chiều, một báo cáo khác về rất nhiều núi băng lớn trên đường đi của *Titanic*được Jack Phillips và Harold Bride nhận trong phòng radio, lần này từ chiếc *Mesaba*, nhưng báo cáo này cũng không được chuyển tới thuyền trưởng . Dù có những cảnh báo đó, không hề có lý do về thao tác cũng như an toàn nào để phải giảm tốc độ hay thay đổi đường đi của con tàu. [[1]](#cite_note-1) *Titanic*có ba đội gác trên " [đài quan sát](/w/index.php?title=%C4%90%C3%A0i_quan_s%C3%A1t&action=edit&redlink=1)" và họ đổi phiên hai giờ một lần, và trong mọi hoàn cảnh đêm tối hầu như chắc rằng họ phải kịp thời quan sát thấy núi băng. Tuy nhiên, một sự tổng hợp các yếu tố đã dẫn tới thảm hoạ: trời không trăng, không gió, không ống nhòm, và phía tối của núi băng hướng về phía con tàu, những người canh gác đã không có tác dụng gì cả. Như Lightoller đã viết trong bản điều tra của người Mỹ, "Mọi thứ đều chống lại chúng ta trong buổi tối chết chóc đó".
## 23:39 - "Núi băng, ngay phía trước!!"[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=2)]
Lúc 23:39 khi đang chạy phía nam
[Grand Banks](/w/index.php?title=Grand_Banks&action=edit&redlink=1) tại [Newfoundland](/wiki/Newfoundland), nhân viên gác [Frederick Fleet](/w/index.php?title=Frederick_Fleet&action=edit&redlink=1) và [Reginald Lee](/w/index.php?title=Reginald_Lee&action=edit&redlink=1) nhận thấy một khối đen sì ở phìa trước. Đó chính là núi băng trôi và con tàu đang hướng về phía nó. Họ nhanh chóng rung [chuông](/w/index.php?title=Chu%C3%B4ng_t%C3%A0u_thu%E1%BB%B7&action=edit&redlink=1) ba lần và gọi điện thoại lên phòng thuyền trưởng. [Sĩ quan hạng sáu James Moody](/w/index.php?title=James_Paul_Moody&action=edit&redlink=1) trả lời. "Anh có ở đó không?!" Fleet hét lên. "Có, anh thấy gì đấy?" Moody trả lời. "Núi băng, ngay phía trước!" Fleet hét. "Cảm ơn" Moody bình thản và lịch sự trả lời trước khi thông báo cho [Sĩ quan hạng nhất William Murdoch](/wiki/William_McMaster_Murdoch) về tin này. Murdoch (khi ấy cũng đã nhìn thấy núi băng) ra lệnh "Hết lái sang phải" (lệnh quay [bánh lái tàu](/w/index.php?title=B%C3%A1nh_l%C3%A1i_t%C3%A0u&action=edit&redlink=1) hết cỡ về [bên phải](/w/index.php?title=B%C3%AAn_ph%E1%BA%A3i&action=edit&redlink=1)) trong nỗ lực quay hướng con tàu sang [trái](/w/index.php?title=B%C3%AAn_tr%C3%A1i&action=edit&redlink=1), và lùi hết cỡ về phía sau, làm đảo ngược chiều quay của chân vịt phía ngoài (tuốc bin của chân vịt trung tâm không thể quay ngược được). Sau khi tàu chìm, những thử nghiệm đổi hướng cho thấy việc đảo ngược chiều động cơ thậm chí còn làm tàu xoay trở khó khăn hơn.
Lúc 23:40 ,những người trên tàu chuẩn bị đón nhân vụ va chạm vì tàu đang càng lúc càng gần tảng băng trôi hơn bao giờ hết, tàu
*Titanic* đã lách được một chút. Nhưng đã quá muộn rồi, con tàu va chạm một cú chí tử, chính xác 27 giây sau khi kíp trực thông báo về núi băng. Mạn phải tàu đâm vào núi băng, cong oằn nhiều chỗ và khiến các [đinh tán](/w/index.php?title=%C4%90inh_t%C3%A1n&action=edit&redlink=1) phía dưới mực nước biển bắn tung ra, khiến sáu khoang bắt đầu bị tràn nước . Mọi người thường cho rằng trong, hay ngay trước, vụ va chạm Murdoch có thể đã muốn đưa ra lệnh "Hết lái sang trái" (đánh tay lái sang trái để tàu đi sang phải) có lẽ trong một nỗ lực nhằm giữ phần đuôi tàu khỏi đâm vào núi băng (điều này có thể giải thích lời bình luận của Murdoch với thuyền trưởng "Tôi đã định lái sang trái để đi vòng quanh nó"), nhưng đã quyết định trái ngược, bởi vì ông không hề ra lệnh này. Sĩ quan lái tàu [2] [Robert Hichens](/w/index.php?title=Robert_Hichens&action=edit&redlink=1), người đang giữ bánh lái, và Sĩ quang hạng tư [Joseph Boxhall](/w/index.php?title=Joseph_Boxhall&action=edit&redlink=1), đang ở gần đó trong phòng thuyền trưởng, cùng cho rằng lệnh cuối cùng Murdoch nói với Hichens là "Hết lái sang phải!" [[3]](#cite_note-3) . Dù những chiếc bơm trong sáu khoang đó đủ sức bơm nước ra tương đương với lượng nước tràn vào, năm chiếc đã bị thủng nhiều lỗ nhỏ tổng cộng khoảng 12 [[4]](#cite_note-4) [food vuông](/w/index.php?title=Food_vu%C3%B4ng&action=edit&redlink=1)(1,1 m²). Các cửa kín nước được đóng lại khi nước bắt đầu tràn vào năm khoang - nhiều hơn một khoang so với mức *Titanic*có thể nổi. Thuyền trưởng Smith, được thông báo về cú va chạm, ra lệnh "dừng toàn bộ" ngay khi lên tới khoang thuyền trưởng. Sau khi các sĩ quan cao cấp trên tàu là [J. Hutchinson](/w/index.php?title=J._Hutchinson&action=edit&redlink=1)và [Thomas Andrews](/w/index.php?title=Thomas_Andrews_(ng%C6%B0%E1%BB%9Di_%C4%91%C3%B3ng_t%C3%A0u)&action=edit&redlink=1)xem xét tình hình chung và tại khoang thư khi ấy đã ngập nước một nửa, nguy cơ rõ ràng *Titanic*sẽ chìm và sẽ không đủ thuyền cứu sinh để cứu toàn bộ hành khánh. Lúc 12:05 sáng, 25 phút sau vụ va chạm, Thuyền trưởng Smith ra lệnh chuẩn bị tất cả thuyền cứu sinh; Năm phút sau, lúc 12:20 sáng, ông ra lệnh đưa thuyền ra; Sau đó, lúc 12:25 sáng, ông ra lệnh đưa phụ nữ và trẻ em lên thuyền và hạ xuống biển. Lúc 12:50, Sĩ quan hạng tư Joseph Boxhall bắn quả [pháo hiệu](/w/index.php?title=Ph%C3%A1o_hi%E1%BB%87u&action=edit&redlink=1)đầu tiên nhưng không có câu trả lời.
Điện báo viên của tàu
*Titanic* vẫn tiếp tục gọi cứu viện. Mặc dù các tàu khác ở khá gần nhưng các điện báo viên trên một số con tàu khác lại đang ngủ. Tàu *Olimpic*, cùng hãng White Start Line và là anh em với tàu *Titanic*, đã nghe thấy tín hiệu kêu cứu nhưng nó lại ở quá xa nên không thể đến giúp được.
## 0:45 - Chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên được hạ xuống[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=3)]
Thuyền cứu sinh số 7 là chiếc đầu tiên được hạ xuống lúc 0:45 sáng bên phía mạn phải tàu, với chỉ 28 người bên trên trong khi sức chứa tối đa lên tới 65 người.
*Titanic* mang theo 20 thuyền cứu sinh với sức chứa 1.178 người trong tổng số 2.208 người gồm cả hành khách và thủy thủ đoàn. 16 thuyền cứu sinh, được đánh số, và treo trên [cần trục](/wiki/C%E1%BA%A7n_tr%E1%BB%A5c); bốn chiếc thuyền cứu sinh có thể gấp lại, đánh mã chữ, được xếp trên mái khu vực phòng sĩ quan hay trên boong phía trước và cũng được hạ bằng cần trục. Với sức chứa chỉ hơi nhỉnh hơn nửa số người có mặt trên tàu, nhưng *Titanic* cũng đa mang nhiều thuyền cứu sinh hơn mức yêu cầu của [Phòng thương mại](/w/index.php?title=Ph%C3%B2ng_th%C6%B0%C6%A1ng_m%E1%BA%A1i&action=edit&redlink=1) Anh Quốc. Ở thời điểm ấy, số lượng thuyền cứu sinh cần thiết được xác định theo tổng lượng chuyên chở của tàu, chứ không phải theo số người. Các quy định liên quan tới sức chứa của thuyền cứu sinh được sửa đổi lần cuối cùng năm 1894, khi con tàu lớn nhất mới chỉ có tổng trọng lượng 10.000 tấn, so với mức 46.328 tấn của *Titanic*.
Các hành khách ở khoang hạng nhất và hạng hai dễ dàng tiếp cận với các thuyền cứu sinh bằng đường hai cầu thang chính dẫn thẳng lên boong, nhưng những hành khách ở khoang hạng ba không có được may mắn ấy. Nhiều người thấy các cầu thang dẫn từ khu vực dưới con tàu lên trên rất rắc rối và vì thế khó lên được thuyền cứu sinh. Một số cửa ngăn cách khu vực hạng ba với các khu vực khác, như cửa dẫn từ đuôi lên khoang hạng hai, chắc chắn đã bị khóa lại. Trong khi đại đa số phụ nữ và trẻ em ở khoang hạng nhất và hạng hai sống sót sau vụ đắm tàu, đa số phụ nữ và trẻ em ở khoang hạng ba đã thiệt mạng. Các cánh cửa khu vực hạng ba bị khóa do nguyên nhân thông tin sai lạc giữa boong trên và boong F-G. Theo tính toán các thuyền cứu sinh với phụ nữ và trẻ em ở trên được hạ xuống từ boong chính và tiếp tục nhận thêm phụ nữ, trẻ em từ boong F-G thông qua các ô cửa. Không may thay, vì không được tập luyện, các thủy thủ đã hạ thẳng thuyền xuống nước mà không hề dừng lại.
Các sĩ quan điện tín
["Jack" Phillips](/w/index.php?title=John_George_Phillips_(s%C4%A9_quan_%C4%91i%E1%BB%87n_t%C3%ADn)&action=edit&redlink=1) và [Harold Bride](/w/index.php?title=Harold_Sydney_Bride&action=edit&redlink=1) túi bụi gửi đi [các tín hiệu cấp cứu](/wiki/RMS_Titanic#S.E1.BB.AD_d.E1.BB.A5ng_SOS). Tin gửi là "SOS-MGY, đang đắm, cần hỗ trợ khẩn cấp." Nhiều tàu đã trả lời, gồm *Mount Temple*, *Frankfurt* và cả con tàu chị em với *Titanic* là *Olympic*, nhưng không chiếc tàu nào ở trong khoảng cách đủ gần để tới kịp thời. *Olympic* cách 500 hải lý. Chiếc tàu gần nhất trả lời là [RMS Carpathia](/wiki/RMS_Carpathia) của [Cunard Line](/w/index.php?title=Cunard_Line&action=edit&redlink=1), cách 58 hải lý (107 km) và chỉ có thể tới nơi sau bốn giờ, quá muộn đối với *Titanic*. Hai trạm thu sóng trên đất liền cũng nhận được các tín hiệu cấp cứu từ *Titanic*. Một là trạm [điện tín](/w/index.php?title=%C4%90i%E1%BB%87n_t%C3%ADn&action=edit&redlink=1)tại [Cape Race](/w/index.php?title=Cape_Race&action=edit&redlink=1), [Newfoundland](/wiki/Newfoundland), và một là trạm điện báo Marconi trên đỉnh tòa nhà [Wanamaker's](/w/index.php?title=Wanamaker%27s&action=edit&redlink=1)tại Thành phố New York. Ngay sau khi các tín hiệu cấp cứu được gửi đi, thông tin liên tục được truyền từ tàu này tới tàu khác, từ Halifax tới New York, trên khắp đất nước. Mọi người ngay lập tức đổ xô tới các văn phòng của White Star Line tại New York.
Từ trên phòng thuyền trưởng có quan sát thấy ở phía mạn phải ánh sáng của một con tàu ở khoảng cách khoảng 10-15. Vì nó không trả lời các tín hiệu điện tín, cũng không trả lời các tín hiệu pháo cấp cứu được bắn mỗi mười lăm phút một lần,
[sĩ quan hạng tư Boxhall](/w/index.php?title=Joseph_Boxhall&action=edit&redlink=1) và sĩ quan lái tàu George Rowe cố gắng dùng đèn đánh [tín hiệu Morse](/wiki/M%C3%A3_Morse) để liên lạc, nhưng con tàu này không hề trả lời. Chiếc [SS Californian](/w/index.php?title=SS_Californian&action=edit&redlink=1) cũng ở gần cạnh nhưng đã dừng lại trong đêm vì sợ núi băng, và các máy thu điện tín của nó đã bị tắt vì sĩ quan điều hành đã đi ngủ đêm. Máy điện tín của *Titanic'*đã hỏng sớm ngày hôm ấy và Phillips cùng Bride đã mất gần trọn ngày để sửa chữa. Vì thế, họ ngập trong đống điện tín chưa gửi đi. Cuối cùng, khi máy được sửa xong và thu được tín hiệu mạnh từ trạm Halifax, Phillips cho rằng đã hoàn thành công việc. Chỉ ngay trước khi ông đi ngủ lúc khoảng 11:00 tối sĩ quan điện tín trên chiếc *Californian*Cyril Evans đã cố gắng cảnh báo *Titanic*rằng có một núi băng lớn ngay phía trước, nhưng đã bị Jack Phillips mệt mỏi trả lời "Thôi đi! Im đi! Tôi đang bận! Tôi đang làm [Cape Race](/w/index.php?title=Cape_Race&action=edit&redlink=1)!" Hai sĩ quan, sĩ quang hạng hai Stone và Apprentice Gibson trên tàu *Californian*thấy một con tàu đang tiến lại gần lúc 11:00 tối, thấy nó dừng lại và sau đó khoảng một giờ thấy nó bắt đầu bắn pháo hiệu. Họ đã thông báo cho [Thuyền trưởng Stanley Lord](/w/index.php?title=Stanley_Lord&action=edit&redlink=1). Những quả pháo hiệu Titanic bắn lên có màu pháo cấp cứu đối với White Star Line, nhưng vì thiếu sự đồng bộ trong các quy định hàng hải thời ấy, Thuyền trưởng Lord bối rối và không biết chúng là pháo cấp cứu. Ông nói "Tiếp tục quan sát đi" và ngủ tiếp. Thậm chí đã có nhiều tranh cãi về con tàu bí ẩn, mà các sĩ quan trực cho rằng đã bỏ đi trước khi biến mất, thủy thủ đoàn trên tàu *Californian*không hề đánh thức sĩ quan điện tín của mình cho mãi tới buổi sáng hôm sau.
## 2:00 - Nước ngập tới khoang trước[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=4)]
Ban đầu, hành khách chần chừ không muốn rời con tàu
*Titanic* ấm áp, sáng sủa và có vẻ rất an toàn, và khi ấy cũng không hề có dấu hiệu bên ngoài cho thấy đang gặp mối nguy hiểm lớn để lên những chiếc thuyền cứu sinh nhỏ, tối và lạnh lẽo. Đây là một trong những lý do khiến nhiều chiếc thuyền bị hạ xuống trong tình trạng mới chứa một nửa khả năng: có lẽ họ đã hy vọng nhiều người có thể nhảy xuống biển và bơi ra xuồng cứu sinh. Một lý do khác cũng không kém phần quan trọng là sự không chắc chắn về tình trạng những chiếc thuyền cứu sinh; mọi người sợ rằng những chiếc thuyền có có thể vỡ ra nếu chúng chứa đầy người trước khi được thả xuống biển. Thuyền trưởng Smith đã ra lệnh thả các thuyền cứu sinh mới chỉ đầy một nửa xuống với hy vọng rằng những chiếc thuyền này sẽ quay lại để cứu vớt những người còn đang nổi trên mặt nước, và một số chiếc đã nhận được lệnh như vậy. Một chiếc thuyền - số 1 - có thể chứa 40 người, rời *Titanic* với chỉ 12 người. Có lời đồn rằng ông bà Duff Gorden đã đút lót cho hai [thủy thủ hạng nhất](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7y_th%E1%BB%A7_h%E1%BA%A1ng_nh%E1%BA%A5t&action=edit&redlink=1) và năm công nhân đốt lò để đưa họ cùng 3 người đi cùng rời tàu. Tin đồn này sau đó đã bị bác bỏ. J. Bruce Ismay, giám đốc điều hành White Star Line, rời tàu trên chiếc thuyền cứu hộ gấp lại được C và bị cả các cuộc điều tra của Mỹ và Anh chỉ trích vì không ở lại với tàu. Các hành khách khác, gồm cả Cha Byles và Margaret Brown, đã giúp phụ nữ và trẻ em lên thuyền cứu sinh. Brown sau đó đã bị ấn vào một chiếc thuyền, và đã sống sót. Cha Byles chết.
Khi con tàu nghiêng rõ rệt, mọi người bắt đầu lo sợ, và một số thuyền cứu sinh được hạ xuống với nhiều người hơn. "Phụ nữ và trẻ em đầu tiên" là mệnh lệnh (xem
[nguồn gốc của câu nói](/w/index.php?title=HMS_Birkenhead_(1845)&action=edit&redlink=1)) đối với các thuyền cứu sinh. (Dù có khẩu hiệu này, theo báo cáo của [Lloyd's of London](/w/index.php?title=Lloyd%27s_of_London&action=edit&redlink=1) thực tế tỷ lệ đàn ông ở khoang hạng nhất sống sót cao hơn phụ nữ và trẻ em tại khoang hạng ba.)
Lúc 2:05 mực nước đã lên tới đáy lan can phòng thuyền trưởng và toàn bộ thuyền cứu sinh, khiến thuyền gấp A và B vốn bị bố trí sai lầm có cơ hội được hạ thuỷ. Thuyền gấp D, với 44 người trong tổng số 47 chỗ là chiếc cuối cùng được cần trục hạ xuống. Tổng số chỗ trống trên các thuyền cứu sinh là 466.
## 2:05 - Chân vịt lộ ra[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=5)]
Các chân vịt của con tàu bắt đầu nhô lên khỏi mặt nước; nước chầm chậm ngấm qua các cửa sập trên phòng thuyền trưởng tràn vào boong phía trước. Khi ấy Thuyền trưởng Smith cho phép hai sĩ quan điện tín Harold Bride và Jack Phillips ngừng nhiệm vụ. Bride sang phòng của họ ngay cạnh đó thu thập tiền nong, còn Phillips tiếp tục làm việc. Khi Bride quay lại, ông thấy một thợ đốt lò đang chậm rãi cởi ăn trộm áo phao của Phillips mà Phillips cũng không hề biết. Bride túm lấy người thợ và sau đó ba người vật lộn với nhau trong căn phòng nhỏ trong vài giây. Cuối cùng Bride tóm được lưng người thợ còn Phillips đấm đến khi anh ta lăn ra ngất. Thấy nước đã tràn vào phòng, Phillips và Bride chộp lấy mũ và lao ra boong, Bride tham gia việc hạ thủy chiếc thuyền gấp B còn Phillips chạy về phía đuôi tàu.
Hai chiếc thuyền cứu sinh cuối cùng nổi lên ngay khi nước biển lạnh lẽo ngập tới: Thuyền B ở vị trí lộn ngược, còn Thuyền A bị ngập nước một nửa. Ngay sau đó, ống khói đầu tiên sụp xuống, đập bẹp một phần phòng thuyền trưởng và nhiều người đang vùng vẫy trong nước, gồm cả John Jacob Astor, Charles Williams, và Quản lý Hugh McElroy. Trên boong, mọi người chạy vội về phía đuôi hay nhảy qua tàu hy vọng bám vào được một chiếc thuyền cứu sinh. Cha Byles dùng những giây phút cuối cùng trong đời đọc lại bài kinh rosary cùng những lời cầu nguyện khác, nghe những lời xưng tội, và xá tội cho hàng chục người đang vây quanh ông. Đuôi tàu tiếp tục chầm chậm nhô lên, nghiêng cao nhất 12 độ so với mực nước biển. Lúc 2:18 sáng, nước tràn xuống vòm thủy tinh, hệ thống điện hỏng, và các bóng đèn, vốn vẫn đang chiếu sáng rực rỡ,nhấp nháy một lần rồi đồng loạt tắt phụt chỉ trong nháy mắt. Tất cả các
[nồi hơi](/w/index.php?title=N%E1%BB%93i_h%C6%A1i&action=edit&redlink=1) đều bị ngập nước hoàn toàn. Ống khói thứ hai của Titanic theo sức căng trên tàu, rời ra rơi xuống nước, đập vào hàng chục người nữa dưới biển.
## 2:20 -
*Titanic* chìm[ [sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=6)]
Nhát đâm vào sườn và sức căng quá mức do nước dồn quá nhiều về một phía khiến
*Titanic* gãy ra thành hai mảnh lớn , tại khoảng giữa ống khói thứ ba và thứ tư, và phần mũi tàu chìm ngập hoàn toàn dưới nước. Do phía đầu chìm xuống, phần đuôi vểnh lên, cho tới khi hoàn toàn thẳng đứng, đuôi tách ra và nổi trên mặt nước. Đuôi tàu bắt đầu ngập nước và chìm hẳn xuống biển cùng với phần đầu tàu. Những người ở dưới nước la hét kêu cứu nhưng chẳng mấy chốc, tiếng kêu của họ yếu dần. Những người sống sót túm tụm lại với nhau, lạnh cóng và hoảng sợ. [5]
Công ty White Star Line đã cố gắng thuyết phục thủy thủ đoàn còn sống sót không nói rằng con tàu
*Titanic* đã bị gãy đôi. Công ty tin rằng thông tin này sẽ gây ra những nghi ngờ về tình trạng của những con tàu khác của họ. Trên thực tế, những lực tác động vào vỏ tàu khi nó đang nghiêng 12 độ so với mực nước biển (mũi chìm và đuôi chổng lên trời) vượt khá xa các giới hạn thiết kế tính bền vững, và không một kỹ sư nào có thể chê trách những nhà đóng tàu về vấn đề này . [6]
Khi con tàu chìm sâu, hai phần của nó kết thúc số phận của mình rất khác nhau. Phần đầu do có hình dáng thuôn trượt gần 2.000 feet (600 m) dưới mặt nước giảm tốc độ và chạm đáy khá nhẹ nhàng. Phần đuôi rơi hầu như thẳng xuống đáy biển, có lẽ vừa chìm vừa quay, vì không khí bị kẹt bên trong trở thành những khoang kín. Nó bị hư hại nhiều khi chạm đáy với tốc độ cao; mọi thứ bên trong vì thế đều bật ra khỏi vị trí. Phần đầu đã bị núi băng đâm vỡ, chìm chậm hơn và cũng có ít không khí bên trong hơn nên còn khá nguyên vẹn.
## 3:00 - Thuyền cứu sinh cứu hộ[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=7)]
Chỉ một chiếc thuyền cứu hộ quay trở lại nơi tàu đắm để vớt những người còn sống sót. Thuyền số 4, dù không quay lại, cũng ở gần đó và vớt được tám thủy thủ, hai người sau đó đã chết. Gần một giờ sau, sau khi đã buộc bốn thuyền cứu sinh vào nhau trên biển (một nhiệm vụ khó khăn), thuyền số 4 dưới sự chỉ huy của Sĩ quan hạng năm
[Harold Lowe](/w/index.php?title=Harold_Lowe&action=edit&redlink=1), quay trở lại tìm kiếm người còn sống và cứu được bốn người, một người sau đó đã chết. Thuyền gấp B vẫn ở tư thế lộn ngược với 30 người. Tới sáng hôm sau khi chiếc *Carpathia* tới, chỉ 27 người còn lại. Ở trong thuyền này có sĩ quan cao cấp nhất còn sống, [Charles Lightoller](/w/index.php?title=Charles_Lightoller&action=edit&redlink=1), sĩ quan điện tín Harold Bride và thợ làm bánh mì, Charles Joughin. Đã có một số tranh luận trong những thuyền khác về việc quay lại cứu trợ, nhưng nhiều người sợ rằng những người còn sống sót sẽ cố trèo lên làm chìm thuyền hay thuyền sẽ bị sức hút của mảnh tàu lớn khi chìm xuống kéo theo, dù điều này rất hiếm khi xảy ra. Chỉ 10 người còn sống được đưa lên các thuyền cứu hộ.
## 4:10 - Chiếc
*Carpathia* cứu chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên[ [sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=8)] ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Titanic-lifeboat.gif/240px-Titanic-lifeboat.gif)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Titanic-lifeboat.gif/240px-Titanic-lifeboat.gif)
[thuyền vải bạt](/w/index.php?title=Thuy%E1%BB%81n_v%E1%BA%A3i_b%E1%BA%A1t&action=edit&redlink=1)D, một trong bốn thuyền cứu sinh gấp của *Titanic*. Chú ý hai cạnh bên bằng vải bạt.
Hai giờ sau khi
*Titanic* đắm, chiếc [RMS Carpathia](/wiki/RMS_Carpathia), dưới sự chỉ huy của Thuyền trưởng [Arthur Henry Rostron](/w/index.php?title=Arthur_Henry_Rostron&action=edit&redlink=1), tới nơi và kéo chiếc thuyền cứu sinh đầu tiên lên lúc 4:10. Tuy chiếc *Californian*ở gần hơn, sĩ quan điện tín trên đó đã ngủ suốt đêm và vì thế thủy thủ đoàn không hề biết về thảm kịch đang diễn ra chỉ cách đó vài dặm. Trong những giờ tiếp sau, những người còn sống sót tiếp tục được cứu. Trên boong tàu *Carpathia*, một lễ tưởng niệm cho những người thiệt mạng được tổ chức ngắn gọn, và vào lúc 8:50 *Carpathia*tiếp tục hành trình tới [New York](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_New_York), tới nơi ngày [18 tháng 4](/wiki/18_th%C3%A1ng_4). Khi số lượng người thiệt mạng được xác minh, White Star Line thuê chiếc tàu *MacKay-Bennett*tới vớt xác các nạn nhân. Tổng số 333 xác chết cuối cùng đã được vớt lên. Nhiều xác được chuyển tới [Halifax](/w/index.php?title=Halifax,_Nova_Scotia_(th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_c%C5%A9)&action=edit&redlink=1), [Nova Scotia](/wiki/Nova_Scotia), nơi đa số các xác không có người nhận đã được chôn cất tại [Nghĩa trang Fairview](/w/index.php?title=Ngh%C4%A9a_trang_Fairview,_Halifax,_Nova_Scotia&action=edit&redlink=1).
Ba chú chó của các hành khách hạng nhất cũng được cứu sống.
## Chú giải[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=9)] **a.** [ Thời gian đưa ra là thời gian của tàu, tức giờ địa phương cho vị trí của tàu ^](#ref_Anone) *Titanic*trên Đại Tây Dương. Trong đêm đắm, nó đang ở khoảng một tiếng rưỡi trước [EST](/w/index.php?title=EST&action=edit&redlink=1)và hai giờ sau [GMT](/wiki/GMT).
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=10)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&veaction=edit&vesection=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=V%E1%BB%A5_%C4%91%E1%BA%AFm_t%C3%A0u_RMS_Titanic&action=edit§ion=11)] [^](#cite_ref-1) [Information from the Thinkquest library](http://library.thinkquest.org/18626/BIceberg.html) [^](#cite_ref-2) [Toàn bộ sự va chạm chỉ diễn ra trong 10 giây](http://www.pbs.org/lostliners/titanic.html) **Encyclopedia Titanica** [^](#cite_ref-3) [http://www.encyclopedia-titanica.org/item/1485/](http://www.encyclopedia-titanica.org/item/1485/) **Titanic Inquiry Project - United States Senate Inquiry** [^](#cite_ref-4) [http://www.titanicinquiry.org/USInq/AmInq10Boxhall03.php](http://www.titanicinquiry.org/USInq/AmInq10Boxhall03.php) **Large fragments of the hull discovered proved that the ship broke into three major sections rather than the previously believed two. However, the full analysis will not be published until 2006.** [^](#cite_ref-5) [USA Today's report on the hull fragments](http://www.usatoday.com/tech/science/discoveries/2005-12-05-titanic-find_x.htm?csp=34) [^](#cite_ref-6) [Titanic Archive](http://titanic.deep-ice.com/)
|
|![]()

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Connection: close

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

X-UA-Compatible: IE=Edge

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

X-Cache: cp1055 miss (0), cp1065 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate

Set-Cookie: WMF-Last-Access=30-Aug-2015;Path=/;HttpOnly;Expires=Thu, 01 Oct 2015 12:00:00 GMT


text:
Trợ giúp
Thể loại:Trò chơi điện tử năm 2004
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới:
menu
,
tìm kiếm
Các trang trong thể loại “Trò chơi điện tử năm 2004”
46 trang sau nằm trong thể loại này, trên tổng số 46 trang.
A
Alexander (trò chơi điện tử)
Arena Wars
Army Men: Sarge's War
Atari Anthology
Athens 2004
C
CLANNAD
Codename: Panzers
Cold War Conflicts
Counter-Strike: Condition Zero
Counter-Strike: Source
Crusader Kings
D
DearS
Digital Devil Saga: Avatar Tuner
Dragon Quest VIII Sora to Umi to Daichi to Norowareshi Himegimi
E
Evil Genius
F
Fable
Far Cry (video game)
Fate/stay night
Fugitive Hunter: War on Terror
G
Grand Theft Auto: San Andreas
I
Immortal Cities: Children of the Nile
InuYasha: Juso no Kamen
K
Kana ~Imōto~
Killzone
Knights of Honor
Knights of the Temple: Infernal Crusade
L
The Legend of Zelda: The Minish Cap
Lords of the Realm III
M
Mortal Kombat: Deception
P
Planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~
R
Rome: Total War
S
Shade: Wrath of Angels
Shadow Vault
Shellshock: Nam '67
Shuffle!
Silent Hill 4: The Room
The Sims 2
Soldiers: Heroes of World War II
T
To Serve and Command
Travian
Two Thrones
W
WarRock
Wars and Warriors: Joan of Arc
Wings of War (game)
WWI: The Great War
Z
Zvezdnye Volki
Lấy từ “
https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thể_loại:Trò_chơi_điện_tử_năm_2004&oldid=20027472
”
Thể loại
:
Trò chơi điện tử theo năm
Phần mềm năm 2004
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Thể loại
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Đọc
Sửa đổi
Sửa mã nguồn
Xem lịch sử
Khác
Tìm kiếm
Xem nhanh
Trang Chính
Nội dung chọn lọc
Tin tức
Bài viết ngẫu nhiên
Thay đổi gần đây
Quyên góp
Tương tác
Hướng dẫn
Giới thiệu Wikipedia
Cộng đồng
Thảo luận chung
Giúp sử dụng
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Khoản mục Wikidata
In/xuất ra
Tạo một quyển sách
Tải về dưới dạng PDF
Bản để in ra
Ngôn ngữ khác
العربية
Bahasa Indonesia
Bahasa Melayu
Беларуская
Беларуская (тарашкевіца)
Boarisch
Bosanski
Català
Čeština
Dansk
Deutsch
Eesti
Ελληνικά
English
Español
Esperanto
فارسی
Français
Galego
한국어
Հայերեն
Hrvatski
Italiano
עברית
ქართული
Latviešu
Lietuvių
Magyar
Nederlands
日本語
Norsk bokmål
Norsk nynorsk
Polski
Português
Română
Русский
Simple English
Slovenčina
Slovenščina
کوردیی ناوەندی
Српски / srpski
Srpskohrvatski / српскохрватски
Suomi
Svenska
ไทย
Türkçe
Українська
中文
Sửa liên kết
Trang này được sửa đổi lần cuối lúc 19:59 ngày 8 tháng 12 năm 2014.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công/Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Wikipedia® là thương hiệu đã đăng ký của
Wikimedia Foundation, Inc.
, một tổ chức phi lợi nhuận.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wikipedia
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1065 frontend miss (0)


text:
Quý độc giả và quý cộng tác viên kính mến,
Kể từ hôm nay (5.12.2012), trang blog Kênh Thông Tin Xuân Bích Việt Nam sẽ chuyển sang địa chỉ mới (http://xuanbichvietnam.net/). Giao diện mới có thay đổi, nhưng nhìn chung cách trình bày vẫn như trang blog cũ. Trang web mới chưa hoàn thiện hoàn toàn và chúng tôi sẽ cập nhật dần dần. Chúng tôi sẽ duy trì trang blog này để quý độc giả tham khảo tài liệu và để dùng đến khi cần thiết. Với trang web mới, chúng tôi hy vọng sẽ phục vụ quý độc giả hiệu quả hơn nữa. Xin chân thành cám ơn quý độc giả và quý cộng tác viên đã đồng hành với chúng tôi trên thế giới ảo nhưng rất thực này.
Kính báo
BBT XBVN
Filed under: Viêt Nam, XBVN - Sulpiciens vietnamiens
Gửi phản hồi

markdown:
*Quý độc giả và quý cộng tác viên kính mến*,
Kể từ hôm nay (5.12.2012), trang blog Kênh Thông Tin Xuân Bích Việt Nam sẽ chuyển sang địa chỉ mới (
[http://xuanbichvietnam.net/](http://xuanbichvietnam.net/)). Giao diện mới có thay đổi, nhưng nhìn chung cách trình bày vẫn như trang blog cũ. Trang web mới chưa hoàn thiện hoàn toàn và chúng tôi sẽ cập nhật dần dần. Chúng tôi sẽ duy trì trang blog này để quý độc giả tham khảo tài liệu và để dùng đến khi cần thiết. Với trang web mới, chúng tôi hy vọng sẽ phục vụ quý độc giả hiệu quả hơn nữa. Xin chân thành cám ơn quý độc giả và quý cộng tác viên đã đồng hành với chúng tôi trên thế giới ảo nhưng rất thực này. *Kính báo* *BBT XBVN*
Filed under:
[Viêt Nam](https://xuanbichvietnam.wordpress.com/category/giao-hoi-hiep-thong/viet-nam/), [XBVN - Sulpiciens vietnamiens](https://xuanbichvietnam.wordpress.com/category/hoi-linh-muc-xuan-bich-st-sulpice/xbvn-sulpiciens-vietnamiens/)
## Gửi phản hồi Hủy trả lời

WARC-Truncated: length

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/pfWNi-8Ml>; rel=shortlink

X-ac: 1.dca _dca