text:
MỤC TIÊU CỦA GIÁO DỤC TỔNG QUÁT[1]
Andrew Chrucky
Tiến sĩ Triết học, Trường Đại học Fordham University, Hoa Kỳ
Từ năm 1961, Trường Đại học Chicago đã có truyền thống hàng năm có một buổi báo cáo với sinh viên sắp nhập học về mục tiêu của giáo dục. Ba trong số những bài nói chuyện này có thể tìm đọc trên internet, là bài nói chuyện của nhà khoa học chính trị John Mearsheimer, (1997); triết gia Robert Pippin (2000); và Andrew Abbott, nhà xã hội học (2002). Theo nhận định của tôi không ai trong số họ hiểu giáo dục tổng quát thực chất là cái gì. Tất cả bọn họ đều nhấn mạnh tính chất hữu dụng của nền học vấn với thương hiệu Đại học Chicago trên thương trường, và họ đều coi giáo dục tổng quát như một thứ nằm ngoài phạm vi của luân lý. Điều này đã từng được Mearsheimer phát biểu một cách hiển ngôn! Để bên nhau hai ý tưởng về sự thành công và sự phi luân, thật khó cưỡng lại được ý nghĩ cho rằng các vị giáo sư này đang bảo vệ cho một nền giáo dục ngụy biện (theo cách hiểu của Plato).
Điều giả định phổ biến của họ là chúng ta đang sống trong một môi trường cạnh tranh và mục tiêu của giáo dục là giúp chúng ta trở thành kẻ chiến thắng. Tất cả bọn họ đều đi quá xa khi bảo đảm với sinh viên mới bằng những số liệu thống kê cho thấy một khi đã được nhận vào học tại Đại học Chicago, hầu hết sẽ có một tương lai khá giả bất kể là họ học cái gì. Abbott còn bổ sung thêm rằng sự an toàn tài chính của sinh viên sẽ được nâng cao bằng cách lựa chọn lĩnh vực chuyên môn phù hợp để theo học. Nhưng ông ta cũng đồng thời bảo đảm với họ rằng trong lĩnh vực chuyên ngành nào cũng có rất nhiều môn học cho họ lựa chọn. cho nên, theo kết quả phân tích sau cùng thì thực ra họ học gì cũng không mấy quan trọng. Kết luận này có thể hiểu được khi những người tuyển dụng lao động đang tìm kiếm những người lao động thông minh nhất. Những trường đại học như Đại học Chicago hoạt động như một cái bộ lọc để chọn ra những gì tinh túy nhất của mọi vụ mùa trí tuệ.
Sinh viên- như tất cả các giáo sư này nhấn mạnh- thông qua việc tham gia quá trình đào tạo tại Đại học Chicago, đã đặt mình vào một vị trí thuận lợi trên thị trường lao động. Tại sao vậy? Vì ba lý do. Trước hết, như đã nói trên, bất kể họ học cái gì, những số liệu thống kê đã cho thấy một sự thật thuần túy là họ đã được thị trường chấp nhận, và tốt nghiệp tại Đại học Chicago trong tuyệt đại đa số trường hợp, đồng nghĩa với thành công về tài chính. Hai là họ sẽ đạt được một khối lượng kiến thức đáng nể về thực tiễn, lý thuyết, và kỹ thuật. Ba là bởi vì họ đã được đào luyện trong một thực tiễn tranh luận ở một mức độ rất cao, họ sẽ có khả năng thắng được các cuộc tranh luận và thuyết phục được người khác.
Lợi ích của kỹ năng tranh luận được Mearsheimer nhấn mạnh khi ông cho thấy những kỹ năng này quan trọng như thế nào đối với những nghề nghiệp như luật sư, bác sĩ, kinh doanh, và nhiều nghề khác nữa. Bằng cách loại trừ khía cạnh đạo đức ra khỏi giáo dục tổng quát và nhấn mạnh kỹ năng tranh luận, Mearsheimer coi giáo dục tổng quát như một phương tiện để tranh luận chỉ nhằm giành phần thắng. Và kỹ năng tranh luận không có quan điểm đạo đức như vậy chỉ là một thứ ngụy biện và thủ đoạn xảo quyệt. Công việc của luật sư là làm sao để thắng kiện, cho dù là ngụy biện hay xảo ngôn. Tuy vậy, Mearsheimer, như tôi biết qua việc đọc những bài phê bình của ông về chính sách đối với nước ngoài của Hoa Kỳ, là người được dắt dẫn bằng đạo đức, đối với những gì mà ông ủng hộ với tư cách một học giả. Nhưng khi tiếp cận việc kinh doanh giáo dục, ông có vẻ như muốn lờ đi vấn đề quan điểm đạo đức.
Lý thuyết phổ biến của họ- được Mearsheimer lập thức một cách hiển ngôn- là giáo dục tổng quát là và chỉ nên là một nền giáo dục nằm ngoài ý thức về luân lý. Ông vừa thực hiện điều này như một thực tế và vừa trình bày nó như một lý thuyết quy phạm về giáo dục tổng quát tại Đại học Chicago. Abbott đồng ý với Mearsheimer về lý thuyết rằng giáo dục tổng quát nhằm vào mục đích phát triển kỹ năng nhận thức, nhưng ông lấy làm tiếc rằng giáo dục cảm xúc và đạo đức đã bị loại ra ngoài. Tuy vậy cả ba đều định nghĩa giáo dục tổng quát hoàn toàn chỉ là phát triển kỹ năng nhận thức. Nếu tôi hiểu đúng Abbott, ông muốn có một nền giáo dục, theo nghĩa rộng, bao gồm giáo dục cảm xúc, đạo đức và nhận thức, nhưng có vẻ tán thành rằng giáo dục tổng quát, theo nghĩa hẹp, là giáo dục kỹ năng nhận thức. Pippin, trái lại, tìm kiếm một nền giáo dục giải phóng cá nhân, nhưng không nói gì về giải phóng xã hội, và do đó, dù không cố ý, thành ra quá ủng hộ quan điểm loại trừ luân lý khỏi giáo dục.
Tôi tự hỏi: Làm thế nào giáo dục có thể không có ý thức về luân lý? Đúng là không có vấn đề luân lý khi nghiên cứu các sự kiện, lý thuyết, và kỹ thuật. Không có vấn đề luân lý đối với những lĩnh vực mà những kiến thức này có thể được sử dụng cho những mục đích hợp đạo đức, vô đạo đức, và phi đạo đức. Chẳng hạn, nghiên cứu chất nổ là một việc nằm ngoài phạm vi luân lý, biết cách đánh sập một tòa nhà cũng nằm ngoài phạm vi luân lý, nhưng đánh sập một tòa nhà đang có người ở, có thể là một hành vi hết sức vô luân.
Giáo dục, theo quan điểm phi luân, là một nền giáo dục một mặt vì kiến thức về các sự kiện và lý thuyết, mặt khác, là một nền giáo dục vì những kỹ thuật biện chứng và tu từ nhằm thuyết phục người khác. Những kiến thức này sẽ được dùng vào mục đích gì, theo quan điểm này, là một vấn đề thứ yếu không đáng quan tâm. Nó có thể được dùng cho kinh doanh, cho nhà nước, hay cho các băng nhóm tội phạm.
Trái lại, tôi cho rằng giáo dục tổng quát- được hiểu một cách đúng đắn- bao gồm giáo dục nhận thức, đạo đức và cảm xúc. Và chỉ khi giáo dục tổng quát bị hiểu nhầm người ta mới có thể loại trừ thành tố đạo đức và cảm xúc. Vậy thì, nếu như giáo dục tổng quát được định nghĩa với những kỹ năng nhận thức ngoài phạm vi luân lý- như ba vị giáo sư trên đây cho rằng nên như vậy- nền giáo dục đó sẽ tạo ra thứ người gì? Tôi có thể trả lời lập tức: tạo ra những kẻ ngụy biện. Người ngụy biện là kẻ được trang bị kỹ năng gây ảnh hưởng với cử tọa và chiến thắng mọi cuộc tranh luận. Hắn là kẻ, nói cách khác, được trang bị kỹ năng sống còn trong một bối cảnh xã hội nhất định. Plato, trái lại, muốn đào tạo những triết gia có thể được miêu tả như những nhà biện chứng đạo đức, nghĩa là những người được đào tạo thuật biện chứng (kỹ năng nhận thức) và dùng nó để nâng cao đạo đức theo một cách có sự kiểm soát của cảm xúc. Giáo dục tổng quát không nói về việc tạo ra chất nổ, mà về những vấn đề chẳng hạn như khi nào –nếu có- nên dùng chất nổ và với mục đích gì.
Robinson Crusoe
Để lý thuyết của tôi được rõ ràng và hợp lý hơn, tôi sẽ dùng một hình ảnh như sau. Tưởng tượng tôi là Robinson Crusoe, bị chìm tàu và dạt vào một hoang đảo. Vấn đề của tôi là tồn tại được trong hoàn cảnh đó. Tôi cần đồ ăn thức uống, cần quần áo và nơi ẩn náu. Giả thử tôi vào được thư viện của con tàu và tìm được một cuốn từ điển bách khoa toàn thư. Cái tôi cần là những kiến thức khoa học và kỹ thuật về thứ gì có thể ăn được, vật liệu gì có thể làm được quần áo, và bằng cách nào làm được những thứ ấy. Ta hãy gọi đó là kiến thức khoa học và kỹ thuật. Để dùng được cuốn từ điển này, tôi dĩ nhiên phải biết thứ ngôn ngữ của nó, và phải có kỹ năng đọc. Bây giờ tôi muốn nhấn mạnh rằng việc có được kỹ năng đọc và dùng từ điển sẽ giúp tôi tồn tại; nhưng nó không cấu thành giáo dục tổng quát. Thực ra, trong hoàn cảnh ấy, tôi chẳng cần dùng đến giáo dục tổng quát: tất cả mối bận tâm của tôi là cải thiện cách sinh tồn nhờ những kiến thức khoa học và kỹ thuật, những thứ mà từ điển bách khoa sẽ có trang bị ở một mức độ nào đấy.
Nhu cầu về giáo dục tổng quát sẽ nảy sinh chỉ khi một người khác xuất hiện trên hoang đảo, ta tạm gọi anh ta là Friday. Friday cũng vậy, sẽ quan tâm tới việc sinh tồn của mình. Nếu anh ta không nói cùng ngôn ngữ với tôi, anh ta sẽ phải học thứ tiếng của tôi, hoặc tôi sẽ phải học thứ tiếng của anh ta. Ngôn ngữ không chỉ là một điều kiện cần để tiếp cận thư viện, giờ đây nó còn cần cho giao tiếp nữa. Tại sao tôi lại muốn giao tiếp với Friday? Trước hết là, anh ta và tôi có thể không biết rõ người kia mong đợi gì ở mình. Liệu tôi có thể tin tưởng rằng Friday sẽ không lấy thức ăn, quần áo, chỗ ở, và ngay cả cái mạng sống của tôi nữa? Nếu không thể giao tiếp với Friday, không tin anh ta, cảm thấy không an toàn với sự có mặt của anh ta, nhất là khi anh ta có hành động bạo lực chống lại tôi, tôi sẽ cố giết anh ta hoặc cầm tù anh ta. Nhưng giả sử tôi có thể giao tiếp được với Friday và lạc quan về bản chất của anh ta, hai chúng tôi sẽ tương tác với nhau như thế nào? Tiếp tục giả sử Friday có thể nói chuyện được nhưng không biết đọc, tôi tiếp cận được từ điển bách khoa còn anh ta thì không. Tôi sẽ là một chuyên gia và anh ta sẽ phụ thuộc vào tôi. Nhưng cũng có thể Friday đã có đủ kiến thức tồn tại được trong tự nhiên, và trong thực tế có thể sống còn được chẳng cần đến những kiến thức chuyên môn của tôi. Nói cách khác, chừng nào những kiến thức về các kỹ năng sinh tồn còn được quan tâm thì chúng tôi còn bình đẳng với nhau. Trong trường hợp đó, ít nhất là chúng tôi cần thỏa thuận là sẽ đối xử với nhau như thế nào. Một thỏa thuận tối thiểu như vậy- rất quan trọng để chúng tôi cùng tồn tại hòa bình- sẽ là một vấn đề đạo đức. Chúng tôi sẽ thỏa thuận:
Về việc sử dụng đất và nước, chúng tôi có thể đồng ý với nhiều khả năng lựa chọn. Tất cả đất và nước là của chung, hoặc có thể chia hòn đảo thành hai lãnh thổ, mỗi người một nửa, hoặc chia thành ba, mỗi người một phần, và một phần của chung. Chúng tôi cũng có thể đi tới những thỏa thuận liên quan tới khả năng lao động: Friday giỏi câu cá, tôi giỏi dựng lều, chúng tôi có thể trao đổi cho nhau những gì mình làm được.
Giáo dục tổng quát, theo như tôi hiểu, cần thiết để có thể đi đến những thỏa thuận như thế. Và mỗi người trong chúng ta cần kiểm soát cảm xúc và cách xử sự của mình cho phù hợp với những thỏa thuận ấy. Trong thực tế, cuộc đối thoại của chúng ta nhằm đi đến các thỏa thuận sẽ bị ảnh hưởng không hay nếu diễn ra trong những điều kiện bị cảm xúc chi phối quá mạnh, do đó chúng ta cần thỏa thuận là sẽ thảo luận trong một tâm trạng ổn định. Thực tế là khi chúng ta suy nghĩ chu đáo và tinh tế hơn về những điều kiện ảnh hưởng tới việc thảo luận, chúng ta sẽ nhận ra những gì mình đòi hỏi nơi người khác và ngược lại.
Giả sử Friday và tôi quyết định chia đôi hòn đảo, và cơ bản là để yên cho nhau, nhưng vì tiếp cận được từ điển bách khoa, tôi sẽ có thể làm ra được một số dụng cụ. Tôi khai thác được nước, không khí, tạo ra khí mê tan làm chất đốt, vân vân. Friday thấy thế và hỏi tôi bằng cách nào làm ra được những thứ ấy. Tôi nói là mình học được trong từ điển. Friday nhờ tôi dạy anh ta đọc và xin đọc ké quyển từ điển. Tôi nên làm gì nhỉ? Tôi có thể từ chối anh ta. Hơn nữa, giả sử Friday theo một tín ngưỡng ngăn anh ta ăn con gì đấy hay cây gì đấy. Liệu tôi có lợi trong việc dạy anh ta đọc hay không? cho anh ta tiếp cận từ điển bách khoa? Hay thảo luận với anh ta về tôn giáo của anh ta? Tôi cho rằng tôi có sự khôn ngoan và nghĩa vụ đạo đức đem lại cho Friday một nền giáo dục khai phóng. Đây là một nền giáo dục giúp cho người ta biết sử dụng ngôn ngữ để đọc và để thảo luận, kể cả biết kềm chế cảm xúc- để Friday trở thành người ngang hàng với tôi trong nghệ thuật thảo luận. Nếu Friday trở thành người ngang hàng với tôi trong thảo luận, chúng tôi có thể tìm kiếm và nâng cao những khám phá của mình về “chân lý biện chứng”. Đây là những kinh nghiệm và niềm tin mà chúng tôi sẽ đồng ý với nhau là có liên quan đến các giả thiết của mình. Quả thực, có một quan niệm về sự lương thiện tuyệt đối của con người, quan niệm ấy định nghĩa sự lương thiện này bằng những lý lẽ hợp lý. – đây là quan niệm của triết gia Socrates. Khi hình dung cuộc đời sau khi chết, ông nghĩ về một nơi mà ông có thể trò chuyện với những người đặc biệt tài giỏi và lừng danh. Và khi người ta đưa ra cho ông một cuộc sống không có thảo luận, ông đáp lại rằng một cuộc sống không bị thử thách thì không đáng sống. “Một cuộc sống không bị thử thách” theo ông, là một cuộc sống không có những cuộc thảo luận dựa trên lý trí. Nếu tôi không giúp Friday có được một nền giáo dục khai phóng, tôi sẽ lấy mất của chính mình những cuộc thảo luận dựa trên lý trí. Những cuộc thảo luận dựa trên lý trí vì lợi ích của việc cố gắng đạt đến thỏa thuận, do vậy, vừa là công cụ vừa là một giá trị nội tại.
Bây giờ tôi đã sẵn sàng trình bày một cách rõ ràng chính xác những ý tưởng của tôi về giáo dục tổng quát. Trong một bối cảnh xã hội nhất định, mục đích của giáo dục tổng quát là tạo ra những con người có khả năng và khuynh hướng cố gắng đạt đến thỏa thuận về mọi vấn đề trong thực tiễn, trong lý thuyết và hành động, thông qua những thảo luận trên cơ sở của lý trí.
Không lẩn tránh vấn đề quan điểm đạo đức
Ba giáo sư nêu trên khẳng định rằng có thể có một cách tiếp cận phi luân lý đối với giáo dục. Tôi không cho rằng điều này là có thể. Nếu Mearsheimer, hay bất cứ giáo sư nào khác, cho thấy họ không có quan ngại gì đối với cấu trúc của chương trình đào tạo, thì họ đang hành xử một cách thiếu trách nhiệm. Mặt khác, nếu họ có ý kiến về chương trình nhưng giữ im lặng do những tính toán chính trị, họ là những kẻ hèn nhát. Và nếu họ thực sự không có ý kiến, thì họ là những kẻ không có năng lực. Trong bất cứ trường hợp nào, họ cũng đã hành động một cách thiếu đạo đức bằng cách đóng vai người thầy. Dù có thể lừa dối chính mình và lừa dối người khác về vai trò của nhận thức đạo đức trong mọi hành động bằng cách lờ đi, thì khi suy nghĩ kỹ, nhận thức đạo đức cũng sẽ tự nó khẳng định sự tồn tại của nó. Tất cả những gì người ta cần là trả lời hai câu hỏi: Một là, tại sao Mearsheimer, Pippin và Abbott là thầy giáo? Hẳn nhiên là họ được trả tiền để làm thầy giáo - họ đang làm việc để kiếm sống. Và, hai là, tại sao sinh viên tìm đến với giáo dục? Cơ bản là vì giáo dục hứa hẹn với họ một cách kiếm sống. Vậy cả giáo viên và sinh viên đều đang gắn bó với nhau vì mục đích kiếm sống.
Sự biến mất các biên giới và những người nô lệ ăn lương
Nhưng tại sao phải lo lắng về việc kiếm sống? Tại sao không trở thành người tự túc bằng cách sống tách biệt như những thổ dân ở Bắc Mỹ? Và tại sao người da đỏ không được phép lang thang trên thảo nguyên và săn bắn bò rừng? Bởi vì chính phủ Mỹ sẽ không cho phép điều đó. Mọi vùng đất biên giới đều đã trở thành tài sản riêng, hoặc của cá nhân hoặc của nhà nước. Nói tóm lại, biên giới đã biến mất khoảng năm 1890. Nếu Friday hạ cánh xuống một hòn đảo vừa được khám phá mà Robinson Crusoe đã tuyên bố là của mình, thì Robinson sẽ cho phép Friday ở lại chỉ với tư cách hoặc là nô lệ, hoặc là người hầu của anh ta mà thôi.
Nếu như ngày nay biên giới đã không còn tồn tại, thì những lựa chọn nào còn lại cho sinh kế, hay sự sinh tồn? Câu trả lời là: trở thành ông chủ, hoặc trở thành người làm thuê. Và đối với hầu hết mọi người, con đường tìm sinh kế sẽ bắt đầu và kết thúc với việc trở thành người làm thuê. Bởi vậy, liên hệ tới thực tiễn chính trị của chúng ta, giáo dục được xem như cơ bản là vì lợi ích của công việc. Nhưng, vấn đề thứ hai cũng tự nó hiện diện: không có đủ công việc ở mọi nơi, nhất là những công việc có lương cao; vì thế, có nhu cầu cạnh tranh và chiến thắng trong cuộc cạnh tranh để có được công ăn việc làm. Thế cho nên, có nhu cầu về những phẩm chất của giáo dục nhằm nâng cao triển vọng tìm việc làm cho người ta. Và vì tốt nghiệp từ một trường danh tiếng sẽ có lợi trong cuộc cạnh tranh tìm việc làm, nên cũng đã có cuộc cạnh tranh trở thành những trường đại học tốt nhất như Đại học Chicago chẳng hạn.
Các trường đại học, trong quyền hạn của chính họ, là những nơi cực kỳ cạnh tranh. Trước hết, có vấn đề về sự tồn tại của các khoa; cũng như với từng giảng viên của khoa để bảo đảm sự lớn mạnh của nó. Mọi người đều bị cuốn vào cuộc cạnh tranh này không chỉ để sống còn, mà là để sống còn theo cách tốt nhất mà mình có thể làm được.
Sự giải phóng của nền giáo dục khai phóng
Pippin, một trong ba diễn giả đã được đề cập ở phần trên, là người duy nhất đã nhấn mạnh bản chất giải phóng của giáo dục khai phóng. Nhưng ông đã tập trung vào một hình thức thứ yếu của giải phóng. Ông giống như một người Do Thái ở Palestine sau cuộc chiến tranh của người Do Thái với đế quốc La Mã (66-70 A.D.). Vì người Do Thái thấy rằng không thể thay đổi được chủ nghĩa đế quốc của đế quốc La Mã – thực ra thì bất kỳ mối bất đồng nào cũng đều bị cấm tuyệt- nên thay vì vậy, họ đã tập trung vào việc bảo vệ cá nhân khỏi tội ác và đạt đến sự cứu rỗi đời đời. Tuy vậy, Pippin không ngăn chặn trực tiếp hay hiển ngôn việc nói về nhu cầu giải phóng con người khỏi cuộc sống nô lệ ăn lương, ông đã gián tiếp nói về một số hình thức của phi tự do. Ông nói về nhu cầu giải phóng con người khỏi những niềm tin được kế thừa. Tôi đồng ý với ông, nhưng điều đó vẫn chưa đủ để gọi là giải phóng.
Sự giải phóng thực sự có ý nghĩa là sự giải phóng khỏi sức ép cạnh tranh giành lấy các học vị khoa học của các giáo viên hay cạnh tranh giành lấy công việc tương lai của các sinh viên, những thứ đơn giản chỉ là một hình thức của cuộc cạnh tranh sinh tồn trong môi trường tư bản chủ nghĩa. Nhưng Pippin cũng tỏ ra không biết gì về tình trạng nô lệ này hoặc ông cố ý im lặng về điều đó. Ông quan tâm đến khả năng tự do lựa chọn quan điểm cho bản thân giữa những quan điểm đối lập. Nói cách khác, Pippin và những người khác, đang theo đuổi sự tự chủ trong nhận thức. Chẳng hạn, kết quả của tự chủ về nhận thức là, một sinh viên có thể từ bỏ tôn giáo của cha mẹ anh và đi theo tinh thần của khoa học. Theo cách nghĩ của Pippin, một sinh viên như thế đã đạt được sự giải phóng ở một mức độ nào đó. Một người đã được giải phóng như thế đã học được một số vận động biện chứng trong triết học về tôn giáo và nay đã có thể tự mình nhận thức về thế giới.
Đó có phải là cái mà nền giáo dục khai phóng mang lại cho con người? Một khả năng đứng vững trên cái nền tảng của mình trong mọi cuộc tranh luận? Theo Pippin như thế đủ để gọi là giải phóng. Theo tôi, đó mới chỉ là khởi đầu. Mặc dù giáo dục khai phóng có thể được coi như một thứ đào tạo đấu sĩ cho đấu trường trí tuệ, cuộc đấu tranh thực sự, theo Pippin và Mearsheimer, là trong thế giới cạnh tranh nhằm kiếm sống. Và như thế, đối với họ, thế giới ấy là cái mà nền giáo dục khai phóng chuẩn bị cho sinh viên bước vào.
Một cảm nhận mạnh mẽ hơn về “giải phóng” trong giáo dục khai phóng
Theo tôi, giáo dục khai phóng có mục đích tránh cho chúng ta sự cạnh tranh giữa người với người để tồn tại. Tôi sẽ nói rõ hơn quan điểm này. Tôi không nói rằng giáo dục khai phóng giải thoát chúng ta khỏi việc lao động để kiếm sống. Để làm được điều này chúng ta phải đấu tranh với tự nhiên – với trái đất và những gì đang tồn tại trên mặt đất, trong lòng đất, và trên không gian ngoài trái đất. Và cái mà chúng ta cần trong cuộc đấu tranh này là tất cả những tri thức mà khoa học và kỹ thuật mang lại cho chúng ta. Đây là tình huống của Robinson Crusoe trước khi Friday đặt chân đến hoang đảo. Nhưng ngoài thế giới tự nhiên, còn có những con người mà chúng ta phải đấu tranh với họ, và họ bị khuất phục với chiến lược độc quyền đất đai. Và đó là nguồn gốc của hầu hết mọi cuộc chiến tranh.
Và nếu bản thân chúng ta không thực sự nhắm tới mục tiêu độc quyền, trong khi người khác thì có; chúng ta sẽ trở thành nạn nhân của họ. Luật chơi là như thế này: ai cũng cần đất đai để kiếm ăn và để nương náu. Bây giờ nếu chúng ta có thể xoay xở để người khác đem lại cho chúng ta những gì họ đã thu hoạch được, và sức lao động của họ, thì chúng ta sẽ không phải lo lắng gì về sự sinh tồn của mình; thực ra lúc đó chúng ta sẽ lo sao cho mình có được cuộc sống sang trọng, tráng lệ, huy hoàng. Vậy, làm cách nào chúng ta có thể sai khiến người khác làm việc cho mình? Chúng ta có thể bắt nạt họ bằng cách biến họ thành nô lệ. Hay chúng ta có thể chiếm nguyên hòn đảo (như Crusoe tuyên bố chủ quyền của mình với toàn bộ hòn đảo), và bất cứ ai muốn sống trên mảnh đất của chúng ta sẽ phải sống theo luật lệ của chúng ta- tức cống nạp và lao động phục vụ. Và dĩ nhiên là càng có nhiều đất đai, càng có nhiều lao động và vật triều cống. Phần lớn lịch sử lòai người là lịch sử chiến tranh của những người chủ đất tham lam muốn có thêm nhiều đất đai hơn nữa.
Hãy thử xem xét việc phân chia đất đai ở nước Mỹ. Mặc cho cái gọi là Cách mạng Mỹ, luật sở hữu tài sản kế thừa của nước Anh vẫn không thay đổi, kết quả là sự diệt chủng của người da đỏ, tình trạng nô lệ của người châu Phi, và hệ thống nô lệ làm công ăn lương hiện tại. Tôi nói “nô lệ làm công ăn lương” bởi vì người ta bị buộc phải bước vào cuộc cạnh tranh kinh tế này. Ai đã bắt buộc chúng ta phải làm như thế? Chà! Đó là chính phủ Mỹ! Chính phủ đã bắt người da đỏ ở Bắc Mỹ ổn định trong vùng đất dành riêng cho bộ lạc người da đỏ ở Mỹ, và điều đó khiến mọi người trong thực tế trở thành kẻ lao động ăn lương. Và tại sao lại như thế? Bởi vì chính phủ đại diện cho quyền lợi của những kẻ độc quyền, họ chính là những kẻ đã tạo ra và duy trì cái chính phủ này.
Quần chúng là những mảnh vụn bị hy sinh trong trò chơi độc quyền này. Nhưng chẳng lẽ chúng ta không có nền dân chủ? Vâng, chúng ta có, nhưng đó không phải là nền dân chủ được giáo dục theo tinh thần giải phóng. Giáo dục khai phóng cần để làm cho người ta đồng ý với những chính sách hợp lý. Ngay bây giờ, quần chúng là một dàn tạp âm lặp đi lặp lại những điều khích động và quen thuộc đối với cảm xúc. Quần chúng bị rối bời vì sự khích động có chủ ý của các phương tiện truyền thống giải trí và các thứ tin tức đủ loại, vì những chuyện giật gân, mặc dù trong một bối cảnh lớn hơn, đó là những chủ đề vớ vẩn. Và ngay cả nếu như quần chúng tập trung chú ý vào những vấn đề quan trọng, họ cũng không biết cách thảo luận những vấn đề sao cho đi đến một thỏa thuận hợp lý. Điều quan trọng là nước Mỹ có một dân số khoảng 300 triệu người, trong đó khoảng 8 triệu người thất nghiệp, và 2 triệu người trong nhà tù. Quy mô dân số lớn bao nhiêu thì là đáng mong muốn, hay có thể xoay xở được? Tại sao lại có cảnh thất nghiệp? Có mối tương quan nào chăng giữa thất nghiệp và tình trạng bị bỏ tù?
Với cơ cấu kinh tế hiện tại, sẽ thuận lợi cho người tuyển dụng khi có một nguồn vốn người làm thuê tiềm năng được giáo dục tốt. Kiểu giáo dục mà họ cần là giáo dục xóa mù chữ để người làm công có thể tuân lệnh và làm được những việc kỹ thuật. Cái không được cần đến là giáo dục về nhận thức chính trị; bởi thế có một chuyện hoang đường thịnh hành là chính trị nên đứng ngoài giáo dục. Nhưng cái điều ngược lại hoàn toàn lại chính là điều mà nền giáo dục tổng quát nhắm vào. Nó cần phải là một nền giáo dục chính trị. Bởi vì mục đích của giáo dục phải là giải phóng chúng ta khỏi tình trạng nô lệ ăn lương và toàn bộ nền văn hóa cạnh tranh.
Cái điều đang bị thiếu vắng trong nền giáo dục tổng quát hiện tại là sự mài sắc những kỹ năng và khao khát cố gắng đạt đến sự thỏa thuận. Thay vì vậy, mục đích là, như đã phân tích về Pippin, hướng sự chú ý vào việc đạt đến tự chủ cá nhân. Càng có nhiều cá nhân tự chủ, càng nhiều sự bất đồng, nhưng không có nhiều thiện chí đạt đến sự thỏa thuận. Cả ba giáo sư nêu trên có vẻ như hài lòng là sụ bất đồng đang nở rộ ở Đại học Chicago. Không ai trong số họ tỏ ra quan ngại chút gì về sự đồng thuận. Tại sao vậy? Bởi vì họ đang nghĩ đến những vấn đề học thuật nằm ngoài đạo đức. Bất đồng không thành vấn đề đối với mọi vấn đề học thuật: đó là những chuyện không có hậu quả thực tế, ít ra là theo cách trực tiếp và có thể thấy trước. Nhưng bên cạnh những vấn đề học thuật còn có những vấn đề sống còn, những quyết định quan trọng và bắt buộc phải thực hiện trong cuộc sống. Chẳng hạn, để tập trung vào khía cạnh chính trị ở Đại học Chicago, hội đồng giảng viên nhà trường đã bỏ phiếu năm 1998 để giảm các môn chung cốt lõi và mở rộng số lượng sinh viên ở bậc đại học. Liệu họ có đi đến những quyết định như thế thông qua những cuộc thảo luận dựa trên lý trí? Chà, điều này thì còn phụ thuộc vào chỗ những cuộc thảo luận dựa trên lý trí có mục tiêu đạo đức, hay mục tiêu mang lại những lợi ích thiết thực hơn. Trong trường hợp này cân nhắc đạo đức sẽ là liệu thay đổi như thế có lợi hay có hại cho sinh viên. Nhưng, với tất cả những gì tôi biết, điều này có lẽ chưa bao giờ được đặt ra để tranh luận. Nguyên tắc cơ bản ở đây hầu như chắc chắn là sự sống còn của từng giáo sư trong trường và của Đại học Chicago, người trả lương cho họ. Giảng viên lập luận rằng nếu hy sinh sự nghiêm khắc thì sẽ có thêm nhiều người xin vào học, và như thế sẽ có thêm nhiều khách hàng trả tiền cho nhà trường. Đàng sau những lập luận ấy đối với các giáo sư, rốt cuộc, là sự sinh tồn của họ.
Thế còn giáo dục khai phóng thì sao? Theo trình bày của nhiều giảng viên khác nhau, thì họ đều có vẻ hài lòng với việc sản xuất ra các nhà ngụy biện, và việc giảm bớt các yêu cầu cốt lõi của chương trình sẽ chẳng có mấy ảnh hưởng với điều đó. Vì giảng viên hình như không thực sự hiểu thế nào là giáo dục tổng quát, hay nếu có, họ nghĩ rằng chẳng có lợi ích thiết thực gì cho họ về mặt chính trị khi tuyên bố về sự hiểu biết ấy, một sự thay đổi nơi này nơi khác trong chương trình đào tạo có vẻ chẳng tạo ra một sự khác biệt sinh tử nào. Nhưng từ quan điểm đạo đức, cái mà họ không muốn nhìn nhận hoặc e sợ khi nhìn nhận- một nền giáo dục khai phóng cần trao quyền cho các cá nhân để họ cố gắng đạt đến sự thỏa thuận với người khác, về những điều có lợi cho tất cả mọi người về mặt chính trị hay kinh tế.
Về cái gọi là Chương trình đào tạo cho Giáo dục tổng quát
Một trường đại học là một tập hợp các khoa, và mỗi khoa đều muốn sinh tồn và phát triển mạnh. Điều này được thực hiện bằng cách có được nhiều sinh viên đăng ký học các môn do khoa mình đưa ra như những môn học hoặc bắt buộc hoặc tự chọn. Nếu chúng ta họp tất cả các trưởng khoa lại và thảo luận về chương trình cốt lõi, mỗi trưởng khoa đều sẽ cố thuyết phục rằng môn tổng quan về chuyên ngành của khoa ấy phải là môn bắt buộc. Kết quả của tâm lý sinh tồn ấy là sự thỏa hiệp trong phân bố các môn bắt buộc: quá nhiều tín chỉ của khoa tiếng Anh, quá nhiều tín chỉ của khoa học tự nhiên, của khoa học xã hội, của khoa học nhân văn, vân vân. Và những cái đó được đưa ra như “giáo dục tổng quát”. Liệu họ có từng thảo luận về bản chất của giáo dục khai phóng chăng? Tôi lấy làm ngờ về điều đó. Chừng nào mà chính sách giáo dục còn là việc của hội đồng giảng viên, thì kết quả chắc chắn sẽ là một hình thức tiếp cận theo lối phân bố các môn như vậy.
Quan điểm của tôi là nội dung của giáo dục tổng quát về cơ bản phải là những vấn đề đạo đức, nhất là những vấn đề thuộc chính trị. Chẳng hạn, trong lịch sử, tôi nghĩ rằng những tác phẩm của Charles Beard, đặc biệt là Diễn giải Kinh tế về Hiến pháp Mỹ, là rất cần. Về các nhà lịch sử và bình luận gia đương đại, tôi nghĩ Howard Zinn và Noam Chomsky đang trình bày những vấn đề rất quan trọng. Những tác phẩm ấy quan trọng bởi vì các tác giả đã nhìn lịch sử và mọi sự kiện từ quan điểm của đạo đức.
Nội dung của giáo dục tổng quát phải là những vấn đề đạo đức được đặt ra thông qua lịch sử, nhân học, xã hội học, kinh tế và chính trị. Và những vấn đề này cần được thảo luận cùng với việc phản ánh bản chất của đạo đức và bản chất của cuộc thảo luận, chẳng hạn như thông qua nghiên cứu về thuật hùng biện và logic học. Vì thảo luận được thực hiện thông qua ngôn ngữ, cần có những nỗ lực để phát triển khả năng ngôn ngữ.
Thảo luận nghĩa là gì?
Theo tôi biết, ví dụ duy nhất về những cuộc thảo luận chính cống là cuộc đối thoại của triết học Plato. Đây là những cuộc đối thoại (chỉ có hai người thảo luận), và quan hệ tối thiểu giữa họ là như sau. Một người nêu ra một nhận định, rồi người kia đáp ứng bằng cách đồng ý, hoặc đòi hỏi làm rõ những điều mơ hồ hay tối nghĩa, hoặc tạm thời ngưng phán đoán. Mỗi nhận định đều có sự đáp ứng như vậy. Chừng nào đạt đến sự đồng thuận, thì không còn cuộc thảo luận nữa. Một cuộc thảo luận được sinh ra chỉ khi có những điểm bất đồng. Và mục đích của những cuộc thảo luận theo tinh thần Socrate không phải là để chiến thắng, mà là để đạt đến sự đồng thuận.
Cái xảy ra cho một cuộc thảo luận trong những seminar hay trao đổi ý kiến nơi công cộng thì giống như một loạt bài giảng mini với những luận điểm hoặc chẳng có luận điểm nào. Một người nói về điều mình nghĩ, rồi đến một người khác, rồi một người khác nữa. Không có lấy một nỗ lực nào thậm chí chỉ để biết người khác đồng ý hay không đồng ý với những ý kiến ấy. Một cuộc thảo luận thực sự đòi hỏi sự phản hồi với từng nhận định, từng ý kiến. Chẳng hạn, nếu một người trình bày một luận cứ và một kết luận không được chấp nhận, đó phải là do sự không hiệu lực hay không lành mạnh của luận cứ. Nhưng để có thể hiểu được ngay cả điều này, thì người ta cũng phải có ít nhiều kiến thức, kỹ năng, và tin vào logic. Và giáo dục khai phóng cần đem lại sự tinh tế ấy của logic.
Những ý kiến kết luận về Mearsheimer, Pippin, và Abbott
Mearsheimer: Mặc dù tôi đánh giá cao phân tích của Mearsheimer's về các sự kiện quốc tế vì nó được trình bày ít ra là từ một cách nhìn có ý nghĩa đạo đức, định nghĩa hiển ngôn của ông về giáo dục khai phóng với sự đào tạo những kỹ năng tri nhận ngoài phạm vi luân lý đã đập vào mắt tôi như một sự sai lầm hoàn toàn. Theo quan điểm của tôi, bản chất cốt lõi của đạo đức là tôn trọng những thỏa thuận, và giáo dục khai phóng là một nền giáo dục nhằm đạt tới sự đồng thuận dựa trên lý trí.
Pippin: Pippin nhấn mạnh vai trò của giải phóng trong giáo dục khai phóng. Nhưng sự giải phóng mà ông tìm kiếm là sự giải phóng khỏi sự cưỡng bách nội tại và ngoại tại. Ông muốn tạo ra những con người suy nghĩ một cách tự chủ. Như thế cũng tốt, nhưng có hai điểm bị khiếm khuyết trong quan điểm của ông. Một là bản chất xã hội của giáo dục khai phóng. Nó không mang ý nghĩa thúc đẩy sự khai sáng riêng tư, mà là sự đồng thuận liên quan đến mọi người. Hai là điều kiện nô dịch hóa của trật tự xã hội. Nhưng có lẽ ông đã không biết gì về việc trật tự xã hội đã biến con người thành nô dịch như thế nào, vì bản thân ông là người nhận được khoản tài trợ có lẽ lớn nhất xưa nay dành cho một học giả.
Abbott: Abbott tuyên bố rằng giáo dục khai phóng không có mục đích vì rằng được giáo dục theo tinh thần giải phóng có nghĩa là học cách trải nghiệm thế giới từ một quan điểm phong phú hơn. Nếu chúng ta phân biệt cái thiện nội tại và cái thiện công cụ, thì cũng như Socrates, Abbott đã tìm thấy cái thiện trong những cuộc thảo luận dựa trên lý trí. Những hoạt động thực sự có bản chất thiện tự nó đã là một phần thưởng, và Abbott có vẻ say sưa với điều này; vì vậy, ông không thấy giáo dục khai phóng có mục đích nào xa hơn. Giờ đây Plato đã hoàn toàn ý thức được bản chất quyến rũ của triết học (và của tri thức) khi ông trình bày câu chuyện ngụ ngôn về cái hang động. Cái hang động biểu hiện thế giới đời sống hàng ngày, và nếu cái hang động cầm giữ những tù nhân bị xiềng xích và bị bắt buộc phải nhìn vào bóng tối, thì đối với Plato – tuy không phải đối với Abbott – vai trò của các triết gia, hay là của một người được giáo dục trên tinh thần khai phóng, là quay trở lại cái hang động ấy và cố gắng mang lại tự do cho những người tù ấy.
Người dịch: Phạm Thị Ly
Nguồn: http://www.ditext.com/chrucky/aim.html
(công bố bản dịch với sự cho phép của tác giả bài viết, Andrew Chrucky)
[1] Liberal art education được định nghĩa là một chương trình đào tạo phổ biến những tri thức tổng quát, xây dựng kỹ năng tư duy dựa trên lý trí và năng lực trí tuệ cho sinh viên, khác với những chương trình đào tạo nghề nghiệp hay kỹ thuật là những chương trình nhấn mạnh kiến thức chuyên ngành. Các bộ môn cấu thành nền tảng của liberal art là văn học, ngôn ngữ, triết, lịch sử, toán và khoa học. Nó nhằm tạo ra con người tự do, không phải tạo ra cái máy hay kẻ nô lệ. Thuật ngữ liberal art education cũng được dùng tương đương thuật ngữ general education, vì vậy trong bài này, người dịch có lúc dùng từ giáo dục khai phóng để dịch thuật ngữ liberal art education, có lúc dùng từ giáo dục tổng quát để dịch, tùy theo văn cảnh, nhưng đều có chung ý nghĩa. Có thể đọc thêm bài “Về Giáo dục Tổng quát” của hai tác giả David E. Bloom và Henry Rosovsky (Đại học Harvard) tại: http://lypham.net/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=13&Itemid=2 (Chú thích của người dịch).

markdown:
|Mục tiêu của Giáo dục Tổng quát||
|![]()
[](http://lypham.net/joomla/index2.php?option=com_content&task=view&id=185&pop=1&page=0&Itemid=2) ![ In](http://lypham.net/joomla/templates/jw_onemorething/images/printButton.png)
![ In](http://lypham.net/joomla/templates/jw_onemorething/images/printButton.png)
[](http://lypham.net/joomla/index2.php?option=com_content&task=emailform&id=185&itemid=2) ![ E-mail](http://lypham.net/joomla/templates/jw_onemorething/images/emailButton.png)
![ E-mail](http://lypham.net/joomla/templates/jw_onemorething/images/emailButton.png)
|Người gửi: Phạm Thị Ly|
|30/03/2010|
|
|[1]
Tiến sĩ Triết học, Trường Đại học Fordham University, Hoa Kỳ
Từ năm 1961, Trường Đại học Chicago đã có truyền thống hàng năm có một buổi báo cáo với sinh viên sắp nhập học về mục tiêu của giáo dục. Ba trong số những bài nói chuyện này có thể tìm đọc trên internet, là bài nói chuyện của nhà khoa học chính trị John Mearsheimer,
Điều giả định phổ biến của họ là chúng ta đang sống trong một môi trường cạnh tranh và mục tiêu của giáo dục là giúp chúng ta trở thành kẻ chiến thắng. Tất cả bọn họ đều đi quá xa khi bảo đảm với sinh viên mới bằng những số liệu thống kê cho thấy một khi đã được nhận vào học tại Đại học Chicago, hầu hết sẽ có một tương lai khá giả bất kể là họ học cái gì. Abbott còn bổ sung thêm rằng sự an toàn tài chính của sinh viên sẽ được nâng cao bằng cách lựa chọn lĩnh vực chuyên môn phù hợp để theo học. Nhưng ông ta cũng đồng thời bảo đảm với họ rằng trong lĩnh vực chuyên ngành nào cũng có rất nhiều môn học cho họ lựa chọn. cho nên, theo kết quả phân tích sau cùng thì thực ra họ học gì cũng không mấy quan trọng. Kết luận này có thể hiểu được khi những người tuyển dụng lao động đang tìm kiếm những người lao động thông minh nhất. Những trường đại học như Đại học Chicago hoạt động như một cái bộ lọc để chọn ra những gì tinh túy nhất của mọi vụ mùa trí tuệ.
Sinh viên- như tất cả các giáo sư này nhấn mạnh- thông qua việc tham gia quá trình đào tạo tại Đại học Chicago, đã đặt mình vào một vị trí thuận lợi trên thị trường lao động. Tại sao vậy? Vì ba lý do. Trước hết, như đã nói trên, bất kể họ học cái gì, những số liệu thống kê đã cho thấy một sự thật thuần túy là họ đã được thị trường chấp nhận, và tốt nghiệp tại Đại học Chicago trong tuyệt đại đa số trường hợp, đồng nghĩa với thành công về tài chính. Hai là họ sẽ đạt được một khối lượng kiến thức đáng nể về thực tiễn, lý thuyết, và kỹ thuật. Ba là bởi vì họ đã được đào luyện trong một thực tiễn tranh luận ở một mức độ rất cao, họ sẽ có khả năng thắng được các cuộc tranh luận và thuyết phục được người khác.
Lợi ích của kỹ năng tranh luận được Mearsheimer nhấn mạnh khi ông cho thấy những kỹ năng này quan trọng như thế nào đối với những nghề nghiệp như luật sư, bác sĩ, kinh doanh, và nhiều nghề khác nữa. Bằng cách loại trừ khía cạnh đạo đức ra khỏi giáo dục tổng quát và nhấn mạnh kỹ năng tranh luận, Mearsheimer coi giáo dục tổng quát như một phương tiện để tranh luận chỉ nhằm giành phần thắng. Và kỹ năng tranh luận không có quan điểm đạo đức như vậy chỉ là một thứ ngụy biện và thủ đoạn xảo quyệt. Công việc của luật sư là làm sao để thắng kiện, cho dù là ngụy biện hay xảo ngôn. Tuy vậy, Mearsheimer, như tôi biết qua việc đọc những bài phê bình của ông về chính sách đối với nước ngoài của Hoa Kỳ, là người được dắt dẫn bằng đạo đức, đối với những gì mà ông ủng hộ với tư cách một học giả. Nhưng khi tiếp cận việc kinh doanh giáo dục, ông có vẻ như muốn lờ đi vấn đề quan điểm đạo đức.
Lý thuyết phổ biến của họ- được Mearsheimer lập thức một cách hiển ngôn- là giáo dục tổng quát là và chỉ nên là một nền giáo dục nằm ngoài ý thức về luân lý. Ông vừa thực hiện điều này như một thực tế và vừa trình bày nó như một lý thuyết quy phạm về giáo dục tổng quát tại Đại học Chicago. Abbott đồng ý với Mearsheimer về lý thuyết rằng giáo dục tổng quát nhằm vào mục đích phát triển kỹ năng nhận thức, nhưng ông lấy làm tiếc rằng giáo dục cảm xúc và đạo đức đã bị loại ra ngoài. Tuy vậy cả ba đều định nghĩa giáo dục tổng quát hoàn toàn chỉ là phát triển kỹ năng nhận thức. Nếu tôi hiểu đúng Abbott, ông muốn có một nền giáo dục, theo nghĩa rộng, bao gồm giáo dục cảm xúc, đạo đức và nhận thức, nhưng có vẻ tán thành rằng giáo dục tổng quát, theo nghĩa hẹp, là giáo dục kỹ năng nhận thức. Pippin, trái lại, tìm kiếm một nền giáo dục giải phóng cá nhân, nhưng không nói gì về giải phóng xã hội, và do đó, dù không cố ý, thành ra quá ủng hộ quan điểm loại trừ luân lý khỏi giáo dục.
Tôi tự hỏi: Làm thế nào giáo dục có thể không có ý thức về luân lý? Đúng là không có vấn đề luân lý khi nghiên cứu các sự kiện, lý thuyết, và kỹ thuật. Không có vấn đề luân lý đối với những lĩnh vực mà những kiến thức này có thể được sử dụng cho những mục đích hợp đạo đức, vô đạo đức, và phi đạo đức. Chẳng hạn, nghiên cứu chất nổ là một việc nằm ngoài phạm vi luân lý, biết cách đánh sập một tòa nhà cũng nằm ngoài phạm vi luân lý, nhưng đánh sập một tòa nhà đang có người ở, có thể là một hành vi hết sức vô luân.
Giáo dục, theo quan điểm phi luân, là một nền giáo dục một mặt vì kiến thức về các sự kiện và lý thuyết, mặt khác, là một nền giáo dục vì những kỹ thuật biện chứng và tu từ nhằm thuyết phục người khác. Những kiến thức này sẽ được dùng vào mục đích gì, theo quan điểm này, là một vấn đề thứ yếu không đáng quan tâm. Nó có thể được dùng cho kinh doanh, cho nhà nước, hay cho các băng nhóm tội phạm.
Trái lại, tôi cho rằng giáo dục tổng quát- được hiểu một cách đúng đắn- bao gồm giáo dục nhận thức, đạo đức và cảm xúc. Và chỉ khi giáo dục tổng quát bị hiểu nhầm người ta mới có thể loại trừ thành tố đạo đức và cảm xúc. Vậy thì, nếu như giáo dục tổng quát được định nghĩa với những kỹ năng nhận thức ngoài phạm vi luân lý- như ba vị giáo sư trên đây cho rằng nên như vậy- nền giáo dục đó sẽ tạo ra thứ người gì? Tôi có thể trả lời lập tức: tạo ra những kẻ ngụy biện. Người ngụy biện là kẻ được trang bị kỹ năng gây ảnh hưởng với cử tọa và chiến thắng mọi cuộc tranh luận. Hắn là kẻ, nói cách khác, được trang bị kỹ năng sống còn trong một bối cảnh xã hội nhất định. Plato, trái lại, muốn đào tạo những triết gia có thể được miêu tả như những nhà biện chứng đạo đức, nghĩa là những người được đào tạo thuật biện chứng (kỹ năng nhận thức) và dùng nó để nâng cao đạo đức theo một cách có sự kiểm soát của cảm xúc. Giáo dục tổng quát không nói về việc tạo ra chất nổ, mà về những vấn đề chẳng hạn như khi nào –nếu có- nên dùng chất nổ và với mục đích gì.
Để lý thuyết của tôi được rõ ràng và hợp lý hơn, tôi sẽ dùng một hình ảnh như sau. Tưởng tượng tôi là Robinson Crusoe, bị chìm tàu và dạt vào một hoang đảo. Vấn đề của tôi là tồn tại được trong hoàn cảnh đó. Tôi cần đồ ăn thức uống, cần quần áo và nơi ẩn náu. Giả thử tôi vào được thư viện của con tàu và tìm được một cuốn từ điển bách khoa toàn thư. Cái tôi cần là những kiến thức khoa học và kỹ thuật về thứ gì có thể ăn được, vật liệu gì có thể làm được quần áo, và bằng cách nào làm được những thứ ấy. Ta hãy gọi đó là kiến thức khoa học và kỹ thuật. Để dùng được cuốn từ điển này, tôi dĩ nhiên phải biết thứ ngôn ngữ của nó, và phải có kỹ năng đọc. Bây giờ tôi muốn nhấn mạnh rằng việc có được kỹ năng đọc và dùng từ điển sẽ giúp tôi tồn tại; nhưng nó không cấu thành giáo dục tổng quát. Thực ra, trong hoàn cảnh ấy, tôi chẳng cần dùng đến giáo dục tổng quát: tất cả mối bận tâm của tôi là cải thiện cách sinh tồn nhờ những kiến thức khoa học và kỹ thuật, những thứ mà từ điển bách khoa sẽ có trang bị ở một mức độ nào đấy.
Nhu cầu về giáo dục tổng quát sẽ nảy sinh chỉ khi một người khác xuất hiện trên hoang đảo, ta tạm gọi anh ta là Friday. Friday cũng vậy, sẽ quan tâm tới việc sinh tồn của mình. Nếu anh ta không nói cùng ngôn ngữ với tôi, anh ta sẽ phải học thứ tiếng của tôi, hoặc tôi sẽ phải học thứ tiếng của anh ta. Ngôn ngữ không chỉ là một điều kiện cần để tiếp cận thư viện, giờ đây nó còn cần cho giao tiếp nữa. Tại sao tôi lại muốn giao tiếp với Friday? Trước hết là, anh ta và tôi có thể không biết rõ người kia mong đợi gì ở mình. Liệu tôi có thể tin tưởng rằng Friday sẽ không lấy thức ăn, quần áo, chỗ ở, và ngay cả cái mạng sống của tôi nữa? Nếu không thể giao tiếp với Friday, không tin anh ta, cảm thấy không an toàn với sự có mặt của anh ta, nhất là khi anh ta có hành động bạo lực chống lại tôi, tôi sẽ cố giết anh ta hoặc cầm tù anh ta. Nhưng giả sử tôi có thể giao tiếp được với Friday và lạc quan về bản chất của anh ta, hai chúng tôi sẽ tương tác với nhau như thế nào? Tiếp tục giả sử Friday có thể nói chuyện được nhưng không biết đọc, tôi tiếp cận được từ điển bách khoa còn anh ta thì không. Tôi sẽ là một chuyên gia và anh ta sẽ phụ thuộc vào tôi. Nhưng cũng có thể Friday đã có đủ kiến thức tồn tại được trong tự nhiên, và trong thực tế có thể sống còn được chẳng cần đến những kiến thức chuyên môn của tôi. Nói cách khác, chừng nào những kiến thức về các kỹ năng sinh tồn còn được quan tâm thì chúng tôi còn bình đẳng với nhau. Trong trường hợp đó, ít nhất là chúng tôi cần thỏa thuận là sẽ đối xử với nhau như thế nào. Một thỏa thuận tối thiểu như vậy- rất quan trọng để chúng tôi cùng tồn tại hòa bình- sẽ là một vấn đề đạo đức. Chúng tôi sẽ thỏa thuận:
Về việc sử dụng đất và nước, chúng tôi có thể đồng ý với nhiều khả năng lựa chọn. Tất cả đất và nước là của chung, hoặc có thể chia hòn đảo thành hai lãnh thổ, mỗi người một nửa, hoặc chia thành ba, mỗi người một phần, và một phần của chung. Chúng tôi cũng có thể đi tới những thỏa thuận liên quan tới khả năng lao động: Friday giỏi câu cá, tôi giỏi dựng lều, chúng tôi có thể trao đổi cho nhau những gì mình làm được.
Giáo dục tổng quát, theo như tôi hiểu, cần thiết để có thể đi đến những thỏa thuận như thế. Và mỗi người trong chúng ta cần kiểm soát cảm xúc và cách xử sự của mình cho phù hợp với những thỏa thuận ấy. Trong thực tế, cuộc đối thoại của chúng ta nhằm đi đến các thỏa thuận sẽ bị ảnh hưởng không hay nếu diễn ra trong những điều kiện bị cảm xúc chi phối quá mạnh, do đó chúng ta cần thỏa thuận là sẽ thảo luận trong một tâm trạng ổn định. Thực tế là khi chúng ta suy nghĩ chu đáo và tinh tế hơn về những điều kiện ảnh hưởng tới việc thảo luận, chúng ta sẽ nhận ra những gì mình đòi hỏi nơi người khác và ngược lại.
Giả sử Friday và tôi quyết định chia đôi hòn đảo, và cơ bản là để yên cho nhau, nhưng vì tiếp cận được từ điển bách khoa, tôi sẽ có thể làm ra được một số dụng cụ. Tôi khai thác được nước, không khí, tạo ra khí mê tan làm chất đốt, vân vân. Friday thấy thế và hỏi tôi bằng cách nào làm ra được những thứ ấy. Tôi nói là mình học được trong từ điển. Friday nhờ tôi dạy anh ta đọc và xin đọc ké quyển từ điển. Tôi nên làm gì nhỉ? Tôi có thể từ chối anh ta. Hơn nữa, giả sử Friday theo một tín ngưỡng ngăn anh ta ăn con gì đấy hay cây gì đấy. Liệu tôi có lợi trong việc dạy anh ta đọc hay không? cho anh ta tiếp cận từ điển bách khoa? Hay thảo luận với anh ta về tôn giáo của anh ta? Tôi cho rằng tôi có sự khôn ngoan và nghĩa vụ đạo đức đem lại cho Friday một nền giáo dục khai phóng. Đây là một nền giáo dục giúp cho người ta biết sử dụng ngôn ngữ để đọc và để thảo luận, kể cả biết kềm chế cảm xúc- để Friday trở thành người ngang hàng với tôi trong nghệ thuật thảo luận. Nếu Friday trở thành người ngang hàng với tôi trong thảo luận, chúng tôi có thể tìm kiếm và nâng cao những khám phá của mình về “chân lý biện chứng”. Đây là những kinh nghiệm và niềm tin mà chúng tôi sẽ đồng ý với nhau là có liên quan đến các giả thiết của mình. Quả thực, có một quan niệm về sự lương thiện tuyệt đối của con người, quan niệm ấy định nghĩa sự lương thiện này bằng những lý lẽ hợp lý. – đây là quan niệm của triết gia Socrates. Khi hình dung cuộc đời sau khi chết, ông nghĩ về một nơi mà ông có thể trò chuyện với những người đặc biệt tài giỏi và lừng danh. Và khi người ta đưa ra cho ông một cuộc sống không có thảo luận, ông đáp lại rằng một cuộc sống không bị thử thách thì không đáng sống. “Một cuộc sống không bị thử thách” theo ông, là một cuộc sống không có những cuộc thảo luận dựa trên lý trí. Nếu tôi không giúp Friday có được một nền giáo dục khai phóng, tôi sẽ lấy mất của chính mình những cuộc thảo luận dựa trên lý trí. Những cuộc thảo luận dựa trên lý trí vì lợi ích của việc cố gắng đạt đến thỏa thuận, do vậy, vừa là công cụ vừa là một giá trị nội tại.
Bây giờ tôi đã sẵn sàng trình bày một cách rõ ràng chính xác những ý tưởng của tôi về giáo dục tổng quát. Trong một bối cảnh xã hội nhất định, mục đích của giáo dục tổng quát là tạo ra những con người có khả năng và khuynh hướng cố gắng đạt đến thỏa thuận về mọi vấn đề trong thực tiễn, trong lý thuyết và hành động, thông qua những thảo luận trên cơ sở của lý trí.
Ba giáo sư nêu trên khẳng định rằng có thể có một cách tiếp cận phi luân lý đối với giáo dục. Tôi không cho rằng điều này là có thể. Nếu Mearsheimer, hay bất cứ giáo sư nào khác, cho thấy họ không có quan ngại gì đối với cấu trúc của chương trình đào tạo, thì họ đang hành xử một cách thiếu trách nhiệm. Mặt khác, nếu họ có ý kiến về chương trình nhưng giữ im lặng do những tính toán chính trị, họ là những kẻ hèn nhát. Và nếu họ thực sự không có ý kiến, thì họ là những kẻ không có năng lực. Trong bất cứ trường hợp nào, họ cũng đã hành động một cách thiếu đạo đức bằng cách đóng vai người thầy. Dù có thể lừa dối chính mình và lừa dối người khác về vai trò của nhận thức đạo đức trong mọi hành động bằng cách lờ đi, thì khi suy nghĩ kỹ, nhận thức đạo đức cũng sẽ tự nó khẳng định sự tồn tại của nó. Tất cả những gì người ta cần là trả lời hai câu hỏi: Một là, tại sao Mearsheimer, Pippin và Abbott là thầy giáo? Hẳn nhiên là họ được trả tiền để làm thầy giáo - họ đang làm việc để kiếm sống. Và, hai là, tại sao sinh viên tìm đến với giáo dục? Cơ bản là vì giáo dục hứa hẹn với họ một cách kiếm sống. Vậy cả giáo viên và sinh viên đều đang gắn bó với nhau vì mục đích kiếm sống.
Nhưng tại sao phải lo lắng về việc kiếm sống? Tại sao không trở thành người tự túc bằng cách sống tách biệt như những thổ dân ở Bắc Mỹ? Và tại sao người da đỏ không được phép lang thang trên thảo nguyên và săn bắn bò rừng? Bởi vì chính phủ Mỹ sẽ không cho phép điều đó. Mọi vùng đất biên giới đều đã trở thành tài sản riêng, hoặc của cá nhân hoặc của nhà nước. Nói tóm lại, biên giới đã biến mất khoảng năm 1890. Nếu Friday hạ cánh xuống một hòn đảo vừa được khám phá mà Robinson Crusoe đã tuyên bố là của mình, thì Robinson sẽ cho phép Friday ở lại chỉ với tư cách hoặc là nô lệ, hoặc là người hầu của anh ta mà thôi.
Nếu như ngày nay biên giới đã không còn tồn tại, thì những lựa chọn nào còn lại cho sinh kế, hay sự sinh tồn? Câu trả lời là: trở thành ông chủ, hoặc trở thành người làm thuê. Và đối với hầu hết mọi người, con đường tìm sinh kế sẽ bắt đầu và kết thúc với việc trở thành người làm thuê. Bởi vậy, liên hệ tới thực tiễn chính trị của chúng ta, giáo dục được xem như cơ bản là vì lợi ích của công việc. Nhưng, vấn đề thứ hai cũng tự nó hiện diện: không có đủ công việc ở mọi nơi, nhất là những công việc có lương cao; vì thế, có nhu cầu cạnh tranh và chiến thắng trong cuộc cạnh tranh để có được công ăn việc làm. Thế cho nên, có nhu cầu về những phẩm chất của giáo dục nhằm nâng cao triển vọng tìm việc làm cho người ta. Và vì tốt nghiệp từ một trường danh tiếng sẽ có lợi trong cuộc cạnh tranh tìm việc làm, nên cũng đã có cuộc cạnh tranh trở thành những trường đại học tốt nhất như Đại học Chicago chẳng hạn.
Các trường đại học, trong quyền hạn của chính họ, là những nơi cực kỳ cạnh tranh. Trước hết, có vấn đề về sự tồn tại của các khoa; cũng như với từng giảng viên của khoa để bảo đảm sự lớn mạnh của nó. Mọi người đều bị cuốn vào cuộc cạnh tranh này không chỉ để sống còn, mà là để sống còn theo cách tốt nhất mà mình có thể làm được.
Pippin, một trong ba diễn giả đã được đề cập ở phần trên, là người duy nhất đã nhấn mạnh bản chất giải phóng của giáo dục khai phóng. Nhưng ông đã tập trung vào một hình thức thứ yếu của giải phóng. Ông giống như một người Do Thái ở Palestine sau cuộc chiến tranh của người Do Thái với đế quốc La Mã (66-70 A.D.). Vì người Do Thái thấy rằng không thể thay đổi được chủ nghĩa đế quốc của đế quốc La Mã – thực ra thì bất kỳ mối bất đồng nào cũng đều bị cấm tuyệt- nên thay vì vậy, họ đã tập trung vào việc bảo vệ cá nhân khỏi tội ác và đạt đến sự cứu rỗi đời đời. Tuy vậy, Pippin không ngăn chặn trực tiếp hay hiển ngôn việc nói về nhu cầu giải phóng con người khỏi cuộc sống nô lệ ăn lương, ông đã gián tiếp nói về một số hình thức của phi tự do. Ông nói về nhu cầu giải phóng con người khỏi những niềm tin được kế thừa. Tôi đồng ý với ông, nhưng điều đó vẫn chưa đủ để gọi là giải phóng.
Sự giải phóng thực sự có ý nghĩa là sự giải phóng khỏi sức ép cạnh tranh giành lấy các học vị khoa học của các giáo viên hay cạnh tranh giành lấy công việc tương lai của các sinh viên, những thứ đơn giản chỉ là một hình thức của cuộc cạnh tranh sinh tồn trong môi trường tư bản chủ nghĩa. Nhưng Pippin cũng tỏ ra không biết gì về tình trạng nô lệ này hoặc ông cố ý im lặng về điều đó. Ông quan tâm đến khả năng tự do lựa chọn quan điểm cho bản thân giữa những quan điểm đối lập. Nói cách khác, Pippin và những người khác, đang theo đuổi sự tự chủ trong nhận thức. Chẳng hạn, kết quả của tự chủ về nhận thức là, một sinh viên có thể từ bỏ tôn giáo của cha mẹ anh và đi theo tinh thần của khoa học. Theo cách nghĩ của Pippin, một sinh viên như thế đã đạt được sự giải phóng ở một mức độ nào đó. Một người đã được giải phóng như thế đã học được một số vận động biện chứng trong triết học về tôn giáo và nay đã có thể tự mình nhận thức về thế giới.
Đó có phải là cái mà nền giáo dục khai phóng mang lại cho con người? Một khả năng đứng vững trên cái nền tảng của mình trong mọi cuộc tranh luận? Theo Pippin như thế đủ để gọi là giải phóng. Theo tôi, đó mới chỉ là khởi đầu. Mặc dù giáo dục khai phóng có thể được coi như một thứ đào tạo đấu sĩ cho đấu trường trí tuệ, cuộc đấu tranh thực sự, theo Pippin và Mearsheimer, là trong thế giới cạnh tranh nhằm kiếm sống. Và như thế, đối với họ, thế giới ấy là cái mà nền giáo dục khai phóng chuẩn bị cho sinh viên bước vào.
Theo tôi, giáo dục khai phóng có mục đích tránh cho chúng ta sự cạnh tranh giữa người với người để tồn tại. Tôi sẽ nói rõ hơn quan điểm này. Tôi không nói rằng giáo dục khai phóng giải thoát chúng ta khỏi việc lao động để kiếm sống. Để làm được điều này chúng ta phải đấu tranh với tự nhiên – với trái đất và những gì đang tồn tại trên mặt đất, trong lòng đất, và trên không gian ngoài trái đất. Và cái mà chúng ta cần trong cuộc đấu tranh này là tất cả những tri thức mà khoa học và kỹ thuật mang lại cho chúng ta. Đây là tình huống của Robinson Crusoe trước khi Friday đặt chân đến hoang đảo. Nhưng ngoài thế giới tự nhiên, còn có những con người mà chúng ta phải đấu tranh với họ, và họ bị khuất phục với chiến lược độc quyền đất đai. Và đó là nguồn gốc của hầu hết mọi cuộc chiến tranh.
Và nếu bản thân chúng ta không thực sự nhắm tới mục tiêu độc quyền, trong khi người khác thì có; chúng ta sẽ trở thành nạn nhân của họ. Luật chơi là như thế này: ai cũng cần đất đai để kiếm ăn và để nương náu. Bây giờ nếu chúng ta có thể xoay xở để người khác đem lại cho chúng ta những gì họ đã thu hoạch được, và sức lao động của họ, thì chúng ta sẽ không phải lo lắng gì về sự sinh tồn của mình; thực ra lúc đó chúng ta sẽ lo sao cho mình có được cuộc sống sang trọng, tráng lệ, huy hoàng. Vậy, làm cách nào chúng ta có thể sai khiến người khác làm việc cho mình? Chúng ta có thể bắt nạt họ bằng cách biến họ thành nô lệ. Hay chúng ta có thể chiếm nguyên hòn đảo (như Crusoe tuyên bố chủ quyền của mình với toàn bộ hòn đảo), và bất cứ ai muốn sống trên mảnh đất của chúng ta sẽ phải sống theo luật lệ của chúng ta- tức cống nạp và lao động phục vụ. Và dĩ nhiên là càng có nhiều đất đai, càng có nhiều lao động và vật triều cống. Phần lớn lịch sử lòai người là lịch sử chiến tranh của những người chủ đất tham lam muốn có thêm nhiều đất đai hơn nữa.
Hãy thử xem xét việc phân chia đất đai ở nước Mỹ. Mặc cho cái gọi là Cách mạng Mỹ, luật sở hữu tài sản kế thừa của nước Anh vẫn không thay đổi, kết quả là sự diệt chủng của người da đỏ, tình trạng nô lệ của người châu Phi, và hệ thống nô lệ làm công ăn lương hiện tại. Tôi nói “nô lệ làm công ăn lương” bởi vì người ta bị buộc phải bước vào cuộc cạnh tranh kinh tế này. Ai đã bắt buộc chúng ta phải làm như thế? Chà! Đó là chính phủ Mỹ! Chính phủ đã bắt người da đỏ ở Bắc Mỹ ổn định trong vùng đất dành riêng cho bộ lạc người da đỏ ở Mỹ, và điều đó khiến mọi người trong thực tế trở thành kẻ lao động ăn lương. Và tại sao lại như thế? Bởi vì chính phủ đại diện cho quyền lợi của những kẻ độc quyền, họ chính là những kẻ đã tạo ra và duy trì cái chính phủ này.
Quần chúng là những mảnh vụn bị hy sinh trong trò chơi độc quyền này. Nhưng chẳng lẽ chúng ta không có nền dân chủ? Vâng, chúng ta có, nhưng đó không phải là nền dân chủ được giáo dục theo tinh thần giải phóng. Giáo dục khai phóng cần để làm cho người ta đồng ý với những chính sách hợp lý. Ngay bây giờ, quần chúng là một dàn tạp âm lặp đi lặp lại những điều khích động và quen thuộc đối với cảm xúc. Quần chúng bị rối bời vì sự khích động có chủ ý của các phương tiện truyền thống giải trí và các thứ tin tức đủ loại, vì những chuyện giật gân, mặc dù trong một bối cảnh lớn hơn, đó là những chủ đề vớ vẩn. Và ngay cả nếu như quần chúng tập trung chú ý vào những vấn đề quan trọng, họ cũng không biết cách thảo luận những vấn đề sao cho đi đến một thỏa thuận hợp lý. Điều quan trọng là nước Mỹ có một dân số khoảng 300 triệu người, trong đó khoảng 8 triệu người thất nghiệp, và 2 triệu người trong nhà tù. Quy mô dân số lớn bao nhiêu thì là đáng mong muốn, hay có thể xoay xở được? Tại sao lại có cảnh thất nghiệp? Có mối tương quan nào chăng giữa thất nghiệp và tình trạng bị bỏ tù?
Với cơ cấu kinh tế hiện tại, sẽ thuận lợi cho người tuyển dụng khi có một nguồn vốn người làm thuê tiềm năng được giáo dục tốt. Kiểu giáo dục mà họ cần là giáo dục xóa mù chữ để người làm công có thể tuân lệnh và làm được những việc kỹ thuật. Cái không được cần đến là giáo dục về nhận thức chính trị; bởi thế có một chuyện hoang đường thịnh hành là chính trị nên đứng ngoài giáo dục. Nhưng cái điều ngược lại hoàn toàn lại chính là điều mà nền giáo dục tổng quát nhắm vào. Nó cần phải là một nền giáo dục chính trị. Bởi vì mục đích của giáo dục phải là giải phóng chúng ta khỏi tình trạng nô lệ ăn lương và toàn bộ nền văn hóa cạnh tranh.
Cái điều đang bị thiếu vắng trong nền giáo dục tổng quát hiện tại là sự mài sắc những kỹ năng và khao khát cố gắng đạt đến sự thỏa thuận. Thay vì vậy, mục đích là, như đã phân tích về Pippin, hướng sự chú ý vào việc đạt đến tự chủ cá nhân. Càng có nhiều cá nhân tự chủ, càng nhiều sự bất đồng, nhưng không có nhiều thiện chí đạt đến sự thỏa thuận. Cả ba giáo sư nêu trên có vẻ như hài lòng là sụ bất đồng đang nở rộ ở Đại học Chicago. Không ai trong số họ tỏ ra quan ngại chút gì về sự đồng thuận. Tại sao vậy? Bởi vì họ đang nghĩ đến những vấn đề học thuật nằm ngoài đạo đức. Bất đồng không thành vấn đề đối với mọi vấn đề học thuật: đó là những chuyện không có hậu quả thực tế, ít ra là theo cách trực tiếp và có thể thấy trước. Nhưng bên cạnh những vấn đề học thuật còn có những vấn đề sống còn, những quyết định quan trọng và bắt buộc phải thực hiện trong cuộc sống. Chẳng hạn, để tập trung vào khía cạnh chính trị ở Đại học Chicago, hội đồng giảng viên nhà trường đã bỏ phiếu năm 1998 để giảm các môn chung cốt lõi và mở rộng số lượng sinh viên ở bậc đại học. Liệu họ có đi đến những quyết định như thế thông qua những cuộc thảo luận dựa trên lý trí? Chà, điều này thì còn phụ thuộc vào chỗ những cuộc thảo luận dựa trên lý trí có mục tiêu đạo đức, hay mục tiêu mang lại những lợi ích thiết thực hơn. Trong trường hợp này cân nhắc đạo đức sẽ là liệu thay đổi như thế có lợi hay có hại cho sinh viên. Nhưng, với tất cả những gì tôi biết, điều này có lẽ chưa bao giờ được đặt ra để tranh luận. Nguyên tắc cơ bản ở đây hầu như chắc chắn là sự sống còn của từng giáo sư trong trường và của Đại học Chicago, người trả lương cho họ. Giảng viên lập luận rằng nếu hy sinh sự nghiêm khắc thì sẽ có thêm nhiều người xin vào học, và như thế sẽ có thêm nhiều khách hàng trả tiền cho nhà trường. Đàng sau những lập luận ấy đối với các giáo sư, rốt cuộc, là sự sinh tồn của họ.
Thế còn giáo dục khai phóng thì sao? Theo trình bày của nhiều giảng viên khác nhau, thì họ đều có vẻ hài lòng với việc sản xuất ra các nhà ngụy biện, và việc giảm bớt các yêu cầu cốt lõi của chương trình sẽ chẳng có mấy ảnh hưởng với điều đó. Vì giảng viên hình như không thực sự hiểu thế nào là giáo dục tổng quát, hay nếu có, họ nghĩ rằng chẳng có lợi ích thiết thực gì cho họ về mặt chính trị khi tuyên bố về sự hiểu biết ấy, một sự thay đổi nơi này nơi khác trong chương trình đào tạo có vẻ chẳng tạo ra một sự khác biệt sinh tử nào. Nhưng từ quan điểm đạo đức, cái mà họ không muốn nhìn nhận hoặc e sợ khi nhìn nhận- một nền giáo dục khai phóng cần trao quyền cho các cá nhân để họ cố gắng đạt đến sự thỏa thuận với người khác, về những điều có lợi cho tất cả mọi người về mặt chính trị hay kinh tế.
Một trường đại học là một tập hợp các khoa, và mỗi khoa đều muốn sinh tồn và phát triển mạnh. Điều này được thực hiện bằng cách có được nhiều sinh viên đăng ký học các môn do khoa mình đưa ra như những môn học hoặc bắt buộc hoặc tự chọn. Nếu chúng ta họp tất cả các trưởng khoa lại và thảo luận về chương trình cốt lõi, mỗi trưởng khoa đều sẽ cố thuyết phục rằng môn tổng quan về chuyên ngành của khoa ấy phải là môn bắt buộc. Kết quả của tâm lý sinh tồn ấy là sự thỏa hiệp trong phân bố các môn bắt buộc: quá nhiều tín chỉ của khoa tiếng Anh, quá nhiều tín chỉ của khoa học tự nhiên, của khoa học xã hội, của khoa học nhân văn, vân vân. Và những cái đó được đưa ra như “giáo dục tổng quát”. Liệu họ có từng thảo luận về bản chất của giáo dục khai phóng chăng? Tôi lấy làm ngờ về điều đó. Chừng nào mà chính sách giáo dục còn là việc của hội đồng giảng viên, thì kết quả chắc chắn sẽ là một hình thức tiếp cận theo lối phân bố các môn như vậy.
Quan điểm của tôi là nội dung của giáo dục tổng quát về cơ bản phải là những vấn đề đạo đức, nhất là những vấn đề thuộc chính trị. Chẳng hạn, trong lịch sử, tôi nghĩ rằng những tác phẩm của Charles Beard, đặc biệt là Diễn giải Kinh tế về Hiến pháp Mỹ, là rất cần. Về các nhà lịch sử và bình luận gia đương đại, tôi nghĩ Howard Zinn và Noam Chomsky đang trình bày những vấn đề rất quan trọng. Những tác phẩm ấy quan trọng bởi vì các tác giả đã nhìn lịch sử và mọi sự kiện từ quan điểm của đạo đức.
Nội dung của giáo dục tổng quát phải là những vấn đề đạo đức được đặt ra thông qua lịch sử, nhân học, xã hội học, kinh tế và chính trị. Và những vấn đề này cần được thảo luận cùng với việc phản ánh bản chất của đạo đức và bản chất của cuộc thảo luận, chẳng hạn như thông qua nghiên cứu về thuật hùng biện và logic học. Vì thảo luận được thực hiện thông qua ngôn ngữ, cần có những nỗ lực để phát triển khả năng ngôn ngữ.
Theo tôi biết, ví dụ duy nhất về những cuộc thảo luận chính cống là cuộc đối thoại của triết học Plato. Đây là những cuộc đối thoại (chỉ có hai người thảo luận), và quan hệ tối thiểu giữa họ là như sau. Một người nêu ra một nhận định, rồi người kia đáp ứng bằng cách đồng ý, hoặc đòi hỏi làm rõ những điều mơ hồ hay tối nghĩa, hoặc tạm thời ngưng phán đoán. Mỗi nhận định đều có sự đáp ứng như vậy. Chừng nào đạt đến sự đồng thuận, thì không còn cuộc thảo luận nữa. Một cuộc thảo luận được sinh ra chỉ khi có những điểm bất đồng. Và mục đích của những cuộc thảo luận theo tinh thần Socrate không phải là để chiến thắng, mà là để đạt đến sự đồng thuận.
Cái xảy ra cho một cuộc thảo luận trong những seminar hay trao đổi ý kiến nơi công cộng thì giống như một loạt bài giảng mini với những luận điểm hoặc chẳng có luận điểm nào. Một người nói về điều mình nghĩ, rồi đến một người khác, rồi một người khác nữa. Không có lấy một nỗ lực nào thậm chí chỉ để biết người khác đồng ý hay không đồng ý với những ý kiến ấy. Một cuộc thảo luận thực sự đòi hỏi sự phản hồi với từng nhận định, từng ý kiến. Chẳng hạn, nếu một người trình bày một luận cứ và một kết luận không được chấp nhận, đó phải là do sự không hiệu lực hay không lành mạnh của luận cứ. Nhưng để có thể hiểu được ngay cả điều này, thì người ta cũng phải có ít nhiều kiến thức, kỹ năng, và tin vào logic. Và giáo dục khai phóng cần đem lại sự tinh tế ấy của logic.
Mearsheimer: Mặc dù tôi đánh giá cao phân tích của Mearsheimer's về các sự kiện quốc tế vì nó được trình bày ít ra là từ một cách nhìn có ý nghĩa đạo đức, định nghĩa hiển ngôn của ông về giáo dục khai phóng với sự đào tạo những kỹ năng tri nhận ngoài phạm vi luân lý đã đập vào mắt tôi như một sự sai lầm hoàn toàn. Theo quan điểm của tôi, bản chất cốt lõi của đạo đức là tôn trọng những thỏa thuận, và giáo dục khai phóng là một nền giáo dục nhằm đạt tới sự đồng thuận dựa trên lý trí.
Pippin: Pippin nhấn mạnh vai trò của giải phóng trong giáo dục khai phóng. Nhưng sự giải phóng mà ông tìm kiếm là sự giải phóng khỏi sự cưỡng bách nội tại và ngoại tại. Ông muốn tạo ra những con người suy nghĩ một cách tự chủ. Như thế cũng tốt, nhưng có hai điểm bị khiếm khuyết trong quan điểm của ông. Một là bản chất xã hội của giáo dục khai phóng. Nó không mang ý nghĩa thúc đẩy sự khai sáng riêng tư, mà là sự đồng thuận liên quan đến mọi người. Hai là điều kiện nô dịch hóa của trật tự xã hội. Nhưng có lẽ ông đã không biết gì về việc trật tự xã hội đã biến con người thành nô dịch như thế nào, vì bản thân ông là người nhận được khoản tài trợ có lẽ lớn nhất xưa nay dành cho một học giả.
Abbott: Abbott tuyên bố rằng giáo dục khai phóng không có mục đích vì rằng được giáo dục theo tinh thần giải phóng có nghĩa là học cách trải nghiệm thế giới từ một quan điểm phong phú hơn. Nếu chúng ta phân biệt cái thiện nội tại và cái thiện công cụ, thì cũng như Socrates, Abbott đã tìm thấy cái thiện trong những cuộc thảo luận dựa trên lý trí. Những hoạt động thực sự có bản chất thiện tự nó đã là một phần thưởng, và Abbott có vẻ say sưa với điều này; vì vậy, ông không thấy giáo dục khai phóng có mục đích nào xa hơn. Giờ đây Plato đã hoàn toàn ý thức được bản chất quyến rũ của triết học (và của tri thức) khi ông trình bày câu chuyện ngụ ngôn về cái hang động. Cái hang động biểu hiện thế giới đời sống hàng ngày, và nếu cái hang động cầm giữ những tù nhân bị xiềng xích và bị bắt buộc phải nhìn vào bóng tối, thì đối với Plato – tuy không phải đối với Abbott – vai trò của các triết gia, hay là của một người được giáo dục trên tinh thần khai phóng, là quay trở lại cái hang động ấy và cố gắng mang lại tự do cho những người tù ấy.
Nguồn: http://www.ditext.com/chrucky/aim.html
(công bố bản dịch với sự cho phép của tác giả bài viết, Andrew Chrucky)
|Cập nhật ( 22/08/2010 )|
|
|[Tiếp >](http://lypham.net/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=184&Itemid=2)

Server: Apache


text:
Nha Trang Ngày Về-
Ngọc Lan
Sáng tác: Đang cập nhật | Album: Vì Sao Thoáng Rơi| Thể loại: Nhạc Trữ Tình, Việt Nam| Lượt nghe:
Hiện chưa có lời bài hát.
Bài hát Nha Trang Ngay Ve do nhạc sĩ Đang cập nhật sáng tác, trình bày bởi ca sĩ Ngoc Lan thuộc thể loại Nhac Tru Tinh, Viet Nam
Bạn có thể cài đặt nhạc chờ (mạng mobifone, vinaphone, viettel), tải nhạc chuông, set nhạc nền Zing Me ca khúc Nha Trang Ngay Ve - Ngoc Lan ngay trên Zing Mp3. Nâng cấp tài khoản lên Zing VIP để tải nhạc chất lượng cao, lossless.
Ngọc Lan
Tên thật: Lê Thanh Lan
Ngày sinh: 28/12 - Quốc gia: Việt Nam
Công ty đại diện: Ca sĩ Tự Do
Ngọc Lan tên thật là Lê Thanh Lan, sinh ngày 28 tháng 12 năm 1956 tại Nha Trang (cô còn được gọi chung với tên Thánh là Maria Lê Thanh Lan). Cô đã đến với âm nhạc qua nhạc sĩ Lê Hoàng Long, từng học nhạc và biểu diễn trong một số dịp tại Nha Trang. Cô đã từng theo học ở trường Lý Thường Kiệt, ngoại ô Sài Gòn.
Bình luận
Chỉ chấp nhận bình luận bằng tiếng Việt có dấu, những bình luận sai qui định sẽ bị xóa.
Bình luận Nhấn Shift + Enter để xuống dòng. Bình luận phải dài hơn 50 ký tự. 0 ký tự

markdown:
# Nha Trang Ngày Về-
[Ngọc Lan](/tim-kiem/bai-hat.html?q=Ng%E1%BB%8Dc+Lan)
Sáng tác: Đang cập nhật
| Album:
[Vì Sao Thoáng Rơi](/album/Vi-Sao-Thoang-Roi-Ngoc-Lan/ZWZ9A89O.html)| Thể loại: [Nhạc Trữ Tình](/the-loai-bai-hat/Nhac-Tru-Tinh/IWZ9Z08B.html), [Việt Nam](/the-loai-bai-hat/Viet-Nam/IWZ9Z08I.html)| Lượt nghe:
### Hiện chưa có lời bài hát.
Bài hát
[Nha Trang Ngay Ve](/tim-kiem/bai-hat.html?q=Nha+Trang+Ngay+Ve) do nhạc sĩ [Đang cập nhật](/tim-kiem/bai-hat.html?q=%C4%90ang+c%E1%BA%ADp+nh%E1%BA%ADt&t=composer) sáng tác, trình bày bởi ca sĩ [Ngoc Lan](/tim-kiem/bai-hat.html?q=Ngoc+Lan&t=artist) thuộc thể loại [Nhac Tru Tinh](/the-loai-bai-hat/Nhac-Tru-Tinh/IWZ9Z08B.html), [Viet Nam](/the-loai-bai-hat/Viet-Nam/IWZ9Z08I.html)
Bạn có thể cài đặt nhạc chờ (mạng mobifone, vinaphone, viettel), tải nhạc chuông, set nhạc nền Zing Me ca khúc
[Nha Trang Ngay Ve](/tim-kiem/bai-hat.html?q=Nha+Trang+Ngay+Ve) - [Ngoc Lan](/tim-kiem/bai-hat.html?q=Ngoc+Lan&t=artist) ngay trên Zing Mp3. Nâng cấp tài khoản lên Zing VIP để tải nhạc chất lượng cao, lossless.
[Ngọc Lan](/tim-kiem/bai-hat.html?q=Ng%E1%BB%8Dc+Lan) ![ Ngọc Lan](http://image.mp3.zdn.vn/thumb/165_165/avatars/9/0/90ba4a04d1ed35b5661a7e96b28f440a_1335110511.jpg)
![ Ngọc Lan](http://image.mp3.zdn.vn/thumb/165_165/avatars/9/0/90ba4a04d1ed35b5661a7e96b28f440a_1335110511.jpg)
[Ngọc Lan](/nghe-si/Ngoc-Lan)
Tên thật: Lê Thanh Lan
Ngày sinh: 28/12 - Quốc gia: Việt Nam
Công ty đại diện: Ca sĩ Tự Do
[ tên thật là Lê Thanh Lan, sinh ngày 28 tháng 12 năm 1956 tại Nha Trang (cô còn được gọi chung với tên Thánh là Maria Lê Thanh Lan). Cô đã đến với âm nhạc qua nhạc sĩ Lê Hoàng Long, từng học nhạc và biểu diễn trong một số dịp tại Nha Trang. Cô đã từng theo học ở trường Lý Thường Kiệt, ngoại ô Sài Gòn. Ngọc Lan](/tim-kiem/bai-hat.html?q=Ng%E1%BB%8Dc+Lan)
Bình luận
Chỉ chấp nhận bình luận bằng tiếng Việt có dấu, những bình luận sai
[qui định](http://mp3.zing.vn/huong-dan/Cong-dong/25.html) sẽ bị xóa.
Bình luận Nhấn Shift + Enter để xuống dòng. Bình luận phải dài hơn 50 ký tự. 0 ký tự

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Vary: Accept-Encoding

Content-Encoding: gzip

X-Cache: MISS from Cache-MP3-13


text:
Rao vặt
Đọc báo
Đăng tin
Trang cá nhân
Quy định
|
Trợ giúp
|
Bảng giá
|
Thông báo
|
Liên hệ
Bạn đang xem tin
TP.HCM
|
Hà Nội
|
Hải Phòng
|
Đà Nẵng
|
Cần Thơ
|
Chọn Tỉnh/Thành
----CHỌN TỈNH/THÀNH----
(Tất cả hạng mục)
Giá:
Ngàn
Triệu
Tỷ
Tìm
Toàn quốc
[
Xem tất cả hạng mục
]
Trang chủ
»
Đồ dùng - Mặt hàng khác
»
Đồ dùng gia đình
»
Bán đồ dùng gia đình
« Quay về trang trước
Mã tin
:
17718970
-
Soạn MBO 17718970 gửi 7767 để đăng VIP
, gửi 7667 để đăng khung, gửi 7567 để in đậm
Tiêu đề
:
Đại lý cấp 1 bóng đèn VNE , Tìm đại lý cửa hàng phân phối bóng đèn
Ngày đăng
:
01/08/2013 -
Trực tuyến
Khu vực
:
TP.HCM » Quận 12
Công Ty THIÊN PHÚC là đại lý cấp 1 duy nhất ở TPHCM là nhà phân giá tốt nhất bóng đèn VNE siêu tiết kiệm điện ,Chúng tôi đang tìm đại lý hoặc cửa hảng phân phối bóng VNE ,
Kính Mời các cửa hàng , hay công ty muốn kinh doanh bóng đèn VNE
Xin liên hệ :
Đại Diện KInh Doanh
Mr Tú - 0989 383 227
Chúng tôi cam kết cung cấp giá tốt nhất , hàng hóa chất lượng , bảo hành chu đáo, đảm bảo quyền lợi của đại lý .LH: Anh Tú, Quận 12 - TPHCM, Tel. 0989383227
http://img.muaban.net/uploads/images/1/7/7/1/8/9/17718970_bong-36w-4u-xoan.jpg
http://img.muaban.net/uploads/images/1/7/7/1/8/9/17718970_bong-50w-xoan-vne.jpg
http://img.muaban.net/uploads/images/1/7/7/1/8/9/17718970_bong-dung-cho-ac-quy.jpg
« Quay về trang trước
Các tin đăng trước cùng hạng mục:
Thứ Năm, 01/08/2013
Xem tin đã lưu »
Cần bán gấp ban ăn nhà hàng giá rẻ (mói 99%)600000/bộ liên
Cần bán gấp ban ăn nhà hàng giá rẻ (mói 99%)600000/bộ liên hệ:0925274455.
2,4 triệu
Tủ mát darling giá rẻ
Trước đây nhà có bán nước ngọt ướp lạnh nay nghỉ bán nên thanh lí bán rẻ lai ae nào co nhu cầu mua thì
45.000
Mái hiên di động
Mái hiên di động, Mái xếp xếp lượn sóng, Mái hiên chữ A. nhà vòm để xe, nhà sắt sân thượng, Cơ sở đại ĐẠI VIỆT với đội ngũ thiết kế và thi công các
Cơ sở may áo thun , áo đồng phục … << cả nước >> cực chuẩn
CÔNG TY TONY xin kính chào quý khách hàng Chúng tôi hiện đang cung cấp các sản phẩm : + May áo tốt nghiệp, cử nhân, tiến sỉ + May đo áo thun nam, nữ kiểu
Bán Đồng Hồ Stuhrling Original, Swiss Legend, SEIKO,Chính Hãng Xách
Xem mẫu và bán tại nhà riêng Mới 100% đầy đủ hộp sách hướng dẫn và thẻ bảo hành Quốc Tế Kiểu dáng Thanh Lịch-Sang Trọng Phong Cách và Chất Lượng theo tiêu
Nhà phân phối phụ kiện tủ bếp inox 304 cao cấp hàng đầu tại sài gòn.
Những phụ kiện tủ bếp inox đang là dụng cụ nhà bếp được yêu thích nhất hiện nay. Khi sử dụng những đồ dùng nhà bếp này sẽ tăng thêm tính tiện nghi cho nhà
Bán tủ gỗ để ly, tivi 1,5 triệu
Bán tủ gỗ để ly, tivi dài 240cm x rộng 60cm x cao 80cm, còn mới 80%, giá 1,5 triệu. Vui lòng xem hình để tham khảo thêm.
DNTN TM Vật Liệu Xây Dựng – Trang Trí Nội Thất – Sản Phẩm Gia Dụng
Chuyên phân phối sỉ lẻ các mặt hàng nhiều hãng với nhiều giá tốt nhất: Gạch: 70.000đ Cầu gạt: 650.000đ Cầu xổm: 180.000đ Lavabo tròn, góc: 180.000đ Vòi
Đá trang sức đẹp lạ !
Đá trang sức đẹp lạ ! đá trang sức đẹp lạ ! đá trang sức đẹp lạ ! truy cập ! datrangsuc.vn datrangsuc.vn.
490.000
Nệm hàn quốc cao cấp 3 lớp
Nệm gòn ép Hàn Quốc được sản xuất theo công nghệ và chất liệu bông gòn ép nhập khẩu từ Hàn Quốc. - Có độ bền cao, mềm và êm ái, hạn chế tối đa hiện tượng
1
Bán thanh lý bàn ghế đồ dùng VP gia đình giá rẻ 0988 588 866
Hàng thanh lý QUANG PHÚC chuyên mua bán bàn ghế nội thất VP công ty gia đình,quán ăn nhà hàng,khách sạn,cafe trà sửa,đả qua sử dụng,tủ áo giường nệm kym
1,25 triệu
Thanh lý giường cũi, nôi gỗ cho bé chưa sử dụng, mới 100%
Toi vừa mua cho bé 1 giường cũi gỗ thông xuất khẩu mới 100% vào giữa tháng 7 (bé vẫn còn trong bụng mẹ nên chưa hề sử dụng),thì được người thân tặng 1 bộ
99 triệu
Bán bộ ghế Salon gồm 7 món.
Cần bán: 01 bộ bàn ghế salon gỗ (gỗ Lim)+ 01 tượng Di Lạc cao 1,8m (gỗ Trai) chế tác từ gỗ nguyên khối (ko cắt ghép). Thích hợp cho gia đình có phòng
============**** Nhà Đẹp Hơn Với Nội Thất Gỗ Thế Hùng****============
Website : thehungfurniture.com Thế Hùng chuyên sản xuất nội thất gỗ cao cấp bằng gỗ tự nhiên với các sản phẩm: cửa phòng, kệ bếp, kệ ti vi, kệ sách, tay
Cửa nhựa lõi thép
CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI VÀ ĐẦU TƯ THIÊN CƯỜNG Trụ sở: A35 KDC Chợ Lớn, Phạm Hữu Lầu, P. Phú Mỹ, Q7, Tp. HCM Nhà máy : 14/7 Khu phố 7, Thị Trấn
Tìm
Cách nhanh nhất để tìm thấy và xem đầy đủ nội dung của tin đăng tải trên web muaban.net
và trên báo giấy.
Click để xem chi tiết
Quy định
|
Liên hệ
|
Trợ giúp
|
Bảng giá
|
Văn phòng giao dịch
|
MUABAN.net tuyển dụng
© 2005
muaban.net
Giấy phép hoạt động số: 196/GP-BC do Bộ VHTT cấp 20/10/2005.
muaban.net có trách nhiệm chuyển tải thông tin. Không chịu bất kỳ trách nhiệm nào từ các tin này.
Xem chi tiết

Cache-Control: public, max-age=300

Content-Type: text/html

Connection: close


text:
www.vietnam.health.vn -Sức khỏe vàng
Trang chủ
Việc Làm
Tìm việc làm
Bác sỹ
Y sỹ
Điều dưỡng-Y tá-KTV
Dược sỹ đại học
Dược sỹ cao đẳng
Dược sỹ trung học
Dược tá
Khác
Tuyển dụng
Bệnh viện-Phòng khám đa khoa
Phòng khám chuyên khoa
Phòng khám R-H-M
Phòng chẩn trị YHCT
Công ty Dược-Nhà Thuốc
Khác
Thuốc-TPCN
CẦN BÁN
Thuốc
Nguyên liệu-Hóa dược
Dược liệu
Thực phẩm chức năng
Khác
CẦN MUA
Thuốc
Thuốc
Nguyên liệu-Hóa dược
Dược liệu
Thực phẩm chức năng
Khác
Hợp Tác-Sang Nhượng
HỢP TÁC
Bệnh viện - Phòng Khám
Công ty Dược - Nhà thuốc
Bác sỹ tìm đối tác
Dược sỹ ĐH tìm đối tác
Khác
SANG NHƯỢNG
Bệnh viện - Phòng Khám
Công ty Dược - Nhà thuốc
Khác
Thiết bị Y tế
Cần bán
Thiết bị y tế - TB Dược phẩm
Dụng cụ y tế
Máy đo đường huyết
Máy đo huyết áp
Cần mua
Thiết bị y tế - TB Dược phẩm
Dụng cụ y tế
Khám Chữa Bệnh
KHÁM CHỮA BỆNH
Đa khoa
Chuyên khoa
Sản - Nhi
Răng - Hàm - Mặt
Tai - Mũi - Họng
Phòng chẩn trị YHCT
Khác
VP TƯ VẤN KCB TẠI NƯỚC NGOÀI
Giảm cân-Mỹ phẩm
Thuốc giảm cân
Thực phẩm chức năng giảm cân
Thực phẩm giảm cân
Mỹ phẩm
D.Vụ Y Tế
Đa khoa
Sản - Nhi - Tắm bé
Y học cổ truyền
Tổ-xe cấp cứu lưu động
Khác
Sữa-D.Dưỡng
Bán Sữa
Sữa Bột
Sữa Tươi
Bán Thực Phẩm Dinh Dưỡng
Gia Công
SẢN XUẤT GIA CÔNG BAO BÌ
NHẬN GIA CÔNG THUỐC-TPCN
T.Sinh-Đ.Tạo
Đại học
Cao đẳng
Trung cấp
Trung tâm đào tạo nghề
Khác
Thanduoc.vn
Tiểu đường
Kem trị nám
Đông y
Đtrị ung thư
Bán lẻ TT
Tư vấn luật
Huyết áp
thuochiem
Mời đặt logo
Nơi đăng tin :
HÀ NỘI
|
HỒ CHÍ MINH
|
Toàn quốc
Địa danh khác
Toàn quốc
Hà Nội
Hồ Chí Minh
An Giang
Bà Rịa Vũng Tàu
Bắc Cạn
Bắc Giang
Bạc Liêu
Bắc Ninh
Bến Tre
Bình Định
Bình Dương
Bình Phước
Bình Thuận
Cà Mau
Cần Thơ
Cao Bằng
Đà Nẵng
Đắk Lắk
Đắk Nông
Điện Biên
Đồng Nai
Đồng Tháp
Gia Lai
Hà Giang
Hà Nam
Hà Tĩnh
Hải Dương
Hải Phòng
Hậu Giang
Hòa Bình
Hưng Yên
Khánh Hòa
Kiên Giang
Kon Tum
Lai Châu
Lâm Đồng
Lạng Sơn
Lào Cai
Long An
Nam Định
Nghệ An
Ninh Bình
Ninh Thuận
Phú Thọ
Phú Yên
Quảng Bình
Quảng Nam
Quảng Ngãi
Quảng Ninh
Quảng Trị
Sóc Trăng
Sơn La
Tây Ninh
Thái Bình
Thái Nguyên
Thanh Hóa
Thừa Thiên Huế
Tiền Giang
Trà Vinh
Tuyên Quang
Vĩnh Long
Vĩnh Phúc
Yên Bái
Trang chủ
>
Việc Làm
>
Tuyển dụng
>
Công ty Dược-Nhà Thuốc
Tiêu đề
:
tuyen nhan vien ban thuoc tay
Ngày đăng
:
19/06/2011
Đăng bởi
:
Xuan
Điện thoại
:
0909582622
Khu vực
:
Hồ Chí Minh
Lượt xem
:
2896
Can tuyen nhan vien ban thuoc tay, co kinh nghiem, that tha. Lien he: 225 Huynh Van Banh, Quan Phu Nhuan, TP. HCM. Lien he: Chi Đàn hay chi Xuân. Gap truc tiep
Phản hồi
Tên người gửi *
Tiêu đề *
Email *
Nội dung phản hồi *
Chú ý:Bạn phải điền đầy đủ vào những mục có dấu (*).
CÁC TIN KHÁC
Cần tuyển nhân viên bán thuốc gấp
(1315)
(16-06-2011)
Cần 1 dược tá bán thuốc, quầy thuốc ở Dĩ An (ngay cầu vượt Sóng Thần). Không cần kinh nghiệm, ưu tiên mới ra trường, sẽ được đào tạo. Cần người trung thực, chịu khó. Lương thỏa thuận, bao ăn ở. Liên hệ ngay Duyên, đt: 0168 520 5304 begin_of_the_skype_highlighting 0168 520 5304 end_of_the_skype_highlighting
Tuyển TDV nhà thuốc Tại TPHCM
(1947)
(16-06-2011)
Tuyển TDV nhà thuốc Tại TPHCM - Không cần KN sẽ được đào tạo, Các chế độ lương thưởng theo quy đinh của nhà nước. LH : Cty Cổ Phần Quốc Tế Tân Châu 324/10 Phạm Văn Bạch Phường 15 - Quận Tân Bình TPHCM ĐT : 0902.707.126 - Hạnh
Cần tuyển 2 nhân viên bán thuốc tây
(2243)
(13-06-2011)
Nhà thuốc tây PHƯƠNG ANH ( 674 Nguyễn duy trinh p.bình trưng đông q2 ) cần tuyển gấp 2 nhân viên bán thuốc tây đã tốt nghiệp dược sĩ trung học ( hoặc dược tá ), ưu tiên có kinh nghiệm ( 1 năm trở lên ), lương thỏa thuận, bao ăn ở. Ai có nhu cầu xin liên hệ số dt 0906080978(gặp chị Hương)
can tuyen nhan vien ban thuoc tay
(1651)
(13-06-2011)
Nhà thuốc tây PHƯƠNG ANH 674 Nguyễn Duy Trinh phường Bình Trưng Đông q2 can tuyển 2 nhân viên bán thuốc(tốt nghiệp dược trung hoặc dược tá), ưu tiên có kinh nghiệm bán thuốc từ 1 năm trở lên, ai có nhu cầu xin liện hệ số dt 0906080978(gặp chị Hương)
Tuyển nhân viên bán thuốc.
(1388)
(12-06-2011)
Công ty chúng tôi cần tuyển 05 nhân viên bán thuốc tây tại Biên Hoà - Đồng Nai. Điều kiện : trình độ từ Dược tá, có kinh nghiệm bán hàng (ưu tiên nhân viên có khả năng làm việc độc lập). Mức lương : hấp dẫn , thoả thuận ngay sau phỏng vấn. Liên hệ: DS Long (0918.456009). Nộp hồ sơ và kiểm tra kiến thức tại: 14H Phan Đình Phùng - Biên...
TUYEN NHAN VIEN BAN THUOC
(1484)
(16-06-2011)
Can tuyen nhan vien ban thuoc khu vuc Go Vap. Trinh do trung cap, co kinh nghiem. Gio lam: 7h00-13h00 va 16h30-22h30. luong 4 trLien lac: Ds. Phuong 0903755469
Cần
(1197)
(13-06-2011)
Cần tuyển dược tá bán thuốc ở Dĩ An Bình Dương (ngay cầu vượt Sóng Thần). Không cần kinh nghiệm sẽ được đào tạo. Bao ăn ở. Cần người trung thực, chịu khó. Liên hệ ngay chị Duyên, đt: 0168 520 5304
Tuyển nhân viên
(1238)
(13-06-2011)
Tuyển nữ nhân viên bán thuốc Tây tại quận 10, bằng Dược trung, lương thỏa thuận. Nhận nữ thực tập đã tốt nghiệp
tuyển nhân viên thực tập nhà thuốc
(2898)
(13-06-2011)
Nhà thuốc HOA`NG DUOC cần tuyển nhân viên thực tập,sinh viên mới ra trường cần thực tập để lấy kinh nghiệm, bạn nào có nhu cầu xin liên hệ SĐT: 0909671050 gặp Anh Quang
Nhà thuốc GPP cần tuyển 1 dược tá có kinh nghiệm kết hợp liều
(1238)
(11-06-2011)
Nhà thuốc GPP cần tuyển 1 dược tá có kinh nghiệm kết hợp liều, bán độc lập tại nhà thuốc từ 7h sáng đến 10h tối, ưu tiên ai bán được đến trưa mồng 30 tết và nhận thực tập nam/nữ.
HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN
Đăng nhập
|
Đăng ký
QUẢNG CÁO
Quy định
|
Liên hệ
|
Đặt làm trang chủ
Giá vàng
Thời tiết
Tỉ giá ngoại tệ
Vidatox
,
sextra
;
noc bo cap xanh
,
nọc bọ cạp
,
tinh lá sen tươi
,
Que thử tiểu đường
,
Que thử đường huyết,
mỹ phẩm Hàn Quốc
Lưu ý:
Để tránh nhầm lẫn chúng tôi thông báo chỉ sử dụng tên miền MuabanYduoc.vn (.com.vn - .com - .net). Mọi thông tin trên website chỉ mang tính chất tham khảo, không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có ý kiến của Bsỹ, Dsỹ.
Bản quyền © 2010 Thuộc
MuabanYduoc
Email:
muabanyduoc@gmail.com

Cache-Control: private


text:
Bà phu nhân không biết những gì xảy tới với “cục cưng” . Tuy ruột gan lửa đốt, bà cũng không dám hé răng hỏi ông Chủ tịch “thằng Bảy lái xe đâu ?”. Mãi lúc lên giường,linh cảm xui xẻo cứ ám mãi làm bà buột miệng :
“ Thằng Bảy đâu, ông bắt lão già hết hơi lái xe ?”
Ong Chủ tịch rít hơi thuốc, hả hê tận hưởng hận thù đang được “giải toả”. Ong cười nhạt :
“ Thằng Bảy có ăn sâm cũng chẳng lái được nữa ?”
Bà phu nhân giật mình :
“ Sao ? Nó sao rồi ? Nó đang ở đâu ?”
“ Bệnh viện chứ đâu ? Bà thích cứ tới thăm nó …”
Bà phu nhân thất thanh :
“ Sao lại bệnh viện ? Ong hãm hại gì nó ? Tôi cho ông biết, thằng bé làm sao ông không yên với tôi đâu …”
Ông Chủ tịch đốt điếu thuốc nữa, chờ nỗi lo của vợ lên đỉnh điểm mới dằn giọng :
“ Tôi không thèm động tới cái lông chân nó . Chính thằng chồng con bồ nó xử đấy…”
Bà phu nhân ngớ người, không tin vào tai mình :
“ Ong nói gì ? Ông dựng chuyện vu vạ hả ?”
“ Mai bà thăm nó khắc biết. Thằng chồng kia chơi ác, hắt nguyên ca axít vào chỗ kín giữa lúc nó ngủ với con kia. Thằng này có sống cũng thành…công công.”
Ong lại cười một cái như điểm vào huyệt bà. Bà điếng người, ôi trời ôi, thật vậy sao ? Rõ thật nuôi ong tay áo, nuôi cáo trong nhà, khác nào góp vốn vào Công ty lừa, tậu nhầm miếng đất khu giải toả . Máu ghen nổi đùng đùng. Bà xỉa xói mặt ông sao thằng nhỏ to gan, mới tý tuổi đầu đã chim chuột vợ người ta mà quên béng mất chính nó cũng đã mèo mỡ cả với bà.
Đúng lúc bà chửi bới om sòm cứ như thằng Bảy trước mặt chứ không phải ông chồng đáng kính, tới lượt ông Chủ tịch “phản pháo “ bằng lời lẽ xưa nay chưa từng thấy trong diễn văn, huấn thị cán bộ, nhân dân trong tỉnh, đúng lúc đó tiểu thư Kim Anh đi qua, ghé tai qua khe cửa , nghe trộm hết.
Ôi má ơi, thảo nào hồi này má sửa soạn se sua vậy, nào cắt mắt, nào xăm môi, lại còn đòi đi hút mỡ bụng nữa chớ. Nhưng với ai, với thằng nhóc lái xe thì kỳ quá. Tình yêu là gì làm con người trở nên mù quáng vậy ? Không phân biệt tuổi tác, không phân biệt địa vị, vượt qua mọi lễ giáo, kỷ cương, đưa hai người từ hai thế giới hoàn toàn khác nhau gắn với nhau, người này trở thành một nửa của người kia, ôi tình yêu, tình yêu…
Trí tưởng tượng lãng mạn của tiểu thư còn đưa cô tới những suy ngẫm xa hơn thế nữa. Đành rằng má cô đã phản bội ba cô, nhưng tình yêu còn cao hơn cả đạo đức lẫn pháp luật, trong tình yêu , không ai có tội, vậy má cô và “cậu Bảy” có lỗi gì đâu khi họ yêu nhau ?
Câu chuyện “cậu Bảy” đi với người khác chẳng qua là đòn độc ba cô dựng lên, cô còn lạ gì tính ổng. Nhưng làm vậy chỉ đổ dầu vào lửa , không một âm mưu nào ngăn cản được tình yêu. Mai mốt nhất định “cậu Bảy” sẽ lái xe đưa má lên tít núi cao chung sống hạnh phúc và ba đành phải chấp nhận thôi. Ấy thế, cả đêm cô tiểu thư cứ nghĩ ngợi lẩn thẩn vậy, sau cùng thiếp đi và nằm mơ thấy mình đang nằm trên quả cầu bay khổng lồ hình trái tim.
Sáng hôm sau, ông Chủ tịch lên xe đi làm, cửa buồng bà phu nhân vẫn đóng im ỉm. Cô tiểu thư đã thanh toán xong điểm tâm gồm khúc bánh mì lớn, hai quả trứng ốp lết, miếng bít tết bò lạng rưỡi và nửa lít sữa tươi mà vẫn chưa thấy phu nhân đâu. Chắc má ốm rồi, khổ thân má, thương cậu Bảy quá đây mà. Cô tiểu thư bưng đồ ăn sáng, đẩy cửa phòng mẹ, bước vào. Bà phu nhân nằm tênh hênh , run bần bật, vừa thoáng thấy Kim Anh, bà vội dúi vật gì đó tròn tròn dài dài như quả chuối tiêu xuống dưới nệm , nhắm ngay mắt lại như đang ngủ say. Cô tiểu thư đặt khay thức ăn xuống giường :
“ Má dậy ăn sáng …”
Bà phu nhân mở mắt đăm đăm nhìn vào vô cực như người mất hồn làm cô hoảng sợ :
“ Má tỉnh chưa ? Bệnh…tình má sao rồi ?”
Cô tiểu thư vô tình nhấn mạnh chữ “tình” làm bà phu nhân giật nảy , sẵng giọng :
“ Cô nói cái gì ?”
Kim Anh ngạc nhiên, không hiểu sao má cô đột nhiên giận dữ vô cớ vậy ?
“ Là con hỏi má đau ốm sao rồi ?”
“ Có đau ốm gì đâu, đêm qua thức khuya nên dậy muộn vậy thôi…”
“ Không sao cả thì má ăn sáng đi…”
Bà phu nhân khoác nguyên cái mền cuốn quanh người chạy tọt vào toa-lét, lát sau trở ra, ngồi lên giường, bưng khay thức ăn và món đầu tiên được bà chiếu cố là miếng giăm bông tổ bố bằng bàn tay. Cô tiểu thư thấy “tâm hồn ăn uống” của mẹ không thua mình , vội can :
“ Má ăn vầy giữ eo làm sao ? Cái món khoai tây chiên bơ này “cô-lét-tê-rôn” nhiều lắm đó…”
Bà phu nhân lườm con gái rồi lẳng lặng cầm dao cắt đôi miếng bít tết. Cô tiểu thư gợi chuyện :
“ Sáng nay má có đi … bệnh viện con lấy xe máy chở má đi…”
Bà phu nhân tròn mắt :
“ Thăm ai ở bệnh viện ?”
Cô tiểu thư cười toét miệng :
“ Thôi má đừng dấu , con biết hết rồi, nhưng con đứng về phe má, phe những người đang yêu mà…”
Bà phu nhân quẳng con dao ăn xuống khay :
“ Cô lảm nhảm cái gì vậy ?”
“ Má lại còn giả vờ không biết . Con hỏi má có đi thăm…cậu Bảy lái xe không , con đưa đi …”
Nghe tới tên “cậu Bảy lái xe”, bà phu nhân bỗng nổi giận đùng đùng :
“ Tôi cấm…tôi cấm cô từ nay không được nhắc tên thằng Sở khanh, thằng bạc tình, thằng lừa đảo ấy nữa, nghe chưa ?”
Trút cơn lôi đình xuống đầu con gái xong, bà phu nhân bỗng dưng ôm mặt khóc hu hu khiến cô tiểu thư cứ ngẩn ra , ngỡ ngàng. Thôi thôi, má yêu quá rồi nên mới ghen vậy đó. Tội nghiệp má, thật đúng như thơ ông Xuân Diệu “yêu là chết trong lòng”, hoặc như ngày nay các cô thường kháo nhau :” không yêu thì lỗ mà yêu thì khổ…”, yêu là vậy đó. Chờ cho phu nhân khóc xong , cô tiểu thư mới lên giọng an ủi :
“ Má đừng vội mất lòng tin vào tình yêu. Biết đâu ba chẳng bịa chuyện “hù” má. Má còn lạ gì tính ba , thật đủ thứ mưu mẹo…”
Mắt phu nhân chợt sáng lên, có vẻ câu nói của tiểu thư làm bà loé lên hy vọng. Ừ nhỉ, không khéo “lão khọm già” dựng chuyện, vu cáo “cậu” để chia uyên rẽ thuý . Nghề của lão mà. Bà bỗng sốt ruột muốn đi ngay tới bệnh viện gặp cậu Bảy coi thực hư . Bà giục cô lấy xe máy, còn bà trang điểm qua quýt , mở két lấy tập tiền phòng hờ khi cần tiêu pha, thuốc men cho cậu.
Dọc đường, bà bắt con gái ghé xe vào chợ mua nào cam Mỹ, sữa bột, nào bánh ngọt, nho tươi…thôi thì đủ thứ mọi ngày cậu Bẩy vẫn “khoái khẩu”. Tới gần bệnh viện , Kim Anh ghé quán cà phê :
“ Má ngồi đây chờ, con vào trước coi có..ba ở đấy không ? Hai ông bà chạm trán nhau thì …quê lắm…”
Bà phu nhân gật đầu, ngoan ngoãn ôm túi đồ xuống xe cho Kim Anh phóng vọt đi. Trong lúc đó ở bệnh viện cậu Bảy đã hồi tỉnh. Suốt một ngày một đêm, cậu quằn quại trong cơn bỏng rát cả nửa người. Rồi cậu thiếp đi trong ác mộng. Cậu nằm mơ thấy thằng thư ký của ông Chủ tịch cầm súng lục nhằm bắn vào bụng cậu. Tỉnh giấc, người cậu đầm đìa mồ hôi. Thằng thư ký, có cái gì đó loé trong đầu , phải rồi, cậu Bảy chợt nhớ lúc đánh xe tới quán má mì, thoáng thấy thằng thư ký dừng xe máy bên đường nói vào điện thoại cầm tay. Thôi đúng rồi, tất cả do âm mưu sắp đặt của lão Chủ tịch tỉnh,chồng già bà phu nhân. Chính lão đã cho người theo dõi và đã dựng lên màn kịch “thằng chồng” em Doan đánh ghen. Cậu nhớ lúc thằng khỉ đột tông cửa vào tự nhận là chồng bị cắm sừng thì chính Doan cũng há hốc mồm vì kinh ngạc . Cô ta là người Thượng, sống mãi trên núi cao, lấy đâu ra thằng chồng “đầu gấu” bến tàu, bến xe thế. Thôi đúng cậu bị gài bẫy …Nhưng đòn thù của ông Chủ tịch sao độc ác kinh khủng vậy ? Mà chính mụ vợ lão quyến rũ cậu chứ có phải cậu chủ ý cắm sừng lão đâu ?
Nỗi căm thù bỗng ngùn ngụt bốc lên trong lòng cậu Bảy. Tất cả đều do “mụ ấy” gây ra. Và không khéo chính mụ ta đã toa rập với chồng trả thù cậu hòng gỡ tội cho mình. Trong đêm vắng, đầu óc nhức buốt vì bẽ bàng, cậu Bảy mỗi lúc một nghĩ quẩn. Khi trời sáng lòng căm thù của cậu đã cháy lan , nhằm cả tới cô tiểu thư.
(còn tiếp)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét

markdown:
Bà phu nhân không biết những gì xảy tới với “cục cưng” . Tuy ruột gan lửa đốt, bà cũng không dám hé răng hỏi ông Chủ tịch “thằng Bảy lái xe đâu ?”. Mãi lúc lên giường,linh cảm xui xẻo cứ ám mãi làm bà buột miệng :
“ Thằng Bảy đâu, ông bắt lão già hết hơi lái xe ?”
Ong Chủ tịch rít hơi thuốc, hả hê tận hưởng hận thù đang được “giải toả”. Ong cười nhạt :
“ Thằng Bảy có ăn sâm cũng chẳng lái được nữa ?”
Bà phu nhân giật mình :
“ Sao ? Nó sao rồi ? Nó đang ở đâu ?”
“ Bệnh viện chứ đâu ? Bà thích cứ tới thăm nó …”
Bà phu nhân thất thanh :
“ Sao lại bệnh viện ? Ong hãm hại gì nó ? Tôi cho ông biết, thằng bé làm sao ông không yên với tôi đâu …”
Ông Chủ tịch đốt điếu thuốc nữa, chờ nỗi lo của vợ lên đỉnh điểm mới dằn giọng :
“ Tôi không thèm động tới cái lông chân nó . Chính thằng chồng con bồ nó xử đấy…”
Bà phu nhân ngớ người, không tin vào tai mình :
“ Ong nói gì ? Ông dựng chuyện vu vạ hả ?”
“ Mai bà thăm nó khắc biết. Thằng chồng kia chơi ác, hắt nguyên ca axít vào chỗ kín giữa lúc nó ngủ với con kia. Thằng này có sống cũng thành…công công.”
Ong lại cười một cái như điểm vào huyệt bà. Bà điếng người, ôi trời ôi, thật vậy sao ? Rõ thật nuôi ong tay áo, nuôi cáo trong nhà, khác nào góp vốn vào Công ty lừa, tậu nhầm miếng đất khu giải toả . Máu ghen nổi đùng đùng. Bà xỉa xói mặt ông sao thằng nhỏ to gan, mới tý tuổi đầu đã chim chuột vợ người ta mà quên béng mất chính nó cũng đã mèo mỡ cả với bà.
Đúng lúc bà chửi bới om sòm cứ như thằng Bảy trước mặt chứ không phải ông chồng đáng kính, tới lượt ông Chủ tịch “phản pháo “ bằng lời lẽ xưa nay chưa từng thấy trong diễn văn, huấn thị cán bộ, nhân dân trong tỉnh, đúng lúc đó tiểu thư Kim Anh đi qua, ghé tai qua khe cửa , nghe trộm hết.
Ôi má ơi, thảo nào hồi này má sửa soạn se sua vậy, nào cắt mắt, nào xăm môi, lại còn đòi đi hút mỡ bụng nữa chớ. Nhưng với ai, với thằng nhóc lái xe thì kỳ quá. Tình yêu là gì làm con người trở nên mù quáng vậy ? Không phân biệt tuổi tác, không phân biệt địa vị, vượt qua mọi lễ giáo, kỷ cương, đưa hai người từ hai thế giới hoàn toàn khác nhau gắn với nhau, người này trở thành một nửa của người kia, ôi tình yêu, tình yêu…
Trí tưởng tượng lãng mạn của tiểu thư còn đưa cô tới những suy ngẫm xa hơn thế nữa. Đành rằng má cô đã phản bội ba cô, nhưng tình yêu còn cao hơn cả đạo đức lẫn pháp luật, trong tình yêu , không ai có tội, vậy má cô và “cậu Bảy” có lỗi gì đâu khi họ yêu nhau ?
Câu chuyện “cậu Bảy” đi với người khác chẳng qua là đòn độc ba cô dựng lên, cô còn lạ gì tính ổng. Nhưng làm vậy chỉ đổ dầu vào lửa , không một âm mưu nào ngăn cản được tình yêu. Mai mốt nhất định “cậu Bảy” sẽ lái xe đưa má lên tít núi cao chung sống hạnh phúc và ba đành phải chấp nhận thôi. Ấy thế, cả đêm cô tiểu thư cứ nghĩ ngợi lẩn thẩn vậy, sau cùng thiếp đi và nằm mơ thấy mình đang nằm trên quả cầu bay khổng lồ hình trái tim.
Sáng hôm sau, ông Chủ tịch lên xe đi làm, cửa buồng bà phu nhân vẫn đóng im ỉm. Cô tiểu thư đã thanh toán xong điểm tâm gồm khúc bánh mì lớn, hai quả trứng ốp lết, miếng bít tết bò lạng rưỡi và nửa lít sữa tươi mà vẫn chưa thấy phu nhân đâu. Chắc má ốm rồi, khổ thân má, thương cậu Bảy quá đây mà. Cô tiểu thư bưng đồ ăn sáng, đẩy cửa phòng mẹ, bước vào. Bà phu nhân nằm tênh hênh , run bần bật, vừa thoáng thấy Kim Anh, bà vội dúi vật gì đó tròn tròn dài dài như quả chuối tiêu xuống dưới nệm , nhắm ngay mắt lại như đang ngủ say. Cô tiểu thư đặt khay thức ăn xuống giường :
“ Má dậy ăn sáng …”
Bà phu nhân mở mắt đăm đăm nhìn vào vô cực như người mất hồn làm cô hoảng sợ :
“ Má tỉnh chưa ? Bệnh…tình má sao rồi ?”
Cô tiểu thư vô tình nhấn mạnh chữ “tình” làm bà phu nhân giật nảy , sẵng giọng :
“ Cô nói cái gì ?”
Kim Anh ngạc nhiên, không hiểu sao má cô đột nhiên giận dữ vô cớ vậy ?
“ Là con hỏi má đau ốm sao rồi ?”
“ Có đau ốm gì đâu, đêm qua thức khuya nên dậy muộn vậy thôi…”
“ Không sao cả thì má ăn sáng đi…”
Bà phu nhân khoác nguyên cái mền cuốn quanh người chạy tọt vào toa-lét, lát sau trở ra, ngồi lên giường, bưng khay thức ăn và món đầu tiên được bà chiếu cố là miếng giăm bông tổ bố bằng bàn tay. Cô tiểu thư thấy “tâm hồn ăn uống” của mẹ không thua mình , vội can :
“ Má ăn vầy giữ eo làm sao ? Cái món khoai tây chiên bơ này “cô-lét-tê-rôn” nhiều lắm đó…”
Bà phu nhân lườm con gái rồi lẳng lặng cầm dao cắt đôi miếng bít tết. Cô tiểu thư gợi chuyện :
“ Sáng nay má có đi … bệnh viện con lấy xe máy chở má đi…”
Bà phu nhân tròn mắt :
“ Thăm ai ở bệnh viện ?”
Cô tiểu thư cười toét miệng :
“ Thôi má đừng dấu , con biết hết rồi, nhưng con đứng về phe má, phe những người đang yêu mà…”
Bà phu nhân quẳng con dao ăn xuống khay :
“ Cô lảm nhảm cái gì vậy ?”
“ Má lại còn giả vờ không biết . Con hỏi má có đi thăm…cậu Bảy lái xe không , con đưa đi …”
Nghe tới tên “cậu Bảy lái xe”, bà phu nhân bỗng nổi giận đùng đùng :
“ Tôi cấm…tôi cấm cô từ nay không được nhắc tên thằng Sở khanh, thằng bạc tình, thằng lừa đảo ấy nữa, nghe chưa ?”
Trút cơn lôi đình xuống đầu con gái xong, bà phu nhân bỗng dưng ôm mặt khóc hu hu khiến cô tiểu thư cứ ngẩn ra , ngỡ ngàng. Thôi thôi, má yêu quá rồi nên mới ghen vậy đó. Tội nghiệp má, thật đúng như thơ ông Xuân Diệu “yêu là chết trong lòng”, hoặc như ngày nay các cô thường kháo nhau :”
*không yêu thì lỗ mà yêu thì khổ*…”, yêu là vậy đó. Chờ cho phu nhân khóc xong , cô tiểu thư mới lên giọng an ủi :
“ Má đừng vội mất lòng tin vào tình yêu. Biết đâu ba chẳng bịa chuyện “hù” má. Má còn lạ gì tính ba , thật đủ thứ mưu mẹo…”
Mắt phu nhân chợt sáng lên, có vẻ câu nói của tiểu thư làm bà loé lên hy vọng. Ừ nhỉ, không khéo “lão khọm già” dựng chuyện, vu cáo “cậu” để chia uyên rẽ thuý . Nghề của lão mà. Bà bỗng sốt ruột muốn đi ngay tới bệnh viện gặp cậu Bảy coi thực hư . Bà giục cô lấy xe máy, còn bà trang điểm qua quýt , mở két lấy tập tiền phòng hờ khi cần tiêu pha, thuốc men cho cậu.
Dọc đường, bà bắt con gái ghé xe vào chợ mua nào cam Mỹ, sữa bột, nào bánh ngọt, nho tươi…thôi thì đủ thứ mọi ngày cậu Bẩy vẫn “khoái khẩu”. Tới gần bệnh viện , Kim Anh ghé quán cà phê :
“ Má ngồi đây chờ, con vào trước coi có..ba ở đấy không ? Hai ông bà chạm trán nhau thì …quê lắm…”
Bà phu nhân gật đầu, ngoan ngoãn ôm túi đồ xuống xe cho Kim Anh phóng vọt đi. Trong lúc đó ở bệnh viện cậu Bảy đã hồi tỉnh. Suốt một ngày một đêm, cậu quằn quại trong cơn bỏng rát cả nửa người. Rồi cậu thiếp đi trong ác mộng. Cậu nằm mơ thấy thằng thư ký của ông Chủ tịch cầm súng lục nhằm bắn vào bụng cậu. Tỉnh giấc, người cậu đầm đìa mồ hôi. Thằng thư ký, có cái gì đó loé trong đầu , phải rồi, cậu Bảy chợt nhớ lúc đánh xe tới quán má mì, thoáng thấy thằng thư ký dừng xe máy bên đường nói vào điện thoại cầm tay. Thôi đúng rồi, tất cả do âm mưu sắp đặt của lão Chủ tịch tỉnh,chồng già bà phu nhân. Chính lão đã cho người theo dõi và đã dựng lên màn kịch “thằng chồng” em Doan đánh ghen. Cậu nhớ lúc thằng khỉ đột tông cửa vào tự nhận là chồng bị cắm sừng thì chính Doan cũng há hốc mồm vì kinh ngạc . Cô ta là người Thượng, sống mãi trên núi cao, lấy đâu ra thằng chồng “đầu gấu” bến tàu, bến xe thế. Thôi đúng cậu bị gài bẫy …Nhưng đòn thù của ông Chủ tịch sao độc ác kinh khủng vậy ? Mà chính mụ vợ lão quyến rũ cậu chứ có phải cậu chủ ý cắm sừng lão đâu ?
Nỗi căm thù bỗng ngùn ngụt bốc lên trong lòng cậu Bảy. Tất cả đều do “mụ ấy” gây ra. Và không khéo chính mụ ta đã toa rập với chồng trả thù cậu hòng gỡ tội cho mình. Trong đêm vắng, đầu óc nhức buốt vì bẽ bàng, cậu Bảy mỗi lúc một nghĩ quẩn. Khi trời sáng lòng căm thù của cậu đã cháy lan , nhằm cả tới cô tiểu thư.
(còn tiếp)
## Không có nhận xét nào:
## Đăng nhận xét

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


text:
Tổng hợp các biểu mẫu kế toán
BẢNG BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH Theo Mẫu số B 01 – DN (Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng BTC)
BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN Theo mẫu số B 01 – DN Ban hàng theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của bộ trưởng BTC
BẢNG KÊ HÀNG HÓA, DỊCH VỤ MUA VÀO TRỰC TIẾP
BẢNG KÊ HÓA ĐƠN, CHỨNG TỪ HÀNG HÓA, DỊCH VỤ BÁN RA Theo mẫu số: 01- 1/GTGT (Ban hành kèm theo Thông tư số 60/2007/TT-BTC ngày 14/6/2007 của Bộ Tài chính)
BẢNG KÊ HÓA ĐƠN, CHỨNG TỪ HÀNG HÓA, DỊCH VỤ MUA VÀO Theo mẫu số: 01- 2/GTGT (Ban hành kèm theo Thông tư số 60/2007/TT-BTC ngày 14/6/2007 của Bộ Tài chính)
BÁO CÁO LƯU CHUYỂN TIỀN TỆ Theo mẫu số B 03 – DN (Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng BTC)
BIÊN BẢN ĐỐI CHIẾU CÔNG NỢ
BIÊN BẢN KIỂM QUỸ
CHỨNG TỪ GHI SỔ Theo mẫu số S02a-DN (Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20-3/2006 của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
ĐỐI CHIẾU CÔNG NỢ PHẢI THU
MCTCHI Theo mẫu số : 02 – TT (Ban hành theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 Của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
MCTTHU Theo mẫu số : 01 – TT (Ban hành theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 Của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ CÁI TÀI KHOẢN Theo mẫu số S03b-DN (Ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ CHI PHÍ SẢN XUẤT KINH DOANH
SỔ CHI TIẾT BÁN HÀNG Theo mẫu số S35-DN (Ban hành theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC ngày 20-3-2006 của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ CHI TIẾT QUỸ TIỀN MẶT Theo mẫu số S07a-DN (Ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20-3-2006 của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ CHI TIẾT TÀI KHOẢN Theo mẫu số S03b-DN (Ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ ĐĂNG KÝ CHỨNG TỪ GHI SỔ
SỔ NHẬT KÝ BÁN HÀNG Theo mẫu số S03a4-DN (Ban hàng theo quyết định số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 Của bộ trưởng bộ tài chính)
SỔ NHẬT KÝ CHI TIỀN
SỔ NHẬT KÝ CHUNG
SỔ QUỸ TIỀN MẶT THEO NGÀY Theo mẫu số S03A – DN (Ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 Của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ QUỸ TIỀN MẶT
SỔ TỔNG HỢP TÀI KHOẢN ĐỐI ỨNG
SỔ TIỀN GỬI NGÂN HÀNG
THUYẾT MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH Theo Mẫu số B 09 – DN Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC, ngày
20/3/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính
Download mẫu sổ sách
[sociallocker]
Tổng hợp các mẫu sổ sách kế toán
[/sociallocker]

markdown:
## Tổng hợp các biểu mẫu kế toán
BẢNG BÁO CÁO KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH Theo Mẫu số B 01 – DN (Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng BTC)
BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN Theo mẫu số B 01 – DN Ban hàng theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của bộ trưởng BTC
BẢNG KÊ HÀNG HÓA, DỊCH VỤ MUA VÀO TRỰC TIẾP
BẢNG KÊ HÓA ĐƠN, CHỨNG TỪ HÀNG HÓA, DỊCH VỤ BÁN RA Theo mẫu số: 01- 1/GTGT (Ban hành kèm theo Thông tư số 60/2007/TT-BTC ngày 14/6/2007 của Bộ Tài chính)
BẢNG KÊ HÓA ĐƠN, CHỨNG TỪ HÀNG HÓA, DỊCH VỤ MUA VÀO Theo mẫu số: 01- 2/GTGT (Ban hành kèm theo Thông tư số 60/2007/TT-BTC ngày 14/6/2007 của Bộ Tài chính)
BÁO CÁO LƯU CHUYỂN TIỀN TỆ Theo mẫu số B 03 – DN (Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng BTC)
BIÊN BẢN ĐỐI CHIẾU CÔNG NỢ
BIÊN BẢN KIỂM QUỸ
CHỨNG TỪ GHI SỔ Theo mẫu số S02a-DN (Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20-3/2006 của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
ĐỐI CHIẾU CÔNG NỢ PHẢI THU
MCTCHI Theo mẫu số : 02 – TT (Ban hành theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 Của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
MCTTHU Theo mẫu số : 01 – TT (Ban hành theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 Của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ CÁI TÀI KHOẢN Theo mẫu số S03b-DN (Ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ CHI PHÍ SẢN XUẤT KINH DOANH
SỔ CHI TIẾT BÁN HÀNG Theo mẫu số S35-DN (Ban hành theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC ngày 20-3-2006 của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ CHI TIẾT QUỸ TIỀN MẶT Theo mẫu số S07a-DN (Ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20-3-2006 của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ CHI TIẾT TÀI KHOẢN Theo mẫu số S03b-DN (Ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ ĐĂNG KÝ CHỨNG TỪ GHI SỔ
SỔ NHẬT KÝ BÁN HÀNG Theo mẫu số S03a4-DN (Ban hàng theo quyết định số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 Của bộ trưởng bộ tài chính)
SỔ NHẬT KÝ CHI TIỀN
SỔ NHẬT KÝ CHUNG
SỔ QUỸ TIỀN MẶT THEO NGÀY Theo mẫu số S03A – DN (Ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC Ngày 20-3-2006 Của bộ trưởng Bộ Tài Chính)
SỔ QUỸ TIỀN MẶT
SỔ TỔNG HỢP TÀI KHOẢN ĐỐI ỨNG
SỔ TIỀN GỬI NGÂN HÀNG
THUYẾT MINH BÁO CÁO TÀI CHÍNH Theo Mẫu số B 09 – DN Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC, ngày
20/3/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính
#### Download mẫu sổ sách
[sociallocker]
[Tổng hợp các mẫu sổ sách kế toán](http://www.mediafire.com/download/daiatyy76o7hl8g/hocketoanthueaz.org-tong-hop-mau-so-sanh-ke-toan.zip)
[/sociallocker]

Server: nginx

Vary: Cookie

X-hacker: If you're reading this, you should visit automattic.com/jobs and apply to join the fun, mention this header.

Link: <http://wp.me/p3LxSL-a7>; rel=shortlink