markdown:
# Papua New Guinea
[Papua Tân Guinea](/w/index.php?title=Papua_T%C3%A2n_Guinea&redirect=no)) [New Guinea (định hướng)](/wiki/New_Guinea_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)).
|Independent State of Papua New Guinea
|
Independen Stet bilong Papua Niugini
Nhà nước độc lập Papua New Guinea
|
|
|Quốc kỳ
|
|Khẩu hiệu|
|
|Unity in diversity
(
|Quốc ca|
|
|
|Hành chính|
|Chính phủ||
|[Nữ hoàng](/w/index.php?title=N%E1%BB%AF_ho%C3%A0ng_Papua_T%C3%A2n_Guinea&action=edit&redlink=1) [Toàn quyền](/w/index.php?title=To%C3%A0n_quy%E1%BB%81n_Papua_T%C3%A2n_Guinea&action=edit&redlink=1) [Thủ tướng](/w/index.php?title=Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Papua_T%C3%A2n_Guinea&action=edit&redlink=1) [Elizabeth II](/wiki/Elizabeth_II) [Tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh), [Tok Pisin](/wiki/Tok_Pisin), [Hiri Motu](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Hiri_Motu&action=edit&redlink=1) [Port Moresby](/wiki/Port_Moresby) [9°30′N, 147°7′Đ](http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=vi&pagename=Papua_New_Guinea¶ms=9_30_S_147_7_E_type:country(462.840)) [AEST](/w/index.php?title=Gi%E1%BB%9D_chu%E1%BA%A9n_%C4%90%C3%B4ng_%C3%9Ac&action=edit&redlink=1)( [UTC](/wiki/Gi%E1%BB%9D_ph%E1%BB%91i_h%E1%BB%A3p_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)+10) **Độc lập** [1 tháng 12](/wiki/1_th%C3%A1ng_12), [1973](/wiki/1973) [16 tháng 9](/wiki/16_th%C3%A1ng_9), [1975](/wiki/1975)
Từ
[Úc](/wiki/%C3%9Ac) [hạng 104](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [hạng 172](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_m%E1%BA%ADt_%C4%91%E1%BB%99_d%C3%A2n_s%E1%BB%91)) [GDP](/wiki/T%E1%BB%95ng_s%E1%BA%A3n_ph%E1%BA%A9m_n%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%8Ba)( [PPP](/wiki/S%E1%BB%A9c_mua_t%C6%B0%C6%A1ng_%C4%91%C6%B0%C6%A1ng)) (2005) [đô la Mỹ](/wiki/%C4%90%C3%B4_la_M%E1%BB%B9) [HDI](/wiki/Ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)(2003) [hạng 137](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_ch%E1%BB%89_s%E1%BB%91_ph%C3%A1t_tri%E1%BB%83n_con_ng%C6%B0%E1%BB%9Di)) [Đơn vị tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) [Kina](/w/index.php?title=Kina_Papua_T%C3%A2n_Guinea&action=edit&redlink=1)(
)
[PGK] [Tên miền Internet](/wiki/T%C3%AAn_mi%E1%BB%81n_qu%E1%BB%91c_gia_c%E1%BA%A5p_cao_nh%E1%BA%A5t) [.pg](/wiki/.pg) **Papua New Guinea** (phiên âm [tiếng Việt](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Vi%E1%BB%87t): **Pa-pu-a Niu Ghi-nê**; [Hán-Việt](/wiki/T%E1%BB%AB_H%C3%A1n-Vi%E1%BB%87t): **Ba Bô Á Tân Cơ Nội Á**; viết tắt **PNG**, [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) / [Tok Pisin](/wiki/Tok_Pisin) / [Hiri Motu](/w/index.php?title=Ti%E1%BA%BFng_Hiri_Motu&action=edit&redlink=1) của "Papua New Guinea"), tên đầy đủ là **Quốc gia Độc lập Papua New Guinea** là một quốc gia ở [châu Đại Dương](/wiki/Ch%C3%A2u_%C4%90%E1%BA%A1i_D%C6%B0%C6%A1ng), gồm phía Đông của đảo [New Guinea](/wiki/New_Guinea) và nhiều đảo xa bờ biển (phía Tây của New Guinea là hai tỉnh [Papua](/wiki/Papua_(t%E1%BB%89nh)) và [New Irian Jaya](/w/index.php?title=New_Irian_Jaya&action=edit&redlink=1) của [Indonesia](/wiki/Indonesia)). PNG nằm vào phía Tây Nam [Thái Bình Dương](/wiki/Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng), ở một vùng được gọi là [Mélanésie](/w/index.php?title=M%C3%A9lan%C3%A9sie&action=edit&redlink=1) (Mêlanêdi) từ đầu thế kỷ 19. Thủ đô của nước này, [Port Moresby](/wiki/Port_Moresby), là một trong vài thành phố lớn trong nước. * là một trong những quốc gia có nhiều dân tộc nhất trên thế giới, có hơn 850 ngôn ngữ thổ dân và nhiều dân tộc như vậy, nhưng chỉ có vào khoảng 5 triệu người. Đây cũng là một trong những nước nông thôn nhất, chỉ 18% người sống ở những trung tâm Papua New Guinea* [thành thị](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_th%E1%BB%8B_h%C3%B3a&action=edit&redlink=1) . Đây là nước ít được thám hiểm nhất trên thế giới, không chỉ về địa lý mà còn về văn hóa, và nhiều loài động thực vật được cho là chỉ có ở Papua New Guinea. [[1]](#cite_note-1)
## Mục lục
## Từ nguyên[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=1)] *Papua'* là một từ ngữ dùng để chỉ dạng tóc xoăn tít của dân bản xứ, *New Guinea* có nghĩa là * mới. Một nhà thám hiểm đã tình cờ phát hiện ra thổ dân trên hòn đảo này, nhưng ông lại ngạc nhiên vì ngờ ngợ đây là thổ dân da đen ở Guinea* [Guinea](/wiki/Guin%C3%A9e)với mái tóc xoăn tít (người Guinea không có tóc xoăn như thế) và lại ở rất xa Guinea, nên ông đặt tên cho thổ dân mới phát hiện là **Papua New Guinea**(người Guinea tóc xoăn tít). Và các tên đó trở thành tên quốc gia.
## Lịch sử[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=2)]
Những di cốt con người đã được tìm thấy có niên đại từ khoảng 50,000 năm trước. Những cư dân cổ xưa này có lẽ có nguồn gốc ở
[Đông Nam Á](/wiki/%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81), người Đông Nam Á lại có nguồn gốc từ [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi) 50,000 tới 70,000 năm trước. New Guinea là một trong những vùng đất đầu tiên sau châu Phi và Âu Á là nơi có [người hiện đại sinh sống](/w/index.php?title=Nh%E1%BB%AFng_cu%E1%BB%99c_di_c%C6%B0_bu%E1%BB%95i_%C4%91%E1%BA%A7u_l%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_lo%C3%A0i_ng%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1), với cuộc di cư đầu tiên ở cùng khoảng thời gian cuộc di cư của Australia. Nông nghiệp độc lập phát triển tại các vùng cao nguyên New Guinea khoảng năm 7,000 trước Công Nguyên, khiến đây là một trong số ít khu vực thực hiện thuần hoá thực vật nguyên thuỷ của thế giới. Một cuộc di cư lớn của của những người nói ngôn ngữ [Austronesian](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Austronesian&action=edit&redlink=1) tới các vùng ven biển khoảng 2,500 năm trước, và nó trùng khớp với sự xuất hiện của đồ gốm, lợn, và một số kỹ thuật đánh cá. Gần đây hơn, khoảng 300 năm trước, [khoai lang](/wiki/Khoai_lang) đã du nhập vào New Guinea từ [Moluccas](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Maluku&action=edit&redlink=1) từ [Nam Mỹ](/wiki/Nam_M%E1%BB%B9) bởi đế chế thuộc địa thống trị vùng đất này khi ấy, [Bồ Đào Nha](/wiki/B%E1%BB%93_%C4%90%C3%A0o_Nha). Sản lượng thu hoạch cao hơn rất nhiều từ khoai lang đã biến đổi toàn bộ nền nông nghiệp truyền thống, khoai lang đã chiếm hầu hết chỗ của [2] [khoai sọ](/wiki/Khoai_s%E1%BB%8D), sản phẩm chủ yếu trước đó, và khiến dân cư tại các vùng cao nguyên tăng lên đáng kể.
Trước thế kỷ 19 người phương Tây ít biết về hòn đảo này, dù các thương gia từ Đông Nam Á đã tới New Guinea từ 5,000 trước để mua lông
[chim seo cờ](/wiki/H%E1%BB%8D_Chim_thi%C3%AAn_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng) làm bút, và các nhà thám hiểm Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đã tới hòn đảo này ngay từ thế kỷ 16 (1526 và 1527 Dom [3] [Jorge de Meneses](/w/index.php?title=Jorge_de_Meneses&action=edit&redlink=1)). Tên kép của nước này là những kết quả của lịch sử hành chính phức tạp của nó trước khi giành độc lập. Từ *papua*xuất phát từ *pepuah*một từ tiếng [Malay](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Malay&action=edit&redlink=1)miêu tả mái tóc quăn của người Melanesia, và "New Guinea" ( *Nueva Guinea*) là cái tên do nhà thám hiểm người [Tây Ban Nha](/wiki/%C4%90%E1%BA%BF_qu%E1%BB%91c_T%C3%A2y_Ban_Nha) [Yñigo Ortiz de Retez](/w/index.php?title=Y%C3%B1igo_Ortiz_de_Retez&action=edit&redlink=1)đặt ra, vào năm 1545 ông đã lưu ý thấy sự tương đồng giữa người dân ở đây với những người ông từng thấy trước đó dọc theo bờ biển [Guinea](/wiki/Guin%C3%A9e)của [châu Phi](/wiki/Ch%C3%A2u_Phi).
Nửa phía bắc nước này rơi vào tay
[người Đức](/wiki/%C4%90%E1%BB%A9c) năm 1884 với tên gọi [New Guinea Đức](/w/index.php?title=New_Guinea_%C4%90%E1%BB%A9c&action=edit&redlink=1). Trong [Thế chiến I](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_nh%E1%BA%A5t), nó bị Australia chiếm đóng, nước đã bắt đầu quản lý New Guinea Anh, phần phía nam, được đổi tên lại là Papua năm 1904. Sau Thế chiến I, Australia được [Hội quốc liên](/wiki/H%E1%BB%99i_Qu%E1%BB%91c_Li%C3%AAn) [uỷ quyền](/w/index.php?title=U%E1%BB%B7_tr%E1%BB%8B_H%E1%BB%99i_qu%E1%BB%91c_li%C3%AAn&action=edit&redlink=1) cai quản New Guinea Đức cũ. Trái lại Papua, được coi là một Lãnh thổ Bên ngoài của Khối thịnh vượng chung Australia, dù theo pháp luật nó vẫn thuộc sở hữu của người Anh, một vấn đề có tầm quan trọng lớn với hệ thống pháp lý của đất nước sau khi độc lập năm 1975. Sự khác biệt này trong vị thế pháp lý có nghĩa Papua và New Guinea có cơ quan hành chính hoàn toàn riêng biệt, nhưng cả hai đều do Australia kiểm soát. [Chiến dịch New Guinea](/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch_New_Guinea&action=edit&redlink=1) (1942-1945) là một trong những chiến dịch quân sự lớn thời Thế chiến II. Xấp xỉ 216,000 binh sĩ, thuỷ thủ và phi công Nhật, Australia và Mỹ đã chết trong Chiến dịch New Guinea. Hai vùng lãnh thổ đã được gộp vào trong [4] [Lãnh thổ Papua và New Guinea](/w/index.php?title=L%C3%A3nh_th%E1%BB%95_Papua_v%C3%A0_New_Guinea&action=edit&redlink=1)sau [Thế chiến II](/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi_th%E1%BB%A9_hai), và sau đó được gọi đơn giản là "Papua New Guinea". Bộ máy hành chính của Papua được mở cho sự giám sát của [Liên hiệp quốc](/wiki/Li%C3%AAn_Hi%E1%BB%87p_Qu%E1%BB%91c). Tuy nhiên, một số vị thế đã tiếp tục (và đang tiếp tục) chỉ được áp dụng ở một vùng lãnh thổ. một vấn đề rất phức tạp ngày nay bởi sự điều chỉnh biên giới của Papua tại các tỉnh liền kề với sự chú tâm tới đường bộ tiếp cận và các nhóm ngôn ngữ, vì thế những vị thế được áp dụng ở một phía biên giới vốn đã không còn tồn tại nữa. [[5]](#cite_note-5)
Quá trình giành độc lập một cách hoà bình từ Australia, quyền lực đô thị trên thực tế, diễn ra ngày 16 tháng 9 năm 1975, và hai bên vẫn có quan hệ gần gũi (Australia vẫn là nhà cung cấp viện trợ song phương lớn nhất cho Papua New Guinea).
Một cuộc nổi dậy ly khai diễn ra năm 1975-76 trên
[đảo Bougainville](/wiki/Bougainville) đã dẫn tới sự thay đổi kéo dài 11 giờ với bản thảo Hiến pháp Papua New Guinea để cho phép Bougainville và mười tám quận khác của Papua New Guinea thời tiền độc lập có vị thế trong liên bang như là các tỉnh. Cuộc nổi dậy lại diễn ra và làm thiệt mạng 20,000 người từ năm 1988 tới khi nó được giải quyết năm 1997. Sau cuộc nổi dậy, Bougainville tự trị đã bầu [Joseph Kabui](/w/index.php?title=Joseph_Kabui&action=edit&redlink=1) làm tổng thống, nhưng ông đã được vị phó là [John Tabinaman](/w/index.php?title=John_Tabinaman&action=edit&redlink=1) kế vị. Tabinaman vẫn là lãnh đạo cho tới khi một cuộc bầu cử nhân dân mới diễn ra tháng 12 năm 2008, với [James Tanis](/w/index.php?title=James_Tanis&action=edit&redlink=1) là người giành chiến thắng. Cuộc nổi dậy chống người Trung Quốc, có sự tham gia của hàng chục nghìn người, nổ ra tháng 5 năm 2009. [6] [[7]](#cite_note-7)
## Chính trị[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=3)]
Papua New Guinea là một thành viên
[Khối thịnh vượng chung](/wiki/Kh%E1%BB%91i_Th%E1%BB%8Bnh_v%C6%B0%E1%BB%A3ng_chung_Anh), và [Nữ hoàng Elizabeth II](/wiki/Elizabeth_II) là nguyên thủ quốc gia. Theo thoả ước hiến pháp, chuẩn bị cho bản thảo hiến pháp, và được Australia, bên đã chấm dứt quyền quản lý mẫu quốc, hy vọng, Papua New Guinea sẽ lựa chọn việc duy trì liên kết của mình với chế độ quân chủ Anh. Tuy nhiên, những người sáng lập, cho rằng các nghi lễ hoàng gia có một dấu ấn khiến nhà nước mới độc lập sẽ không thể có được một hệ thống nghi lễ bản xứ - vì thế Chế độ quân chủ vẫn được giữ lại. Nữ hoàng được đại diện bởi [8] [Toàn quyền Papua New Guinea](/w/index.php?title=To%C3%A0n_quy%E1%BB%81n_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1), hiện là Sir [Paulias Matane](/w/index.php?title=Paulias_Matane&action=edit&redlink=1). Papua New Guinea và [Quần đảo Solomon](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Solomon)là các quốc gia bất thường trong [Khối thịnh vượng chung](/wiki/Kh%E1%BB%91i_Th%E1%BB%8Bnh_v%C6%B0%E1%BB%A3ng_chung_Anh)bởi các Toàn quyền của họ thực tế bởi nhánh lập pháp lựa chọn chứ không phải bởi hành pháp, như tại một số nền dân chủ nghị viện.
Quyền hành pháp thực tế nằm trong tay
[Thủ tướng](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_Th%E1%BB%A7_t%C6%B0%E1%BB%9Bng_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1), người lãnh đạo [nội các](/w/index.php?title=N%E1%BB%99i_c%C3%A1c_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1). Thủ tướng hiện nay là Sir Michael Somare. [Nghị viện quốc gia](/w/index.php?title=Ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n_qu%E1%BB%91c_gia_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [đơn viện](/w/index.php?title=%C4%90%C6%A1n_vi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) có 109 ghế, trong số đó 20 ghế thuộc các [thống đốc](/w/index.php?title=Th%E1%BB%91ng_%C4%91%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1) của 19 [tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh) và [Quận thủ đô quốc gia](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4_qu%E1%BB%91c_gia_(Papua_New_Guinea)&action=edit&redlink=1) (NCD). Các ứng cử viên [thành viên nghị viện](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn_ngh%E1%BB%8B_vi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) được bầu khi thủ tướng kêu gọi một cuộc bầu cử quốc gia, tối đa 5 năm sau cuộc bầu cử quốc gia trước đó. Trong những năm đầu độc lập, sự bất ổn định của hệ thống đảng khiến [những cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADn_%C4%91%E1%BB%99ng_b%E1%BA%A5t_t%C3%ADn_nhi%E1%BB%87m&action=edit&redlink=1) thường xảy ra trong nghị viện khiến các chính phủ thường xuyên sụp đổ và lại cần tới các cuộc bầu cử quốc gia, theo các điều khoản của dân chủ nghị viện. Trong những năm gần đây, các chính phủ nối tiếp nhau đã thông qua điều luật ngăn chặn những cuộc bỏ phiếu đó được diễn ra sớm hơn 18 tháng từ cuộc bầu cử quốc gia. Điều này được cho là đã dẫn tới sự ổn định lớn hơn, dù có lẽ đã làm giảm tín nhiệm của nhánh hành pháp của chính phủ.
Các cuộc bầu cử tại PNG thu hút rất nhiều ứng cử viên. Sau khi độc lập năm 1975, các thành viên được bầu theo hệ thống
[first past the post](/w/index.php?title=First_past_the_post&action=edit&redlink=1), với người thắng cuộc thường giành chưa tới 15% phiếu. Các cuộc cải cách bầu cử năm 2001 đưa ra hệ thống Bầu cử Ưu đãi Giới hạn (LPV), một phiên bản của [Bỏ phiếu Lựa chọn](/w/index.php?title=Tranh_c%E1%BB%AD_tr%E1%BB%B1c_ti%E1%BA%BFp&action=edit&redlink=1). [bầu cử toàn quốc năm 2007](/w/index.php?title=B%E1%BA%A7u_c%E1%BB%AD_to%C3%A0n_qu%E1%BB%91c_Papua_New_Guinean_n%C4%83m_2007&action=edit&redlink=1) là cuộc bầu cử đầu tiên sử dụng LPV.
## Luật pháp[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=4)]
Nghị viện đơn viện ban hành pháp luật theo cùng cách như tại các hệ thống pháp lý khác có "nội các," "chính phủ chịu trách nhiệm," hay "nghị viện dân chủ": nó được nhánh hành pháp đề xuất với nhánh lập pháp, được tranh luận và, nếu được thông qua, sẽ trở thành luật khi nhận được sự đồng ý của hoàng gia thông qua Toàn quyền. Hầu hết luật pháp hiện thực tế là những quy định do phe quan liêu áp dụng theo luật trao quyền đã được Nghị viện thông qua từ trước.
Mọi điều luật thông thường được Nghị viện ban hành phải tương thích với Hiến pháp. Các toà án có quyền phán xử về tình trạng hợp hiến của các điều luật, cả trong các cuộc tranh luận trước toà và về một sự tham khảo khi không có tranh cãi mà chỉ là một câu hỏi về sự khó hiểu của pháp luật. Khá bất thường trong số các nước đang phát triển, nhánh tư pháp của chính phủ tại Papua New Guinea vẫn khá độc lập, và những chính phủ hành pháp tiếp nối nhau vẫn tiếp tục tôn trọng quyền lực của nó.
"Luật bên dưới" — có nghĩa là, luật phong tục của Papua New Guinea — gồm
[luật phong tục](/w/index.php?title=Lu%E1%BA%ADt_phong_t%E1%BB%A5c&action=edit&redlink=1) Astralia như nó bắt đầu có hiệu lực ngày 16 tháng 9 năm 1975 (ngày độc lập), và sau đó là các quyết định của các toà án của PNG. Các toà án hoạt động tuân theo Hiến pháp, và gần đây, *Underlying Law Act*, để có xem xét tới "phong tục" của các cộng đồng truyền thống, với một quan điểm để xác định xem các phong tục nào là chung cho toàn bộ đất nước và có thể được tuyên bố là một phần của luật bên dưới. Trên thực tế, điều này đã cho thấy rất khó khăn, và hầu như đã bị lờ đi. Các điều luận chủ yếu được phỏng theo luật của các quốc gia khác, nhất là Australia và Anh. Sự biện hộ trong các toà án giống với mẫu hình đối lập của các quốc gia luật phong tục khác.
## Vùng, tỉnh và quận[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=5)]
Papua New Guinea được chia thành bốn
[vùng](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_c%E1%BB%A7a_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1), mục tiêu phân chia chủ yếu không phải về quản lý hành chính mà khá quan trọng trong nhiều lĩnh vực khác như quản lý, thương mại, thể thao và các hoạt động khác.
Quốc gia này có 20 khu vực phân chia có vị thế cấp tỉnh: 18
[tỉnh](/wiki/T%E1%BB%89nh_(Papua_New_Guinea)), Vùng Tự trị [Bougainville](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Bougainville&action=edit&redlink=1) và [Quận Thủ đô Quốc gia](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4_qu%E1%BB%91c_gia_(Papua_New_Guinea)&action=edit&redlink=1). Mỗi tỉnh được chia thành một hay nhiều [quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BA%ADn_v%C3%A0_LLG_c%E1%BB%A7a_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1), và chúng lại được chia thành một hay nhiều [khu vực Quản lý Cấp Địa phương](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BA%ADn_v%C3%A0_LLG_c%E1%BB%A7a_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1).
Các tỉnh
là các đơn vị hành chính cấp thứ nhất của quốc gia. Các chính quyền tỉnh là các chi nhánh của chính phủ quốc gia — Papua New Guinea không phải là một [9] [liên bang](/wiki/Li%C3%AAn_bang)gồm các tỉnh. Các khu vực phân chia cấp tỉnh gồm như sau:
Nghị viện đã thông qua việc thành lập hai tỉnh nữa vào năm 2012:
[Tỉnh Hela](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Hela&action=edit&redlink=1), sẽ gồm một phần của [Tỉnh Cao nguyên phía Nam](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Cao_nguy%C3%AAn_ph%C3%ADa_Nam&action=edit&redlink=1) hiện tại, và [Tỉnh Jiwaka](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Jiwaka&action=edit&redlink=1), sẽ được thành lập bằng cách chia [Tỉnh Cao nguyên phía Tây](/w/index.php?title=T%E1%BB%89nh_Cao_nguy%C3%AAn_ph%C3%ADa_T%C3%A2y&action=edit&redlink=1). [[10]](#cite_note-10)
## Địa lý[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=6)]
Với diện tích 462,840 km
2, Papua New Guinea là nước [rộng thứ 54](/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_theo_di%E1%BB%87n_t%C3%ADch) trên thế giới.
Papua New Guinea chủ yếu là
[núi non](/wiki/N%C3%BAi) (đỉnh cao nhất là [Núi Wilhelm](/w/index.php?title=N%C3%BAi_Wilhelm&action=edit&redlink=1) độ cao 4,509 m; 14,793 ft) và chủ yếu được bao phủ bởi những cánh [rừng mưa nhiệt đới](/wiki/R%E1%BB%ABng_m%C6%B0a_nhi%E1%BB%87t_%C4%91%E1%BB%9Bi), cũng như những khu vực [đất ướt](/wiki/%C4%90%E1%BA%A5t_ng%E1%BA%ADp_n%C6%B0%E1%BB%9Bc) rất rộng bao quanh [Sepik](/w/index.php?title=Sepik&action=edit&redlink=1) và các con sông [Fly](/w/index.php?title=S%C3%B4ng_Fly_River&action=edit&redlink=1). Papua New Guinea được bao quanh bởi các [rặng san hô ngầm](/w/index.php?title=R%E1%BA%B7ng_san_h%C3%B4_ng%E1%BA%A7m&action=edit&redlink=1) đang được quản lý chặt chẽ để bảo tồn.
Nước này nằm trên
[Vành đai Núi lửa Thái Bình Dương](/w/index.php?title=V%C3%A0nh_%C4%91ai_N%C3%BAi_l%E1%BB%ADa_Th%C3%A1i_B%C3%ACnh_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1), ở điểm va chạm của nhiều [đĩa kiến tạo](/wiki/M%E1%BA%A3ng_ki%E1%BA%BFn_t%E1%BA%A1o). Có một số [núi lửa](/wiki/N%C3%BAi_l%E1%BB%ADa) đang hoạt động, và những vụ phun trào thường xuyên xảy ra. [Động đất](/wiki/%C4%90%E1%BB%99ng_%C4%91%E1%BA%A5t) cũng là điều thường thấy, thỉnh thoảng đi kèm với các trận [sóng thần](/wiki/S%C3%B3ng_th%E1%BA%A7n).
Vùng lục địa của quốc gia là nửa phía đông của đảo
[New Guinea](/wiki/New_Guinea), nơi có các thị trấn lớn nhất, gồm cả thủ đô [Port Moresby](/wiki/Port_Moresby) và [Lae](/w/index.php?title=Lae&action=edit&redlink=1); các hòn đảo lớn khác của Papua New Guinea gồm [New Ireland](/wiki/New_Ireland), [New Britain](/wiki/New_Britain), [Manus](/wiki/Manus_(%C4%91%E1%BA%A3o)) và [Bougainville](/wiki/Bougainville).
Papua New Guinea là một trong số ít khu vực gần
[xích đạo](/wiki/X%C3%ADch_%C4%91%E1%BA%A1o) có [tuyết rơi](/w/index.php?title=Tuy%E1%BA%BFt_r%C6%A1i&action=edit&redlink=1), xảy ra ở những nơi có độ cao lớn trong lục địa.
## Sinh thái[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=7) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=7)]
Papua New Guinea là một phần của
[vùng sinh thái Australasia](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_sinh_th%C3%A1i_Australasia&action=edit&redlink=1), gồm cả Australia, [New Zealand](/wiki/New_Zealand), đông [Indonesia](/wiki/Indonesia), và nhiều nhóm đảo Thái Bình Dương, gồm cả [Quần đảo Solomon](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Solomon) và [Vanuatu](/wiki/Vanuatu).
Về địa lý, hòn đảo New Guinea là nhánh mở rộng phía bắc của
[đĩa kiến tạo Indo-Australian](/w/index.php?title=%C4%90%C4%A9a_Indo-Australian&action=edit&redlink=1), hình thành một phần của một lục địa duy nhất [Australia-New Guinea](/w/index.php?title=Australia-New_Guinea&action=edit&redlink=1) (cũng được gọi là *Sahul* hay *Meganesia*). Nó được nối với mảng Australia bởi một [thềm lục địa](/wiki/Th%E1%BB%81m_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba) nông qua [Eo biển Torres](/wiki/Eo_bi%E1%BB%83n_Torres), ở những thời cổ đại còn nổi lên như một [cầu lục địa](/w/index.php?title=C%E1%BA%A7u_l%E1%BB%A5c_%C4%91%E1%BB%8Ba&action=edit&redlink=1) — đặc biệt trong những [kỷ băng hà](/wiki/K%E1%BB%B7_b%C4%83ng_h%C3%A0) khi [mực nước biển](/wiki/M%E1%BB%B1c_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_bi%E1%BB%83n) thấp hơn hiện tại.
Vì thế, nhiều giống chim và thú có vú ở New Guinea có những quan hệ gene chặt chẽ với các giống loài tương tự ở Australia. Đặc trưng chung nhất của hai phía là sự tồn tại của nhiều loài
[động vật có vú](/wiki/L%E1%BB%9Bp_Th%C3%BA) [có túi](/wiki/Th%C3%BA_c%C3%B3_t%C3%BAi), gồm [kangaroo](/wiki/Kangaroo) và [possum](/w/index.php?title=Possum&action=edit&redlink=1), không có ở bất kỳ nơi nào khác. Nhiều hòn đảo khác bên trong lãnh thổ PNG, gồm cả New Britain, New Ireland, Bougainville, [Đảo Đô đốc](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1), [Đảo Trobriand](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Trobriand&action=edit&redlink=1), và [Quần đảo Louisiade](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Louisiade&action=edit&redlink=1), chưa bao giờ được kết nối với New Guinea bằng những cầu lục địa, và chúng không có nhiều loài động vật có vú và những loài chim không bay được vốn thường thấy tại New Guinea và Australia.
Australia và New Guinea là những phần của siêu lục địa cổ
[Gondwana](/wiki/Gondwana), bắt đầu tan rã thành những lục địa nhỏ hơn ở thời kỳ [Cretaceous](/wiki/K%E1%BB%B7_Creta), 65-130 triệu năm trước. Australia cuối cùng tách hoàn toàn khỏi [Nam Cực](/wiki/Nam_C%E1%BB%B1c) khoảng 45 triệu năm trước. Toàn bộ các vùng đất của Australasia là nơi sinh sống của [quần thực vật Nam Cực](/wiki/Qu%E1%BA%A7n_th%E1%BB%B1c_v%E1%BA%ADt_Nam_C%E1%BB%B1c), có nguồn gốc từ quần thực vật của nam Gondwana, gồm cả [podocarps](/wiki/H%E1%BB%8D_Th%C3%B4ng_tre) [họ tùng bách](/w/index.php?title=H%E1%BB%8D_t%C3%B9ng_b%C3%A1ch&action=edit&redlink=1) và các loài thông *, và Araucaria* [sồi miền nam](/w/index.php?title=S%E1%BB%93i_mi%E1%BB%81n_nam&action=edit&redlink=1)( *Nothofagus*) lá rộng. Những họ cây này vẫn hiện diện tại Papua New Guinea.
Bởi đĩa kiến tạo Indo-Australian (gồm các lục địa Ấn Độ, Australia, và thềm
[Ấn Độ Dương](/wiki/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99_D%C6%B0%C6%A1ng) ở giữa) trôi về phía bắc, nó va chạm với [Đĩa Âu Á](/w/index.php?title=%C4%90%C4%A9a_%C3%82u_%C3%81&action=edit&redlink=1), và sự va chạm của hai đĩa đã đẩy lên dãy [Himalayas](/wiki/Himalaya), các đảo Indonesia và Rặng Trung tâm của New Guinea. Rặng Trung tâm trẻ và cao hơn các ngọn núi của Australia, cao tới mức nó có một số [sông băng](/wiki/S%C3%B4ng_b%C4%83ng) hiếm ở xích đạo. New Guinea là một phần của chí tuyến ẩm, và nhiều loài thực vật thuộc rừng mưa nhiệt đới [Indomalaya](/wiki/Indomalaya), trải dài suốt các eo biển hẹp từ châu Á, pha trộn với hệ thực vật Australia và Antarctic cổ.
### Các vùng sinh thái trên cạn[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=8) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=8)]
Papua New Guinea gồm một số
[vùng sinh thái trên cạn](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_sinh_th%C3%A1i_tr%C3%AAn_c%E1%BA%A1n&action=edit&redlink=1):
- Rừng nhiệt đới đất thấp
[Đảo Đô đốc](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_%C4%90%C3%B4_%C4%91%E1%BB%91c&action=edit&redlink=1)
- Rừng mưa núi Rặng Trung tâm
- Rừng mưa núi Bán đảo Huon
- Rừng mưa
[Quần đảo Louisiade](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Louisiade&action=edit&redlink=1)
- Rừng mưa đất thấp New Britain-New Ireland
- Rừng mưa núi New Britain-New Ireland
[Đước New Guinea](/w/index.php?title=%C4%90%C6%B0%E1%BB%9Bc_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [Rừng đầm lầy nước ngọt và rừng mưa đất thấp Bắc New Guinea](/w/index.php?title=R%E1%BB%ABng_%C4%91%E1%BA%A7m_l%E1%BA%A7y_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ng%E1%BB%8Dt_v%C3%A0_r%E1%BB%ABng_m%C6%B0a_%C4%91%E1%BA%A5t_th%E1%BA%A5p_B%E1%BA%AFc_New_Guinea&action=edit&redlink=1)
- Rừng mưa núi Bắc New Guinea
[Rừng mưa Quần đảo Solomon](/w/index.php?title=R%E1%BB%ABng_m%C6%B0a_Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Solomon&action=edit&redlink=1)(gồm [Bougainville](/wiki/Bougainville)và Buka)
- Rừng mưa Đông Nam Papuan
- Rừng đầm lầy nước ngọt Nam New Guinea
- Rừng mưa đất thấp Nam New Guinea
- Rừng mưa
[Đảo Trobriand](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A3o_Trobriand&action=edit&redlink=1)
- Đồng cỏ và savanna Xuyên Fly
- Đồng cỏ sub-alpine Rặng Trung tâm
## Kinh tế[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=9) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=9)]
Papua New Guinea có nhiều tài nguyên thiên nhiên, nhưng việc khai thác gặp khó khăn vì điều kiện địa hình, chi phí cao cho việc phát triển hạ tầng, nhiều vấn đề nghiêm trọng về luật pháp và quy định, và hệ thống đứng tên đất đai khiến việc xác định các chủ sở hữu đất cho mục đích đàm phán thoả thuận khai thác khó khăn. Nông nghiệp là nguồn sống cho khoảng 85% dân số. Các trầm tích
[khoáng sản](/wiki/Kho%C3%A1ng_s%E1%BA%A3n), gồm [dầu mỏ](/wiki/D%E1%BA%A7u_m%E1%BB%8F), [đồng](/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng), và [vàng](/wiki/V%C3%A0ng), chiếm 72% nguồn thu từ xuất khẩu. Nước này cũng có một [ngành công nghiệp cà phê](/w/index.php?title=S%E1%BA%A3n_xu%E1%BA%A5t_c%C3%A0_ph%C3%AA_t%E1%BA%A1i_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) đáng chú ý. Cựu thủ tướng Sir [Mekere Morauta](/w/index.php?title=Mekere_Morauta&action=edit&redlink=1) đã tìm cách tái lập tính toàn thể của các định chế nhà nước, ổn định đồng tiền tệ [kina](/w/index.php?title=Kina_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1), tái lập sự ổn định của ngân sách quốc gia, tư nhân hoá các doanh nghiệp nhà nước thích hợp, và đảm bảo tình trạng hoà bình tại Bougainville sau thoả thuận năm 1997 chấm dứt tình trạng bất ổn đòi ly khai tại Bougainville. Chính phủ Morauta có những thành công đáng chú ý trong việc thu hút sự giúp đỡ của quốc tế, đặc biệt giành được sự ủng hộ của [IMF](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF) và [Ngân hàng Thế giới](/wiki/Ng%C3%A2n_h%C3%A0ng_Th%E1%BA%BF_gi%E1%BB%9Bi) trong việc tìm kiếm các khoản cho vay hỗ trợ phát triển. Những thách thức lớn nhất phải đối mặt của Thủ tướng hiện nay, Sir [Michael Somare](/w/index.php?title=Michael_Somare&action=edit&redlink=1), gồm tạo được lòng tin hơn nữa của nhà đầu tư, tiếp tục các nỗ lực tư nhân hoá tài sản chính phủ, và duy trì sự ủng hộ của các thành viên Nghị viện.
Tháng 3 năm 2006 Hội đồng vì Chính sách Phát triển của Liên hiệp quốc đã kêu gọi chuyển Papua New Guinea từ danh sách quốc gia đang phát triển xuống danh sách quốc gia kém phát triển bởi tình trạng trì trệ kinh tế và xã hội kéo dài.
Tuy nhiên, một cuộc đánh giá của [11] [Quỹ Tiền tệ Quốc tế](/wiki/Qu%E1%BB%B9_Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF)vào cuối năm 2008 thấy rằng "một sự tổng hợp của các chính sách tiền tệ và thuế khoá thận trọng, và giá cả các mặt hàng khoáng sản xuất khẩu cao trên thế giới, đã củng cố cho tình trạng tăng trưởng kinh tế và ổn định vi mô gần đây của Papua New Guinea. Tăng trưởng GDP thực, ở mức hơn 6% năm 2007, có nền tảng vững và được trông đợi sẽ tiếp tục cao trong năm 2008." [[12]](#cite_note-12)
### Sở hữu đất đai[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=10) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=10)]
Chỉ khoảng 3% đất đai của Papua New Guinea nằm trong tay tư nhân; nó được giữ trong tay tư nhân theo luật Cho thuê Nhà nước 99 năm, hay nó thuộc Nhà nước. Rõ ràng không có quyền sở hữu toàn quyền; một số ít chủ sở hữu toàn quyền được tự động chuyển đổi sang Cho thuê Nhà nước khi chúng được chuyển giao giữa người bán và người mua. Đất đai không chuyển nhượng thuộc sở hữu phong thục bởi các chủ sở hữu truyền thống. Tình trạng chính thức của
[seisin](/w/index.php?title=Seisin&action=edit&redlink=1) thay đổi theo từng nền văn hoá. Nhiều tác gia cho rằng đất đai thuộc sở hữu cộng đồng của các dòng họ truyền thống; tuy nhiên, những cuộc nghiên cứu gần hơn thường cho thấy rằng những mảnh đất nhỏ nhất mà người sở hữu nó không thể chia nhỏ tiếp thuộc người đứng đầu một đại gia đình và các con cháu của họ, hay chỉ riêng các con cháu của họ nếu họ đã chết đi gần đây. Đây là một vấn đề tối quan trọng bởi một vấn đề phát triển kinh tế là xác định thành viên của các nhóm và chủ sở hữu đất đai theo phong tục. Những tranh cãi giữa các công ty khai mỏ và lâm nghiệp và các nhóm chủ sở hữu thường biến thành vấn đề liệu các công ty có tham gia vào mối quan hệ hợp đồng về việc sử dụng đất với chủ sở hữu thực sự không. Tài sản phong tục - thường là đất đai - không thể được phân chia bởi ý chí; nó chỉ có thể được thừa hưởng theo phong tục của người đã mất.
## Nhân khẩu[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=11) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=11)]
Papua New Guinea là một trong những quốc gia
[hỗn tạp](/w/index.php?title=H%E1%BB%97n_t%E1%BA%A1p&action=edit&redlink=1) nhất thế giới. Có hàng trăm nhóm sắc tộc bản xứ tại Papua New Guinea, đa số thuộc nhóm được gọi là [Papuans](/w/index.php?title=Papuans&action=edit&redlink=1), tổ tiên của họ đã tới vùng New Guinea từ hàng chục nghìn năm trước. Nhiều bộ tộc Papuan tại các vùng xa xôi vẫn chỉ có tiếp xúc ban đầu với thế giới bên ngoài. Các nhóm khác là [người Austronesian](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Austronesian&action=edit&redlink=1), tổ tiên của họ đã tới vùng này chưa tới bốn ngàn năm trước. Cũng có nhiều người từ các vùng khác của thế giới hiện sinh sống tại đây, gồm cả [người Trung Quốc](/w/index.php?title=Ng%C6%B0%E1%BB%9Di_Trung_Qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%A1i_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1), người châu Âu, người Australia, người Phillippines, Polynesian và Micronesian. Ở thời điểm đầu độc lập năm 1975, có 40,000 người nước ngoài (chủ yếu là người Australia và người Trung Quốc) tại Papua New Guinea. [13] [[14]](#cite_note-14)
Papua New Guinea có nhiều ngôn ngữ hơn bất kỳ một quốc gia nào khác, với hơn 820 ngôn ngữ bản địa, chiếm 12% tổng số ngôn ngữ của thế giới. Các ngôn ngữ bản địa được xếp hạng thành hai nhóm lớn:
[các ngôn ngữ Austronesian](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Austronesian&action=edit&redlink=1) và phi Austronesian (hay [các ngôn ngữ Papuan](/w/index.php?title=C%C3%A1c_ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_Papuan&action=edit&redlink=1)). Có ba ngôn ngữ chính thức tại Papua New Guinea. [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh) là một ngôn ngữ chính thức và là ngôn ngữ của chính phủ và hệ thống giáo dục, nhưng không được sử dụng rộng rãi. [Ngôn ngữ chung](/w/index.php?title=Ng%C3%B4n_ng%E1%BB%AF_chung&action=edit&redlink=1) chủ yếu của đất nước là [Tok Pisin](/wiki/Tok_Pisin) (thường được gọi trong tiếng Anh là New Guinea Pidgin hay Melanesian Pidgin), nhiều cuộc tranh cãi trong Nghị viện, nhiều chiến dịch thông tin và quảng cáo, và mãi đến gần đây, một tờ báo quốc gia *Wantok*, được xuất bản bằng ngôn ngữ này. Nơi duy nhất Tok Pisin không có vị thế chủ chốt là vùng phía nam [Papua](/w/index.php?title=V%C3%B9ng_Papua&action=edit&redlink=1), nơi người dân thường sử dụng ngôn ngữ chính thức thứ ba, [Hiri Motu](/w/index.php?title=Hiri_Motu&action=edit&redlink=1). Dù nằm trong vùng Papua, Port Moresby có dân số đa dạng và chủ yếu sử dụng Tok Pisin, và ở một mức độ nhỏ hơn là tiếng Anh, với Motu được dùng như ngôn ngữ bản xứ tại các làng lân cận. Với con số trung bình chỉ 7,000 người sử dụng trên mỗi ngôn ngữ, Papua New Guinea có sự đang dạng ngôn ngữ lớn hơn bất kỳ một quốc gia nào khác trên thế giới ngoại trừ [Vanuatu](/wiki/Vanuatu).
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=12) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=12)]
Hệ thống giáo dục phổ thông của Papua New Guinea gồm tiểu học 7 năm, trung học 3 năm và trung học cao (lớp 11 và 12). Trẻ em đến trường từ năm 7 tuổi. Tuy nhiên, việc đóng học phí ở tất cả các cấp đã khiến cho nhiều trẻ không thể đến trường và nhiều học sinh phải bỏ dở chương trình học. Những học sinh tốt nghiệp trung học sẽ được nhận học bổng của Nhà nước và vào học một trong hai trường đại học hoặc các trường kĩ thuật và sư phạm.
## Sức khoẻ[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=13) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=13)]
Chi tiêu công ở mức 3% GDP năm 2004, trong khi chi tiêu tư ở mức 0.6% GDP.
PNG có [15] [tỷ lệ mắc HIV và AIDS](/w/index.php?title=HIV/AIDS_t%E1%BA%A1i_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1)cao nhất vùng Thái Bình Dương và là nước thứ tư tại vùng Châu Á Thái Bình Dương đáp ứng tiêu chí để HIV/AIDS trở thanh bệnh dịch. Thiếu nhận thức về HIV/AIDS là một vấn đề lớn, đặc biệt tại các vùng nông thôn. Có 5 bác sĩ trên 100,000 dân vào đầu những năm 2000. [[16]](#cite_note-16) [[15]](#cite_note-hdrstats.undp.org-15)
Hệ thống chăm sóc sức khỏe được mở rộng trên toàn quốc bệnh nhân chỉ phải trả một khoản tiền nhỏ cho việc khám, chữa bệnh và thuốc men. Mỗi tỉnh đều có bệnh viện, nhưng thường thiếu thốn trang thiết bị y tế. Các phương thuốc và cách chữa bệnh dân gian được người dân sử dụng nhiều. Các căn bệnh như
[sốt rét](/wiki/S%E1%BB%91t_r%C3%A9t), [lao](/wiki/Lao), [sởi](/wiki/S%E1%BB%9Fi)... còn khá phổ biến.
## Tôn giáo[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=14) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=14)]
Các toà án và chính chính phủ thực hiện tán thành quyền theo hiến pháp về tự do ngôn luận, tư tưởng và tín ngưỡng, và không điều luật nào vi phạm vào những quyền đó từng được thông qua, dù Sir Arnold Amet, cựu Trưởng Công tố Papua New Guinea một người công khai ủng hộ
[Pentecostal Christianity](/w/index.php?title=Pentecostalism&action=edit&redlink=1), thường hối thúc cơ quan lập pháp và những định chế khác ngăn cản các hoạt động của [Hồi giáo](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_t%E1%BA%A1i_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) bên trong đất nước.
Cuộc điều tra dân số năm 2000 cho thấy 96% nhân dân là thành viên của một Giáo hội Thiên Chúa giáo/ tuy nhiên, nhiều công dân kết hợp niềm tin Thiên Chúa của họ với một số hình thức tín ngưỡng bản xứ truyền thống. Các tỷ lệ phần trăm tín đồ từ cuộc điều tra như sau:
[Nhà thờ Cơ đốc giáo La Mã](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%B4ng_gi%C3%A1o_R%C3%B4ma)(27.0%) [Nhà thờ Phúc âm Lutheran Papua New Guinea](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Ph%C3%BAc_%C3%A2m_Lutheran_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1)(19.5%) [Nhà thờ Thống nhất](/w/index.php?title=Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Th%E1%BB%91ng_nh%E1%BA%A5t_t%E1%BA%A1i_Papua_New_Guinea_v%C3%A0_Qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Solomon&action=edit&redlink=1)(11.5%) [Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C6%A1_%C4%90%E1%BB%91c_Ph%E1%BB%A5c_L%C3%A2m)(10.0%) [Phong trào Ngũ Tuần](/wiki/Phong_tr%C3%A0o_Ng%C5%A9_Tu%E1%BA%A7n)(8.6%) [Tin Lành](/wiki/Tin_L%C3%A0nh)(5.2%) [Giáo hội Anh giáo Papua New Guinea](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_Anh_gi%C3%A1o_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1)(3.2%) [Giáo hội thành viên Thiên Chúa quốc tế](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_th%C3%A0nh_vi%C3%AAn_Thi%C3%AAn_Ch%C3%BAa_qu%E1%BB%91c_t%E1%BA%BF&action=edit&redlink=1)(2.0%) [Baptist](/wiki/B%C3%A1p-t%C3%ADt)(0.5%) [Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kitô](/wiki/Gi%C3%A1o_h%E1%BB%99i_C%C3%A1c_Th%C3%A1nh_h%E1%BB%AFu_Ng%C3%A0y_sau_c%E1%BB%A7a_Ch%C3%BAa_Gi%C3%AAsu_Kit%C3%B4)(0.4%) [Nhân chứng Giê-hô-va](/wiki/Nh%C3%A2n_ch%E1%BB%A9ng_Gi%C3%AA-h%C3%B4-va)(0.3%) [Salvation Army](/w/index.php?title=Salvation_Army&action=edit&redlink=1)(0.2%)
- Các phái Thiên chúa giáo khác (8.0%)
Các tôn giáo nhỏ như
[Đức tin Bahá'í](/wiki/Bah%C3%A1%27%C3%AD) (15,000 hay 0.3%), trong khi [Hồi giáo tại Papua New Guinea](/w/index.php?title=H%E1%BB%93i_gi%C3%A1o_t%E1%BA%A1i_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) chiếm xấp xỉ 1,000 tới 2,000 người hay khoảng 0.04%, (chủ yếu là người nước ngoài định cư có nguồn gốc châu Phi và Đông Nam Á nhưng một số người tại các thị trấn đã cải đạo). Các Nhà thờ phi Thiên chúa truyền thống và các nhóm tôn giáo phi Thiên chúa có hoạt động trên khắp đất nước. [Hội đồng các Nhà thờ Papua New Guinea](/w/index.php?title=H%E1%BB%99i_%C4%91%E1%BB%93ng_c%C3%A1c_Nh%C3%A0_th%E1%BB%9D_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) đã nói rằng có cả các nhà truyền giáo của Hồi giáo và Khổng giáo hoạt động, và hoạt động truyền giáo từ nước ngoài nói chung khá mạnh.
Các tôn giáo truyền thống, như
[Korowai](/w/index.php?title=Korowai&action=edit&redlink=1), thường là [vật linh](/w/index.php?title=V%E1%BA%ADt_linh&action=edit&redlink=1). Một số thường có các yếu tố của sự [thờ cúng tổ tiên](/wiki/T%C3%ADn_ng%C6%B0%E1%BB%A1ng_th%E1%BB%9D_c%C3%BAng_t%E1%BB%95_ti%C3%AAn), dù sự tổng quát bị hoài nghi bởi sự đặc biệt hỗn tạp của các xã hội Melanesian. Chiếm ưu thế trong các truyền thống bộ lạc là đức tin vào *masalai*, hay các linh hồn ma quỷ, được cho là "đầu độc" con người, gây ra thiên tai và cái chết, và việc thực hiện [Puri Puri](/w/index.php?title=Puri_Puri&action=edit&redlink=1) tại các cao nguyên. [[17]](#cite_note-FourCorners_Amazon_entry-17) [[18]](#cite_note-FourCornersWeb-18)
## Văn hoá[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=15) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=15)]
Ước tính có hơn một nghìn nhóm văn hoá khác nhau tại Papua New Guinea. Vì sự đa dạng này, nhiều phong cách thể hiện văn hoá đã xuất hiện; mỗi nhóm đã tạo ra các hình thức thể hiện riêng của mình trong
[nghệ thuật](/wiki/Ngh%E1%BB%87_thu%E1%BA%ADt), [nhảy múa](/wiki/M%C3%BAa), [vũ khí](/wiki/V%C5%A9_kh%C3%AD), [trang phục](/wiki/Trang_ph%E1%BB%A5c), [ca hát](/w/index.php?title=Ca_h%C3%A1t&action=edit&redlink=1), [âm nhạc](/wiki/%C3%82m_nh%E1%BA%A1c), [kiến trúc](/wiki/Ki%E1%BA%BFn_tr%C3%BAc) và những thứ khác. Đa phần các nhóm văn hoá khác nhau đó sở hữu ngôn ngữ riêng. Người dân thường sống tại các [làng](/wiki/L%C3%A0ng) theo kiểu tự cung tự cấp. Tại một số vùng người dân sắn bắn và hái lượm các loại thực vật hoang dã (như [khoai lang](/wiki/Khoai_lang)) để phụ thêm vào bữa ăn. Những người có kỹ năng săn bắn, trồng cấy và đánh cá rất được tôn trọng.
Trên sông
[Sepik](/w/index.php?title=Sepik&action=edit&redlink=1), có truyền thống [khắc gỗ](/wiki/Kh%E1%BA%AFc_g%E1%BB%97), thường dưới hình thức cây cối hay động vật, thể hiện các tinh thần của [tổ tiên](/w/index.php?title=T%E1%BB%95_ti%C3%AAn&action=edit&redlink=1). [Vỏ sò](/w/index.php?title=V%E1%BB%8F_s%C3%B2&action=edit&redlink=1) không còn được dùng làm [tiền tệ](/wiki/Ti%E1%BB%81n_t%E1%BB%87) tại Papua New Guinea nữa, như tại một số khu vực khác — vỏ sò bị huỷ bỏ vị thế tiền tệ năm 1933. Tuy nhiên, [di sản](/w/index.php?title=Truy%E1%BB%81n_th%E1%BB%91ng&action=edit&redlink=1) này vẫn hiện diện trong một số phong tục địa phương; trong một số nền văn hoá, để có được cô dâu, chú rể phải mang đến một số vỏ trai cạnh vàng như [19] [đồ dẫn cưới](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%93_d%E1%BA%ABn_c%C6%B0%E1%BB%9Bi&action=edit&redlink=1). Tại các cùng khác, đồ dẫn cưới được trả theo chiều dài của [tiền vỏ sò](/w/index.php?title=Ti%E1%BB%81n_v%E1%BB%8F_s%C3%B2&action=edit&redlink=1), [lợn](/wiki/Chi_L%E1%BB%A3n), [cassowaries](/w/index.php?title=Cassowaries&action=edit&redlink=1)hay [tiền mặt](/wiki/Ti%E1%BB%81n_m%E1%BA%B7t); ở những nơi khác, đồ dẫn cưới không được sử dụng, và các cô dâu phải trả [của hồi môn](/w/index.php?title=C%E1%BB%A7a_h%E1%BB%93i_m%C3%B4n&action=edit&redlink=1).
Người dân tại các vùng cao nguyên có các lễ nghi địa phương nhiều màu sắc được gọi là "sing sings". Họ sơn mình và mặc
[lông chim](/w/index.php?title=L%C3%B4ng_chim&action=edit&redlink=1), đeo [ngọc trai](/wiki/Ng%E1%BB%8Dc_trai) và da thú để thể hiện tinh thần của các loài chim, cây hay núi non. Thỉnh thoảng một sự kiện quan trọng, như một [trận đánh](/wiki/Tr%E1%BA%ADn_%C4%91%C3%A1nh) huyền thoại, được thể hiện tại buổi lễ âm nhạc đó.
## Giáo dục[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=16) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=16)]
Papua New Guinea có sáu trường đại học cùng một số định chế giáo dục cấp ba khác. Hai trường có vị thế đại học ngay từ khi thành lập là
[Đại học Papua New Guinea](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) tại [Quận Thủ đô Quốc gia](/w/index.php?title=Qu%E1%BA%ADn_Th%E1%BB%A7_%C4%91%C3%B4_Qu%E1%BB%91c_gia&action=edit&redlink=1) , và [20] [Đại học Kỹ thuật Papua New Guinea](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BA%A1i_h%E1%BB%8Dc_K%E1%BB%B9_thu%E1%BA%ADt_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1)ở bên ngoài [Lae](/w/index.php?title=Lae&action=edit&redlink=1), tại Tỉnh [Morobe](/w/index.php?title=Morobe&action=edit&redlink=1).
Bốn trường đại học khác trước kia là trường cao đẳng, được thành lập gần đây sau khi được chính phủ công nhận. Chúng là Đại học Goroka ở Tỉnh cao nguyên phía Đông, Đại học Thế giới Thần thánh (do Nhà thờ Cơ đốc điều hành) tại Tỉnh Madang, Đại học Nông nghiệp Vudal ở Tỉnh Đông New Britain và Đại học Adventist Thái Bình Dương (do Seventh Day Adventist Church điều hành) ở Quận Thủ đô Quốc gia.
## Thể thao[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=17) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=17)]
Thể thao là một phần quan trọng của văn hoá Papua New Guinean và
[rugby league](/w/index.php?title=Rugby_league&action=edit&redlink=1) là môn thể thao phổ biến nhất. Tại một quốc gia nơi các cộng đồng tác xa nhau và nhiều người sống với mức độ tồn tại tối thiểu, rugby đã được miêu tả như là một sự thay thế cho chiến tranh bộ lạc như một cách giải thích sự cuồng nhiệt của người dân địa phương với môn này (như một vấn đề của sống và chết). Nhiều người Papua New Guinea đã trở nên nổi tiếng khi đại diện cho quốc gia của mình hay chơi ở một giải chuyên nghiệp nước ngoài. Thậm chí các cầu thủ liên đoàn rugby Australia từng chơi ở giải (Australia) [21] [State of Origin](/w/index.php?title=Rugby_League_State_of_Origin&action=edit&redlink=1), được cổ vũ mạnh mẽ hàng năm ở PNG, thuộc trong những người nổi tiếng nhất quốc gia này. State of Origin là sự kiện quan trọng trong năm của hầu hết người dân Papua New Guinea, dù sự cổ vũ nhiệt tình tới mức nhiều người đã thiệt mạng sau những cuộc đụng độ bạo lực khi cổ vũ cho đội của mình. [[22]](#cite_note-22) [Đội tuyển rugby quốc gia Papua New Guinea](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99i_tuy%E1%BB%83n_rugby_qu%E1%BB%91c_gia_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1)thường đấu với [Đội tuyển rugby quốc gia Australia](/w/index.php?title=%C4%90%E1%BB%99i_tuy%E1%BB%83n_rugby_qu%E1%BB%91c_gia_Australia&action=edit&redlink=1)mỗi năm tại Port Moresby. Sức chứa giới hạn của sân vận động trong sự kiện này thường gây ra những vụ bạo loạn; các khán giả xung đột với cảnh sát chống bạo động trong trận đấu năm 2006. Hơn 50% dân số nam dưới 20 tuổi chơi rugby.
Các môn thể thao chính khác tại Papua New Guinea là
[bóng đá](/wiki/B%C3%B3ng_%C4%91%C3%A1), [rugby union](/w/index.php?title=Rugby_union&action=edit&redlink=1), [Aussie rules](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea_national_Australian_rules_football_team&action=edit&redlink=1) và, ở đông Papua, [cricket](/wiki/Cricket).
## Vận tải[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=18) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=18)]
Vận tải tại Papua New Guinea bị hạn chế nhiều bởi địa hình núi non của nước này.
[Port Moresby](/wiki/Port_Moresby) không được kết nối bằng đường bộ với bất kỳ một thị trấn lớn khác nào, và nhiều làng ở xa xôi chỉ có thể được tiếp cận bằng máy bay hạng nhẹ hoặc đi bộ. Vì thế, giao thông đường không là hình thức giao thông quan trọng duy nhất. Papua New Guinea có 578 đường băng, đa số chúng chưa được trải nhựa. [[23]](#cite_note-23)
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=19) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=19)] [Hệ thống trao thưởng của Papua New Guinea](/w/index.php?title=H%E1%BB%87_th%E1%BB%91ng_trao_th%C6%B0%E1%BB%9Fng_c%E1%BB%A7a_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [Các nỗ lực bảo vệ đa dạng sinh thái tại Papua New Guinea](/w/index.php?title=C%C3%A1c_n%E1%BB%97_l%E1%BB%B1c_b%E1%BA%A3o_v%E1%BB%87_%C4%91a_d%E1%BA%A1ng_sinh_th%C3%A1i_t%E1%BA%A1i_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [Viễn thông Papua New Guinea](/w/index.php?title=Vi%E1%BB%85n_th%C3%B4ng_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [Giáo dục Papua New Guinea](/w/index.php?title=Gi%C3%A1o_d%E1%BB%A5c_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [Quan hệ nước ngoài Papua New Guinea](/w/index.php?title=Quan_h%E1%BB%87_n%C6%B0%E1%BB%9Bc_ngo%C3%A0i_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [Danh sách các phái bộ ngoại giao tại Papua New Guinea](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_ph%C3%A1i_b%E1%BB%99_ngo%E1%BA%A1i_giao_t%E1%BA%A1i_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [Danh sách nhân vật Papua New Guinea](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_nh%C3%A2n_v%E1%BA%ADt_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1)
- Các danh sách
[thành phố](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1)& [thị trấn](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1)tại Papua New Guinea [theo dân số](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_v%C3%A0_th%E1%BB%8B_tr%E1%BA%A5n_Papua_New_Guinea_theo_d%C3%A2n_s%E1%BB%91&action=edit&redlink=1) [Danh sách quận và các Khu vực Quản lý cấp Địa phương Papua New Guinea](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_v%C3%A0_LLG_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [Quân đội Papua New Guinea](/w/index.php?title=Qu%C3%A2n_%C4%91%E1%BB%99i_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [Du lịch Papua New Guinea](/w/index.php?title=Du_l%E1%BB%8Bch_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1)
## Ghi chú[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=20) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=20)] [^](#cite_ref-1) [“Ngân hàng Thế giới (2003)”](http://www.worldbank.org/data/wdi2005/pdfs/Table3_10.pdf). *World Bank data on urbanisation*. Truy cập 15 tháng 7. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(
[trợ giúp](//en.wikipedia.org/wiki/Help:CS1_errors#parameter_ignored)) **Swaddling (1996) p. 282** [^](#cite_ref-2) **Swaddling (1996) "Những con đường thương mại đó và tuyên bố chủ quyền danh nghĩa của Sultan của Ceram với New Guinea tạo lập cơ sở pháp lý cho tuyên bố chủ quyền của Hà Lan với Tây New Guinea và sau đó là tuyên bố chủ quyền của Indonesia với cái hiện là Tây Papua mới"** [^](#cite_ref-3) **"** [^](#cite_ref-4) [Remembering the war in New Guinea](http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/remember.nsf/pages/NT000027A2)". Australian War Memorial. **Ví dụ,** [^](#cite_ref-5) *Creditors Remedies Act (Papua),*Chương 47 của *Revised Laws of Papua New Guinea*. **"** [^](#cite_ref-6) [Looters shot dead amid chaos of Papua New Guinea's anti-Chinese riots](http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,25524906-2703,00.html)". The Australian. May 23, 2009. **"** [^](#cite_ref-7) [Overseas and under siege](http://media.economist.com/PrinterFriendly.cfm?story_id=14207132)". The Economist. August 11, 2009. **Bradford, Sarah (1997).** [^](#cite_ref-8) *Elizabeth: A Biography of Britain's Queen*. Riverhead Books. [ISBN](/wiki/ISBN) [1-57322-600-9](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/1-57322-600-9). **Hiến pháp Papua New Guinea đặt ra các tên gọi của 19 tỉnh ở thời điểm độc lập. Nhiều tình đã thay đổi tên; những thay đổi đó không được sử dụng chính thức chặt chẽ nếu không có một sự sửa đổi hiến pháp chính thức, dù ví dụ "Oro", được sử dụng rộng rãi để chỉ tỉnh đó.** [^](#cite_ref-9) [^](#cite_ref-10) *Post-Courier*, "Jiwaka, Hela set to go!" July 15, 2009 [^](#cite_ref-11) [“Review of the status of least-developed countries”](http://www.un.org/esa/policy/devplan/cdppublications/2006cdpreport_3.pdf)(PDF). *Overcoming economic vulnerability and creating employment*. Committee for Development Policy. 20-24 March 2006. tr. 29. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2008. [^](#cite_ref-12) [http://www.imf.org/external/np/sec/pr/2008/pr08107.htm](http://www.imf.org/external/np/sec/pr/2008/pr08107.htm)"Statement of an IMF Mission at the Conclusion of the Staff Visit to Papua New Guinea" **"** [^](#cite_ref-13) [Chinese targeted in PNG riots - report](http://www.news.com.au/story/0,27574,25488721-401,00.html)". News.com.au. May 15, 2009. **"** [^](#cite_ref-14) [Papua New Guinea](http://www.britannica.com/EBchecked/topic/442191/Papua-New-Guinea)". *Encyclopædia Britannica*Online.
- ^
**a** **ă** [http://hdrstats.undp.org/en/countries/data_sheets/cty_ds_PNG.html](http://hdrstats.undp.org/en/countries/data_sheets/cty_ds_PNG.html) [^](#cite_ref-16) [“HIV/AIDS in Papua New Guinea”](http://www.ausaid.gov.au/country/png/hivaids.cfm). *Australia's Aid Program (AusAID)*. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2005. [^](#cite_ref-FourCorners_Amazon_entry_17-0) [“Amazon.com listing for the "Four Corners: A Journey into the Heart of Papua New Guinea"”](http://www.amazon.com/Four-Corners-Journey-Heart-Guinea/dp/0792274172/ref=pd_bxgy_b_img_b). **Salak, Kira.** [^](#cite_ref-FourCornersWeb_18-0) [“Nonfiction book "Four Corners: A Journey into the Heart of Papua New Guinea"”](http://www.kirasalak.com/FourCorners.html). [^](#cite_ref-19) [“Papua New Guinea — culture”](http://web.archive.org/web/19990210114159/www.datec.com.au/png/culture.htm). *Datec Pty Ltd*. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2005. [^](#cite_ref-20) [University of Papua New Guinea](http://www.upng.ac.pg/index.html) **Hadfield, Dave (8 tháng 10 năm 1995).** [^](#cite_ref-21) [“Island gods high in a dream world”](http://www.independent.co.uk/sport/island-gods-high-in-a-dream-world-1576603.html). *. independent.co.uk. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2009.* [The Independent](/wiki/The_Independent) [^](#cite_ref-22) [http://www.brisbanetimes.com.au/world/three-dead-in-png-after-state-of-origin-violence-20090626-cywd.html](http://www.brisbanetimes.com.au/world/three-dead-in-png-after-state-of-origin-violence-20090626-cywd.html) [^](#cite_ref-23) [“Papua New Guinea”](https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pp.html). *The World Factbook*. Central Intelligence Agency. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2007.
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=21) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=21)]
- Swadling, Pamela (1996).
*Plumes from Paradise*. Papua New Guinea National Museum. [ISBN](/wiki/ISBN) [9980-85-103-1](/wiki/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch/9980-85-103-1).
## Liên kết ngoài[
[sửa](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&veaction=edit§ion=22) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Papua_New_Guinea&action=edit§ion=22)]
|Tìm thêm về
|Papua New Guinea tại
|
|![]()
[Từ điển](//vi.wiktionary.org/wiki/Special:Search/Papua_New_Guinea)ở Wiktionary ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikibooks-logo.svg/25px-Wikibooks-logo.svg.png)
[Sách](//vi.wikibooks.org/wiki/Special:Search/Papua_New_Guinea)ở Wikibooks ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/25px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/25px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png)
[Cẩm nang du lịch](//vi.wikivoyage.org/wiki/Papua_New_Guinea)ở Wikivoyage ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Wikiquote-logo.svg/21px-Wikiquote-logo.svg.png)
[Hồ sơ](//vi.wikiquote.org/wiki/Special:Search/Papua_New_Guinea)ở Wikiquote ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/24px-Wikisource-logo.svg.png)
[Văn kiện](//vi.wikisource.org/wiki/Special:Search/Papua_New_Guinea)ở Wikisource ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/18px-Commons-logo.svg.png)
[Hình ảnh và phương tiện](//commons.wikimedia.org/wiki/Special:Search/Papua_New_Guinea)ở Commons ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Wikinews-logo.svg/25px-Wikinews-logo.svg.png)
[Tin tức](http://en.wikinews.org/wiki/Special:Search/Papua_New_Guinea)ở Wikinews ![ ](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
![ ](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Wikiversity-logo-en.svg/25px-Wikiversity-logo-en.svg.png)
[Tài liệu giáo dục](http://en.wikiversity.org/wiki/Special:Search/Papua_New_Guinea)ở Wikiversity
- Chính phủ
|
|![]()
[Wikisource tiếng Việt](/wiki/Wikisource)có toàn văn tác phẩm về:
- General information
- Mục
[“Papua New Guinea”](https://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/pp.html)trên trang của [CIA World Factbook](/wiki/The_World_Factbook). [Papua New Guinea](http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/png.htm)at *UCB Libraries GovPubs* [Papua New Guinea](http://dmoz.org/Regional/Oceania/Papua_New_Guinea)tại [Dự án thư viện mở](/w/index.php?title=D%E1%BB%B1_%C3%A1n_th%C6%B0_vi%E1%BB%87n_m%E1%BB%9F&action=edit&redlink=1)( [trang đề nghị](http://dmoz.org/cgi-bin/add.cgi?where=Regional/Oceania/Papua_New_Guinea)) [Wikimedia Atlas của Papua New Guinea](//commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Papua_New_Guinea), có một số bản đồ liên quan đến Papua New Guinea.
|
|![]()
[Wikivoyage](/wiki/Wikivoyage)có chỉ dẫn du lịch về [Papua New Guinea](//vi.wikivoyage.org/wiki/Papua_New_Guinea) [Papua New Guinea Business Directory](http://www.pngbd.com/) [PNG Links & Search](http://www.tanorama.com/ttn_png_search.html) [Languages of PNG](http://pnglanguages.org/pacific/png/) [PNG Government Website Links](http://www.tanorama.com/pngsrch_govt_links.html) [GoPNG Who's Who](http://www.tanorama.com/pngsrch_gopng_who.html) [PNG News Media Links](http://www.tanorama.com/pngsrch_media_news.html) [Blogs, Forums Etc Linkages](http://www.tanorama.com/pngsrch_blogs_etc.html) [Provincial Factsheet](http://www.tanorama.com/pngsrch_factsheet_prov.html) [PNG Online Business Directory](http://www.tanorama.com/png_business-directory.htm) [Bản mẫu:Quốc gia và vùng lãnh thổ châu Đại Dương](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Qu%E1%BB%91c_gia_v%C3%A0_v%C3%B9ng_l%C3%A3nh_th%E1%BB%95_ch%C3%A2u_%C4%90%E1%BA%A1i_D%C6%B0%C6%A1ng&action=edit&redlink=1) [Bản mẫu:Đảo Papua New Guinea](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:%C4%90%E1%BA%A3o_Papua_New_Guinea&action=edit&redlink=1) [Bản mẫu:Nói tiếng Austronesian](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:N%C3%B3i_ti%E1%BA%BFng_Austronesian&action=edit&redlink=1)
|
|
· · · · · · · · Papua New Guinea · · · · · · ·
[Bản mẫu:Quân chủ](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Qu%C3%A2n_ch%E1%BB%A7&action=edit&redlink=1) [Bản mẫu:Quốc gia và vùng lãnh thổ Đông Nam Á](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Qu%E1%BB%91c_gia_v%C3%A0_v%C3%B9ng_l%C3%A3nh_th%E1%BB%95_%C4%90%C3%B4ng_Nam_%C3%81&action=edit&redlink=1) [Bản mẫu:Quốc gia thuộc quần đảo Malay](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_m%E1%BA%ABu:Qu%E1%BB%91c_gia_thu%E1%BB%99c_qu%E1%BA%A7n_%C4%91%E1%BA%A3o_Malay&action=edit&redlink=1)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

Server: Apache

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-language: vi

Vary: Accept-Encoding,Cookie

Content-Encoding: gzip

Content-Type: text/html; charset=UTF-8

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish

Accept-Ranges: bytes

Connection: close

X-Cache: cp1066 miss (0), cp1065 frontend miss (0)

Cache-Control: private, s-maxage=0, max-age=0, must-revalidate


markdown:
# Tam giác Vàng
[Tam giác Vàng (định hướng)](/wiki/Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng_(%C4%91%E1%BB%8Bnh_h%C6%B0%E1%BB%9Bng)). **Tam giác Vàng** ( [tiếng Anh](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Anh): Golden Triangle - [tiếng Thái](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_Th%C3%A1i): **สามเหลี่ยมทองคำ**; [tiếng Lào](/wiki/Ti%E1%BA%BFng_L%C3%A0o): ສາມຫຼ່ຽມຄຳ) là khu vực rừng núi hiểm trở nằm giữa biên giới ba nước [Lào](/wiki/L%C3%A0o), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), [Myanma](/wiki/Myanma), nổi tiếng là nơi sản xuất [thuốc phiện](/wiki/Thu%E1%BB%91c_phi%E1%BB%87n) lớn nhất thế giới, nhưng ngày nay không còn trồng thuốc phiện nữa mà trở thành khu du lịch sinh thái lý tưởng, theo đó, những cánh đồng anh túc năm xưa được thay bằng những thửa ruộng hoa màu, cây trái quanh năm xanh tốt. Nơi đây cũng tồn tại một [bảo tàng thuốc phiện](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3o_t%C3%A0ng_thu%E1%BB%91c_phi%E1%BB%87n&action=edit&redlink=1) được xây dựng từ năm [2003](/wiki/2003) và khánh thành vào năm [2005](/wiki/2005) bởi [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan)
## Mục lục
## Vị trí[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&action=edit§ion=1)]
Nằm trên bờ sông
[Mêkông](/wiki/M%C3%AA_K%C3%B4ng) thuộc địa phận thành phố [Chiang Rai](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Chiang_Rai)- một tỉnh biên giới [miền Bắc Thái Lan](/wiki/Mi%E1%BB%81n_B%E1%BA%AFc_Th%C3%A1i_Lan), nơi đây những năm 70 đã từng là đại bản doanh của trùm thuốc phiện [Khun Sa](/wiki/Khun_Sa) khét tiếng. Phần lớn diện tích Tam giác vàng nằm trong vùng núi có độ cao 1.000m rất phù hợp với việc trồng ma túy. Những cánh rừng bạt ngàn có rất ít tuyến đường giao thông và một vị trí đặc biệt khiến vùng nằm ngoài tầm kiểm soát của chính phủ cả ba nước đã mang lại điều kiện lý tưởng cho việc trồng cần sa.
## Tình hình ma túy[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&veaction=edit§ion=2) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&action=edit§ion=2)]
Những năm 1970-1990, diện tích cây thuốc phiện đến 160.000 ha với số lượng thuốc phiện mỗi vụ đã qua sơ chế 2.560 tấn, bằng 3/4 số lượng thuốc phiện thế giới (khí hậu ôn đới trên độ cao hơn 1000 m và chất đất ở đây rất thích hợp với cây thuốc phiện). Đến nay, diện tích trồng cây thuốc phiện trên đất
[Lào](/wiki/L%C3%A0o), [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan) giảm, còn không đáng kể. Trên đất [Myanma](/wiki/Myanma), diện tích cũng giảm nhiều nhưng do rừng sâu, núi thẳm, vô cùng hiểm trở, nơi sinh sống của nhiều bộ tộc người Wa, Shan, Mông… mặc dù Chính phủ Myanma đã có rất nhiều cố gắng nhưng vẫn chưa kiểm soát cơ bản việc trồng và chế biến thuốc phiện.
Theo UNODC (văn phòng Liên Hợp Quốc vè ma túy và tội phạm) ước tính trong năm 2005 có 430 km2 đất trồng thuốc phiện ở
[Miến Điện](/wiki/Mi%E1%BA%BFn_%C4%90i%E1%BB%87n) . Sự đầu hàng của Khun Sa vào tháng Giêng năm 1996 được Yangon coi như một thành tựu chống ma túy lớn, nhưng thiếu tâm huyết và sự nhanh nhẹn để loại bỏ các nhóm buôn lậu và phân phối các loại thuốc bất hợp pháp lớn và thiếu cam kết nghiêm túc chống rửa tiền vẫn tiếp tục cản trở các nỗ lực chống ma túy tổng thể. Hầu hết các bộ lạc trồng cây thuốc phiện ở Miến Điện và ở các vùng cao Thái đang sống dưới mức nghèo khổ. [1] [Myanma](/wiki/Myanma) đã thay thế Thái Lan trở thành “công xưởng vàng đen” ở Tam giác vàng và là nơi sản xuất ma túy lớn thứ 2 trên thế giới sau [Afghanistan](/wiki/Afghanistan). Theo báo cáo của [Liên Hợp Quốc](/wiki/Li%C3%AAn_H%E1%BB%A3p_Qu%E1%BB%91c) hồi tháng 4, diện tích trồng [cây anh túc](/wiki/C%C3%A2y_anh_t%C3%BAc) ở vùng Tam giác vàng cao nhất là vào năm 1998 với 130.000 ha, đến năm 2006 thì giảm xuống còn 20.000 ha. Thế nhưng, anh túc lại bùng phát trở lại trong mấy năm nay khi diện tích trồng loại cây “ma quái” này tăng gấp đôi vào năm 2010 và chỉ 2 năm sau đã lên đến 50.000 ha, chiếm 29% diện tích trồng anh túc của thế giới. Trên 90% diện tích trồng cây anh túc ở khu vực Tam giác vàng được xác định ở bang [Shan](/wiki/Shan), miền đông Myanmar, tiếp giáp Thái Lan và Lào. Từ đây, nhựa cây anh túc được chuyển đến bang [Kachin](/wiki/Kachin), gần Trung Quốc và Ấn Độ, để chế biến thành đủ loại ma túy khác nhau và tung ra thị trường. Cũng theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, 610 tấn trong tổng số 638 tấn [heroin](/wiki/Heroin) của Tam giác vàng năm 2011 có nguồn gốc từ Myanma (25 tấn từ [Lào](/wiki/L%C3%A0o), 3 tấn từ Thái Lan). Một năm sau, tỷ lệ này tiếp tục tăng lên 690/735 tấn heroin, trị giá khoảng 16,3 tỉ USD tức hơn 1/3 [GDP](/wiki/GDP) của Myanmar.
Ngoài các băng nhóm tội phạm, nền “công nghiệp ma túy” Tam giác vàng còn do các nhóm vũ trang và lực lượng phiến quân kiểm soát. Hoạt động trồng anh túc và chế biến ma túy tại các bang đông và đông bắc Myanmar gần như hoàn toàn nằm trong tay những nhóm vũ trang dân tộc thiểu số đang chiến đấu đòi ly khai. Trong số này, mạnh nhất là Lực lượng thống nhất bang Wa (UWSA). UWSA đơn phương tuyên bố tự trị ở bang Wa hồi năm 2009 và xem mua bán ma túy là phương pháp chính để kiếm tiền phát triển lực lượng cũng như kiểm soát người dân. Quân đội của chính phủ cũng như lực lượng phòng chống ma túy thường khó tiếp cận các khu vực núi non hiểm trở luôn hiện diện họng súng của phiến quân.
Không chỉ sản xuất và buôn bán ma túy, các nhóm tội phạm ở Tam giác vàng còn nhúng tay vào cướp bóc, tống tiền, giết người… Hồi tháng 3.2013, Trung Quốc đã tử hình trùm ma túy người Myanmar Naw Kham vì vụ thảm sát 13 thủy thủ người Trung Quốc hồi năm 2011. Naw Kham và đồng bọn đã chặn cướp 2 tàu hàng Trung Quốc trên sông Mê Kông rồi xử bắn toàn bộ người trên tàu và vứt thi thể xuống một đoạn sông chảy qua tỉnh Chiang Rai, miền bắc Thái Lan
. Theo giới chức các nước, đã xảy ra hàng chục vụ tương tự từ khi Trung Quốc đẩy mạnh giao thương biên giới với Myanmar, Lào và Thái Lan qua đường thủy trên sông Mê Kông. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng rất lo ngại làn sóng ma túy mới từ Tam giác vàng tràn vào thông qua đường thủy và đường bộ. [2]
Bên cạnh đó, tham nhũng liên quan đến ma túy trong chính quyền và quân đội cũng như các chương trình hỗ trợ người dân từ bỏ cây anh túc chưa đạt hiệu quả cao cũng khiến việc kiểm soát ma túy tại Myanmar gặp nhiều khó khăn. Thời gian gần đây, chính quyền của
[Tổng thống Thein Sein](/wiki/Thein_Sein) rất tích cực đối thoại với các nhóm vũ trang ly khai nhằm tiến tới thỏa thuận ngừng bắn và theo các chuyên gia, hòa bình, ổn định là điều kiện đầu tiên để phát triển kinh tế, cải thiện đời sống người dân và đưa các khu vực nằm trong Tam giác vàng khỏi vòng xoáy ma túy . [3]
## Du lịch tại Tam Giác Vàng[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&veaction=edit§ion=3) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&action=edit§ion=3)]
Tại Chiang Rai, có nhiều khách sạn nhà hàng cao cấp đang được xây dựng trên các khu đồi cao ở
[Le Meridien Baan Boran](/w/index.php?title=Le_Meridien_Baan_Boran&action=edit&redlink=1), [Chiang Sean](/w/index.php?title=Chiang_Sean&action=edit&redlink=1), theo đó, từ đây du khách có thể phóng tầm mắt chiêm ngưỡng toàn bộ phong cảnh xứ [Lào](/wiki/L%C3%A0o), [Mianma](/wiki/Myanma) và dòng [sông Mê Kông](/wiki/M%C3%AA_K%C3%B4ng) thơ mộng vào bất cứ thời điểm nào trong ngày hay thưởng thức phong cảnh của toàn bộ thành phố. Bên bờ sông thuộc lãnh thổ [Thái Lan](/wiki/Th%C3%A1i_Lan), các hoạt động diễn ra hết sức sôi nổi, sầm uất với các hoạt động phục vụ du lịch như thuê mướn xuồng bè, các trang phục đồ dùng cho du khách, mỗi khách chỉ cần bỏ ra từ 300 đến 800 baht là họ sẽ được phục vụ tận tình mọi thứ cần thiết. Đối diện phía bờ bên kia của Myanmar là những khách sạn, tụ điểm vui chơi, giải trí và có cả những sòng bạc hiện đại. Việc đi lại giữa hai tỉnh [Chiang Rai](/wiki/Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_Chiang_Rai) (Thái Lan) và tỉnh [Mea Sai](/wiki/Mae_Sai) (Myanmar) được thực hiện nhờ vào cây cầu hữu nghị tại [Mea Sai](/wiki/Mae_Sai).
Nếu đến Chiang Rai mà khách không đến thăm
[bản Therd Thai](/w/index.php?title=B%E1%BA%A3n_Therd_Thai&action=edit&redlink=1) thì chưa thể gọi là du lịch Tam giác vàng được, đây là địa danh ở cách tỉnh lị 42 km về phía [Bắc](/wiki/B%E1%BA%AFc), nơi cách đây 17 năm, trùm thuốc phiện [Khun Sa](/wiki/Khun_Sa) và thuộc hạ đã chiếm đóng làm căn cứ để sản xuất và cung ứng thuốc phiện cho thị trường toàn cầu. Con đường dẫn tời sào huyệt của tên tội phạm quốc tế này không đồ sộ nhưng lại rất hiểm trở, ngoằn ngoèo dọc theo những sườn đồi, vách đứng. Chính vì địa thế hiểm trở mà [Khun Sa](/wiki/Khun_Sa) đã nhiều lần thoát khỏi truy nã gắt gao của cảnh sát Thái Lan. Trên đường đi vào [Akha](/w/index.php?title=Akha&action=edit&redlink=1), có những bộ lạc thiểu số với trang phục của họ toát lên nét đặc thù hết sức độc đáo, lạ mắt và trở thành tiêu điểm cuốn hút khách thập phương. Ngày nay, đội quân Khu Sa không còn nữa, có chăng cũng chỉ là những khu lán trại hoang tàn với những mái tôn ố rỉ, Khun Sa đã bị cảnh sát Thái Lan triệt hạ năm 1982.
Bản Therd Thai và cả vùng Tam giác vàng bây giờ đây đang từng ngày được thay da đổi thịt và không ngừng phát triển trước cơn lốc du lịch toàn cầu, trong tương lai, Chiang Rai sẽ trở thành
[thành phố thiên thần](/w/index.php?title=Th%C3%A0nh_ph%E1%BB%91_thi%C3%AAn_th%E1%BA%A7n&action=edit&redlink=1) (City of Angels) hay [Vương quốc những nụ cười](/w/index.php?title=V%C6%B0%C6%A1ng_qu%E1%BB%91c_nh%E1%BB%AFng_n%E1%BB%A5_c%C6%B0%E1%BB%9Di&action=edit&redlink=1) (Land of Smiles) mà mọi người đã từng đặt tên cho nó, thay dần những ý nghĩ không tốt về một vùng đất đã từng cung ứng những cái chết trắng cho nhân loại.
## Thông tin chính[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&veaction=edit§ion=4) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&action=edit§ion=4)]
Khu vực này có diện tích vào khoảng 380.000 km vuông. Khu vực giáp ranh giữa 3 nước, địa hình chủ yếu là đồi núi hiểm trở. Do nằm xa các trung tâm hành chính, hiểm trở cũng như do đặc điểm của khu vực biên giới, việc kiểm soát của Chính phủ các nước đối với khu vực này là rất hạn chế.
Ngay từ thập niên 50 của
[thế kỷ 20](/wiki/Th%E1%BA%BF_k%E1%BB%B7_20), Tam giác Vàng đã trở thành một trong những nơi trồng nhiều cây [thuốc phiện](/wiki/Thu%E1%BB%91c_phi%E1%BB%87n), [cần sa](/wiki/C%E1%BA%A7n_sa) nhất thế giới.
## Xem thêm[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&veaction=edit§ion=5) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&action=edit§ion=5)]
## Tham khảo[
[sửa](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&veaction=edit§ion=6) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=Tam_gi%C3%A1c_V%C3%A0ng&action=edit§ion=6)] **dịch từ phiên bản tiếng Anh** [^](#cite_ref-1) [^](#cite_ref-2) [Báo Thanh Niên ngày 6/5/2013 về Tam giác vàng](http://www.thanhnien.com.vn/pages/20130505/tam-giac-vang-chua-yen-on.aspx) [^](#cite_ref-3) [Báo Thanh Niên ngày 7/5/2013 về Tam giác vàng](http://www.thanhnien.com.vn/pages/20130507/tam-giac-vang-chua-yen-on-diem-nong-myanmar.aspx)

X-Cache: cp1067 hit (1), cp1054 frontend miss (0)


markdown:
# Xã Watertown, Quận Clinton, Michigan
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
|
|Xã Watertown
|—
| —
|
|Watertown Township, Michigan
|
|[Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3) [Tiểu bang](/wiki/Ti%E1%BB%83u_bang_Hoa_K%E1%BB%B3) [Michigan](/wiki/Michigan) [Quận](/w/index.php?title=Danh_s%C3%A1ch_c%C3%A1c_qu%E1%BA%ADn_%E1%BB%9F_Michigan&action=edit&redlink=1) [Quận Clinton](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Clinton,_Michigan) **Dân số**(2010) [Múi giờ](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D) [CST](/wiki/M%C3%BAi_gi%E1%BB%9D_mi%E1%BB%81n_Trung_(B%E1%BA%AFc_M%E1%BB%B9))( [UTC-5](/wiki/UTC-5)) [DST](/wiki/Quy_%C6%B0%E1%BB%9Bc_gi%E1%BB%9D_m%C3%B9a_h%C3%A8)) **CDT**( [UTC-4](/wiki/UTC-4)) **Watertown** là một [xã](/wiki/X%C3%A3_c%E1%BB%A7a_Hoa_K%E1%BB%B3) thuộc [quận Clinton](/wiki/Qu%E1%BA%ADn_Clinton,_Michigan), tiểu bang [Michigan](/wiki/Michigan), [Hoa Kỳ](/wiki/Hoa_K%E1%BB%B3). Năm 2010, dân số của xã này là 4836 người. [[1]](#cite_note-1)
## Chú thích[
[sửa](/w/index.php?title=X%C3%A3_Watertown,_Qu%E1%BA%ADn_Clinton,_Michigan&veaction=edit§ion=1) | [sửa mã nguồn](/w/index.php?title=X%C3%A3_Watertown,_Qu%E1%BA%ADn_Clinton,_Michigan&action=edit§ion=1)] [^](#cite_ref-1) [“2010 Census Gazetteer Files”](http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/gazetteer2010.html). [Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ](/wiki/C%E1%BB%A5c_Th%E1%BB%91ng_k%C3%AA_D%C3%A2n_s%E1%BB%91_Hoa_K%E1%BB%B3). Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012.

X-Cache: cp1054 miss (0), cp1053 frontend miss (0)


markdown:
non-skid
Từ điển mở Wiktionary
Bước tới:
dẫn lái
,
tìm
Tiếng Anh
[
sửa
]
Tính từ
[
sửa
]
non-skid
Non-skid
tyre
lốp
xe
không
trượt
(có khía... ).
Tham khảo
[
sửa
]
Hồ Ngọc Đức,
Dự án Từ điển tiếng Việt miễn phí
(
chi tiết
)
Lấy từ “
http://vi.wiktionary.org/w/index.php?title=non-skid&oldid=932081
”
Thể loại
:
Mục từ tiếng Anh
Tính từ
Tính từ tiếng Anh
Trình đơn chuyển hướng
Công cụ cá nhân
Mở tài khoản
Đăng nhập
Không gian tên
Mục từ
Thảo luận
Biến thể
Các hiển thị
Tra
Sửa đổi
Xem lịch sử
Tác vụ
Tìm kiếm
Chuyển hướng
Trang Chính
Cộng đồng
Thay đổi gần đây
Mục từ ngẫu nhiên
Trợ giúp
Thảo luận chung
Quyên góp
Chỉ mục
Ngôn ngữ
Chữ cái
Bộ thủ
Từ loại
Chuyên ngành
Công cụ
Các liên kết đến đây
Thay đổi liên quan
Các trang đặc biệt
Bản in được
Liên kết thường trực
Thông tin trang
Trích dẫn trang này
Ngôn ngữ định nghĩa
English
Sửa đổi lần cuối lúc 06:12, ngày 27 tháng 3 năm 2009.
Văn bản được phát hành theo
Giấy phép Creative Commons Ghi công–Chia sẻ tương tự
; có thể áp dụng điều khoản bổ sung. Xem
Điều khoản Sử dụng
để biết thêm chi tiết.
Quy định quyền riêng tư
Giới thiệu Wiktionary
Lời phủ nhận
Nhà phát triển
Phiên bản di động

Via: 1.1 varnish, 1.1 varnish, 1.1 varnish

X-Cache: cp1053 miss (0), cp4009 miss (0), cp4018 frontend miss (0)


markdown:
|
|
Có dòng chảy âm thầm mà bền bỉ theo sức sống của ca dao Việt “Bầu ơi thương lấy bí cùng...”. Đất nước còn biết bao cảnh đời hoạn nạn cần được sẻ chia từ những tấm lòng nhân ái. Người giàu làm việc thiện đã quý, người nghèo làm việc thiện càng đáng trân trọng...
Bữa cơm ngon cho bệnh nhân nghèo
Hàng ngày từ 5 giờ sáng, hai chị Hoa- Trang đã tất bật lên đường. Các mối quen ở chợ Buôn Ma Thuột nhiệt tình hỗ trợ bếp Tình thương bằng cách bán rẻ, cho thêm các loại thực phẩm tươi ngon.
Sau khi nấu nước, các chị chia đều suất ăn xếp lên xe đẩy đến chào mời thăm hỏi tận giường bệnh nhân, mỗi bữa trung bình 40-50 suất cho người bệnh đồng bào dân tộc thiểu số kèm cả thân nhân, và các bệnh nhân có sổ hộ nghèo. Chu toàn mọi việc, hôm nào cũng sẩm tối hai chị mới về đến nhà.
Thương các chị quá nhọc nhằn vất vả, suốt tháng không được nghỉ ngày nào mà chỉ nhận mức lương có 600 ngàn đồng/tháng, anh Nguyễn Ngọc Đức nhóm trưởng từ thiện tại Đăk Lăk thuộc Hội từ thiện Phật Quang quyết định chia sẻ bằng cách mỗi chủ nhật huy động vợ con, bạn bè luân phiên đến giúp việc tại bếp Tình thương.
Không chỉ góp công, nhóm Từ thiện của anh Đức còn thuyết phục lãnh đạo bệnh viện mở rộng diện hưởng suất ăn Tình thương cho bệnh nhân nghèo thiếu giấy tờ hoặc lang thang cơ nhỡ, bằng cách quyên thêm cho bếp mỗi tháng 1,5 tạ gạo.
Tôi hỏi ý kiến bệnh nhân các khoa, ai cũng vui vẻ góp chuyện: Các cô chú ấy tốt quá chừng. Ở đây thực đơn được thay đổi liên tục, ngon lành bổ dưỡng và sạch sẽ. Suất ăn của cán bộ nhân viên ngoài căngtin cũng không sánh bằng...
Vay nợ cứu người
Báo
65 gia đình hội viên trụ vững sau nhiều thử thách hầu hết đều nghèo, buôn thúng bán bưng, rao vé số, chạy xe thồ, lượm nhôm nhựa, làm rẫy v.v... toả ra khắp nẻo mưu sinh, hễ biết nơi đâu hoạn nạn cần cứu giúp là thông tin nhanh chóng lan truyền.
Trích tiền túi, gõ cửa các nhà hảo tâm để cùng đi cứu đói, tặng quà, sửa cầu, làm bến nước, giúp đóng viện phí, cứu trợ cho đồng bào bị thiên tai, trao học bổng cho trẻ nghèo vượt khó, làm nhà tình thương cho kẻ vô gia cư.
Nhiều khi việc cần kíp, chi hội nhất trí đi vay nóng cứu trợ trước rồi quyên góp trả sau. Cứ thế, 6 năm hoạt động, ngoài công sức không thể đo đếm, số tiền họ chiu chắt làm việc thiện đã lên đến gần nửa tỷ đồng.
Xốc vác gương mẫu trong mọi hoạt động của chi hội là anh Phạm Ngọc Sơn, chi hội trưởng. Đã tặng nhà cho nhiều người nghèo nhưng chính gia đình anh Sơn lại chưa có nổi một “ mảnh đất cắm dùi”, nhiều năm rồi vẫn ở ghé vào phần thổ cư của một Phật tử tốt bụng.
Bốn nhân khẩu sống đạm bạc tối đa bằng tấm bạt lưu động bán khăn vớ của chị Nga vợ anh Sơn, ngày nào may mắn mới lãi được khoảng ba chục ngàn đồng.
Tài sản lớn nhất của gia đình anh Sơn là 5 sào rẫy cà phê mua lại giá rẻ vì quá cằn cỗi, anh bỏ công chăm sóc rẫy đã xanh tươi, nhưng thu hoạch nhiều ít gì cả gia đình cũng nhất trí ưu tiên cho việc thiện. Nhiều lần tôi hỏi chị Nga: Cách gì phù hợp để chị tăng thu nhập cho gia đình? Chị ước có 10 triệu để thuê sạp lấy “đồ siđa” ngồi bán, đỡ vất vả hơn.
Một ngày cuối năm 2005, tôi mời vợ chồng anh Sơn đến, đề nghị anh chị nhận khoản vay 10 triệu đồng không lãi với điều kiện tiền này chỉ để chị Nga buôn bán tăng thu nhập, cho anh Sơn thêm yên tâm “vác tù và”!
Tìm hiểu thấy không có gì khuất tất, anh chị vui mừng ký giấy vay. Nửa năm sau gặp lại vợ chồng anh trong đoàn Phật tử đến nộp tiền quyên góp giúp nạn nhân bão Chan Chu, tôi hỏi chị Nga buôn bán sao?
Chị thú thật tiền đó vừa cầm về đã cho ông hàng xóm mượn để ông gom vừa đủ viện phí đưa vợ đi mổ tim. Cuối năm 2006, anh Sơn đem tiền tới trả, xin lỗi đã không thực hiện đúng cam kết nhưng khoe nhờ vậy mà chị hàng xóm được mổ tim kịp thời, bây giờ đã trở thành một hội viên hăng hái.
Mùa cà này trúng, anh thu được 2 tấn rưỡi cà nhân, chính chị Nga đề xuất bán để góp phần vào 2 căn nhà tình thương mà chi hội sắp trao tặng đầu năm 2007...
Hoàng Thiên Nga
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết
** bằng cách gửi thư điện tử tới Bầu bí thương nhau**
Cả nước hơn 7.000 ca sởi, Hà Nội đang đỉnh dịch; Bộ Công an đề cử người thay Tướng Ngọ; Bầu Kiên: Từ siêu xe đến dép tổ ong ngày ra tòa; Thảm cảnh gia đình vụ nổ mìn kinh hoàng 2 người chết
Nạn nhân vụ Cát Tường bị rạch bụng sau khi chết?; Hoãn phiên xử bầu Kiên và đồng phạm; Ông Trần Xuân Giá khai gì về bầu Kiên?; Nổ súng xối xả trong nhà nghỉ chấn động Cần Thơ; Tai nạn thảm khốc trên cao tốc, 5 người chết...
Ông Võ Văn Thưởng nhậm chức Phó bí thư TP.HCM; Hợp long cầu dây văng lớn nhất Việt Nam; Hoang mang số liệu trẻ tử vong do dịch sởi; Hà Nội: Cháy lớn tại khu công nghiệp Vĩnh Tuy
Bộ Giáo dục xin 34 nghìn tỷ đổi mới chương trình; Dừng xử vụ Cát Tường, trả hồ sơ điều tra bổ sung; Chết tức tưởi sau khi bác sĩ rút 3 lọ tủy sống; Hai ca sỹ bị cướp giữa Sài Gòn...
Đường Trường Chinh bị nắn cong như thế nào; Nóng trước phiên xử vụ Cát Tường; Kỳ lạ hai xe ô tô chung biển số xanh “san bằng tất cả”; Nữ sinh mang thai ngất ở lớp rồi tử vong; Vì sao không công bố dịch sởi?...
Những ngày qua, câu chuyện về Đỗ Quyên Quyên tìm hai người anh giúp đỡ bố con cô trên đường cao tốc cách đây 8 năm đã trở thành tâm điểm của giới trẻ.
Trước tình hình dịch sởi đang diễn biến vô cùng phức tạp, các mẹ có thể phòng sởi cho con mình bằng hạt mùi già và một số cây thuốc nam.
Cả hai vẫn thường xuyên đưa đón bé Bảo Tiên đi học và đi ăn tối.
Chỉ vì ham chơi và không làm bài tập về nhà, cậu bé 6 tuổi ở Trung Quốc đã bị mẹ dùng móc treo quần áo đánh đập một cách dã man.
Sáng nay nhà chức trách xác nhận 25 người thiệt mạng trong vụ tàu chìm ở Hàn Quốc và lực lượng cứu hộ thấy nhiều thi thể nổi trên biển hôm qua.
Số trẻ mắc sởi tăng cao, số ca tử vong do sởi và các biến chứng do sởi chưa có dấu hiệu dừng lại khiến người dân hoang mang, còn các cơ sở y tế thì phải gồng mình chống quá tải trong suốt một tuần qua.
Hà Tĩnh: dân bắt công an, phá nhà cán bộ; Tòa trả hồ sơ, yêu cầu điều tra lại vụ Cát Tường; Hoãn phiên tòa xét xử \'Bầu Kiên\' và đồng phạm; Xả súng kinh hoàng vào cảnh sát ở Cần Thơ; Dương Chí Dũng có \'cửa\' thoát án tử?; Thiêu sống người tình vì ngoại tình với con trai;..........là những tin đáng chú ý trong tuần.
NSND Trịnh Thịnh qua đời, cuộc chia tay gây tiếc nuối của "cặp đôi vàng" Trương Ngọc Ánh - Trần Bảo Sơn, ca sĩ Minh Quân phanh phui sự hào nhoáng giả tạo của showbiz, người mẫu Phương Mai, Nathan Lee bị lên án vì "mạt sát" Huyền Chip, hay HH Trúc Diễm, Bà Tưng, diễn viên Kim Hiền, ca sĩ Lâm Chi Khanh đều liên tiếp bật mí tình yêu với người hâm mộ là những thông tin nổi bật của showbiz Việt trong tuần qua.
Kể từ ngày 16/04, Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội sẽ bắt đầu xét xử bầu Kiên và những con số trong vụ án này thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận. Ngoài ra, những thông tin xung quanh làn sóng sáp nhập ngân hàng, gói tín dụng 50.000 tỷ đồng... cũng là những sự kiện tài chính nóng hổi được dự luận quan tâm.
Dịch sởi hoành hành gây ra những nỗi đau xé lòng và nhiều câu chuyện đáng bàn khác; Số phận của những em bé bị đẩy vào nạn tảo hôn; Tâm sự đắng lòng của những người đồng tính; Xót xa những phận gái bị lừa trở thành gái mại dâm; Những cách dạy con hay, mẹo vặt hữu ích cho gia đình; Nhức nhối vấn đề thực phẩm bẩn là những tin tức nổi bật tuần qua...
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi

WARC-Truncated: length

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Cache-Control: max-age=280, public


markdown:
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN -------
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ---------------
Số: 3073/QĐ-BNN-KHCN
Hà Nội, ngày 28 tháng 10 năm 2009
QUYẾT ĐỊNH
BAN HÀNH CÁC ĐỊNH MỨC TẠM THỜI ÁP DỤNG CHO CÁC CHƯƠNG TRÌNH, DỰ ÁN KHUYẾN NÔNG, KHUYẾN NGƯ---------------------------
BỘ TRƯỞNG BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
Căn cứ Nghị định số 01/2008/NĐ-CP ngày 03/01/2008 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn;
Căn cứ Nghị định số 56/2005/NĐ-CP ngày 26/4/2005 của Chính phủ về công tác khuyến nông, khuyến ngư;
Căn cứ Quyết định số 162/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 04/12/2008 về Chính sách khuyến nông, khuyến ngư ở địa bàn khó khăn;
Căn cứ Quyết định số 37/2008/QĐ-BNN ngày 22/02/2008 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT về ban hành Quy chế quản lý các chương trình, dự án khuyến nông, khuyến ngư quốc gia;
Căn cứ Thông tư liên tịch số 30/2006/TTLT-BTC-BNN&PTNT-BTS ngày 06/4/2006 Hướng dẫn việc quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp kinh tế đối với hoạt động khuyến nông, khuyến ngư;
Căn cứ Thông tư liên tịch số 50/2007/TTLT-BTC-BNN-BTS ngày 21/5/2007 Sửa đổi, bổ sung Thông tư liên tịch số 30/2006/TTLT-BTC-BNN&PTNT-BTS ngày 06 tháng 4 năm 2006;
Xét đề nghị của Giám đốc Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư Quốc gia tại Tờ trình số 679/TTr-KN-KNTT ngày 22/10/2009 đề nghị phê duyệt các định mức tạm thời áp dụng cho các chương trình, dự án khuyến nông; Biên bản tư vấn thẩm định của Hội đồng KHCN ngày 26/9/2009;
Theo đề nghị của Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường,
QUYẾT ĐỊNH:
Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này các định mức kỹ thuật tạm thời áp dụng cho các chương trình, dự án khuyến nông, khuyến ngư (theo chi tiết đính kèm).
Điều 2. Căn cứ vào các định mức được phê duyệt, hàng năm Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư Quốc gia và các đơn vị triển khai lập dự toán chi tiết cho từng mô hình.
Điều 3. Bãi bỏ các quy định tạm thời định mức áp dụng cho các chương trình, dự án khuyến nông, khuyến ngư trái với quy định trong Quyết định này.
Điều 4. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký.
Điều 5. Chánh Văn phòng Bộ, Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư Quốc gia và Thủ trưởng các đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.
Nơi nhận: - Như Điều 5; - Lưu: VT, KHCN.
KT. BỘ TRƯỞNG THỨ TRƯỞNG Bùi Bá Bổng

Cache-Control: private, no-store, must-revalidate

Set-Cookie: CurrentVisitStatus=1; expires=Mon, 21-Apr-2014 07:14:50 GMT; path=/


markdown:
![ ](http://3.bp.blogspot.com/_a7d3PsiuXKY/TKiOcJg4r0I/AAAAAAAAEUM/9w_KhvGdfSs/s400/sumac.jpg)
![ ](http://3.bp.blogspot.com/_a7d3PsiuXKY/TKiOcJg4r0I/AAAAAAAAEUM/9w_KhvGdfSs/s400/sumac.jpg)
Được mệnh danh là “chim sơn ca của đất nước Peru”, Yma Sumac là ca sĩ được ghi tên vào sách kỷ lục Guiness vì sở hữu một giọng hát độc nhất vô nhị với âm vực cực rộng, trải dài suốt 5 quãng tám, tức là hát được mọi nốt như một cây đàn piano. Điều mà Yma Sumac tự hào là bà không hề học qua thanh nhạc ở bất cứ một trường lớp nào, nhưng chinh phục cả thế giới trong thập niên 1950.
Tự xưng là hậu duệ trực hệ của Atahualpa, hoàng đế cuối cùng của người Inca qua đời năm 1533, Yma Sumac sinh tháng 9.1922 ở Ichocan (Peru) với tên lọt lòng là Zoila Augusta Emperatriz Chavarri del Castillo. Từ khi còn bé, Zoila đã đứng trước núi rừng, tưởng tượng những hòn đá là khán giả của mình và trình bày những bản dân ca.
Tự xưng là hậu duệ trực hệ của Atahualpa, hoàng đế cuối cùng của người Inca qua đời năm 1533, Yma Sumac sinh tháng 9.1922 ở Ichocan (Peru) với tên lọt lòng là Zoila Augusta Emperatriz Chavarri del Castillo. Từ khi còn bé, Zoila đã đứng trước núi rừng, tưởng tượng những hòn đá là khán giả của mình và trình bày những bản dân ca.
Zoila bắt chước tiếng hót của các loài chim trong rừng và người ta phát hiện ra rằng cô có âm vực rất rộng. Năm lên 13, cô bé được đưa đến hát ở đài phát thanh và chẳng bao lâu sau, giọng hát của cô lan rộng khắp Nam Mỹ.
Năm 1943, Zoila gặp và kết hôn với nhà soạn nhạc Moises Vivanco và đổi tên thành Imma Sumack (người đẹp). Cùng với cô em họ Cholita Rivero và Vivanco đệm đàn guitar, cô thành lập nhóm Tam ca Inca Taky chuyên hát nhạc của người Inca.
Năm 1943, Zoila gặp và kết hôn với nhà soạn nhạc Moises Vivanco và đổi tên thành Imma Sumack (người đẹp). Cùng với cô em họ Cholita Rivero và Vivanco đệm đàn guitar, cô thành lập nhóm Tam ca Inca Taky chuyên hát nhạc của người Inca.
[Âm vực giọng của Yma Sumac](http://www.youtube.com/watch?v=jf9LLoF5Y-Q&feature=related)
Sumac ghi âm các bản dân ca với các nhạc cụ truyền thống ở Peru, nhưng khi đến Mỹ và ký hợp đồng thu âm đầu tiên với Capitol Records năm 1950, nhạc sĩ Les Baxter đã kết hợp giọng hát của cô với những bản hòa âm giàu màu sắc do dàn nhạc giao hưởng chơi. Đối với ông, giọng của cô là một công cụ biến ảo và ông biết cách sử dụng kỹ thuật tạo vang tân kỳ để làm nổi bật giọng hát có một không hai đó. Ông cũng đổi tên cô thành Yma Sumac.
Bao gồm các bài hát Peru truyền thống, đĩa “Voice of The Xtabay” (1950) đã thành công ngoài sức tưởng tượng với 100 nghìn bản được bán ra. Mặc những bộ trang phục sặc sỡ, Sumac cùng Baxter và cô em họ biểu diễn ở những nhà hát sang trọng nhất nước Mỹ.
Bao gồm các bài hát Peru truyền thống, đĩa “Voice of The Xtabay” (1950) đã thành công ngoài sức tưởng tượng với 100 nghìn bản được bán ra. Mặc những bộ trang phục sặc sỡ, Sumac cùng Baxter và cô em họ biểu diễn ở những nhà hát sang trọng nhất nước Mỹ.
Năm 1951, Sumac lên sân khấu Broadway đóng vai công chúa trong vở nhạc kịch Flahooley năm. Sau đó cô được mời đến Hollywood tham gia các phim “Secrets Of The Incas” (1954) và “Omar Khayyam”(1956). Nhưng thành công không đem lại hạnh phúc cho Sumac. Có một con trai từ cuộc hôn nhân sóng gió với Vivanco, Sumac ly dị ông, rồi tái hôn, rồi lại ly dị năm 1965.
Sumac cho ra đời một số album nổi tiếng như : Legend Of The Sun Virgin (1952), Inca Taqui (1953), Mambo! (1954), Legend Of The Jivaro (1957) và Fuego Del Ande (1959). Mặc dù không có một đĩa đơn nào trở thành hit, nhưng năm 1952 bà đã sử dụng giọng hát đặc biệt của mình để thể hiện bản dân ca Nam Phi “Wimoweh”.
Thập niên 1960, Sumac dành thời gian đi lưu diễn toàn thế giới. Bà cho ghi âm album thu trực tiếp từ chương trình Recital ở Bucharest (Romania). Tức giận vì một nhà phê bình âm nhạc cho rằng bà không nên trông chờ những lời nhận xét tốt của báo chí, bà đã hát một đoạn trong vở Cây sáo thần của Mozart mà không cần nhạc đệm, khiến toàn bộ khán giả phải đứng dậy vỗ tay.
Bà cũng rất nổi tiếng ở Liên Xô, được cựu nhà lãnh đạo nổi tiếng lúc đó Nikita Khrushchev đón tiếp trang trọng. Đáp lại thịnh tình đó, bà đã lưu diễn ở Liên Xô suốt 6 tháng năm 1961.
Bà cũng rất nổi tiếng ở Liên Xô, được cựu nhà lãnh đạo nổi tiếng lúc đó Nikita Khrushchev đón tiếp trang trọng. Đáp lại thịnh tình đó, bà đã lưu diễn ở Liên Xô suốt 6 tháng năm 1961.
Mặc dù có những bất đồng với Baxter, nhưng năm 1972, bà đã tái hợp với ông để thu âm album nhạc rock “Miracles”. Nhưng kết quả không khiến bà hài lòng và bà từ chối quảng bá album đó. Năm 1988, bà được hãng Disney mời tham gia làm album “Stay Awake” cùng một số ca sĩ hàng đầu khác. Bà thể hiện một bài hát ru – vốn là sở trường của bà.
Yma Sumac qua đời ngày 1.11.2008, thọ 86 tuổi.
Entries liên quan:
Yma Sumac qua đời ngày 1.11.2008, thọ 86 tuổi.
Entries liên quan:
## 4 comments:
Không thể tin được giọng người lại có thể đạt được 5 quãng tám, tương đương với một cây đàn. Đúng là Trời phú!
Qúa tuyệt
Em thích nghe bài mambo của ca sĩ này, giọng lạ thật, anh Cường chuyên gia tìm được nhiều của hiếm về nhạc nhe.
Ui, đây được cho là giọng hát quí hiếm nhất quả đất trước khi phát hiện thêm Maria Carey :-D
Những nốt cao nhất đã khó hát ròi mà Sumac còn lên rất tốt, không phô, không oét, không xước tí nào. Kỹ thuật nảy stacato bình thường đã rất khó , hát ở những nốt cao nhất càng khó. Thế mà bà ấy vẫn hát bình thường , nghe y như tiếng chim hót líu lo thật thích. Ở quãng trầm đôi lúc lại nghe như giọng nam trung thật kỳ quái.
Bà ấy lại đẹp nữa cho nên tình duyên vất vả là cái chắc :-D
## Đăng nhận xét

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE


markdown:
Tài nguyên số
Thư viện
Văn bản
E-mail
Liên hệ
Sơ đồ Website
English
Search
TRANG CHỦ
|
GIỚI THIỆU
Thư chào mừng của Giám đốc
Tổng quan
Lịch sử
Sứ mệnh - Tầm nhìn
Chiến lược phát triển
Thi đua - Khen thưởng
Tiến sĩ danh dự
Số liệu thống kê
Bài hát truyền thống của ĐHQGHN
Các cơ sở của ĐHQGHN
Cơ cấu tổ chức
Sơ đồ tổ chức
Hội đồng ĐHQGHN
Ban Giám đốc
Đảng ủy
Văn phòng & ban chức năng
Công đoàn
Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên
Các trường đại học
Các khoa trực thuộc
Các viện nghiên cứu
Các trung tâm đào tạo và nghiên cứu
Các đơn vị phục vụ
Hội đồng Khoa học và Đào tạo
Văn bản pháp quy
|
ĐÀO TẠO
Giới thiệu chung
Đổi mới Giáo dục & Đào tạo
Kế hoạch học tập và giảng dạy
Chương trình đào tạo bậc đại học
Chương trình đào tạo thạc sĩ
Chương trình đào tạo tiến sĩ
Chương trình đào tạo bằng tiếng Anh
Đào tạo liên kết
Đào tạo Trung học phổ thông chuyên
Số liệu thống kê
Văn bản liên quan
|
KHOA HỌC CÔNG NGHỆ
Giới thiệu chung
Chương trình, dự án, đề tài
Chương trình KHCN cấp Nhà nước
Đề tài cấp Nhà nước
Chương trình KHCN cấp ĐHQGHN
Đề tài cấp ĐHQGHN
Bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp
Nghiên cứu ứng dụng
Hệ thống phòng thí nghiệm
Nhóm nghiên cứu
Các hội đồng ngành & liên ngành
Thông tin hoạt động
Quỹ phát triển khoa học & công nghệ
Giới thiệu
Điều lệ, tổ chức họat động
Đăng ký để được hỗ trợ
Đề tài nghiên cứu
Thông tin hoạt động
Giải thưởng Khoa học - Công nghệ
Giải thưởng Hồ Chí Minh
Giải thưởng Nhà nước
Giải thưởng quốc tế
Giải thưởng ĐHQGHN
Các giải thưởng khác
Các sản phẩm KHCN
Các ấn phẩm
Sở hữu trí tuệ
Các sản phẩm công nghệ, kỹ thuật
Thống kê
Văn bản liên quan
|
HỢP TÁC & PHÁT TRIỂN
Giới thiệu chung
Mạng lưới hợp tác quốc tế
AUF
AUN
ASAIHL
BESETOHA
CONFRASIE
UMAP
SATU
Các chương trình hợp tác quốc tế
Trao đổi & học bổng
Hợp tác nghiên cứu
Hội nghị - Hội thảo
Đối tác quốc tế
Châu Á
Châu Âu
Châu Đại dương
Châu Mỹ
Các thỏa thuận hợp tác quốc tế
Các đối tác trong nước
Các dự án trong nước
Trường ĐH Khoa học Tự nhiên
Trường ĐH Công nghệ
Trường ĐH Kinh tế
Viện Việt Nam học và KHPT
Viện Vi sinh vật và CNSH
Văn bản liên quan
|
SINH VIÊN
Giới thiệu chung
Học bổng
Trong nước
Ngoài nước
Quy định
Tin tức
Hỗ trợ sinh viên
Đoàn - Hội
Đời sống
Các câu lạc bộ
Tư vấn, hỗ trợ việc làm
Vay vốn
Chương trình trao đổi sinh viên
Cựu sinh viên
Văn bản - Biểu mẫu
|
CÁN BỘ
Giới thiệu chung
Số liệu thống kê
Danh hiệu nhà giáo
Nhà giáo Nhân dân
Nhà giáo Ưu tú
Đội ngũ GS, PGS
Các Giáo sư
Các Phó giáo sư
Văn bản liên quan
|
BA CÔNG KHAI
Chuyên đề 1
Quy mô
Nâng cao chất lượng đào tạo
Sinh viên tốt nghiệp
Sinh viên tốt nghiệp có việc làm
Chuyên đề 2
Cơ sở vật chất
Chất lượng đội ngũ cán bộ
Chuyên đề 3
Thu chi tài chính
Học phí và thu khác
Chính sách
Số liệu tổng hợp
|
HỢP TÁC TRONG NƯỚC
Tổng quan
Các đối tác
> Các dự án
Trường ĐH Khoa học Tự nhiên
Trường ĐH Công nghệ
Trường ĐH Kinh tế
Viện Việt Nam học và KHPT
Viện Vi sinh vật và CNSH
Trang chủ
>
HỢP TÁC TRONG NƯỚC
>
Các dự án
>
Viện Vi sinh vật và CNSH
Bản quyền thuộc về Đại học Quốc gia Hà Nội
144 đường Xuân Thủy, Quận Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam
Giấy phép số 38/GP-BC ngày 08/4/2005 - Webmaster: media@vnu.edu.vn
Powered by
SELAB
CMS
Trang chủ
|
Tìm kiếm
|
Sơ đồ Website
|
Văn bản

Author: Do The Chuan - dothechuan@vnu.edu.vn

Content-Type: text/html

Cache-control: private


markdown:
Thứ hai 08/07/2013 10:00
(VTV Online) -
Từ những khu đất nông nghiệp được phân lô nền đất đến những căn nhà được xây dựng khang trang có điện nước, địa chỉ rõ ràng… nhưng tất cả đều chưa có giấy phép xây dựng. Tình trạng này đang ngày càng lan rộng một cách trầm trọng ở 2 xã Vĩnh lộc A, và Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh, TP.HCM.
Trong một đợt khảo sát mới đây của thanh tra xây dựng, Sở Xây dựng TP.HCM đã thống kê có hơn 600 căn nhà xây dựng trái phép tại địa bàn này. Nhưng đó mới chỉ là con số khảo sát được trong vòng 1 tháng, thực tế sẽ còn nhiều hơn gấp đôi, gấp 3 và con số này có thể lên đến hàng nghìn căn.
Ảnh: VTV News
Ông Trương Công Nam, Phó Chánh Thanh tra xây dựng, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết: “Tình hình xây nhà không phép trên địa bàn huyện Bình Chánh rất phức tạp. Nguyên nhân chính do quy hoạch hiện nay trên địa bàn chưa cụ thể và công tác quản lý trật tự đô thị của các xã chưa kiên quyết”.
Theo cơ quan địa phương, tình trạng mua bán nhà, đất bằng giấy viết tay đang diễn ra khá phổ biến, song song đó là hoạt động ngày càng nghiêm trọng của các môi giới (đầu nậu) nhà đất. Quy trình mua - bán rất đơn giản. Bên chủ đất hoặc môi giới chỉ cần đưa người mua xem địa thế để lựa chọn, thỏa thuận giá cả và làm xác nhận chủ.
Theo Nghị định 26 về thay đổi mô hình lực lượng Thanh tra xây dựng, từ ngày 15/05, thanh tra xây dựng tại các huyện xã sẽ không hoạt động mà nhập vào lực lượng chung của Sở Xây dựng. Vì vậy, trước ngày 15/05/2013, hoạt động thanh tra nhà trái phép ở khu vực này thuộc thanh tra xây dựng của 2 xã Vĩnh Lộc A và Vĩnh Lộc B. Như vậy, tình trạng xây dựng trái phép tràn lan này thuộc trách nhiệm trước đó của xã nhưng xã đã không làm tròn trách nhiệm của mình.
Ông Nguyễn Đức Nhạn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM cho biết: “Về phía Nhà nước, chính quyền địa phương cấp xã, phường quan tâm chưa đúng mức đến việc kiểm soát trật tự xây dựng đô thị. Kiểm soát lơ là sẽ dẫn đến tình trạng chủ quan của người dân”.
Vừa qua, lãnh đạo TP.HCM đã có chỉ đạo xử lý dứt điểm nhà xây dựng trái phép tại huyện Bình Chánh trước ngày 15/8. Đại diện Sở Xây dựng TP.HCM khẳng định, sẽ xử lý mạnh tay nhằm chấn chỉnh, lập lại kỷ cương trong xây dựng, không để cò nhà đất tiếp tục lộng hành.
Điều đáng nói ở đây, việc xây dựng nhà trái phép trên đất nông nghiệp là trái pháp luật. Vì vậy, tình trạng những ngôi nhà kiên cố trái phép mọc lên nhan nhản, chắc chắn chính quyền địa phương không thể nói là không biết.
Quỳnh Như
WWW.VTV.VN - Báo điện tử của Đài Truyền hình Việt Nam.
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/2/2012. Tổng biên tập Nguyễn Thành Lưu.
Tổng đài: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932 Ðiện thoại: (04) 3.7714605 Email: banbientap@vtv.vn
® Ghi rõ nguồn VTV.VN khi phát hành lại thông tin từ website này.
Powered by ePi Technologies.

Cache-Control: public, max-age=300


markdown:
|
|
Advertise your Business Here
|
|
new
|
|![]()
|
||
|
|
|
Interview Questions >> Electrical Engineering Interview Questions iti Interview Questions by Category
|455
|![]()
|
|![]()
|
|
|
Copyright © 2013 ALLInterview.com. All Rights Reserved.
|

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache


markdown:
**Các cách làm đẹp cho da với mật ong** đã được phụ nữ dùng hàng thế kỉ liền… Mật ong là loại nguyên liệu tốt do nó không chỉ là chất chống vi khuẩn, làm sạch da mà còn có thể được coi như là một chất dưỡng ẩm, làm hyđrát hoá và làm mềm da. **1. Mặt nạ làm mềm da**
**Chuẩn bi:** Một phần tư muỗng súp mật ong với sữa tươi
Các
[cách làm đẹp da](http://www.cachlamdepda.com/) với mặt nạ làm mềm da **Cách làm:** Trộn đều hỗn hợp trên, sau đó đắp lên da khoảng 5-10 phút, sau đó tắm lại bằng nước ấm. Đây là một trong các cách làm đẹp cho da, vì thế bạn nên sử dụng thường xuyên bạn sẽ có đươc làn da mềm mượt.
Ngoài ra, bạn cũng có thể đắp hỗn hợp này lên mặt, massage nhẹ nhàng, sau đó rửa lại bằng nước ấm để có da mặt mềm và căng mịn.
**2. Mặt nạ giúp trẻ hóa làn da**
**Chuẩn bị:** nước cốt chanh với một thìa mật ong. *Cách làm đẹp da bằng mật ong và nước cốt chanh* **Cách làm:** Trộn một thìa nước cốt chanh với một thìa mật ong, thoa đều lên vùng da mặt khoảng 20 phút, rửa sạch mặt với nước ấm.
Mật ong có tác dụng diệt khuẩn làm sạch da còn nước cốt chanh làm sáng da, căng mịn. Hai loại này kết hợp với nhau thì trở thành bí quyết làm đẹp cho da vô cùng tuyệt vời.
**3. Mặt nạ dưỡng da**
**Chuẩn bị:** 1 trái chuối, một thìa kem, 1 lòng đỏ trứng gà, 1 thìa mật ong
**Cách làm:** xay nhuyễn các loại trên lại thành hỗn hộp. Thoa lớp hỗn hợp này lên mặt và cổ, để khoảng 20 phút, rửa sạch với nước ấm.
Với các
[ như thế này thì ta nên duy trì thường xuyên da bạn sẽ trở nên sáng và mịn màng hơn. cách làm đẹp da bằng mật ong](http://www.cachlamdepda.com/cach-lam-dep-da/cac-cach-lam-dep-da-bang-mat-ong.html) **4. Dưỡng da toàn thân**
Trộn một thìa mật ong với một thìa dầu ôliu và 1/4 thìa nước cốt chanh, massage hỗn hợp lên toàn thân (lưu ý thoa khi da khô), để 10 phút, xả sạch với nước.
Dầu oliu làm mềm mại làn da còn nước cốt chanh sẽ làm cho da bạn sáng hơn.
**5. Làm mềm da sần, thô ráp**
Chuẩn bị: 1 muỗng cà phê mật ong, một muỗng cà phê dầu thực vật, 1/4 muỗng cà phê nước ép chanh
*Cách làm đẹp da bằng mật ong và dầu thực vật* **Cách làm:** trộn đều các nguyên liệu trên thành hỗn hợp.Thoa hỗn hợp này lên mu bàn tay, khuỷu tay, gót chân hoặc những vùng da thô, khô ráp, chà xát nhẹ trong 10 phút rồi rửa sạch. Cách làm đẹp da đơn giản này rất hiệu quả bàn tay khủy tay, gót chân bạn sẽ trở nên mềm mại hơn nếu được làm thường xuyên. **6. Kem tẩy tế bào chết**
Trộn đều một muỗng xúp mật ong với hai muỗng cà phê dầu hạnh, nửa muỗng cà phê nước cốt chanh. Thoa nhẹ nhàng lên mặt rồi rửa lại bằng nước ấm. Đây là một trong các
**cách làm đẹp da đơn giản bằng mật ong** rất hiệu quả để loại bỏ tế bào chết. **7. Mặt nạ làm săn chắc da**
Trộn đều một muỗng xúp mật ong, một lòng trắng trứng, 1/4 tách bột mì. Thoa hỗn hợp trên lên mặt và cổ, để yên trong 10 phút, rửa sạch lại bằng nước ấm. Trong hỗn hợp, bột mì có tác dụng duy trì sự mềm mại, dẻo dai làn da rất tốt
**8. Làm mờ vết thâm vùng túi mắt** *Cách làm đẹp da bằng mật ong làm mờ vết thâm vùng mắt*
Trộn một thìa mật ong với một thìa nước, thấm ướt hỗn hợp vào miếng cotton hoặc miếng bông rồi đắp xung quanh vùng mắt, để khoảng 10 phút, rửa sạch mặt với nước lạnh. Cách làm đẹp da này có thể làm trước khi đi ngủ và buổi sáng thức dậy sẽ có hiệu quả rất nhanh.
**9. Làm giảm sưng đối với mụn bọc**
Bôi mật ong ấm lên những vùng bị mụn, để khoảng 15 phút, rửa lại bằng nước ấm.
Trên là các
**cách làm đẹp da bằng mật ong** kết hợp với những nguyên liện khác tạo nên một kết quả thật tuyệt. Bạn hãy thủ áp dung5n hững bí quyết trên để có được làn da đẹp và mịn mà nhé.
Ngoài ra bạn có thể tham khảo thêm
[ cũng khá hiệu quả mà bạn có thể tự làm tại nhà. Cách làm đẹp da tự nhiên bằng bột nghệ](http://www.cachlamdepda.com/cach-lam-dep-da/cach-lam-dep-da-tu-nhien-bang-bot-nghe.html)
Chúc bạn có làn da đẹp!
## Speak Your Mind Cancel reply

Vary: Accept-Encoding,User-Agent