text:
Việt Nam thành con hổ kinh tế mới, tại sao không?
Viet Nam thanh con ho kinh te moi, tai sao khong? Tin nhanh
Kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng ấn tượng trong năm 2017.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tới dự và phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam lần thứ hai ngày 11/1 trong bối cảnh Việt Nam vừa kết thúc năm 2017 với nhiều kết quả toàn diện rất đáng khích lệ trên nhiều mặt. Nhìn xa hơn, qua 30 năm đổi mới kể từ năm 1986, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trong phát triển kinh tế xã hội.
Thế nhưng, cần thẳng thắn thừa nhận nền kinh tế vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức trong trung và dài hạn. Trong đó một thách thức quan trọng là làm thế nào để phát triển nhanh và bền vững, nhờ đó thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.
Tại Hội nghị Chính phủ với các địa phương cuối năm 2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh: “ Một đất nước thu nhập bình quân đầu người 2.335 USD thì có gì quá phấn khởi, có phải là nỗi buồn của những người lãnh đạo khi thu nhập bình quân người dân thấp như thế”.
Vì vậy, trăn trở của Thủ tướng là “phấn đấu để trở thành một con hổ kinh tế mới của châu Á, tại sao lại không và phải làm gì để đạt được mong mỏi này” chắc chắn cũng là trăn trở và mong mỏi của đông đảo người dân Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia.
Trong lịch sử, châu Á đã có những bài học sáng giá về sự phát triển nhanh và bền vững của các nền kinh tế. Các quốc gia và vùng lãnh thổ như Hồng Kông (Trung Quốc), Singapore, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã duy trì một tốc độ tăng trưởng cao và công nghiệp hóa nhanh giữa thập niên 1960 và thập niên 1990.
Là một người trực tiếp nghiên cứu và làm việc tại Nhật Bản - tấm gương “hóa rồng” thành công nhất ở châu Á, GS Trần Văn Thọ (Đại học Waseda, Nhật Bản) chỉ ra 3 thách thức của trào lưu công nghiệp hóa hiện nay đối với các nước đang công nghiệp hóa như Việt Nam.
Đó là cạnh tranh gay gắt giữa các nước công nghiệp mới do nhu cầu giảm sau khủng hoảng toàn cầu 2008 và dư thừa năng lực sản xuất; nhiều nước ở giai đoạn thu nhập trung bình và trung bình thấp rơi vào tình trạng “thoát công nghiệp hóa còn non”; nhu cầu sử dụng lao động trong sản xuất công nghiệp giảm mạnh do cách mạng công nghiệp ngày càng phát triển theo hướng tự động hóa và mạng hóa.
Phát biểu tại Diễn đàn nói trên, chính GS Trần Văn Thọ cũng nhắc tới câu chuyện “thần kỳ Nhật Bản” khi nước này đã tăng trưởng kinh tế 10% trong 20 năm, đồng thời tiếp tục chỉ ra hàng loạt vấn đề của kinh tế Việt Nam.
Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ “mong Việt Nam thời gian tới sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới, ít là phát triển 10%, trong vòng 4-5 năm", ông Thọ nói và cho rằng Việt Nam có thể phát triển tốc độ cao, vượt qua bẫy thu nhập trung bình nếu có chiến lược tận dụng tiềm năng đang có và lợi thế nước đi sau.
Theo nhiều chuyên gia, trên thực tế, “phác đồ điều trị điểm nghẽn tăng trưởng” đã và đang được Chính phủ triển khai trong xây dựng Chính phủ kiến tạo, phục vụ, hành động. Nói cách khác, những giải pháp, định hướng lớn để phấn đấu đưa Việt Nam trở thành một con hổ kinh tế mới của châu Á đã và đang được Chính phủ triển khai.
Theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, chúng ta không được chủ quan và thỏa mãn với kết quả đạt được; không được phép để quán tính cỗ máy phát triển dừng lại. Trong thời gian tới, Việt Nam cần kiên trì theo đuổi mô hình tăng trưởng mới dựa trên nền tảng là năng suất và đổi mới sáng tạo. Cần nhanh chóng giảm bớt sự phụ thuộc vào những lợi thế cạnh tranh cũ như tài nguyên thiên nhiên hay nguồn nhân công giá rẻ, đặc biệt trong bối cảnh cơ cấu dân số vàng của nước ta chỉ kéo dài thêm khoảng 2 thập kỷ nữa và áp lực quốc tế ngày một gay gắt hơn.
Thủ tướng cũng đã nhiều lần nhắc lại quan điểm mà tác giả Robinson đưa ra trong tác phẩm “Tại sao các quốc gia thất bại” là “thể chế, thể chế và thể chế”. Thể chế phải làm sao thúc đẩy công cuộc đổi mới đất nước, phát triển nhanh và bền vững.
Thời gian qua, công cuộc cải cách thể chế, cải cách hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia đã được tiến hành hết sức quyết liệt và đã đạt những kết quả cụ thể, được cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế rất uy tín ghi nhận, đánh giá cao.
Và với quyết tâm của Chính phủ, của Thủ tướng, thì đây là việc cần làm thường xuyên, liên tục. Mới đây nhất, ngày 11/1, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về các vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Chính phủ trình với mục tiêu thiết kế những cơ chế, chính sách bảo đảm tính vượt trội, cạnh tranh quốc tế, tạo đột phá để phát triển 3 đặc khu cũng cho cả nước.
Theo TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Chính phủ đang nhìn vào phần cung để cải thiện môi trường kinh doanh, để tạo dư địa cho doanh nghiệp phát triển thuận lợi hơn, mạnh mẽ hơn, có động lực áp dụng khoa học - kỹ thuật để phát triển lâu dài, chứ không thực hiện các gói kích thích kinh tế - thực chất là các giải pháp ngắn hạn để kích cầu. Và ngay cả trong ngắn hạn, khi nói ngắn gọn về động lực tăng trưởng của năm 2018, vị Viện trưởng cũng khẳng định: Vẫn là cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh.
Hồi tháng 9/2016, Forbes đã đăng tải một bài viết nhận định rằng Việt Nam đang “sẵn sàng để trở thành con hổ tiếp theo của châu Á”. Như Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Trung Quốc trước đây, Việt Nam “đang pha chế công thức đúng cho sự tăng trưởng bền vững, nhanh chóng”.
Đúng như quan điểm của Thủ tướng, ‘tăng trưởng và phát triển là một cuộc đua marathon đường trường chứ không phải là một cuộc chạy đua nước rút”. Còn rất nhiều việc phải làm, nhưng với những thành quả đã đạt được, với những giải pháp đang được triển khai, chúng ta có cơ sở để phấn đấu đưa Việt Nam trở thành một con hổ kinh tế mới của châu Á.
-
Thế Giới
- Sau Hawaii đến Nhật báo động nhầm Triều Tiên phóng tên lửa
- Cựu chỉ huy tàu chiến gặp nạn của Mỹ bị truy tố tội giết người
- California Mới tuyên bố độc lập khỏi California, quyết thành bang 51
-
Xã Hội
- Lắp biển ‘cấm dừng xe quá 5 phút’ trước trạm BOT
- Đoạn đường 8 km đi hết 6 tiếng ở Sài Gòn: Nắn dòng, mở 'túi chứa'
- Xác minh clip CSGT Hải Phòng bị lăng mạ sau khi xử lý cán bộ hải quan vi phạm giao thông
-
Tâm Linh & Nhân Tướng Học
- Câu chuyện luân hồi của bá tước Saint Germain – Bậc thầy của sự thông thái cổ đại
- Quyết định dời đô về Bắc Kinh, Hoàng đế Chu Đệ đã giúp Minh triều trụ vững gần 300 năm
- Bí mật phong thủy “Cổng rồng” trong các cao ốc ở Hong Kong
-
Học Làm Người
- Con đường “lột xác” của một người mẹ oán hận
- Bài diễn thuyết dậy sóng sinh viên Bắc Kinh: “Tự do là một trách nhiệm”
- Vòng tuần hoàn của lòng tốt: Người ăn xin và đồng xu thay đổi cuộc đời
-
Nghệ Thuật Sống
- 7 mẩu chuyện đáng suy ngẫm về cuộc sống: “Bên cạnh đường vẫn có đường”
- Cổ nhân: Có một kiểu người đối với cha mẹ chắc chắn bất hiếu, đối với bạn bè chắc chắn bất nghĩa
- Người như thế nào mới có thể làm thành được việc lớn?
-
Thế Giới Động - Thực Vật
- Cách "làm chuyện ấy" kỳ lạ của loài bọ có dương vật dài hơn cơ thể
- Cách gãi mũi đầy kỳ dị của hươu cao cổ mà ít người biết
- Loài tôm có thể sống trong nước nóng 450 độ C
-
Kỳ Đặc
- Chuột làm tổ tại máy ATM “xơi” hết tiền bên trong
- Tội ác của cặp bố mẹ xích giam 13 đứa con trong nhà chỉ thả ra vào ban đêm để cho đi kiếm ăn
- Kinh ngạc kết quả “Đả hổ, diệt ruồi” chống tham nhũng của Trung Quốc
-
Văn Hóa
- Lê Âu Ngân Anh nói gì về đề nghị tước vương miện Hoa hậu đại dương?
- Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh gợi ý áo dài cách tân đón Tết
- Lý Băng Băng mang nhện ra mắt phim 'Guardians of the Tomb'
-
Kinh Tế
- Sau nhiều năm sa sút, Đường sắt Việt Nam vừa báo lãi 154 tỷ đồng
- Bitcoin giảm sâu dưới 10.000 USD, Ethereum bay hơi 30% giá trị
- Phân hóa kế hoạch kinh doanh năm 2018 của DN niêm yết
-
Khoa Học - Công Nghệ
- Người tiêu dùng Trung Quốc gây sức ép cho Apple vì iPhone bị chậm
- AI của Microsoft và Alibaba tiếp tục đánh bại con người
- Vượt iPhone, Oppo R9s là smartphone bán chạy nhất Trung Quốc
-
Thể Thao
- Siêu nhân Federer: Liệu đã là Vua của các vị Vua thể thao?
- Giải cờ vua trẻ toàn quốc 2017: Lệ phí cao hơn tiền thưởng
- 7 chuyện hài hước nhất lịch sử bóng đá thế giới: Bị đuổi khỏi sân khi trận đấu mới được… 2 giây
-
Giải Trí
- Khánh Thi bụng bầu lùm lùm đi tiệc cùng đại gia đình Phan Hiển
- Chiêm ngưỡng vẻ đẹp “vạn người mê” của bạn gái Neymar
- 7 lỗi làm tóc cần tránh để không ‘tự hại’ mình trong dịp năm mới
-
Pháp Luật
- Thói quen người Việt cần bỏ: Dùng trái cây ngay sau bữa ăn
- Đại án Phạm Công Danh: Xử lý sao khi ông Hà cáo bệnh không đến tòa?
- Hà Nội: CSCĐ bắt giữ vị khách trên taxi đang đi giao "hàng trắng"
-
Giáo Dục
- Đội quân lắp đặt bình lọc nước tặng người nghèo
- Học quản trị khách sạn - ẩm thực tại trường đào tạo quốc tế CHM
- Con bị 8 điểm, mẹ không ngừng chì chiết
-
Sức Khỏe
- Bí quyết trẻ như gái đôi mươi của bà mẹ... 7 con
- "Thủ phạm" bất ngờ gây ung thư gan: Chuyên gia cảnh báo nếu lỡ ăn vào không thể thải độc
- Bùa ngải hoành hành dịp cuối năm
-
Ô tô - Xe Máy
- Civic Club SG tưng bừng kỷ niệm sinh nhật 2 tuổi
- BMW 2-Series Tourer 2018 có giá từ 800 triệu đồng
- Nhận định U23 Việt Nam vs U23 Syria bảng D VCK U23 châu Á 2018
-
Nhà Đất
- Mẫu tủ bếp đơn giản cho không gian đẹp, sang
- Hải Phòng: Cần quyết liệt với nạn doanh nghiệp “tiền trảm hậu tấu” khi xây dựng nhà xưởng
- Dự án Phú Đông Premier

markdown:
# Việt Nam thành con hổ kinh tế mới, tại sao không?
Viet Nam thanh con ho kinh te moi, tai sao khong? Tin nhanh
*Kinh tế Việt Nam đã tăng trưởng ấn tượng trong năm 2017.*
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tới dự và phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam lần thứ hai ngày 11/1 trong bối cảnh Việt Nam vừa kết thúc năm 2017 với nhiều kết quả toàn diện rất đáng khích lệ trên nhiều mặt. Nhìn xa hơn, qua 30 năm đổi mới kể từ năm 1986, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trong phát triển kinh tế xã hội.
Thế nhưng, cần thẳng thắn thừa nhận nền kinh tế vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức trong trung và dài hạn. Trong đó một thách thức quan trọng là làm thế nào để phát triển nhanh và bền vững, nhờ đó thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.
Tại Hội nghị Chính phủ với các địa phương cuối năm 2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh: “
*Một đất nước thu nhập bình quân đầu người 2.335 USD thì có gì quá phấn khởi, có phải là nỗi buồn của những người lãnh đạo khi thu nhập bình quân người dân thấp như thế”.*
Vì vậy, trăn trở của Thủ tướng là “phấn đấu để trở thành một con hổ kinh tế mới của châu Á, tại sao lại không và phải làm gì để đạt được mong mỏi này” chắc chắn cũng là trăn trở và mong mỏi của đông đảo người dân Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia.
Trong lịch sử, châu Á đã có những bài học sáng giá về sự phát triển nhanh và bền vững của các nền kinh tế. Các quốc gia và vùng lãnh thổ như Hồng Kông (Trung Quốc), Singapore, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã duy trì một tốc độ tăng trưởng cao và công nghiệp hóa nhanh giữa thập niên 1960 và thập niên 1990.
Là một người trực tiếp nghiên cứu và làm việc tại Nhật Bản - tấm gương “hóa rồng” thành công nhất ở châu Á, GS Trần Văn Thọ (Đại học Waseda, Nhật Bản) chỉ ra 3 thách thức của trào lưu công nghiệp hóa hiện nay đối với các nước đang công nghiệp hóa như Việt Nam.
Đó là cạnh tranh gay gắt giữa các nước công nghiệp mới do nhu cầu giảm sau khủng hoảng toàn cầu 2008 và dư thừa năng lực sản xuất; nhiều nước ở giai đoạn thu nhập trung bình và trung bình thấp rơi vào tình trạng “thoát công nghiệp hóa còn non”; nhu cầu sử dụng lao động trong sản xuất công nghiệp giảm mạnh do cách mạng công nghiệp ngày càng phát triển theo hướng tự động hóa và mạng hóa.
Phát biểu tại Diễn đàn nói trên, chính GS Trần Văn Thọ cũng nhắc tới câu chuyện “thần kỳ Nhật Bản” khi nước này đã tăng trưởng kinh tế 10% trong 20 năm, đồng thời tiếp tục chỉ ra hàng loạt vấn đề của kinh tế Việt Nam.
Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ “mong Việt Nam thời gian tới sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới, ít là phát triển 10%, trong vòng 4-5 năm", ông Thọ nói và cho rằng Việt Nam có thể phát triển tốc độ cao, vượt qua bẫy thu nhập trung bình nếu có chiến lược tận dụng tiềm năng đang có và lợi thế nước đi sau.
Theo nhiều chuyên gia, trên thực tế, “phác đồ điều trị điểm nghẽn tăng trưởng” đã và đang được Chính phủ triển khai trong xây dựng Chính phủ kiến tạo, phục vụ, hành động. Nói cách khác, những giải pháp, định hướng lớn để phấn đấu đưa Việt Nam trở thành một con hổ kinh tế mới của châu Á đã và đang được Chính phủ triển khai.
Theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, chúng ta không được chủ quan và thỏa mãn với kết quả đạt được; không được phép để quán tính cỗ máy phát triển dừng lại. Trong thời gian tới, Việt Nam cần kiên trì theo đuổi mô hình tăng trưởng mới dựa trên nền tảng là năng suất và đổi mới sáng tạo. Cần nhanh chóng giảm bớt sự phụ thuộc vào những lợi thế cạnh tranh cũ như tài nguyên thiên nhiên hay nguồn nhân công giá rẻ, đặc biệt trong bối cảnh cơ cấu dân số vàng của nước ta chỉ kéo dài thêm khoảng 2 thập kỷ nữa và áp lực quốc tế ngày một gay gắt hơn.
Thủ tướng cũng đã nhiều lần nhắc lại quan điểm mà tác giả Robinson đưa ra trong tác phẩm “Tại sao các quốc gia thất bại” là “thể chế, thể chế và thể chế”. Thể chế phải làm sao thúc đẩy công cuộc đổi mới đất nước, phát triển nhanh và bền vững.
Thời gian qua, công cuộc cải cách thể chế, cải cách hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia đã được tiến hành hết sức quyết liệt và đã đạt những kết quả cụ thể, được cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế rất uy tín ghi nhận, đánh giá cao.
Và với quyết tâm của Chính phủ, của Thủ tướng, thì đây là việc cần làm thường xuyên, liên tục. Mới đây nhất, ngày 11/1, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về các vấn đề còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Chính phủ trình với mục tiêu thiết kế những cơ chế, chính sách bảo đảm tính vượt trội, cạnh tranh quốc tế, tạo đột phá để phát triển 3 đặc khu cũng cho cả nước.
Theo TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Chính phủ đang nhìn vào phần cung để cải thiện môi trường kinh doanh, để tạo dư địa cho doanh nghiệp phát triển thuận lợi hơn, mạnh mẽ hơn, có động lực áp dụng khoa học - kỹ thuật để phát triển lâu dài, chứ không thực hiện các gói kích thích kinh tế - thực chất là các giải pháp ngắn hạn để kích cầu. Và ngay cả trong ngắn hạn, khi nói ngắn gọn về động lực tăng trưởng của năm 2018, vị Viện trưởng cũng khẳng định: Vẫn là cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh.
Hồi tháng 9/2016, Forbes đã đăng tải một bài viết nhận định rằng Việt Nam đang “sẵn sàng để trở thành con hổ tiếp theo của châu Á”. Như Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) và Trung Quốc trước đây, Việt Nam “đang pha chế công thức đúng cho sự tăng trưởng bền vững, nhanh chóng”.
Đúng như quan điểm của Thủ tướng, ‘tăng trưởng và phát triển là một cuộc đua marathon đường trường chứ không phải là một cuộc chạy đua nước rút”. Còn rất nhiều việc phải làm, nhưng với những thành quả đã đạt được, với những giải pháp đang được triển khai, chúng ta có cơ sở để phấn đấu đưa Việt Nam trở thành một con hổ kinh tế mới của châu Á.
-
[Sau Hawaii đến Nhật báo động nhầm Triều Tiên phóng tên lửa](/paper/sau-hawaii-den-nhat-bao-dong-nham-trieu-tien-phong-ten-lua-2749355)
-
[Cựu chỉ huy tàu chiến gặp nạn của Mỹ bị truy tố tội giết người](/paper/cuu-chi-huy-tau-chien-gap-nan-cua-my-bi-truy-to-toi-giet-nguoi-2749377)
-
[California Mới tuyên bố độc lập khỏi California, quyết thành bang 51](/paper/california-moi-tuyen-bo-doc-lap-khoi-california-quyet-thanh-bang-51-2749349) [Thế Giới](/the-gioi)
-
[Lắp biển ‘cấm dừng xe quá 5 phút’ trước trạm BOT](/paper/lap-bien-cam-dung-xe-qua-5-phut-truoc-tram-bot-2749427)
-
[Đoạn đường 8 km đi hết 6 tiếng ở Sài Gòn: Nắn dòng, mở 'túi chứa'](/paper/doan-duong-8-km-di-het-6-tieng-o-sai-gon-nan-dong-mo-tui-chua-2749422)
-
[Xác minh clip CSGT Hải Phòng bị lăng mạ sau khi xử lý cán bộ hải quan vi phạm giao thông](/paper/xac-minh-clip-csgt-hai-phong-bi-lang-ma-sau-khi-xu-ly-can-bo-hai-quan-vi-pham-giao-thong-2749440) [Xã Hội](/xa-hoi)
-
[Câu chuyện luân hồi của bá tước Saint Germain – Bậc thầy của sự thông thái cổ đại](/paper/cau-chuyen-luan-hoi-cua-ba-tuoc-saint-germain-bac-thay-cua-su-thong-thai-co-dai-2746441)
-
[Quyết định dời đô về Bắc Kinh, Hoàng đế Chu Đệ đã giúp Minh triều trụ vững gần 300 năm](/paper/quyet-dinh-doi-do-ve-bac-kinh-hoang-de-chu-de-da-giup-minh-trieu-tru-vung-gan-300-nam-2747389)
-
[Bí mật phong thủy “Cổng rồng” trong các cao ốc ở Hong Kong](/paper/bi-mat-phong-thuy-cong-rong-trong-cac-cao-oc-o-hong-kong-2739057) [Tâm Linh & Nhân Tướng Học](/tam-linh-nhan-tuong-hoc)
-
[Con đường “lột xác” của một người mẹ oán hận](/paper/con-duong-lot-xac-cua-mot-nguoi-me-oan-han-2749328)
-
[Bài diễn thuyết dậy sóng sinh viên Bắc Kinh: “Tự do là một trách nhiệm”](/paper/bai-dien-thuyet-day-song-sinh-vien-bac-kinh-tu-do-la-mot-trach-nhiem-2749643)
-
[Vòng tuần hoàn của lòng tốt: Người ăn xin và đồng xu thay đổi cuộc đời](/paper/vong-tuan-hoan-cua-long-tot-nguoi-an-xin-va-dong-xu-thay-doi-cuoc-doi-2745894) [Học Làm Người](/hoc-lam-nguoi)
-
[7 mẩu chuyện đáng suy ngẫm về cuộc sống: “Bên cạnh đường vẫn có đường”](/paper/7-mau-chuyen-dang-suy-ngam-ve-cuoc-song-ben-canh-duong-van-co-duong-2737797)
-
[Cổ nhân: Có một kiểu người đối với cha mẹ chắc chắn bất hiếu, đối với bạn bè chắc chắn bất nghĩa](/paper/co-nhan-co-mot-kieu-nguoi-doi-voi-cha-me-chac-chan-bat-hieu-doi-voi-ban-be-chac-chan-bat-nghia-2703364)
-
[Người như thế nào mới có thể làm thành được việc lớn?](/paper/nguoi-nhu-the-nao-moi-co-the-lam-thanh-duoc-viec-lon-2696565) [Nghệ Thuật Sống](/nghe-thuat-song)
-
[Cách "làm chuyện ấy" kỳ lạ của loài bọ có dương vật dài hơn cơ thể](/paper/cach-lam-chuyen-ay-ky-la-cua-loai-bo-co-duong-vat-dai-hon-co-the-2749915)
-
[Cách gãi mũi đầy kỳ dị của hươu cao cổ mà ít người biết](/paper/cach-gai-mui-day-ky-di-cua-huou-cao-co-ma-it-nguoi-biet-2748457)
-
[Loài tôm có thể sống trong nước nóng 450 độ C](/paper/loai-tom-co-the-song-trong-nuoc-nong-450-do-c-2744996) [Thế Giới Động - Thực Vật](/the-gioi-dong-thuc-vat)
-
[Chuột làm tổ tại máy ATM “xơi” hết tiền bên trong](/paper/chuot-lam-to-tai-may-atm-xoi-het-tien-ben-trong-2749079)
-
[Tội ác của cặp bố mẹ xích giam 13 đứa con trong nhà chỉ thả ra vào ban đêm để cho đi kiếm ăn](/paper/toi-ac-cua-cap-bo-me-xich-giam-13-dua-con-trong-nha-chi-tha-ra-vao-ban-dem-de-cho-di-kiem-an-2749187)
-
[Kinh ngạc kết quả “Đả hổ, diệt ruồi” chống tham nhũng của Trung Quốc](/paper/kinh-ngac-ket-qua-da-ho-diet-ruoi-chong-tham-nhung-cua-trung-quoc-2748943) [Kỳ Đặc](/ky-dac)
-
[Lê Âu Ngân Anh nói gì về đề nghị tước vương miện Hoa hậu đại dương?](/paper/le-au-ngan-anh-noi-gi-ve-de-nghi-tuoc-vuong-mien-hoa-hau-dai-duong-2749486)
-
[Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh gợi ý áo dài cách tân đón Tết](/paper/hoa-hau-do-my-linh-goi-y-ao-dai-cach-tan-don-tet-2749438)
-
[Lý Băng Băng mang nhện ra mắt phim 'Guardians of the Tomb'](/paper/ly-bang-bang-mang-nhen-ra-mat-phim-guardians-of-the-tomb-2749402) [Văn Hóa](/van-hoa)
-
[Sau nhiều năm sa sút, Đường sắt Việt Nam vừa báo lãi 154 tỷ đồng](/paper/sau-nhieu-nam-sa-sut-duong-sat-viet-nam-vua-bao-lai-154-ty-dong-2749381)
-
[Bitcoin giảm sâu dưới 10.000 USD, Ethereum bay hơi 30% giá trị](/paper/bitcoin-giam-sau-duoi-10000-usd-ethereum-bay-hoi-30-gia-tri-2749383)
-
[Phân hóa kế hoạch kinh doanh năm 2018 của DN niêm yết](/paper/phan-hoa-ke-hoach-kinh-doanh-nam-2018-cua-dn-niem-yet-2749392) [Kinh Tế](/kinh-te)
-
[Người tiêu dùng Trung Quốc gây sức ép cho Apple vì iPhone bị chậm](/paper/nguoi-tieu-dung-trung-quoc-gay-suc-ep-cho-apple-vi-iphone-bi-cham-2749589)
-
[AI của Microsoft và Alibaba tiếp tục đánh bại con người](/paper/ai-cua-microsoft-va-alibaba-tiep-tuc-danh-bai-con-nguoi-2749528)
-
[Vượt iPhone, Oppo R9s là smartphone bán chạy nhất Trung Quốc](/paper/vuot-iphone-oppo-r9s-la-smartphone-ban-chay-nhat-trung-quoc-2749612) [Khoa Học - Công Nghệ](/khoa-hoc-cong-nghe)
-
[Siêu nhân Federer: Liệu đã là Vua của các vị Vua thể thao?](/paper/sieu-nhan-federer-lieu-da-la-vua-cua-cac-vi-vua-the-thao-2222689)
-
[Giải cờ vua trẻ toàn quốc 2017: Lệ phí cao hơn tiền thưởng](/paper/giai-co-vua-tre-toan-quoc-2017-le-phi-cao-hon-tien-thuong-2209095)
-
[7 chuyện hài hước nhất lịch sử bóng đá thế giới: Bị đuổi khỏi sân khi trận đấu mới được… 2 giây](/paper/7-chuyen-hai-huoc-nhat-lich-su-bong-da-the-gioi-bi-duoi-khoi-san-khi-tran-dau-moi-duoc-2-giay-2182099) [Thể Thao](/the-thao)
-
[Khánh Thi bụng bầu lùm lùm đi tiệc cùng đại gia đình Phan Hiển](/paper/khanh-thi-bung-bau-lum-lum-di-tiec-cung-dai-gia-dinh-phan-hien-2749468)
-
[Chiêm ngưỡng vẻ đẹp “vạn người mê” của bạn gái Neymar](/paper/chiem-nguong-ve-dep-van-nguoi-me-cua-ban-gai-neymar-2749463)
-
[7 lỗi làm tóc cần tránh để không ‘tự hại’ mình trong dịp năm mới](/paper/7-loi-lam-toc-can-tranh-de-khong-tu-hai-minh-trong-dip-nam-moi-2749474) [Giải Trí](/giai-tri)
-
[Thói quen người Việt cần bỏ: Dùng trái cây ngay sau bữa ăn](/paper/thoi-quen-nguoi-viet-can-bo-dung-trai-cay-ngay-sau-bua-an-2749600)
-
[Đại án Phạm Công Danh: Xử lý sao khi ông Hà cáo bệnh không đến tòa?](/paper/dai-an-pham-cong-danh-xu-ly-sao-khi-ong-ha-cao-benh-khong-den-toa-2749599)
-
[Hà Nội: CSCĐ bắt giữ vị khách trên taxi đang đi giao "hàng trắng"](/paper/ha-noi-cscd-bat-giu-vi-khach-tren-taxi-dang-di-giao-hang-trang-2749597) [Pháp Luật](/phap-luat)
-
[Đội quân lắp đặt bình lọc nước tặng người nghèo](/paper/doi-quan-lap-dat-binh-loc-nuoc-tang-nguoi-ngheo-2749494)
-
[Học quản trị khách sạn - ẩm thực tại trường đào tạo quốc tế CHM](/paper/hoc-quan-tri-khach-san-am-thuc-tai-truong-dao-tao-quoc-te-chm-2749527)
-
[Con bị 8 điểm, mẹ không ngừng chì chiết](/paper/con-bi-8-diem-me-khong-ngung-chi-chiet-2749649) [Giáo Dục](/giao-duc)
-
[Bí quyết trẻ như gái đôi mươi của bà mẹ... 7 con](/paper/bi-quyet-tre-nhu-gai-doi-muoi-cua-ba-me-7-con-2744838)
-
["Thủ phạm" bất ngờ gây ung thư gan: Chuyên gia cảnh báo nếu lỡ ăn vào không thể thải độc](/paper/thu-pham-bat-ngo-gay-ung-thu-gan-chuyen-gia-canh-bao-neu-lo-an-vao-khong-the-thai-doc-2749364)
-
[Bùa ngải hoành hành dịp cuối năm](/paper/bua-ngai-hoanh-hanh-dip-cuoi-nam-2749400) [Sức Khỏe](/suc-khoe)
-
[Civic Club SG tưng bừng kỷ niệm sinh nhật 2 tuổi](/paper/civic-club-sg-tung-bung-ky-niem-sinh-nhat-2-tuoi-2749171)
-
[BMW 2-Series Tourer 2018 có giá từ 800 triệu đồng](/paper/bmw-2series-tourer-2018-co-gia-tu-800-trieu-dong-2749225)
-
[Nhận định U23 Việt Nam vs U23 Syria bảng D VCK U23 châu Á 2018](/paper/nhan-dinh-u23-viet-nam-vs-u23-syria-bang-d-vck-u23-chau-a-2018-2749136) [Ô tô - Xe Máy](/o-to-xe-may)
-
[Mẫu tủ bếp đơn giản cho không gian đẹp, sang](/paper/mau-tu-bep-don-gian-cho-khong-gian-dep-sang-2749912)
-
[Hải Phòng: Cần quyết liệt với nạn doanh nghiệp “tiền trảm hậu tấu” khi xây dựng nhà xưởng](/paper/hai-phong-can-quyet-liet-voi-nan-doanh-nghiep-tien-tram-hau-tau-khi-xay-dung-nha-xuong-2749810)
-
[Dự án Phú Đông Premier](/paper/du-an-phu-dong-premier-2749996) [Nhà Đất](/nha-dat)

Server: cloudflare

Set-Cookie: __cfduid=dd8fe0ab716acfed603a5f07e3bf2c20e1516179174; expires=Thu, 17-Jan-19 08:52:54 GMT; path=/; domain=.thoibao.today; HttpOnly


text:
Email: thoidaionline@thoidai.com.vn
Hotline: 0914 310 986
Giấy phép số 416/GP-BTTTT, cấp ngày 17-08-2016.
Ghi rõ nguồn "thoidai.com.vn" khi phát hành lại thông tin từ website này.
Thông tin tòa soạn
Tòa soạn: Số 61 Bà Triệu, Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Điện thoại: 84-24-39445396, Fax: 84-24-39445397
Email: thoidaionline@thoidai.com.vn

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

WARC-Identified-Payload-Type: application/xhtml+xml

Cache-Control: private

Content-Type: text/html; charset=utf-8

Set-Cookie: language=vi-VN; path=/; HttpOnly

Access-Control-Allow-Headers: Content-Type

Connection: close


text:
Cho thuê Laptop và thiết bị thông minh
View Cart
Copyrights @ Thuê Laptop - Blogger Templates By Templateism | Templatelib
0 comments:
Post a Comment

markdown:
Did you noticed the product image with the SOLD tag has the ADD TO CART button disappeared?
These are some of the pre-installed features for BlogrCart Butik PRO e-commerce Blogger template.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Morbi ligula eros, eleifend sit amet blandit quis, bibendum ac massa. Phasellus scelerisque turpis et quam varius tempor. Nulla eget turpis pellentesque, lobortis lectus id, consequat sapien. Donec blandit volutpat rhoncus. Donec ornare a metus nec fermentum. Curabitur aliquet odio at ante ullamcorper sollicitudin. Phasellus sem nisl, porttitor sit amet varius porta, vulputate id ante. Duis at eros lectus. Pellentesque non convallis sem.
Prices here are fictional. For DEMO use only.
|$ 15.00|
## 0 comments:
## Post a Comment

Server: GSE

X-Content-Type-Options: nosniff

Cache-Control: private, max-age=0

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


text:
Thời tiết mùa đông khiến da bị khô rát, nứt nẻ. Hãy chuẩn bị ngay 5 loại mặt nạ dưỡng ẩm sau đây để giữ cho da luôn mịn màng suốt mùa đông.Chi tiết »
Trang chủ >> Tag Archives: mặt nạ dưỡng ẩm
Thời tiết mùa đông khiến da bị khô rát, nứt nẻ. Hãy chuẩn bị ngay 5 loại mặt nạ dưỡng ẩm sau đây để giữ cho da luôn mịn màng suốt mùa đông.Chi tiết »

markdown:
Thời tiết mùa đông khiến da bị khô rát, nứt nẻ. Hãy chuẩn bị ngay 5 loại mặt nạ dưỡng ẩm sau đây để giữ cho da luôn mịn màng suốt mùa đông.
[Chi tiết »](http://thuocviet.edu.vn/5-loai-mat-na-duong-cho-da-min-mang-suot-mua-dong/)
Thời tiết mùa đông khiến da bị khô rát, nứt nẻ. Hãy chuẩn bị ngay 5 loại mặt nạ dưỡng ẩm sau đây để giữ cho da luôn mịn màng suốt mùa đông.

WARC-Truncated: length

WARC-Identified-Payload-Type: text/html

Server: LiteSpeed

Accept-Ranges: bytes

Vary: Accept-Encoding


text:
Username:
Mật khẩu:
Nhập lại:
Họ tên
Email
Giới tính:
Nam
Nữ
Ngày sinh:
Nhập mã xác nhận:
Tên đăng nhập:
Mật khẩu:

Server: Apache

Cache-Control: no-store, no-cache, must-revalidate, post-check=0, pre-check=0

Pragma: no-cache

Set-Cookie: lang=deleted; expires=Thu, 01-Jan-1970 00:00:01 GMT

Connection: Upgrade, close

Content-Type: text/html


text:
Tên anh có thể nhiều người không nhớ, nhưng “đứa con” của anh thì cả thế giới đều rành: Facebook. Anh là Mark Zukerberg - người vừa được Tạp chí kinh doanh Fortune bình chọn là “Doanh nhân của năm 2016”.
Facebook hiện nay - 11 năm sau ngày ra đời, không chỉ là cỗ máy truyền thông có quy mô 16.000 nhân viên, trị giá 350 tỷ USD mà còn là gã khổng lồ trong lĩnh vực quảng cáo - công nghệ. Mạng xã hội Facebook - sản phẩm cốt lõi của công ty sở hữu 1,8 tỷ người sử dụng.
Đi cùng mạng xã hội lớn nhất thế giới, Mark đã xây dựng nên một "gia đình các ứng dụng" đi kèm gồm công cụ chia sẻ hình ảnh Instagram, dịch vụ truyền thông liên lạc WhatsApp và 2 ứng dụng tự phát triển Facebook Messenger và Facebook Groups. Ngoài ra, Mark tin rằng công ty sản xuất kính thực tại ảo Oculus sẽ là khởi nguồn cho công cụ giao tiếp tiếp theo của con người.
Tất cả những thành công này đã đưa Mark Zuckerberg bước lên hàng siêu sao trong lĩnh vực kinh doanh thế giới, được so sánh ngang với Bill Gates - nhà sáng lập, Chủ tịch Tập đoàn Microsoft; Steve Jobs - nhà sáng lập, Chủ tịch, CEO Apple; và Jeff Bezos - nhà sáng lập, CEO Amazon.
Ở độ tuổi 30, cùng với vợ là Priscilla Chan, anh trở thành một trong những người hoạt động nhân đạo tích cực nhất thế giới. Gần đây, sau khi cô con gái đầu lòng của hai người chào đời, Mark đã quyết định đầu tư 3 tỷ USD vào các sáng kiến có khả năng chữa trị, ngăn chặn và kiểm soát tất cả các dịch bệnh có thể xảy ra trong suốt cuộc đời của một đứa trẻ.
Mark Zuckerberg "dạy bơi" cho con gái. Ảnh: Facebook.
Điều gì đã biến anh ấy trở thành một doanh nhân hiệu quả? Câu hỏi này đã được Fortune giải đáp bằng 3 yếu tố sau:
Năm 2016, Mark đã đưa Facebook đạt mức tăng trưởng vượt bậc với lợi nhuận đạt 27 tỷ USD, tăng 56% so với năm trước và lợi nhuận ròng tăng 166%.
1. Tầm nhìn dài hạn
Mark là một trong những nhà tiên phong dịch chuyển doanh nghiệp theo dòng phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp thứ tư. Trong đó, 3 ý tưởng quan trọng xuất phát từ tầm nhìn dài hạn của Mark đang được hiện thực hóa và tạo ra tác động đáng kể với tương lai của Facebook chính là: sự kết nối internet toàn cầu, trí tuệ nhân tạo và thực tế ảo.
Mike Vernal - cựu Trưởng nhóm nghiên cứu sản phẩm và thị trường của Công ty tin rằng chìa khóa thành công của Mark là tầm nhìn vượt qua nhiều thập kỷ và khả năng thiên phú khi biết được ý tưởng nào nên được đào sâu.
"Trong khi hầu hết mọi người chỉ suy nghĩ về ngày hoặc tuần tiếp theo sẽ như thế nào thì Mark nghĩ đến thế kỷ tiếp theo nhân loại sẽ ra sao", Mike nói. Mike nêu ví dụ về sự táo bạo trong suy nghĩ của Mark bằng tham vọng có thể kết nối một nửa thế giới hiện chưa được phủ sóng internet trong 10 năm tới bằng các máy bay trực thăng hoạt động như trạm kết nối thông tin từ trên cao.
Bên cạnh cuộc đua sản xuất kính thực tế ảo phù hợp với mức tiêu dùng phổ thông với Samsung, HTC và Google, Mark nhìn thấy ý nghĩa của thực tế ảo phụ thuộc vào điều người dùng sẽ làm khi bước vào không gian này. Mark nhấn mạnh kính thực tế ảo chỉ là công cụ để người dùng bước vào không gian giao tiếp mới. Các ứng dụng phát triển sau này mới là trọng tâm của ngành công nghiệp thực tế ảo.
Điều này đã đưa Facebook mở ra hướng tiếp cận mới, tập trung những kỹ sư công nghệ giỏi nhất của Facebook thiết kế hàng loạt ứng dụng thực tế ảo cho người dùng từ năm 2016. Facebook đã đi tiên phong trong lĩnh vực phát triển các ứng dụng này.
Theo Mark, các ứng dụng phát triển sau này mới là trọng tâm của ngành công nghiệp thực tế ảo. Ảnh: Bloomberg.
Đi cùng với tầm nhìn dài hạn là khả năng phát hiện ra các ý tưởng lớn từ rất sớm và sẵn sàng thuyết phục để mua lại sản phẩm của người khác khi cần thiết của anh. Chẳng hạn, Mark thực hiện thương vụ mua lại Instagram vào năm 2012 với giá 1 tỷ USD. 2 năm sau, anh tiếp tục mua Công ty Oculus VR sản xuất kính thực tế ảo với 2 tỷ USD. Và cũng trong năm 2014, anh đã chi 19 tỷ USD để mua lại WhatsApp.
Instagram, với doanh thu dự đoán năm 2016 vào khoảng 2,5 tỷ USD hiện là thương vụ thành công nhất của Mark. Trong khi đó, Oculus và WhatsApp dần trở thành sản phẩm kinh doanh chiến lược. CEO của cả 2 công ty này đều đang làm việc dưới sự điều hành của Mark.
2. Quan điểm nhất quán
Trong mắt công chúng, Mark luôn xuất hiện với hình ảnh một “anh chàng công nghệ” sáng lán. Thực tế, anh là người thành công trong việc xây dựng một đội ngũ nhân sự giỏi mà anh vô cùng ngưỡng mộ.
Sự lão luyện trong tuyển dụng nhân sự của Mark thể hiện rõ khi danh sách các vị trí điều hành chủ chốt của Facebook đều là những người hoặc đã gắn bó với Facebook trên 10 năm hoặc được thu hút từ Google, WhatsApp, Oculus VR. Đội ngũ này cũng là những nhà thẩm định tốt nhất cho các ý tưởng của Mark.
Chia sẻ trong chuyên mục Hỏi - Đáp trên Facebook cá nhân về quan điểm quản lý nhân sự, Mark cho biết: “Để thu hút nhân sự, tôi nghĩ một trong những điều quan trọng là thực sự sống với hệ giá trị bạn theo đuổi. Facebook không phải là công ty cho tất cả mọi người. Chúng tôi tin rằng thế giới sẽ tốt đẹp hơn khi con người có thể chia sẻ suy nghĩ, có khả năng kết nối với bạn bè xung quanh và kết nối với những phần khác của thế giới. Tôi tin tưởng mạnh mẽ về điều này và nếu bạn cũng có cùng niềm tin đó thì Facebook là công ty dành cho bạn. Nếu bạn không tin vào điều này, có thể bạn nên tìm đến công ty khác”.
Tư duy kỹ thuật là nền tảng chính cho quan điểm quản lý của Mark. Điều này đã được Mark chia sẻ với các chuyên gia phát triển phần mềm của Nigeria vào mùa hè năm 2016: "Với tôi, công nghệ bước vào cuộc sống với 2 ưu điểm chính: Một là tư duy nhìn nhận các vấn đề như một hệ thống, hai là phân tích vấn đề lớn ra thành từng mảng nhỏ. Khi áp dụng suy nghĩ này vào công việc điều hành doanh nghiệp, bạn sẽ phân chia các hệ thống vận hành phức tạp thành những nhóm nhân sự chức năng cụ thể. Thay vì quản lý các cá nhân, bạn sẽ quản lý các nhóm. Và nếu bạn áp dụng tốt tư duy này, bạn sẽ nhận thấy việc điều hành doanh nghiệp cũng không quá khác biệt với viết code".
Tư duy kỹ thuật là nền tảng chính cho quan điểm quản lý của Mark. Ảnh: The Business Journals.
3. Kiên định với sứ mệnh công ty
Facebook phát triển với một sứ mệnh duy nhất là "trao cho con người sức mạnh để chia sẻ và biến thế giới thành nơi cởi mở và kết nối nhiều hơn". Điều này được Mark liên tục lặp lại trong các bài nói chuyện trước công chúng lẫn các phần trả lời phỏng vấn với báo chí.
Sự lặp lại này nhấn mạnh thông điệp của Facebook với thế giới: Nếu Facebook không thể giải thích được sản phẩm mới phù hợp thế nào với sứ mệnh này thì sản phẩm đó không phù hợp với quan điểm phát triển của Công ty.
Không gian thực tại ảo được phát triển vì Mark cho rằng đây sẽ là nền tảng tiếp theo để con người giao tiếp với nhau trong tương lai. Suy nghĩ này tương tự với cách Mark nhìn nhận về website vào thời điểm phát triển Facebook. Mark quyết định chi một số tiền lớn để mua lại WhatsApp (sản phẩm đang thách thức Skype trong thị trường liên lạc quốc tế miễn phí) vì ứng dụng này phù hợp với sứ mệnh mở ra không gian kết nối và cởi mở cho người dùng.
Thành công đòi hỏi sự kiên nhẫn của người lãnh đạo. Mark đã chứng tỏ được giá trị của sự kiên nhẫn với Instagram, khi ứng dụng này không mang lại lợi nhuận cho Facebook ở thời gian đầu mua lại, song đến năm nay, Instagram đã bùng nổ. Và Mark đang tiếp tục cuộc chơi đường dài với WhatsApp.
Sự kiên định của Mark không chỉ thể hiện ở những điều anh đã làm mà còn ở những mảng anh đã không làm. Không giống như Alphabet hay Google, Facebook không xé nhỏ lợi nhuận kinh doanh của mình để theo đuổi các sản phẩm xa rời sứ mệnh của công ty, dù rằng đó là các sản phẩm dẫn đầu trong xu hướng đầu tư hiện tại như xe hơi tự lái.
Sau tất cả, điều khiến Mark trở thành hình mẫu doanh nhân thành công lý tưởng của Fortune là vì sự cân bằng giữa cuộc sống và công việc. Khi Maxima - cô con gái đầu lòng chào đời vào Lễ tạ ơn năm 2015, Mark đã nghỉ việc 2 tháng để dành thời gian chăm sóc con.
Lâm Nghi
Nguồn: Doanh Nhân Sài Gòn

markdown:
Tên anh có thể nhiều người không nhớ, nhưng “đứa con” của anh thì cả thế giới đều rành: Facebook. Anh là Mark Zukerberg - người vừa được Tạp chí kinh doanh Fortune bình chọn là “Doanh nhân của năm 2016”.
Facebook hiện nay - 11 năm sau ngày ra đời, không chỉ là cỗ máy truyền thông có quy mô 16.000 nhân viên, trị giá 350 tỷ USD mà còn là gã khổng lồ trong lĩnh vực quảng cáo - công nghệ. Mạng xã hội Facebook - sản phẩm cốt lõi của công ty sở hữu 1,8 tỷ người sử dụng.
Đi cùng mạng xã hội lớn nhất thế giới, Mark đã xây dựng nên một "gia đình các ứng dụng" đi kèm gồm công cụ chia sẻ hình ảnh Instagram, dịch vụ truyền thông liên lạc WhatsApp và 2 ứng dụng tự phát triển Facebook Messenger và Facebook Groups. Ngoài ra, Mark tin rằng công ty sản xuất kính thực tại ảo Oculus sẽ là khởi nguồn cho công cụ giao tiếp tiếp theo của con người.
Tất cả những thành công này đã đưa Mark Zuckerberg bước lên hàng siêu sao trong lĩnh vực kinh doanh thế giới, được so sánh ngang với Bill Gates - nhà sáng lập, Chủ tịch Tập đoàn Microsoft; Steve Jobs - nhà sáng lập, Chủ tịch, CEO Apple; và Jeff Bezos - nhà sáng lập, CEO Amazon.
Ở độ tuổi 30, cùng với vợ là Priscilla Chan, anh trở thành một trong những người hoạt động nhân đạo tích cực nhất thế giới. Gần đây, sau khi cô con gái đầu lòng của hai người chào đời, Mark đã quyết định đầu tư 3 tỷ USD vào các sáng kiến có khả năng chữa trị, ngăn chặn và kiểm soát tất cả các dịch bệnh có thể xảy ra trong suốt cuộc đời của một đứa trẻ.
*Mark Zuckerberg "dạy bơi" cho con gái. Ảnh: Facebook.*
Điều gì đã biến anh ấy trở thành một doanh nhân hiệu quả? Câu hỏi này đã được Fortune giải đáp bằng 3 yếu tố sau:
Năm 2016, Mark đã đưa Facebook đạt mức tăng trưởng vượt bậc với lợi nhuận đạt 27 tỷ USD, tăng 56% so với năm trước và lợi nhuận ròng tăng 166%.
### 1. Tầm nhìn dài hạn
Mark là một trong những nhà tiên phong dịch chuyển doanh nghiệp theo dòng phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp thứ tư. Trong đó, 3 ý tưởng quan trọng xuất phát từ tầm nhìn dài hạn của Mark đang được hiện thực hóa và tạo ra tác động đáng kể với tương lai của Facebook chính là: sự kết nối internet toàn cầu, trí tuệ nhân tạo và thực tế ảo.
Mike Vernal - cựu Trưởng nhóm nghiên cứu sản phẩm và thị trường của Công ty tin rằng chìa khóa thành công của Mark là tầm nhìn vượt qua nhiều thập kỷ và khả năng thiên phú khi biết được ý tưởng nào nên được đào sâu.
"Trong khi hầu hết mọi người chỉ suy nghĩ về ngày hoặc tuần tiếp theo sẽ như thế nào thì Mark nghĩ đến thế kỷ tiếp theo nhân loại sẽ ra sao", Mike nói. Mike nêu ví dụ về sự táo bạo trong suy nghĩ của Mark bằng tham vọng có thể kết nối một nửa thế giới hiện chưa được phủ sóng internet trong 10 năm tới bằng các máy bay trực thăng hoạt động như trạm kết nối thông tin từ trên cao.
Bên cạnh cuộc đua sản xuất kính thực tế ảo phù hợp với mức tiêu dùng phổ thông với Samsung, HTC và Google, Mark nhìn thấy ý nghĩa của thực tế ảo phụ thuộc vào điều người dùng sẽ làm khi bước vào không gian này. Mark nhấn mạnh kính thực tế ảo chỉ là công cụ để người dùng bước vào không gian giao tiếp mới. Các ứng dụng phát triển sau này mới là trọng tâm của ngành công nghiệp thực tế ảo.
Điều này đã đưa Facebook mở ra hướng tiếp cận mới, tập trung những kỹ sư công nghệ giỏi nhất của Facebook thiết kế hàng loạt ứng dụng thực tế ảo cho người dùng từ năm 2016. Facebook đã đi tiên phong trong lĩnh vực phát triển các ứng dụng này.
*Theo Mark, các ứng dụng phát triển sau này mới là trọng tâm của ngành công nghiệp thực tế ảo. Ảnh: Bloomberg.*
Đi cùng với tầm nhìn dài hạn là khả năng phát hiện ra các ý tưởng lớn từ rất sớm và sẵn sàng thuyết phục để mua lại sản phẩm của người khác khi cần thiết của anh. Chẳng hạn, Mark thực hiện thương vụ mua lại Instagram vào năm 2012 với giá 1 tỷ USD. 2 năm sau, anh tiếp tục mua Công ty Oculus VR sản xuất kính thực tế ảo với 2 tỷ USD. Và cũng trong năm 2014, anh đã chi 19 tỷ USD để mua lại WhatsApp.
Instagram, với doanh thu dự đoán năm 2016 vào khoảng 2,5 tỷ USD hiện là thương vụ thành công nhất của Mark. Trong khi đó, Oculus và WhatsApp dần trở thành sản phẩm kinh doanh chiến lược. CEO của cả 2 công ty này đều đang làm việc dưới sự điều hành của Mark.
### 2. Quan điểm nhất quán
Trong mắt công chúng, Mark luôn xuất hiện với hình ảnh một “anh chàng công nghệ” sáng lán. Thực tế, anh là người thành công trong việc xây dựng một đội ngũ nhân sự giỏi mà anh vô cùng ngưỡng mộ.
Sự lão luyện trong tuyển dụng nhân sự của Mark thể hiện rõ khi danh sách các vị trí điều hành chủ chốt của Facebook đều là những người hoặc đã gắn bó với Facebook trên 10 năm hoặc được thu hút từ Google, WhatsApp, Oculus VR. Đội ngũ này cũng là những nhà thẩm định tốt nhất cho các ý tưởng của Mark.
Chia sẻ trong chuyên mục Hỏi - Đáp trên Facebook cá nhân về quan điểm quản lý nhân sự, Mark cho biết: “Để thu hút nhân sự, tôi nghĩ một trong những điều quan trọng là thực sự sống với hệ giá trị bạn theo đuổi. Facebook không phải là công ty cho tất cả mọi người. Chúng tôi tin rằng thế giới sẽ tốt đẹp hơn khi con người có thể chia sẻ suy nghĩ, có khả năng kết nối với bạn bè xung quanh và kết nối với những phần khác của thế giới. Tôi tin tưởng mạnh mẽ về điều này và nếu bạn cũng có cùng niềm tin đó thì Facebook là công ty dành cho bạn. Nếu bạn không tin vào điều này, có thể bạn nên tìm đến công ty khác”.
Tư duy kỹ thuật là nền tảng chính cho quan điểm quản lý của Mark. Điều này đã được Mark chia sẻ với các chuyên gia phát triển phần mềm của Nigeria vào mùa hè năm 2016: "Với tôi, công nghệ bước vào cuộc sống với 2 ưu điểm chính: Một là tư duy nhìn nhận các vấn đề như một hệ thống, hai là phân tích vấn đề lớn ra thành từng mảng nhỏ. Khi áp dụng suy nghĩ này vào công việc điều hành doanh nghiệp, bạn sẽ phân chia các hệ thống vận hành phức tạp thành những nhóm nhân sự chức năng cụ thể. Thay vì quản lý các cá nhân, bạn sẽ quản lý các nhóm. Và nếu bạn áp dụng tốt tư duy này, bạn sẽ nhận thấy việc điều hành doanh nghiệp cũng không quá khác biệt với viết code".
*Tư duy kỹ thuật là nền tảng chính cho quan điểm quản lý của Mark. Ảnh: The Business Journals.*
### 3. Kiên định với sứ mệnh công ty
Facebook phát triển với một sứ mệnh duy nhất là "trao cho con người sức mạnh để chia sẻ và biến thế giới thành nơi cởi mở và kết nối nhiều hơn". Điều này được Mark liên tục lặp lại trong các bài nói chuyện trước công chúng lẫn các phần trả lời phỏng vấn với báo chí.
Sự lặp lại này nhấn mạnh thông điệp của Facebook với thế giới: Nếu Facebook không thể giải thích được sản phẩm mới phù hợp thế nào với sứ mệnh này thì sản phẩm đó không phù hợp với quan điểm phát triển của Công ty.
Không gian thực tại ảo được phát triển vì Mark cho rằng đây sẽ là nền tảng tiếp theo để con người giao tiếp với nhau trong tương lai. Suy nghĩ này tương tự với cách Mark nhìn nhận về website vào thời điểm phát triển Facebook. Mark quyết định chi một số tiền lớn để mua lại WhatsApp (sản phẩm đang thách thức Skype trong thị trường liên lạc quốc tế miễn phí) vì ứng dụng này phù hợp với sứ mệnh mở ra không gian kết nối và cởi mở cho người dùng.
Thành công đòi hỏi sự kiên nhẫn của người lãnh đạo. Mark đã chứng tỏ được giá trị của sự kiên nhẫn với Instagram, khi ứng dụng này không mang lại lợi nhuận cho Facebook ở thời gian đầu mua lại, song đến năm nay, Instagram đã bùng nổ. Và Mark đang tiếp tục cuộc chơi đường dài với WhatsApp.
Sự kiên định của Mark không chỉ thể hiện ở những điều anh đã làm mà còn ở những mảng anh đã không làm. Không giống như Alphabet hay Google, Facebook không xé nhỏ lợi nhuận kinh doanh của mình để theo đuổi các sản phẩm xa rời sứ mệnh của công ty, dù rằng đó là các sản phẩm dẫn đầu trong xu hướng đầu tư hiện tại như xe hơi tự lái.
Sau tất cả, điều khiến Mark trở thành hình mẫu doanh nhân thành công lý tưởng của Fortune là vì sự cân bằng giữa cuộc sống và công việc. Khi Maxima - cô con gái đầu lòng chào đời vào Lễ tạ ơn năm 2015, Mark đã nghỉ việc 2 tháng để dành thời gian chăm sóc con.
Lâm Nghi
Nguồn: Doanh Nhân Sài Gòn

X-Logged-In: False

X-Content-Powered-By: K2 v2.8.0 (by JoomlaWorks)

P3P: CP="NOI ADM DEV PSAi COM NAV OUR OTRo STP IND DEM"

Set-Cookie: ttm_tpl=ttm; expires=Mon, 07-Jan-2019 10:22:29 GMT; Max-Age=30672000; path=/


text:
BáŧNH CAO ÃP HUYášūT (Hypertension)
BÃĄc sÄĐ Nguyáŧ
n VÄn ÄáŧĐc
NÆ°áŧc Máŧđ nay 281 triáŧu ngÆ°áŧi, trong ÄÃģ, hÆĄn 60 triáŧu ngÆ°áŧi mang báŧnh cao ÃĄp huyášŋt
(bášĄn tÃnh, chÆ°a Äášŋn 5 ngÆ°áŧi, ÄÃĢ cÃģ 1 ngÆ°áŧi cao ÃĄp huyášŋt).
Báŧnh cao ÃĄp huyášŋt (hypertension, high blood pressure) nguy hiáŧm, ÄÆ°a Äášŋn nháŧŊng
biášŋn cháŧĐng nhÆ° tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo (stroke), chášŋt cÆĄ tim cášĨp tÃnh (heart
attack), suy tim, suy thášn. Cao ÃĄp huyášŋt cÃēn rÃšt ngášŊn tuáŧi tháŧ. Kháŧ cÃĄi, trong
Äa sáŧ cÃĄc trÆ°áŧng háŧĢp, cao ÃĄp huyášŋt khÃīng gÃĒy triáŧu cháŧĐng. Nhiáŧu váŧ khÃīng biášŋt
mÃŽnh mang báŧnh, tÃŽnh cáŧ Äi thÄm bÃĄc sÄĐ vÃŽ máŧt lÃ― do gÃŽ khÃĄc, ÄÆ°áŧĢc bÃĄc sÄĐ cho
biášŋt cÃģ cao ÃĄp huyášŋt. Cho nÃŠn, cao ÃĄp huyášŋt náŧi danh lÃ máŧt âcÄn báŧnh tháš§m
láš·ngâ.
Cao ÃĄp huyášŋt lÃ gÃŽ? Con tim bÆĄm mÃĄu Äi nuÃīi cÃĄc cÆĄ quan cáŧ§a cÆĄ tháŧ qua nháŧŊng háŧ
tháŧng mášĄch mÃĄu gáŧi lÃ Äáŧng mášĄch. VÃ nhÆ° máŧt mÃĄy bÆĄm nÆ°áŧc ÄášĐy nÆ°áŧc qua cÃĄc áŧng
dášŦn. Khi mÃĄu ÄÆ°áŧĢc tim bÆĄm ÄášĐy, vÃ chášĢy trong lÃēng cÃĄc mášĄch mÃĄu, sáŧĐc ÃĐp cáŧ§a mÃĄu
vÃ o thÃ nh mášĄch mÃĄu sáš― tášĄo máŧt ÃĄp suášĨt (pressure) gáŧi lÃ ÃĄp huyášŋt (blood
pressure). Ãp huyášŋt thay Äáŧi tÃđy lÃšc, vÃ tÃđy cÃĄc hoášĄt Äáŧng cáŧ§a cÆĄ tháŧ. Ãp huyášŋt
xuáŧng thášĨp hÆĄn lÃšc ta ngáŧ§, ngháŧ vÃ lÃŠn cao hÆĄn khi tinh tháš§n ta kÃch Äáŧng, buáŧn
báŧąc hoáš·c trong lÃšc ta tášp tháŧ dáŧĨc, chÆĄi tháŧ thao.
Ãp huyášŋt ÄÆ°áŧĢc diáŧ
n tášĢ bášąng 2 sáŧ, thÃ dáŧĨ: 140/90. Sáŧ trÃŠn (140) ÄÆ°áŧĢc gáŧi lÃ ÃĄp
suášĨt systolic (ÃĄp suášĨt tÃĒm thu) : sáŧĐc
ÃĐp cáŧ§a mÃĄu vÃ o lÃēng Äáŧng mášĄch máŧi khi tim co bÃģp Äáŧ bÆĄm mÃĄu ra kháŧi tim. Sáŧ dÆ°áŧi
(90) ÄÆ°áŧĢc gáŧi ÃĄp suášĨt diastolic (ÃĄp suášĨt tÃĒm
trÆ°ÆĄng) : ÃĄp suášĨt trong lÃēng Äáŧng mášĄch khi con tim dÃĢn ra giáŧŊa hai
nháŧp co bÃģp. Sáŧ trÃŠn tÆ°áŧĢng trÆ°ng ÃĄp suášĨt cáŧąc ÄášĄi (maximum) trong lÃēng Äáŧng mášĄch,
vÃ sáŧ dÆ°áŧi tÆ°áŧĢng trÆ°ng ÃĄp suášĨt cáŧąc tiáŧu (minimum) trong lÃēng Äáŧng mášĄch.
Theo sáŧą phÃĒn loášĄi máŧi, ÃĄp suášĨt systolic bÃŽnh
thÆ°áŧng dÆ°áŧi 120 vÃ ÃĄp suášĨt diastolic dÆ°áŧi 80.
Ãp huyášŋt táŧŦ 140/90 tráŧ lÃŠn ÄÆ°áŧĢc xem lÃ cao (Äo Ãt nhášĨt 3 láš§n, vÃ o 3 dáŧp khÃĄc
nhau);
cao Äáŧ 1: ÃĄp suášĨt systolic: 140 Äášŋn 159, ÃĄp
suášĨt diastolic: 90 Äášŋn 99;
cao Äáŧ 2: ÃĄp suášĨt systolic: táŧŦ 160 tráŧ lÃŠn, ÃĄp
suášĨt diastolic: táŧŦ 100 tráŧ lÃŠn.
NháŧŊng váŧ cÃģ ÃĄp suášĨt systolic trong khoášĢng táŧŦ
120 Äášŋn 139, hoáš·c ÃĄp suášĨt diastolic táŧŦ 80 Äášŋn
89, nay ÄÆ°áŧĢc xem lÃ tiáŧn cao ÃĄp huyášŋt (prehypertension), sau dáŧ
tiášŋn Äášŋn cao ÃĄp
huyášŋt.
NguyÃŠn nhÃĒn
Äášŋn 90% cÃĄc trÆ°áŧng háŧĢp cao ÃĄp huyášŋt, nguyÃŠn nhÃĒn cáŧ§a báŧnh chÆ°a ÄÆ°áŧĢc biášŋt rÃĩ,
hoáš·c nÃģi cÃĄch khÃĄc, váŧi trÃŽnh Äáŧ y khoa hiáŧn tášĄi, ngÆ°áŧi ta chÆ°a tÃŽm ra ÄÆ°áŧĢc
nguyÃŠn nhÃĒn. Máŧt sáŧ nháŧ cÃĄc trÆ°áŧng háŧĢp cao ÃĄp huyášŋt gÃĒy do uáŧng rÆ°áŧĢu nhiáŧu quÃĄ,
do báŧnh cáŧ§a tuyášŋn náŧi tiášŋt, báŧnh thášn, ...
CÃģ máŧt sáŧ yášŋu táŧ ášĢnh hÆ°áŧng, khiášŋn ngÆ°áŧi náŧ cÃģ tháŧ dáŧ
mang báŧnh cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn
ngÆ°áŧi kia:
- Yášŋu táŧ gia ÄÃŽnh: cao ÃĄp huyášŋt cÃģ tÃnh di truyáŧn. CÃģ cha mášđ, anh em ruáŧt cao ÃĄp
huyášŋt, Äi khÃĄm bÃĄc sÄĐ, bášĄn nháŧ cho bÃĄc sÄĐ biášŋt Äiáŧu nÃ y bášĄn nhÃĐ.
- ÄÃ n Ãīng: ÄÃ n Ãīng dáŧ
cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn pháŧĨ náŧŊ. Tuy vášy, pháŧĨ náŧŊ, sau khi mÃĢn
kinh, cÅĐng dáŧ
cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn lÃšc cÃēn kinh.
- Tuáŧi tÃĄc: cao ÃĄp huyášŋt dáŧ
xášĢy ra sau tuáŧi 35.
- GiÃēng giáŧng: ngÆ°áŧi da Äen hay cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn ngÆ°áŧi da trášŊng, vÃ báŧnh cao ÃĄp
huyášŋt áŧ ngÆ°áŧi da Äen cÅĐng náš·ng hÆĄn.
- BÃĐo mášp: khi sáŧĐc náš·ng cáŧ§a ta trÃŠn sáŧĐc náš·ng lÃ― tÆ°áŧng so váŧi chiáŧu cao vÃ vÃģc
ngÆ°áŧi 30% tráŧ lÃŠn.
- Báŧnh tiáŧu ÄÆ°áŧng: tiáŧu ÄÆ°áŧng vÃ cao ÃĄp huyášŋt nhÆ° ÄÃīi bášĄn thÃĒn, hay Äi ÄÃīi váŧi
nhau, lášĄi cÃđng nhau phÃĄ hoášĄi tim vÃ thášn mášĄnh hÆĄn.
- RÆ°áŧĢu: cÃĄc khášĢo cáŧĐu cho thášĨy rÆ°áŧĢu uáŧng nhiáŧu vÃ thÆ°áŧng xuyÃŠn cÃģ tháŧ ÄÆ°a Äášŋn cao
ÃĄp huyášŋt, Äáŧng tháŧi cÅĐng lÃ m tÄng táŧ láŧ báŧ tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo vÃ báŧnh thášn.
- Äáŧi sáŧng thiášŋu vášn Äáŧng: Äáŧi sáŧng thiášŋu vášn Äáŧng dáŧ
gÃĒy bÃĐo mášp, vÃ bÃĐo mášp,
nhÆ° ÄÃĢ biášŋt, cÃģ tháŧ ÄÆ°a Äášŋn cao ÃĄp huyášŋt.
Biášŋn cháŧĐng cáŧ§a cao ÃĄp huyášŋt
Báŧnh cao ÃĄp huyášŋt, khÃīng cháŧŊa tráŧ, lÃ m hášĄi cÆĄ tháŧ ta nhiáŧu cÃĄch. Ãp huyášŋt cao
hÆĄn bÃŽnh thÆ°áŧng khiášŋn tim vÃ cÃĄc mášĄch mÃĄu phášĢi lÃ m viáŧc nhiáŧu hÆĄn. Con tim lÃšc
nÃ o cÅĐng gášŊng sáŧĐc, sau tráŧ thÃ nh máŧt máŧi, vÃ yášŋu dáš§n. Cho Äášŋn máŧt lÃšc, con tim
suy yášŋu sáš― khÃīng cÃēn bÆĄm Äáŧ§ mÃĄu, khÃīng ÄÃĄp áŧĐng ÄÆ°áŧĢc nhu cáš§u cáŧ§a cÃĄc cÆĄ quan
trong cÆĄ tháŧ, nhášĨt lÃ khi ngÆ°áŧi báŧnh vášn Äáŧng, gÃĒy cÃĄc triáŧu cháŧĐng mau máŧt,
choÃĄng vÃĄng, khÃģ tháŧ, ..., nhášĨt lÃ khi vášn Äáŧng.
Ãp suášĨt cao trong cÃĄc mášĄch mÃĄu cÃģ tháŧ lÃ m táŧn thÆ°ÆĄng thÃ nh cáŧ§a cÃĄc mášĄch mÃĄu.
NháŧŊng cháŧ táŧn thÆ°ÆĄng trong lÃēng cÃĄc mášĄch mÃĄu dáŧ
báŧ chášĨt máŧĄ cholesterol vÃ cÃĄc tášŋ
bÃ o tiáŧu cáš§u (platelet) luÃīn luÃīn cÃģ sášĩn trong mÃĄu bÃĄm vÃ o. CÆĄ chášŋ dÃĒy chuyáŧn
nÃ y lášĄi cÃ ng lÃ m lÃēng cÃĄc mášĄch mÃĄu táŧn thÆ°ÆĄng thÃŠm náŧŊa vÃ dáš§n dáš§n nháŧ hášđp lášĄi.
BášĄn tÆ°áŧng tÆ°áŧĢng, nášŋu cÃĄc mášĄch mÃĄu dášŦn mÃĄu Äášŋn nuÃīi tim cÃ ng lÃšc cÃ ng táŧn thÆ°ÆĄng
vÃ nháŧ hášđp lášĄi, dÄĐ nhiÃŠn Äášŋn máŧt ngÃ y nÃ o ÄÃģ, sáš― khÃīng cÃēn mang Äáŧ§ mÃĄu Äášŋn Äáŧ
nuÃīi tim. Nášŋu máŧt pháš§n tim thiášŋu mÃĄu nuÃīi tráš§m tráŧng, pháš§n tim ÄÃģ cÃģ tháŧ chášŋt vÃ
gÃĒy ra hiáŧn tÆ°áŧĢng chášŋt cÆĄ tim cášĨp tÃnh (heart attack).
TÆ°ÆĄng táŧą, cao ÃĄp huyášŋt lÃ m táŧn thÆ°ÆĄng cÃĄc mášĄch mÃĄu nuÃīi Ãģc, nuÃīi thášn, nuÃīi mášŊt,
... gÃĒy cÃĄc biášŋn cháŧĐng tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo, suy thášn, giášĢm tháŧ giÃĄc, ... So
váŧi ngÆ°áŧi thÆ°áŧng, ngÆ°áŧi cao ÃĄp huyášŋt, nášŋu khÃīng cháŧŊa, dáŧ
báŧ báŧnh hášđp tášŊc cÃĄc
Äáŧng mášĄch tim khiášŋn tim ÄÃĒm thiášŋu mÃĄu nuÃīi (ischemic heart disease) gášĨp 3 láš§n,
dáŧ
suy tim gášĨp 6 láš§n, vÃ dáŧ
báŧ tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo gášĨp 7 láš§n. Äáŧnh báŧnh
Äa sáŧ ngÆ°áŧi cao ÃĄp huyášŋt khÃīng cÃģ triáŧu cháŧĐng. Máŧt sáŧ váŧ cÃģ nháŧŊng triáŧu cháŧĐng mÆĄ
háŧ nhÆ° háŧi háŧp (cášĢm thášĨy tim Äášp mášĄnh), nháŧĐc Äáš§u, chÃģng máš·t, ... CÃĄch táŧt nhášĨt,
cáŧĐ 1-2 nÄm, dÃđ chášģng cášĢm thášĨy mÃŽnh cÃģ báŧnh gÃŽ, bášĄn cÅĐng nÃŠn Äi khÃĄm bÃĄc sÄĐ vÃ
nháŧ Äo ÃĄp huyášŋt, nhášĨt lÃ nášŋu bášĄn lášĄi cÃģ nháŧŊng yášŋu táŧ khÃīng táŧt nhÆ° ÄÃĢ káŧ trÃŠn.
Váŧi bÃĄc sÄĐ, Äáŧnh báŧnh cao ÃĄp huyášŋt thÆ°áŧng chášģng khÃģ gÃŽ. Máŧt ngÆ°áŧi xem lÃ cÃģ cao
ÃĄp huyášŋt, nášŋu ÃĄp huyášŋt cao táŧŦ 140/90 tráŧ lÃŠn, Äo 3 láš§n vÃ o 3 dáŧp thÄm khÃĄm khÃĄc
nhau (ngÆ°áŧi báŧnh khÃīng nÃŠn dÃđng cÃ -phÃŠ, hÃšt thuáŧc lÃĄ trÆ°áŧc ÄÃģ, nÃŠn ngáŧi ngháŧ máŧt
lÃĄt, ráŧi ÃĄp huyášŋt ÄÆ°áŧĢc Äo áŧ tÆ° thášŋ ngáŧi hay nášąm). Sau khi xÃĄc Äáŧnh máŧt ngÆ°áŧi cÃģ
cao ÃĄp huyášŋt, Äáŧ tÃŽm xem cÃĄc cÆĄ quan bÃŠn trong cÆĄ tháŧ ÄÃĢ táŧn thÆ°ÆĄng do cao ÃĄp
huyášŋt hay chÆ°a, Äáŧ táŧŦ ÄÃģ, sáš― hoášĄch Äáŧnh ÄÆ°áŧng hÆ°áŧng tráŧ liáŧu, bÃĄc sÄĐ sáš― khÃĄm káŧđ
mášŊt, tim, cÃĄc mášĄch mÃĄu. Äáŧng tháŧi, bÃĄc sÄĐ cho tháŧ mÃĄu, tháŧ nÆ°áŧc tiáŧu, lÃ m tÃĒm
Äiáŧn Äáŧ, vÃ cháŧĨp phim ngáŧąc (chest X-ray: chÃšng ta hay quen miáŧng gáŧi phim pháŧi).
NháŧŊng tháŧ nghiáŧm vÃ phim ngáŧąc nÃ y giÃšp bÃĄc sÄĐ tÃŽm hiáŧu thÃŠm ÄÆ°áŧĢc ngÆ°áŧi báŧnh cÃģ
cao cholesterol trong mÃĄu hay khÃīng, tim, thášn ÄÃĢ táŧn thÆ°ÆĄng vÃŽ cao ÃĄp huyášŋt hay
chÆ°a. ÄÃĒy lÃ nháŧŊng yášŋu táŧ quan tráŧng cáš§n nášŊm váŧŊng trÆ°áŧc khi bÃĄc sÄĐ quyášŋt Äáŧnh
tráŧ liáŧu bášąng phÆ°ÆĄng cÃĄch nÃ o.
A, nhÆ°ng nášŋu bášĄn mang báŧnh cao ÃĄp huyášŋt, khi Äi khÃĄm báŧnh, bášĄn nÃŠn káŧ báŧnh nhÆ°
thášŋ nÃ o nháŧ. Hay ta tháŧ nghe máŧt váŧ biášŋt cÃĄch káŧ báŧnh, trÃŽnh bÃ y cho bÃĄc sÄĐ nghe
vášĨn Äáŧ cao ÃĄp huyášŋt cáŧ§a mÃŽnh:
âTÃīi Äášŋn ÄÃĒy hÃīm nay nháŧ bÃĄc sÄĐ xem háŧ tÃīi báŧnh cao ÃĄp huyášŋt. TÃīi nÄm nay 45
tuáŧi, sang Máŧđ máŧi 1 thÃĄng. 2 nÄm trÆ°áŧc, máŧt hÃīm Äau báŧĨng, tÃīi Äi khÃĄm bÃĄc sÄĐ,
ÄÆ°áŧĢc bÃĄc sÄĐ cho biášŋt ÃĄp huyášŋt tÃīi hÃīm ÄÃģ 142 trÃŠn 90. Ãp huyášŋt Äo lášĄi 2 láš§n sau
ÄÃģ cÅĐng vášŦn cao trÃŠn 140/90. BÃĄc sÄĐ kášŋt luášn lÃ tÃīi cÃģ cao ÃĄp huyášŋt nhášđ. BÃĄc sÄĐ
cho tháŧ mÃĄu, tháŧ nÆ°áŧc tiáŧu, lÃ m tÃĒm Äiáŧn Äáŧ, cháŧĨp phim pháŧi (tÃīi nghe nÃģi, áŧ bÃŠn
nÃ y, ngÆ°áŧi Máŧđ gáŧi lÃ âchest X-rayâ, dáŧch lÃ phim ngáŧąc), vÃ cho biášŋt tÃīi khÃīng báŧ
tiáŧu ÄÆ°áŧng, cao cholesterol hay báŧ báŧnh gÃŽ khÃĄc. Sau 3 thÃĄng theo dÃĩi vÃ khuyÃŠn
tÃīi báŧ thuáŧc lÃĄ, Än lášĄt, thÆ°áŧng xuyÃŠn vášn Äáŧng khÃīng cÃģ kášŋt quášĢ, bÃĄc sÄĐ cho tÃīi
uáŧng Aldomet 250 mg, ngÃ y 3 láš§n. Ãp huyášŋt tÃīi xuáŧng cÃēn 120/80, bÃĄc sÄĐ bášĢo lÃ
táŧt. CÃģ Äiáŧu Aldomet hay lÃ m tÃīi máŧt máŧi vÃ buáŧn ngáŧ§. GiáŧŊa tÃīi váŧi bÃĄc sÄĐ, tÃīi
cÅĐng xin nÃģi tháŧąc, nÃģ cÅĐng lÃ m vášĨn Äáŧ cháŧng váŧĢ cáŧ§a tÃīi báŧ suy giášĢm. TÃīi ngÆ°ng
Aldomet táŧŦ ngÃ y qua Máŧđ 1 thÃĄng trÆ°áŧc, vÃ táŧŦ ÄÃģ Äášŋn nay, khÃīng dÃđng thuáŧc gÃŽ
cášĢ. TÃīi hoÃ n toÃ n khÃīng cÃģ triáŧu cháŧĐng gÃŽ bášĨt thÆ°áŧng. TÃīi báŧ hášģn thuáŧc lÃĄ 2 nÄm
trÆ°áŧc, khi ÄÆ°áŧĢc biášŋt báŧ cao ÃĄp huyášŋt, theo láŧi khuyÃŠn cáŧ§a bÃĄc sÄĐ. TÃīi khÃīng uáŧng
rÆ°áŧĢu thÆ°áŧng xuyÃŠn, cháŧ tháŧnh thoášĢng cuáŧi tuáš§n lÃ m vÃ i lon bia váŧi bášĄn bÃĻ cho
vuiâ.
BášĄn cÅĐng nháŧ cho bÃĄc sÄĐ biášŋt bášĄn cÃģ hÃšt thuáŧc lÃĄ, cÃģ uáŧng rÆ°áŧĢu, hoáš·c Äang dÃđng
bášĨt cáŧĐ thuáŧc nÃ o khÃīng, káŧ cášĢ nháŧŊng thuáŧc mua bÃŠn ngoÃ i khÃīng cáš§n toa bÃĄc sÄĐ, vÃŽ
nhiáŧu thuáŧc, nhÆ° thuáŧc ngáŧŦa thai, thuáŧc cháŧŊa sáŧ mÅĐi, nghášđt mÅĐi (Actifed,
Dimetapp, Sudafed, ...) cÃģ tháŧ lÃ m ÃĄp huyášŋt tÄng cao. CháŧŊa tráŧ
Cao ÃĄp huyášŋt cáš§n ÄÆ°áŧĢc cháŧŊa tráŧ cášĐn thášn, Äáŧ giášĢm thiáŧu nháŧŊng biášŋn cháŧĐng, giÃšp ta
sáŧng lÃĒu hÆĄn vÃ vui hÆĄn. Sáŧą cháŧŊa tráŧ tÃđy vÃ o máŧĐc Äáŧ cáŧ§a cÄn báŧnh, vÃ cÅĐng tÃđy
vÃ o nhiáŧu yášŋu táŧ khÃĄc.
CÃĄc phÆ°ÆĄng phÃĄp cháŧŊa tráŧ lÃšc chÆ°a cáš§n dÃđng Äášŋn thuáŧc: xuáŧng cÃĒn nášŋu bÃĐo mášp, Än
máŧt tháŧąc phášĐm Ãt máš·n vÃ Ãt chášĨt bÃĐo, báŧ thuáŧc lÃĄ, báŧt uáŧng rÆ°áŧĢu, thÆ°áŧng xuyÃŠn
vášn Äáŧng. Máŧi ngÆ°áŧi cÃģ máŧt sáŧĐc náš·ng lÃ― tÆ°áŧng so váŧi chiáŧu cao vÃ vÃģc ngÆ°áŧi. Nášŋu
ngÆ°áŧi cao ÃĄp huyášŋt cÃģ sáŧĐc náš·ng trÃŠn sáŧĐc náš·ng lÃ― tÆ°áŧng, bÃĄc sÄĐ thÆ°áŧng khuyÃŠn
ngÆ°áŧi báŧnh tÃŽm cÃĄch xuáŧng kÃ― bášąng Än kiÃŠng (diet) vÃ vášn Äáŧng (exercise).
Váŧ máš·t cháŧŊa bášąng thuáŧc, cÃģ rášĨt nhiáŧu Äiáŧu bÃĄc sÄĐ cáš§n suy tÃnh trÆ°áŧc khi Äáš·t bÃšt
biÃŠn toa. Ta cáŧ ÄÆ°a ÃĄp huyášŋt xuáŧng dÆ°áŧi 140/90 (áŧ ngÆ°áŧi tiáŧu ÄÆ°áŧng, ngÆ°áŧi suy
thášn, nÃŠn dÆ°áŧi 130/80), váŧi máŧt thuáŧc rášŧ, khÃīng gÃĒy phášĢn áŧĐng pháŧĨ (side effects),
ngÃ y dÃđng cháŧ máŧt láš§n cho tiáŧn.
Thuáŧc cháŧŊa cao ÃĄp huyášŋt áŧ Máŧđ nay cÃģ 8 loášĄi: Diuretics,
ACE inhibitors, Angiotensin II receptor blockers, Calcium channel blockers, Beta
blockers, Alpha blockers, Direct vasodilators, Centrally acting agents,
tÃĄc dáŧĨng theo nháŧŊng cÆĄ chášŋ khÃĄc nhau, giÃĄ cášĢ cÅĐng rášĨt khÃĄc biáŧt. Thuáŧc nÃ o cÅĐng
cÃģ máš·t láŧĢi vÃ hášĄi, cÃđng nháŧŊng tÃĄc dáŧĨng pháŧĨ cáŧ§a nÃģ. Trong Äa sáŧ cÃĄc trÆ°áŧng háŧĢp
cao ÃĄp huyášŋt, nháŧŊng tÃ i liáŧu hiáŧn tháŧi áŧ Máŧđ Äáŧu khuyÃŠn chÃšng ta nÃŠn tháŧ thuáŧc
thuáŧc loášĄi Diuretics (láŧĢi tiáŧu) trÆ°áŧc, vÃŽ thuáŧc nÃ y gáš§n váŧi nguyÃŠn tášŊc
ârášŧ, Äášđp, báŧnâ nhášĨt, rášĨt háŧŊu hiáŧu, lášĄi rášŧ, dÃđng lÃĒu dÃ i khÃīng chÃĄy tÃši tiáŧn.
Nhiáŧu thuáŧc cao ÃĄp huyášŋt cÃģ tÃĄc dáŧĨng cháŧŊa ÄÆ°áŧĢc cášĢ báŧnh khÃĄc, chášģng hášĄn cÃĄc thuáŧc
propanolol, timolol ngáŧŦa ÄÆ°áŧĢc cÃĄc cÆĄn nháŧĐc Äáš§u máŧt bÃŠn migraine ; hai
thuáŧc Hytrin, Cardura lÃ m giášĢm cÃĄc triáŧu cháŧĐng
cáŧ§a báŧnh to nhiášŋp háŧ tuyášŋn. KhÃĐo dÃđng thuáŧc, ta cÃģ tháŧ máŧt nÃĄ bášŊn hai chim, dÃđng
máŧt thuáŧc cháŧŊa cášĢ hai báŧnh.
BášĄn nÃŠn uáŧng thuáŧc Äáŧu, khÃīng nÃŠn táŧą thay Äáŧi lÆ°áŧĢng thuáŧc hoáš·c ngÆ°ng thuáŧc khi
thášĨy ÃĄp huyášŋt ÄÃĢ xuáŧng lášĄi bÃŽnh thÆ°áŧng, vÃ nháŧ tráŧ lášĄi tÃĄi khÃĄm ÄÃšng hášđn váŧi bÃĄc
sÄĐ. Cao ÃĄp huyášŋt lÃ báŧnh kinh niÃŠn, suáŧt Äáŧi ta cáš§n cháŧŊa káŧđ.
Sáŧą cháŧŊa tráŧ nÃ o trong y khoa cÅĐng lÃ tÃnh toÃĄn, dÃē dášŦm, bášĄn nÃŠn Äáŧ bÃĄc sÄĐ cÃģ dáŧp
thi tháŧ tÃ i nÄng vÃ i láš§n. DÃđng máŧt thuáŧc cao ÃĄp huyášŋt khÃīng háŧĢp, gÃĒy cho bášĄn
phášĢn áŧĐng khÃģ cháŧu, bášĄn nÃŠn tráŧ lášĄi cho bÃĄc sÄĐ biášŋt, nháŧ bÃĄc sÄĐ Äiáŧu cháŧnh sáŧą
cháŧŊa tráŧ, cÃģ khi Äáŧi máŧt thuáŧc khÃĄc xem sao. BášĄn cháŧ váŧi nghe ráŧ tai: âThuáŧc tÃĒy
ânÃģngâ lášŊm, chášĢ nÃŠn dÃđngâ (nhÆ° thášŋ thÃŽ... táŧi cho thuáŧc tÃĒy lášŊm lášŊm, máŧt thuáŧc
lÃ m bášĄn khÃģ cháŧu, hÃ ng trÄm thuáŧc khÃĄc hÃ m oan), ráŧi mášĨt tiáŧn vÃ o nháŧŊng cháŧŊa tráŧ
chášģng cÃģ sÃĄch váŧ nÃ o nÃģi Äášŋn, cho Äášŋn máŧt sÃĄng Äášđp tráŧi, bášĄn máŧ mášŊt tháŧĐc dášy,
thášĨy máŧt bÃŠn ngÆ°áŧi liáŧt vÃŽ tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo. Muáŧn mášĨt ráŧi.
Cao ÃĄp huyášŋt, âcÄn báŧnh tháš§m láš·ngâ, láš·ng láš― lÃ m táŧn thÆ°ÆĄng cÃĄc cÆĄ quan cáŧ§a cÆĄ
tháŧ vÃ rÃšt ngášŊn tuáŧi tháŧ. KhÃĄm phÃĄ anh chÃ ng tháš§m láš·ng nÃ y, Äáš·t anh ta vÃ o vÃēng
kiáŧm soÃĄt, ta cáŧĐu vÃĢn ÄÆ°áŧĢc nhiáŧu viáŧc.
NÆ°áŧc Máŧđ nay 281 triáŧu ngÆ°áŧi, trong ÄÃģ, hÆĄn 60 triáŧu ngÆ°áŧi mang báŧnh cao ÃĄp huyášŋt
(bášĄn tÃnh, chÆ°a Äášŋn 5 ngÆ°áŧi, ÄÃĢ cÃģ 1 ngÆ°áŧi cao ÃĄp huyášŋt).
Báŧnh cao ÃĄp huyášŋt (hypertension, high blood pressure) nguy hiáŧm, ÄÆ°a Äášŋn nháŧŊng
biášŋn cháŧĐng nhÆ° tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo (stroke), chášŋt cÆĄ tim cášĨp tÃnh (heart
attack), suy tim, suy thášn. Cao ÃĄp huyášŋt cÃēn rÃšt ngášŊn tuáŧi tháŧ. Kháŧ cÃĄi, trong
Äa sáŧ cÃĄc trÆ°áŧng háŧĢp, cao ÃĄp huyášŋt khÃīng gÃĒy triáŧu cháŧĐng. Nhiáŧu váŧ khÃīng biášŋt
mÃŽnh mang báŧnh, tÃŽnh cáŧ Äi thÄm bÃĄc sÄĐ vÃŽ máŧt lÃ― do gÃŽ khÃĄc, ÄÆ°áŧĢc bÃĄc sÄĐ cho
biášŋt cÃģ cao ÃĄp huyášŋt. Cho nÃŠn, cao ÃĄp huyášŋt náŧi danh lÃ máŧt âcÄn báŧnh tháš§m
láš·ngâ.
Cao ÃĄp huyášŋt lÃ gÃŽ? Con tim bÆĄm mÃĄu Äi nuÃīi cÃĄc cÆĄ quan cáŧ§a cÆĄ tháŧ qua nháŧŊng háŧ
tháŧng mášĄch mÃĄu gáŧi lÃ Äáŧng mášĄch. VÃ nhÆ° máŧt mÃĄy bÆĄm nÆ°áŧc ÄášĐy nÆ°áŧc qua cÃĄc áŧng
dášŦn. Khi mÃĄu ÄÆ°áŧĢc tim bÆĄm ÄášĐy, vÃ chášĢy trong lÃēng cÃĄc mášĄch mÃĄu, sáŧĐc ÃĐp cáŧ§a mÃĄu
vÃ o thÃ nh mášĄch mÃĄu sáš― tášĄo máŧt ÃĄp suášĨt (pressure) gáŧi lÃ ÃĄp huyášŋt (blood
pressure). Ãp huyášŋt thay Äáŧi tÃđy lÃšc, vÃ tÃđy cÃĄc hoášĄt Äáŧng cáŧ§a cÆĄ tháŧ. Ãp huyášŋt
xuáŧng thášĨp hÆĄn lÃšc ta ngáŧ§, ngháŧ vÃ lÃŠn cao hÆĄn khi tinh tháš§n ta kÃch Äáŧng, buáŧn
báŧąc hoáš·c trong lÃšc ta tášp tháŧ dáŧĨc, chÆĄi tháŧ thao.
Ãp huyášŋt ÄÆ°áŧĢc diáŧ
n tášĢ bášąng 2 sáŧ, thÃ dáŧĨ: 140/90. Sáŧ trÃŠn (140) ÄÆ°áŧĢc gáŧi lÃ ÃĄp
suášĨt systolic (ÃĄp suášĨt tÃĒm thu) : sáŧĐc
ÃĐp cáŧ§a mÃĄu vÃ o lÃēng Äáŧng mášĄch máŧi khi tim co bÃģp Äáŧ bÆĄm mÃĄu ra kháŧi tim. Sáŧ dÆ°áŧi
(90) ÄÆ°áŧĢc gáŧi ÃĄp suášĨt diastolic (ÃĄp suášĨt tÃĒm
trÆ°ÆĄng) : ÃĄp suášĨt trong lÃēng Äáŧng mášĄch khi con tim dÃĢn ra giáŧŊa hai
nháŧp co bÃģp. Sáŧ trÃŠn tÆ°áŧĢng trÆ°ng ÃĄp suášĨt cáŧąc ÄášĄi (maximum) trong lÃēng Äáŧng mášĄch,
vÃ sáŧ dÆ°áŧi tÆ°áŧĢng trÆ°ng ÃĄp suášĨt cáŧąc tiáŧu (minimum) trong lÃēng Äáŧng mášĄch.
Theo sáŧą phÃĒn loášĄi máŧi, ÃĄp suášĨt systolic bÃŽnh
thÆ°áŧng dÆ°áŧi 120 vÃ ÃĄp suášĨt diastolic dÆ°áŧi 80.
Ãp huyášŋt táŧŦ 140/90 tráŧ lÃŠn ÄÆ°áŧĢc xem lÃ cao (Äo Ãt nhášĨt 3 láš§n, vÃ o 3 dáŧp khÃĄc
nhau);
cao Äáŧ 1: ÃĄp suášĨt systolic: 140 Äášŋn 159, ÃĄp
suášĨt diastolic: 90 Äášŋn 99;
cao Äáŧ 2: ÃĄp suášĨt systolic: táŧŦ 160 tráŧ lÃŠn, ÃĄp
suášĨt diastolic: táŧŦ 100 tráŧ lÃŠn.
NháŧŊng váŧ cÃģ ÃĄp suášĨt systolic trong khoášĢng táŧŦ
120 Äášŋn 139, hoáš·c ÃĄp suášĨt diastolic táŧŦ 80 Äášŋn
89, nay ÄÆ°áŧĢc xem lÃ tiáŧn cao ÃĄp huyášŋt (prehypertension), sau dáŧ
tiášŋn Äášŋn cao ÃĄp
huyášŋt.
Theo sáŧą phÃĒn loášĄi máŧi, ÃĄp suášĨt systolic bÃŽnh
thÆ°áŧng dÆ°áŧi 120 vÃ ÃĄp suášĨt diastolic dÆ°áŧi 80.
Ãp huyášŋt táŧŦ 140/90 tráŧ lÃŠn ÄÆ°áŧĢc xem lÃ cao (Äo Ãt nhášĨt 3 láš§n, vÃ o 3 dáŧp khÃĄc
nhau);
cao Äáŧ 1: ÃĄp suášĨt systolic: 140 Äášŋn 159, ÃĄp
suášĨt diastolic: 90 Äášŋn 99;
cao Äáŧ 2: ÃĄp suášĨt systolic: táŧŦ 160 tráŧ lÃŠn, ÃĄp
suášĨt diastolic: táŧŦ 100 tráŧ lÃŠn.
NháŧŊng váŧ cÃģ ÃĄp suášĨt systolic trong khoášĢng táŧŦ
120 Äášŋn 139, hoáš·c ÃĄp suášĨt diastolic táŧŦ 80 Äášŋn
89, nay ÄÆ°áŧĢc xem lÃ tiáŧn cao ÃĄp huyášŋt (prehypertension), sau dáŧ
tiášŋn Äášŋn cao ÃĄp
huyášŋt.
Äášŋn 90% cÃĄc trÆ°áŧng háŧĢp cao ÃĄp huyášŋt, nguyÃŠn nhÃĒn cáŧ§a báŧnh chÆ°a ÄÆ°áŧĢc biášŋt rÃĩ,
hoáš·c nÃģi cÃĄch khÃĄc, váŧi trÃŽnh Äáŧ y khoa hiáŧn tášĄi, ngÆ°áŧi ta chÆ°a tÃŽm ra ÄÆ°áŧĢc
nguyÃŠn nhÃĒn. Máŧt sáŧ nháŧ cÃĄc trÆ°áŧng háŧĢp cao ÃĄp huyášŋt gÃĒy do uáŧng rÆ°áŧĢu nhiáŧu quÃĄ,
do báŧnh cáŧ§a tuyášŋn náŧi tiášŋt, báŧnh thášn, ...
CÃģ máŧt sáŧ yášŋu táŧ ášĢnh hÆ°áŧng, khiášŋn ngÆ°áŧi náŧ cÃģ tháŧ dáŧ
mang báŧnh cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn
ngÆ°áŧi kia:
- Yášŋu táŧ gia ÄÃŽnh: cao ÃĄp huyášŋt cÃģ tÃnh di truyáŧn. CÃģ cha mášđ, anh em ruáŧt cao ÃĄp
huyášŋt, Äi khÃĄm bÃĄc sÄĐ, bášĄn nháŧ cho bÃĄc sÄĐ biášŋt Äiáŧu nÃ y bášĄn nhÃĐ.
- ÄÃ n Ãīng: ÄÃ n Ãīng dáŧ
cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn pháŧĨ náŧŊ. Tuy vášy, pháŧĨ náŧŊ, sau khi mÃĢn
kinh, cÅĐng dáŧ
cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn lÃšc cÃēn kinh.
- Tuáŧi tÃĄc: cao ÃĄp huyášŋt dáŧ
xášĢy ra sau tuáŧi 35.
- GiÃēng giáŧng: ngÆ°áŧi da Äen hay cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn ngÆ°áŧi da trášŊng, vÃ báŧnh cao ÃĄp
huyášŋt áŧ ngÆ°áŧi da Äen cÅĐng náš·ng hÆĄn.
- BÃĐo mášp: khi sáŧĐc náš·ng cáŧ§a ta trÃŠn sáŧĐc náš·ng lÃ― tÆ°áŧng so váŧi chiáŧu cao vÃ vÃģc
ngÆ°áŧi 30% tráŧ lÃŠn.
- Báŧnh tiáŧu ÄÆ°áŧng: tiáŧu ÄÆ°áŧng vÃ cao ÃĄp huyášŋt nhÆ° ÄÃīi bášĄn thÃĒn, hay Äi ÄÃīi váŧi
nhau, lášĄi cÃđng nhau phÃĄ hoášĄi tim vÃ thášn mášĄnh hÆĄn.
- RÆ°áŧĢu: cÃĄc khášĢo cáŧĐu cho thášĨy rÆ°áŧĢu uáŧng nhiáŧu vÃ thÆ°áŧng xuyÃŠn cÃģ tháŧ ÄÆ°a Äášŋn cao
ÃĄp huyášŋt, Äáŧng tháŧi cÅĐng lÃ m tÄng táŧ láŧ báŧ tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo vÃ báŧnh thášn.
- Äáŧi sáŧng thiášŋu vášn Äáŧng: Äáŧi sáŧng thiášŋu vášn Äáŧng dáŧ
gÃĒy bÃĐo mášp, vÃ bÃĐo mášp,
nhÆ° ÄÃĢ biášŋt, cÃģ tháŧ ÄÆ°a Äášŋn cao ÃĄp huyášŋt.
- Yášŋu táŧ gia ÄÃŽnh: cao ÃĄp huyášŋt cÃģ tÃnh di truyáŧn. CÃģ cha mášđ, anh em ruáŧt cao ÃĄp
huyášŋt, Äi khÃĄm bÃĄc sÄĐ, bášĄn nháŧ cho bÃĄc sÄĐ biášŋt Äiáŧu nÃ y bášĄn nhÃĐ.
- ÄÃ n Ãīng: ÄÃ n Ãīng dáŧ
cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn pháŧĨ náŧŊ. Tuy vášy, pháŧĨ náŧŊ, sau khi mÃĢn
kinh, cÅĐng dáŧ
cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn lÃšc cÃēn kinh.
- Tuáŧi tÃĄc: cao ÃĄp huyášŋt dáŧ
xášĢy ra sau tuáŧi 35.
- GiÃēng giáŧng: ngÆ°áŧi da Äen hay cao ÃĄp huyášŋt hÆĄn ngÆ°áŧi da trášŊng, vÃ báŧnh cao ÃĄp
huyášŋt áŧ ngÆ°áŧi da Äen cÅĐng náš·ng hÆĄn.
- BÃĐo mášp: khi sáŧĐc náš·ng cáŧ§a ta trÃŠn sáŧĐc náš·ng lÃ― tÆ°áŧng so váŧi chiáŧu cao vÃ vÃģc
ngÆ°áŧi 30% tráŧ lÃŠn.
- Báŧnh tiáŧu ÄÆ°áŧng: tiáŧu ÄÆ°áŧng vÃ cao ÃĄp huyášŋt nhÆ° ÄÃīi bášĄn thÃĒn, hay Äi ÄÃīi váŧi
nhau, lášĄi cÃđng nhau phÃĄ hoášĄi tim vÃ thášn mášĄnh hÆĄn.
- RÆ°áŧĢu: cÃĄc khášĢo cáŧĐu cho thášĨy rÆ°áŧĢu uáŧng nhiáŧu vÃ thÆ°áŧng xuyÃŠn cÃģ tháŧ ÄÆ°a Äášŋn cao
ÃĄp huyášŋt, Äáŧng tháŧi cÅĐng lÃ m tÄng táŧ láŧ báŧ tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo vÃ báŧnh thášn.
- Äáŧi sáŧng thiášŋu vášn Äáŧng: Äáŧi sáŧng thiášŋu vášn Äáŧng dáŧ
gÃĒy bÃĐo mášp, vÃ bÃĐo mášp,
nhÆ° ÄÃĢ biášŋt, cÃģ tháŧ ÄÆ°a Äášŋn cao ÃĄp huyášŋt.
Báŧnh cao ÃĄp huyášŋt, khÃīng cháŧŊa tráŧ, lÃ m hášĄi cÆĄ tháŧ ta nhiáŧu cÃĄch. Ãp huyášŋt cao
hÆĄn bÃŽnh thÆ°áŧng khiášŋn tim vÃ cÃĄc mášĄch mÃĄu phášĢi lÃ m viáŧc nhiáŧu hÆĄn. Con tim lÃšc
nÃ o cÅĐng gášŊng sáŧĐc, sau tráŧ thÃ nh máŧt máŧi, vÃ yášŋu dáš§n. Cho Äášŋn máŧt lÃšc, con tim
suy yášŋu sáš― khÃīng cÃēn bÆĄm Äáŧ§ mÃĄu, khÃīng ÄÃĄp áŧĐng ÄÆ°áŧĢc nhu cáš§u cáŧ§a cÃĄc cÆĄ quan
trong cÆĄ tháŧ, nhášĨt lÃ khi ngÆ°áŧi báŧnh vášn Äáŧng, gÃĒy cÃĄc triáŧu cháŧĐng mau máŧt,
choÃĄng vÃĄng, khÃģ tháŧ, ..., nhášĨt lÃ khi vášn Äáŧng.
Ãp suášĨt cao trong cÃĄc mášĄch mÃĄu cÃģ tháŧ lÃ m táŧn thÆ°ÆĄng thÃ nh cáŧ§a cÃĄc mášĄch mÃĄu.
NháŧŊng cháŧ táŧn thÆ°ÆĄng trong lÃēng cÃĄc mášĄch mÃĄu dáŧ
báŧ chášĨt máŧĄ cholesterol vÃ cÃĄc tášŋ
bÃ o tiáŧu cáš§u (platelet) luÃīn luÃīn cÃģ sášĩn trong mÃĄu bÃĄm vÃ o. CÆĄ chášŋ dÃĒy chuyáŧn
nÃ y lášĄi cÃ ng lÃ m lÃēng cÃĄc mášĄch mÃĄu táŧn thÆ°ÆĄng thÃŠm náŧŊa vÃ dáš§n dáš§n nháŧ hášđp lášĄi.
BášĄn tÆ°áŧng tÆ°áŧĢng, nášŋu cÃĄc mášĄch mÃĄu dášŦn mÃĄu Äášŋn nuÃīi tim cÃ ng lÃšc cÃ ng táŧn thÆ°ÆĄng
vÃ nháŧ hášđp lášĄi, dÄĐ nhiÃŠn Äášŋn máŧt ngÃ y nÃ o ÄÃģ, sáš― khÃīng cÃēn mang Äáŧ§ mÃĄu Äášŋn Äáŧ
nuÃīi tim. Nášŋu máŧt pháš§n tim thiášŋu mÃĄu nuÃīi tráš§m tráŧng, pháš§n tim ÄÃģ cÃģ tháŧ chášŋt vÃ
gÃĒy ra hiáŧn tÆ°áŧĢng chášŋt cÆĄ tim cášĨp tÃnh (heart attack).
TÆ°ÆĄng táŧą, cao ÃĄp huyášŋt lÃ m táŧn thÆ°ÆĄng cÃĄc mášĄch mÃĄu nuÃīi Ãģc, nuÃīi thášn, nuÃīi mášŊt,
... gÃĒy cÃĄc biášŋn cháŧĐng tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo, suy thášn, giášĢm tháŧ giÃĄc, ... So
váŧi ngÆ°áŧi thÆ°áŧng, ngÆ°áŧi cao ÃĄp huyášŋt, nášŋu khÃīng cháŧŊa, dáŧ
báŧ báŧnh hášđp tášŊc cÃĄc
Äáŧng mášĄch tim khiášŋn tim ÄÃĒm thiášŋu mÃĄu nuÃīi (ischemic heart disease) gášĨp 3 láš§n,
dáŧ
suy tim gášĨp 6 láš§n, vÃ dáŧ
báŧ tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo gášĨp 7 láš§n.
Äa sáŧ ngÆ°áŧi cao ÃĄp huyášŋt khÃīng cÃģ triáŧu cháŧĐng. Máŧt sáŧ váŧ cÃģ nháŧŊng triáŧu cháŧĐng mÆĄ
háŧ nhÆ° háŧi háŧp (cášĢm thášĨy tim Äášp mášĄnh), nháŧĐc Äáš§u, chÃģng máš·t, ... CÃĄch táŧt nhášĨt,
cáŧĐ 1-2 nÄm, dÃđ chášģng cášĢm thášĨy mÃŽnh cÃģ báŧnh gÃŽ, bášĄn cÅĐng nÃŠn Äi khÃĄm bÃĄc sÄĐ vÃ
nháŧ Äo ÃĄp huyášŋt, nhášĨt lÃ nášŋu bášĄn lášĄi cÃģ nháŧŊng yášŋu táŧ khÃīng táŧt nhÆ° ÄÃĢ káŧ trÃŠn.
Váŧi bÃĄc sÄĐ, Äáŧnh báŧnh cao ÃĄp huyášŋt thÆ°áŧng chášģng khÃģ gÃŽ. Máŧt ngÆ°áŧi xem lÃ cÃģ cao
ÃĄp huyášŋt, nášŋu ÃĄp huyášŋt cao táŧŦ 140/90 tráŧ lÃŠn, Äo 3 láš§n vÃ o 3 dáŧp thÄm khÃĄm khÃĄc
nhau (ngÆ°áŧi báŧnh khÃīng nÃŠn dÃđng cÃ -phÃŠ, hÃšt thuáŧc lÃĄ trÆ°áŧc ÄÃģ, nÃŠn ngáŧi ngháŧ máŧt
lÃĄt, ráŧi ÃĄp huyášŋt ÄÆ°áŧĢc Äo áŧ tÆ° thášŋ ngáŧi hay nášąm). Sau khi xÃĄc Äáŧnh máŧt ngÆ°áŧi cÃģ
cao ÃĄp huyášŋt, Äáŧ tÃŽm xem cÃĄc cÆĄ quan bÃŠn trong cÆĄ tháŧ ÄÃĢ táŧn thÆ°ÆĄng do cao ÃĄp
huyášŋt hay chÆ°a, Äáŧ táŧŦ ÄÃģ, sáš― hoášĄch Äáŧnh ÄÆ°áŧng hÆ°áŧng tráŧ liáŧu, bÃĄc sÄĐ sáš― khÃĄm káŧđ
mášŊt, tim, cÃĄc mášĄch mÃĄu. Äáŧng tháŧi, bÃĄc sÄĐ cho tháŧ mÃĄu, tháŧ nÆ°áŧc tiáŧu, lÃ m tÃĒm
Äiáŧn Äáŧ, vÃ cháŧĨp phim ngáŧąc (chest X-ray: chÃšng ta hay quen miáŧng gáŧi phim pháŧi).
NháŧŊng tháŧ nghiáŧm vÃ phim ngáŧąc nÃ y giÃšp bÃĄc sÄĐ tÃŽm hiáŧu thÃŠm ÄÆ°áŧĢc ngÆ°áŧi báŧnh cÃģ
cao cholesterol trong mÃĄu hay khÃīng, tim, thášn ÄÃĢ táŧn thÆ°ÆĄng vÃŽ cao ÃĄp huyášŋt hay
chÆ°a. ÄÃĒy lÃ nháŧŊng yášŋu táŧ quan tráŧng cáš§n nášŊm váŧŊng trÆ°áŧc khi bÃĄc sÄĐ quyášŋt Äáŧnh
tráŧ liáŧu bášąng phÆ°ÆĄng cÃĄch nÃ o.
A, nhÆ°ng nášŋu bášĄn mang báŧnh cao ÃĄp huyášŋt, khi Äi khÃĄm báŧnh, bášĄn nÃŠn káŧ báŧnh nhÆ°
thášŋ nÃ o nháŧ. Hay ta tháŧ nghe máŧt váŧ biášŋt cÃĄch káŧ báŧnh, trÃŽnh bÃ y cho bÃĄc sÄĐ nghe
vášĨn Äáŧ cao ÃĄp huyášŋt cáŧ§a mÃŽnh:
âTÃīi Äášŋn ÄÃĒy hÃīm nay nháŧ bÃĄc sÄĐ xem háŧ tÃīi báŧnh cao ÃĄp huyášŋt. TÃīi nÄm nay 45
tuáŧi, sang Máŧđ máŧi 1 thÃĄng. 2 nÄm trÆ°áŧc, máŧt hÃīm Äau báŧĨng, tÃīi Äi khÃĄm bÃĄc sÄĐ,
ÄÆ°áŧĢc bÃĄc sÄĐ cho biášŋt ÃĄp huyášŋt tÃīi hÃīm ÄÃģ 142 trÃŠn 90. Ãp huyášŋt Äo lášĄi 2 láš§n sau
ÄÃģ cÅĐng vášŦn cao trÃŠn 140/90. BÃĄc sÄĐ kášŋt luášn lÃ tÃīi cÃģ cao ÃĄp huyášŋt nhášđ. BÃĄc sÄĐ
cho tháŧ mÃĄu, tháŧ nÆ°áŧc tiáŧu, lÃ m tÃĒm Äiáŧn Äáŧ, cháŧĨp phim pháŧi (tÃīi nghe nÃģi, áŧ bÃŠn
nÃ y, ngÆ°áŧi Máŧđ gáŧi lÃ âchest X-rayâ, dáŧch lÃ phim ngáŧąc), vÃ cho biášŋt tÃīi khÃīng báŧ
tiáŧu ÄÆ°áŧng, cao cholesterol hay báŧ báŧnh gÃŽ khÃĄc. Sau 3 thÃĄng theo dÃĩi vÃ khuyÃŠn
tÃīi báŧ thuáŧc lÃĄ, Än lášĄt, thÆ°áŧng xuyÃŠn vášn Äáŧng khÃīng cÃģ kášŋt quášĢ, bÃĄc sÄĐ cho tÃīi
uáŧng Aldomet 250 mg, ngÃ y 3 láš§n. Ãp huyášŋt tÃīi xuáŧng cÃēn 120/80, bÃĄc sÄĐ bášĢo lÃ
táŧt. CÃģ Äiáŧu Aldomet hay lÃ m tÃīi máŧt máŧi vÃ buáŧn ngáŧ§. GiáŧŊa tÃīi váŧi bÃĄc sÄĐ, tÃīi
cÅĐng xin nÃģi tháŧąc, nÃģ cÅĐng lÃ m vášĨn Äáŧ cháŧng váŧĢ cáŧ§a tÃīi báŧ suy giášĢm. TÃīi ngÆ°ng
Aldomet táŧŦ ngÃ y qua Máŧđ 1 thÃĄng trÆ°áŧc, vÃ táŧŦ ÄÃģ Äášŋn nay, khÃīng dÃđng thuáŧc gÃŽ
cášĢ. TÃīi hoÃ n toÃ n khÃīng cÃģ triáŧu cháŧĐng gÃŽ bášĨt thÆ°áŧng. TÃīi báŧ hášģn thuáŧc lÃĄ 2 nÄm
trÆ°áŧc, khi ÄÆ°áŧĢc biášŋt báŧ cao ÃĄp huyášŋt, theo láŧi khuyÃŠn cáŧ§a bÃĄc sÄĐ. TÃīi khÃīng uáŧng
rÆ°áŧĢu thÆ°áŧng xuyÃŠn, cháŧ tháŧnh thoášĢng cuáŧi tuáš§n lÃ m vÃ i lon bia váŧi bášĄn bÃĻ cho
vuiâ.
BášĄn cÅĐng nháŧ cho bÃĄc sÄĐ biášŋt bášĄn cÃģ hÃšt thuáŧc lÃĄ, cÃģ uáŧng rÆ°áŧĢu, hoáš·c Äang dÃđng
bášĨt cáŧĐ thuáŧc nÃ o khÃīng, káŧ cášĢ nháŧŊng thuáŧc mua bÃŠn ngoÃ i khÃīng cáš§n toa bÃĄc sÄĐ, vÃŽ
nhiáŧu thuáŧc, nhÆ° thuáŧc ngáŧŦa thai, thuáŧc cháŧŊa sáŧ mÅĐi, nghášđt mÅĐi (Actifed,
Dimetapp, Sudafed, ...) cÃģ tháŧ lÃ m ÃĄp huyášŋt tÄng cao.
Cao ÃĄp huyášŋt cáš§n ÄÆ°áŧĢc cháŧŊa tráŧ cášĐn thášn, Äáŧ giášĢm thiáŧu nháŧŊng biášŋn cháŧĐng, giÃšp ta
sáŧng lÃĒu hÆĄn vÃ vui hÆĄn. Sáŧą cháŧŊa tráŧ tÃđy vÃ o máŧĐc Äáŧ cáŧ§a cÄn báŧnh, vÃ cÅĐng tÃđy
vÃ o nhiáŧu yášŋu táŧ khÃĄc.
CÃĄc phÆ°ÆĄng phÃĄp cháŧŊa tráŧ lÃšc chÆ°a cáš§n dÃđng Äášŋn thuáŧc: xuáŧng cÃĒn nášŋu bÃĐo mášp, Än
máŧt tháŧąc phášĐm Ãt máš·n vÃ Ãt chášĨt bÃĐo, báŧ thuáŧc lÃĄ, báŧt uáŧng rÆ°áŧĢu, thÆ°áŧng xuyÃŠn
vášn Äáŧng. Máŧi ngÆ°áŧi cÃģ máŧt sáŧĐc náš·ng lÃ― tÆ°áŧng so váŧi chiáŧu cao vÃ vÃģc ngÆ°áŧi. Nášŋu
ngÆ°áŧi cao ÃĄp huyášŋt cÃģ sáŧĐc náš·ng trÃŠn sáŧĐc náš·ng lÃ― tÆ°áŧng, bÃĄc sÄĐ thÆ°áŧng khuyÃŠn
ngÆ°áŧi báŧnh tÃŽm cÃĄch xuáŧng kÃ― bášąng Än kiÃŠng (diet) vÃ vášn Äáŧng (exercise).
Váŧ máš·t cháŧŊa bášąng thuáŧc, cÃģ rášĨt nhiáŧu Äiáŧu bÃĄc sÄĐ cáš§n suy tÃnh trÆ°áŧc khi Äáš·t bÃšt
biÃŠn toa. Ta cáŧ ÄÆ°a ÃĄp huyášŋt xuáŧng dÆ°áŧi 140/90 (áŧ ngÆ°áŧi tiáŧu ÄÆ°áŧng, ngÆ°áŧi suy
thášn, nÃŠn dÆ°áŧi 130/80), váŧi máŧt thuáŧc rášŧ, khÃīng gÃĒy phášĢn áŧĐng pháŧĨ (side effects),
ngÃ y dÃđng cháŧ máŧt láš§n cho tiáŧn.
Thuáŧc cháŧŊa cao ÃĄp huyášŋt áŧ Máŧđ nay cÃģ 8 loášĄi: Diuretics,
ACE inhibitors, Angiotensin II receptor blockers, Calcium channel blockers, Beta
blockers, Alpha blockers, Direct vasodilators, Centrally acting agents,
tÃĄc dáŧĨng theo nháŧŊng cÆĄ chášŋ khÃĄc nhau, giÃĄ cášĢ cÅĐng rášĨt khÃĄc biáŧt. Thuáŧc nÃ o cÅĐng
cÃģ máš·t láŧĢi vÃ hášĄi, cÃđng nháŧŊng tÃĄc dáŧĨng pháŧĨ cáŧ§a nÃģ. Trong Äa sáŧ cÃĄc trÆ°áŧng háŧĢp
cao ÃĄp huyášŋt, nháŧŊng tÃ i liáŧu hiáŧn tháŧi áŧ Máŧđ Äáŧu khuyÃŠn chÃšng ta nÃŠn tháŧ thuáŧc
thuáŧc loášĄi Diuretics (láŧĢi tiáŧu) trÆ°áŧc, vÃŽ thuáŧc nÃ y gáš§n váŧi nguyÃŠn tášŊc
ârášŧ, Äášđp, báŧnâ nhášĨt, rášĨt háŧŊu hiáŧu, lášĄi rášŧ, dÃđng lÃĒu dÃ i khÃīng chÃĄy tÃši tiáŧn.
Nhiáŧu thuáŧc cao ÃĄp huyášŋt cÃģ tÃĄc dáŧĨng cháŧŊa ÄÆ°áŧĢc cášĢ báŧnh khÃĄc, chášģng hášĄn cÃĄc thuáŧc
propanolol, timolol ngáŧŦa ÄÆ°áŧĢc cÃĄc cÆĄn nháŧĐc Äáš§u máŧt bÃŠn migraine ; hai
thuáŧc Hytrin, Cardura lÃ m giášĢm cÃĄc triáŧu cháŧĐng
cáŧ§a báŧnh to nhiášŋp háŧ tuyášŋn. KhÃĐo dÃđng thuáŧc, ta cÃģ tháŧ máŧt nÃĄ bášŊn hai chim, dÃđng
máŧt thuáŧc cháŧŊa cášĢ hai báŧnh.
BášĄn nÃŠn uáŧng thuáŧc Äáŧu, khÃīng nÃŠn táŧą thay Äáŧi lÆ°áŧĢng thuáŧc hoáš·c ngÆ°ng thuáŧc khi
thášĨy ÃĄp huyášŋt ÄÃĢ xuáŧng lášĄi bÃŽnh thÆ°áŧng, vÃ nháŧ tráŧ lášĄi tÃĄi khÃĄm ÄÃšng hášđn váŧi bÃĄc
sÄĐ. Cao ÃĄp huyášŋt lÃ báŧnh kinh niÃŠn, suáŧt Äáŧi ta cáš§n cháŧŊa káŧđ.
Sáŧą cháŧŊa tráŧ nÃ o trong y khoa cÅĐng lÃ tÃnh toÃĄn, dÃē dášŦm, bášĄn nÃŠn Äáŧ bÃĄc sÄĐ cÃģ dáŧp
thi tháŧ tÃ i nÄng vÃ i láš§n. DÃđng máŧt thuáŧc cao ÃĄp huyášŋt khÃīng háŧĢp, gÃĒy cho bášĄn
phášĢn áŧĐng khÃģ cháŧu, bášĄn nÃŠn tráŧ lášĄi cho bÃĄc sÄĐ biášŋt, nháŧ bÃĄc sÄĐ Äiáŧu cháŧnh sáŧą
cháŧŊa tráŧ, cÃģ khi Äáŧi máŧt thuáŧc khÃĄc xem sao. BášĄn cháŧ váŧi nghe ráŧ tai: âThuáŧc tÃĒy
ânÃģngâ lášŊm, chášĢ nÃŠn dÃđngâ (nhÆ° thášŋ thÃŽ... táŧi cho thuáŧc tÃĒy lášŊm lášŊm, máŧt thuáŧc
lÃ m bášĄn khÃģ cháŧu, hÃ ng trÄm thuáŧc khÃĄc hÃ m oan), ráŧi mášĨt tiáŧn vÃ o nháŧŊng cháŧŊa tráŧ
chášģng cÃģ sÃĄch váŧ nÃ o nÃģi Äášŋn, cho Äášŋn máŧt sÃĄng Äášđp tráŧi, bášĄn máŧ mášŊt tháŧĐc dášy,
thášĨy máŧt bÃŠn ngÆ°áŧi liáŧt vÃŽ tai biášŋn mášĄch mÃĄu nÃĢo. Muáŧn mášĨt ráŧi.
Cao ÃĄp huyášŋt, âcÄn báŧnh tháš§m láš·ngâ, láš·ng láš― lÃ m táŧn thÆ°ÆĄng cÃĄc cÆĄ quan cáŧ§a cÆĄ
tháŧ vÃ rÃšt ngášŊn tuáŧi tháŧ. KhÃĄm phÃĄ anh chÃ ng tháš§m láš·ng nÃ y, Äáš·t anh ta vÃ o vÃēng
kiáŧm soÃĄt, ta cáŧĐu vÃĢn ÄÆ°áŧĢc nhiáŧu viáŧc.


text:
Mặc dù C.Mác hầu như không trực tiếp viết gì đề cập đến chủ đề gia đình và giới, nhưng “Nguồn gốc của gia đình, chế độ tư hữu và Nhà nước” (1884), tác phẩm mà ông viết chung cùng Ph.Ăngghen, vẫn luôn được coi là tác phẩm tiên phong viết về lịch sử của gia đình. Nó cũng được coi là căn cứ lý luận cơ bản và quan trọng của những người theo lý thuyết nữ quyền mácxít.
Trong tác phẩm, Mác và Ăngghen không chỉ nêu rõ mối liên kết giữa chế độ gia trưởng và chế độ tư hữu, hai ông còn chỉ ra rằng việc tạo điều kiện cho phụ nữ tham gia vào quá trình lao động sản xuất ra của cải vật chất sẽ là chìa khóa để giải phóng phụ nữ và từ đó dẫn tới sự bình đẳng trong gia đình.
1. Nguồn gốc, sự hình thành và phát triển của gia đình
Nguồn gốc của gia đình, chế độ tư hữu và Nhà nước được xuất bản năm 1884 bởi Ăngghen, một năm sau ngày mất của Mác. Tuy nhiên, do nó được dựa khá nhiều trên những ghi chú của Mác nên nó vẫn được coi là tác phẩm viết chung giữa hai ông. Về cơ bản, tác phẩm này có nhiều ý tưởng được khởi nguồn từ một nghiên cứu mang tính lý thuyết của nhà nhân chủng học L. H. Moocgan (1818-1881) mang tên: Xã hội cổ đại (1877). Ăngghen và Moocgan có chung quan điểm rằng, kiểu hình gia đình một vợ một chồng gia trưởng truyền thống không phải là tự nhiên và bất biến. Ngược lại, nó chỉ là một kiểu hình gia đình được hình thành gần đây trong lịch sử xã hội loài người nhằm duy trì và củng cố các xã hội tư hữu, bao gồm cả xã hội tư bản chủ nghĩa. Ông cho rằng trong thực tế, phải mất một thời gian dài để xã hội loài người phát triển tới kiểu hình gia đình một vợ một chồng này. Nhưng nó cũng chỉ là một trong số các giai đoạn phát triển và không ai có thể chắc chắn rằng đây sẽ là kiểu hình cuối cùng. Ăngghen cũng nhấn mạnh rằng ngay từ khi bắt đầu xuất hiện, gia đình một vợ một chồng đã chỉ là “một vợ một chồng đối với người đàn bà mà thôi, chứ không phải đối với đàn ông. Và cho đến nay, chế độ một vợ một chồng vẫn còn giữ tính chất ấy”(1).
Ăngghen và Mác đồng ý với luận điểm của Moocgan về một thời kỳ trong giai đoạn sớm nhất của lịch sử loài người, khi mà quan hệ tình dục là tĩnh giao hỗn tạp và chưa có bất kỳ một khái niệm nào về hôn nhân. Dựa trên nghiên cứu của Moocgan, Ăngghen đã phát triển luận điểm của mình để giải thích về nguồn gốc của xung đột giữa các giai cấp trong xã hội cũng như trong gia đình. Có thể thấy ngay từ trong tiêu đề của cuốn sách, Ăngghen đã nhận định rằng sự xuất hiện của nhà nước và gia đình một vợ một chồng đều được bắt nguồn từ sự ra đời của chế độ tư hữu. Theo Ăngghen, trong thời gian đầu của công xã nguyên thủy, tất cả thành viên của thị tộc đều chia sẻ của cải kiếm được một cách công bằng. Do đó, không ai hoặc không nhóm người nào có thể chiếm hữu và tư hữu của cải. Tuy nhiên, theo thời gian, khi mà thị tộc ngày càng đông đúc hơn và dần trở thành một tổ chức xã hội phức tạp, cùng với sự dồi dào của nguồn của cải kiếm được, sự công bằng trong việc phân chia trước đây cũng dần biến mất. Con người bắt đầu biết tích lũy số của cải kiếm được, và điều này dẫn đến việc chiếm hữu tư nhân ở một số người hoặc một số nhóm người. Chính nó đã tạo điều kiện cho một số người có khả năng vượt lên trên những người khác trên phương diện tài sản và quyền lực(2). Đây chính là cơ sở tạo nên sự bất bình đẳng giữa các cá nhân và các nhóm người trong xã hội cũng như là tiền đề cho sự ra đời của mâu thuẫn giai cấp.
Ăngghen cho rằng gia đình chính là nơi nam giới chiếm hữu và truyền lại các tài sản của cá nhân. Từ các kết quả nghiên cứu của Moocgan, Ăngghen đã đưa ra giả thuyết về sự áp bức đối với phụ nữ sẽ tăng lên cùng với sự phát triển của tư hữu tư bản và xã hội giai cấp. Ông mặc định về một sự phân công lao động giữa nam và nữ trong các xã hội săn bắn - hái lượm. Nam giới nhận trách nhiệm tham gia chiến trận, săn bắn, và sau này là thuần hóa động vật, trong khi phụ nữ đảm trách việc tìm kiếm thức ăn (trong xã hội săn bắn – hái lượm), trồng trọt, trông nom nhà cửa, nấu nướng, và may vá(3). Tuy nhiên, trong giai đoạn này, công việc của phụ nữ có vị trí đặc biệt quan trọng liên quan đến sự tồn tại của cả thị tộc vì phụ nữ không chỉ làm ra nhiều thức ăn hơn nam giới mà trong nhiều trường hợp, họ còn cung cấp hầu hết thức ăn cho cả thị tộc (4). Ăngghen cho rằng phụ nữ, với khả năng cung cấp và duy trì sự sinh tồn của thị tộc thông qua hoạt động lao động sản xuất và tái sinh sản, có ưu thế hơn nam giới trong các xã hội này. Ông tin rằng đây là đặc điểm chính của xã hội nguyên thủy, và do đó những xã hội này hầu hết đều tuân theo chế độ mẫu quyền. Dòng giống chỉ có thể được truy nguyên qua người mẹ, và “vì vậy, chỉ có nữ hệ là được thừa nhận”(5).
Tuy nhiên, Ăngghen tin rằng xã hội loài người đã thay đổi cùng với sự ra đời và phát triển của “chăn nuôi gia súc, nghề đúc và rèn kim loại, dệt, và sau cùng là nông nghiệp”(6). Trong xã hội sản xuất nông nghiệp, nam giới thường đảm nhận những công việc nặng, ví dụ như cày cấy và thuần hóa gia súc(7). Trong khi đó, vai trò tái sinh sản của phụ nữ cũng đã thay đổi khi mà sản xuất nông nghiệp đòi hỏi số lượng lớn lao động để trồng trọt và chăn nuôi gia súc. Do đó, nhiệm vụ sinh sản của phụ nữ đã được tối ưu hóa và họ được khuyến khích sinh đẻ càng nhiều càng tốt. Những thay đổi này đã đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc phân công lao động giữa hai giới. Nam giới bắt đầu gia tăng vai trò đặc thù của họ trong việc lao động sản xuất ở ngoài gia đình, trong khi phụ nữ bị giữ chân nhiều hơn ở nhà để tập trung vào vai trò tái sinh sản. Khi đó, ngôi nhà dần trở thành nơi dành riêng cho việc tái sản xuất sức lao động. Theo Sharon Smith, một học giả và là nhà hoạt động xã hội người Mỹ, lần đầu tiên trong lịch sử loài người, khả năng sinh đẻ của người phụ nữ đã ngăn cản họ đóng một vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất. Theo thời gian, lượng của cải mà nam giới làm ra dần dần nhiều hơn và tỏ ra vượt trội so với lượng của cải mà phụ nữ sản xuất được. Điều này dẫn đến việc thay đổi vị thế của nam giới và phụ nữ không chỉ trong gia đình mà còn trên phạm vi toàn xã hội. Với tư cách là những người trực tiếp làm ra và nắm giữ của cải, nam giới giờ đã có vị thế và uy quyền lớn hơn phụ nữ(8).
Khi mà của cải được làm ra ngày càng nhiều và được cất giữ trong mỗi gia đình, vấn đề cốt lõi bây giờ là cá nhân nào sẽ có quyền nắm giữ chúng và chúng sẽ được truyền lại cho thế hệ sau như thế nào. Trong trường hợp một cặp vợ chồng chia tay, người phụ nữ sẽ giữ lại cho mình những đồ đạc trong nhà, và người nam giới sẽ mang theo mình các công cụ lao động (ví dụ như gia súc, nô lệ…)(9). Theo Ăngghen, điều này sẽ dẫn đến việc người đàn ông mong muốn được truyền lại những tài sản mà họ tích lũy được cho con của chính họ. Gia đình mẫu hệ với quyền lực tập trung trong tay người phụ nữ, đến lúc này lại là một trở lực chính ngăn cản những đứa con nhận quyền thừa kế từ cha của mình. Hơn thế nữa, nếu như quan hệ tình dục trong xã hội vẫn là tĩnh giao hỗn tạp thì sẽ rất khó cho người cha có thể xác định chính xác đâu là con của mình(10). Trước những thực tế này, “cần phải xóa bỏ chế độ huyết tộc theo mẫu quyền đi đã, và chế độ đó đã bị xóa bỏ”(11). Ăngghen cho rằng chính trong bối cảnh này, gia đình phụ quyền gia trưởng bắt đầu được hình thành.
2. Vấn đề giải phóng phụ nữ
Đối với Ăngghen, “chế độ mẫu quyền bị lật đổ là sự thất bại lịch sử có tính chất toàn thế giới của giới phụ nữ”(12). Trong gia đình một vợ một chồng, vị thế của nam giới và nữ giới bị thay đổi hoàn toàn: “Người đàn ông cũng nắm lấy quyền cai quản, còn người đàn bà thì bị mất cái vị trí vinh dự của họ, bị nô dịch, bị biến thành nô lệ để giải trí cho đàn ông, thành một công cụ sinh đẻ đơn thuần”(13). Lúc này, người chồng - người cha là ông chủ của toàn bộ các thành viên trong gia đình còn người vợ - người mẹ trở thành đối tượng bị bóc lột. Ăngghen thừa nhận chế độ một vợ một chồng là “một bước tiến lịch sử lớn”(14) do nó đã mang lại sự ràng buộc chặt chẽ hơn trong hôn nhân. Tuy nhiên, “đồng thời nó cũng mở ra, bên cạnh chế độ nô lệ và của cải tư nhân, một thời kỳ kéo dài cho đến ngày nay, khi mà mỗi bước tiến đồng thời cũng là một bước lùi tương đối, khi mà hạnh phúc và sự phát triển của những người này được thực hiện bằng sự đau khổ và bị áp chế của những người kia”(15).
Ăngghen nhận thấy rằng sự hình thành và tồn tại của gia đình một vợ một chồng không phải là căn nguyên mà chính là hệ quả của một xã hội phân chia giai tầng. Eleanor Burke Leacock (1922-1987), nhà nhân chủng học và hoạt động nữ quyền người Mỹ, nhận xét rằng: “Sự chia tách của gia đình khỏi thị tộc và sự thiết lập chế độ hôn nhân một vợ một chồng chính là những phản ứng mang tính chất xã hội của việc phát triển chế độ tư hữu. Cái được gọi là chế độ một vợ một chồng đã cung cấp những cách thức mà thông qua đó của cải có thể được trao truyền và thừa kế một cách cá nhân. Tư hữu cho một vài người có nghĩa là không có gì cho những người khác. Điểm cốt lõi trong hệ thống quan điểm của Ăngghen nằm ở mối quan hệ một cách mật thiết giữa sự nổi lên của gia đình với tư cách là một đơn vị kinh tế bị thống trị bởi nam giới và sự phát triển của các giai cấp trong xã hội”(16).
Một mục đích quan trọng của sự thiết lập chế độ một vợ một chồng là để trao truyền của cải từ người cha sang con của ông ta dưới hình thức thừa kế. Vậy nên không có cái gì gọi là “tình yêu” trong gia đình một vợ một chồng. Chỉ khi nào xã hội giai cấp bị phân rã (khi mà phụ nữ được giải phóng khỏi sự lệ thuộc về mặt kinh tế vào nam giới), thì hôn nhân mới có thể thực sự được dựa trên cơ sở của tình yêu đích thực.
Mác và Ăngghen nhấn mạnh rằng trong xã hội tư bản chủ nghĩa, “người chồng là đại diện của giai cấp tư sản còn người vợ đại diện cho giai cấp vô sản”(17). Do đó, bản đăng ký kết hôn giữa vợ và chồng còn có thể được coi là bản hợp đồng mà giai cấp vô sản (người vợ) ký kết với giai cấp tư sản (người chồng) để bán sức lao động của mình. Ăngghen nhận xét rằng kiểu hình gia đình này tạo điều kiện cho sự tồn tại và phát triển của chủ nghĩa tư bản. Hơn thế nữa, ông cũng lưu ý rằng phụ nữ trong các gia đình tư sản sẽ phải chịu nhiều áp bức hơn so với phụ nữ trong các gia đình vô sản. Theo phân tích của Ăngghen, trong các gia đình tư sản, người chồng là người duy nhất lao động kiếm tiền để nuôi sống gia đình trong khi người vợ ở nhà, đóng vai trò của “người quản gia chính”, đảm trách toàn bộ công việc nhà và nuôi dạy con cái. Do đó, mối quan hệ giữa hai vợ chồng sẽ không bình đẳng vì người vợ phải phụ thuộc vào chồng mình và có trách nhiệm sinh ra những người thừa tự hợp pháp để thừa kế tài sản của người chồng(18). Ngược lại, trong các gia đình vô sản, mối quan hệ giữa vợ và chồng có thể bình đẳng hơn do cả hai đều tham gia lao động kiếm tiền để nuôi sống gia đình(19). “Ở đây, không có tài sản nào cả, tài sản mà để duy trì và thừa kế nó người ta đã lập ra chế độ một vợ một chồng và sự thống trị của người đàn ông; như vậy là ở đây không có một cái gì kích thích để lập ra sự thống trị đó cả”(20).
Tuy nhiên, trong xã hội tư bản chủ nghĩa, người vợ vẫn luôn được nhìn nhận là người phải đảm trách các công việc nội trợ bất kể cô ta có đi làm hay không. Do đó, mặc dù vẫn tham gia vào quá trình lao động sản xuất, phụ nữ trong các xã hội tư bản tiến bộ vẫn không thể có được sự bình đẳng với nam giới, thứ mà họ đã từng có trong các xã hội nguyên thủy. Dưới góc nhìn của Ăngghen, gốc rễ của sự áp bức đối với phụ nữ nằm ở chế độ tư hữu. Do đó, ông nhận định rằng phụ nữ sẽ được giải phóng khi mà chế độ tư hữu bị xóa bỏ. Sự biến đổi của chế độ tư hữu sang chế độ công hữu sẽ mang lại một mối quan hệ tự do hơn rất nhiều do ở đó sẽ không còn sự phụ thuộc của nữ giới vào nam giới. Ăngghen tin rằng việc giải phóng phụ nữ phụ thuộc vào một số điều kiện bao gồm việc tạo cơ hội cho toàn bộ phụ nữ tham gia vào quá trình sản xuất, sự biến đổi lao động nội trợ thành một ngành công nghiệp xã hội, và sự xã hội hóa giáo dục và chăm sóc trẻ em(21).
3. Kết luận
Tác phẩm Nguồn gốc của gia đình, chế độ tư hữu và Nhà nước đã vấp phải một số sự chỉ trích (đặc biệt là từ các nhà nữ quyền phương Tây) về những thiếu sót và một vài điểm không chính xác của nó. Thứ nhất, Moocgan và Ăngghen có vẻ như đã hơi cường điệu hoặc có sự nhầm lẫn khi tổng kết rằng tất cả các xã hội nguyên thủy đều là xã hội mẫu hệ. Có các bằng chứng chứng minh rằng chế độ mẫu quyền đã từng tương đối phổ biến trong thời kỳ đó (xem Douglas, 1964), nhưng rất nhiều (nếu không muốn nói là hầu hết) các xã hội tiền tư bản đều là xã hội phụ hệ. Có vô vàn những bằng chứng của sự thống trị của nam giới trong các xã hội tiền tư bản (xem Reiter, 1975; Jacobs, 2010). Hơn nữa, Ăngghen đã không thể lý giải được một cách xác đáng bằng cách nào mà chế độ mẫu quyền và các xã hội mẫu hệ lại chuyển sang chế độ phụ quyền và các xã hội gia trưởng (Smith, 1997). Nếu điều này diễn ra là do mối quan hệ tự nhiên giữa người cha và con của mình, thì sự xuất hiện của gia đình một vợ một chồng cũng mang tính chất tự nhiên chứ không phải tính chất xã hội như Ăngghen vẫn quan niệm (Weikart, 1994).
Ngoài ra, một số nhà hoạt động nữ quyền phê phán Ăngghen vì đã quá quan tâm đến sản xuất kinh tế và chủ nghĩa tư bản mà coi nhẹ các yếu tố liên quan đến gia đình và phụ nữ. Nhà xã hội học người Anh D. Chambers cho rằng khi mà Ăngghen khẳng định việc giải phóng phụ nữ chỉ có thể xảy ra sau khi đã giải phóng nền kinh tế thì ông đã “xếp hành vi tái sản xuất sức lao động xuống dưới hành vi sản xuất” (2012: 19). Ăngghen cũng bị chỉ trích vì đã không để tâm đến tầm quan trọng của các công việc nội trợ, tình nguyện, cũng như việc chăm sóc người già và trẻ nhỏ (Adams và Sydie, 2001). Cuối cùng, khi phân tích gốc rễ của sự áp bức của phụ nữ trong gia đình một vợ một chồng, Ăngghen đã không tính đến bất kỳ yếu tố nào khác ngoài chế độ tư hữu. Trong thực tế, có rất nhiều yếu tố khác đã tồn tại từ rất lâu trong lịch sử có thể kể đến như văn hóa, truyền thống, hoặc tôn giáo đã tác động, hình thành và duy trì sự lệ thuộc của phụ nữ vào nam giới. Do đó, nếu chỉ tập trung xóa bỏ chế độ tư hữu mà không đề cập đến các vấn đề văn hóa, tôn giáo và ý thức hệ thì khó có thể giải phóng người phụ nữ một cách hoàn toàn. “Sự đánh đổ chức năng kinh tế của gia đình sẽ không tự động dẫn tới việc thiết lập chủ nghĩa xã hội, nhưng đó nên được coi là một trong những mục tiêu trọng tâm cần phải đấu tranh trên con đường tiến lên chủ nghĩa cộng sản” (Leacock, 1972: 44).
Mặc dù có một vài điểm thiếu sót nêu trên, tuy nhiên, những luận điểm của Mác và Ăngghen về gia đình và vấn đề giải phóng phụ nữ trong tác phẩm Nguồn gốc của gia đình, chế độ tư hữu và Nhà nước vẫn có những ảnh hưởng đặc biệt quan trọng tới tư tưởng của các học giả theo thuyết nữ quyền macxit (Smith, 1997). Tác phẩm này đã cất lên “một lời phê phán rất đáng chú ý nhằm vào kiểu hình gia đình hạt nhân thời Victoria và vẫn tiếp tục vang lên như là một lời chỉ trích đầy dũng cảm nhắm tới sự bất bình đẳng về giới giữa nam và nữ” (Chambers, 2012: 19). Điểm đặc biệt của cuốn sách này được thể hiện ở việc Ăngghen đã tập trung nhấn mạnh được tầm quan trọng của việc đưa phụ nữ tham gia vào quá trình lao động sản xuất ra của cải vật chất. Điều này cùng với những nỗ lực của ông trong việc hệ thống lại lịch sử quá trình diễn ra sự phụ thuộc của phụ nữ vào nam giới, thậm chí ngay cả khi các nhân tố khác đã và đang tác động đến quá trình này không được nhắc đến (như đã phân tích ở trên), vẫn luôn là những di sản rất quan trọng. Sự tham gia của phụ nữ vào quá trình lao động sản xuất ra của cải vật chất trong xã hội tư bản có thể chỉ cung cấp một phần “câu trả lời” cho việc giải phóng họ khỏi sự phụ thuộc vào nam giới, tuy nhiên, đó có thể là ‘câu trả lời’ duy nhất.
_______________
(1), (3), (5), (6), (8), (9), (10), (11), (12), (13), (14), (15), (17), (20), (21) Engels Ph: Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1972, tr.99, 263, 64, 85, 86, 97, 87, 89, 89, 103, 103, 117-118, 114, 118-121 .
(16) Xem Leacock Eleanor. 1972. Introduction. In Engels, F. (ed.) The Origin of the Family, Private Property and the State. Pathfinder Press.
(2), (4) Xem Smith Sharon. 1997. Engels and the Origin of Women's Oppression. International Socialist Review. [Online] http://www.isreview.org/issues/02/engles_family.shtml
(7) Ăng-ghen cho rằng quá trình thuần hóa gia súc diễn ra trước khi loài người biết đến việc dùng lưỡi cày. Tuy nhiên, quan điểm chung hiện nay thừa nhận rằng hai quá trình này xuất hiện và phát triển cùng lúc với nhau.
(18) Ăngghen phê phán rằng kiểu hình “hôn nhân có tính toán đó thường thường biến thành tình trạng mại dâm ty tiện nhất – có khi là của cả đôi bên, nhưng thường nhất là về phía người vợ; nếu người đàn bà ở đây có khác với gái đĩ thường, thì chỉ ở chỗ là người đó không đem thân mình ra bán mỗi lần như người nữ công nhân làm thuê bán lao động của mình, mà là bán mãi mãi, như người nô lệ” (sđd. 113)
(19) Tuy nhiên, lao động nữ lại thường bị áp bức và thiệt thòi về quyền lợi ở nơi họ làm việc. Lương của họ thường thấp hơn so với nam giới và thường chỉ được coi là phần thêm vào trong thu nhập của cả gia đình. Nạn quấy rối tình dục và sự khó khăn trong việc được cất nhắc lên những vị trí cao vẫn là những vấn đề phổ biến mà lao động nữ đang gặp phải.
TS Ngô Ngân Hà
Nguồn: Tạp chí Lý luận Chính trị
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh, lực lượng công an cần chủ động phòng ngừa, đấu
tranh, ngăn chặn kịp thời, có hiệu quả các âm mưu, hoạt động chống phá
của các thế lực thù địch, nhất là các hoạt động lôi kéo, móc nối, tác
động, "tự diễn biến," "tự chuyển hóa" trong nội bộ...


text:
Mô tả sản phẩm
Công ty TNHH Công nghệ thông tin TPC
STK : 13052010921
NH Nông Nghiệp &PTNT VN -CN Tràng An
Công ty TNHH Công nghệ thông tin TPC
STK : 13052010921
NH Nông Nghiệp &PTNT VN -CN Tràng An
Công ty TNHH Công nghệ thông tin TPC
STK : 13052010921
NH Nông Nghiệp &PTNT VN -CN Tràng An
Trần Thị Mai Phương
STK : 1305205254460
NH Nông Nghiệp - CN Tràng An
Trần Thị Mai Phương
STK : 0451001474570
Vietcombank -Chi nhánh Thành Công
Trần Thị Mai Phương
STK : 22010000214442
Ngân hàng BIDV - Chi Nhánh Thăng Long
Địa chỉ : Số 02 ngõ 185 Chùa Láng - Đống Đa - Hà Nội
Số DKKD : 0106432874 Do sở KHDT Hà Nội cấp ngày 24/01/2014
Người đại diện theo pháp luật : Trần Thanh Tuyến
Điện Thoại : (04) 22112989 - Hotline: 0915.0915.33
Email: thietbimang1983@gmail.com

markdown:
## Mô tả sản phẩm
## Chi Tiết:
|HARDWARE FEATURES|
|Interface||4 10/100Mbps LAN PORTS
|
1 10/100Mbps WAN PORT
|Button||WPS/Reset Button
|
Wireless On/Off Button
Power On/Off Button
|External Power Supply||9VDC / 0.6A|
|Wireless Standards||IEEE 802.11n, IEEE 802.11g, IEEE 802.11b|
|Antenna||2 Internal Antennas|
|Dimensions ( W x D x H )||7.2 x 5.0 x 1.4in.(182 x 128 x 35 mm)|
|WIRELESS FEATURES|
|Frequency||2.4-2.4835GHz|
|Signal Rate||11n: Up to 300Mbps(dynamic)
|
11g: Up to 54Mbps(dynamic)
11b: Up to 11Mbps(dynamic)
|Reception Sensitivity||270M: -68dBm@10% PER
|
130M: -68dBm@10% PER
108M: -68dBm@10% PER
54M: -68dBm@10% PER
11M: -85dBm@8% PER
6M: -88dBm@10% PER
1M: -90dBm@8% PER
|Transmit Power||CE:
|
<20dBm(2.4GHz)
FCC:
<30dBm
|Wireless Functions||Enable/Disable Wireless Radio, WDS Bridge, WMM, Wireless Statistics|
|Wireless Security||64/128-bit WEP, WPA / WPA2,WPA-PSK / WPA2-PSK|
|SOFTWARE FEATURES|
|WAN Type||Dynamic IP/Static IP/PPPoE/
|
PPTP/L2TP
|DHCP||Server, Client, DHCP Client List,
|
Address Reservation
|Quality of Service||WMM, Bandwidth Control|
|Port Forwarding||Virtual Server,Port Triggering, UPnP, DMZ|
|Dynamic DNS||DynDns, Comexe, NO-IP|
|VPN Pass-Through||PPTP, L2TP, IPSec (ESP Head)|
|Access Control||Parental Control, Local Management Control, Host List, Access Schedule, Rule Management|
|Firewall Security||DoS, SPI Firewall
|
IP Address Filter/MAC Address Filter/Domain Filter
IP and MAC Address Binding
|Management||Access Control
|
Local Management
Remote Management
|OTHERS|
|Certification||CE, FCC, RoHS|
|Package Contents||Wireless N Router TL-WR840N
|
Power supply unit
Resource CD
Quick Installation Guide
|System Requirements||Windows 2000/XP/Vista™, Windows 7, Windows 8 or Mac OS or Linux-based operating system|
|Environment||Operating Temperature: 0℃~40℃ (32℉~104℉)
|
Storage Temperature: -40℃~70℃ (-40℉~158℉)
Operating Humidity: 10%~90% non-condensing
Storage Humidity: 5%~90% non-condensing

Link: <http://tuyenphuong.com/wp-json/>; rel="https://api.w.org/", <http://tuyenphuong.com/?p=3678>; rel=shortlink