markdown:
|
|
Trong những lời buộc tội toàn cầu hóa, có một luận điểm thường được đưa ra, đáng
ngạc nhiên là xuất phát từ những khuynh hướng chính trị rất khác nhau nếu không
muốn nói đối nghịch: từ tả sang hữu, các phong trào đối kháng thường tố cáo rằng
toàn cầu hoá xâm phạm chủ quyền của các quốc gia, thậm chí đe dọa sự sống còn của
các nhà nước dân tộc (
Đối với phía tả, toàn cầu hoá đồng nghĩa với chủ nghĩa tự do cực đoan trong kinh
tế (
Theo phái hữu, nhất là ở Mỹ, chủ quyền quốc gia bị xâm phạm khi luật quốc tế không cho phép nhà nước bảo vệ quyền lợi các thành phần dân chúng qua các chính sách hành chính hay pháp chế. Thí dụ mất chủ quyền hay được đơn cử nhất là việc chính quyền Mỹ không được dùng đến các biện pháp đơn phương quen thuộc để o ép các nước khác vì như thế vi phạm các quy định của WTO, hoặc phải chấp hành các quyết định của bộ phận giải quyết tranh chấp của WTO sau các vụ kiện.
Điều rõ ràng là toàn cầu hoá đã đi kèm với sự xuất hiện của nhiều yếu tố mới,
như Internet và những công nghệ tiên tiến, thay đổi cục diện và mối tương quan
giữa các tác nhân : chính quyền, tổ chức quốc tế, doanh nhân, và xã hội công
dân. Trong bối cảnh đó, vai trò của các nhà nước dân tộc đã thay đổi thế nào,
chủ quyền quốc gia trong kinh tế có thật sự bị thương tổn không và cho đến mức
độ nào? Ở đây cần phân biệt chủ quyền (
Trong bài này, chúng ta sẽ tìm hiểu sự tương quan giữa quyền tự chủ trong kinh
tế và các chuẩn kinh doanh quốc tế, chuẩn ở đây định nghĩa là những quy tắc được
đa số công nhận hay bắt buộc phải theo, dẫu thành văn qua các hiệp ước song
phương và đa phương, các quy định hay chỉ đạo (
Bất cứ tập thể nào khi hình thành đều đặt ra luật lệ để tổ chức cuộc sống chung,
tránh và giải quyết các mâu thuẫn xung đột. Hình thức tập hợp càng tinh vi, luật
lệ càng nhiều và càng chi tiết, càng giới hạn sự tự do của mỗi cá nhân. Tại châu
Âu, mô hình tập hợp trên cơ sở một lãnh thổ quốc gia như hiện nay được coi như
xuất hiện vào thế kỷ XV khi vua Louis XI thống nhất toàn nước Pháp dưới quyền
cai trị của mình năm 1483. Nhà triết học và kinh tế gia Pháp Jean Bodin là người
đầu tiên nêu lên và phân tích khái niệm chủ quyền năm 1576, nhưng phải đợi đến
năm 1648, khi hai hiệp ước Westphalia được ký kết tại hai thành phố Đức Munster
và Osnabrück, chấm dứt cuộc chiến kéo dài 30 năm (
Theo tiền đề của mô hình Westphalia, mỗi quốc gia là một tác nhân của cộng đồng quốc tế, bình đẳng với các nước khác và có toàn quyền tự chủ trong những sinh hoạt phục vụ lợi ích của mình. Mỗi nước có toàn quyền định đoạt mọi việc trên lãnh thổ của mình và không được can thiệp vào nội bộ nước khác. Nói cách khác, chủ quyền quốc gia dừng lại ở biên giới lãnh thổ, cũng như tự do của mỗi con người chấm dứt ở nơi tự do của người khác bắt đầu . Và để được các nước khác công nhận chủ quyền của mình, mỗi nước cũng phải công nhận chủ quyền của nước khác và chấp nhận tự giới hạn như thế. Cũng như chấp nhận những giới hạn khác do những nghĩa vụ quốc tế phải đảm nhận khi thoả hiệp với nước khác hay tham gia vào một hình thức tập hợp đa quốc gia.
Song song với đà tiến triển của khoa học, với sự phát triển của kinh tế thế giới và các mối quan hệ giữa các nước, nền công pháp quốc tế cũng trở thành một kho luật ngày càng phong phú và chi tiết hơn. Mỗi hoạt động kinh tế mới hoặc đã phát triển thành một lĩnh vực quan trọng của bang giao quốc tế đều dẫn đến một số quy tắc đưa vào luật quốc tế qua các hiệp ước đa phương. Tuy nhiên, cho đến cuối thế kỷ XX, vị trí độc tôn của nhà nước vẫn là định đề cho mọi thảo luận thương thuyết dẫn đến những quy tắc mới. Điểm khác biệt giữa thời kỳ hiện đại và các thế kỷ trước đây là tốc độ ngày càng tăng của đà tiến hoá khiến những thay đổi trong xã hội, trên nhiều phương diện, trở thành thay đổi về bản chất chứ không chỉ về mức độ. Toàn cầu hoá đã từng xảy ra trong lịch sử, nếu đo bằng sự tự do giao lưu thì trên vài phương diện như quyền tự do đi lại của con người và các giao dịch tài chính, còn cao hơn ở cuối thế kỷ XIX và trước đệ nhất thế chiến so với hiện nay. Nhưng sự xuất hiện của Internet và những công nghệ mới, cộng với tốc độ tiến hoá của tình hình chung đã đặt ra nhiều vấn đề mới, trong đó có vai trò của các nhà nước và quan hệ giữa các nước trong cộng đồng quốc tế.
Ở đây chỉ nêu ra vài thí dụ cho thấy khả năng chủ động của các nhà nước đã giảm sút trên nhiều mặt, khiến quyền tự chủ cũng không còn được nguyên vẹn: môi sinh, giao dịch tài chính, vệ sinh y tế và Internet.
Thảm họa Tchernobyl năm 1988 là một cú sốc cho nhiều người bỗng thấy vấn đề môi sinh quả là vô biên giới, một biến cố xảy ra cách xa cả ngàn cây số cũng đe doạ trực tiếp mạng sống mỗi người, và không nhà nước nào có thể chế ngự được những hậu quả chưa lường hết được cho dân mình. Trước đó đã có nhiều vụ ô nhiễm biển cả, những “thuỷ triều đen” gây ra bởi tàu bè từ nước khác đến, gieo khốn khổ cho cả một vùng, song đa số công chúng vẫn tặc lưỡi coi như đấy là những bất trắc đáng tiếc nhưng khó tránh khỏi của sự phát triển kinh tế, cái giá phải trả cho “tiến bộ” và phồn thịnh. Sau Tchernobyl cái nhìn của số đông thay đổi hẳn: ưu tiên là bảo vệ môi trường và con người, là thành lập một hệ thống pháp lý quốc tế để kiểm soát và phòng ngừa các tai hoạ cho thiên nhiên. Đổi lại, cái giá sẵn sàng chấp nhận là giới hạn lại quyền tự chủ quốc gia trước quyền lợi chung, vì thiên nhiên là tài sản chung của nhân loại. Luật quốc tế về môi trường dần dà hình thành như một lĩnh vực riêng biệt, một môn học mới của công pháp quốc tế, sẽ còn tiếp tục phát triển nhiều trong thời gian tới. Các hiệp ước đa phương về môi trường vẫn tiếp tục được bàn thảo, ngay cả trong những tổ chức thoạt nhiên có vẻ không liên quan gì đến vấn đề này như WTO. Các chính quyền không còn có thể bỏ lơ vấn đề môi sinh khi hoạch định chính sách phát triển kinh tế, và nhất là trong những nước nghèo, khó có thể cưỡng lại sức ép của công luận và bất chấp các chuẩn quốc tế về môi trường.
Một trong những biểu hiện của toàn cầu hoá hay được nhắc đến là các giao dịch tài chính. Các thị trường tài chính quốc tế, với một số lượng giao dịch hàng ngày cao gấp mấy lần ngân sách quốc gia cả năm của những nước nghèo nhất, quả là một sức mạnh rất đáng kể, nhất là khi các giòng chảy tư bản có thể di chuyển rất nhanh từ nước này sang nước khác, ảnh hưởng lên giá trị đồng tiền và tình hình kinh tế của cả một nước. Hơn thế nữa, với mức độ giao lưu và phụ thuộc vào nhau rất cao hiện nay, mọi biến động ở một nơi sẽ lan ra ngay trong cả một khu vực và có thể đi xa hơn nữa, vì ảnh hưởng dây chuyền còn được nhân thêm nữa với tốc độ hiện nay của các phương tiện thông tin và giao dịch điện tử. Sự khủng hoảng tiền tệ ở Á châu năm 1997 cho thấy rõ sự bất lực của một số nhà nước, không kiềm chế được ảnh hưởng của các luồng vốn và phải tuân theo chỉ thị của IMF để ra khỏi bế tắc.
Cũng như các thị trường tài chính và chứng khoán, các công ty đa quốc gia có thể
bất cứ lúc nào quyết định dời nơi sản xuất sang nước khác, gây ra thất nghiệp và
hàng loạt vấn đề kinh tế và xã hội khác, mà chính quyền sở tại không có cách nào
ngăn chận, ngoài vài biện pháp vá víu chủ yếu để trấn an dư luận trong nước.
Hiện tượng xuyên quốc gia (
Vấn đề vệ sinh y tế phần nào cũng vượt khỏi phạm vi kiểm soát của các nhà nước.
Trước các dịch sida (
Cuối cùng, ở thời đại Internet, thế giới bước vào một không gian ảo xoá bỏ mọi biên giới địa lý, mọi khoảng cách thời gian, đưa sự tự do thông tin lên đến mức gần như tuyệt đối, hầu như ra khỏi vòng kiểm soát các nhà nước. Cho tới nay chưa bao giờ các nhà nước có vẻ mất chủ động như thế trước sự phát triển vũ bão của cả một vùng kinh tế mang nhiều hình thức mới lạ, khó có thể quản lý với những phương pháp và hệ thống cổ truyền. Đây là đề tài cho rất nhiều tranh cãi, và đa số kết luận rằng Internet trực tiếp đe doạ các thể chế chính trị truyền thống và có thể cả khái niệm chủ quyền quốc gia, vì những lý do chính sau đây.
Đặc điểm của Internet là vừa toả rộng khắp toàn cầu vừa rất dễ thâm nhập đối với
dân chúng và, khác với các hệ thống truyền tin khác như điện thoại, viễn thông,
phát thanh và truyền hình, hầu như thoát khỏi sự kiểm soát bằng các phương pháp
kỹ thuật của nhà nước. Không gian xi-be là một thế giới ảo nhưng có hậu quả
trong thế giới thực, các hoạt động xi-be nằm trong một địa hạt pháp chế (
Trên bình diện kinh tế, sự phát triển của các giao dịch qua Internet cũng là bài
toán cho các chính quyền, một mặt cổ vũ những tiềm năng đầy hứa hẹn của ngành
thương mại điện tử, mặt khác lúng túng khi áp dụng cho lĩnh vực mới này những
phương pháp quản lý kinh tế cổ điển. Sự tranh cãi từ mấy năm nay về quyền đánh
thuế hoặc truy tố các công ty Internet của nước ngoài là một thí dụ. Cuối cùng,
Internet cũng thách đố một vai trò cơ bản khác của nhà nước là bảo vệ văn hoá
truyền thống và đạo đức xã hội. Đạo luật Mỹ về sự nghiêm chỉnh trong truyền
thông (
Bốn lĩnh vực nêu trên chỉ là vài trong nhiều thí dụ các lĩnh vực vượt ra khỏi
khả năng quản lý của một nước, do đó đòi hỏi phải có phối hợp và điều tiết ở mức
đa hay siêu quốc gia và dẫn đến sự thành lập của các chuẩn quốc tế, giới hạn lại
quyền tự chủ của các quốc gia. Internet là lĩnh vực mới nhất nhưng đã bắt đầu có
một số chuẩn kỹ thuật như các giao thức (
Như đã nêu trên, một trong những cái
“tội” lớn nhất của
WTO trong mắt
các phong trào chống đối là xâm phạm “chủ quyền” quốc gia. Có thể nói trong hiện
tượng “quản trị toàn cầu” (
WTO có nhiệm vụ quản lý khoảng 30 hiệp ước và thoả
thuận áp dụng cho hầu hết
các lĩnh vực kinh tế, chi phối không những hầu hết toàn bộ các luồng thương mại
trên thế giới mà cả các hàng hoá và dịch vụ chỉ trao đổi trong nước. Các điều lệ
của WTO không chỉ nhắm các biện pháp ở biên giới mà còn ảnh hưởng sâu sắc lên
các cơ cấu pháp lệnh quốc nội. Tất cả những luật lệ quốc nội liên quan đến quyền
sở hữu tri thức, dịch vụ tài chánh, tài trợ nông nghiệp, biện pháp khuyến khích
đầu tư, hàng rào thuế quan, chuẩn kỹ thuật trong xuất nhập khẩu, v.v và v.v. đều
phải phục tùng những kỷ luật do WTO ấn định. Qua những quyết định của hệ thống
giải quyết tranh chấp gọi tắt là DSU (
Mối tương quan giữa quyền tự chủ trong chính sách kinh tế và chuẩn quốc tế được
thể hiện rõ nhất ở đây. Văn kiện thành lập cơ chế này, phụ lục 3 của Hiệp ước
Marrakesh thành lập WTO, nói rõ mục đích của TPRM như sau:
“góp phần đảm bảo
là tất cả các thành viên sẽ tuân thủ đúng đắn các quy tắc, kỷ luật và giao ước
đã thoả thuận trong khuôn khổ các hiệp ước thương mại đa phương ... bằng cách
làm các chính sách và thủ tục thương mại của các thành viên trong suốt hơn và
được hiểu rõ hơn”. Các nước thành viên WTO, thông qua Cơ quan duyệt các chính
sách thương mại (
Các hiệp ước ký kết sau vòng đàm phán Uruguay, thường gọi là hiệp ước WTO hay
hiệp ước Uruguay Round, có rất nhiều điều khoản ràng buộc các thành viên, không
chỉ là các điều lệ phủ định (
Điểm sơ qua các hiệp ước WTO, chúng ta thấy quyền chủ động các quốc gia bị giới hạn một cách hết sức chi tiết và cụ thể trong nhiều lĩnh vực:
●
●
●
●
●
●
v.v. và v.v.
Tất cả các hiệp ước WTO, ngoài những điều khoản áp dụng riêng cho từng lĩnh vực,
đều nhắc lại các quy tắc cơ bản chung : không phân biệt đối xử (giữa các thành
viên và giữa trong nước/ngoài nước), trong suốt (công bố cho dân chúng biết và
thông báo lên WTO), không cản trở thương mại, luật quốc gia phải phù hợp với
luật WTO. Và tuy mỗi năm có tới hàng ngàn luật lệ, biện pháp, thủ tục đủ loại
được các thành viên thông báo lên WTO, đây vẫn không phải chỉ là một việc làm
hình thức, mà đáp ứng một sự giám sát rất chặt chẽ như trong thí dụ nhỏ sau đây.
Tháng 1.2001, Bỉ thông báo lên uỷ ban TBT của WTO một dự luật nhằm khuyến khích
“ý thức trách nhiệm xã hội trong sản xuất” qua một nhãn hiệu dành cho các sản
phẩm được sản xuất một cách phù hợp với những chuẩn mực của Tổ chức lao động thế
giới (
Quyền tự chủ trên phương diện đối nội cũng bị giới hạn. Theo
quy tắc cơ bản của
WTO về chế độ công dân thương mại (
Đây là đặc thù chính, điểm mạnh nhất của WTO, và cũng thể hiện rõ nhất đối với bên ngoài vị trí đặc biệt của WTO đối với các nước thành viên, có khả năng "vi phạm chủ quyền quốc gia" hơn mọi tổ chức quốc tế khác. Ở đây cũng có nhiều tranh cãi. Người ủng hộ thì thấy hệ thống DSU là một đóng góp quan trọng cho nền thương mại đa phương vì bảo đảm các luật lệ và chính sách kinh tế quốc gia sẽ ổn định, thuần nhất và công minh. Kẻ chống lại thì thấy DSU củng cố và tập trung quyền lực của giới thương mại vào một nhóm "quan toà" siêu quốc gia, thông qua trong bí mật những quyết định quan trọng bó buộc các chính quyền, bất kể chính sách quốc gia, quyền lợi dân chúng hay thậm chí các tập tục hay truyền thống của một nước. Chỉ có một điều tất cả đều đồng ý: các quyết định của hai bộ phận thuộc DSU đã và sẽ ảnh hưởng sâu rộng lên chính sách các quốc gia.
Cả hai bên đều có lý nhưng mỗi bên chỉ đúng một nửa. Thực tế DSU có cả hai mặt:
vừa góp phần củng cố hệ thống thương mại và pháp lý đa phương, vừa có khả năng
ép buộc một nhà nước phải thay đổi chính sách dẫu có đi ngược lại ý kiến của đa
số công chúng trong nước. Trong tất cả các vụ tranh chấp đưa ra trước WTO, nhóm
hội thẩm (
Tuy nhiên Mỹ đã thua kiện quá 3 lần từ rất lâu nhưng vẫn không nói đến rút ra
khỏi WTO, cũng như chưa thấy nước nào tỏ ý muốn rời tổ chức. Ngược lại, gần như
tất cả các nước còn đứng ngoài đều đang thương thuyết để gia nhập WTO. Không
nước nào coi nhẹ vấn đề chủ quyền, các nước lớn như Trung Quốc và Liên Bang Nga,
cũng như các nước nhỏ nhưng có tinh thần dân tộc cao như Việt Nam. Lý do đơn
giản là nước nào cũng chấp nhận việc có thể phải tự giới hạn quyền chủ động để
đổi lại được hưởng những lợi ích của sự hội nhập và bảo vệ quyền lợi của mình
trong khuôn khổ pháp lý đa phương. Cũng vì lý do ấy mà các nước Đông Âu, ngay
sau khi hệ thống xã hội chủ nghĩa sụp đổ tại Âu châu cuối thập niên 1980, đã bắt
đầu thương thuyết để gia nhập Liên hiệp châu Âu trong khi cái "giá" phải trả về mặt
quyền tự chủ trong khuôn khổ ấy còn cao hơn gấp bội khi gia nhập WTO.
Tiền thân của Liên hiệp châu Âu là Cộng đồng châu Âu (
Ngoài các nước EFTA kể trên, Ái Nhĩ Lan, Hy Lạp, Tây Ban Nha cũng vào Cộng đồng châu Âu, khiến châu Âu-6 thành 9, rồi 10, 12, 15 và bây giờ 25, với 10 thành viên mới từ ngày 1.5.2004: Cyprus, Estonia, Hungary, Latvia, Lithuania, Malta, Ba Lan, Cộng hoà Czech, Slovakia, và Slovenia. Các nước Romania và Bulgaria sẽ gia nhập ngày 1.1.2007, và ba nước Croatia, Macedonia và Thổ Nhĩ Kỳ còn tiếp tục thương thuyết để gia nhập. Như thế gần như toàn bộ châu Âu đã nằm trong Liên hiệp, và ngay cả những nước lẻ loi còn đứng ngoài trong tương lai cũng đã ký kết từ lâu với Liên hiệp các hiệp ước song phương chi phối đủ mọi quan hệ kinh tế, văn hoá, giáo dục.
Ngoài chiều rộng (số thành viên), Cộng đồng rổi
Liên hiệp châu Âu cũng phát triển chiều sâu,
đưa sự hội nhập ngày càng đi xa hơn cả về mức độ lẫn phạm vi, trở thành một liên
hiệp kinh tế gần như toàn diện, đã thống nhất tiền tệ và, trong tương lai xa
hơn, có thể thống nhất cả chính trị và xã hội. Hiệp ước Maastricht ký ngày
7.2.1992 không chỉ đổi tên của Cộng đồng châu Âu thành Liên hiệp châu Âu, với sự hoàn tất của
một quá trình dài cải tổ và củng cố các cơ cấu, mà còn đánh dấu một bước tiến
mới trong xu thế hội nhập ở châu Âu và cả một sự thay đổi tư duy về vấn đề này.
Để có hiệu lực, Hiệp ước Maastricht phải được dân chúng các nước thành viên chấp
thuận qua biểu quyết (
Có thể nói chủ quyền quốc gia, ngay từ những ngày đầu tiên và cho đến bây giờ,
vẫn là vấn đề cơ bản của Liên hiệp châu Âu, một đề tài tranh cãi thường xuyên. Thụy Sĩ
và Na Uy chính thức đệ đơn gia nhập năm 1992 nhưng hồ sơ này bị gác lại vô thời
hạn sau khi dân chúng hai nước này hai lần biểu quyết chống, với tỷ lệ rất khít
khao nói lên sự phân vân của dư luận trước những lý lẽ trái ngược nhau về lợi
ích của hội nhập và cái giá về chủ quyền. Nước Anh không lúc nào không tranh
luận trong nội bộ về lợi và hại của việc tham gia vào Liên hiệp châu Âu, trong nội bộ
cả hai đảng Lao Động vả Bảo Thủ đều có hai khuynh hướng một bên chống (
Tuy thế Liên hiệp châu Âu vẫn tiếp tục phát triển và củng cố các cơ cấu của mình, càng
ngày càng đi xa trong sự hội tụ. Từ Thị trường chung của những năm đầu đến Định
ước duy nhất châu Âu (
Cuộc tranh cãi về chủ quyền quốc gia trong công luận đạt cao điểm trong năm 2005 khi các nước trong Liên hiệp lần lượt tiến hành thủ tục phê chuẩn Hiến chương châu Âu, được coi như văn kiện nền tảng cho một thể chế đẩy xa hơn nữa sự hội nhập để đi đến thống nhất hoá về cả chính trị. Đa số các nước thành viên (15 trên 25) chọn hình thức phê chuẩn qua quốc hội thay vì trưng cầu dân ý, hoặc vì quy định của hiến pháp quốc gia, hoặc vì ngại dân chúng có thể bác. Sau khi hai referendum đầu tiên thành công tại Tây Ban Nha và Lục Xâm Bảo, việc đa số dân chúng Pháp rồi Hà Lan bỏ phiếu chống, tuy phần nào đã được đoán trước, vẫn là cú sốc. Sự thất bại của hiến chương trong hai nước tiên phong trong công cuộc xây dựng cộng đồng châu Âu tác động mạnh đến nỗi sáu nước còn lại đình chỉ vô hạn định việc tổ chức referendum. Tuy kết quả cuộc bầu phiếu cũng bị các yếu tố khác chi phối (chính trị nội bộ, tâm lý bất an trước toàn cầu hoá và những vấn đề an ninh thế giới sau 11.9, v.v.), có thể nói đây là giới hạn của sự nhượng chủ quyền trong tâm lý dân chúng, hiện còn phải tiêu hoá các đợt mở rộng và cải tổ lớn của Liên hiệp trước khi có thể chấp nhận đi xa hơn.
Tuy (tạm thời?) thất bại trên chủ đề hiến chương, Liên hiệp châu Âu vẫn là hình thức tập hợp đi xa nhất trong việc xây dựng một thể chế siêu quốc gia và chuyển nhượng chủ quyền quốc gia. Do đó nhiều nhà phân tích coi đấy như một phòng thí nghiệm cho các mô hình quản trị đa phương, trong viễn tượng một hình thức quản trị toàn cầu.
Cách vận hành đặc biệt của Liên hiệp châu Âu được một nhà phân tích gọi là mô hình quản
trị nhiều tầng (
Sự phân định quyền hạn giữa các nước và các bộ phận chung dựa trên hai nguyên
tắc cơ bản: bổ trợ (
Tầm quan trọng của Liên hiệp so với các nước thành viên có thể đo lường qua vài
con số: trong khi tổng số các đạo luật ban hành hàng năm trong mỗi nước không
thay đổi mấy từ những năm 1960, tổng số các chỉ thị (
Quyền lực của Liên hiệp châu Âu giới hạn quyền tự chủ của các nước thành viên đã đành,
ngay cả các nước đứng ngoài cũng bị ảnh hưởng. Thụy Sĩ, tuy không là thành viên
và chưa biết bao giờ mới thuyết phục được dân mình đồng ý xin gia nhập, nhưng vì
mối quan hệ thương mại chặt chẽ, bắt buộc phải thương thuyết các hiệp ước song
phưong và do đó phải điều chỉnh nhiều biện pháp, chính sách theo các đòi hỏi của
Liên hiệp. Trong những lĩnh vực thuộc thẩm quyền của Liên hiệp, luật lệ Thụy Sĩ
phải được sửa đổi để phù hợp với các chuẩn Âu châu (
Như thế, quyền tự chủ của một quốc gia còn là bao nhiêu khi gần như tất cả mọi vấn đề, lớn nhỏ, đều được quy định chi tiết, phải thế này, không được thế kia, dưới sự giám sát chăm chú của các thể chế đa phương hay siêu quốc gia. Ngay cả các nước độc lập với tổ chức vì còn đứng ngoài, nếu muốn gia nhập hay giữ mối bang giao, cũng đều phải chịu những bó buộc ấy. Thật ra, nói cho cùng, một khi đã tự nguyện muốn tham gia vào một hệ thống như WTO hay Liên hiệp châu Âu để hưởng những quyền lợi dành cho thành viên, thì chấp nhận những điều kiện khắt khe ấy cũng chỉ là luật chơi, có chơi có chịu là chuyện bình thường. Nhưng cái không bình thường lắm, trước mắt người thường dân, là một số hình thức giới hạn quyền tự chủ của nhà nước trong những hoàn cảnh khác, oái ăm hơn, như các điều kiện đặt ra bởi các tổ chức tài chính như IMF và Ngân hàng Thế giới, và các can thiệp đa phương hoặc đơn phương vào nội bộ của một nước.
Hệ điều kiện (
Khái niệm hệ điều kiện tuy đi liền với các tổ chức Bretton Woods nhưng đã có từ
trước, ít ra là khi Hiệp hội các quốc gia (
Tại Ngân hàng Thế giới, hệ điều kiện xuất hiện vào những năm cuối nhiệm kỳ của
chủ tịch Robert Mc Namara, đánh dấu một hướng mới. Khác với các hợp đồng vay vốn
cho dự án (
- giảm hẳn chi phí nhà nước, trên nguyên tắc để kiềm chế lạm phát và giảm vay nợ, nhưng hậu quả thực tế là cắt các ngân sách giáo dục, y tế và phúc lợi xã hội
- giảm biên chế nên tăng thất nghiệp,
- mở cửa thị trường cho hàng hoá và đầu tư nước ngoài, để bắt các ngành sản xuất nội địa phải cải tổ, hữu hiệu hơn, dưới sức ép của cạnh tranh,
- tư nhân
hoá các xí nghiệp quốc doanh, phi quy chế hoá (
- phá giá đồng tiền để tăng lợi thế cạnh tranh cho hàng xuất khẩu,
- giảm lương và bãi bỏ hoặc hạn chế các cơ cấu bảo vệ người lao động (các điều khoản cấm sa thải hay ấn định mức lương tối thiểu) bị coi là cản trở sự giao lưu của tư bản nội địa và nước ngoài.
Những đòi hỏi này đương nhiên khó hợp lòng dân, nhất là khi làm đời sống khó
khăn hơn nữa cho nhiều thành phần dân chúng. Trong các nước áp dụng triệt để các
biện pháp này, thường bị gọi mỉa mai là "cháu ngoan chú IMF" (
Cũng vì thế và để tô lại hình ảnh của mình trong công luận, IMF và
Ngân hàng Thế giới cũng đã xem xét lại, đánh giá hiệu quả của hệ điều kiện cho
tới nay. Và sau khi công nhận là hình thức ép buộc qua điều kiện cũng chỉ có
hiệu quả tương đối, cả hai tổ chức đã chuyển sang một cách nhìn mới với một số
khái niệm mới. Ngân hàng Thế giới đặt trọng tâm vào việc khuyến khích các nước quản lý tốt hơn, và
dựa vào khái niệm quản trị tốt (
Đây không phải chỉ là thay đổi về ngôn từ mà cũng đánh dấu một sự chuyển hướng nhất định của các tổ chức Bretton Woods sau khi rút ra bài học về thái độ kiêu căng của mình. Nhất là khi sự khủng hoảng kinh tế vẫn kéo dài trong nhiều nước áp dụng các chương trình điều chỉnh cơ cấu chứng minh sự thất bại của các phương án do các nhà kinh tế của IMF đề ra. Tuy nhiên, bản chất của vấn đề vẫn thế, hệ điều kiện vẫn là yếu tố then chốt trong quan hệ giữa các tổ chức và những nước cần đến sự chi viện. Các nước cầu cứu đến IMF và Ngân hàng Thế giới vẫn ở vào thế phải tuân theo các chỉ đạo và chịu sự giám sát của hai tổ chức. Sự can thiệp có thể bớt thô bạo, cách dùng chữ tôn trọng đối tác hơn, IMF và Ngân hàng Thế giới quan tâm hơn đến phản ứng của công luận, và đấy là tiến bộ. Song quyền quyết định vẫn ở phía người giữ túi tiền, ban phát hay không là tuỳ theo những điều kiện do chính anh ta đưa ra.
Đáng nói nhất là khi lồng thêm vào khái niệm quản trị tốt, hệ điều kiện đã chính thức phát triển ra ngoài lĩnh vực kinh tế để mang tính chất chính trị. Thật ra, khuynh hướng này đã có ngay từ đầu, vì kinh tế và chính trị có bao giờ đi xa nhau, nhưng cho tới gần đây yếu tố chính trị tương đối gián tiếp và hàm ẩn hơn. Có thể nói sau khi hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ, chỉ còn mô hình kinh tế tư bản và chủ nghĩa tân tự do trên đà trở thành tư duy độc nhất, thì các tổ chức xây dựng trên triết lý tự do tư bản không còn ngần ngại đưa các nguyên lý chính trị vào các hoạt động tư vấn và chi viện của mình. Trong rất nhiều thí dụ, xin chỉ kể đến vài trường hợp sau đây.
Ở buổi họp thường niên năm 1996, chủ tịch Ngân hàng Thế giới và giám đốc IMF cùng tuyên bố sẽ cứng rắn hơn nữa trước tệ nạn tham nhũng trong các nước nghèo. IMF ngưng cho Kenya vay vì chính quyền nước này không chịu lập một cơ quan chống tham nhũng và đã sa thải một cán bộ cao cấp tích cực tố cáo những chuyện bê bối của nhà nước. Trong hợp đồng cho vay ký với Indonesia tháng 1.1998, IMF không những quy định các mục tiêu kinh tế mà còn ghi rõ chính quyền nước này phải chấm dứt tài trợ và ưu đãi các xí nghiệp thuộc về gia đình của tổng thống Suharto.
Bản báo cáo hàng năm của Ngân hàng Thế giới về sự phát triển trên thế giới,
Ngân hàng châu Âu cho Phục hồi và Phát triển (
Bài trừ tham nhũng, chỉnh đốn thể chế, pháp trị. Với những đề tài này chúng ta đã ra khỏi lĩnh vực thuần kinh tế để bàn tới các chuẩn vừa kinh tế vừa chính trị. Và nhắc đến một hình thức giới hạn quyền tự chủ khác, qua một số hoạt động của tổ chức OECD.
Trong khi WTO, tuy là cái đích tấn công của các phong trào chống toàn cầu hoá và
chủ nghĩa tự do kinh tế, đang dần dà thành một tổ chức toàn thế giới, quy tụ các
nước có chế độ kinh tế chính trị khác nhau, OECD vẫn chỉ có 30 nước thành viên
cùng chia sẻ tôn chỉ của tổ chức: kinh tế thị trường mở rộng, dân chủ đa nguyên,
và tôn trọng nhân quyền. Mọi hoạt động của OECD đều nhằm củng cố hệ thống kinh
tế thị trường quốc tế và quảng bá các giá trị cơ bản của chủ nghĩa tự do kinh
tế. Do đó ngoài những lĩnh vực “kỹ thuật” như nông nghiệp, kỹ nghệ, xã hội, khoa
học, v.v., OECD còn có những hoạt động mang tính chất chuẩn mực hoá như cạnh
tranh và cải tổ cơ chế, quản trị quốc gia, bài trừ tham nhũng, chống rửa tiền (
Hiện tượng tham nhũng là một vấn đề được bàn cãi đã rất lâu và đụng chạm đến
nhiều khía cạnh phức tạp - tâm lý, thể diện quốc gia, chủ quyền nội bộ - , nên
mãi đến năm 1997 các nước thành viên OECD mới thông qua một Công ước cấm hối lộ
các nhà chức trách trong các giao dịch kinh tế quốc tế, gọi tắt là Công ước
chống tham nhũng (
Cũng cho mục đích trong sạch hoá ấy, OECD tích cực chống rửa tiền,
lập ra một nhóm nghiên cứu các luật lệ và thủ tục áp dụng cho các giao dịch tài
chính trong các nước sống nhiều về ngành ngân hàng và chuyên đón nhận các luồng
vốn từ nước khác đến tìm nơi ẩn náu để trốn thuế hay để che dấu nguồn gốc bất
chính. Nhóm
Với mục đích và biện pháp tương tự, OECD cũng tìm cách ép các nước phải hợp tác
để giải quyết tình trạng cạnh tranh về thuế qua những chế độ ưu tiên nhằm thu
hút đầu tư nhưng gây tổn hại cho nước khác, thường gọi là "thiên đàng thuế" (
Trong các hoạt động chuẩn mực, đạo đức hoá này, OECD cũng được sự hỗ trợ của
nhiều tổ chức và cơ quan quốc tế khác như IMF, Liên Hợp Quốc, Liên hiệp châu Âu,
Interpol, Ủy ban
Ngoài việc tham gia tích cực vào tất cả các hoạt động trong mọi tổ chức quốc tế để bảo vệ quan điểm và quyền lợi của mình, nước Mỹ cũng không ngần ngại đơn phương kiểm soát, phân tích, vận động, răn đe, nói chung là can thiệp vào bất cứ lĩnh vực gì cảm thấy mình có quyền và có lợi ở đấy. Với những phương tiện khổng lồ của một cường quốc, Mỹ tự thành lập cho mình một mạng lưới riêng để theo dõi và thúc đẩy việc thực thi các chuẩn quốc tế song song với những bộ phận quốc tế chính thức có nhiệm vụ quản lý chúng. Mỹ làm như thế dĩ nhiên không phải vì tinh thần quốc tế hay lý tưởng đạo đức gì mà để giữ vững vị trí ưu thế của mình. Ở đây chỉ xin đơn cử vài thí dụ.
Ngoài vai trò then chốt trong các đàm phán gia nhập WTO của các nước như Nga và
Trung Quốc, Mỹ còn thiết lập cả một cơ cấu để sau này tự mình kiểm soát các
thành viên mới này có thi hành nghiêm chỉnh hay không luật lệ WTO và các giao
ước. Đấy không chỉ để trấn an dư luận trong nước và thuyết phục quốc hội Mỹ
thông qua các hiệp ước song phương với Trung Quốc hay Việt Nam, mà còn là một
chiến lược chung của chính quyền Mỹ: kiểm soát và buộc các nước đối tác phải thi
hành những gì đã ký kết và thoả thuận. Nhiệm vụ kiểm tra này được giao cho 4 cơ
quan: Bộ Thương mại, Bộ Nông nghiệp, Bộ Ngoại giao và Văn phòng của Đại diện
Ngoại thương Mỹ (
Trước sự phát triển của các luồng thương mại đầu tư và các hiệp ước quốc tế, tổng thống Clinton tháng 4.2000 đã đề nghị tăng thêm 22 triệu đô-la cho ngân sách các hoạt động kiểm tra và bảo vệ quyền lợi của doanh nhân Mỹ này.
Về chống tham nhũng, Mỹ không những theo dõi xem các nước kia có thực thi những
điều khoản của Công ước hay không mà còn kiểm soát cả các hoạt động của chính
các tổ chức quốc tế trên phương diện này! Quốc hội Mỹ đã thông qua đạo luật
IAFCA (
Mỹ cũng khuyến khích khu vực tư nhân tham gia vào
“công tác” kiểm soát này,
trong đủ mọi lĩnh vực. Những tổ chức tư nhân như
Nói tóm lại, các quốc gia phải tuân thủ rất nhiều chuẩn mực quốc tế, dưới sự giám sát không những của các nước khác trong khuôn khổ đa phương mà còn với áp lực đơn phương của vài cường quốc, nhất là Mỹ. Khi thấy Mỹ tích cực như thế, coi việc kiểm soát thi hành như việc riêng, thiết thân của mình, chúng ta cũng có thể đặt câu hỏi đâu là luật quốc tế và đâu là luật của cường quốc, hay nếu dùng chữ nặng nề hơn, vấn đề là chuẩn quốc tế hay chuẩn đế quốc?
Không cần nhắc lại ở đây tại sao Mỹ mang tiếng là
có truyền thống và tác phong đế quốc. Chỉ nêu lên một nhận xét nhỏ: cùng nói một
thứ tiếng, nhưng người Anh coi chữ “
Ai cũng biết, xã hội Mỹ xây dựng trên tính năng động và người Mỹ có óc tố tụng
cao. Phản ứng tự nhiên của họ là tìm hiểu rõ quyền lợi của mình, bảo vệ triệt để
nó và, vì quen đã làm gì thì làm tới cùng, nên không ngần ngại kiện cáo. Chính
quyền thì đương nhiên muốn có mặt khắp nơi, cái gì cũng để mắt tới và lớn tiếng
bảo vệ quyền lợi quốc gia và của công dân mình. Sự hăng hái này (
Mặt khác, ngoài quyền lực kinh tế, Mỹ còn muốn củng cố ảnh hưởng chính trị và
văn hoá của mình trên mọi nước khác. Thật ra cường quốc nào cũng muốn thế, nhưng
Mỹ làm một cách có hệ thống và rõ rệt hơn. Trong lĩnh vực luật quốc tế, Mỹ
khuyến khích các viện nghiên cứu, hiệp hội tư tham gia vào việc đào sâu, triển
khai cơ sở lý thuyết của công pháp quốc tế. Đây là công việc khoa học lúc nào
cũng cần thiết và lại càng không thể thiếu trong một thế giới toàn cầu hoá và
tiến về kinh tế tri thức. Tuy nhiên, qua đó các nhà trí thức Mỹ cũng góp phần
củng cố ưu thế của một tư duy tạm gọi là triết lý tự do Tây phương (
Nếu không chỉ nhìn riêng Mỹ mà đặt vấn đề ở trên bình diện của triết lý tự do Tây phương nói chung, thì thông qua các tổ chức quốc tế, ảnh hưởng của tư duy này cũng không dừng ở mức độ thuyết phục bằng lý lẽ. Hai tổ chức Bretton Woods đều tìm cách tác động lên guồng máy cai trị các nước. Ngay từ đầu thập niên 1950, Ngân hàng Thế giới khuyến khích các chính quyền thành lập những bộ phận làm việc tương đắc với các chuyên gia quốc tế và độc lập với bộ máy hành chính nội địa. Các chuyên gia bản xứ, thường được đào tạo tại Tây phương, chia sẻ triết lý và những quan điểm của thuyết tân tự do. Và nói chung trong các tổ chức quốc tế, đa số các vị trí lãnh đạo thường dành cho các nước phát triển, và đa số các viên chức cao cấp là người Âu châu và Bắc Mỹ. Dẫu biết rằng các quyết định là do các nước thành viên, tức các quốc gia, chứ không ở do tổ chức nhưng yếu tố con người cũng có một ảnh hưởng nhất định lên các bộ máy có trách nhiệm quản lý sự hình thành và áp dụng các chuẩn quốc tế.
Từ đó, ta có thể hiểu được tại sao Mỹ một mặt rất đòi hỏi các nước khác phải
tuân theo luật lệ chung, một mặt không ngần ngại vi phạm chính những luật lệ ấy
khi chúng đụng chạm quyền lợi của mình, dẫu nhất thời hay cục bộ. Lý do là, với
vị trí và ảnh hưởng như thế, Mỹ tự cho mình một tính ưu việt khác người, tự cho
phép đứng trên luật khi cần đến. Ở điểm này, Mỹ chưa ra khỏi thế kỷ XVII, khi
Thomas Hobbes, một trong những nhà lý luận đầu tiên về vấn đề chủ quyền, định
nghĩa chủ quyền như đồng nghĩa với quyền lực trong tác phẩm
Với Tổng thống George W. Bush, chủ nghĩa biệt lệ
và đơn phương của Mỹ lên đến một mức cao hơn nữa : tháng 3.2001, bất chấp
sự phẫn nộ của các đối tác như Liên hiệp châu Âu, ông Bush tuyên bố từ bỏ Công ước
Kyoto, không đưa công ước này ra quốc hội Mỹ để phê chuẩn tuy ông Clinton đã ký,
xoá bỏ những gì đã giao ước với nước khác sau 10 năm thương thuyết. Báo chí châu
Âu mỉa mai nhận xét là ông Bush có tham vọng biến nước Mỹ thành một
“
## Vấn đề chủ quyền trên thế giới sau biến cố 11.9.2001
Có thể nói cuộc tấn công tàn bạo ngày 11.9.2001 không chỉ làm sụp đổ hai toà nhà
chọc trời cao nhất nhì thế giới, tượng trưng cho uy quyền và sự thống trị của
Mỹ, mà còn làm lay chuyển cả nền tảng của công pháp quốc tế khi phản ứng của Mỹ
là điềm nhiên vi phạm những quy định cơ bản nhất về bang giao quốc tế, chủ quyền
quốc gia, luật nhân đạo và nhân quyền để thi hành một chính sách phòng ngừa (
Ngày 23.9.2001, chỉ mươi ngày sau biến cố, tổng thống Bush ra lệnh cho Bộ tài
chính Mỹ áp dụng mọi biện pháp cần thiết để điều tra, tại Mỹ cũng như ở bất cứ
nước nào, những giao dịch tài chính của bất cứ ai có thể bị tình nghi có liên
hệ với một nhóm khủng bố. Một trong những biện pháp này là chương trình theo dõi
luồng tài chính của các nhóm khủng bố (
Ở đây chỉ nêu lên vài thí dụ. Đạo luật Patriot Act ban cho các toà án Mỹ quyền
truy tố xét xử công dân các nước khác về những hành vi ngay trong nước của họ,
cho phép cơ quan tình báo Mỹ FBI cài đặt chương trình
Một điều lệ khác của Patriot Act nới rộng quyền xét xử của Mỹ ra các hành vi
tham nhũng của viên chức nước ngoài, với một diện đối tượng mới gọi là những
“người dễ dính líu chính trị” (
Một bản tin trên báo
Mỹ không chỉ “lấn sân” các nước mà còn
“trưng dụng” các hoạt động chính đáng của
một số tổ chức quốc tế để phục vụ cho cuộc chiến tranh toàn diện chống khủng bố
của mình. Vì mục tiêu chống tham nhũng và rửa tiền, nhóm FATF đương nhiên trở
thành đồng minh đắc lực của Mỹ. Chỉ hơn một tháng sau biến cố 11.9, FATF đã
thông qua ngày 30.10.2001 Tám điều khuyến cáo đặc biệt (
Song biểu hiện rõ ràng nhất, huỵch tẹt nhất, của chính sách đơn phương là bản
báo cáo 31 trang về chiến lược quốc phòng (
Như một tác giả quen thuộc của
Những thất bại của Mỹ ở Iraq, sa lầy trong một cuộc chiến ngày càng thảm khốc, ngày càng đi vào bế tắc, vẫn không làm chính quyền Bush thối lui mà ngược lại càng lao tới trong một chủ nghĩa đơn phương đầy nguy hiểm cho cả thế giới và tai hại cho cả nước Mỹ vì làm sói mòn một hệ thống đa phương do chính Mỹ cổ vũ thành lập và cũng đã góp phần củng cố vị trí và sức mạnh kinh tế chính trị của Mỹ cho tới nay. Bản NSS 2002 còn nhắc sơ qua đến điều lệ của hiến chương Liên Hợp Quốc về quyền tự bảo vệ để biện bạch cho biện pháp vũ lực, chuẩn bị chiến tranh Iraq. Bản NSS 2006 công bố tháng 3 năm nay lập lại tất cả những điểm chính của NSS 2002 nhưng không còn nhắc nhở gì đến luật quốc tế nữa và hầu như không nói gì về vai trò của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Nghiêm trọng hơn nữa, hành động của Mỹ không chỉ tác hại lên tình hình an ninh, chính trị và kinh tế thế giới mà còn mở cửa cho các vi phạm từ các nước khác. Khi mà một cường quốc chà đạp những giá trị, chuẩn mực, quy tắc chính mình cổ vũ thì việc gì các nước khác phải cảm thấy bị ràng buộc bời những luật lệ và nguyên tắc ấy ? Hệ thống pháp lý cộng đồng quốc tế đã dày công xây dựng từ bao nhiêu năm nay có thể sụp đổ hay chỉ còn là cái vỏ vô nghĩa nếu các quốc gia không phản ứng trước nguy cơ của một thế giới trở về với luật rừng rú.
Để thực sự có đối trọng trước một nước Mỹ hơn bao giờ hết có tác phong đế quốc và những nước tấp tểnh theo đuôi, chỉ một hệ thống đa phương vững mạnh, có khả năng ép các thành viên tuân thủ mới có thể chặn được nguy cơ ấy. Để thế giới không phải chịu luật rừng hay luật đế quốc, hệ thống lập pháp quốc tế phải tập hợp đông đảo các tác nhân, với nhiều kẻ yếu để họ liên kết với nhau, và nhiều kẻ mạnh để họ tự kềm chế nhau vì không anh cường quốc nào sẽ chịu để anh cường quốc khác lấn áp mình quá. Không phải ngẫu nhiên mà những thế lực bảo thủ hay thiển cận ở Mỹ bực mình WTO, vì đấy là tổ chức duy nhất cho đến nay phần nào ép được Mỹ phải tôn trọng luật chơi chung. Một thể chế đa phương hùng hậu là giải pháp tốt nhất hiện nay, dẫu còn nhiều thiếu sót, để cân bằng phần nào tương quan lực lượng khi thế giới còn đang mò mẫm với các mô hình quản trị đa phương.
Nhận xét trên đưa chúng ta trở về vị trí của mỗi nước trong cộng đồng quốc tế, về chủ quyền quốc gia và vai trò của nhà nước dân tộc trong bối cảnh hiện nay.
Từ khi các tập thể xã hội tổ chức thành quốc gia sống chung với nhau, lúc chiến
tranh lúc hoà bình, sự tiến bộ trong suy nghĩ và hành động của con người, cho
đến nay, đi song song với sự phát triển của luật lệ và các giá trị nhân bản. Quá
trình ấy đo bằng cả mấy trăm năm nhưng chưa bao giờ sự tiến hoá lại nhanh như
bây giờ. Trong chỉ vài chục năm, cục diện của thế giới và đời sống xã hội của
nhiều nước đã thay đổi sâu sắc hơn cả sau một trăm năm trong các thế kỷ trước,
đặt ra nhiều vấn đề mới hoặc đòi hỏi những câu trả lời mới cho những vấn đề cũ.
Tranh giành chỗ đứng dưới mặt trời là vấn đề muôn thuở nhưng ngày nay đặt mỗi
nước trước những cơ hội và thách đố mới. Trong thế giới toàn cầu hoá, khái niệm
cộng đồng quốc tế ít ra cũng có nghĩa là mỗi nước có chỗ đứng của mình và khi
các khái niệm như công bằng (
Song, luật lệ là ràng buộc và luật quốc tế giới hạn khá nhiều quyền tự chủ quốc
gia như chúng ta đã thấy, thì có thể tự hỏi nhà nước dân tộc còn có vai trò gì
hay sẽ biến mất như theo một số người nghĩ ? Theo nhiều tác giả, nhà nước dân
tộc sẽ còn tồn tại, thậm chí được củng cố vì trên vài phương diện, chính các yếu
tố thách thức các chức năng của nó, như Internet, cũng có thể mở ra những khả
năng mới cho nó, như các hình thức quản trị điện tử (
Như đã nói ở trên, ngay cả trong Liên hiệp châu Âu, các nhà nước vẫn là quyền lực tối cao ban hành và áp dụng các luật lệ và chính sách, cai quản mọi hoạt động xã hội và chính trị trong một nước. Luật lệ của Liên hiệp vẫn phải được quốc hội đưa vào luật quốc gia để chính quyền áp dụng. Chưa có hệ thống đa hay siêu quốc gia nào trực tiếp thực hiện các chức năng ấy, có thể ngay cả trong một Liên bang châu Âu theo mô hình của các ông Shröder và Fischer. Đa số dân chúng trong mọi nước vẫn gắn bó với khái niệm nhà nước dân tộc vì đấy là một trong những yếu tố của bản sắc dân tộc, bên cạnh tiếng nói, lãnh thổ và các đặc thù văn hoá. Cuối cùng, và có lẽ quan trọng nhất, cộng đồng quốc tế không phải là từ hành tinh nào đến mà là tổng thể các quốc gia, và đối với luật quốc tế, các quốc gia vừa là khách thể, vì chịu sự chi phối và ràng buộc của nó, vừa là chủ thể vì thiết lập và thực thi các quy định của nó. Cho tới nay, luật quốc tế chỉ công nhận một đối tượng là nhà nước và chỉ các nhà nước mới có quyền lập và sửa đổi, thông qua các tổ chức quốc tế, các chuẩn quốc tế có ràng buộc pháp lý. Những chuẩn không do các nhà nước thiết lập như Lex mercatoria, của các nhà buôn tự quy định với nhau để hoà giải và tránh kiện tụng khi có vấn đề, hay giao thức TCP/IP, vẫn là những thông lệ phải được các nhà nước thông qua mới có thể trở thành điều lệ pháp lý.
Mối tương quan giữa luật quốc tế và nhà nước quốc gia là một quan hệ hỗ tương: chuẩn chỉ trở thành luật quốc tế khi được thiết lập trong khuôn khổ của nhiều nhà nước và mỗi nhà nước chứng minh tính chính đáng của các chính sách quốc gia trên cơ sở của chuẩn quốc tế. Hơn thế nữa, tham gia vào hệ thống pháp lý quốc tế cũng cho phép lấy lại một phần thế chủ động để ảnh hưởng lên việc thành lập những quy tắc sẽ áp dụng cho tất cả. Chẳng hạn các nhà thương thuyết và soạn thảo các Hiệp ước WTO, bên cạnh các điều lệ ràng buộc các thành viên, cũng ghi thêm một điều khoản nói rõ là các quyết định của các bộ phận của WTO, từ Đại hội đồng đến các cơ quan giải quyết tranh chấp, sẽ không có tác dụng thay đổi các quyền lợi và nghĩa vụ của các thành viên. Nói cách khác, các quốc gia tự giữ lại cho mình quyền quyết định cuối cùng về giới hạn của các ràng buộc phải đảm nhận. Ngay cả trong Liên hiệp châu Âu, các nước thành viên, tuy nhượng lại một phần không nhỏ quyền tự chủ của mình sang các bộ phận chung, qua đó cũng can thiệp và tác động được lên nước khác vì cùng tham gia vào việc lập và quản lý chuẩn.
Từ đó ta có thể thấy vấn đề chủ quyền, hay quyền tự chủ, phải được nhìn khác trước và định nghĩa lại. Khi các vấn đề vượt quá khả năng giải quyết tối ưu của một nhà nước, như trong thế giới toàn cầu hoá, thì việc uỷ quyền cho một thể chế cao hơn vừa là điều tất yếu vừa là cách lấy lại phần nào sự chủ động vì được tham gia vào việc giải quyết ở mức độ đa phương. Và nếu định nghĩa chủ quyền quốc gia dưới một góc độ khác, như khả năng thực hiện các chức năng quản lý và bảo vệ quyền lợi của xã hội dân tộc, và sự thừa nhận của các quốc gia độc lập khác, thì có thể nói trong bối cảnh hiện nay, cách bảo tồn chủ quyền quốc gia tốt nhất là tham gia vào hệ thống pháp lý và quản trị đa phương. Chỉ một khi đã hội nhập vào hệ thống đa phương, một quốc gia mới được thừa nhận như một thực thể độc lập, có chủ quyền pháp lý ngang hàng với các nước khác. Và chỉ khi vừa là thành viên vừa là chủ thể trong một hệ thống quản trị quốc tế, một quốc gia mới có thể khắc phục được những vấn đề vượt quá biên giới lãnh thổ của mình, bảo vệ quyền lợi của dân tộc và đáp ứng định nghĩa của chủ quyền thực tiễn.
Mô hình Westphalia đã rất xa chúng ta. Ngày nay, điều quan trọng không phải là có mất mát chủ quyền hay không (vì chủ quyền có bao giờ tuyệt đối và bất di bất dịch) mà là biết được cái phần chủ quyền bị “mất” ấy đi về đâu, vì sao và trong mục đích gì.
Mỗi nước và cộng đồng quốc tế nói chung đều phải cùng nhau giải quyết những vấn đề mới hoặc đặt ra ở một tầm cỡ mới trong một khung lý thuyết và pháp chế đã cũ kỹ. Hệ thống các tổ chức đa phương được hình thành từ sau Đệ nhị thế chiến, xây dựng trên khái niệm chủ quyền quốc gia khi chỉ có ba mươi mấy nước độc lập trên thế giới. Ở đầu thế kỷ XXI, có khoảng 200 quốc gia có chủ quyền và cố gắng giành được cho mình một chỗ đứng thích ứng trong nền kinh tế quốc tế ngày càng hội nhập. Toàn cầu hoá đã từng xảy ra trong lịch sử, nhưng những công nghệ mới như Internet và sự tiến hoá của thế giới đến một nền kinh tế tri thức đã làm thay đổi bản chất của rất nhiều vấn đề. Trong thế giới hậu biến cố 11.9, vấn đề chủ quyền trở thành then chốt trong việc xem xét lại, củng cố và hoàn thiện thể chế đa phương để thế giới có thể có hi vọng sống trong hoà bình.
Tháng 11.2006
*Bài viết cho Hội thảo hè tại Aix-en-Provence (Pháp) tháng 7.2001, cập nhật và bổ sung tháng 11.2006
Jean
Boulouis,
Cao Huy
Thuần,
Jeffrey
T. Checkel,
Pierre
de Senarclens,
Christine Gray,
Jürgen
Habermas,
Susan
Hainsworh,
James C.
Hathaway,
David
Held,
International Monetary Fund,
International Monetary Fund,
Stephen
D. Krasner,
Mark L.
Movsesian,
Nguyen
Quoc Dinh+, Patrick Daillier, Alain Pellet,
Organisation for Economic Cooperation and Development ,
Henry H.
Perritt, Jr.,
Gary
Sampson ed. ,
US
Department of Commerce, International Trade Administration,
World
Trade Organization,
Michael
Zürn,
© Thời Đại Mới
1-12-2006


markdown:
**Tabs: Tremolo**
11 11 11 11 , 9 10 , 11 11
11 11 11 11 , 12 11 10 , 6 6
10 10 , 9 8 9
9 10 11 , 11 10 , 9 10
6 9 10 , 9 8 9
11 11 11 11 , 9 10 11 11
11 11 11 11 , 11 12 11 10 , 6 6
10 10 , 9 8 9
9 10 11 , 11 10 , 9 10 , 9 6
8 9 10 , 10 11 , 10 9
11 12 13 , 13 13 , 13
12 11 10 , 9 10 11 6
10 11 12 , 10 9 8
8 8 8 , 8 6 , 8 9
11 11 11 11 , 12 11 10 , 6 6
10 10 , 9 8 9
9 10 11 , 11 10 , 9 10
6 9 10 , 9 8 9
11 11 11 11 , 9 10 11 11
11 11 11 11 , 11 12 11 10 , 6 6
10 10 , 9 8 9
9 10 11 , 11 10 , 9 10 , 9 6
8 9 10 , 10 11 , 10 9
11 12 13 , 13 13 , 13
12 11 10 , 9 10 11 6
10 11 12 , 10 9 8
8 8 8 , 8 6 , 8 9
**** **Tabs: Diatonic**
[Kian:]
+5 +5 +5 +5 , +4 -4 , +5 +5 ...
Goodbye to you my trusted friend
+5 +5 +5 +5 , -5 +5 -4 , -3'' -3''
We've known each other since we were nine or ten
-4 -4 , +4 -3 +4
Together we've climbed hills and trees
+4 -4 +5 , +5 -4 , +4 -4
Learned of love and ABC's
-3'' +4 -4 , +4 -3 +4
Skinned our hearts and skinned our knees
[Bryan:]
+5 +5 +5 +5 , +4 -4 +5 +5 ...
Goodby e my friend it's hard to die
+5 +5 +5 +5, +5 -5 +5 -4 , -3'' -3''
When all the birds are singing in the sky
-4 -4 , +4 -3 +4
Now that spring is in the air
+4 -4 +5 , +5 -4 , +4 -4 , +4 -3''
Pretty girls are everywhere
-3 +4 -4 , -4 +5 , -4 +4
Think of me and I'll be there
[All:]
+5 -5 +6 , +6 +6 , +6
We had joy we had fun
-5 +5 -4 , +4 -4 +5 -3''
we had seasons in the sun
-4 +5 -5 , -4 +4 -3
But the hills that we climbed
-3 -3 -3 , -3 -3'' , -3 +4
were just seasons out of time
[Shane:]
Goodby e Papa please pray for me
I was the black sheep of the family
You tried to teach me right from wrong
Too much wine and too much song
Wonder how I got along
[Mark:]
Goodbye papa it's hard to die
When all the birds are singing in the sky
Now that the spring is in the air
Little children everywhere
When you see them I'll be there
[All:]
We had joy we had fun we had seasons in the sun
But the wine and the song like the seasons have all gone
We had joy we had fun we had seasons in the sun
But the wine and the song like the seasons have all gone
[Nicky:]
Goodby e Michelle my little one
You gave me love and helped me find the sun
And every time that I was down
You would always come around
And get my feet back on the ground
[Shane:]
Goodby e Michelle it's hard to die
When all the birds are singing in the sky
Now that the spring is in the air
With the flowers everywhere
I wish that we could both be there
**Final ( high compared with midi)**
+8 -9 +9 , +9 +9 +9
-9 +8 -8 , +7 -8 +8 -6
-8 +8 -9 , -8 +7 -7
-7 -7 -7 , -7 -6 -7 , +7
[All:]
We had joy we had fun we had seasons in the sun
But the hills that we climbed were just seasons out of time
We had joy we had fun we had seasons in the sun
But the wine and the song like the seasons have all gone
+8 -9 +9 , +9 +9 +9 +9
-9 +8 -8 , +7 -8 +8 -6
-8 +8 -9 , -8 +7 -7
-7 -7 -7 , -7 -6 -7 , +7
We had joy we had fun we had seasons in the sun
But the hills that we climbed were just seasons out of time
We had joy we had fun we had seasons in the sun
But the wine and the song like the seasons have all gone
**Video Harmonica:** **** **Video Music:** **Midi Down**
## No comments :
## Post a Comment
Chú ý:
- Nếu bạn thấy Tabs chuẩn xin bấm
+1hoặc Sharebên dưới mỗi bài viết.
- Nếu bạn thấy Tabs chưa chuẩn xin Comment bên dưới chỗ chưa chuẩn và cách sửa của các bạn, hai việc này là để hoàn thiện Tabs.
- Nếu bạn muốn post Tabs lên Blog, xin
Click vào đâyhoặc post lên Grouphoặc gửi tin nhắn cho chúng tôi tại Fanpage.
- Bạn muốn làm TÁC GIẢ của Blog, muốn post Tabs lên Blog (những bài mà Blog chưa có) xin
Click vào đây
Cảm ơn các bạn đã quan tâm! Chúc vui :)

WARC-Type: response

Content-Type: application/http; msgtype=response

X-XSS-Protection: 1; mode=block

Server: GSE

Cache-Control: private, max-age=0

X-Content-Type-Options: nosniff

Content-Type: text/html; charset=UTF-8


markdown:
Thị trường chứng khoán
Tài chính quốc tế
Tài chính ngân hàng
Bất động sản
Hàng hóa - Nguyên liệu
Kinh tế - Đầu tư
Doanh nghiệp
Câu chuyện kinh doanh
Diễn đàn - Bạn đọc
Đã tròn 5 năm trôi qua, kể từ thời điểm 2008 khi Thủ tướng Chính phủ quyết định chọn ngày 20/4 hàng năm là "Ngày Thương hiệu Việt Nam" nhằm tạo dựng uy tín và nâng cao sức cạnh tranh cho các thương hiệu sản phẩm Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế, song nhìn lại không khỏi
giật mình bởi câu chuyện "mất nhiều hơn được". Sau nhiều năm dày công xây dựng, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã trình làng được nhiều thương hiệu khá nổi tiếng: Thorakao, Bitis, Phở 24, X-men, Diana, Trung Nguyên, Toàn Mỹ, Tribeco, Vinamilk, Mỹ Hảo, P/S... Tuy nhiên, chỉ trong một thời gian ngắn, không ít trong số các thương hiệu này chỉ còn là hư danh hoặc bằng nhiều hình thức, đã thuộc quyền sở
hữu của các công ty nước ngoài. Ngoài việc bị thâu tóm, các doanh nghiệp VN còn bị các công ty nước ngoài lấy mất thương hiệu và đăng ký nhãn hiệu tại các thị trường nước ngoài khác, điển hình như Vinataba, Cà phê Buôn Ma thuột, nước mắm Phú Quốc, kẹo dừa Bến Tre...Tất nhiên, trong số này có thương hiệu thì mất trắng, có thương hiệu thì giành giật lại được, nhưng nói thật cái giá phải trả cho việc "quân ta đòi lại quân mình" kiểu này cũng quả là đắt đỏ. Năm 2012 và đầu 2013 tiếp tục chứng kiến một loạt thương hiệu lớn khác của các DN Việt Nam tiếp tục bị khai tử ngay trên "sân nhà": Habubank bị
xóa sổ trong làng ngân hàng; thép Pomihoa bị Vina Kyoei khai tử; Prime về tay các nhà đầu tư Thái Lan; Tribeco biến mất và dâng tên tuổi cho nước ngoài... Lý do để các các thương hiệu Việt biến mất thì rất nhiều. Nếu như việc các thương hiệu bị mất ngay trên sân nhà thường là do lý do nội tại DN, ví như năng lực tài chính yếu kém (trường hợp Habubank, Pomyhoa, EVN Telecom) hay do "cơ chế" thay đổi như chuyện các thương hiệu vàng miếng thì nguyên nhân thương hiệu Việt bị thôn tính trên "sân khách" lại đa dạng hơn: do yếu kém và chủ qua của DN Việt, do chủ ý thôn tính của đối tác nước ngoài, do luật lệ, tập quán khác biệt của những thị trường lạ... Đương nhiên, tình trạng này phần lớn được cho là do sự chủ quan trong việc đăng ký bảo hộ thương hiệu ở nước ngoài của các DN Việt Nam. Chỉ sau khi thương hiệu bị đánh cắp, mất quyền lợi tại thị trường quốc tế, các doanh nghiệp Việt mới "nháo nhác" đổ tiền của, thời gian, công sức đi đòi lại thương hiệu của mình. Đến đây, câu chuyện "mất bò mới lo làm chuồng lại được nhắc lại. Chẳng
thế, trước khi có "Ngày Thương hiệu Việt" thì chúng ta có rất nhiều thương hiệu đình đám, khá xôm tụ nhưng sau đó thì ngày càng rơi rụng dần, thậm chí nhiều thương hiệu ra đi không hẹn ngày trở lại như đã dẫn.
Ai còn chưa tin, cứ việc gặp các doanh nghiệp đang bơ phờ chạy cách để lấy lại thương hiệu, thậm chí đã xuôi tay nhìn thương hiệu của họ "đi ở"
với các đối tác, hỏi xem... Và câu hỏi đặt ra là những đơn vị chuyên trách được giao nhiệm vụ, mỗi năm được đầu tư nhiều tiền đã làm gì để giúp DN? Chúng ta có nhiều tổ chức hỗ trợ DN, không ít chương trình dự án cũng đã ra đời nhưng xem ra bên cạnh sự yếu kém của bản thân DN thì hiệu quả của các chương trình hỗ
trợ này xem ra cũng chưa hiệu quả như mong đợi. Có lẽ chính vì thế mà sau 6 năm gia nhập WTO, 5 năm ra đời "Ngày Thương
hiệu Việt Nam" thì chúng ta đang đứng trước nỗi lo thương hiệu Việt ngày càng bị rơi rụng.
Vef

Cache-Control: private

Content-Type: application/xhtml+xml; charset=utf-8

Connection: close


markdown:
Sự kiện : Thời trang công sở trong mùa đông.
Áo phao là một loại áo thông dụng đến nỗi không ai là không biết. Với thiết kế nhiều lớp, được nhồi thêm những loại vật liệu cách nhiệt như lông vũ, bông, vải nên chiếc áo phao trở thành trợ thủ đắc lực cho các nàng trong những ngày đại hàn, Nhưng cũng chính thiết kế đó lại làm áo phao trở nên to xù và không được gọn gàng, Bài viết sau đây sẽ giúp chị em biết những bí quyết mặc áo phao làm sao cho gọn gàng, nữ tính nhưng vẫn vô cùng ấm áp nhé!
Với ưu điểm ấm áp, áo phao luôn là một kiểu trang phục không bao giờ lỗi mốt cho chị em phụ nữ ở mọi lứa tuổi. Áo phao có thể sử dụng cho nhiều mục đích, từ những dịp dạo phố, vui chơi, tiệc tùng và cả đến công sở.
Tuy nhiên thực tế, áo phao thường chỉ được phái đẹp chọn với chức năng giữ ấm hơn là làm đẹp. Nhưng đây lại được các nhà tư vấn cho là điều thiệt thòi đối với chiếc áo phao vì chỉ cần đôi chút biến đổi, sáng tạo, bạn đã rất sành điệu với áo phao.
Mặc dù những cô nàng khó tính không thể ép áo phao trở nên gọn gàng, nhỏ xinh và ôm sát cơ thể để khoe đường cong, tuy nhiên vẫn có nhiều bí quyết để mặc áo phao đẹp ngày đại hàn thật duyên dáng và nữ tính.
Những chiếc áo phao to lớn khiến phần thân trên của bạn trông thường mập mạp hơn. Chính bởi vậy, bạn nên mặc quần ôm cùng áo phao thay vì các loại quần ông vẩy hay quần suông rộng, trông sẽ rất buồn cười. Cách phối hợp đồ hợp lý nhất là mặc áo phao với quần skinny và đi bốt, vừa đơn giản, ấm áp mà sành điệu. Bạn cũng có thể kết hợp áo phao với những chiếc váy xinh xắn để làm mềm mại hóa vẻ ngoài.
Ngoài ra áo phao mùa đông thường có kiểu dáng và màu sắc na ná nhau: rộng thùng thình và màu trầm, tối. Để thoát ra khỏi mô típ đó, hãy chọn cho mình những màu sắc mà bạn thích nhất – thay vì những màu sắc bạn cho rằng dễ mặc và…sạch nhất trong mùa đông. Đỏ, hồng, xanh, cam thậm chí là màu trắng sẽ mang đến những trải nghiệm thú vị bất ngờ.
Dưới đây là một số cách mặc áo phao đẹp ngày đại hàn rất dễ học hỏi!
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-1.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-2.jpg)
Áo phao mặc với áo nỉ trùm hông, quần treging và bốt cao gối khiến bạn thật thanh thoát
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-3.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-4.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-5.jpg)
Chọn áo chít eo là bí quyết đơn giản nhất để mặc áo phao đẹp hơn
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-6.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-7.jpg)
Gam màu sắng khiến bạn tươi trẻ dễ thương hơn
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-8.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-9.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-10.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-11.jpg)
Năm nay, những mẫu áo phao choàng dài rất được yêu thích
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-12.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-13.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-14.jpg)
Trang phục tiệp màu với phần dưới ôm và gọn gàng cũng là bí quyết mặc áo phao đẹp
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-15.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-16.jpg)
![](http://img.webphunu.net/Upload/images/Quan/40-2014/1/ao-phao-17.jpg)
Áo phao đang trở lại trên những nẻo đường thời trang sôi động
## Xem nhận xét

Cache-Control: public, max-age=3600

Content-Type: text/html; charset=utf-8


markdown:
# Đề thi thử THPT Quốc gia 2016 môn Toán trường THPT Nguyễn Đình Chiểu - Đồng Tháp
**XEM TRỰC TUYẾN**
Đề thi thử THPT Quốc gia 2016 môn Toán trường THPT Nguyễn Đình Chiểu - Đồng Tháp
Reviewed by Hữu Tài Hoàng
on
23:41:00
Rating:
![](http://lh4.ggpht.com/-yBHtWtHBdBY/Vau-9DQOyyI/AAAAAAAAAeg/IixkSyik40U/s72-c/images.jpg)

X-Robots-Tag: all,noodp


markdown:
Công ty Cổ phần Vật Giá Việt Nam. Số GCNDT: 0102015284, cấp ngày 21/06/2012, nơi cấp: UBND thành phố Hà Nội
Trụ sở chính: 102 Thái Thịnh Phường Trung Liệt, Quận Đống Đa, Hà Nội - Chi nhánh Hồ Chí Minh: Đường Lữ Gia, Phường 15, Quận 11, Hồ Chí Minh
Trụ sở chính: 102 Thái Thịnh Phường Trung Liệt, Quận Đống Đa, Hà Nội - Chi nhánh Hồ Chí Minh: Đường Lữ Gia, Phường 15, Quận 11, Hồ Chí Minh

Set-Cookie: u_nologin_id=881482008; expires=Sat, 01-Jul-2017 10:36:25 GMT; path=/; httponly

Server: Apache

Vary: Accept-Encoding


markdown:
Your internet browser has disabled JavaScript.
Website only work when it enable.
To see how to enable JavaScript, Please
click here
!
Open Hour:
Mon - Fri: 7:30 - 16:30
vietanh@vietanh.vn
0908 899 202
Toggle navigation
Home
Home
About
Products
Products
Pharma
Food
Agriculture
Basic
Other
Supplier
Supplier
FOSS
Digestion system
Distillation
Fibre Analysis
Hydrolysis
Solvent Extraction
Sample preparation
Mid-infrared FTIR
Near infrared
PHARMSTEST
Tablet Dissolution
Semi-Automated Dissolution
Fully-Automated Dissolution
Disintegration Testing
Semi-Automated Disintegration
Fully-Automated Disintegration
Tablet Hardness Testing
Friability Testing Manual
Powder Testing Manual
Powder Testing Automated
Leak Testing
Pilot Plant and Small
IKA - Laboratory Apparatus
Magnetic Stirrers
Overhead Stirrers
Shakers
Dispersers
Mills
Dry Block Heater
Heating Baths
Hot Plates
Rotary Evaporators
Calorimeters
THERMO - UV / Vis Spectrometer
SPECTRONIC Series
GENESYS series
EVOLUTION Series
HELLMA
Cells
TrayCell
Calibration Standards
Absorption Cells
OXFORD
MQC
CONTHERM
Designer Series OVENS
Designer Series Incubators
Services
News
News
Company news
Specialized news
Contact
Language
You can change the display language to your preferred language at any time.
Tiếng Việt
English
100-50-46 CUVET THẠCH ANH
Hãng sản xuất: HELLMA - Đức
S000133
Cuvet
Quantity: 0 Cái
100-50-46 CUVET THẠCH ANH
Hãng sản xuất: HELLMA - Đức
Nhà cung cấp
Hellma - Cuvettes
Out of stock
Chi tiết sản phẩm
Thông số kỹ thuật
Video
Tài liệu kỹ thuật
Đánh giá sản phẩm
Phụ kiện
Hãng sản xuất: HELLMA - Đức
Quartz Suprasil 300
Bước sóng đo dược (wavelenght) : 200nm - 3500nm
Code: 100 QX
Light path: 50 mm
Outside Dim. H x W x D: (45 x 12.5 x 52.5)
Inside width: 9.5mm
Base thickn: 1.5mm
Thể tích: 17500 ul
Products in this Category
nanoCell Accessory
Thermo Scientific nanoCell accessory provides accurate and sensitive measurements of small volume samples
100-10-20 CUVET THỦY TINH
Hãng sản xuất: HELLMA - ĐỨC
6030-10-10 CUVET THỦY TINH
Hãng sản xuất: HELLMA - ĐỨC
100-20-20 CUVET THỦY TINH
Hãng sản xuất: HELLMA - Đức
100-10-40 CUVET THẠCH ANH
Hãng sản xuất: HELLMA - ĐỨC
100-40-40 CUVET THẠCH ANH
Hãng sản xuất: HELLMA - Đức
100-50-40 CUVET THẠCH ANH
Hãng sản xuất: HELLMA - Đức
100-100-40 CUVET THẠCH ANH
Hãng sản xuất: HELLMA - Đức
×
Add to cart
×
Industry
NEWS
25
10-2016
CELEBRATING 60 YEARS OF PARTNERSHIP WITH GRAIN TESTERS AROUND THE GLOBE
12
04-2016
ORGANISATIONAL CHART
12
04-2016
VIET ANH INSTRUMENTS JSC
Partners
You did not use the site,
Click here to remain logged
. Timeout:
60
second

WARC-Truncated: length

Content-Language: en

Set-Cookie: nv4c_a8vu3_statistic_en=aZafYJaclWKZmw%2C%2C; expires=Thu, 23-Mar-2017 10:31:25 GMT; Max-Age=1800; path=/; domain=.vietanh.vn; httponly

Pragma: no-cache

Cache-Control: no-cache, pre-check=0, post-check=0

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

Vary: Accept-Encoding,User-Agent